1904.05.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 5

τῆς 11 Μαΐου 1904.

(Τρίτη).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 6 μ. μ. ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐν τῇ σελίδι 10 τὰ πρακτικὰ ἀναγράφουσι τὰ λεχθέντα ὑπ’ ἐμοῦ χθὲς κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Ἀλλ’ ἡ ἀναγραφὴ δὲν εἶναι ἀκριβής. Ἀναγράφουσιν ὅτι ἐγὼ εἶπον, ὅτι «διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου τοῦ νομοσχεδίου μένει ἀργὸν τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ πρὸς ἐνέργειαν προβιβασμῶν». Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι. Δηλαδὴ δὲν πρόκειται περὶ προβιβασμῶν· πρόκειται περὶ μεταθέσεως ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι, ἐνῷ ἔχουσι δικαίωμα νὰ μετατίθενται εἰς τὴν ἐφεδρείαν οἱ ἀποστρατευόμενοι, εἴτε ἀναγκαίως, κατὰ τὸν νόμον, εἴτε συνεποίᾳ παραιτήσεως αὐτῶν, τὸ δικαίωμα τοῦτο μένει ἀργόν, διότι τότε μόνον θὰ κατασταθῇ ἐνεργόν, ὅταν ὑποβληθῇ πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ. Ὡσαύτως δὲν εἶπον, ὅτι «ἡ μὴ παραδοχὴ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν τῆς προτάσεως τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ θ’ ἀποτελῇ ἔννοιαν δυσπιστίας πρὸς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν, οὕτω δὲ θὰ δημιουργῶνται πολιτικὰ ζητήματα». Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι. Δὲν πρόκειται νὰ μὴ γείνῃ παραδεκτὴ ἡ πρότασις, ἀλλὰ πρόκειται νὰ μὴ δύναται νὰ προβῇ ὁ Ὑπουργὸς εἰς τὴν μετάθεσιν εἰς τὴν ἐφεδρείαν, διότι δὲν ὑπάρχει πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ. Ἡ τοιαύτη δὲ διαφωνία, ἡ ὁποία θὰ ὑπάρξῃ μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ, ἐνδέχεται νὰ γεννήσῃ δυσαρέστους πλοκὰς, αἱ ὁποῖαι ν’ ἀπολήξωσιν εἰς ὑπουργικὰ ζητήματα.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ θέλουσι διορθωθῆ συμφώνως πρὸς τὰς παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ.

§3Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Τὰ κατὰ τὴν ἐμὴν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔχουσιν ἀκριβῶς. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου, διότι δὲν ἔχει πολλὴν σημασίαν τὸ πρᾶγμα, ἂν δὲν ἦναι ἡ εἰκὼν πλήρης, διότι τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ δίδουσι τὴν εἰκόνα. Ἐκεῖνο, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, εἶναι, ὅτι ἀπηύθυνα ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, παρακαλῶν αὐτὸν, ὅπως εὐαρεστούμενος καταθέσῃ τὸ ἔγγραφον τοῦ νομάρχου Ἀχαΐας, νὰ τοιοῦτον ὑπάρχῃ, διὰ τοῦ ὁποίου θεωρεῖται ὡς κατάλληλον τὸ οἰκοδόμημα τοῦ παλαιοῦ τελωνείου, ὅπως χρησιμεύσῃ ὡς τηλεγραφεῖον καὶ ταχυδρομεῖον. Τοῦτο δὲ δὲν ἀναγράφεται ἐν τοῖς πρακτικοῖς.

§4Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγγράφως, παρακαλῶ, νὰ ὑποβάλητε τὴν ἐπερώτησίν σας, ἵνα ἔχω ὑπ’ ὄψει, τί ζητεῖτε.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ θέλουσι συμπληρωθῆ συμφώνως πρὸς τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Πατρῶν.

