1904.05.12
2,451 rows · 18,058 words · 318 turns
§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 6
τῆς 12 Μαΐου 1904.
(Τετάρτη).
(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).
(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5 καὶ 40′ μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).
§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν τοῦ κυβερνήτου ἱστιοφόρου πλοίου Ἀνδρέου Μπρέσκα, καταγγέλλοντος τὸν δήμαρχον Νέων Ψαρῶν, ὡς ἐκτελοῦντα παρανόμως ὑγειονομικὰ καθήκοντα. Ὡσαύτως ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Παγασῶν, ἐκφράζοντος τὴν εὐχὴν νὰ ἐπιβληθῇ εἰσαγωγικὸς δασμὸς ἐπὶ τοῦ σίτου πρὸς προστασίαν τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς. Ὡσαύτως ἀναφορὰν τοῦ ἐν ταῖς φυλακαῖς Ρίου καταδίκου Σπηλιοπούλου, παρακαλοῦντος νὰ τῷ ἀπονεμηθῇ βασιλικὴ χάρις. Ὁμοίαν ἀναφορὰν τοῦ ἐν ταῖς ἐνταῦθα φυλακαῖς Παλαιοῦ Στρατῶνος καταδίκου Α. Σπηλιώτου.
§2Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἠξεύρω, πῶς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνέθεσεν εἰς τὸν δήμαρχον Νέων Ψαρῶν τὰ καθήκοντα τοῦ ὑγειονόμου, ἐν ᾧ ὑπάρχει καὶ λιμενάρχης καὶ τελώνης ἐκεῖ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὸν κ. δήμαρχον τὸ δικαίωμα τοῦτο, διότι φρονῶ ὅτι εἶναι παρανομία. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν ἀναφορὰν τοῦ συμπολίτου μου Μπρέσκα, παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, τί καταγγέλλει. Ὁ δήμαρχος αὐτὸς, ἐκτὸς τοῦ ἀξιώματος τοῦ δημάρχου, ἔχει καὶ ἄλλο ἐπάγγελμα, μετέρχεται τὸν πλοηγόν. Εἶναι δὲ ἀληθέστατον τοῦτο, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ζητήσῃ τηλεγραφικὰς πληροφορίας ἀπὸ τὸν λιμενάρχην, ἂν ὁ δήμαρχος Νέων Ψαρῶν πράγματι μετέρχεται τὸν πλοηγὸν ἢ ὄχι. Πρὸ 20 ἢ 25 ἡμερῶν ἐγὼ ἔκαμα μικρὸν ταξείδιον μέχρι τῆς ἐπαρχίας μου, ἐπανερχόμενος δὲ συνήντησα ἐντὸς τοῦ ἀτμοπλοίου τὸν εἰρημένον δήμαρχον, ἐπιστρέφοντα ἐκ Κυνουρίας, ὅπου εἶχεν ὁδηγήσει ὡς πλοηγὸς ἓν ἀτμόπλοιον ἀπὸ τὸ Λαύριον. Θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν.
§3Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ συστήσω εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, διότι ὁ δήμαρχος αὐτὸς ὄχι μόνον τὰ καταγγελλόμενα διαπράττει, ἀλλὰ καὶ ὅταν ἀναχωρῇ ἐκ Ψαρῶν κλειδώνει τὸ κατάστημα τῆς Δημαρχίας, χωρὶς νὰ παραδίδῃ τὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν πρῶτον δημαρχικὸν πάρεδρον. Εἰς δὲ τὴν δοξολογίαν κατὰ τὴν ἑορτὴν τοῦ Βασιλέως δὲν παρευρέθη.
§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει διαβιβασθῆ ἡ ἀναφορὰ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν μετὰ τῆς συστάσεως ὑμῶν. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχει τὸν λόγον ὁ κύριος Λιδωρίκης.
§5Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Μίαν παράκλησιν ἔχω νὰ κάμω, κύριε Πρόεδρε, πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Ὅπως, καλλίτερον ἐμοῦ, γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς, συμφώνως μὲ τὸ Β. Διάταγμα, τὸ κανονίζον τὰς ἐξετάσεις τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ πυροβολικοῦ διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ, ἐνεργοῦνται αὗται κατὰ τὰς ὁρισθησομένας ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὁδηγίας πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ Διατάγματος. Εἰδικαὶ ὁδηγίαι τοιαῦται δὲν ἔχουσιν ἐκδοθῆ. Ἐφέτος δὲ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διέταξεν, ὅπως αἱ ἐξετάσεις ἐνεργηθῶσι κατὰ τὸ Διάταγμα τὸ περὶ τῶν ἐξετάσεων διὰ τὸ Σχολεῖον τῶν ὑπαξιωματικῶν· ἀλλὰ κατὰ τοῦτο ἡ διαγωγὴ τῶν ἐξεταζομένων δὲν βαθμολογεῖται, ἐνῷ ἡ τῶν ἐξετασθέντων ὑπαξιωματικῶν τοῦ πυροβολικοῦ ἐβαθμολογήθη. Ἀλλὰ τὸ σπουδαιότερον δὲν εἶναι τοῦτο· τὸ σπουδαιότερον εἶναι, ὅτι, ἐνῷ αἱ διακεκριμέναι πράξεις, κατὰ τὰ ἰσχύοντα περὶ τούτων Β. Διατάγματα, ἅπερ δὲν δύνανται νὰ καταργηθῶσι δι’ ὁδηγιῶν, βαθμολογοῦνται μὲ συντελεστὴν 20, διακεκριμένη πρᾶξις ἐξετασθέντος ὑπαξιωματικοῦ, τοῦ συμπολίτου μου Γεωργακοπούλου, ἐβαθμολογήθη μὲ συντελεστὴν 4. Οὕτω δὲ ἐπῆλθεν ἀδίκημα εἰς αὐτόν. Βεβαίως δὲν πρόκειται περὶ κακῆς προθέσεως, οὐδὲ ὑπάρχει λόγος πρὸς τοῦτο, ἀλλὰ προφανῶς ἔλαβε χώραν παρερμηνεία τῶν ἰσχυόντων Β. Διαταγμάτων. Περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης καὶ ἄλλοτε ἐγένετο λόγος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καὶ ἔγγραφοι καὶ προφορικαὶ ἐγένοντο ἐπερωτήσεις, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς ὑπεσχέθη τότε, ὅτι θὰ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν. Παρακαλῶ καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τούτου καὶ φροντίσῃ, ὅπως ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον εἰς τὸν ἀδικηθέντα ὑπαξιωματικόν.
§6Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἐπανειλημμένως ἀπήντησα· ὥστε δὲν κρίνω ἐπάναγκες νὰ ἀπαντήσω ἐκ νέου.
§7Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Περὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἐγένετο καὶ ἄλλοτε λόγος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ θὰ ἐνεργήσῃ καταλλήλως. Ἀποκλείω καὶ ἐγὼ πᾶσαν πρόθεσιν σχετικῶς πρὸς τὸ νόμιμον ἢ μὴ τῆς ἐνεργείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ἀναντιρρήτως παρανόμως διεξήχθησαν αἱ ἐξετάσεις τῶν ὑπαξιωματικῶν, αἱ ἀφορῶσαι τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐκ καλῆς πάντοτε προθέσεως, καὶ ἴσως πεισθεὶς εἰς τὰς σφαλερὰς εἰσηγήσεις, αἱ ὁποῖαι τῷ ἐγένοντο, μετέβαλε κατὰ τὴν βαθμολογίαν τῶν διακεκριμένων πράξεων, δι’ ὑπουργικῆς διαταγῆς, αὐτὸ τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον καθορίζει τὸν τρόπον τῆς βαθμολογίας. Τὸ ἀποτέλεσμα δὲ εἶναι, ὅτι αἱ ἐξετάσεις τῶν ὑπαξιωματικῶν διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ καὶ ὁ ἐπακολουθήσας πίναξ εἶναι ἄκυρος. Τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον προβλέπει περὶ τῶν ἐξετάσεων τῶν ὑπαξιωματικῶν, περὶ ὧν πρόκειται, εἶναι τὸ Β. Διάταγμα τῆς 29 Ἀπριλίου 1889. Κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Διατάγματος τούτου, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δικαιοῦται νὰ δώσῃ ὁδηγίας περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἐξετάσεων, ἀλλ’ ὁδηγίας πρὸς ἐκτέλεσιν αὐτοῦ τοῦ Διατάγματος τῆς 29 Ἀπριλίου 1889. Πράγματι ἐξεδόθησαν τοιαῦται ὁδηγίαι, ἀλλ’ αἱ ὁδηγίαι αὗται ἐξεδόθησαν κατὰ παράβασιν τῶν διατάξεων τοῦ εἰρημένου Διατάγματος. Εἰς τὸ Διάταγμα τοῦτο ἐγένετο κατόπιν ἡ ἑξῆς προσθήκη, ὡς τελευταία διάταξις τοῦ ἄρθρου 4. Διὰ τοῦ Διατάγματος τῆς 18 Φεβρουαρίου τοῦ 1900, «ἡ βαθμολογία τῆς διαγωγῆς καὶ τῶν διακεκριμένων πράξεων τῶν ὑποψηφίων ἐνεργεῖται ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἀπὸ 15 Μαρτίου 1898 Διατάγματος, μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι θέλουσι λαμβάνεσθαι ὑπ’ ὄψιν αἱ ποιναί, τὰς ὁποίας ὑπέστη κατὰ τὸ τελευταῖον διετὲς χρονικὸν διάστημα τῆς ὑπηρεσίας του ὁ ὑπαξιωματικός». Τὸ Διάταγμα δὲ αὐτὸ τῆς 15 Μαρτίου 1898, εἰς τὸ ὁποῖον παραπέμπει τὸ Διάταγμα τοῦ 1900, καθορίζει ἀξίαν τῶν διακεκριμένων πράξεων τὸν ἀριθμὸν 10. Ἑπομένως προφανῶς μὲ τὴν ἀξίαν αὐτὴν ἔπρεπε νὰ βαθμολογηθῇ ὁ ὑπαξιωματικός, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος· ἀντὶ τούτου ἐβαθμολογήθη συμφώνως μὲ τὸ Διάταγμα τῆς 7 Ἰουνίου 1889 περὶ σχολείου ὑπαξιωματικῶν, τὸ ὁποῖον προβλέπει περὶ τῶν ἐξετάσεων διὰ τὴν εἰσαγωγὴν ἐν τῷ σχολείῳ τῶν ὑπαξιωματικῶν, καὶ τὸ ὁποῖον ὁρίζει, ὅτι «ἡ βαθμολογία τῶν διακεκριμένων πράξεων ἐκτελεῖται ὡς καὶ διὰ τὰ λοιπὰ ἀντικείμενα, ὁρίζεται δὲ ὡς ἀξία αὐτῶν ὁ ἀριθμὸς 4», ἐνῷ τὸ Διάταγμα, ὅπερ ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ, εἶναι τὸ τῆς 7 Ἰανουαρίου 1898, διά τε τοὺς ὑποψηφίους διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, ὡς καὶ διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, καθ’ ὃ βαθμολογοῦνται καὶ ἡ διαγωγὴ καὶ αἱ διακεκριμέναι πράξεις, ὁριζομένης τῆς ἀξίας εἰς 10. Ἐνῷ λοιπὸν διὰ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ ἡ ἀξία καὶ ὁ συντελεστὴς εἶναι 10, ἐβαθμολογήθησαν οὗτοι συμφώνως πρὸς τὸ Διάταγμα τῆς 7 Ἰουνίου 1889, ἐν τῷ ὁποίῳ ἡ ἀξία τῶν διακεκριμένων πράξεων εἶναι 4. Ἐννοεῖται, ὅτι τοῦτο εἶναι προφανὲς ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον καθιστᾷ ἄκυρον τὸν πίνακα, ὅστις εἶναι ἡ συνέπεια τῶν ἐξετάσεων τῶν ὑπαξιωματικῶν. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ ἰσχύῃ ὁ πίναξ αὐτός, ἀφοῦ τοιαύτη προφανὴς παρανομία ἐγένετο, ἀποκλειομένης φυσικῶς πάσης προθέσεως ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο.
§8Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ ἀπαντήσω αὔριον εἰς αὐτό.
§9Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σημείωμα, εἰς ἀπάντησιν ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος, περὶ τῆς ἀποζημιώσεως πρὸς τοὺς παθόντας κατὰ τὰς ἐν Κρήτῃ ταραχάς, καὶ ἕτερον σημείωμα, εἰς ἀπάντησιν ἐπερωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Βελλίνη, περὶ κληροδοτήματός τινος τοῦ μακαρίτου Ζητσαίου.
§10Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, ἂν κατόπιν τῶν καταστροφῶν, αἵτινες ἐπῆλθον κατὰ τὸ 1897 ἐν Κρήτῃ, ἐδόθη, — διότι ὄντως ἐδόθη, καὶ πολὺ δικαίως, — ἀποζημίωσις πρὸς τὸν τότε πρόξενον ἐν Χανίοις, τὸν ἀξιότιμον κ. Γεννάδην, δι’ ὅσας ὑπέστη καταστροφὰς τῶν ἀκινήτων αὑτοῦ, τῶν εὑρισκομένων ἐν Χαλέπᾳ. Μάλιστα, ἂν νομίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι δύναται νὰ μᾶς πληροφορήσῃ καὶ περὶ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἐδόθη, καλὸν θὰ ἦτο. Θὰ παρακαλέσω προσέτι τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ καὶ ἐμὲ καὶ τὴν Βουλήν, ἂν ἐδόθη ἀποζημίωσις καὶ εἰς τὸν ἐν Ἡρακλείῳ ὑποπρόξενον, οὗτινος πᾶσα ἡ ἀκίνητος περιουσία κατεστράφη ἐπίσης, διότι, καθ’ ἃ πληροφοροῦμαι, μένει ἀκόμη ἐκκρεμὴς ἡ αἴτησίς του ἐνώπιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐκρίθη δίκαιον καὶ ὀρθὸν καὶ ἐφηρμόσθη ὅσον ἀφορᾷ τὸν πρόξενον Χανίων κ. Γεννάδην, δὲν ἐφηρμόσθη ὅσον ἀφορᾷ τὸν ὑποπρόξενον Ἡρακλείου κ. Σάρρον, τοῦ ὁποίου, ὡς τουλάχιστον μοὶ ἐδόθησαν ἀφορμαί, ὡς προέδρῳ τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν συμβάντων τοῦ πολέμου, νὰ γνωρίζω, ἡ ὑπηρεσία ἦτο ἀξία παντὸς ἐπαίνου καὶ λίαν εὐδόκιμος. Ἐπιθυμῶ ἑπομένως, ἂν ἦναι δυνατόν, νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.
§11Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Θέλω ἐξετάσει τὴν ὑπόθεσιν, διότι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν διετέλουν Ὑπουργός, καὶ ἀγνοῶ, ἂν ἐδόθη ἀποζημίωσις εἰς τὸν κ. Γεννάδην, ἢ ἂν δὲν ἐδόθη εἰς τὸν κ. Σάρρον.
§12Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἐπανειλημμένως ἐγένετο λόγος καὶ ἐπὶ τῆς ὑπουργίας σας.
§13Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι ἀπατᾶσθε, διότι δὲν ἐνθυμοῦμαι νὰ μοὶ ἐγένετό ποτε τοιαύτη ἐπερώτησις.
§14Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ὅταν φέρητε τὸν φάκελον, θὰ ἴδητε.
§15Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸν ὑποπρόξενον Ἡρακλείου δὲν γνωρίζω, ἀλλ’ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἐν τῷ ἀρχείῳ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργείου ὑπάρχουσιν ἐκθέσεις ἐπίσημοι, περιέχουσαι λεπτομερεῖς πληροφορίας περὶ τῶν ἐν Ἡρακλείῳ διαπραχθεισῶν κατὰ τὸ 1896 διαρπαγῶν.
§16ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχον νὰ εἴπω τινὰ περὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ὑπαξιωματικοῦ.
§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.
§18ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ μακρηγορήσω διὰ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ὑπαξιωματικοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου προηγουμένως ἐγένετο λόγος. Ἀρκετὰ ἀνέπτυξαν τὸ ζήτημα οἱ ἀξιότιμοι προαγορεύσαντες. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τυρνάβου Βουλευτὴς ἐμνημόνευσε καὶ τὰ σχετικὰ Διατάγματα καὶ τοὺς λόγους, ἐξ ὧν δύναται νὰ πεισθῇ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ὅτι ἔλαβε χώραν ἀδίκημα, οὐχὶ βεβαίως ἐκ προθέσεως, ἀλλ’ ἐκ παρανοήσεως τῶν Διαταγμάτων ἐκείνων, περὶ ὧν ἐγένετο λόγος. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐξετάσῃ μετὰ προσοχῆς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, διότι πρόκειται περὶ ἀδικήματος· προκειμένου δὲ περὶ ἀδικήματος, καὶ μάλιστα στρατιωτικοῦ, πρέπει ἡ ὑπηρεσία μετὰ προσοχῆς καὶ ἐπιμελείας νὰ ἐξετάζῃ τὰ παράπονα καὶ νὰ θεραπεύῃ αὐτά. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ ἐξετάσῃ αὐστηρῶς τὴν ὑπόθεσιν καὶ θ’ ἀποδώσῃ εἰς τὸν ὑπαξιωματικὸν τὸ δίκαιον.
§19Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι αὔριον θ’ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, τὸν παρακαλῶ, εἰ δυνατόν, κατὰ τὴν ἀπάντησιν, ἐὰν τῷ ἦναι ἐπιτετραμμένον, νὰ φέρῃ ἐδῶ καὶ αὐτὴν τὴν αἴτησιν, δι’ ἧς ὑπεβλήθησαν τὰ παράπονα τοῦ ἀδικηθέντος ὑπαξιωματικοῦ, ἢ τοὐλάχιστον νὰ μᾶς εἴπῃ, ποῦ οὗτος στηρίζει τὰ παράπονά του, ὅτι ἠδικήθη.
§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βρατσᾶνος ἔχει τὸν λόγον.
§21Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν ἔλαβον χθὲς τὸν λόγον, ὁπότε ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κυνουρίας βουλευτὴς κ. Καλούτσης ἐποιήσατο τὴν πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ἐπερώτησιν περὶ τοῦ Διατάγματος τοῦ καθορίζοντος τὰ πρὸς προβιβασμὸν κατ’ ἐκλογὴν προσόντα τῶν κατωτέρων οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν, ὅπως μὴ παρακωλύσω τὴν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν εἴσοδον τῆς Βουλῆς. Ἀναγκάζομαι ὅμως σήμερον νὰ πράξω τοῦτο, πρῶτον μὲν, ὅπως ἀναιρέσω ἀνακριβείας τινὰς, εἰς ἃς ὑπέπεσεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὀλυμπίας βουλευτὴς κ. Μοσχούλας, διὰ τῶν ὁποίων ἐπερρίφθη μομφὴ ἐπὶ τῶν ἀξιωματικῶν τόσον τοῦ οἰκονομικοῦ, ὅσον καὶ τοῦ μαχίμου κλάδου τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ, καὶ δεύτερον, ὅπως εἴπω τινὰ, ἐξ ὧν θὰ δυνηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ μορφώσῃ ὀρθὴν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος γνώμην. Ὁ θεσμὸς τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ εὕρηται καὶ ἐν τῷ Βασιλικῷ Ναυτικῷ, ὅπως καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς κλάδους τῆς Πολιτείας. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς, ἡ ἐκλογὴ ἀποτελεῖ τὸν κανόνα, ὅσον ἀφορᾷ δὲ τοὺς κατωτέρους, τὴν ἐξαίρεσιν. Ὁρίζεται δὲ διὰ τοὺς διαφόρους κλάδους τοῦ Β. Ναυτικοῦ, ὅτι τὰ ⅔ ἐκ τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν προάγονται κατ’ ἀρχαιότητα καὶ τὸ ⅓ μόνον κατ’ ἐκλογὴν. Προκειμένου ὅμως περὶ τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν, ἄλλως ἔχουσι κανονισθῆ τὰ πράγματα· οἱ μὲν λογισταὶ προάγονται τὰ δύο τρίτα κατ’ ἀρχαιότητα καὶ τὸ ἓν τρίτον κατ’ ἐκλογὴν, οἱ ἀνθυποφροντισταὶ ὅμως καὶ οἱ ὑποφροντισταὶ προάγονται τὸ ἥμισυ κατ’ ἀρχαιότητα καὶ τὸ ἕτερον ἥμισυ κατ’ ἐκλογὴν. Αὐτὸ καὶ μόνον τὸ γεγονὸς ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἀποδεικνύει τι τὸ ἀσύνηθες, ἀποδεικνύει τι, τὸ ὁποῖον ἐμπεριέχει ποιάν τινα ὑποψίαν καὶ δυσπιστίαν πρὸς τὰς διεπούσας τοὺς προβιβασμοὺς τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν διατάξεις. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ἐνῷ διὰ τοὺς λοιποὺς κλάδους τοῦ Β. Ναυτικοῦ ἡ διάταξις τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικούς, ἔμεινε καὶ μένει νεκρὰ, — συμβαίνει δὲ τοῦτο, διότι δὲν ἐξεδόθησαν Διατάγματα ἐκτελεστικὰ τῶν σχετικῶν περὶ προβιβασμῶν νόμων, —ἀπ’ ἐναντίας διὰ τοὺς οἰκονομικούς, ὡσανεὶ οὗτοι ἀπετέλουν τὸ κύριον σῶμα τοῦ πολεμικοῦ Ναυτικοῦ καὶ ἔπρεπεν αἱ προοδευτικώτεραι τῶν διατάξεων νὰ τὸ διέπωσιν, ἐφρόντισαν ὥστε νὰ ἐκδοθῇ τὸ σχετικὸν κανονιστικὸν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον, ἀλλεπαλλήλους ὑποστὰν τροποποιήσεις, κατέληξεν εἰς σημεῖον, ὥστε νὰ ἐπιφέρῃ τέλειον χάσμα μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν, καθόσον διά τινας τούτων περιέχει διατάξεις προνομιακὰς, ὅσον ἀφορᾷ τὸν κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμόν. Ὁποῖα δὲ εἶναι τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ζητοῦνται διὰ τοῦ Διατάγματος τούτου, ὅπως προαχθῇ κατ’ ἐκλογὴν κατώτερος οἰκονομικὸς ἀξιωματικός; Ὡς μοναδικὸν προσὸν τὸ Διάταγμα ὁρίζει τὸ δίπλωμα τοῦ διδάκτορος ἢ προλύτου τῆς Νομικῆς Σχολῆς τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου. Ἀλλὰ μήπως τὸ δίπλωμα τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ κεκτημένος τοιοῦτον οἰκονομικὸς ἀξιωματικὸς κατέχει ἐξέχουσαν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ θέσιν, ὅτι τυγχάνει διακεκριμένης ἢ καὶ συνήθους κἂν ἱκανότητος; Πολλοῦ γε καὶ δεῖ. Παντὸς ἐπαγγελματίου, παντὸς ἐπιστήμονος, τὸ δίπλωμα δὲν μαρτυρεῖ ἐκ προκαταβολῆς τὴν εὐδόκιμον ὑπηρεσίαν. Ἡ εὐδόκιμος ὑπηρεσία παντοῦ καὶ πάντοτε μαρτυρεῖται διὰ τῆς ἐπιδόσεως ἐν τῇ ἐνασκήσει τοῦ ἔργου, ὅπερ ἀσκεῖ τις, τοῦ ἐπαγγέλματος, ὅπερ μετέρχεταί τις. Ἐκτὸς τούτου ὅμως καὶ ἄλλην σκανδαλώδη διάταξιν τὸ Διάταγμα τοῦτο περιέχει. Διότι, καὶ ὁσάκις προσόν τι ἀληθὲς, προσὸν πραγματικὸν δίδῃ εἰς ὡρισμένας περιστάσεις τὸ δικαίωμα τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ, τὸ δίδει δι’ ἕνα καὶ μόνον βαθμόν. Διὰ τοὺς οἰκονομικοὺς ὅμως ἀξιωματικοὺς αὐτὸ καὶ μόνον τὸ προσὸν, τὸ οὐχὶ ἀληθὲς, τὸ οὐχὶ πραγματικόν, τὸ δίπλωμα δηλαδή, αὐτὸ καὶ μόνον δίδει τὸ δικαίωμα εἰς προβιβασμὸν κατ’ ἐκλογὴν δι’ ὅλους τοὺς βαθμούς, τοῦ δικαιώματος οὐδέποτε ἐξαντλουμένου, τοῦ δικαιώματος ἀρχομένου ἀπὸ τοῦ κατωτάτου καὶ ἐξικνουμένου μέχρι τοῦ ἀνωτάτου βαθμοῦ τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου. Ἐάν τις ἀνδραγαθήσῃ ἐν πολέμῳ, ἡ ἀνδραγαθία αὕτη δίδει δικαίωμα προβιβασμοῦ κατ’ ἐκλογὴν δι’ ἕνα καὶ μόνον βαθμὸν, ἐνῷ τὸ θαυματουργὸν δίπλωμα τοῦ προλύτου, τὸ οὐδὲν ἐκ προκαταβολῆς ἀποδεικνῦον, δίδει δικαίωμα προβιβασμοῦ κατ’ ἐκλογὴν δι’ ὅλους τοὺς βαθμοὺς τῆς ἱεραρχικῆς κλίμακος. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ διπλώματος, τοῦ δῆθεν αὐτοῦ προσόντος, τὸ Διάταγμα ἀπαιτεῖ καὶ ἕτερον προσὸν, δῆθεν καὶ αὐτὸ προσὸν, διὰ τὸν κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμόν. Ἀπαιτεῖ τὸ Διάταγμα, ὅπως οἱ κεκτημένοι δίπλωμα ἔχωσι καὶ ἑξαετῆ ἐν τῷ βαθμῷ ὑπηρεσίαν. Δὲν ὁρίζεται ὅμως, ἂν ἡ ἑξαετὴς αὕτη ὑπηρεσία πρέπει νὰ ᾖναι ὑπηρεσία πραγματικὴ ἢ εἰκονική. Διότι δύναται ὁ διπλωματοῦχος κατώτερος οἰκονομικὸς ἀξιωματικὸς νὰ διατελέσῃ εἰς κατάστασιν διαθεσιμότητος μακροχρονίου, πολυετοῦς, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ εἰς ἀργίαν νὰ διατελέσῃ ἐπὶ ἀμελείᾳ, καὶ ἐν τούτοις νὰ προβιβάζηται ὄχι πλέον κατὰ σειρὰν ἀρχαιότητος, ἀλλὰ κατ’ ἐκλογήν, καὶ νὰ καταπατῇ τοὺς κεκτημένους πλείονα πραγματικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἱκανότητα μεμαρτυρημένην καὶ διαγωγὴν ἐξαίρετον. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὰς ἀνακριβείας, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὀλυμπίας βουλευτὴς κ. Μοσχούλας. Ἀνέφερεν οὗτος, ὅτι οἱ οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοὶ ἐχρησίμευον ἄλλοτε ὡς ὑπηρέται τῶν μαχίμων, καὶ διὰ τοῦτο οἱ μάχιμοι δὲν ἤθελον νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τὸ Σῶμα ἀνεπτυγμένοι οἰκονομικοὶ βαθμοφόροι, ὅπως ἔχωσι τοὺς ἄλλους πάντοτε ὑποχειρίους, πάντοτε ὑπηρέτας. Δὲν ἔχεται βεβαίως ἀληθείας τὸ τοιοῦτον. Οἱ οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοὶ καὶ πρὸ τῆς θεσπίσεως τοῦ περὶ οἰκονομικῶν βαθμοφόρων νόμου τοῦ 1884 ἦσαν πάντοτε ἀξιωματικοὶ μεμορφωμένοι καὶ ἐν πολλοῖς ἀνεδείχθησαν· καὶ δύναμαι νὰ ἀναφέρω πολλὰ ὀνόματα οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν διακριθέντων. Δὲν εἶναι ἐπίσης ἀληθές, ὅτι πολλοὶ τῶν οἰκονομικῶν εἰσῆλθον εἰς τὸ Σῶμα ἄνευ ἐξετάσεων. Ἴσως εἰσῆλθον ὀλίγοι τοιουτοτρόπως, ἀλλὰ καὶ οὗτοι τυγχάνουσιν ἐκ τῶν προνομιούχων, διπλωματοῦχοι δηλαδή.