§6Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς μὲ εἰδοποίησεν, ὡς εἰσηγητὴν τῆς ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς, ὅτι ἐγένετο λάθος εἰς τὸν ὑποβληθέντα προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὴν πίστωσιν δι’ ἔξοδα Ἐφορείας τῆς Βιβλιοθήκης, γραφικὰ, παραλαβὴν κιβωτίων καὶ λοιπά· διότι δὲν πρόκειται περὶ μεταφορᾶς πιστώσεως, ἀλλὰ περὶ νέας πιστώσεως ἐκ 1500 δραχμῶν. Κατὰ συνέπειαν, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἦναι σύμφωνος, ἂς διορθωθῇ οὕτως ἡ πίστωσις αὕτη τῶν 1500 δραχμῶν. Ἐγὼ κατὰ καθῆκον, ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ ἐπιτροπῆς, ἀνακοινῶ τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι, νὰ σᾶς ἐξηγήσω. Κατὰ τὰς πληροφορίας τοῦ Ἐφόρου τῆς Βιβλιοθήκης δὲν πρόκειται νὰ τροποποιηθῇ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ νὰ ψηφισθῇ νέα πίστωσις ἐπὶ τοῦ συνόλου, ἀλλ’ ἔγεινεν ἓν λάθος· ἀντὶ αἱ 1500 δραχμαὶ νὰ ἀναγραφῶσιν εἰς τὰς νέας πιστώσεις περιελήφθησαν εἰς τὰς μετατεθείσας πιστώσεις. Ἑπομένως τὸ ποσὸν αὐτὸ κατηναλώθη, ἀλλὰ τὸ ὁλικὸν ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, οὐδόλως παραλλάσσει. Εἶναι μόνον ἓν τυπικὸν λάθος. Ἀντὶ αἱ 1500 δραχμαὶ νὰ ἦναι εἰς τὴν νέαν πίστωσιν ἐξόδων τοῦ Ἐφόρου, εἶναι εἰς τὰς μετατεθείσας πιστώσεις.

§8Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι τυπικὸν, εἶναι οὐσιαστικόν. Δὲν θέλω νὰ φέρω ἀντίρρησιν, ἀλλ’ εἶναι οὐσιαστικόν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δηλαδὴ, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὁλικὸν ποσὸν, εἶναι τυπικὸν, οὐσιαστικὸν δὲ εἶναι, διότι, ἐνῷ ἀνεγράφη εἰς τὰς μετατεθείσας πιστώσεις, εἶναι νέα πίστωσις.

§10Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δηλαδὴ ἐδαπανήθησαν 1500 δραχμαὶ διὰ κιβώτια, σχοινία καὶ λοιπὰ, καὶ ἀπαιτοῦνται ἄλλα τόσα!

§11Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Μάλιστα.

§12Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ γεγονὸς τὸ οὐσιαστικόν. Τρεῖς χιλιάδες δραχμαὶ διὰ κιβώτια εἰς τὴν Βιβλιοθήκην!

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι τὸ ὁλικὸν ποσὸν δὲν βαρύνεται. Ἡ διαφορὰ εἶναι, ὅτι ἡ πίστωσις, ἀντὶ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰς μεταφερθείσας πιστώσεις, θ’ ἀναγραφῇ εἰς τὰς νέας πιστώσεις. Οὕτω πως θὰ διορθωθῶσι τὰ πρακτικά. Λοιπὸν τὰ πρακτικά, διορθωθέντα συμφώνως πρὸς τὰς γενομένας παρατηρήσεις, ἐπικυροῦνται. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ψήφισμα τοῦ λαοῦ Πατρῶν, συνελθόντος ἐν συλλαλητηρίῳ. Διὰ τοῦ ψηφίσματος τούτου παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ἵνα, ἀναλογιζομένη τὸ κρίσιμον τῶν περιστάσεων καὶ τὸν ἐθνικὸν κίνδυνον, ὃν διατρέχει ἡ πατρίς, ἐργασθῇ ὑπὲρ τῆς ὅσον ἔνεστι ταχίστης στρατιωτικῆς διοργανώσεως τῆς χώρας. Ὁ βουλευτὴς κ. Πετρίδης ὑποβάλλει ἐπερώτησιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, δι’ ἧς παρακαλεῖ αὐτὸν «νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διὰ τίνα λόγον ἀπηγορεύθη κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἐκ τῶν δασικῶν θέσεων τοῦ δήμου Τρικάλων τῆς Κορινθίας ἡ ἐξαγωγὴ ὑπορθωμάτων (φουρκάδων), ἐνῷ οἱ δασικοὶ νόμοι τοιαύτην ὑλοτομίαν δὲν ἀπαγορεύουσιν. Ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη μεγάλως ζημιοῖ τοὺς σταφιδοκτήμονας». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§14ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον «περὶ ἐκποιήσεως ἀχρήστων πλοίων τοῦ πολεμικοῦ Ναυτικοῦ».

§15Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ποῖα εἶναι αὐτά, κύριε Ὑπουργέ; Δύνασθε νὰ εἴπητε;

§16ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι συμπέρασμα τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς, τῆς συσταθείσης ὑπ’ ἐμοῦ κατὰ μῆνα Ἰανουάριον τρέχοντος ἔτους. Συνυποβάλλω δὲ καὶ ὁλόκληρον τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἵνα ἡ Βουλὴ γνωρίζῃ, ποῖα πλοῖα εἶναι ἀκατάλληλα, καὶ ἐν ἐπιγνώσει ἀποφασίσῃ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ὑποβληθὲν νομοσχέδιον μετὰ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 9).

§18Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ συμπολῖταί μου μοὶ ἀπηύθηναν ἀναφορὰν μὲ τὴν ἐντολὴν νὰ καταθέσω αὐτὴν εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως λάβῃ γνῶσιν αὐτῆς. Πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος, περὶ τοῦ ὁποίου καὶ ἄλλοτε ἀπησχόλησα τὴν Βουλὴν, ἤτοι περὶ τῆς μεταβολῆς, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο ἐπιθεωρητὴς τῶν δημοτικῶν σχολείων τοῦ νομοῦ Ἀργολίδος, μεταθέσας τὸ ἐν Ὕδρᾳ σχολεῖον τῶν ἀρρένων εἰς τὸ σχολεῖον τῶν θηλέων καὶ τἀνάπαλιν. Τοῦτο θεωρεῖται ὑπὸ τῶν κατοίκων ὡς παραβλάπτον τὰ ἤθη καὶ τὴν δημοσίαν ἠθικήν, διότι τὸ μέρος, εἰς τὸ ὁποῖον κεῖται τὸ σχολεῖον τῶν ἀρρένων, εἰς τὸ ὁποῖον μετεφέρθη νῦν τὸ σχολεῖον τῶν θηλέων, εἶναι ἐντελῶς ἀκατάλληλον. Ὁ κ. ἐπιθεωρητὴς παραδόξως θεωρεῖ, ὅτι εἰς μέρος, ὅπου τὰ ἄρρενα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνδιαιτῶνται, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνδιαιτῶνται τὰ ἀσθενέστερα πλάσματα, τὰ θήλεα. Τοῦτο διατηρεῖ ἐν ἐξεγέρσει τὴν νῆσον ὁλόκληρον. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως θὰ ἠδύνατο, μετερχόμενος ἐντονώτερα μέσα, νὰ πείσῃ τὸν κ. ἐπιθεωρητὴν νὰ μεταρρυθμίσῃ τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον αὐτὸς ἠθέλησε νὰ ἐφαρμόσῃ. Διότι τί θέλει ἐπέλθει ἢ μᾶλλον τί συμβαίνει ἤδη; Τὰ θήλεα, μεταβαίνοντα εἰς τὸ σχολεῖον αὐτὸ, τὸ ἀκατάλληλον, διέρχονται διὰ στενωπῶν, καὶ ἐνοχλοῦνται ὑπὸ τῶν διαβατῶν καὶ τῶν ἀγυιοπαίδων, ἐνῷ εἰς τὸ μέρος, ὅπου ἦτο πρὶν, εἶναι κῆπος, εἶναι ὀλίγον ἀπόκεντρον τὸ μέρος, καὶ δὲν διέρχονται ἐκεῖθεν οἱ κάτοικοι...

§19Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι μὲ ἐνοίκιον τὸ κτίριον, ἢ δημοτικόν;