§22Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ποῖοι εἶναι αὐτοί;
§23Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ὁ πρὸ ὀλίγου προβιβασθεὶς Ἀνδρέας Ἀράπης προλύτης τῆς Νομικῆς; Δὲν εἶναι καὶ ἄλλοι τινές, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα δὲν ἐνθυμοῦμαι ἤδη, ἀλλ’ οἵτινες ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον συμβαίνει νὰ ἦναι διδάκτορες ἢ προλύται τῆς Νομικῆς;
§24Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Καὶ κἄτι ἄλλο ἀκόμη. Οἱ τοιουτοτρόπως εἰσελθόντες δὲν διῆλθον οὐδὲ διὰ τῆς Ἀνωτάτης Ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς!
§25Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Αὐτὸ δὲν τὸ γνωρίζω. Ἀλλ’ ἀφοῦ σεῖς τὸ βεβαιώνετε, βεβαίως ἀληθεύει. Ἀλλ’ ἂς ἴδωμεν καὶ πῶς λαμβάνουσιν οἱ ἀξιωματικοὶ τὰ διπλώματα, καὶ ἂν εὑρίσκουσι τὴν παραμικρὰν δυσκολίαν εἰς τοῦτο. Κατὰ τὸν νόμον, ὅπως καταταχθῇ τις ὑπολογιστὴς, δέον νὰ ἔχῃ ἀπολυτήριον Γυμνασίου καὶ νὰ εὐδοκιμήσῃ εἰς ἐπὶ τούτῳ ἐξετάσεις. Ἀλλ’ ἔχων ἀπολυτήριον Γυμνασίου ὁ ὑπολογιστὴς ἐγγράφεται καὶ εἰς τὴν Νομικὴν Σχολὴν τοῦ Πανεπιστημίου. Καθίσταται οὕτω τελειόφοιτος. Ἔπειτα, φροντίζων, ἐννοεῖται, νὰ διατηρῆται ἐπὶ μακρὸν χρόνον παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ ἐν Ἀθήναις, προσέρχεται τὸ τελευταῖον τῆς φοιτήσεώς του ἔτος εἰς ἓν ἐκ τῶν γνωστῶν νομικῶν φροντιστηρίων, ἀκούει τὰ ἀπαιτούμενα μαθήματα ἐπί τινας μῆνας, μεθ’ ὃ, περιβεβλημένος μὲ τὴν στολὴν τοῦ βαθμοῦ του καὶ μὲ ὅσας ἀπέκτησεν εἰς τὸ φροντιστήριον γνώσεις, προσέρχεται εἰς ἐξετάσεις, καὶ λαμβάνει ἀσφαλῶς δίπλωμα διδάκτορος ἢ προλύτου. Τὸ δίπλωμα ἄρα τῆς Νομικῆς, ἔστω καὶ ἂν ἀποδεικνύῃ ἀληθῆ ἐπιστήμονα, πολλῷ μᾶλλον δίπλωμα οὕτω κτώμενον, δὲν εἶναι, δὲν πρέπει νὰ ἦναι προσόν, τὸ ὁποῖον νὰ παρέχῃ δικαίωμα πρὸς προβιβασμὸν κατ’ ἐκλογήν. Ἁρμόζει ἑπομένως, ἐπιβάλλεται πάντως, νὰ κανονισθῶσι διὰ τὴν κατ’ ἐκλογὴν προαγωγὴν προσόντα ἀληθῆ, πραγματικά, προσόντα ὑπηρεσιακὰ, προσόντα τοιαῦτα, ὁποῖα οἱ θέλοντες νὰ ἐργασθῶσιν ἐπιμελῶς καὶ μετὰ ζήλου οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοὶ νὰ δύνανται καὶ νὰ τὰ ἀποκτήσωσι κατὰ τὴν ὑπηρεσίαν των. Προτάσεις δὲ τῶν προϊσταμένων των καὶ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ τοῦ Στόλου, ἐφ’ ὅσον ἀνελλιπῶς ἐκτελεῖ ἐπιθεώρησιν τῆς ὑπηρεσίας τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν, εἶναι ἐχέγγυα ἐπαρκῆ, ὅπως ἀποδείξωσι, τίνες τῶν ἀξιωματικῶν ἐργάζονται καὶ τίνες δὲν ἐργάζονται, ποία ἡ ἐπιμέλειά των, ποία ἡ ἱκανότης των, ποία ἡ διαγωγή των, καὶ συνεπῶς ποῖοι οἱ δικαιούμενοι νὰ προαχθῶσι κατ’ ἐκλογήν.
§26Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ διέπωσι διάφοροι νόμοι, νὰ ὑπάρχωσι διαφορετικὰ μέτρα διὰ τοὺς διαφόρους κλάδους τοῦ Ναυτικοῦ. Ὑπάρχει ὁ περὶ μαχίμων ἀξιωματικῶν νόμος. Πρὸς τοῦτον ἂς προσαρμοσθῇ καὶ ὁ περὶ οἰκονομικῶν. Οἱ κατώτεροι μάχιμοι δὲν προάγονται κατ’ ἐκλογήν. Τὸ αὐτὸ νὰ ἰσχύῃ καὶ διὰ τοὺς κατωτέρους οἰκονομικούς. Ἀλλὰ θέλουν νὰ ὑπάρχῃ ἓν Διάταγμα, διὰ νὰ προβιβάζουν ὅντινα θέλουν. Αὐτὸ εἶναι.
§27Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἀλλ’ ἐκτὸς πάντων τούτων τὸ ἤδη ὑφιστάμενον Διάταγμα πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς μὴ ὑπάρχον, ἄκυρον. Περὶ τούτου ἀποφαίνονται διαπρεπεῖς νομομαθεῖς. Διότι τὸ πρῶτον ἐκδοθὲν κατὰ τὸ 1886 Διάταγμα ἦτο Διάταγμα νομοτελεστικόν, κατ’ ἐντολὴν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας ἐκδοθέν, ἄρα μὴ ὑποκείμενον εἰς τροποποιήσεις διὰ Διατάγματος. Ἐν τούτοις δὶς ἐτροποποιήθη μέχρι σήμερον. Ἐξεδόθη τὸ 1886, ἐτροποποιήθη τὸ 1888, ἐτροποποιήθη καὶ τὸ 1893. Ἀλλά, Κύριοι, καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς οἰκονομικοὺς τοὺς κεκτημένους τὸ δίπλωμα, φρονῶ ὅτι τὸ Διάταγμα τοῦτο ἀποτελεῖ ὕβριν...
§28Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖον Διάταγμα;
§29Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Τὸ Διάταγμα, τὸ παρέχον εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ ἐπὶ μόνῳ τῷ διπλώματι.
§30Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Νὰ προάγωνται κατ’ ἐκλογὴν καὶ μάλιστα καὶ ἐπ’ ἄπειρον!
§31Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Καὶ διὰ τὸ ἐπ’ ἄπειρον καὶ διὰ τὸ ἐφάπαξ.
§32Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ Διάταγμα κανονίζει προσόντα.
§33Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δι’ ὧν προάγονται αὐτοδικαίως.
§34Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κανονίζει προσόντα προβιβασμοῦ κατ’ ἐκλογήν. Δὲν πιστεύω ὅμως νὰ θεωρῆται, ὅτι καὶ αὐτοδικαίως προάγονται οἱ κεκτημένοι ταῦτα.
§35Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Αὐτοδικαίως. Ἅμα ὡς ἔχουσι συμπεπληρωμένην ἑξαετῆ, ἔστω καὶ εἰκονικὴν, ἐν τῷ βαθμῷ ὑπηρεσίαν, οἱ διπλωματοῦχοι προάγονται κατ’ ἐκλογὴν αὐτοδικαίως.
§36Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον θεωρηθῶσι κατάλληλοι ὅμως.
§37Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Οὐχί. Θεωροῦνται κατάλληλοι λόγῳ τοῦ διπλώματος. Ἄλλο τι δὲν δικαιοῦται νὰ ἐξετάσῃ ὁ Ὑπουργός. Ἀρκεῖ νὰ ἔχωσι δίπλωμα.
§38Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δὲν εἶναι καὶ ἡ ἑξαετὴς ὑπηρεσία;
§39Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δῆθεν ἑξαετής. Διότι δὲν ὁρίζεται ἑξαετὴς ἐν ἐνεργείᾳ ὑπηρεσία, ὡς ὥριζε τοὐλάχιστον τὸ Διάταγμα τοῦ 1888. Δυνατὸν ἄρα νὰ ἦναι ἑξαετὴς διανυθεῖσα κατὰ τὸ πλεῖστον ἐν διαθεσιμότητι εἴτε καὶ ἐν ἀργίαις ἀλλεπαλλήλοις!
§40Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἀφοῦ τὴν τῆς διαθεσιμότητος ὑπηρεσίαν τὴν χαρακτηρίζετε πραγματικὴν, πῶς εἶναι δυνατὸν τὴν ὑπερεξαετῆ ὑπηρεσίαν νὰ μὴ τὴν θεωρῆτε προσόν;
§41Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν συμβαίνει ἐν τῷ Ναυτικῷ ὅ,τι μὲ τὴν ἐν τῷ στρατῷ διαθεσιμότητα.
§42Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἀκριβῶς νὰ διορθωθῇ αὐτὸ, δύνασθε νὰ εἴπητε· ἡ κατάστασις τῆς διαθεσιμότητος, ἡ ὁποία εἶναι εἰς τὸν στρατὸν, νὰ ὁρισθῇ καὶ εἰς τὸ Ναυτικόν.
§43Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ὅτε κατηρτίσθη τὸ Διάταγμα...
§44Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἤθελον νὰ μάθω, ἂν θεωρεῖτε τὴν ὑπερεξαετῆ ὑπηρεσίαν ὡς προσόν.
§45Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Τὴν ἐνεργὸν μάλιστα, ὄχι ὅμως καὶ τὸν χρόνον τῆς διαθεσιμότητος. Διότι, ὅτε κατηρτίσθη τὸ Διάταγμα τοῦτο, δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐν τῷ Ναυτικῷ διαθεσιμότης, καθ’ ἣν ὁ εἰς τοιαύτην διατελῶν ἀξιωματικὸς παύει νὰ ἀσκῇ τὰ καθήκοντά του, δὲν ἐργάζεται ποσῶς, ἀπομακρύνεται ἐντελῶς τῆς θέσεώς του, δύναται νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ἐπαρχίαν του, ἢ ὅπου ἀλλοῦ θέλει.
§46Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Καὶ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μετέρχηται οἱονδήποτε ἄλλο ἔντιμον ἐπάγγελμα. Συνεπῶς ἐκτρέπεται ἐντελῶς τοῦ κυρίου ἔργου του.
§47Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Μάλιστα.
§48Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Τὸ ἄτοπον λοιπόν εἶναι, ὅτι ὁ χρόνος τῆς διαθεσιμότητος θεωρεῖται χρόνος πραγματικῆς ὑπηρεσίας καὶ διὰ τὸν κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμόν.
§49Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἀκριβῶς.
§50Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ δὲν συμβαίνει καὶ εἰς τοὺς ἄλλους κλάδους.
§51Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ὄχι. Πρόκειται περὶ προσόντων προβιβασμοῦ κατ’ ἐκλογὴν τῶν κατωτέρων οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν. Εἰς τοὺς κατωτέρους βαθμοὺς τῶν ἄλλων κλάδων δὲν ἐφαρμόζεται ἡ διάταξις τοῦ προβιβασμοῦ κατ’ ἐκλογήν. Εἶναι νεκρὰ, διότι δὲν ἐξεδόθη Διάταγμα.
§52Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἀδιάφορον.
§53Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Καθόλου ἀδιάφορον. Ὑφίσταται ὁ νόμος, ὁ ὁρίζων καὶ διὰ τοὺς ἄλλους κλάδους προβιβασμὸν τῶν κατωτέρων κατ’ ἐκλογὴν, ἀλλὰ δὲν ἐξεδόθη κανονιστικὸν Διάταγμα, καὶ ἑπομένως ἡ διάταξις τῆς ἐκλογῆς διὰ τοὺς ἄλλους κλάδους εἶναι νεκρά. Ἀλλ’ ὅτι τὸ Διάταγμα τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ ἐπὶ μόνῳ τῷ διπλώματι εἶναι σφόδρα ἄδικον, ὁμολογοῦσι καὶ πολλοὶ ἐκ τῶν διδακτόρων οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι, λίαν ἀξιεπαίνως, οὐ μόνον εὔχονται, ἀλλὰ καὶ ἐπιζητοῦσι τὴν κατάργησιν τοιούτου Διατάγματος.
§54Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὑπέβαλε κανεὶς ἀναφορὰν τοιαύτην;
§55Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἀναφορὰν δὲν ὑπέβαλον, οὐδὲ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποβάλωσιν. Ἐνετείλαντό μοι ὅμως νὰ κάμω χρῆσιν τῆς γνώμης των, καὶ δύναμαι συνεπῶς νὰ ὀνομάσω αὐτούς. Θέλετε;
§56Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Μάλιστα.
§57Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ὁ διδάκτωρ ἀνθυποφροντιστὴς κύριος Καψαμπέλης, ὁ ὁποῖος, ἐλθὼν πρὸς συνάντησίν μου, συνηγόρησεν, ὑπὲρ τοῦ δικαίου τῶν μὴ διπλωματούχων συναδέλφων του, καὶ μοὶ συνέστησε νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τοιούτου Διατάγματος. Καὶ διδάκτορες λοιπὸν ἀξιωματικοί, προβλέποντες οὐχὶ εὐχάριστα διὰ στρατιωτικὸν Σῶμα τὰ δυνάμενα νὰ ἐπακολουθήσωσιν ἐφ’ ὅσον τοιοῦτον σκανδαλῶδες ὑφίσταται Διάταγμα, εὔχονται καὶ συνιστῶσι τὴν κατάργησιν αὐτοῦ, ἐπιθυμοῦντες νὰ κανονισθῶσι προσόντα ὑπηρεσιακὰ, ὁπότε ἀφίεται ἐλεύθερον τὸ στάδιον εἰς τοὺς θέλοντας καὶ δυναμένους νὰ ἐργασθῶσιν, ὅπως φανῶσιν ὄντως ἄξιοι τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ.
§58Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. (Ὄρα Παράρτημα).
§59ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὑπάρχει ἀπόφασις ἀθῳωτική· ἐγὼ δ’ ἐστηρίχθην ἐπὶ τοῦ δεδικασμένου, καὶ τῷ ἔδωκα τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ.
§60Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ὁ διπλωματοῦχος οὗτος ἀποκατεστάθη ὁπωσδήποτε εἰς τὸν βαθμόν του.
§61Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἀλλ’ ὄχι καὶ μετὰ τὸ προσὸν τῆς καταδίκης νὰ προβιβασθῇ κατ’ ἐκλογήν, ἐπειδὴ εἶναι διδάκτωρ!
§62Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Περαίνων τὸν λόγον παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ὅπως μεριμνήσῃ νὰ ἄρῃ τὸ ὑφιστάμενον σκάνδαλον, διότι οὐδὲ τὰ δίκαια τῶν ἀτόμων οὐδὲ ἡ ὑπηρεσία ἐξυπηρετεῖται διὰ τοιούτων διατάξεων. Ἀκραδάντως δὲ πιστεύω, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς εὐχαρίστως θέλει πράξει τοῦτο.
§63Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ἤλπιζον, Κύριοι, ὅτι μετὰ τὴν γενομένην πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν συζήτησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ἤθελε σπεύσει νὰ καταργήσῃ τὸ Διάταγμα τὸ προκαλέσαν τὴν συζήτησιν ταύτην. Καὶ ἐννοεῖται, ὅτι, ἂν ἔπραττε τοῦτο, δὲν θὰ ὑπῆρχε σήμερον οὐδὲ ἀφορμὴ οὐδὲ ἀνάγκη νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ ζητήματος...
§64Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Θὰ τὸ ἔφερον ἄλλοι.
§65Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Τώρα θὰ ἴδητε τὸ Διάταγμα, τώρα ἀμέσως καὶ τοὺς λόγους, δι’ οὓς ἔπρεπε νὰ εἶχε σπεύσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ καταργήσῃ τὸ Διάταγμα τοῦτο.
§66ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις δὲν ἔχει τὴν θέσιν της, ὅταν δὲν ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργοῦ, τὴν ὁποίαν νὰ κατηγορήσητε. Ἐὰν προέβαινον εἰς προβιβασμοὺς, ἢ ἐὰν ἔπραττόν τι ἔκνομον, τότε βεβαίως θὰ εἴχετε δίκαιον νὰ συζητήσητε.
§67Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Καὶ τώρα ἀκόμη, ἐὰν δεχθῆτε, ὅτι τὸ Διάταγμα πρέπει νὰ καταργηθῇ, καταπαύω εὐθὺς τὸν λόγον.
§68Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Θὰ τὸν φέρω ἐγώ.
§69ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ εἴπω αὐτό.
§70Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Πρέπει νὰ γείνῃ νόμος.
§71Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Καὶ Διάταγμα ἀρκεῖ. Τὰ ἀφορῶντα ὅμως εἰς δικαιώματα εἴτε τῆς ὑπηρεσίας εἴτε τῶν ἀτόμων, εἰς δικαιώματα θεμελιώδη, βεβαίως πρέπει νὰ καθορίζωνται διὰ νόμου, διότι ἄλλως πυκνοῦται μόνον ὁ χορός, χορὸς Διαταγμάτων ἀλληλαναιρουμένων διαρκῶς. Καὶ κατὰ τοσοῦτο μᾶλλον ἤλπιζον, ὅτι ὁ κύριος ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸς ἤθελε σπεύσει νὰ καταργήσῃ τὸ Διάταγμα τοῦτο, διότι τῆς αὐτῆς γνώμης μετ’ ἐμοῦ, ἐκπεφρασμένης, εἶναι καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Διότι διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν Διατάγματος ἠκυρώθη ἀκριβῶς τὸ Διάταγμα τῆς 12 Φεβρουαρίου τοῦ 1888, Διάταγμα ἐκδοθὲν τῇ εἰσηγήσει τοῦ νῦν κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διευθύνοντος τότε τὸ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργεῖον, Διάταγμα ἄψογον, δύναταί τις νὰ εἴπῃ. Ἵνα δὲ γνωρίσῃ ἡ Βουλή, τίνες προβιβάζονται, ἢ μᾶλλον τίνες δύνανται νὰ προβιβασθῶσι κατ’ ἐκλογὴν, ἢ, ἔτι ἀκριβέστερον, τίνες αὐτοδικαίως προβιβάζονται κατ’ ἐκλογὴν ἐκ τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ, πρὸ πάσης ἄλλης τοῦ προκειμένου Διατάγματος ἀναλύσεως θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ φέρω ὀλίγα παραδείγματα, διότι φρονῶ, ὅτι αὐτὰ καὶ μόνα θὰ ἀρκέσωσι νὰ καταρρίψωσι καὶ ἐν τῇ συνειδήσει τῆς Βουλῆς καὶ ἐν τῇ συνειδήσει τῆς Κυβερνήσεως —ὡς ἔχουσι καταρρίψει ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ τοῦ στρατιωτικοῦ ἐν γένει κόσμου—τὰς διατάξεις τοῦ ὑφισταμένου Διατάγματος, τοῦ κανονίζοντος τὰ προσόντα καὶ τὸν τρόπον τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Βασ. Ναυτικοῦ. Προάγεται κατ’ ἐκλογὴν οἰκονομικὸς ἀξιωματικὸς, ὅστις καθ’ ὅλον τὸν χρόνον τῆς ἐν τῷ βαθμῷ ἑξαετοῦς ὑπηρεσίας του οὐδ’ ἐπὶ δεκαήμερον ἐξεπλήρωσε τὰ καθήκοντά του...
§72Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διότι διετέλεσεν ἐν διαθεσιμότητι;
§73Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ὄχι ἐν διαθεσιμότητι μόνον... Καὶ δύναται ὁ τοιοῦτος ἀξιωματικὸς νὰ προαχθῇ κατ’ ἐκλογὴν καὶ ἐναντίον τῆς γνώμης τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐναντίον τῆς γνώμης τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ, καταπατουμένων τῶν δικαιωμάτων ἐκείνων, οἵτινες ἐπὶ ὑπερεξαετίαν πραγματικῶς ὑπηρέτησαν καὶ ἐξεπλήρωσαν τὰ ἑαυτῶν καθήκοντα καὶ εὐσυνειδήτως καὶ ἐπιμελῶς.
§74Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὁμιλεῖτε ἐπὶ συγκεκριμένου γεγονότος;
§75Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ὄχι. Βλέπετε ὅτι δὲν ἀνέφερα κανὲν ὄνομα. Λέγω, τί δύναται νὰ γείνῃ διὰ τῶν τερατωδῶν διατάξεων τοῦ συζητουμένου Διατάγματος.
§76Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἴπετε, ὅτι θὰ προβιβασθῇ οἰκονομικὸς ἀξιωματικός, ὅστις ἐπὶ ἑξαετίαν δὲν ἀνήκει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· ἑπομένως, ἵνα σᾶς ἀντικρούσω, πρέπει νὰ γνωρίζω, ποῖον εἶναι τὸ πρόσωπον αὐτό.
§77Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ προσώπων. Εἶπον ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ ὑφισταμένου Διατάγματος εἶναι τοιαῦται, τοσοῦτον τερατώδεις, ὥστε δίδουσι τὸ δικαίωμα, ἢ ὀρθότερον ὑποχρεοῦσιν, ἐὰν ὑπάρχῃ ἢ ὑπάρξῃ τοιοῦτος ἀξιωματικός, οὗτος νὰ προαχθῇ κατ’ ἐκλογήν. Προφανῶς λοιπὸν διατάξεις τοιαῦται εἶναι σφαλεραί. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἢ ὑπάρξῃ ἀξιωματικὸς τοιοῦτος, προβιβάζεται αὐτοδικαίως κατ’ ἐκλογήν, καὶ μάλιστα ἐναντίον τῆς γνώμης τῆς ὑπηρεσίας, ὁλοκλήρου τῆς ναυτικῆς ἱεραρχίας, ἐναντίον τῆς γνώμης αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ.
§78Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐὰν ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν δικαιουμένων νὰ προβιβασθῶσι λόγῳ ἀρχαιότητος, ὑπάρξῃ τις, ὁ ὁποῖος δὲν ὑπηρέτησε, δὲν δύναται νὰ προβιβασθῇ;
§79Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Καὶ τοῦτο κακόν.
§80Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Λοιπὸν τὸ κακὸν ἔγκειται, οὐχὶ ἐν τῷ Διατάγματι, ἀλλ’ ἐν τῷ νόμῳ, καθ’ ὃν δικαιοῦνται οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ νὰ προβιβάζωνται, καίπερ ἐν διαθεσιμότητι διατελέσαντες.
§81Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Βεβαίως. Ἀλλὰ πόσον τὸ κακὸν δεινοῦται, ὅταν ὑπὸ τοιούτους ὅρους προάγηται ἀξιωματικὸς οὐχὶ πλέον κατ’ ἀρχαιότητα, ἀλλὰ κατ’ ἐκλογήν, καὶ καταπατεῖ ἀρχαιοτέρους του, ἀριθμοῦντας πραγματικὴν ἐν τῷ βαθμῷ ὑπηρεσίαν καὶ μάλιστα καὶ εὐδόκιμον! Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἔχω προσωπικόν τι ἐνδιαφέρον, κύριε Μοσχούλα. Ἐὰν ὁ νόμος εἶναι σφαλερός, νὰ διορθωθῇ. Ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐν ἰσχύϊ καὶ τὸ ὁποῖον περιέχει διατάξεις τὸ μὲν σφαλερὰς ἐν τῇ οὐσίᾳ αὐτῶν, τὸ δὲ ἀντιτιθεμένας πρὸς τὸν νόμον, ὡς θέλω κατόπιν ἀποδείξει. Πρὸ τούτου ὅμως θὰ φέρω παραδείγματά τινα, ἵνα ἀποδειχθῇ τὸ κατ’ οὐσίαν σφαλερὸν τῶν διατάξεων τοῦ Διατάγματος τούτου. Ἀνέφερα τὸ πρῶτον παράδειγμα. Δεύτερον. Οἰκονομικὸς ἀξιωματικός, διατελέσας ἐν ἀργίᾳ ἕνεκεν ἀμελείας περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων του, ἢ ἕνεκα πράξεως ἀντιβαινούσης πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ ἀξιωματικοῦ, δύναται, δυνάμει τοῦ ὑφισταμένου Διατάγματος, νὰ προαχθῇ κατ’ ἐκλογήν, καὶ οὐχὶ ἅπαξ, ἀλλὰ καὶ τετράκις, ἐὰν διετέλεσεν ἐν ἀργίᾳ διὰ πειθαρχικοὺς λόγους κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἑξαετοῦς ἐν τῷ βαθμῷ ὑπηρεσίας του!
§82Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἐὰν κατεδικάσθη δὶς ὑπὸ τοῦ Ναυτοδικείου διὰ καταχρήσεις.
§83Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Θὰ ἔλθω καὶ εἰς τοῦτο.
§84Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Νὰ μοὶ δώσητε τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὸν κύριον Λαπαθιώτην.
§85Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Καὶ εἰς ἐμέ.
§86Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Καὶ εἰς ἐμέ.
§87Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Τρίτον παράδειγμα. Ἀξιωματικὸς συνεχῶς τιμωρούμενος διὰ πειθαρχικῶν ποινῶν, ἐπιβαλλομένων αὐτῷ λόγῳ ἀπροθυμίας περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων του, λόγῳ ποικίλων παραβάσεων τῶν κανονισμῶν, καὶ τιμωρούμενος διὰ βαρειῶν πειθαρχικῶν ποινῶν, οἷον φυλακίσεως ἑνὸς καὶ δύο μηνῶν, καὶ τιμωρούμενος οὕτως ἐπανειλημμένως, προβιβάζεται κατ’ ἐκλογήν, καταπατουμένων τῶν δικαιωμάτων πολλῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν ἀρχαιοτέρων του, οἱ ὁποῖοι ἐκπληροῦσιν ὡς ἄριστα τὸ καθῆκόν των καὶ οἱ ὁποῖοι ὑπερέχουσιν αὐτοῦ καὶ κατὰ τὴν ὑπηρεσιακὴν ἱκανότητα. Ἄλλο παράδειγμα. Ἀξιωματικὸς οἰκονομικός, τεθεὶς εἰς ἀπόταξιν δι’ ἀτιμωτικὴν πρᾶξιν, ὅστις, προσφυγὼν εἰς τὰ πολιτικὰ Δικαστήρια καὶ ἐπιτυχὼν ἀπόφασιν ὑπὲρ ἑαυτοῦ, ἕνεκα τυπικῶν ὅλως περὶ τὴν συγκρότησιν τοῦ ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου ἀβλεψιῶν, ἐπανέρχεται εἰς τὰς τάξεις τῆς ἐνεργείας, οὗτος προάγεται κατ’ ἐκλογὴν αὐτοδικαίως, παρὰ τὴν ἀτιμωτικὴν πρᾶξιν, ἥτις βαρύνει αὐτόν, καὶ ἂς ὑπηρέτησεν ἐν τῷ βαθμῷ, ἐξ οὗ προάγεται κατ’ ἐκλογήν, ἐπὶ δεκαήμερον μόνον, ἐπὶ ἑξαετίαν δὲ ὁλόκληρον ἃς παρέμεινεν ἐκτὸς τῶν τάξεων τοῦ Βασ. Ναυτικοῦ λόγῳ τῆς ἀποτάξεως! Καὶ προάγεται ὁ τοιοῦτος κατ’ ἐκλογήν, καταπατῶν συναδέλφους του ἐπὶ ἑξαετίαν καὶ πλέον πράγματι ὑπηρετήσαντας, ἐνθέρμους ζηλωτὰς τοῦ καθήκοντός των, κρείσσονος μορφώσεως ὑπηρεσιακῆς καὶ γενικῆς τοιαύτης, ἀμέμπτους δὲ τὸ ἦθος. Ἀλλ’ ἔλθωμεν εἰς ἄλλην σειρὰν παραδειγμάτων. Πρόκειται περὶ δύο ἀξιωματικῶν, διπλωματούχων τῆς Νομικῆς ἀμφοτέρων. Ὁ εἷς ἐπιμελὴς καὶ πειθαρχικός, ὁ ἕτερος ἀπειθὴς καὶ ἀμελέστατος. Ἀμφότεροι οὗτοι, Κύριοι, τὰ αὐτὰ κέκτηνται δικαιώματα! Ὁ Ὑπουργὸς ὑποχρεοῦται τὸν ἕνα ἐκ τῶν δύο νὰ προαγάγῃ κατ’ ἐκλογήν, δὲν ὑποχρεοῦται ὅμως καὶ νὰ προτιμήσῃ κἄν τὸν εὐπειθέστερον καὶ ἐπιμελέστερον. Ἀλλ’ ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ὁ μὲν ἐπιμελὴς ἐπίσταται καὶ δύο ἢ τρεῖς εὐρωπαϊκὰς γλώσσας, τὴν Γαλλικὴν καὶ τὴν Ἀγγλικήν, φέρ’ εἰπεῖν, ὁ δ’ ἕτερος, ὁ καὶ κατὰ τὰ λοιπὰ ὑπολειπόμενος, οὐδεμίαν μὲν εὐρωπαϊκὴν γλῶσσαν γνωρίζει, γνωρίζει ὅμως τὴν βοημικὴν διάλεκτον, θὰ προτιμηθῇ αὐτοδικαίως οὗτος! Διότι τὸ Διάταγμα λέγει, ὅτι προτιμᾶται ὁ ἐπιστάμενος εὐρωπαϊκὴν διάλεκτον! Φαίνεται, ὅτι ὁ συντάκτης τοῦ Διατάγματος ἠγνόει τὴν διαφοράν, τὴν μεταξὺ γλώσσης καὶ διαλέκτου ὑπάρχουσαν. Κατόπιν τούτων ἐρωτῶ τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργόν, τὴν Βουλὴν πᾶσαν, κατὰ τὸ σύστημα τῶν ἐρωτήσεων, τὸ ὁποῖον ἔχομεν καθιερωμένον, ἐρωτῶ, δύναται νὰ ἵσταται ἐν τῇ συνειδήσει τῆς ὑπηρεσίας Διάταγμα τοιοῦτον, Διάταγμα στρεβλῶσαν ἀξιοθρηνήτως τὴν φύσιν καὶ τὴν οὐσίαν τῶν πραγμάτων, Διάταγμα ἀμεῖβον τὴν ἀμέλειαν, βραβεῦον τὰ παραπτώματα, Διάταγμα πατάσσον τὴν ἄμεμπτον διαγωγήν, πλῆττον τὴν ἐπιμέλειαν καὶ τὸν ζῆλον, συντρῖβον τὴν ἱκανότητα; Ὡς εἶναι γνωστόν, ἐν τῇ βαθμολογικῇ κλίμακι τοῦ οἰκονομικοῦ σώματος τοῦ Β. Ναυτικοῦ τὴν πρώτην βαθμίδα συνιστᾷ ὁ ὑπολογιστής, ἐκ τῆς τάξεως δὲ τῶν ὑπολογιστῶν προέρχονται οἱ οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοί. Ἵνα δὲ ταχθῇ τις ὑπολογιστής, δέον νὰ κέκτηται ἀπολυτήριον Γυμνασίου, καὶ νὰ ἐπιτύχῃ ἐν διαγωνισμῷ. Ὁ νόμος ἄρα θεωρεῖ, ὅτι ἐπαρκεῖς κατέχει γνώσεις ἐγκυκλοπαιδικὰς ὁ τελειόφοιτος τοῦ Γυμνασίου, ἵνα ἐπὶ τῇ βάσει τούτων εἰδικευόμενος μετέπειτα καταστῇ χρήσιμος καὶ ἱκανὸς οἰκονομικὸς ἀξιωματικός. Καὶ πολὺ ὀρθῶς ὁ νόμος ἐθεώρησε ταῦτα οὕτω, διότι ὄντως ἐν τῷ Γυμνασίῳ περατοῦνται αἱ γνώσεις αἱ ἐγκυκλοπαιδικαί, ἐκεῖθεν δὲ ἄρχεται ἡ εἰδίκευσις τῶν γνώσεων. Ἐνῷ δὲ ὁ νόμος ἐθεώρησεν, ὅτι ὁ ἐν διαγωνισμῷ μεταξὺ τελειοφοίτων τοῦ Γυμνασίου ἐπιτυχὼν—ἀδιάφορον ἂν μόνον Γυμνασίου ἀπολυτήριον ἢ Σχολῆς τινος τοῦ Πανεπιστημίου δίπλωμα κέκτηται—δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ σῶμα τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἐξακολουθήσῃ σταδιοδρομῶν, ἔρχεται τὸ Διάταγμα καὶ φράσσει τὴν σταδιοδρομίαν ταύτην, καθορίζον ὡς μόνον προσὸν διὰ τὸν κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμὸν τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν τὸ δίπλωμα τῆς Νομικῆς Σχολῆς, προσὸν δηλαδή, τὸ ὁποῖον οὐδ’ ἀρχικῶς διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπολογιστοῦ κρίνεται ἐπαρκὲς αὐτὸ καθ’ ἑαυτό,—διότι ὁ νόμος ζητεῖ ἐπιτυχίαν ἐν διαγωνισμῷ—οὐδὲ εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποκτήσῃ ὁ ἀξιωματικὸς ὁ ὑπηρετῶν εὐσυνειδήτως, πραγματικῶς δηλαδή, καὶ μετ’ ἀφοσιώσεως ἐκπληρῶν τὰ καθήκοντά του. Δὲν δικαιοῦται ἄρα ἡ ὑπηρεσία διὰ Διατάγματος νὰ καθορίζῃ προσόν, ὅπερ δὲν δύναται ὁ ἀξιωματικὸς νὰ ἀποκτήσῃ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ του—ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι τὸ τῆς Νομικῆς δίπλωμα ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν εἶναι καὶ ποσῶς ἀναγκαῖον. —Κατὰ τίνα τρόπον δύναται ν’ ἀποκτήσῃ δίπλωμα, καὶ μάλιστα τῆς Νομικῆς, ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ οἰκονομικοῦ ὁ ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ ὑπηρετῶν, —ἐρωτῶ τοὺς πανηγυρικῶς περὶ διπλώματος ἐκφρασθέντας,—κατὰ τίνα ἄλλον τρόπον, εἰμὴ παραμελῶν τὸ κύριον αὐτοῦ ἔργον, τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ, καὶ ἀσχολούμενος εἰς μελέτας ξένας, ἀσχέτους ὅλως πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν οἰκονομικήν; Καὶ ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἀξιωματικοῦ, ὅστις διαμένει ἐπὶ μακρὸν ἐν Ἀθήναις, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι αὐτὸς δύναται νὰ διαθέσῃ τὰς ὥρας τῆς σχολῆς του, ἵνα σπουδάσῃ ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι αἱ ὧραι τῆς σχολῆς τοῦ ἀξιωματικοῦ τοῦ Ναυτικοῦ συμπίπτουσι πρὸς τὰς ὥρας τῆς ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ ἀκροάσεως; Ἀλλὰ μήπως πάντες οἱ οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ εἶναι τοποθετημένοι ἐν Ἀθήναις καὶ πάντες ἆρά γε δύνανται νὰ διαμένωσιν ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν ἐν Ἀθήναις; Καὶ οἱ ἐν τῷ Ναυστάθμῳ ὑπηρετοῦντες, οἱ ἐν τοῖς πλοίοις, οἱ ἐν τοῖς Λιμεναρχείοις; Καὶ δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν πλέον ἐμπιστοσύνην εἰς δίπλωμα τοιουτοτρόπως ἀποκτώμενον; Περὶ τοιούτου λοιπὸν διπλώματος πρόκειται, περὶ διπλώματος ψιλῷ ὀνόματι τοιούτου καὶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἀνοχῆς καὶ ἐπιεικείας λαμβανομένου. Ἂς ἐπιδειχθῇ ὅμως τοὐλάχιστον ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας ἡ ἀνοχὴ καὶ ἡ ἐπιείκεια αὕτη πρὸς πάντας τοὺς οἰκονομικοὺς ἀξιωματικούς, ἵνα δυνηθῶσι ν’ ἀποκτήσωσι τὸ δίπλωμα. Ἂς τοποθετηθῶσιν οὗτοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ ἂς χορηγηθῇ εἰς αὐτοὺς πᾶσα ἀναγκαία πρὸς τοῦτο καὶ ἀπαραίτητος ἄνεσις, ἂς ἐπιτραπῇ δηλαδὴ νὰ ἀπέχωσιν ἐπὶ χρόνον κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον μακρὸν τῶν καθηκόντων των, ἵνα ἐπιδοθῶσιν εἰς τὴν ἀναγκαιοῦσαν παρασκευὴν καὶ ἀποκτήσωσιν οὕτω τὸ δίπλωμα! Ἀλλὰ μᾶς ἔλεγεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὀλυμπίας Βουλευτής, ὅτε ἐξεφώνει τὸν πανηγυρικὸν τοῦ διπλώματος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, μᾶς ἔλεγεν: «εἶναι ἐπιτετραμμένον τώρα, ὅτε ἀναδιοργανοῦται τὸ Ναυτικόν, νὰ καταργήσωμεν τὸ προσὸν τοῦ διπλώματος;» Καὶ ἀνέφερε περὶ Σχολῶν, καὶ παρηλλήλισε τὰ προσόντα τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὸ δίπλωμα, παρηλλήλισε ταῦτα πρὸς τὰ προσόντα τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὰς Σχολάς. Ἀλλ’ ἐγὼ λέγω, ὅτι οὐχὶ πλέον τὸ δίπλωμα, ἀλλ’ οὐδὲ ἡ ἐξ οἱασδήποτε Σχολῆς προέλευσις, οὐδὲ ἡ γνῶσις ὁσωνδήποτε γλωσσῶν δύναται νὰ θεωρῆται ἐκ προκαταβολῆς προσὸν τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ. Καὶ δὲν ὑπάρχει νομοθεσία στρατιωτική, ἡ ὁποία τοιαῦτα προσόντα καθιεροῖ διὰ τὸν κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμόν; ἀλλ’ οὔτε καὶ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ.
§88Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶναι διὰ τὴν χωροφυλακήν.
§89Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Βεβαίως τὸ νὰ ἔχῃ τις δίπλωμα ὄχι μόνον τῆς Νομικῆς Σχολῆς, ὡς ἠθέλησαν νὰ περιορίσωσι τὸ ζήτημα εἰς μόνον τῆς Σχολῆς ταύτης τὸ δίπλωμα, ἀλλὰ οἱασδήποτε Σχολῆς, εἶναι ἁπλῶς τεκμήριον, ὅτι ὁ κάτοχος τούτου κέκτηται γνώσεις τινὰς, ὅτι κέκτηται τήν τε ἐγκυκλοπαιδικὴν καὶ τὴν εἰδικὴν μόρφωσιν. Ἐπίσης ὁ ἐκ σχολείου ἐξερχόμενος δύναται νὰ ἔχῃ ὑπὲρ ἑαυτοῦ τὰς σπουδάς του ὡς τὴν κυρίαν ἔνδειξιν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὰς ἀπαιτουμένας γνώσεις, ἀλλ’ αἱ ἐν τῷ σχολείῳ σπουδαὶ, τὸ δίπλωμα, δὲν εἶναι καὶ ἀπόδειξις, ὅτι κατέχει ὄντως τὰς γνώσεις καὶ τὰ ἐπιστημονικὰ ἐφόδια, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ἢ ἡ ὑπηρεσία ἡ οἰκονομική. Ἡ γλωσσομάθεια ἐπίσης οὐδὲν ἐκ τῶν προτέρων ἀποδεικνύει. Ἡ γλῶσσα δὲν εἶναι ἄλλο ἢ τὸ μέσον μόνον, τὸ ὄργανον, δι’ οὗ δύναταί τις ν’ ἀποκτήσῃ γνώσεις καὶ εὐρύνῃ αὐτὰς, οὐδὲν δὲ τούτου πλέον. Τίς δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ γλωσσομαθὴς στρατιώτης, ὁ γλωσσομαθὴς ὑπάλληλος εἶναι καὶ καλὸς στρατιώτης, εἶναι καὶ ἱκανὸς ὑπάλληλος; Μήπως ὁ γλωσσομαθὴς ὑπάλληλος δὲν δύναται νὰ ᾖναι καὶ ἀμελής; Καὶ μήπως ὁ γλωσσομαθὴς στρατιώτης δὲν δύναται νὰ ᾖναι καὶ ἀπειθής; Ἁπλῶς καὶ μόνον διότι κέκτηται δίπλωμα, ἁπλῶς καὶ μόνον διότι ἐξῆλθεν ἐκ σχολείου, ἁπλῶς καὶ μόνον διότι γνωρίζει ξένας γλώσσας, αὐτὰ καθ’ ἑαυτὰ ταῦτα δὲν εἶναι, δὲν δύνανται νὰ ᾖναι καὶ συνεπῶς δὲν προσήκει νὰ χαρακτηρίζωνται ὡς προσόντα χρησιμεύοντα διὰ τὸν κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμόν. Διὰ τοῦτο ἐν οὐδεμιᾷ οὐδενὸς Κράτους στρατιωτικῇ νομοθεσίᾳ ἀπαντῶνται ἰδιότητες τοιαῦται διὰ τὸν κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμὸν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν ἐν γένει. Ἑπομένως κατ’ ἀρχὴν καὶ τὰ τρία προσόντα, ὅσα τὸ Διάταγμα χαρακτηρίζει ὡς τοιαῦτα, εἶναι ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀξίας, κατὰ τοσοῦτο δὲ μᾶλλον, καθόσον, ἐὰν ὁ νόμος ἀπέδιδε σημασίαν τινὰ εἰς ταῦτα, ἠδύνατο καὶ ὤφειλε νὰ τὰ ἀναγράψῃ. Ἀλλὰ καὶ νὰ τὰ ἀναγράψῃ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πῶς; Ὡς προσόντα εἰσαγωγῆς εἰς τὸ Σῶμα, ὡς προσόντα ἀπαιτούμενα κατὰ τὴν ἀρχικὴν κατάταξιν. Ἀλλ’ ὁ νόμος τοιαύτην ἀξίαν δὲν ἀπέδωκεν εἰς ταῦτα, καὶ διὰ τοῦτο, προκειμένου καὶ δι’ αὐτὸν τὸν βαθμὸν ὑπαξιωματικοῦ, τοῦ ὑπολογιστοῦ δηλαδὴ, ἐθέσπισε τὸν διαγωνισμὸν, διαγωνισμὸν τοῦ ὁποίου μετέχουσιν ἀδιακρίτως τελειόφοιτοι τοῦ Γυμνασίου καὶ διδάκτορες τοῦ Πανεπιστημίου, ἀδιαφορῶν, ἂν οἱ διαγωνιζόμενοι κέκτηνται οἱονδήποτε δίπλωμα, ἀφορῶν δὲ εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τῶν διαγωνιζομένων, ἥτις καὶ μαρτυρεῖ περὶ τῆς πραγματικῆς ἱκανότητος, περὶ τῶν πράγματι κεκτημένων γνώσεων. Ἀλλὰ τὸ Διάταγμα περιέχει καὶ ἄλλα περιεργότερα. Ἐὰν δεχθῶμεν, ὅτι τὸ δίπλωμα ἀποτελεῖ πραγματικὸν προσὸν πρὸς προαγωγὴν κατ’ ἐκλογὴν, ὅτι δηλαδὴ ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν γνώσεων καὶ ἰδιοτήτων τοῦ ἀξιωματικοῦ ἐξαιρέτων, ἄξιον ἐξαιρέτου ἀμοιβῆς, προβιβασμοῦ δηλαδὴ κατ’ ἐκλογὴν, διατὶ δὲν θὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι οὐχὶ μόνον τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, ἀλλὰ καὶ οἱουδήποτε ἄλλου ξένου καὶ ἀνεγνωρισμένου Πανεπιστημίου τὸ δίπλωμα ἔχει τὴν αὐτὴν σημασίαν, τὴν αὐτὴν ἀξίαν; Ἐν τούτοις τὸ ὑφιστάμενον Διάταγμα δὲν ἐννοεῖ νὰ χορηγήσῃ εἰς ἄλλα διπλώματα ἰσότιμα τὴν αὐτὴν σημασίαν, οὐδὲ εἰς τὸ τῆς Σχολῆς τῶν Μαθηματικῶν, ὅπερ εἶναι συγγενὲς, ἀμεσώτατα δηλονότι καὶ στενῶς συνδέεται πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν οἰκονομικήν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ ἀποκλεισμοῦ τῶν διπλωμάτων τῶν ἄλλων Σχολῶν ἀποκλείει, ὡς προεῖπον, καὶ τὰ διπλώματα τῆς Νομικῆς Σχολῆς ξένων Πανεπιστημίων. Ἀριστοῦχος διδάκτωρ τῆς Νομικῆς Σχολῆς τοῦ ἐν Βερολίνῳ π. χ. ἢ τοῦ ἐν Ἁϊδελβέργῃ Πανεπιστημίου οὐδὲν σημαίνει ἀπέναντι τοῦ προλύτου τῆς Νομικῆς Σχολῆς τοῦ ἐν Ἀθήναις Πανεπιστημίου! Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ἀδελφὴ τῆς ἄλλης ἐκείνης, τῆς μοναδικῆς, καθ’ ἣν ὁ κάτοχος τῆς βοημικῆς διαλέκτου ἀξιωματικὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Β. Ναυτικοῦ προτιμᾶται τοῦ ἐπισταμένου τὴν Ἀγγλικὴν καὶ Γαλλικὴν καὶ ὁσασδήποτε εὐρωπαϊκὰς γλώσσας. Τοιοῦτο, Κύριοι, εἶναι τὸ Διάταγμα, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτου Διατάγματος κανονίζεται ὁ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμὸς ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ! Ἀλλὰ ὁρίζει τὸ Διάταγμα τοῦτο καὶ χρόνον ὑπηρεσίας ὡς προσὸν προβιβασμοῦ κατ’ ἐκλογήν. Ἔπρεπεν ὅμως τοὐλάχιστον ν’ ἀναγράψῃ χρόνον ἐνεργητικῆς, τουτέστι πραγματικῆς ὑπηρεσίας, διότι, ὡς ἤδη ὁρίζεται ἐν τῷ Διατάγματι, ὁ ἀπαιτούμενος χρόνος δύναται νὰ ἦναι χρόνος διαρρεύσας, εἴτε ὁλόκληρος εἴτε κατὰ τὸ πλεῖστον, ἐν καταστάσει διαθεσιμότητος, ἐν ἀργίαις διὰ πειθαρχικοὺς λόγους, χρόνος διαρρεύσας ἐν καταστάσει ἀποτάξεως—εἰς ἣν, ὡς προεῖπον, περίπτωσιν ὁ ἀποταχθεὶς ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι κυρίως ταῦτα, τὰ δεινὰ ἄλλως ἄτοπα, ἅτινα καθιστῶσι τὰς διατάξεις τοῦ ὑπὸ συζήτησιν Διατάγματος διατάξεις ἀντικειμένας ἄντικρυς καὶ πρὸς τοὺς στοιχειώδεις νόμους, οἵτινες ἐννοεῖται ὅτι λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν, προκειμένου περὶ προβιβασμοῦ ἀξιωματικῶν κατ’ ἐκλογήν. Τὸ ἄρθρον 13 τοῦ νόμου ᾼΡΞΒʹ κανονίζει τὸν τρόπον τῆς προαγωγῆς τῆς τε κατ’ ἀρχαιότητα καὶ τῆς κατ’ ἐκλογὴν καὶ λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἅπαντες οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ διορίζονται καὶ προβιβάζονται ὑπὸ τοῦ Βασιλέως, θέσεως κενῆς ὑπαρχούσης μεταξὺ τῶν ἐχόντων τὰ πρὸς προβιβασμὸν προσόντα...» Δὲν πρόκειται δὲ ἐνταῦθα περὶ τῶν εἰδικῶν προσόντων, τῶν προσαπαιτουμένων διὰ τὴν κατ’ ἐκλογὴν προαγωγήν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῶν γενικῶν τοιούτων, τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὴν κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς τρόπους προαγωγήν, διά τε τὴν κατ’ ἀρχαιότητα καὶ τὴν κατ’ ἐκλογήν. Ὡς τοιαῦτα δὲ γενικὰ προσόντα ἀναγράφει χρόνον ὑπηρεσίας δύο ἐτῶν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λογιστοῦ, τριῶν εἰς τὸν τοῦ ἀνθυποφροντιστοῦ καὶ οὕτω καθεξῆς. (Ἐξακολουθεῖ ἀναγινώσκων): «Καὶ οἱ μὲν λογισταὶ προβιβάζονται ἀνθυποφροντισταὶ τὰ ⅔ κατ’ ἀρχαιότητα, καὶ τὸ ⅓ κατ’ ἐκλογήν, ἀπὸ δὲ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀνθυποφροντιστοῦ μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ φροντιστοῦ, συμπεριλαμβανομένου καὶ τούτου, οἱ προβιβασμοὶ γίνονται τὸ ἥμισυ κατ’ ἀρχαιότητα καὶ τὸ ἕτερον ἥμισυ κατ’ ἐκλογήν, ἐκεῖθεν δὲ πάντες κατ’ ἐκλογήν.» Δηλαδὴ ὁ νόμος ἐπιτάσσει, ὅτι πάντες οἱ λογισταὶ, φέρ’ εἰπεῖν οἱ ἔχοντες δύο ἐτῶν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ βαθμῷ τοῦ λογιστοῦ, δύνανται νὰ προβιβασθῶσι. Καὶ προβιβάζονται κατὰ τίνα τρόπον; Ὁρίζει ὁ νόμος· τὰ ⅔ κατ’ ἀρχαιότητα καὶ τὸ ⅓ κατ’ ἐκλογήν. Ἑπομένως οὐδεὶς ἐκ τῶν λογιστῶν, τῶν ἐχόντων διετῆ ἐν τῷ βαθμῷ τούτῳ ὑπηρεσίαν, δύναται ν’ ἀποκλεισθῇ τοῦ δικαιώματος τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ. Καὶ ἐν τούτοις τὸ Διάταγμα ἐξαιρεῖ, ἀποκλείει πάντας τοὺς ἔχοντα χρόνο ὑπηρεσίας ἐν τῷ βαθμῷ ἐλάσσονα μὲν τῶν ἕξ, μείζονα δὲ τῶν δύο ἐτῶν, διότι δέχεται καὶ ὁρίζει ὡς εἰδικὸν διὰ τὴν κατ’ ἐκλογὴν προαγωγὴν προσὸν ἑξαετῆ ἐν τῷ βαθμῷ ὑπηρεσίαν. Ἀλλ’ ἠδύνατο τὸ Διάταγμα νὰ λάβῃ τὸ ὑπὸ τοῦ νόμου καθοριζόμενον γενικὸν προσὸν, τὸ τοῦ χρόνου, καὶ νὰ ἐκτείνῃ τοῦτο, οὕτω δὲ τοῦτο τεταμένον νὰ τὸ χαρακτηρίσῃ ὡς εἰδικὸν προσὸν διὰ τὴν κατ’ ἐκλογὴν προαγωγὴν; Δὲν ἐξῆλθε λοιπὸν τοιουτοτρόπως τὸ Διάταγμα τῶν ὁρίων τοῦ νόμου; Ἔπειτα — ὅπερ λίαν περίεργον — τὸ Διάταγμα ὁρίζει ὡς προσὸν προβιβασμοῦ κατ’ ἐκλογὴν τὸν χρόνον. Ἀλλὰ τὸν χρόνον, Κύριοι, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ποτὲ νὰ ὁρίσωμεν ὡς προσὸν τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ, διότι ἀκριβῶς ὁ χρόνος ἀποτελεῖ φύσει τὸ προσὸν τοῦ κατ’ ἀρχαιότητα προβιβασμοῦ. Λέγοντες «προάγομεν κατ’ ἐκλογὴν διὰ πολυετῆ ὑπηρεσίαν», παραλογιζόμεθα βεβαίως. Ἀλλὰ καθιεροῖ τὸ Διάταγμα, ὡς προεῖπον, καὶ τὸ ἐφόδιον τοῦ διπλώματος ὡς προσὸν τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ. Ὁποία ἡ οὐσία τῶν διπλωμάτων ἐν γένει, εἶπον καὶ ἀνέπτυξα, ὡς καὶ ὁποία εἰδικῶς ἡ σημασία τοῦ διπλώματος τῆς Νομικῆς διὰ Σῶμα Οἰκονομικόν. Οὐδὲ δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ σοβαρῶς, ὅτι τὸν χαρακτῆρα Οἰκονομικοῦ Σώματος δύναται νὰ ἀλλοιώσῃ τὸ γεγονὸς, ὅτι δύο ὀργανικαὶ θέσεις ὑπηρεσιῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ, ἡ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ γραφείου τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἡ τοῦ Γραμματέως τοῦ Ναυτοδικείου, ἀπαιτοῦσαι νομικὰς γνώσεις, ἀνήκουσιν εἰς οἰκονομικοὺς ἀξιωματικούς, αἵτινες ὅμως, καθ’ ὃν λόγον ἀνήκουσιν, ἠδύναντο καὶ προσῆκεν ἴσως καὶ νὰ μὴ ἀνήκωσιν εἰς αὐτούς. Ἀλλὰ νῦν πρόκειται ν’ ἀποδειχθῇ, ὅτι ὁ διὰ Διατάγματος καθορισμὸς τοῦ διπλώματος τῆς Νομικῆς, ὡς καὶ οἱουδήποτε ἄλλου διπλώματος, ἀντίκειται εἰς τὸν νόμον, ἀντιστρατεύεται οὐ μόνον πρὸς τὸ πνεῦμα αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ ῥητὸν γράμμα. Ἀνέγνωσα τὸ ἄρθρον 13 τοῦ νόμου. Ἐπιτάσσει ῥητῶς τοῦτο, ὅτι «ἅπαντες οἱ οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοὶ προάγονται μεταξὺ τῶν ἐχόντων τὰ πρὸς προβιβασμὸν προσόντα». Πῶς δὲ προάγονται ἅπαντες οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι; Τὸ λέγει ὁ νόμος, ὁρίζων ὅτι τοσοῦτοι κατ’ ἀρχαιότητα καὶ τοσοῦτοι κατ’ ἐκλογὴν προάγονται. Ὅτε δὲ ὁ νόμος ταῦτα ἀνέγραφεν, ὅτε ὥριζεν, ὅτι ἅπαντες οἱ οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοὶ προάγονται κατ’ ἀρχαιότητα καὶ κατ’ ἐκλογὴν, εἶχεν ὑπ’ ὄψει, προκειμένου περὶ τοῦ προβιβασμοῦ τῶν κατωτέρων, οἰκονομικοὺς ἀξιωματικοὺς ὄντας διδάκτορας τῆς Νομικῆς, ἀλλ’ εἶχε καὶ τοιούτους οὐχὶ διδάκτορας. Πῶς λοιπὸν ἔπειτα διὰ Διατάγματος ὡρίσθη, ὅτι οὐχὶ πάντες οἱ ἔχοντες τὰ ἐκ τοῦ νόμου γενικὰ προσόντα ἔχουσι τὸ δικαίωμα τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ; Διότι τὸ Διάταγμα ἀπῄτησε προσὸν μὴ δυνάμενον νὰ κτηθῇ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, οὐχὶ ἐλλείψει ἐπιμελείας, εἴτε ἱκανότητος τοῦ οἰκονομικοῦ ἀξιωματικοῦ, ἀλλ’ ὡς ἐκ τῆς φύσεως τοῦ καθορισθέντος προσόντος, διότι ἀπῄτησεν ὡς προσὸν διὰ τοὺς κατωτέρους τὸ δίπλωμα τῆς Νομικῆς. Διὰ τοῦ Διατάγματος δὲ τοιουτοτρόπως περιωρίσθη ὑπὸ τοῦ νόμου ὁ κύκλος τῶν προσώπων, ἐξ ὧν λαμβάνονται οἱ κατ’ ἐκλογὴν προαγόμενοι. Οὐδὲν δὲ ἕτερον δύναται διὰ τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ νόμου, τοῦ ἐντέλλοντος τὸν διὰ Διατάγματος κανονισμὸν τῶν πρὸς προβιβασμὸν κατ’ ἐκλογὴν ὁριστέων εἰδικῶν προσόντων, οὐδὲν ἕτερον δύναται νὰ νοηθῇ, εἰ μὴ ὅτι ἐπρόκειτο περὶ κανονισμοῦ προσόντων ὑπηρεσιακῶν, προσόντων ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ κτωμένων, προσόντων ἐν ἄλλοις λόγοις, κατὰ τὴν καθολικὴν ἔκφρασιν, τὴν ἀπαντῶσαν εἰς παντὸς Κράτους στρατιωτικὴν νομοθεσίαν, εὐδοκίμου ὑπηρεσίας. Τοιοῦτο δὲ ὂν, τοιαύτας περιέχον τὸ Διάταγμα διατάξεις, ἀναιρεῖ τὸν σκοπὸν τοῦ νόμου, ὅστις ἀναντιρρήτως οὐδεὶς ἄλλος εἶναι ἢ νὰ ἀμείψῃ ἐξαιρέτως τοὺς ἐπιδεικνύοντας ἐξαίρετον ζῆλον καὶ ἐπιμέλειαν καὶ ἱκανότητα ἀξιωματικούς, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐν ταὐτῷ ἀμέμπτου ἤθους, ἀναιρεῖ, λέγω, τὸν σκοπὸν τοῦ νόμου, παρέχον δικαίωμα αὐτοδικαίου προβιβασμοῦ κατ’ ἐκλογὴν εἰς ἀνικάνους καὶ εἰς ἐπιψόγου διαγωγῆς. Φρονῶ, ὅτι ἀπέδειξα κατὰ τρόπον ἀνεπίδεκτον σπουδαίας ἀντιρρήσεως, ὅτι τὸ Διάταγμα τῆς 2 Ἀπριλίου τοῦ 1893 ἀντίκειται εἴς τε τὸ πνεῦμα καὶ τὸ γράμμα τοῦ νόμου, ὅτι ἀντιτίθεται πρὸς τὸν ὀρθὸν λόγον, ὅτι ἀντιστρατεύεται πρὸς τὰς παντὸς Κράτους ἀντιστοίχους διατάξεις, καὶ συνεπέστατα, ὅτι κάκιστα ἐξυπηρετεῖ καὶ τὰ δίκαια τῶν ἀτόμων καὶ τῆς ὑπηρεσίας τὰ συμφέροντα. Ἐπιβάλλεται ὑπὸ τοῦ νόμου ἡ ἔκδοσις Διατάγματος κανονίζοντος τὰ πρὸς προαγωγὴν κατ’ ἐκλογὴν προσόντα τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ, ἀλλ’ ἐπιβάλλεται ὑπ’ αὐτοῦ ἐπίσης τοῦ νόμου, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τοῦ ὀρθοῦ λόγου, ἵνα τοιοῦτον Διάταγμα ἀναγράφῃ προσόντα ὑπηρεσιακῆς ἱκανότητος, προσόντα δυνάμενα ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ πάντως νὰ κτηθῶσι καὶ διὰ τῆς ὑπηρεσίας νὰ ἐκτιμηθῶσι, προσόντα τέλος σχετικὰ πρὸς τὰ καθήκοντα, τὰ κύρια καὶ γενικὰ καθήκοντα τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν, καὶ παρέχοντα πάσας τὰς ἐγγυήσεις τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἀμεροληψίας.