§20Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἀμφότερα τὰ καταστήματα ἀνήκουσιν εἰς τὸν δῆμον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ ἐπιθεωρητὴς, κύριε Πρόεδρε, εἶναι νὰ ὑποβληθῇ ὁ δῆμος εἰς δαπάνην ἐνοικίου νέου σχολείου· ἀλλὰ τοῦτο, νομίζω, εἶναι ἀδικώτατον. Ὁ δῆμος εἶναι πτωχός. Τὸ σχολεῖον αὐτὸ εἶναι ἀρκετὰ εὐπρεπὲς καὶ ἀρκετὰ χρήσιμον, ὥστε νὰ μὴ ὑποστῇ ὁ δημοτικὸς προϋπολογισμὸς καὶ δαπάνην ἄλλην, ἐντελῶς ματαίαν. Δὲν γνωρίζω διατὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς ἐπιμένει εἰς τὴν γνώμην του ταύτην. Καὶ ἄλλοτε παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως—καίτοι ἐν γνώσει τῆς ἀδυναμίας αὐτοῦ—νὰ φέρῃ εἰς τὴν εὐθεῖαν ὁδὸν τὸν κ. ἐπιθεωρητὴν, καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω πρὸς αὐτὸν τὴν σύστασιν τὴν θερμὴν τὴν ἰδικήν μου καὶ τὴν παράκλησιν τὴν θερμὴν τῶν συμπολιτῶν μου, οἱ ὁποῖοι καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἀνεφέρθησαν καὶ εἰς τὴν Α. Μ. τὴν Βασίλισσαν ἐπίσης, καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἄλλοτε καὶ σήμερον, καὶ περιγράφουσι τὴν κατάστασιν ὡς τρόπον τινὰ μικρὰν ἐπανάστασιν, τολμῶ εἰπεῖν, διότι θέλουσι προβῆ καὶ εἰς συλλαλητήριον καὶ εἰς μέτρα, τὰ ὁποῖα αὐτοὶ γνωρίζω ὅτι θεωροῦσιν ἔκθεσμα καὶ ἔκνομα, ἀλλὰ τὰ ὁποῖά εἰσιν ἠναγκασμένοι νὰ μετέλθωσι χάριν τῆς προστασίας τῶν τέκνων των, καὶ φοβοῦμαι, ὅτι, ἐὰν ὁ ἐπιθεωρητὴς μεταβῇ εἰς Ὕδραν, θέλει λάβει τὰ ἐπίχειρα τῆς στάσεώς του αὐτῆς.

§21Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρό τινων ἡμερῶν εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ποιήσηται ἀνακοίνωσιν εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν περιῆλθεν εἰς γνῶσιν αὐτοῦ ἔγγραφόν τι ἐξ Ἡρακλείου τῆς Κρήτης, ἂν νομίζει, ὅτι ἡ αἴτησις, ἡ ὁποία ἐγένετο, δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, καὶ ἂν προέβη εἰς ἐνέργειάν τινα.

§22Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὸ ἔγγραφον, περὶ τοῦ ὁποίου ἐποιήσατο μνείαν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, ἀπεστάλη πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ οὐχὶ πρὸς ἐμέ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὸ διεβίβασε πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἐζήτησα τὸν οἰκεῖον φάκελον, θὰ λάβω δὲ ἄλλην ἀφορμὴν αὔριον ἢ μεθαύριον νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν μερικὰς πληροφορίας.