§90Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἱστορικόν, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Χαλκίδος, βεβαίως οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει πρὸς τὸ συζητούμενον ζήτημα, ἂν δηλαδὴ δύναται ὁ Ὑπουργὸς καὶ ὀφείλει ὁ Ὑπουργὸς, δυνάμει τοῦ ἰσχύοντος Β. Διατάγματος, νὰ προαγάγῃ κατ’ ἐκλογὴν ἀξιωματικὸν ἔχοντα δίπλωμα.
§91Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε;
§92Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Μάλιστα.
§93Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ μόνη σχέσις, τὴν ὁποίαν ἔχει, εἶναι, ὅτι ἤθελον νὰ φωτίσω τὸν ἀξιότιμον φίλον μου κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ νὰ τὸν καταστήσω ἐνήμερον τῶν ἰδιοτήτων τοῦ διπλωματούχου αὐτοῦ ἀξιωματικοῦ, διὰ νὰ μὴ ὑποπέσῃ εἰς κανὲν λάθος ἐν ἀγνοίᾳ του καὶ προβῇ εἰς τὸν προβιβασμὸν αὐτοῦ.
§94Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν λέγω ὅτι δὲν ἔχετε δίκαιον ὑμεῖς νὰ εἴπητε ὅσα εἴπετε, διὰ νὰ καταστήσητε προσεκτικὸν τὸν κύριον Ὑπουργόν, ὅπως μὴ ὑποπέσῃ εἰς λάθος, ἀλλὰ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν τὸ ζήτημα τοῦτο μὲ τὸ ζήτημα τὸ συζητούμενον σήμερον. Τὸ ὅτι ὑπάρχει εἷς ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος συνελήφθη ὡς καταχραστὴς καὶ παρεπέμφθη εἰς τὸ Ναυτοδικεῖον, ὁ ὁποῖος ὑπεστηρίχθη ὑπό τινος πολιτικοῦ, καὶ τὸν ὁποῖον ὅμως ὑμεῖς ἀπεστείλατε εἰς τὰς φυλακάς, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ ζήτημα...
§95Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μεγάλην σχέσιν ἔχει, διότι φαίνεται τὸ ποιὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ.
§96Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Τοῦ ἀξιωματικοῦ αὐτοῦ.
§97Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως.
§98Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πολὺ καλά. Ὅπως ὁ ἀξιωματικὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος ἔχει δίπλωμα, ὑπῆρξε καταχραστής, δύνανται νὰ ὑπάρξωσιν ἑκατὸν ἄλλοι ὅμοιοί του, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι δίπλωμα. Αὐτοὶ εἶναι ἐκ γενετῆς ἐγκληματίαι.
§99Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Βουλευτά, μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς διακόψω; Ἐὰν ἐπροσέχετε, ἠθέλετε ἀκούσει, ὅτι εἶπον ὅτι μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν διπλωματούχων ὑπάρχουσιν ἀξιωματικοί, τοὺς ὁποίους ἐκτιμῶ καὶ ὑπολήπτομαι.
§100Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἀλλ’ αὐτό, σᾶς λέγω, εἶναι ἓν ζήτημα ἐκτιμήσεως ἑνὸς προσώπου. Εἴπετε ὅτι εἶναι εἷς ἀξιωματικὸς κλέπτης. Παραδέχομαι ὅτι εἶναι κλέπτης, ὅτι κατεδιώχθη, πολὺ ὀρθῶς, ὅτι παρεπέμφθη εἰς τὸ Ναυτοδικεῖον, ὅτι κατεδικάσθη ὑπὸ τοῦ Ναυτοδικείου δικαιότατα....
§101Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ πιθανὸν νὰ προαχθῇ.
§102Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Καὶ πιθανὸν νὰ προαχθῇ... Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λάβῃ τις ὡς ἐπιχείρημα κατὰ τοῦ Β. Διατάγματος, διότι, ὅπως ὑπάρχει ὁ ἀξιωματικὸς αὐτός, ὃν κατωνόμασεν ὁ κ. Βουλευτὴς Χαλκίδος, δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἀξιωματικὸς μὴ ἔχων δίπλωμα, ὅστις νὰ ὑποπέσῃ εἰς τὸ αὐτὸ ἔγκλημα. Καὶ ἰδού, ὅτι ἀνέφερεν ἕνα τοιοῦτον ἀξιωματικόν, τὸν Παραμυθιώτην, ὁ ὁποῖος βεβαίως δὲν ἦτο λιμενάρχης Κερκύρας, διότι ὁ κεντρικὸς λιμενάρχης Κερκύρας πρέπει νὰ ἦναι ἀνώτερος ἀξιωματικός, καὶ πάντοτε ὑπῆρξεν ἀνώτερος τοιοῦτος, ἀλλ’ ἦτο γραφεὺς ἁπλοῦς, διότι εἶναι ὑπολογιστής.
§103Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὑπηρέτησεν ἐπὶ ἔτη πολλὰ εἰς τὸ Λιμεναρχεῖον Κερκύρας, τὸ ὁποῖον διηύθυνε καὶ ὁ Τσιφλάκος. Εἶναι θέσις πλωτάρχου.
§104Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν γνωρίζω, τί ἔκαμεν ὁ Τσιφλάκος καὶ ποῦ ἔχει τοποθετηθῆ ὁ Τσιφλάκος, ἀλλ’ ἀπὸ δωδεκαετίας, σᾶς βεβαιῶ, — διότι εἰς τὴν Κέρκυραν μεταβαίνω τετράκις τοῦ ἔτους, — οὐδέποτε ὁ Παραμυθιώτης διηύθυνε καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διευθύνῃ τὸ Λιμεναρχεῖον Κερκύρας, διότι σᾶς εἶπον, ὅτι ὁ Παραμυθιώτης αὐτὸς εἶναι ὑπολογιστής.
§105Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μὴ ἐπιμένετε.
§106Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐπιμένω πολύ, διότι τὸν γνωρίζω κάλλιστα. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ φέρῃ πληροφορίας εἰς τὴν Βουλήν, ἂν κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν διηύθυνε τὸ Λιμεναρχεῖον Κερκύρας ὁ ἐν λόγῳ ἀξιωματικὸς ἢ μᾶλλον ὁ ὑπαξιωματικός.
§107Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἔχει 35 ἐτῶν ὑπηρεσίαν.
§108Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. 40 ἐτῶν δύναται νὰ ἔχῃ. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ταῦτα δώδεκα ἔτη δὲν διηύθυνε τὸ Λιμεναρχεῖον Κερκύρας. Οὗτος εἶναι ὑπαξιωματικός. Εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις, ὅτι ἀνετέθη ἡ διεύθυνσις τοῦ κεντρικοῦ Λιμεναρχείου Κερκύρας εἰς ἕνα ὑπαξιωματικόν; Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσω. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ φέρῃ τὴν πληροφορίαν ταύτην. Ὁ ὑπαξιωματικὸς αὐτὸς λοιπόν, ὁ ὁποῖος, ὡς προεῖπον, εἶναι ὑπολογιστής, διέπραξε πραγματικῶς καταχρήσεις, κατεδιώχθη καὶ κατεδικάσθη. Ὁ κύριος αὐτὸς δὲν ἔχει δίπλωμα. Ἑπομένως δὲν εἶναι τὸ δίπλωμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διηυκόλυνεν αὐτὸν εἰς τὴν διάπραξιν τῆς καταχρήσεως, ὅπως οὔτε τὸν Τσιφλάκον ἤγαγεν εἰς τὸ ἔγκλημα τὸ δίπλωμα· εἶναι τὰ ἔνστικτα, τὰ ὁποῖα ἔχει, καὶ τὰ ἔνστικτα ταῦτα, εἴτε διπλωματοῦχος εἶναί τις, εἴτε καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου γείνῃ, εἴτε ἐπίσκοπος, εἴτε μυλωνᾶς, θὰ τὰ ἔχῃ πάντοτε. Μᾶλλον δύναται νὰ παραδεχθῇ τις, ὅτι ὁ ἔχων δίπλωμα, ὡς μᾶλλον ἀνεπτυγμένος, ῥέπει ὀλιγώτερον εἰς τὸ ἔγκλημα.
§109Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐπιτρέπετε, κύριε συνάδελφε, μίαν διακοπήν;
§110Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Σᾶς ἐπιτρέπω.
§111Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Οὐδεμίαν ἀξίαν ἔχει τὸ πρᾶγμα. Ἐν τούτοις ὅμως, ἐὰν ἐγίνετο αὐτό, τὸ ὁποῖον ὑπέδειξεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ψαρῶν, ὅτι προσόντα ὑπηρεσιακὰ ἔπρεπε νὰ ἦναι, βεβαίως ὁ Τσιφλάκος δὲν θὰ εἶχε ποτὲ προσόντα, ἵνα προβιβασθῇ. Ἐὰν ἡ ὑπηρεσία ἦτο ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ προέτεινε τὸν κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμόν, καὶ οὐχὶ ἓν ἁπλοῦν δίπλωμα, βεβαίως τὸν Τσιφλάκον δὲν ἦτο δυνατόν ποτε νὰ προτείνῃ ἡ ὑπηρεσία. Βεβαίως καὶ εἷς κατ’ ἀρχαιότητα προβιβαζόμενος δύναται νὰ ἐγκληματήσῃ, ἀλλ’ οὗτος δὲν θὰ ἔχῃ τὸν κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμόν.
§112Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐὰν ὁ κύριος αὐτὸς, ὁ Τσιφλάκος, ὁ ὁποῖος ἐγκλημάτησε, δὲν εἶχε τὸ δίπλωμα καὶ προεβιβάζετο κατ’ ἀρχαιότητα, καὶ ἐγκλημάτει, δὲν θὰ ἦτο ἡ αὐτὴ περίπτωσις;
§113Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Βεβαίως.
§114Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Λοιπὸν τί βλάπτει τὸ δίπλωμα;
§115Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Πρόκειται περὶ τῶν κατ’ ἐκλογὴν προβιβαζομένων.
§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ παύσουν τέλος πάντων αἱ διακοπαί.
§117Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Εἶναι σπουδαῖα αὐτὰ, κύριε Πρόεδρε; Εἶναι 8 ἡ ὥρα.
§118Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Βεβαίως εἶναι σπουδαῖα. Δὲν θέλω, Κύριοι, νὰ φέρω διὰ μακρῶν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἀλλὰ καὶ ὁ βουλευτὴς Κυνουρίας κ. Καλούτσης καὶ ἄλλοι συνάδελφοι περιέπεσαν, ἕνεκα κακῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας εἶχον, εἰς σφάλμα τι. Οὕτως ὁ κύριος Καλούτσης, κατὰ τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν ἠγόρευεν ἐντεῦθεν, ἀνέγνωσεν ἕνα κατάλογον, καὶ εἶπεν, ὅτι διηγωνίσθησαν 40 ἢ 50, νομίζω, διὰ νὰ λάβωσι τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπολογιστοῦ, ἀνέφερε δὲ, ὅτι εἷς, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε δίπλωμα Πανεπιστημίου, ἔλαβε τὸν πρῶτον βαθμὸν, ἕτερος δὲ, ὁ ὁποῖος εἶχε δίπλωμα, ἦλθε δέκατος τέταρτος. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές. Αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχει ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, εἶναι ἀνακριβέσταται. Λέγω δὲ τοῦτο, διότι πρόκειται περὶ τοῦ ἀδελφοῦ μου, καὶ τὸν ἀδελφόν μου ἀνέφερεν, ἐπειδὴ ἀνέφερε τὸ ὄνομά του, κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐξ Ὀλυμπίας, καὶ διὰ τοῦτο ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι πρὸ τῆς ἐποχῆς αὐτῆς, καθ’ ἣν ἐδημοσιεύθη ὁ νόμος περὶ τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἠδύνατο νὰ λαμβάνῃ οἱονδήποτε πολίτην καὶ νὰ τὸν διορίζῃ οὐχὶ εἰς τὸν κατώτερον βαθμὸν τοῦ ὑπολογιστοῦ, ἀλλ’ εἰς οἱονδήποτε βαθμὸν τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου. Οὕτως ὑπάρχει παράδειγμα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐλήφθη εἷς ἁπλοῦς πολίτης καὶ ἔλαβε τὸν βαθμὸν τοῦ φροντιστοῦ, ἤτοι τοῦ ταγματάρχου, αὐτὸς ἁπλοῦς πολίτης, χωρὶς οὐδ’ ἐξετάσεις νὰ δώσῃ, οὐδὲ ἄλλα προσόντα νὰ παρουσιάσῃ, δικαιολογοῦντα τὴν τοιαύτην κατάταξιν· ἁπλῶς, εἴτε διότι ἔτυχε νὰ συνιστᾶται ὑπὸ φίλων τοῦ Ὑπουργοῦ, εἴτε διότι ἦτο φίλος τοῦ Ὑπουργοῦ, διωρίσθη καὶ ἐγένετο πλωτάρχης. Λοιπὸν, διὰ νὰ παύσῃ τὸ κακὸν τοῦτο, ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐψηφίσθη καὶ ἐγένετο νόμος. Οὕτω δ’ ἔλαβε τὴν ἀρχὴν ὁ νόμος αὐτὸς περὶ τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ. Διὰ νὰ εἰσέλθῃ τις εἰς τὸ Σῶμα, κατὰ τὸν εἰρημένον νόμον, δέον νὰ ὑποβληθῇ εἰς ἐξετάσεις, ἔχων ἀπαραιτήτως ἀπολυτήριον Γυμνασίου. Οὕτω προσῆλθον τότε καὶ ἔδωσαν ἐξετάσεις πολλοὶ νέοι, ἐκ τῶν ὁποίων εἷς ἦτο καὶ ὁ ἀδελφός μου, ἔχων ἀπολυτήριον Γυμνασίου. 54 ἔδωσαν ἐξετάσεις ἔχοντες τὰ αὐτὰ προσόντα, ἐκ τούτων δ’ ἐπέτυχον, νομίζω, 16. Ἐκ τῶν 16 ἐπιτυχόντων ἕκτος ἢ ἕβδομος, νομίζω, ἦτο ὁ ἀδελφός μου, οὐχὶ δέκατος τέταρτος, ἀλλὰ δὲν ἦτο διπλωματοῦχος τοῦ Πανεπιστημίου. Κατόπιν εἰς τὸν αὐτὸν νόμον ὑπάρχει διάταξις, καθ’ ἣν, ὅπως προαχθῇ τις εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λογιστοῦ, δέον νὰ ἔχῃ δίπλωμα Πανεπιστημίου καὶ νὰ ὑποστῇ νέας ἐξετάσεις. Οὐχὶ ἁπλῶς ὁ ἔχων δίπλωμα Πανεπιστημίου δύναται νὰ προαχθῇ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λογιστοῦ, ἀλλ’ ὁ ἔχων τὸ δίπλωμα τοῦ Πανεπιστημίου δύναται νὰ προσέλθῃ εἰς ἐξετάσεις· δηλαδὴ ὁ ἔχων δίπλωμα δὲν προάγεται, ἀλλ’ ἀποκτᾷ τὸ δικαίωμα νὰ προσέλθῃ καὶ ὑποστῇ ἐξετάσεις. Ὁ ἀδελφός μου, κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἦτο ὑπολογιστὴς, ὑπεβλήθη εἰς ἐξετάσεις ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, καὶ ἔλαβε τὸ δίπλωμα τῆς Νομικῆς, μὲ τὸν βαθμὸν μάλιστα «λίαν καλῶς»· ὅτε δὲ προεκηρύχθη νέος διαγωνισμὸς, καὶ διηγωνίσθησαν πάντες οἱ παλαιοὶ, οἱ ἔχοντες ὡρισμένην ὑπηρεσίαν, μεταξὺ τούτων ἦτο καὶ ὁ ἀδελφός μου, ὁ ἐπιπροσθέτως ἔχων καὶ τὸ δίπλωμα τοῦ Πανεπιστημίου...
§119Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Δὲν ἰσχύει αὐτό.
§120Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Λέγω τί ἴσχυε. Θέλω νὰ ἐπανορθώσω ἓν σφάλμα, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπέπεσεν ὁ ἀξιότιμος κύριος Βουλευτὴς ἐκ Κυνουρίας. Ὑπεβλήθησαν λοιπὸν εἰς ἐξετάσεις, καὶ κατὰ τὰς ἐξετάσεις αὐτὰς ἦλθε πρῶτος ὁ ἀδελφός μου, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐκρίθη, ὅτι ἔδει οἱ ἔχοντες ὑπηρεσίαν νὰ προηγῶνται εἰς τὸν κατάλογον, καίπερ μὴ ἔχοντες δίπλωμα· οὕτως ἐτάσσοντο πρῶτοι οὗτοι, εἵποντο δὲ αὐτοῦ οἱ ἐπιτυχόντες εἰς τὰς ἐξετάσεις καὶ ἔχοντες τὸ δίπλωμα τοῦ Πανεπιστημίου, καὶ οὕτω πρῶτος ἦλθεν εἷς ἀξιωματικὸς, ἀποθανὼν κατόπιν, ὁ Ρομποτσᾶνος, δεύτερος δὲ ὁ ἀδελφός μου. Ὥστε εἶναι σφάλμα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον εἴπετε, κύριε Καλούτση. Δὲν ἤρκει δὲ τοῦτο, ὅτι, διὰ νὰ προαχθῇ, ὑπεβλήθη εἰς ἐξετάσεις, ἀλλὰ καὶ ἀφοῦ ὑπέστη τὰς ἐξετάσεις ταύτας, ὑπεβλήθη εἰς νέας πάλιν ἐξετάσεις εἰς μίαν τῶν ξένων γλωσσῶν, καὶ ἀφοῦ ὑπέστη καὶ τὰς ἐξετάσεις αὐτὰς, τότε προήχθη εἰς ἀνθυποφροντιστὴν, οὐχὶ κατ’ ἐκλογὴν, διότι νομίζω, ὅτι μέχρι τοῦδε οὐδεὶς, καίτοι ἰσχύει τὸ ἐν λόγῳ Βασιλικὸν Διάταγμα, οὐδεὶς ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν, οἵτινες ἔχουσι δίπλωμα Πανεπιστημίου, προήχθη εἰς ἀνώτερον βαθμὸν κατ’ ἐκλογήν.
§121Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δύο ἐν τῷ παρελθόντι.
§122Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἀλλ’ ἀφ’ ὅτου ἰσχύει ὁ νόμος οὗτος οὐδεὶς προήχθη κατ’ ἐκλογὴν, ἀλλὰ πάντες προήχθησαν δυνάμει τῆς σειρᾶς, τὴν ὁποίαν κατεῖχον ἐν τῷ μητρῴῳ.
§123Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἀπὸ τοῦ 1893 καὶ ἐντεῦθεν ἐγένοντο προαγωγαὶ χωρὶς νὰ γείνῃ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμὸς ἐκ τῶν ἐχόντων πτυχίον καὶ ἑξαετῆ ὑπηρεσίαν.
§124Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Μάλιστα.
§125Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ποῖος ἦτο ὁ Ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος παρέβη τὸ Διάταγμα;
§126Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν παρέβη τὸ Διάταγμα. Προήχθησαν, διότι δὲν ὑπῆρχον ἀξιωματικοὶ ἔχοντες τὰ προσόντα τ’ ἀναγραφόμενα εἰς τὸ Β. Διάταγμα.
§127Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Διαφέρει τοῦτο.
§128Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Τοῦτο δὲ συμβαίνει καὶ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς. Ὑπάρχει ὁ νόμος...
§129Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Τοῦ 1861. Ἐκεῖνον προσπαθοῦμεν νὰ διορθώσωμεν.
§130Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὁ νόμος οὗτος ἰσχύει, ἐν τούτοις οὐδέποτε ἐφηρμόσθη, ὅπως δὲν ἐφηρμόσθη καὶ εἰς τὸ Ναυτικόν. Πάντες λοιπὸν οἱ μέχρι τοῦδε προαχθέντες προήχθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχαιότητος αὐτῶν.
§131Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ἐπιτρέπετε, κύριε συνάδελφε;
§132Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Μάλιστα.
§133Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ὑπῆρχον διπλωματοῦχοι;
§134Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὑπῆρχον.
§135Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Τότε παρενόμησεν ὁ Ὑπουργός;
§136Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Διπλωματοῦχοι ἔχοντες ἑξαετῆ ὑπηρεσίαν δὲν ὑπῆρχον.
§137Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ἐὰν ὑπῆρχον διπλωματοῦχοι καὶ δὲν προεβιβάσθη τὸ τρίτον κατ’ ἐκλογὴν, συμφώνως πρὸς τὸ Διάταγμα, ὁ Ὑπουργὸς παρενόμησε.
§138Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ὑπῆρχον τοιοῦτοι, ἔχοντες συμπεπληρωμένην ἑξαετῆ ὑπηρεσίαν.
§139Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Δὲν εἶχον τὸ προσόν;
§140Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν τὸ εἶχον.
§141Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐὰν ὑπῆρχον, διατὶ δὲν θὰ προεβιβάζοντο; Ἀφοῦ εἶναι ἐν ἰσχύϊ τὸ Διάταγμα τοῦτο, διατὶ ζητεῖτε νὰ καταργήσητε τὸ Βασιλικὸν τοῦτο Διάταγμα καὶ νὰ ἐμποδίσητε τὴν προαγωγὴν τῶν νέων αὐτῶν ἀξιωματικῶν;
§142Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ποίων νέων;
§143Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ ὑπεβλήθησαν εἰς ἐξετάσεις καὶ εἰσῆλθον εἰς τὸ Ναυτικὸν καὶ ἔχουσιν ἑπομένως ἓν κεκτημένον δικαίωμα.
§144Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Κεκτημένον δικαίωμα τὸ δίπλωμα δι’ ὅλους τοὺς βαθμούς; Ἀλλὰ πρὸς Θεοῦ! δὲν ὑπάρχει νόμος στρατιωτικὸς εἰς οἱονδήποτε Κράτος, ὁ ὁποῖος νὰ καθιεροῖ τὸ αὐτὸ προσὸν διὰ τὸν προβιβασμὸν κατ’ ἐκλογὴν εἰς ὅλους τοὺς βαθμούς. Εἶναι πρωτάκουστον καὶ ἀνήκουστον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον γίνεται, προκειμένου περὶ τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ.
§145Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Διατὶ εἶναι πρωτάκουστον, ὅταν ἀπὸ τοῦ 1887 ἰσχύῃ τὸ Διάταγμα αὐτό; Διατὶ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης οὐδεὶς ἐφάνη ζητῶν τὴν κατάργησιν αὐτοῦ;
§146Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Τὸ Διάταγμα αὐτὸ, κύριε Βελλιανίτη, ἀναιρεῖ αὐτοὺς τοὺς ὅρους τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ, τοὺς παραδεδεγμένους εἰς ὅλους τοὺς στρατοὺς, διότι δὲν ἀφίνει οὐδὲ τὴν ἐλευθερίαν οὐδὲ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ ὑπηρεσία, ἵνα ἐκτιμᾷ τὰ προσόντα τῆς ἱκανότητος τῆς ὑπηρεσιακῆς, διότι δὲν καθορίζει ἱκανότητα ὑπηρεσιακήν· καὶ σᾶς ἔφερα παραδείγματα προηγούμενα, ἐκ τῶν ὁποίων εἴδετε, ὅτι ὁ ἀνικανώτερος δύναται νὰ προβιβασθῇ.
§147Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Πῶς νὰ ἐκτιμήσῃ ἱκανότητα, ἐνῷ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ προβιβάσῃ; Ἐκτίμησις ἱκανότητος καὶ ὑποχρέωσις λόγῳ τῆς ἀρχαιότητος εἶναι ἀσυμβίβαστα.
§148Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Δύναται νὰ προβιβασθῇ κατ’ ἐκλογὴν ὁ ἀνικανώτερος καὶ ὁ ἔχων κακίστην διαγωγήν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δίδῃ τὸ Διάταγμα αὐτὸ ἀληθῆ προσόντα τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ, ὅταν δύνανται ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ νὰ προβιβασθῶσιν οἱ ἔχοντες κακίστην διαγωγὴν καὶ ὄντες ἀνικανώτεροι, ἀρκεῖ νὰ ἔχωσιν ἓν δίπλωμα τυπικὸν ἐντελῶς; Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἀξιωματικὸς, ἀφοῦ δὲν ἐζητεῖτο ἀρχικῶς τὸ δίπλωμα, δὲν εἶναι δυνατὸν, ἀξιωματικὸς ὑπηρετῶν καὶ ἐκπληρῶν τὰ καθήκοντά του ν’ ἀκολουθῇ μαθήματα τοῦ Πανεπιστημίου, διὰ νὰ λάβῃ δίπλωμα. Δὲν εἶναι δυνατόν.
§149Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε, δὲν εἶναι τόσον πολὺ σοβαρὸν, δὲν ἑδράζεται δὲ καὶ ἐπὶ τῆς ἀληθείας. Σᾶς λέγω δὲ τοῦτο, διότι καὶ εἰς ἄλλους στρατοὺς—καὶ σᾶς ἀναφέρω τὸν στρατὸν τὸν Αὐστριακὸν καὶ τὸν Γερμανικὸν—ζητεῖται δίπλωμα Πανεπιστημίου δι’ ὡρισμένους ἀξιωματικοὺς, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν εἰς τὸν στρατὸν καὶ οἱ ὁποῖοι χρησιμεύουν ὡς σύμβουλοι εἰς τὸ Στρατοδικεῖα.
§150Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Πρόκειται λοιπὸν οὐχὶ περὶ οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ περὶ δικαστικῆς ὑπηρεσίας.
§151Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἀδιάφορον.
§152Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Καθορίσατε λοιπὸν καὶ εἰς τὸ Ναυτικὸν ἀξιωματικοὺς, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκτελῶσι τὴν νομικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ναυτικοῦ, καὶ τότε θὰ ἤμεθα σύμφωνοι. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ ὑπηρεσίας οἰκονομικῆς, ἐντελῶς διαφωνῶ, ὅτι τὸ δίπλωμα τῆς Νομικῆς δύναται νὰ δώσῃ τὸ προσὸν τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ. Εἰς τοὺς στρατοὺς ἐκείνους τείνουσι νὰ δημιουργήσωσι Σώματα διὰ τὴν νομικὴν ὑπηρεσίαν, διὰ τὴν στρατιωτικὴν, οὕτως εἰπεῖν, καὶ ναυτικὴν δικαιοσύνην, καὶ ἐννοεῖται, ὅτι, ὅταν πρόκηται νὰ δημιουργήσητε Σῶμα, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐκπληροῖ καθήκοντα δικαστικὰ καὶ νομικὰ, πρέπει βεβαίως ν’ ἀπαιτήσητε δίπλωμα Νομικῆς.
§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ, Κύριοι, δὲν εἶναι τρόπος συζητήσεως αὐτός.
§154Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, θέλω νὰ εἴπω εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Τυρνάβου, ὅτι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἔλεγε πρὸ μικροῦ, ὅτι δὲν δύναται ἀξιωματικὸς νὰ λάβῃ δίπλωμα Πανεπιστημίου, διότι οὕτω θὰ στερηθῇ τῶν ἄλλων προσόντων τῶν στρατιωτικῶν, τὰ ὁποῖα ἔχει, δὲν εἶναι ἀκριβές. Καὶ ἔλεγον, ὅτι καὶ εἰς τὸν στρατὸν τὸν Αὐστριακὸν καὶ τὸν Γερμανικὸν ὑπάρχει νόμος, νομίζω δὲ, ὅτι καὶ διὰ τὸν Γαλλικὸν στρατὸν εἰσήχθη νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι θὰ χρησιμεύσουν ὡς σύμβουλοι εἰς τὰ Στρατοδικεῖα καὶ τὰ Ναυτοδικεῖα, νὰ ὑποστῶσιν ἐξετάσεις καὶ νὰ ἔχωσι δίπλωμα Νομικῆς Σχολῆς.
§155Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ.....
§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτὰ, ἀπαντᾶτε κατόπιν· διότι δὲν δύναται νὰ γείνῃ συζήτησις κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.
§157Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, ζητεῖται κατὰ τὴν ἀρχικὴν κατάταξιν...
§158Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὄχι.
§159Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. .. Οὐχὶ ὡς προσὸν διὰ τὸν κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμόν.
§160Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὄχι. Αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι τὸ σφάλμα σας. Ὑπάρχουσιν ἀξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι φέρουσι τὸν βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ καὶ τοῦ ταγματάρχου, καὶ οὗτοι ἐγγράφονται ἐν τοῖς Πανεπιστημίοις καὶ ὑποβάλλονται εἰς ἐξετάσεις. Δὲν εἶναι κατὰ τὴν ἀρχικὴν αὐτῶν κατάταξιν. Ἀλλὰ τί ἄλλο οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου πράττουσι; Δὲν εἶναι αὐτοὶ οἱ διευθύνοντες τὴν νομικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν; Τέλος πάντων τὸ Β. Διάταγμα καὶ ὁ νόμος ἔταξαν ἓν προσὸν, διότι δὲν πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν μαχίμων, διὰ τοὺς ὁποίους εἶναι ἄχρηστον τὸ δίπλωμα τῆς Νομικῆς Σχολῆς, πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐκτελοῦσι μόνον ὑπηρεσίαν καθαρῶς οἰκονομικὴν, ἀλλ’ ἐκτελοῦσι πάσας τὰς ὑπηρεσίας τὰς νομικὰς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν.
§161Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Καταχρηστικῶς, διότι ἡ ὑπηρεσία αὕτη εἶναι ἀνατεθειμένη εἰς ἀξιωματικοὺς μαχίμους.
§162Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν ἠξεύρω. Τὴν ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν διωρίζοντο οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου, καθ’ ὃν τρόπον σᾶς ἀνέφερα εἰς τὴν ἀρχὴν, πολὺ δικαίως ἀνετίθετο ἡ ὑπηρεσία αὕτη εἰς ἀξιωματικοὺς μαχίμους. Ἀλλὰ δὲν νομίζετε ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λαμβάνωνται οἱ μάχιμοι ἀξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἄλλην ὑπηρεσίαν καὶ ἄλλον προορισμὸν εἰς τὸ Ναυτικὸν, καὶ νὰ ἀνατίθηται εἰς αὐτοὺς ἡ ὑπηρεσία ἡ νομικὴ, τὴν ὁποίαν ἀναφέρετε;
§163Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἡ τήρησις τῶν βιβλίων...
§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτὰ, ἔχετε ἐναντίας ἰδέας; Ἀπαντήσατε κατόπιν. Ἐὰν εἰς ἑκάστην ἰδέαν, τῆς ὁποίας ὑμεῖς ἔχετε ἀντίθετον, διακόπτητε, διὰ νὰ ἀπαντᾶτε, δὲν δύναται νὰ γείνῃ συζήτησις. Δὲν γίνεται διαλογικὴ συζήτησις. Ἀφήσατε νὰ ὁμιλήσῃ ὁ ἀγορεύων καὶ μετὰ ταῦτα ἀπαντᾶτε.
§165Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὡμίλησα περὶ κεκτημένου δικαιώματος διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς νόμου καὶ ἑνὸς Βασιλικοῦ Διατάγματος προσῆλθον πάντες οἱ σήμερον ἀξιωματικοὶ εἰς ἐξετάσεις, οἵ τε ἔχοντες δίπλωμα Πανεπιστημίου καὶ οἱ μὴ ἔχοντες τοιοῦτον, ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τοῦ νόμου καὶ τοῦ Β. Διατάγματος ἐκανονίσθησαν τὰ προσόντα τῆς προαγωγῆς αὐτῶν. Οἱ εἰσελθόντες διὰ τοῦ τρόπου τούτου εἰς τὴν ναυτικὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν εἶχον ὑπ’ ὄψει τὰ προσόντα, ἅτινα ζητεῖ ὁ νόμος, κατ’ ἀκολουθίαν δὲν δύνανται νὰ ἔχωσι παράπονον, ὅτι ἀδικοῦνται ὑπὸ τοῦ νόμου. Τινὲς τούτων δὲν ἠθέλησαν ἢ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ συμμορφωθῶσι πρὸς τὸν νόμον, καὶ σήμερον ἐπιδιώκουσι νὰ καταργήσωσι τὸ Β. Διάταγμα, ἵνα ἀκοπώτερον προαχθῶσιν· ἀλλὰ διὰ τοῦ τρόπου τούτου ἀφαιρεῖται ἕν κεκτημένον δικαίωμα ἀπὸ τῶν διπλωματούχων, δικαίωμα ὑφιστάμενον ἀπὸ τοῦ 1887. Δὲν ὑποθέτω δὲ, ὅτι εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον ν’ ἀφαιρεθῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ νὰ διαπραχθῇ μία ἀδικία, διότι ἠμέλησαν νὰ συμμορφωθῶσι πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ νόμου οἱ θορυβοῦντες. Οἱ ἀναμιγνύοντες τὴν μάχιμον ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν πρὸς τὴν οἰκονομικὴν, ἵνα ἐφεύρωσι συμπέρασμα ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τοῦ Διατάγματος, φέρουσιν ἁπλῶς σύγχυσιν, χωρὶς ν’ ἀποδεικνύωσι τίποτε ἄλλο ἢ ὅτι οἱ προστατευόμενοί των ἠμέλησαν ἢ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἀποκτήσωσι τὸ δίπλωμα, ὅπερ ὁ νόμος ἀπαιτεῖ, ὅπως προηγηθῶσιν εἰς τὴν προαγωγήν. Ἡ ἀπαίτησις διπλώματος διὰ τὴν προαγωγὴν τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν ἐτέθη, ὅπως καὶ εἰς παρεμφερεῖς ὑπηρεσίας πολιτικῶν Ὑπουργείων. Καὶ εἰς τὰ πολιτικὰ Ὑπουργεῖα ὁ ἔχων ἀπολυτήριον Γυμνασίου δύναται νὰ διορισθῇ γραφεὺς, ἀλλ’ ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ ἀποκτήσῃ δίπλωμα τῆς Νομικῆς Σχολῆς, προάγεται εἰς γραμματέα βʹ τάξεως, χωρὶς νὰ ὑπηρετήσῃ τὸ ἀπαιτούμενον χρονικὸν διάστημα πρὸς προαγωγήν· ὥστε ἀποκτᾷ τὸ προσὸν τῆς προαγωγῆς διὰ μόνου τοῦ διπλώματος. Ὁ δὲ νόμος οὐχὶ τυχαίως ἀνέγραψε τὴν διάταξιν ταύτην. Ἠθέλησε νὰ καταστήσῃ τοὺς ὑπαλλήλους μᾶλλον μεμορφωμένους, καὶ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι πολὺ διάφορον μόρφωσιν καὶ πολὺ διάφορον ἀνάπτυξιν ἔχει εἷς διδάκτωρ τοῦ Πανεπιστημίου ἀπὸ ἕνα τελειοδίδακτον τοῦ Γυμνασίου. Ἡ αὐτὴ περίπτωσις εἶναι περίπου καὶ διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου.
§166Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Τὸ Διάταγμα τοῦ 1886 εἶχε καὶ τὴν ὑπηρεσίαν ὡς προσόν, ἡ ὁποία ἐδῶ ἀποκλείεται.
§167Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν τοῦ Διατάγματος τούτου καὶ τοῦ νόμου ἐκείνου θὰ ἐξακολουθήσῃ κανονιζομένη ἡ προαγωγὴ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου τοῦ Ναυτικοῦ. Ἀφοῦ ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη λειτουργεῖ τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα, καὶ οὐδὲν ἠγέρθη παράπονον, ἄπορόν μοι φαίνεται, πῶς μετὰ δεκαπενταετίαν παρουσιαζόμεθα καὶ λέγομεν, ὅτι ἀκριβῶς τὸ δίπλωμα, τὸ ὁποῖον ἐθεώρησεν ὡς κύριον προσὸν προαγωγῆς καὶ ὁ νόμος καὶ τὸ Διάταγμα, σήμερον θεωρεῖται ὡς ἀνάξιον λόγου καὶ προσοχῆς, μικροῦ δεῖν δὲ νὰ θεωρηθῇ, ὅτι τοῦτο εἶναι μειονέκτημα.
§168Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).
§169Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Οὐδεμία ἀμφιβολία ὑπάρχει, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ δίπλωμα εἶναι μέγιστον προσὸν διὰ τὴν εὐδόκιμον ὑπηρεσίαν ἐν τῇ οἰκονομικῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ. Ἀλλὰ τὸ δίπλωμα τοῦτο ἔχει καὶ ὅριον ἐνεργείας, καὶ πρέπει νὰ ἔχῃ τοιοῦτον. Ὁ νόμος δὲν καθιεροῖ τὰ προσόντα ταῦτα ὡς ἀπαραίτητα, ὁ νόμος λέγει, ὅτι δι’ εἰδικοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος κανονισθήσονται τὰ προσόντα διὰ τὸν κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμόν. Τὸ προσὸν τοῦ διπλώματος τοῦ Πανεπιστημίου εἶναι βεβαίως μέγα, ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία πρέπει νὰ συμβάλλῃ καὶ αὐτὴ εἰς τὴν κατ’ ἐκλογὴν προαγωγὴν τῶν ἀξιωματικῶν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἐπὶ τῶν δύο προελεύσεων, τῶν ἐχόντων ἀπολυτήριον Γυμνασίου καὶ τῶν ἐχόντων δίπλωμα Πανεπιστημίου, πρέπει νὰ παρεμβληθῇ καὶ ἡ εὐδόκιμος ὑπηρεσία, ἥτις ἐξακριβοῦται καθ’ ὃν τρόπον γνωρίζομεν, ἤτοι διὰ τῶν συστάσεων τῶν προϊσταμένων ἀρχῶν καὶ διὰ τῶν ἐπιθεωρήσεων τῶν γενικῶν ἐπιθεωρητῶν τοῦ κλάδου τούτου. Τοσοῦτο δὲ μᾶλλον εἶναι βέβαιον, ὅτι τὸ δίπλωμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς τὸ μόνον προσὸν πρὸς προαγωγὴν κατ’ ἐκλογὴν, καθόσον ἡ διάταξις αὕτη δὲν ἀπαντᾷ τὸ πρῶτον εἰς τὸ Ναυτικόν. Εἰς τὸν στρατὸν γίνεται χρῆσις καθημερινὴ τοῦ διπλώματος τοῦ διδάκτορος πρὸς κατάταξιν εἰς τὴν χωροφυλακὴν μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἐνωμοτάρχου πρώτης τάξεως. Δὲν ἕπεται ὅμως ἐκ τούτου, ὅτι οἱ ἐνωμοτάρχαι οὗτοι θὰ προάγωνται ἐφεξῆς διὰ τοῦ διπλώματος τούτου εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου. Διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου οἱ κεκτημένοι δίπλωμα διδάκτορος δέον νὰ διαγωνισθῶσι πρὸς τοὺς λοιποὺς ἐνωμοτάρχας τῆς χωροφυλακῆς, τοὺς μὴ πτυχιούχους, πρὸς καταρτισμὸν τοῦ πίνακος κατὰ σειρὰν ἐπιτυχίας. Ὥστε δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ ἐδῶ τὸ δίπλωμα νὰ θεωρῆται ὡς τὸ μόνον προσόν.
§170Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὄχι τὸ μόνον προσόν· καὶ οἱ ἔχοντες δίπλωμα διαγωνίζονται.
§171Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Εἰς τοὺς βαθμοὺς ἀπὸ τοῦ λογιστοῦ μέχρι τοῦ φροντιστοῦ δὲν διαγωνίζονται, διότι διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυποφροντιστοῦ τὰ δύο τρίτα προάγονται κατὰ σειρὰν καὶ τὸ ἓν τρίτον κατ’ ἐκλογὴν, διὰ δὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποφροντιστοῦ καὶ τοῦ φροντιστοῦ τὸ ἥμισυ κατὰ σειρὰν καὶ τὸ ἕτερον ἥμισυ κατ’ ἐκλογὴν. Ὁ διπλωματοῦχος λοιπὸν, ἔχων τὸ προσὸν τοῦτο καὶ ἑξαετῆ ὑπηρεσίαν ἐν τῷ αὐτῷ βαθμῷ, ἔχει τὰ προσόντα τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ, καὶ δύναται νὰ προσφύγῃ εἰς τὰ Δικαστήρια, ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς ἤθελε παραλείψει αὐτόν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι τὸ πρῶτον Διάταγμα, τὸ ἀρχικὸν νομοτελεστικὸν τοῦ 1886, εἶναι τὸ καταλληλότερον· διότι αὐτὸ δὲν καθιεροῖ ἑξαετίαν. Ποῖα δὲ εἶναι τ’ ἀποτελέσματα τῆς ἑξαετίας; Ἀκούσατε ταῦτα. Θὰ καταταχθῇ τις ὡς ὑπολογιστὴς, καὶ διὰ προαγωγῆς θὰ φθάσῃ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λογιστοῦ· ἐφεξῆς δὲ θὰ ἀριθμῇ ἑξαετίαν ἐν ἑκάστῳ βαθμῷ· ἤτοι διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυποφροντιστοῦ ἕξ ἔτη, διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποφροντιστοῦ ἄλλα ἕξ ἔτη, διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ φροντιστοῦ ἄλλα ἕξ ἔτη, καὶ τέλος διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀρχιφροντιστοῦ ἄλλα 6 ἔτη, τὸ ὅλον 4 Χ 6 = 24. Μετὰ 24 ἔτη ὁ λογιστὴς θὰ ἦναι ἀναμφισβητήτως ἀρχιφροντιστής. Οὐδεὶς δύναται νὰ τοῦ ἀφαιρέσῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο. Ἰδοὺ ποῦ φθάνει τὸ ἄτοπον τοῦ διπλώματος, συνδυαζόμενον μὲ τὴν ἑξαετῆ παραμονὴν ἐν τῷ αὐτῷ βαθμῷ. Πάντες οἱ λοιποὶ ὀφείλουσι νὰ ἔχωσιν εὐδόκιμον ὑπηρεσίαν, πιστοποιουμένην διὰ τῶν συστάσεων τῶν προϊσταμένων ἀρχῶν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι τὸ Διάταγμα πρέπει νὰ τροποποιηθῇ, ν’ ἀπαλειφθῇ δὲ ἡ ἑξαετία ἐν τῷ αὐτῷ βαθμῷ, καὶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ προσὸν τῆς εὐδοκίμου ὑπηρεσίας, ὅπως καὶ εἰς πάντας τοὺς οἰκονομικοὺς ναυτικοὺς ἀξιωματικούς.
§172Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὁμολογῶ, ὅτι βεβαίως τὸ ζήτημα κατέστη ἀνιαρὸν, καὶ ἐνῷ εἶχον σκοπὸν νὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἀναγκάζομαι νὰ περιορισθῶ εἰς ὀλίγα...
§173ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν νομίζετε ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη;
§174Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶναι ἀνάγκη, διότι πρέπει νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὁ ἀγὼν εἶναι προσωπικὸς κατ’ ἐμοῦ· ἐὰν δὲν ἦναι κατ’ ἐμοῦ, εἶναι κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ μου...
§175Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὄχι, δὲν εἶναι προσωπικὸς ὁ ἀγών.
§176Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. .. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ παραστήσω εἰς τὴν Βουλὴν, ποῖος εἶναι ὁ ἀδελφός μου.
§177Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι, ὅτε ἐμελέτησα τὸ ζήτημα, δὲν ἐγνώριζον ἂν ἔχετε ἀδελφὸν εἰς τὸ Οἰκονομικὸν Σῶμα τοῦ Ναυτικοῦ.
§178Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἴπετε ὅτι ὡμίλησα προσωπικῶς κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ σας.
§179Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Μάλιστα.
§180Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μὲ ἀδικεῖτε.
§181Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψίς μου.
§182Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ, ὁμιλῶν, οὔτε τὸν ἀδελφόν σας οὔτε τὸν ἀδελφὸν τοῦ κυρίου ἐκ Παξῶν Βουλευτοῦ ὠνόμασα. Τοὐναντίον εἶπον, ὅτι μεταξὺ τῶν διπλωματούχων ἀξιωματικῶν τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου τοῦ Ναυτικοῦ ὑπάρχουσιν ἀξιωματικοὶ ἐντιμότατοι καὶ ἱκανώτατοι. Ὅ,τι δὲ εἶπον, τὸ εἶπον μόνον διὰ νὰ φωτίσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν.
§183Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐπειδὴ τὸ πρῶτον ἐγὼ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἰσαγάγω τὸ θέμα εἰς τὴν Βουλὴν, ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὸν κύριον συνάδελφον ἐξ Ὀλυμπίας, ὅτι ἀφορμὴν τοῦ θέματος αὐτοῦ ἔδωκεν ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν εἰς τὸ Σῶμα τοῦ πεζικοῦ καὶ περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου τοῦ 1861 καὶ τοῦ Διατάγματος. Ἐκεῖθεν ἀνεκινήθη τὸ ζήτημα τῶν Διαταγμάτων, ἂν πρέπει τὰ Διατάγματα νὰ ὁρίζωσι τὰ προσόντα, ἢ ὄχι, ἐκεῖθεν ἐδόθη εἰς ὅλους τοὺς κύκλους ἀφορμὴ, ἵνα συζητηθῶσι τὰ περὶ τῶν ἐκτελεστικῶν Διαταγμάτων τῶν νόμων περὶ προβιβασμῶν κατ’ ἐκλογήν. Οὐδένα προσωπικὸν λόγον εἶχον· τοὐναντίον ὁμολογῶ, ὅτι καὶ πολὺ σᾶς ὑπολήπτομαι καὶ ὑποχρεώσεις ἔχω.
§184Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τότε παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.
§185Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Δὲν θὰ εἰσέλθω, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ θέματος, διότι ἐξηντλήθη πλέον. Τὸν λόγον ἐζήτησα, ὅτε ὡμίλει ὁ ἀξιότιμος ἐκ Παξῶν συνάδελφος, διότι συνεζήτει διὰ θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν εἶχεν οὔτε τὸ δικαίωμα νὰ συζητῇ...
§186Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Διατί;
§187Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Θὰ ἀκούσητε. Ἀφ’ ἑνὸς παρέστησεν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χαλκίδος συνάδελφος ὡμίλησεν ἀσχέτως μὲ τὸ ζήτημα, ἐνῷ αὐτὸ τοῦτο τὸ ζήτημα εἶναι ἐπὶ τοῦ τάπητος. Πάντες ἔλαβον ἀφορμὴν καὶ ὡμίλησαν, διότι, ὡς προεῖπον, ἐπὶ τοῦ τάπητος εὑρίσκεται τὸ ζήτημα τῶν προβιβασμῶν τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ, καὶ ἐὰν δὲν εὑρίσκετο, ἤθελεν εὑρεθῆ εἰς τὴν ἀνάγκην ὁ κ. Ὑπουργὸς — καὶ πολὺ καλὰ θὰ πράξῃ — νὰ συμπληρώσῃ τὰς κενὰς θέσεις, διότι δὲν δύναται ἄλλως νὰ λειτουργῇ ἡ ὑπηρεσία. Ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Παξῶν περὶ ἀξιωματικοῦ, τὸν ὁποῖον παρέστησεν ὡς κλέπτην...
§188Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν παρέστησα ἐγὼ τίποτε, οὔτε ὡμίλησα περὶ αὐτοῦ. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω τὸν ἀξιωματικὸν τοῦτον, οὔτε ἠξεύρω, ἂν κατεδιώχθη ποινικῶς.
§189Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ θίξητε τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1861 περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν, ὅταν ἀξιωματικός τις καταδικασθῇ δι’ ἀτιμωτικὴν πρᾶξιν, ἢ ἀθωωθῇ κατὰ μειονοψηφίαν, ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς δὲν δύναται νὰ παραμένῃ εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χαλκίδος συνάδελφος ὑπέμνησεν εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ προσέξῃ κατὰ τοὺς προβιβασμοὺς, δι’ ἐκεῖνον δὲ, τὸν ὁποῖον ἀφῆκεν εἰς τὰς τάξεις, εὐθύνεται ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία ἐδέχθη αὐτόν. Εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην πρὸ ἡμερῶν εἶχον λάβει καὶ ἐγὼ τὸν λόγον, ἐπειδὴ δὲ πιθανὸν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὀλυμπίας συνάδελφος νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι καὶ ἐγὼ προσωπικῶς κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ του ὡμίλησα, ἀναγκάζομαι νὰ κάμω τὴν δήλωσιν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἠδίκησε τὸν ἀδελφόν του, θελήσας νὰ φέρῃ τὸ ζήτημα τοῦτο ἀπὸ τοῦ βήματος, διότι εἶναι γνωστὸν ὄχι μόνον εἰς τὸν ναυτικὸν κόσμον, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν στρατιωτικὸν, ὅτι εἷς τῶν διακεκριμένων ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ εἶναι ὁ ἀδελφός του, ἑπομένως δὲν ἔπρεπεν οὔτε πόρρωθεν νὰ φαντασθῇ, ὅτι ἡμεῖς, συζητοῦντες ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ἠδυνάμεθα νὰ ὑπονοήσωμεν τὸν ἀδελφόν του.