§23Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ εἶδον τὴν ἀναφορὰν τῶν ἐν Ἡρακλείῳ ὑπηκόων Ἑλλήνων, καὶ εἶμαι εἰς θέσιν σήμερον νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Ὡς εἶναι γνωστὸν, καθ’ ὅλας τὰς ἐπαναστάσεις τῆς Κρήτης ἐγένοντο ζημίαι, καταστροφαὶ ἰδιοκτησιῶν, καθ’ ὅλην τὴν νῆσον, πλὴν τῶν τριῶν πόλεων, ἐν ταῖς ὁποίαις δὲν ἐγένοντο ἐπαναστάσεις. Ἀλλὰ κατὰ τὸ 1896 ἐγένοντο ζημίαι ἐντὸς τῶν πόλεων· διότι οἱ Τοῦρκοι, στρατιῶται καὶ πολῖται, φανατισθέντες ἐπέπεσαν καθ’ ὅλων τῶν ἐν ταῖς πόλεσι Χριστιανῶν ἀδιακρίτως, καὶ διέπραξαν σφαγὰς καὶ καταστροφὰς περιουσιῶν. Μεταξὺ τῶν ὑποστάντων ζημίας εἰς τὰς πόλεις ὑπὸ τῶν Τούρκων εἶναι πολλοὶ ἀλλοδαποὶ, ὑπήκοοι τῶν Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν, εἰς τοὺς ὁποίους μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν πραγμάτων ἐπῆλθεν ἡ ἰδέα καὶ ἐπιθυμία ν’ ἀποζημιωθῶσι διὰ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν παρὰ τῶν Τούρκων, καὶ ἤγειραν ἀξιώσεις ν’ ἀποζημιωθῶσιν, οὐχὶ παρὰ τῶν Τούρκων, οὐχὶ παρὰ τῆς Τουρκίας, τὰ ὄργανα τῆς ὁποίας διέπραξαν τὰς ζημίας, ἀλλὰ παρὰ τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν διέπραξε τὰς ζημίας, οὔτε συνετέλεσεν εἰς αὐτάς. Ἡ ἀξίωσις αὕτη εἶναι προφανῶς παράλογος καὶ ἀδικωτάτη· καὶ ὅμως ἐπεβλήθη διὰ τῆς δυνάμεως τῶν Κρατῶν, τῶν ὁποίων ὑπήκοοι εἶναι οἱ ἀξιοῦντες τὴν ἀποζημίωσιν. Ἐπεβλήθη διὰ τῆς μαχαίρας τοῦ ἰσχυροτέρου, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ μικρὰ καὶ ἀδύνατος Κρητικὴ Πολιτεία δὲν ἠδύνατο νὰ ἀντιστῇ, καὶ ἐπεβλήθησαν φόροι εἰς τὸν Κρητικὸν λαὸν, ἐκ τῶν ὁποίων ν’ ἀποζημιῶνται οἱ ξένοι ὑπήκοοι διὰ ζημίας, τὰς ὁποίας οὔτε τοὐλάχιστον ἕνεκα συμπαθειῶν των πρὸς τοὺς Κρῆτας ὑπέστησαν, διότι οἱ ὑπήκοοι αὐτοὶ ἦσαν μισέλληνες πάντοτε καὶ Τουρκολάτραι, οὔτε κἄν ἕνεκα τῆς ἐπαναστάσεως ὑπέστησαν τὰς ζημίας, διότι ἐπανάστασις τότε δὲν ὑπῆρχεν, ἀλλὰ προεκλήθη αὕτη ἐκ τῶν γενομένων σφαγῶν καὶ λεηλασιῶν. Τώρα ἔρχονται καὶ οἱ ὑπήκοοι Ἕλληνες, οἱ ἐν Ἡρακλείῳ ὑποστάντες τότε ζημίας, καὶ ζητοῦσι νὰ ἀποζημιωθῶσι καὶ αὐτοὶ παρὰ τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ διὰ τὰς ζημίας, ἃς ἐπροξένησαν εἰς αὐτοὺς οἱ Τοῦρκοι. Καὶ δὲν δύνανται μὲν νὰ ἀρνηθῶσιν, ὅτι διὰ τὰς ζημίας οὐδεμίαν ὑπαιτιότητα ἔχουσιν οἱ Κρῆτες, ἀλλὰ ζητοῦσι ν’ ἀποζημιωθῶσι παρ’ αὐτῶν, διότι οὕτως ἀπεζημιώθησαν καὶ οἱ ὑπήκοοι τῶν ἄλλων Κρατῶν. Ἡ Κρήτη σήμερον πάσχει ἐκ πενίας. Ἐὰν οἱ ὑπήκοοι τῶν ξένων Κρατῶν ἀπεζημιώθησαν, αὐτοὶ, ὡς εἶπον, ἐπεβλήθησαν διὰ τῆς δυνάμεως τοῦ ἰσχυροτέρου· ἀλλὰ νὰ ἔρχωνται Ἕλληνες τὸ γένος καὶ τὴν ὑπηκοότητα καὶ νὰ ἀξιῶσι ν’ ἀποζημιωθῶσι, νὰ λάβωσι καὶ αὐτοὶ τὸ χρῆμα τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ διὰ τὰς ζημίας, ἃς ὑπέστησαν παρὰ τῶν Τούρκων, αὐτὸ εἶναι ἀκατονόμαστον, καὶ νὰ ζητῶσι μάλιστα τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, τὴν ἐπιβολὴν αὐτοῦ πρὸς ἐπιτυχίαν τῆς ἁρπαγῆς των! Ὁ λαὸς τῆς Κρήτης πάσχει σήμερον ἐκ πενίας, εἶναι κατεστραμμένος ἐκ τῶν ἐπαναστάσεων καὶ τῶν συνεχῶν ἐπὶ ἔτη ἤδη ἀφοριῶν. Ἡ Κρητικὴ Πολιτεία δὲν ἠδυνήθη νὰ δώσῃ οὔτε τὸν ἐπιούσιον ἄρτον εἰς τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν ἐν ταῖς μάχαις φονευθέντων πρωταγωνιστῶν καὶ εἰς τοὺς ἠκρωτηριασμένους γέροντας ἀγωνιστάς. Περιῆλθον πρὸ μηνῶν τὰς πόλεις καὶ ἐπαρχίας τῆς Κρήτης, καὶ ἀντελήφθην τὴν κατάστασιν τοῦ ἡρωικοῦ, πλὴν ἀτυχοῦς, αὐτοῦ λαοῦ. Δὲν φθάνουσι δὲ ὅσα ὑφίσταται τὸ πτωχὸν ταμεῖον τῆς Κρητικῆς Πολιτείας παρὰ τῶν ξένων, ἀλλ’ ἔρχονται σήμερον καὶ Ἕλληνες ὑπήκοοι καὶ ζητοῦσι νὰ ἁρπάσωσι τὸν τελευταῖον ὀβολὸν, τὸν ἐκ τοῦ ἱδρῶτος τοῦ λαοῦ προερχόμενον! Αὐτοὶ οὐδέν ποτε συνεισήνεγκον εἰς τοὺς ἐν Κρήτῃ ἐθνικοὺς ἀγῶνας· τὰς περιουσίας των τὰς ἔκαμαν ἐκ τοῦ ἱδρῶτος τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ, ἐμπορευόμενοι καὶ τοκογλυφοῦντες· αὐτοὶ καὶ τῶν ἄλλων πόλεων τῆς Κρήτης οἱ κάτοικοι, πλὴν ὀλίγων ἐξαιρέσεων, ἐξεμεταλλεύθησαν τὰς ἐπαναστάσεις καὶ τὰ μαρτύρια τοῦ λαοῦ ἐκείνου· ἦσαν μουτῆδες. Ἡ ἐξ Ἡρακλείου ἀναφορὰ δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ καθόλου ὑπ’ ὄψιν.