§190Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἀνεπτύχθη θεωρία, κύριε Πρόεδρε, ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Παξῶν, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ συνεπείας ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Ὁ κ. ἐκ Παξῶν Βουλευτὴς εἶπεν, ὅτι εἶναι ζήτημα, ἂν ἠμπορεῖτε νὰ μεταβάλητε τὸ Διάταγμα, ἀφοῦ ὑπάρχουσι κεκτημένα δικαιώματα. Δυνάμει τίνος Διατάγματος ἔχουσι κεκτημένα δικαιώματα; Δυνάμει τοῦ Διατάγματος τοῦ 1886; Ἀλλ’ αὐτὸ κατηργήθη διὰ τοῦ Διατάγματος τοῦ 1888; Δυνάμει τοῦ Διατάγματος τοῦ 1888; Ἀλλὰ καὶ τοῦτο κατηργήθη διὰ τοῦ Διατάγματος τοῦ 1893. Δυνάμει τοῦ Διατάγματος τοῦ 1893; Ἀλλὰ καὶ τοῦτο δὲν εἶναι παράδοξον νὰ καταργηθῇ. Δυνάμει λοιπὸν τίνος Διατάγματος ἔχουσι κεκτημένα δικαιώματα; Εἶναι δυνατὸν, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐπιτετραμμένον ἀλληλοδιαδόχως νὰ ἐκδίδωνται Διατάγματα, νὰ ἀποκτηθῶσι δικαιώματα, τὰ ὁποῖα νὰ δίδωσι χώραν εἰς ἀποζημιώσεις κατὰ τοῦ Δημοσίου; Καὶ ὅταν ὁ Ὑπουργὸς φρονῇ, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ γεννηθῶσι δικαιώματα ἀποζημιώσεων, βεβαίως ὀφείλει νὰ καταργήσῃ αὐτό. Οὐδὲν δικαίωμα ἀπεκτήθη. Ἐὰν δεχθῶμεν πρὸς στιγμὴν, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἐκδοθῶσι Διατάγματα, διότι ἀπεκτήθησαν δικαιώματα, τότε καὶ τὰ Διατάγματα τοῦ 1888 καὶ 1893 εἶναι ἄκυρα, διότι ὑπῆρχε τὸ Διάταγμα τοῦ 1886, καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐκτήθησαν δικαιώματα. Ἀλλ’ ἡ νομολογία τῶν Δικαστηρίων ἐθεώρησεν, ὅτι δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἐκδίδῃ Διατάγματα ἑκάστοτε ἐκτελεστικὰ τῶν νόμων, καὶ κατὰ συνέπειαν οὐδὲν δικαίωμα δύναται νὰ ἀποκτηθῇ.
§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἄλλου θέματος τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀγγελόπουλος.
§192Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπό τινος χρόνου παρεπιδημεῖ, κύριοι Βουλευταὶ, ἐν Ἀθήναις ἅγιός τις Ἐπίσκοπος, Ἐπίσκοπος Θηβαΐδος τιτλοφορούμενος. Διὰ λόγους, οὓς κρίνω ἀνωφελὲς νὰ ἐκθέσω πρὸς τὴν Βουλήν, ὁ ἅγιος οὗτος, ἥκιστα, φαίνεται, ἅγιος ἐξελεγχθείς, ἀπεβλήθη τοῦ ἐπισκοπικοῦ θρόνου, ὃν κατεῖχε. Κατελθὼν εἰς Ἀθήνας, εὐθὺς ἀπὸ τῆς ἐπιούσης τῆς ἀφίξεώς του ἤρχισε νὰ καθάπτηται τῆς τιμῆς καὶ τῆς ὑπολήψεως διακεκριμένου ἱεράρχου τῆς Ὀρθοδοξίας, τοῦ Πατριάρχου Ἀλεξανδρείας Φωτίου, διά τινων ἐφημερίδων καὶ ἄλλων λιβελλογραφικῶν δημοσιευμάτων. Ποῖος εἶναι ὁ Πατριάρχης Φώτιος, τίς ἆρά γε ἐξ ὑμῶν ἀγνοεῖ; Ἀγλάϊσμα καὶ σέμνωμα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, πρόσχημα ἀληθινὸν τῆς Ἐκκλησίας Παλαιστίνης, ἔνθα ἀπὸ νεαρᾶς ἡλικίας ἠγωνίσθη κρατερὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ ἔθνους, ἀνεδείχθη κατόπιν Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας, τῇ ὁμοθύμῳ καὶ ἐνθουσιώδει ἐπιδοκιμασίᾳ παντὸς τοῦ Ὀρθοδόξου πληρώματος πάντων τῶν ἔσω καὶ ἔξω Ἑλλήνων, τιμῶν καὶ λαμπρύνων τὸν θρόνον, ἐφ’ οὗ ἐκάθησεν ὁ Μέγας Ἀθανάσιος. Χρηστὸς ἀπὸ φύσεως, νοήμων, ὡς ἄριστα μεμορφωμένος, πλήρης ζήλου ὑπὲρ τῶν πολλαπλῶν καὶ πολυτίμων συμφερόντων τῆς τε Ἐκκλησίας καὶ τοῦ ἔθνους, εὔγλωττος κῆρυξ τῶν χριστιανικῶν παραγγελμάτων, κατέχει περίοπτον θέσιν ἐν τῇ Ὀρθοδόξῳ Ἑλληνικῇ Ἐκκλησίᾳ, καὶ εἶναι τὸ ἀντικείμενον τῆς δικαίας λατρείας καὶ τοῦ ἀπεριορίστου σεβασμοῦ καὶ τῶν ἐν Αἰγύπτῳ, ἀλλὰ καὶ τῶν ἁπανταχοῦ ὀρθοδόξων Ἑλλήνων. Ἐναντίον τοιούτου ἱεράρχου ὁ ἀπόβλητος τοῦ θρόνου τῆς Θηβαΐδος, ἐν Ἀθήναις διαμένων, τοξεύει ἀναισθήτως βέλη συκοφαντίας καὶ διαβολῆς, καθιστάμενος διὰ τῶν δημοσιευμάτων αὑτοῦ σκάνδαλον ἀληθινὸν τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἥτις εἶναι μία καὶ ἀχώριστος, εἴτε ἐν Ἀθήναις, εἴτε ἐν Κωνσταντινουπόλει, εἴτε ἐν Ἀλεξανδρείᾳ καὶ ἀλλαχοῦ, ἀπὸ αἰώνων μακρῶν ἐν ἀδελφικῇ ζῶσα ἀλληλεγγύῃ. Δὲν γνωρίζω, ἂν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ὑπουργὸς διατελεῖ ἐν γνώσει τῶν λιβελλογραφικῶν τούτων κατορθωμάτων τοῦ ἁγίου Θηβαΐδος, δι’ ὧν ἀνίερος προσπάθεια καταβάλλεται, ὅπως κλονισθῇ τὸ κῦρος παρὰ τοῖς πιστοῖς ὀρθοδόξοις Πατριάρχου ἀξίου πάσης τῆς εὐλαβοῦς ἡμῶν ἐκτιμήσεως. Νομίζω ὅμως, ὅτι πρέπον εἶναι, καὶ ὑποχρέωσιν ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὡς ἀνώτερος ἐπόπτης τῶν ἐκκλησιαστικῶν ὑποθέσεων, νὰ μεριμνήσῃ, ὅπως παύσῃ τὸ σκάνδαλον τοῦτο, ὑποδεικνυομένου τῷ ἀποβλήτῳ Θηβαΐδος, ὅτι ἡ ἐλευθέρα αὕτη γωνία τῆς Ἑλληνικῆς Ὀρθοδοξίας καὶ τοῦ Ἑλληνισμοῦ δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς στέγασμα καὶ ἄσυλον λιβελλογράφων καὶ σκανδαλοποιῶν, καὶ μάλιστα ἐναντίον τῶν ὑψίστων κορυφῶν τῆς Ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας, ἐναντίον ἱεράρχου, ὃν τιμᾷ καὶ γεραίρει καὶ σέβει σύμπαν τὸ Ἑλληνικόν. Παρακαλῶ διὰ τοῦτο τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν περιῆλθον εἰς γνῶσιν αὐτοῦ τὰ δημοσιευόμενα ὑπὸ τοῦ Θηβαΐδος, καὶ ἂν ἐννοεῖ νὰ λάβῃ μέτρα, καὶ ποῖα, πρὸς περιστολὴν τοῦ σκανδάλου τούτου.
§193ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Ἀκριβῆ καὶ ὀρθὰ καὶ πρέποντα εἶναι ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής· ἀλλὰ δυστυχῶς ἐπισήμως τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν δὲν ἔλαβεν ἀφορμήν, ἵνα ζητήσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων τῶν ἐκκλησιαστικῶν κατὰ τοῦ παρεκτραπέντος ἱεράρχου, ἐὰν αὐτὸς οὗτος ὁ Θηβαΐδος εἶναι ὁ παρεκτραπείς. Ἐὰν ἤθελεν, ἐπαναλέγω, ἁρμοδίως τὸ Ὑπουργεῖον λάβει γνῶσιν τούτων, ἀμέσως θὰ ἔσπευδε νὰ ζητήσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἐκκλησιαστικῶν νόμων κατ’ αὐτοῦ.
§194Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ ἀστυνομία τῶν περὶ τούτου ἀνήκει εἰς τὴν ἀνωτάτην διοικητικὴν ἀρχὴν τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία εἶναι ἡ Ἱερὰ Σύνοδος. Ἀπόκειται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἂν νομίζῃ ὅτι δίδεται ἀφορμὴ εἰς αὐτὸν, νὰ προκαλέσῃ ἐπὶ τῶν ἐκτεθέντων τὴν μέριμναν τῆς Ἱερᾶς Συνόδου.
§195ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιοστικῶν). Ἀκριβῶς τοῦτο ἐνόει ὁ Ὑπουργὸς, λέγων ὅτι, ὅταν δοθῇ ἀφορμὴ ἱεραρχικῶς, θὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι πρέπει κατὰ τοῦ ἱεράρχου τούτου.
§196Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐκ πόσων γηπέδων καὶ οἰκοπέδων ἀποτελεῖται ἡ περιουσία ἡ διαχειριζομένη ὑπὸ τῆς πρὸς σχηματισμὸν «ἐθνικοῦ στόλου ἐπιτροπῆς», εἰς ποίαν θέσιν ἕκαστον γήπεδον εὑρίσκεται, εἰς ποίαν ὁδὸν, καὶ τί εἰσόδημα ἐκ τῶν οἰκοπέδων τούτων εἰσπράττεται. Προσέτι θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν πληροφορίαν, εἰς πόσον ποσὸν ἀνῆλθον αἱ δαπάναι τοῦ παρελθόντος ἔτους τῆς ἐπιτροπῆς, κεχωρισμένως. Ὑποβάλλω καὶ ἔγγραφον ἐπερώτησιν περὶ τούτου.
§197ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἡ δαπάνη δὲν ὑπερβαίνει τὰς 4,000 δραχμὰς, τὰ δὲ ἔσοδα εἶναι περὶ τὰς 10,000 δραχμάς. Δυστυχῶς ὑπάρχουσι μεγάλαι δικαστικαὶ δαπάναι, διότι, καθὼς γνωρίζετε, πολλὰ ἐκ τῶν διαχειριζομένων ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἐπίδικα. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐκερδίσαμεν δίκην, ἐκ τῆς ὁποίας ὁ Ἐθνικὸς Στόλος ἀπέκτησε περιουσίαν 100,000 δραχμῶν· ἐλπίζω δὲ, ὅτι μετ’ ὀλίγον καιρὸν θὰ κερδηθῇ καὶ ἄλλη τοιαύτη δίκη. Ἀλλὰ συνεπείᾳ τῶν δικῶν τούτων τὰ εἰσοδήματα τῶν κτημάτων ἀπορροφοῦνται ἐκ τῶν δικαστικῶν ἀγώνων.
§198Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ ἐτησία δαπάνη ὑπερβαίνει τὰς 10,000 δραχμάς. Μάλιστα δὲ ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει λαμβάνειν ἀκόμη, ἐκτὸς τῶν 10 χιλιάδων δραχμῶν. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, εἰς τί χρησιμεύει ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη, ἀφοῦ ἐψηφίσθη εἰδικὸς νόμος περὶ συστάσεως Ταμείου Ἐθνικοῦ Στόλου. Ἄλλως τε πρόκειται περὶ περιουσίας μεγάλης, ἡ ὁποία, δὲν γνωρίζω, ἂν αὔριον θὰ ἔχῃ τὴν ἀξίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει σήμερον. Θὰ παρακαλέσω πολὺ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ αὔριον εἰς τὴν Βουλὴν τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ζητῶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.
§199Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Νομίζω καὶ ἐγὼ, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ μελετήσῃ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, διότι τὰ πράγματα ἀποδεικνύουσιν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη δὲν ἔχει πλέον λόγον ὑπάρξεως, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη διαχειρίζεται κτήματα, τὰ εἰσοδήματα τῶν ὁποίων δὲν καλύπτουσιν οὔτε τὰς δαπάνας τῆς ἐπιτροπῆς. Τὰ κτήματα ταῦτα, τὰ πλεῖστα, κεῖνται εἰς θέσεις πρώτης τάξεως, καὶ αἱ σημεριναὶ τιμαὶ αὐτῶν εἶναι τοιαῦται, ὥστε πρέπει νὰ σκεφθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἂν εἶναι συμφέρον νὰ πωληθῶσι, καὶ τὰ χρήματα νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, τὴν δ’ ἐπιτροπὴν ταύτην νὰ παρακαλέσῃ νὰ ἡσυχάσῃ πλέον, διότι οὐδένα σκοπὸν ἔχει, οὐδὲ λόγον ὑπάρξεως.
§200ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Τὸ ζήτημα τὸ ἔχω μελετήσει, καὶ ἀρκετὰ μὲ ἀπησχόλησε. Δυστυχῶς γεννῶνται μερικὰ νομικὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα μὲ ἀναγκάζουσι νὰ μὴ προβῶ εἰς τὴν κατάργησιν τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἀμφιβάλλω, ἂν πρέπει νὰ τὴν καταργήσωμεν. Ὑπάρχουσι νομικοὶ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουσι τὴν διατήρησιν τῆς ἐπιτροπῆς. Δὲν δαπανᾷ δὲ ἡ ἐπιτροπὴ δι’ ἰδίας αὑτῆς ἀνάγκας πλέον τῶν δύο ἢ τριῶν χιλιάδων δραχμῶν κατ’ ἔτος.
§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βιτάλης ἔχει τὸν λόγον.
§202Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Πρόκειται περὶ μεγάλης οἰκονομίας· διὰ τοῦτο λαμβάνω τὸν λόγον. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν παρακολουθεῖτε τὴν οἰκονομικὴν καὶ στρατιωτικὴν πορείαν τῆς Βουλγαρίας, γνωρίζετε, ὅτι μεταξὺ τῶν οἰκονομιῶν, τὰς ὁποίας αὕτη ἐσχάτως ἔκαμεν, εἶναι καὶ ποσὸν 280,000 χρυσῶν φράγκων ἐκ τοῦ φωτισμοῦ· τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο διέθεσεν ὑπὲρ τοῦ στρατοῦ αὑτῆς. Τοῦτο μοὶ ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ ἴδω, πόσα ἐν τῇ χώρᾳ μας δαπανῶνται πρὸς φωτισμὸν τῶν διαφόρων δημοσίων καταστημάτων· εἶδον δὲ, ὅτι ἄνω τῶν 400 χιλιάδων δραχμῶν δαπανῶνται ἐτησίως, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς θερμάνσεως. Ἡ δαπάνη δὲ αὕτη προέρχεται ἐκ καταχρήσεως καὶ ἕνεκα κακῆς χρήσεως. Ἂν ῥίψητε ἓν βλέμμα τὴν νύκτα εἰς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα, θέλετε νομίσει, ὅτι εἶναι ἡ 25 Μαρτίου εἰς αὐτά· ὁλόκληρα τὰ Ὑπουργεῖα φωτίζονται, διατί; διότι τὴν ἡμέραν δὲν ἐργάζονται οἱ ὑπάλληλοι· καὶ ἐργάζονται τὴν νύκτα. Ἀτυχῶς εἰσεχώρησαν εἰς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα μερικὰ πλουσιόπαιδα, τὰ ὁποῖα δὲν ἠμποροῦν νὰ ὑπάγουν ἐνωρὶς εἰς τὰ γραφεῖά των, καὶ διὰ νὰ παρουσιάσουν τὴν ἐργασίαν των εἰς τοὺς Ὑπουργούς, ἀναγκάζονται νὰ ἐργάζωνται τὴν νύκτα, ἐνῷ ἐν Βουλγαρίᾳ οἱ ὑπάλληλοι ὑποχρεοῦνται νὰ ἐργάζωνται εἰς τὰ γραφεῖά των ἀπὸ τῆς ὀγδόης ὥρας τῆς πρωΐας μέχρι τῆς δωδεκάτης, καὶ ἀπὸ τῆς δευτέρας ὥρας μ. μ. μέχρι τῆς πέμπτης τὸν χειμῶνα. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ λάβῃ πρόνοιαν ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι σπουδαιότατον τὸ θέμα· πρέπει νὰ καθορισθοῦν αἱ ὧραι τῆς ὑπηρεσίας τῶν διαφόρων Ὑπουργείων, ὥστε οἱ ὑπάλληλοι νὰ ἐργάζωνται τὴν ἡμέραν καὶ ὄχι τὴν νύκτα, καὶ οὕτω πως νὰ ἔχωμεν οἰκονομίαν εἰς τὸν φωτισμόν. Διότι φαντασθῆτε, ἂν πρὸ τῶν ὀμμάτων ἡμῶν τὰ Ὑπουργεῖα κάμνουν τοιαύτην κατάχρησιν φωτός, τί γίνεται εἰς τὰ διάφορα γραφεῖα ἐν ταῖς ἐπαρχίαις. Ἡ ἄλλη ἡ κατάχρησις εἶναι ἡ σκοπίμως γιγνομένη, ὡς πρὸς τὸν ἠλεκτρικὸν φωτισμὸν τοῦ Βουλευτηρίου. Τὴν κατάχρησιν ταύτην ἔσχε τὸ θάρρος προχθὲς νὰ καταδείξῃ ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς. Περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου μάλιστα εἶχε σκεφθῆ καὶ ὁ σεβαστὸς ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτε ἦτο ἐν τῇ ἐξουσίᾳ, καὶ εἶχε λάβει τὸ μέτρον νὰ φέρῃ μηχάνημα, ἤτοι γνώμονα τῆς καταναλώσεως τοῦ φωτισμοῦ. Δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον λειτουργεῖ τὸ μηχάνημα τοῦτο, ἠξεύρω ὅμως, ὅτι τοιαύτη κατάχρησις γίνεται, ὥστε ὑπάλληλος ἀνώτερος ἀγανακτεῖ φοβερά, ὅταν συντάσσῃ τὰς καταστάσεις. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῶσι μέτρα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐφαρμοσθῇ δὲ ἐκεῖνο, ὅπερ ἐφήρμοσεν ἡ Βουλγαρία, ἡ ὁποία δυστυχῶς ἤρχισε νὰ μᾶς δίδῃ μαθήματα.
§203Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Πρὸ δύο περίπου μηνῶν παρέπλεε τὰς ἀκτὰς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας μετὰ τοῦ πλοίου του καὶ τῶν δύο υἱῶν του ὁ πλοίαρχος Ἐπαμεινώνδας Ζαρόκωστας. Ἔν τινι ὅμως ἀκτῇ τῆς κωμοπόλεως Μελίσσης συνελήφθησαν ὁ πατὴρ καὶ ὁ ἕτερος τῶν υἱῶν αὐτοῦ ὑπὸ τῶν ἐκεῖ τουρκικῶν ἀρχῶν, καὶ καθείρχθησαν εἰς τὰς φυλακάς· ὁ ἕτερος υἱὸς ἀπῆρεν ἐκεῖθεν μετὰ τοῦ πλοίου καὶ κατέπλευσεν εἰς Πειραιᾶ. Ἔκτοτε δὲ ἀγνοεῖται ἡ τύχη τῶν δύο ἐκείνων ἀνθρώπων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν μὲν ἔχῃ πληροφορίας σχετικὰς μὲ τὸ περιστατικὸν αὐτό, νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, εἰ δὲ τοὐναντίον, νὰ ζητήσῃ πληροφορίας καὶ καταθέσῃ αὐτάς, ὅπως πληροφορηθῶσι καὶ οἱ συγγενεῖς τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος πλοιάρχου καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, τί γίνονται οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, διότι ἀγνοεῖται ἡ τύχη των. Τὴν ἐπερώτησιν ταύτην ὑποβάλλω καὶ ἐγγράφως.
§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς κ. Μπασδέκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ πίνακος Ϛʹ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Ἡ τροπολογία θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 11). Ὁ βουλευτὴς Καλαβρύτων κ. Λ. Πετιμεζᾶς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ νόμου ᾼΡΜΑʹ καὶ ἐπὶ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Σταφιδικῆς καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης». Καὶ ἡ πρότασις νόμου αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 12). Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐπεξεργασθεῖσα τὸ νομοσχέδιον περὶ στρατολογίας κατέθηκε τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἔκθεσις θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 13).
§205Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν νόμου «περὶ παύσεως τῆς ἐνοικιάσεως τῆς θαλάσσης τοῦ Ἀμβρακικοῦ κόλπου», ὑπογεγραμμένην ὑπ’ ἐμοῦ καὶ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων κ. κ. Ν. Στράτου καὶ Κ. Γρίβα. Ἡ πρότασις νόμου αὕτη συνοδεύεται καὶ ὑπὸ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, ἣν κρίνω περιττὸν νὰ ἀναγνώσω. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διατάξῃ τὴν τύπωσιν καὶ διανομὴν τῆς τε προτάσεως νόμου καὶ τῆς ἐκθέσεως.
§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 14).
§207Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).
§208Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Καταθέτω ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Καλαμῶν κ. Δαμηλάτη.
§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1904 ἐκ δραχμῶν 454,000». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ». Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;
§210Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, Κύριοι, ἐλπίζω ὅτι δὲν θέλει ψηφισθῆ, ὡς τὸ περὶ συστάσεως Σώματος Γενικῶν Ἐπιτελῶν, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη ὡς εἶχεν ὑποβληθῆ, ἄνευ οὐδεμιᾶς τροποποιήσεως. Καὶ τοσοῦτο μᾶλλον ἔχω τὴν ἐλπίδα, ἢ μᾶλλον τὴν πεποίθησιν ταύτην, καθόσον ἔχω ὑπ’ ὄψει τὴν δήλωσιν τοῦ τε κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι θέλουσι δεχθῆ πᾶσαν δυνατὴν τροπολογίαν. Διὰ τοῦτο λαμβάνω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα ὑποδείξω, κατὰ τὰς ἀσθενεῖς μου δυνάμεις, ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ συντελέσῃ πρὸς βελτίωσιν αὐτοῦ. Ἐν τῷ ὑποβληθέντι ὀργανισμῷ τοῦ στρατοῦ ἀναγράφονται νέαι θέσεις, καταργοῦνται δὲ θέσεις μέχρι σήμερον ἰσχύουσαι. Ἐκ τῆς μελέτης, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, τοῦ ὀργανισμοῦ τούτου ἐσχημάτισα τὴν ἰδέαν, πρῶτον ὅτι αἱ θέσεις αἱ μέχρι σήμερον κατεχόμεναι ὑπὸ ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ, διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ καταργοῦνται, μένουσι δὲ αἱ θέσεις αὗται κεναὶ, ἵνα κατέχωνται ὑπὸ ἀξιωματικῶν δι’ ἀποσπάσεως. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὴν σύμπτωσιν ταύτην, —ἐὰν ἠθέλομεν παραδεχθῆ τοῦτο ὡς σύμπτωσιν—πῶς δηλ. μόνον διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ πεζικοῦ συμβαίνει τοῦτο, μόνον δι’ ἐκείνους, οἵτινες μέχρι σήμερον ἐκτελοῦσι τὴν ὑπηρεσίαν ἐκείνην, ἣν δὲν δύνανται νὰ ἐκτελέσωσιν ἄλλοι, — διότι οὐδέποτε ἐτοποθετήθησαν, οὐδέποτε ἀπεσπάσθησαν ἀξιωματικοὶ τῶν ἄλλων ὅπλων—καὶ μόνον αἱ θέσεις αὗται μένουσι κεναὶ, καὶ κατὰ τὸν ὀργανισμὸν θὰ συμπληρῶνται δι’ ἀποσπάσεως. Ἵνα μὴ παρατείνω ἐπὶ πολὺ τὴν ἀγόρευσίν μου, καὶ ἵνα μὴ εἰσέλθω εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν βραδύτερον, ἃς μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ, ὅπως ἀπὸ τοῦδε ζητήσω ἐξηγήσεις τινὰς παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπί τινων διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, τὰς ὁποίας ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐννοήσω. Ἐν πρώτοις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4. Μετὰ τὴν διαίρεσιν, ἥτις γίνεται, δυνάμει τοῦ νέου ὀργανισμοῦ, τῶν στρατιωτικῶν περιφερειῶν καὶ τὴν κατάτμησιν αὐτῶν εἰς στρατιωτικὰς περιφερείας καὶ εἰς διαμερίσματα, τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα, ἐκτὸς τῶν ἄλλων καθηκόντων καὶ ὑποχρεώσεων, «τηροῦσι τοὺς ἀναγκαίους ἐλέγχους καὶ μητρῷα, ἐνεργοῦσι κατ’ ἔτος ἀπογραφὴν τῶν κτηνῶν καὶ ἁμαξῶν τοῦ διαμερίσματός των, τῶν δυναμένων νὰ χρησιμεύσωσι διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ». Βεβαίως πρόκειται περὶ τῶν κτηνῶν τῶν ἰδιωτῶν, τῶν εὑρισκομένων εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ διαμερίσματος· ἀλλὰ κατ’ ἐμὴν γνώμην, καὶ ὡς ὁ νόμος περὶ εἰσφορῶν ὁρίζει, ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ἐν ὥρᾳ πολέμου δὲν δύναται νὰ παραλάβῃ ὅλα τὰ κτήνη, ἀλλὰ μόνον ὡρισμένον ἀριθμόν. Ἡ τοιαύτη δὲ καταγραφὴ τῶν κτηνῶν καὶ τῶν ἁμαξῶν τοῦ διαμερίσματος αὐτοῦ πῶς θὰ ἐνεργῆται; Ἐπὶ τῇ βάσει δηλώσεων; ἐπὶ τῇ βάσει καταλόγων, τοὺς ὁποίους εἶναι ὑποχρεωμέναι νὰ τηρῶσιν αἱ τοπικαὶ ἀρχαί; Ἐπεθύμουν, εἰ δυνατόν, νὰ σαφηνισθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι νομίζω, ὅτι θὰ κάμῃ χειρίστην ἐντύπωσιν εἰς ὅλον τὸν λαόν, ὅταν ᾖναι ὑποχρεωμένος ὁ ἔχων ἔστω καὶ ἓν κτῆνος διὰ τὴν ἀτομικήν του ὑπηρεσίαν νὰ δηλώσῃ τοῦτο, διὰ νὰ ᾖναι ἐγγεγραμμένον εἰς τὸ μητρῷον ἢ τὸν ἔλεγχον τοῦ διαμερίσματος τῆς περιφερείας του...
§211Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀντίρρησιν πρὸς περιορισμὸν τῶν στρατολογικῶν γραφείων δὲν ἔχετε;
§212Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.
§213Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Θέλετε τώρα πληροφορίας ἐπ’ αὐτοῦ;
§214Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ὄχι, κύριε Ὑπουργέ. Δὲν ὑπάρχει λόγος. Περὶ τῆς ἐλαττώσεως τῶν στρατολογικῶν γραφείων δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι, ὡς ὁ ὀργανισμὸς εἶναι κατηρτισμένος, ἐὰν θελήσωμεν νὰ λάβωμεν ὡς μέτρον καὶ τὰς αὐστηρὰς οἰκονομίας, ἐγὼ ἀποδέχομαι καὶ εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τοῦ ὀργανισμοῦ, μὲ τὴν διαφορὰν μόνον, ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο ἐπιθυμῶ νὰ ἐφαρμοσθῇ γενικῶς, ἐπιθυμῶ νὰ μὴ ἐπέλθῃ ἀδίκημα οὔτε εἰς τὰ σώματα τοῦ στρατοῦ οὔτε εἰς τὴν Πολιτείαν, διότι πρώτην ἤδη φορὰν πρόκειται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ τοιοῦτον ὀργανισμόν, ὅστις πρέπει καὶ νὰ ἐφαρμοσθῇ, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν πρέπει ἐσπευσμένως νὰ ψηφίσωμεν αὐτὸν καὶ νὰ μὴ παραδεχθῶμεν, εἰ δυνατόν, ἐκείνας τὰς τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ὠφελήσωσι. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους δηλῶ, ὅτι, καίτοι ἐλαττοῦνται τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα, τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον ἀπετελοῦντο ἐξ ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ, δὲν ἔχω νὰ φέρω καμμίαν ἀντίρρησιν, διότι καὶ τοῦτο θὰ συντελέσῃ εἰς οἰκονομίαν δαπανῶν τοῦ Κράτους, ἀφοῦ ἐλαττοῦνται αἱ θέσεις· ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς ἐμὲ νὰ ὑποδείξω καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀφοῦ ὡς μέτρον λαμβάνει τὴν οἰκονομίαν, νὰ ἐφαρμόσῃ αὐτὴν καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὅπλων, διότι, ἐὰν ἡ οἰκονομία αὕτη δὲν ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὅπλων, ἤτοι ἐπὶ θέσεων, αἱ ὁποῖαι οὐδένα προορισμὸν ἔχουσιν, οὐδένα σκοπὸν ἔχουσιν, οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν προσφέρουσι, τότε βεβαίως δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὁ ὀργανισμὸς οὗτος, ὅτι ἐγένετο ἐκ συμπαθειῶν εἴτε ἐξ ἄλλου τινὸς λόγου. Ἐὰν ὅμως τοῦτο δὲν ᾖναι, καὶ θελήσωμεν νὰ δημιουργήσωμεν θέσεις, δὲν ὑπάρχει, νομίζω, λόγος νὰ καταργήσωμεν, ἀφοῦ δημιουργοῦμεν ἄλλας. Τὸ ἄρθρον 11 λέγει, ὅτι «ἐν περιπτώσει ἐπιστρατεύσεως τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀπευθύνει εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν τοῦ στρατοῦ τὴν περὶ ἐπιστρατεύσεως διαταγὴν, ἡ δὲ Γενικὴ Διοίκησις τοῦ στρατοῦ διατάσσει τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῆς, συμφώνως πρὸς τὰ προβλεπόμενα ὑπὸ τοῦ 11 ἄρθρου τοῦ παρόντος νόμου.» Ἐὰν ἀναγνώσητε τὸ ἄρθρον 41, θὰ ἴδητε, ὅτι ἡ ἐνέργεια ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους ἐκτελεῖται ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, ἀποξενοῦται δὲ τελείως, κατ’ ἐμὴν γνώμην, ὄχι μόνον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Διότι τὸ ἄρθρον 41 ὁρίζει, ὅτι «ὁ ἐν εἰρήνῃ στρατὸς ἐπιστρατεύεται δυνάμει Β. Διατάγματος ἐκδιδομένου τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ἀλλ’ εἰς τὸ ἄρθρον 41 ὑπάρχει καὶ ἡ στρατιωτικὴ δικαιοσύνη, καὶ ἡ ταμιακὴ ὑπηρεσία καὶ ἡ ταχυδρομικὴ, καὶ ἡ στρατιωτικὴ τηλεγραφικὴ ὑπηρεσία, καὶ ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία τῶν σιδηροδρόμων, καὶ ἐν γένει ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Κράτους. Ἐὰν παραδεχθῶμεν λοιπὸν ἀπολύτως τὸ ἄρθρον 11, καθ’ ὃ μετὰ τὴν κοινοποίησιν τῆς διαταγῆς περὶ ἐπιστρατεύσεως, ἡ Γενικὴ Διοίκησις διατάσσει τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῆς...
§215Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀλλὰ ἐλησμονήσατε νὰ εἴπητε, ὅτι αἱ λεπτομέρειαι τῆς ἐπιστρατεύσεως ὁρίζονται διὰ Β. Διατάγματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν δὲ αἱ λεπτομέρειαι τῆς ἐπιστρατεύσεως νὰ διατυπωθῶσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, διότι εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου αἱ λεπτομέρειαι τῆς ἐπιστρατεύσεως ἀποτελοῦσι μυστικὸν τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ ἦναι γνωστόν.
§216Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Μάλιστα. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ λεπτομερειῶν. Ὅταν ἔχωμεν ἄρθρον τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον σαφῶς ὁρίζει καὶ διατάσσει, δὲν δυνάμεθα νὰ σκεφθῶμεν, ὅτι πρέπει διὰ Διατάγματος νὰ προνοήσωμεν, διότι λέγει: «ἡ δὲ Γενικὴ Διοίκησις τοῦ στρατοῦ διατάσσει τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῆς».
§217Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἀναγνώσατε ὅλον τὸ ἄρθρον, διὰ νὰ ἐννοήσῃ ἡ Βουλή.
§218Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Δὲν ἔχει τίποτε ἄλλο, κύριε Ὑπουργέ.
§219Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Νομίζω ὅτι καλλίτερον εἶναι νὰ συζητήσωμεν περὶ τούτου, ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου.
§220Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Μοὶ φαίνεται, δὲν θὰ τελειώσωμεν ποτέ. Ἐγὼ δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ἔκαμα προοίμιον, ἵνα προδιαθέσω ὀλίγον ἐπὶ τοῦ ὅλου, διὰ νὰ μὴ ἀρχίσωμεν τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, διότι τότε θὰ ἦναι μεγαλειτέρα ἡ συζήτησις. Λοιπὸν «ἐν περιπτώσει ἐπιστρατεύσεως τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀπευθύνει εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν τοῦ Στρατοῦ τὴν περὶ ἐπιστρατεύσεως διαταγὴν, ἡ δὲ Γενικὴ Διοίκησις τοῦ στρατοῦ διατάσσει τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῆς συμφώνως πρὸς τὰ προβλεπόμενα ὑπὸ τοῦ 41 ἄρθρου τοῦ παρόντος νόμου.»
§221Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ναί. Τί λέγει τὸ ἄρθρον 41;
§222Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἀκριβῶς τὸ ἄρθρον 41 λέγει τὰ ἑξῆς· συγκεντροῖ ὅλας τὰς ὑπηρεσίας: «Ὁ ἐν εἰρήνῃ στρατὸς ἐπιστρατεύεται δυνάμει Βασιλικοῦ Διατάγματος, ἐκδιδομένου τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου...»
§223Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἀκριβῶς αὐταὶ εἶναι αἱ ὁδηγίαι.
§224Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Πρόκειται περὶ ἐκτελέσεως, κύριε Ὑπουργὲ, δηλαδὴ πᾶν ὅ,τι τὸ ἄρθρον 41 διατάσσει.
§225Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν δυνάμεθα ἐκ τῶν προτέρων νὰ εἴπωμεν τὰς λεπτομερείας.
§226Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Τότε νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον 41, ἢ τοὐλάχιστον νὰ διασαφηνισθῇ. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου.
§227Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ τρίτη παράγραφος εἶναι.
§228Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Περὶ τῆς τρίτης παραγράφου πρόκειται. Δὲν ἐθέσατε καλῶς τὴν βάσιν.
§229Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Θὰ ἔλθω καὶ εἰς αὐτό. Ἐξακολουθῶ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ἄρθρου: «Παρούσης τῆς Βουλῆς τὸ εἰρημένον Β. Διάταγμα ἀνακοινοῦται εἰς αὐτὴν αὐθημερὸν, ἀπούσης δὲ ταύτης ἐκδίδεται τὸ Διάταγμα μετὰ προηγουμένην τῆς Βουλῆς σύγκλησιν, καὶ ἀνακοινοῦται εἰς αὐτὴν εὐθὺς ὡς συνέλθῃ. Τὰ τῆς μεταβάσεως τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ ἐκ τῆς ἐν εἰρήνῃ καταστάσεως εἰς τὴν ἐμπόλεμον, τὰ τῆς διανομῆς τῶν στελεχῶν τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ, τῶν τῆς ἐφεδρείας καὶ ἐθνοφρουρᾶς ἐν γένει τῶν ἐπιστράτων πρὸς ἐμπόλεμον κατάρτισιν τῶν ὑφισταμένων σωμάτων καὶ ὑπηρεσιῶν καὶ σχηματισμὸν νέων τοιούτων, ἡ λεπτομερὴς ἐμπόλεμος σύνθεσις πάντων τῶν συστατικῶν τοῦ στρατοῦ στοιχείων (προσωπικὸν, ὑλικόν, ὑπηρεσίαι), ἡ συγκρότησις τῶν μεγάλων μονάδων, ὁρίζονται διὰ τῶν περὶ ἐπιστρατεύσεως ἰδιαιτέρων διοικητικῶν ὁδηγιῶν.»
§230Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἰδοὺ λοιπὸν, ὅτι εἶναι ὁδηγίαι.
§231Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Παρακαλῶ. Τὴν ἐκτέλεσιν ὁ Γενικὸς Διοικητὴς θὰ τὴν διατάσσῃ.
§232Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Βεβαίως. Ὁ Γενικὸς Διοικητὴς θὰ λάβῃ τὴν διαταγὴν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ Γενικὸς Διοικητὴς θὰ διατάξῃ τοὺς μεράρχους, καὶ ἕκαστος Μέραρχος θὰ ἐπιστρατεύσῃ τὴν Μεραρχίαν του.
§233Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Παρακαλῶ. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ ἄρθρον πραγματεύεται περὶ ἄλλου (ἀναγινώσκει): «Οἱ κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν μέλλοντες νὰ καθέξωσι νέας θέσεις ἀξιωματικοὶ διορίζονται, κατὰ τὸ δυνατὸν, ἐκ τῶν προτέρων.»
§234Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Βεβαίως. Καὶ ἠξεύρετε τοὺς λόγους; ἢ νὰ σᾶς τοὺς εἴπω; Διότι ὁ μέραρχος ἀμέσως, ἅμα διαταχθῇ ἡ ἐπιστράτευσις, λαμβάνει τὴν μεραρχίαν του καὶ μεταβαίνει ὅπου πρέπει, ὄπισθεν δ’ αὐτοῦ μένει ὁ ἀναπληρωτής του μὲ τὸ Ἐπιτελεῖόν του, καὶ σχηματίζει τὴν δευτέραν μεραρχίαν ἐκ τῶν ἐφέδρων.
§235Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Διορίζεται ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τότε.
§236Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διορίζεται, ὄχι ἀπὸ τὸν Γενικὸν Διοικητήν· δηλαδὴ διὰ Β. Διατάγματος.
§237Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. (ἐξακολουθεῖ ἀναγινώσκων). «Ἡ Στρατιωτικὴ Δικαιοσύνη περιλαμβάνει ἐν πολέμῳ τὰ κατὰ τὰς διατάξεις τῆς στρατιωτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας συνιστώμενα Δικαστήρια. Ἡ ταμιακὴ ὑπηρεσία καὶ ἡ ταχυδρομικὴ ἐνεργοῦνται ἐν πολέμῳ ὑπὸ τῶν προσλαμβανομένων ἐκ τῶν Ὑπουργείων τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν ὑπαλλήλων, ὧν τὰ καθήκοντα ἡ ἁρμοδιότης καὶ αἱ πρὸς τὰς στρατιωτικὰς ἀρχὰς σχέσεις θέλουσιν ὁρισθῆ διὰ Βασιλικῶν Διαταγμάτων, ἐκδοθησομένων τῇ προτάσει τῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, Οἰκονομικῶν καὶ Στρατιωτικῶν Ὑπουργῶν.»
§238Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Βεβαιότατα.
§239Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Λοιπὸν, παρακαλῶ, οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι, καλούμενοι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, βεβαίως θὰ μισθοδοτηθῶσι.
§240Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Θὰ μισθοδοτηθῶσιν.
§241Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Δυνάμει Διατάγματος δὲν δύναται νὰ κανονισθῇ ὁ μισθὸς τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων, οἵτινες προσλαμβάνονται πρὸς ἐκτέλεσιν ὑπηρεσίας στρατιωτικῆς.
§242Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἔχουσι τὸν μισθόν των.
§243Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἐὰν ἡ ὑπηρεσία νομίζῃ, ὅτι θὰ προσλάβῃ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς ἐκ τῶν Ὑπουργείων τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν πρὸς ἐκτέλεσιν στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας μὲ τὴν μισθοδοσίαν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ οἱ ὑπάλληλοι, συμφωνῶ.
§244Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Βεβαιότατα.
§245Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Αὐτὸ λέγει τὸ ἄρθρον.
§246Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἄνευ ἐπιδόματος.
§247Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἄνευ ἐπιδόματος βεβαίως.
§248Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Περὶ τούτου πρόκειται. Ἐὰν ἦναι λάθος, νὰ διορθωθῇ. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ περὶ ὅλων τῶν ἄλλων. Ὥστε οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ, προσκαλούμενοι ἐν ὥρᾳ πολέμου, θὰ λαμβάνωσι μόνον τὸν μισθόν των.
§249Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Βεβαίως.
§250Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἡ ἐκτέλεσις λοιπὸν τῶν περὶ τούτου, ὅπως λέγετε, ἀνατίθεται εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητήν.
§251Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ διατάξῃ τὸν Γενικὸν Διοικητὴν νὰ ἐπιστρατεύσῃ τὸ στράτευμα, ὁ Γενικὸς Διοικητὴς θὰ διατάξῃ τοὺς μεράρχους νὰ ἐπιστρατεύσωσι τὰς μεραρχίας των, καὶ ἕκαστος μέραρχος θὰ διατάξῃ τὴν μεραρχίαν του. Αὐτὸ εἶναι. Ἐγκαταλείπει τὴν περιφέρειαν ὁ μέραρχος· ὄπισθεν αὐτοῦ εἶναι ὁ ἀναπληρωτὴς, ὁ ὁποῖος σχηματίζει τὴν δευτέραν μεραρχίαν ἀμέσως.
§252Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Αὐτὸς εἶναι τρόπος ἄλλος, καὶ δὲν θέλω νὰ ἐπεκτείνω τὴν συζήτησιν (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 43. Ἀναστέλλεται ἐν πολέμῳ ἡ λειτουργία τῶν κάτωθι ὑπηρεσιῶν. αʹ) Τῆς ἐπιθεωρήσεως τοῦ πυροβολικοῦ καὶ τοῦ παρ’ αὐτῇ τεχνικοῦ συμβουλευτικοῦ τμήματος. βʹ) Τῆς ἐπιθεωρήσεως τοῦ μηχανικοῦ καὶ τοῦ παρ’ αὐτῇ τεχνικοῦ συμβουλευτικοῦ τμήματος. γʹ) Τῶν διευθύνσεων τοῦ μηχανικοῦ. δʹ) Τῶν στρατιωτικῶν σχολείων· καὶ εʹ) Τῆς χαρτογραφικῆς ὑπηρεσίας.»
§253Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Διότι ἔχουσι θέσεις ἐν πολέμῳ αὐτοί.
§254Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἀφοῦ αἱ ὑπηρεσίαι αὗται ἀναστέλλονται, ἵνα οἱ ἀξιωματικοὶ ἐπανέλθωσιν εἰς τὸ στράτευμα καὶ λάβωσι θέσιν μάχιμον, νομίζω πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν, ὅτι αἱ θέσεις αὗται δὲν ὑφίσταται λόγος νὰ ἦναι ὀργανικαὶ, ἀφοῦ αὐτὰς τὰς θέσεις, αἱ ὁποῖαι σήμερον δὲν εἶναι ὀργανικαί...
§255Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Βεβαίως δὲν εἶναι ὀργανικαὶ, ἀφοῦ εἶναι ὡρισμένα τὰ ἄτομα, τὰ ὁποῖα θὰ τὰς καταλάβωσιν.
§256Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ ἀκούσητε. Ὡρισμένα τὰ ἄτομα. Ἐὰν τὰ ὁρίσωμεν ἐν τῷ ὀργανισμῷ, δὲν θὰ ἦναι ὡρισμένα.... Ἀφοῦ τὰς θέσεις τὰς ἔχομεν δι’ ἀποσπάσεως τῶν ἀξιωματικῶν, ὅπως ἔχομεν καὶ ὑπαλλήλους ἐκεῖ, ὅπου εἶναι ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ, βεβαίως τότε θὰ ἔχωμεν ὀλιγωτέρας θέσεις ὀργανικὰς, καὶ τότε θὰ ἔχωμεν πολὺ περισσοτέραν οἰκονομίαν, ἀφοῦ ὁ ὀργανισμὸς προέβλεψε περὶ αὐτῶν νὰ τοὺς ἐπαναφέρῃ ἐν πολέμῳ ἐκτελοῦντας τὴν ὀργανικὴν ὑπηρεσίαν, διότι, ἐὰν τοὺς ἐπαναφέρῃ ἐν πολέμῳ ἐκτελοῦντας τὴν ὀργανικὴν ὑπηρεσίαν, αἱ θέσεις θὰ ἦναι θέσεις ὀργανικαί.
§257Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Θέλετε νὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν; Ἐδῶ πρέπει νὰ ἐννοήσῃ τις ἓν πρᾶγμα, ὅτι κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν τὰ Σώματα διπλασιάζονται, δηλαδὴ τὸ σύνταγμα γίνεται ταξιαρχία, ἡ ταξιαρχία μεραρχία, καὶ ἡ μεραρχία γίνεται σῶμα στρατοῦ, ἤτοι στρατηγία. Λοιπὸν, ἀφοῦ ἔχομεν τὰ στελέχη ἐν εἰρήνῃ, βεβαίως ἐν πολέμῳ, διπλασιαζομένων τῶν μονάδων ἀπαιτεῖται διπλοῦν προσωπικόν. Λοιπὸν λόγῳ οἰκονομίας τὸν ἐπιθεωρητὴν τοῦ πυροβολικοῦ, τὸν ἐπιθεωρητὴν τοῦ μηχανικοῦ, τὸν διοικητὴν τοῦ στρατιωτικοῦ σχολείου καὶ ἄλλους βαθμοφόρους θὰ τοὺς ἀπασχολήσωμεν εἰς τὴν διοίκησιν τῶν μονάδων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι γίνονται ἐκ τῆς ἐφεδρείας.
§258Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Πολὺ ὀρθῶς. Ἀλλά, παρακαλῶ, ἐν τῷ ὀργανισμῷ τοῦ στρατοῦ, ὅπου ὑπάρχουσι θέσεις κατεχόμεναι ὑπὸ ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ, διατὶ τὰς φέρετε δι’ ἀποσπάσεων, ὅπου καὶ αὐτὰς δύνασθε νὰ τὰς ἔχητε ὀργανικὰς, καὶ ἐν πολέμῳ νὰ τοὺς φέρητε αὐτούς; Σήμερον εἶναι διπλοῦν τὸ οἰκοδόμημα.
§259Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν καταργοῦμεν κανένα.
§260Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Καταργεῖτε. Ὅταν ἔρχησθε καὶ καταργῆτε διὰ τῶν πινάκων τὰς θέσεις ταύτας καὶ τὰς θεωρῆτε οὐχὶ ὀργανικὰς, ἀλλὰ δι’ ἀποσπάσεως, κατηργημέναι εἶναι.
§261Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δι’ ἀποσπάσεως εἰς νέας θέσεις, αἱ ὁποῖαι διαιροῦνται.
§262Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ὄχι, κύριε Ὑπουργέ· ἐν πρώτοις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ὅλαι αἱ θέσεις αἱ κατεχόμεναι ὑπὸ ἀξιωματικῶν τοῦ πυροβολικοῦ, τοῦ μηχανικοῦ καὶ τῆς χωροφυλακῆς μένουσιν ὀργανικαί. Ὅπου σήμερον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπηρετοῦσιν ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ, καὶ θὰ ἐξακολουθήσωσιν ὑπηρετοῦντες καὶ ἐν πολέμῳ ἀκόμη, ἐκεῖ εἶναι δι’ ἀποσπάσεως· ἤτοι τὸ Γραφεῖον τῆς Διεκπεραιώσεως τοῦ Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ παύσῃ ποτὲ νὰ ἦναι Γραφεῖον Διεκπεραιώσεως καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει πάντοτε ἀξιωματικοὺς τοῦ πεζικοῦ, ἔχει τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτοὺς δι’ ἀποσπάσεως.
§263Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Διότι τοὺς ἔχει.
§264Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Παρακαλῶ. Ἀντισυνταγματάρχης εἶναι δι’ ἀποσπάσεως.
§265Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Δὲν εἶναι ὅμως ὡρισμένον τὸ Σῶμα. Θὰ ὁμιλήσω περὶ αὐτοῦ.
§266Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Εἶναι τοῦ πεζικοῦ.
§267Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Δὲν εἶναι τοῦ πεζικοῦ.
§268Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Πῶς δὲν εἶναι; Κάτωθι ἀμέσως φέρεται λοχαγὸς τοῦ πεζικοῦ, κατόπιν φέρεται λοχαγὸς δι’ ἀποσπάσεως.
§269Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἔχει τοὺς ὑπολοχαγοὺς, κύριε Ὑπουργὲ, καὶ ἐπὶ τῶν ὑπολοχαγῶν θὰ συζητήσωμεν βραδύτερον, εἰς τὸ Διάταγμα τῆς ἐπιστρατεύσεως. Ἔχετε ἕνα ἀντισυνταγματάρχην, ἀλλ’ αὐτὸς δὲν ὁρίζεται ἐκ τίνος Σώματος εἶναι, καίτοι εἶναι σήμερον ἀντισυνταγματάρχης τοῦ πεζικοῦ. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους σήμερον, ἐὰν θέλητε νὰ συμπληρώσητε τὰς γενικὰς θέσεις ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, ἢ πρέπει νὰ τὰς συμπληρώσητε ὅλας δι’ ἀξιωματικῶν παντὸς ὅπλου, ἢ νὰ μὴ συμπληρώσητε καμμίαν.
§270Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε;
§271Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ὄχι.
§272Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη.
§273Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ὄχι.
§274Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ταγματάρχης πεζικοῦ καὶ ἀντισυνταγματάρχης εἶναι δι’ ἀποσπάσεως.
§275Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ὄχι. Ἐψηφίσατε ταγματάρχην πεζικοῦ, ἀντισυνταγματάρχην πεζικοῦ, ὑπολοχαγὸν πεζικοῦ, ταγματάρχην μηχανικοῦ...
§276Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Τὸ πεζικὸν ἔχει 10 συνταγματάρχας, ἐνῷ τὸ μηχανικὸν ἔχει ἕνα.
§277Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Δύνασθε νὰ κάμητε 10 συνταγματάρχας τοῦ μηχανικοῦ καὶ ἕνα τοῦ πεζικοῦ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Πρόκειται νὰ κάμητε τὸ στράτευμα μὲ τὴν ἀνάλογον θέσιν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ. Οὐδένα τῶν κυρίων συναδέλφων θέλω νὰ ἀδικήσω. Ἐπιθυμῶ, ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ νὰ καταρτισθῇ ἐπὶ τῇ βάσει οἰκονομιῶν, ἵνα μὴ φαινώμεθα, ὅτι ἐδημιουργήσαμεν καὶ δημιουργοῦμεν θέσεις, δίδοντες τὸ δικαίωμα νὰ λέγωσιν ὅτι ἐν εἰρήνῃ δημιουργοῦμεν θέσεις, προβιβάζοντες ἀξιωματικούς, χωρὶς νὰ ἐμπνέωμεν εἰς τὸν λαὸν τὴν πεποίθησιν, ὅτι σκεπτόμεθα σοβαρῶς νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν ὀργανισμόν. Ἀφοῦ δὲν ἔχετε τὰς θέσεις ταύτας ὀργανικὰς, διατὶ νὰ ἔχητε καὶ τὰς ἄλλας; Αἱ γενικαὶ θέσεις πρέπει νὰ κατανέμωνται ἐξ ἴσου. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀφοῦ τοποθετεῖτε τοὺς ἀξιωματικοὺς τῶν διαφόρων ὅπλων εἰς ἓν τμῆμα εἰδικὸν, τὰς θέσεις τὰς ἄλλας, τοῦ Οἰκονομικοῦ, τῆς ἐπιστρατεύσεως καὶ τῶν προμηθειῶν, τὰς ἔχετε ἀορίστους. Εἰς τὸ τμῆμα τῶν προμηθειῶν...
§278Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὁ προσωπάρχης εἶναι ὁ εἰδικώτερος τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πυροβολικοῦ. Ἐὰν δὲν εὑρίσκω τοιοῦτον εἰς τὸ πεζικόν, τί θέλετε νὰ κάμω; Πρέπει νὰ δεσμεύσω τὰς χεῖρας; Ἐπίσης τὸ τμῆμα τῶν προμηθειῶν μένει ἀνοικτὸν, διότι εἶναι τὸ σπουδαιότερον τῶν ὅπλων. Ἐὰν δὲν εὑρίσκῃ ἱκανὸν ἀξιωματικὸν εἰς τὸ Οἰκονομικὸν Σῶμα, πρέπει νὰ δέσῃ τὰς χεῖράς του ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν;
§279Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Διὰ τῆς μεθόδου ταύτης εὑρίσκοντο εἴκοσι συνταγματάρχαι εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ πολέμου. Παρὰ πάντα ἄλλον σέβομαι καὶ ἀγαπῶ ὑμᾶς, κύριε Ὑπουργὲ, καὶ δὲν θέλω νὰ παρεξηγήσητε τοὺς λόγους μου.
§280Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα, ὅτι ὁ Κομπότης ὑπηρέτησεν ἐπὶ ἔτη πολλὰ εἰς τὸ τμῆμα τῶν προμηθειῶν. Ἡ θέσις αὕτη ἀπαιτεῖ εἰδικότητα, τὴν ὁποίαν, ἐὰν δὲν εὕρητε εἰς τὸ Σῶμα τοῦ Οἰκονομικοῦ, θὰ ζητήσητε ἀλλαχοῦ. Δι’ αὐτὸ ὁ Ὑπουργὸς δὲν πρέπει νὰ ᾖναι δεσμευμένος.
§281Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἐὰν, κύριε Ὑπουργὲ, τὸ πεζικὸν καὶ τὸ οἰκονομικὸν δὲν ἔχῃ δύο ἀξιωματικοὺς ἱκανοὺς νὰ ἐκτελέσωσι τὰς ὑπηρεσίας ταύτας, τότε πρέπει νὰ καταργήσητε τὰ σώματα ταῦτα.
§282Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ θεωρηθῶ, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο θίγω διότι θέλω νὰ προστατεύσω καὶ ὑπηρετήσω τὸ σῶμα τοῦ πεζικοῦ. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς ἀξιωματικὸν νὰ κάμνῃ διακρίσεις τῶν ὅπλων. Ὁμιλῶ ἐκ πεποιθήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχω σχηματίσει ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἀφ’ ὅτου τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ὅσους ἔκρινεν ἁρμοδίους ἐπροβίβαζε πρὸς πλήρωσιν διαφόρων θέσεων παντὸς ὅπλου. Τοῦτο ὑπῆρξεν ἡ αἰτία, ἵνα ἐπέλθῃ ἡ διαίρεσις τοῦ στρατεύματος, μέχρι τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν ὁ νόμος περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ. Ἐξήρχοντο ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν εὐελπίδων κατ’ ἔτος 25 ἕως 30 ἀξιωματικοὶ, οἵτινες, μὴ ἐπιθυμοῦντες νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὸ σῶμα τοῦ πεζικοῦ, προσεπάθουν διὰ παντὸς μέσου νὰ κατατάσσωνται εἰς τὰ σώματα τοῦ πυροβολικοῦ καὶ τοῦ μηχανικοῦ. Κατήντησε δὲ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνθυπολοχαγῶν τοῦ μηχανικοῦ καὶ τοῦ πυροβολικοῦ νὰ φθάσῃ εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε, ἐὰν ὅλοι οἱ ἀνθυπολοχαγοὶ ἦτο δυνατὸν νὰ προβιβασθῶσι κλιμακηδὸν μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑποστρατήγου, ἔπρεπε νὰ φύγωσιν ὅλοι οἱ ἔχοντες ἀνώτερον βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, καὶ πάλιν θὰ ἔμενον τρεῖς ὑπεράριθμοι. Ἐν ᾧ εἶναι 98 θέσεις εἰς τὸ σῶμα τοῦ πυροβολικοῦ, 101 ἦσαν ἀνθυπολοχαγοί. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ προβιβασθῶσι πάντες, καὶ νὰ μείνωσι καὶ 3 ὑπεράριθμοι, διότι ἐξῆλθον ἐκ τῶν Σχολῶν! Ἡ τοιαύτη κατάστασις ἐξηκολούθησεν ἐπὶ πολύ. Νομίζω ὅτι μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως καὶ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ πρέπει νὰ παύσῃ ἡ διάκρισις μεταξὺ τῶν σωμάτων καὶ τῶν ὅπλων, καὶ, εἰ δυνατὸν, ἓν μέτρον νὰ λάβῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐὰν νομίζῃ ὅτι εἰς τὰς γενικὰς θέσεις δὲν πρέπει νὰ τοποθετηθῶσιν ἀξιωματικοὶ παντὸς ὅπλου, διότι ἀπαιτεῖται εἰδικότης εἰς τοῦτο, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω, ὅτι ὁ λοχαγὸς τοῦ πεζικοῦ καὶ οἱ πέντε ἀξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι βασανίζονται ὡς διοικηταὶ τῶν φυλακῶν τῶν ὑποδίκων καὶ καταδίκων, καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἦναι πάντοτε ἐκεῖ καὶ ἐν ὥρᾳ πολέμου, — διότι δὲν σκεπτόμεθα ν’ ἀνοίξωμεν τὰς φυλακὰς, — δὲν πρέπει διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ νὰ ὦσι δι’ ἀποσπάσεως. Αὐτοὶ εἶναι Σῶμα, εἶναι Διοίκησις τῶν φυλακῶν τῶν ὑποδίκων καὶ καταδίκων, καὶ ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ ὁρίζῃ ὁ ὀργανισμὸς δι’ ἀποσπάσεως, διὰ τὸν αὐτὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν δύναται καὶ ὁ ἀξιωματικὸς τῆς χαρτογραφικῆς ὑπηρεσίας ἢ τοῦ πυροβολικοῦ νὰ ἐκτελέσῃ ἄλλας ὑπηρεσίας.
§283Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἵνα κατορθωθῇ νὰ ὑπάρξωσι τὰ ἁρμόδια πρόσωπα πρὸς ἐκπαίδευσιν τοῦ διπλασίου ἀριθμοῦ τῶν ὁπλιτῶν, τοὺς ὁποίους καλοῦμεν διὰ τῆς νέας στρατολογίας.
§284Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἐὰν ὑπάρχωσι περισσότεροι ἀξιωματικοὶ μὴ ἀπασχολούμενοι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν γραφείων, θὰ προσφέρωσι μείζονα ὑπηρεσίαν. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ παρατείνω τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καταθέσῃ τὰς μελέτας τῶν συμβουλευτικῶν τμημάτων τοῦ πυροβολικοῦ καὶ τοῦ μηχανικοῦ, τὰς ἐργασίας τῶν Διευθύνσεων τοῦ μηχανικοῦ καὶ πυροβολικοῦ ἀπὸ τοῦ 1897, καὶ ἐξ αὐτῶν θέλετε πεισθῆ, ὅτι 30 ἀξιωματικοὶ τοῦ μηχανικοῦ εὑρίσκονται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, καὶ οὐδὲν ἐξετέλεσαν. Ὑπηρέτησα ἐπὶ ἓν ἔτος εἰς τὸ Στρατοδικεῖον, τὸ Συμβουλευτικὸν δὲ τμῆμα τοῦ μηχανικοῦ ἔμενε διαρκῶς κεκλεισμένον. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι πρέπει νὰ τὰς καταργήσητε ἀλλὰ μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν, διατὶ, ἐνῷ ἔχετε θέσεις ὀργανικὰς, δὲν τὰς δίδετε καὶ εἰς τὸ πεζικόν, ἀφοῦ θέλετε νὰ ἔχητε σήμερον ἀξιωματικούς, οὓς θέλετε νὰ χρησιμοποιήσητε ἐν ὥρᾳ πολέμου. Πῶς θ’ ἀναπληρώσητε τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Διοικήσεως τῶν ὑποδίκων καὶ καταδίκων, ἀφοῦ τοὺς ἔχετε δι’ ἀποσπάσεως; Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν συμβαίνει τι, τὸ ὁποῖον, ἀφοῦ μελετήσητε τοὺς πίνακας, θὰ ἴδητε, ἐὰν ἔχητε γνῶσιν καὶ πεῖραν στρατιωτικήν· ὅτι εἰς ἐκείνας τὰς θέσεις, αἵτινες πληροῦνται δι’ ἀποσπάσεως, οὐδέποτε ὑπηρέτησαν ἀξιωματικοὶ τῶν τεχνικῶν ὅπλων. Μόνον ὁ λοχαγὸς Στουρνάρας τοῦ πυροβολικοῦ εἶχε τοποθετηθῆ ποτε εἰς τὴν Διεκπεραίωσιν μὲ βαθμὸν ταγματάρχου, καὶ προβιβασθεὶς ἔπειτα ἔφυγεν ἐκεῖθεν. Οὐδέποτε ἀξιωματικὸς τοῦ πυροβολικοῦ ἢ τοῦ μηχανικοῦ ὑπηρέτησεν εἰς τὴν Διεκπεραίωσιν ἢ εἰς τὴν Καταχώρισιν.
§285Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὁ Ταμπακόπουλος, τὸν ὁποῖον εἶχον διορίσει ἐγώ.
§286Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ὁ Πετρίδης, ὁ Ἀμπάτης, ὁ Παπαδιαμαντόπουλος καὶ ἄλλοι.
§287Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ὅτε ὑπηρέτει ὁ Πετρίδης καὶ οἱ ἄλλοι, αἱ θέσεις αὗται ἦσαν ὀργανικαί.
§288Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Εἰς τὴν Διεκπεραίωσιν δὲν ἔχω λοχαγὸν τοῦ πεζικοῦ.
§289Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Καταργεῖται, καὶ εἶναι δι’ ἀποσπάσεως.
§290Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Σήμερον, ὅπου ἔχομεν θέσεις ὀργανικὰς, ἔχομεν ἀξιωματικοὺς ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ τοῦ πεζικοῦ, ὡς τὸν κ. Σκορδούλην.
§291Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἀφοῦ διευθύνει οὗτος τὸ τμῆμα τῆς ἐπιστρατεύσεως, δὲν ἔπρεπε νὰ ἦναι τμηματάρχης καὶ τοῦ ἄλλου τμήματος.
§292Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐκτελεῖ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, διότι εἶναι εἰδικώτατος.
§293Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἐγὼ λοιπὸν νομίζω, καὶ ἐπιθυμῶ, εἰ δυνατὸν, νὰ καταστήσητε τὰς θέσεις ταύτας ὀργανικὰς, ἀφοῦ τοποθετήσητε εἰς αὐτὰς καὶ ἀξιωματικοὺς τοῦ πυροβολικοῦ ἢ τοῦ μηχανικοῦ, ὡς καὶ τὴν διοίκησιν τῶν ὑποδικοκαταδίκων. Νομίζω ὅτι αἱ θέσεις αὗται, διὰ τὰς ὁποίας προβλέπει ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, πρέπει νὰ ἦναι ὀργανικαὶ, διότι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτῶν θὰ ληφθῶσιν ἐν ὥρᾳ πολέμου, ἀφοῦ ἔχετε τόσας ἄλλας θέσεις, τὰς ὁποίας ὁ νόμος ὁρίζει δι’ ἀποσπάσεως, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει οἱ ἀξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκτελῶσι τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ὡς ἀπεσπασμένοι, βεβαίως θὰ ἐλλείπωσιν ἐκ τῶν σωμάτων των, ἀφοῦ εἶναι ἀπεσπασμένοι εἰς ξένας ὑπηρεσίας, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν, εἰς τὰ Φρουραρχεῖα, εἰς τὸ Στρατοδικεῖον, εἰς τοὺς ὑποδικοκαταδίκους κλπ. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄρθρον 48, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ μισθὸς τῶν στρατιωτῶν ἐλαττοῦται κατὰ 5 λεπτά. Ἀφομοιοῦται πρῶτον ὁ μισθὸς τῶν εὐζώνων καὶ τῶν πεζῶν, καὶ μετὰ ταῦτα καταβιβάζεται ὁ μισθὸς τοῦ στρατιώτου ἀπὸ 46 εἰς 41 λεπτά. Γνωρίζετε πάντες, ὅτι, ἐὰν ἀφαιρεθῇ ἐκ τοῦ μισθοῦ τοῦ στρατιώτου ἓν λεπτὸν διὰ τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον καὶ ὅσα καταθέτει διὰ τὸ συσσίτιον, τὰ ὑπόλοιπα δὲν ἐπαρκοῦσιν, ὅπως ἀγοράσῃ τὰ ἀπολύτως ἀναγκαῖα εἰς αὐτὸν εἴδη καθαριότητος. Πρέπει λοιπὸν, κατόπιν ἑνὸς τόσον πολυτελοῦς ὀργανισμοῦ, ν’ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὸν πτωχὸν στρατιώτην, εἰς τὸν ὁποῖον δίδομεν τόσα βάρη, νὰ τοῦ ἀφαιρέσωμεν, λέγω, τὰ 5 λεπτά;
§294Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀκούηται ἔξω, ὅτι ἡμεῖς θέλομεν ν’ ἀδικήσωμεν τοὺς στρατιώτας. Διὰ τοῦτο σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀναγνώσητε τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου, καθ’ ὃ «τὰ τῶν ἐπιμισθίων καὶ ἐπιχορηγήσεων διὰ τοὺς ὁπλίτας ὁρίζονται διὰ Β. Διατάγματος.»
§295Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Εἶναι ἄσχετον αὐτό. Ἐγὼ ὡμίλησα περὶ μισθοῦ. Διὰ τοὺς ὁπλίτας ὑπάρχουσι περιπτώσεις, καθ’ ἃς χορηγοῦνται ἐπιμίσθια καὶ ἐπιχορηγήσεις,—ὅταν ἦναι εἰς μεταβατικὴν ὑπηρεσίαν, εἰς πορείαν ἢ ἀλλαχοῦ,—ἀλλὰ ταῦτα εἶναι ἀνεξάρτητα τοῦ μισθοῦ, ὅστις κατὰ τὸ ἄρθρον 48 ἐλαττοῦται εἰς 41 λεπτά.
§296Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Πόσα δίδονται εἰς ἄλλα Κράτη;
§297Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα. Τὸ ζήτημα τὸ προκείμενον εἶναι, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ κόψωμεν ἀπὸ τὸν μισθὸν τοῦ στρατιώτου πέντε λεπτὰ, ὥστε δι’ οἰκονομίαν 20,000 δραχμῶν νὰ μὴ ἔχῃ οὗτος τὰ ἀπολύτως ἀναγκαῖα. Ἀντὶ τοῦ βάρους, τὸ ὁποῖον τῷ δίδομεν διὰ τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, πρέπει νὰ τὸν ὑποβάλωμεν καὶ εἰς νέαν στέρησιν; Ἐγὼ δὲν λέγω ταῦτα διὰ νὰ δημοκοπήσω, ἢ διὰ νὰ βλάψω τινά. Ἐὰν ἡ Βουλὴ τὸ νομίζῃ δίκαιον, ἂς τὸ ψηφίσῃ.
§298Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀφοῦ δὲν εὑρέθη ἄλλη οἰκονομία διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ ὀργανισμοῦ, εὑρέθη ἡ σοφὴ αὕτη οἰκονομία, ὁμοίαν τῆς ὁποίας εἰς οὐδὲν Κράτος θὰ εὕρουν, ἵνα διοργανώσωσι τὸν στρατόν.
§299Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἐγὼ εἶχον καθῆκον νὰ ὑποδείξω ὅ,τι θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ διορθωθῇ.
§300Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Κατὰ τὸν πόλεμον νομίζετε ὅτι οἱ Τοῦρκοι στρατιῶται ἐλάμβανον μισθόν;
§301Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Δὲν ἐλάμβανον.
§302Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Τοῖς ἔδιδον ὀρύζι, καπνὸν καὶ ἄρτον καὶ εἴ τι ἄλλο ἐχρειάζοντο, ἐνῷ οἱ ἰδικοί μας ἐλάμβανον μισθὸν πλήρη.
§303Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἐὰν τοιαύτην αὐταπάρνησιν ζητῶμεν ἀπὸ τοὺς στρατιώτας, νομίζω, ὅτι καὶ ἡμεῖς ὀφείλομεν νὰ προσφέρωμεν ἐκ τοῦ μισθοῦ μας.
§304Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἕτοιμος νὰ τὸ πράξω.
§305Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Σεῖς δυνατὸν νὰ ἔχητε μεγάλην περιουσίαν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐλαττωθῇ καὶ ὁ μισθὸς ὅλων τῶν ὑπαλλήλων.
§306Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρέπει, κύριε Βουλευτὰ, νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει, ὅτι, ὅταν εὑρίσκηται ὁ στρατιώτης ἐν ἀνάγκῃ, δύναται νὰ μείνῃ καὶ νῆστις, ἀλλὰ δὲν ἀποδεικνύει τοῦτο, ὅτι δυνάμεθα νὰ περικόψωμεν πᾶσαν πρὸς αὐτὸν παροχήν.
§307Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Βεβαίως ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ δὲν δύναται νὰ γείνῃ συζήτησις. Δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ εἰς ἡμᾶς ὡς ὅρος συγκρίσεως τὸ γεγονὸς, ὅτι οἱ Τοῦρκοι στρατιῶται δὲν ἐλάμβανον μισθόν. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ἐγὼ, ὁ ὁποῖος κατάγομαι ἐξ ἐπαρχίας ὁμόρου τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, ὁ ὁποῖος τὸ πλεῖστον τοῦ στρατιωτικοῦ μου βίου διήνυσα ἐν τῇ ὁροθετικῇ γραμμῇ, διότι ἅπαξ μόνον προσεκλήθην εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ ἐπ’ ὀλίγιστον χρόνον παρέμεινα ἐνταῦθα, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι εἰς τὸν τουρκικὸν στρατὸν κατὰ χιλιάδας συμβαίνουσιν αἱ λιποταξίαι τῶν στρατιωτῶν, μόνον παράπονον ἐχόντων, ὅτι δὲν τοῖς δίδουσι ψωμὶ καὶ μισθόν· δὲν πιστεύω δὲ, ὅτι μὲ τὸ παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ἐφέρατε περὶ τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ, θέλετε νὰ φθάσητε εἰς τὴν σκέψιν, ὅτι αἱ λιποταξίαι δὲν εἶναι συνέπεια τοῦ περιορισμοῦ τῆς μισθοτροφοδοσίας. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ὁ μισθὸς τῶν στρατιωτῶν πρέπει νὰ μείνῃ ὡς ἔχει. Τὸ ἄρθρον 49 πραγματεύεται περὶ τῶν θέσεων ἐκείνων, διὰ τὰς ὁποίας ὡμίλησα προηγουμένως, καὶ περὶ ἑτέρων θέσεων, ὁρίζει δὲ δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, οὓς ἀνέφερα καὶ πρότερον, τὰ ἑξῆς: «Αἱ θέσεις, διὰ τὰς ὁποίας εἰς τὴν ἐν εἰρήνῃ σύνθεσιν τῶν διαφόρων σωμάτων ὁρίζεται προσωπικὸν δι’ ἀποσπάσεως ἐξ ἄλλων ὀργανικῶν θέσεων, δύνανται νὰ πληρωθῶσιν ἐν ὥρᾳ πολέμου δι’ ἰδίου προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον μετὰ τὴν παῦσιν τοῦ πολέμου τηρεῖται ἐν εἰρήνῃ ὡς ὑπεράριθμον, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουσι κεναὶ ὀργανικαὶ θέσεις.» Τὸ ἄρθρον τοῦτο θεωρῶ ὅτι πρέπει νὰ σχετισθῇ ἀποκλειστικῶς μὲ τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο, περὶ τοῦ ὁποίου προηγουμένως ὡμίλησα, προκειμένου περὶ τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἔχετε τοποθετημένους εἰς ὀργανικὰς θέσεις, ὥστε, ἐὰν παρουσιασθῇ ἐπιστράτευσις, νὰ μὴ ἔχωμεν μετὰ ταῦτα τόσους ἀξιωματικοὺς ὑπεραρίθμους, τοὺς ὁποίους νὰ μὴ δύναται τὸ Κράτος νὰ πληρώνῃ. Εἰς τὸ κατωτέρω προσωρινὸν ἄρθρον ὁρίζεται, ὅτι «τὸ ἄρθρον 48 ἐφαρμόζεται ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ ἐνεστῶτος ἔτους, ἡ δὲ πλήρης σύνθεσις τῶν διαφόρων ὅπλων καὶ τῆς χωροφυλακῆς ἐν εἰρήνῃ θέλει ἐκτελεσθῆ ἐντὸς διετίας ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου». Τὸ «ἐντὸς διετίας» νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διορθωθῇ, καὶ νὰ τεθῇ «μετὰ διετίαν», ὅτε θὰ ἔχωμεν πλήρη τὸν ὀργανισμὸν, θὰ ἔχωμεν εἰς ἐφαρμογὴν τὸν νόμον περὶ στρατολογίας, θὰ ἔχωμεν δὲ καὶ τὸν ἀναγκαιοῦντα χρόνον, ἵνα κατασκευάσωμεν στρατῶνας, νοσοκομεῖα, καὶ ὅλα τὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ κατορθώσωμεν νὰ συντηρήσωμεν τὰ στελέχη ταῦτα. Εἰς τοὺς πίνακας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔχω νὰ φέρω ἢ μίαν καὶ μόνην παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν θέλω συνδυάσει πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ ἔθνους, πρὸς τὴν φύσιν τοῦ ἐδάφους, πρὸς τὸν προορισμὸν τοῦ Ἕλληνος στρατιώτου, πρὸς τὴν ἀξίαν τοῦ Ἕλληνος στρατιώτου, διότι καὶ ἄλλοτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Παρετήρησα μετὰ λύπης μου, ὅτι εἰς τοὺς πίνακας τῆς συνθέσεως τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ ἐλαττοῦνται τὰ τάγματα τῶν εὐζώνων κατὰ δύο, αὐξάνονται δὲ τὰ συντάγματα τοῦ πεζικοῦ κατὰ δύο. Δὲν λέγω, ὅτι ἐλαττοῦνται τὰ στελέχη τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ, ἄπαγε, διότι διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν συνταγμάτων τοῦ πεζικοῦ καὶ τῆς ἐλαττώσεως τῶν ταγμάτων τῶν εὐζώνων αὐξάνουσι τὰ στελέχη τοῦ πεζικοῦ, ἀλλὰ τολμῶ νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἐλάττωσις τῶν ταγμάτων τῶν εὐζώνων εἶναι ἔγκλημα, εἶναι ἄγνοια ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων τῆς ἀξίας, τὴν ὁποίαν ἔχουσι τὰ τάγματα τῶν εὐζώνων ἀπέναντι τῶν συνταγμάτων τοῦ πεζικοῦ. Ἐὰν σήμερον θέλωμεν νὰ ἔχωμεν στρατὸν, ἡ ταπεινή μου γνώμη εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν πεζικὸν κατὰ τὸ ἥμισυ καὶ εὐζωνικὰ σώματα κατὰ τὸ ἕτερον ἥμισυ, διότι καὶ ἐν ὥρᾳ εἰρήνης καὶ ἐν ὥρᾳ πολέμου τὰ τάγματα τῶν εὐζώνων τὰ ἔχομεν ἐν πρώτῃ στιγμῇ πάνοπλα. Ἐὰν καλέσητε τοὺς ἐφέδρους τῶν εὐζωνικῶν ταγμάτων ἐν ὥρᾳ ἐπιστρατεύσεως, δύνασθε νὰ παραδώσητε εἰς αὐτοὺς ἓν φέσιον ἢ μίαν σκούφιαν, καὶ νὰ τοὺς ἀποστείλητε εἰς τὴν μάχην, ἐνῷ, ἐὰν καλέσητε ἐφέδρους στρατιώτας τοῦ πεζικοῦ, ἔχετε ἀνάγκην τοὐλάχιστον 5 ἢ καὶ 10 ἡμερῶν, ἵνα τοὺς παρασκευάσητε, διότι θὰ ἔχητε ἀνάγκην ἱματισμοῦ, θὰ ἔχητε ἀνάγκην στρατώνων, ἐνῷ τὰ τάγματα τῶν εὐζώνων καὶ τὸν συνήθη ἱματισμὸν φέρουσι καὶ ἐν ὑπαίθρῳ διανυκτερεύουσι. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς ἡμᾶς νὰ μεταβάλωμεν τὰ 3 συντάγματα τοῦ πεζικοῦ εἰς συντάγματα εὐζώνων. Πρέπει δὲ νὰ γνωρίζητε, Κύριοι, ὅτι ἡ μόνη εὐχαρίστησις, τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται ὁ Ἕλλην στρατιώτης, καὶ ἰδίως ὁ ἐκ τῶν μερῶν τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος, εἶναι νὰ κατατάσσηται εἰς τὸ σῶμα τῶν εὐζώνων, διότι δι’ ἐκεῖνο τὸ σῶμα εἶναι προωρισμένος. Ἀλλὰ μετὰ τὴν κατάργησιν τῶν ἀπαλλαγῶν, ὅτε ὅλοι οἱ κληρωτοὶ τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων θὰ προσέλθωσι νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὸν στρατὸν, θὰ λάβητε τοὺς ἄνδρας ἐκείνους καὶ θὰ τοὺς ἀποστείλητε εἰς τὸ πεζικὸν, εἰς τὸ πυροβολικὸν, εἰς τὸ μηχανικὸν, διότι τὰ 6 τάγματα τῶν εὐζώνων δὲν θὰ ἀρκέσωσι νὰ περιλάβωσιν ὅλους αὐτοὺς τοὺς κληρωτούς. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ μεταβληθῶσι συντάγματά τινα τοῦ πεζικοῦ εἰς συντάγματα εὐζωνικὰ, χωρὶς νὰ μεταβληθῇ ὁ ὀργανισμὸς, διότι ὁ μισθὸς θὰ ἦναι ὁ αὐτός. Τὰ 12 συντάγματα θὰ διαιρῶνται εἰς τρεῖς μεραρχίας, ἐκ τῶν ὁποίων ἑκάστη θὰ ἔχῃ δύο ταξιαρχίας, ἡ μία ταξιαρχία θὰ ἔχῃ δύο συντάγματα πεζικοῦ, ἡ δὲ ἑτέρα ἓν σύνταγμα πεζικοῦ καὶ ἓν σύνταγμα εὐζώνων. Δὲν μεταβάλλεται ποσῶς ὁ ὀργανισμός. Ἐγὼ πιθανὸν νὰ μὴ ἔχω τὴν ἀπαιτουμένην ἱκανότητα περὶ τὸ διοικεῖν, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ὅμως νὰ εἴπω τὴν ταπεινήν μου γνώμην, ὅτι τιμὴν θὰ ἐθεώρουν διὰ τὸν ἑαυτόν μου νὰ διοικῶ ἓν τάγμα εὐζώνων παρὰ ἓν τάγμα πεζικοῦ. Δι’ αὐτὸ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μεταβάλῃ τινὰ τῶν συνταγμάτων τοῦ πεζικοῦ εἰς συντάγματα εὐζώνων, διότι διὰ τοῦ τρόπου τούτου θὰ δοθῇ καὶ ἄρτος εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, καθόσον καὶ ἡ στολὴ τῶν εὐζώνων καὶ ὁ μισθὸς αὐτῶν θ’ ἀποβαίνῃ πρὸς ὄφελος τῆς χώρας, ἐνῷ αἱ δαπάναι, αἱ ὁποῖαι καταβάλλονται σήμερον πρὸς συντήρησιν δύο συνταγμάτων πεζικοῦ, εἶναι χρῆμα, τὸ ὁποῖον φεύγει ἀπὸ τὸν τόπον καὶ πηγαίνει εἰς ξένας ἐπικρατείας (εὖγε! εὖγε!). Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς ἐμὲ νὰ ἐπιμείνω, ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύνθεσιν τῶν πινάκων, εἰς τὴν μεταβολὴν τῶν τριῶν συνταγμάτων τοῦ πεζικοῦ εἰς συντάγματα εὐζώνων. Ἐκτὸς τούτου, ἐὰν καταρτίσητε τὰ 9 συντάγματα τοῦ πεζικοῦ καὶ τὰ 3 συντάγματα τῶν εὐζώνων, θὰ ἔχητε 12 συντάγματα πεζικοῦ, ἅτινα θὰ δύνανται νὰ ἀσκῶνται χωρὶς νὰ διακόπτωσι τὰς ἀσκήσεις των. Διότι, ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος δὲν δυνηθῆ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν τάξιν καὶ τὴν ἀσφάλειαν εἰς τὴν χώραν δι’ ἑνὸς νόμου εἴτε τῆς χωροφυλακῆς εἴτε τῆς ἀστυνομίας, δύναται νὰ διαθέσῃ ἀφ’ ἑνὸς μὲν πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς μεθορίου γραμμῆς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς τάξεως καὶ τῆς ἡσυχίας τὰ 6 τάγματα τῶν εὐζώνων, τὰ αὐθύπαρκτα, χωρὶς νὰ μεταβάλῃ ποσῶς τὰ συντάγματα.
§308ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κουμουνδοῦρος ἔχει τὸν λόγον.
§309Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ κύριος Κουμουνδοῦρος θὰ ὁμιλήσῃ διὰ μακρῶν, καὶ βεβαίως ἡ ἀγόρευσίς του θὰ ἦναι σοβαρωτάτη. Ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι ἡ ὥρα δὲν εἶναι κατάλληλος, ὅπως ἡ Βουλὴ παρακολουθήσῃ τὴν ὁμιλίαν του μετὰ προσοχῆς, ὡς ἐπιθυμεῖ.
§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὥρα εἶναι 9 ἀκόμη.
§311Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν λέγω ὅτι εἶναι 10, ἀλλὰ βλέπω ὅτι τὰ θρανία εἶναι κενά.
§312ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Οἱ κύριοι Βουλευταὶ εἶναι παρόντες, καὶ θὰ προσέλθωσι.
§313Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλετε, δὲν εἶναι εὔλογον, οὔτε δέον νὰ ὑποστηριχθῇ. Ἡμεῖς ἐπηγγέλθημεν νὰ συντελῶμεν εἰς τὴν ἀπαρτίαν, καὶ νὰ μένωμεν ὅσον δυνάμεθα, ὅταν ἦναι ἀπαρτία· δὲν ὑπεσχέθημεν ὅμως νὰ συντελῶμεν εἰς τὰς συνεδριάσεις ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.
§314Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τότε δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.
§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Θ’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν Βουλευτῶν κατάλογος, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Α. Βιτάλη καὶ Γ. Ραδινοῦ, μεθ’ ὃ γίνεται ἡ διαλογή). Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ. Παρόντες 119. Ὁ κ. Κουμουνδοῦρος ἔχει τὸν λόγον.
§316Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).
§317Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὔριον.
§318ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κουμουνδοῦρος θὰ συνεχίσῃ τὴν ἀγόρευσίν του αὔριον. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 10 μ. μ.)