§24Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄνδρου Βουλευτὴς περιέπεσεν εἰς μερικὰς ἀνακριβείας. Δὲν πρόκειται ν’ ἀποζημιωθῶσι μόνον οἱ ξένοι ὑπήκοοι καὶ οἱ Ἕλληνες ὑπήκοοι· πρόκειται νὰ ἀποζημιωθῶσι διὰ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν κατὰ τὸ 1896 καὶ 1897, καὶ οἱ Κρῆτες. Ἐκκρεμὲς εἶναι τὸ ζήτημα, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ χρηματικὸν ποσὸν, τὸ ὁποῖον ζητεῖται διὰ τοὺς ξένους ὑπηκόους ἀφ’ ἑνὸς, διὰ τοὺς Ἕλληνας ὑπηκόους καὶ διὰ τοὺς Κρῆτας ἀφ’ ἑτέρου. Περὶ τούτου πραγματεύεται ἡ ἀναφορὰ, ἥτις ἐστάλη πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τῆς ὁποίας ἀντίγραφον ὑπεβλήθη καὶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐκ Γόρτυνος. Ὅταν δυνηθῶ ἐκ τῶν ἐγγράφων πλείονας πληροφορίας νὰ παράσχω εἰς τὴν Βουλήν, θὰ πεισθῇ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι, ὅσα ἀνέφερε καὶ ὅσα ἐπληροφορήθη δὲν εἶναι κατὰ πάντα ἀκριβῆ.

§25Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μεταξὺ τῶν κατοίκων τῶν πόλεων, οἱ ὁποῖοι ἐζημιώθησαν, βεβαίως εἶναι καὶ Κρῆτες. Δὲν εἶναι μόνον ὑπήκοοι τῶν ξένων ἐπικρατειῶν καὶ ὑπήκοοι τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, εἶναι καὶ Κρῆτες. Ἀλλ’ ὁ λαὸς ὁ Κρητικὸς, ὁ λαὸς ὁ ἀγωνισθεὶς, ὁ καταστραφεὶς, δὲν εἶναι μεταξὺ τῶν ὑποστάντων κατὰ τὸ 1896 ζημίας καὶ ἀποζημιουμένων. Οἱ Κρῆτες δὲ ἐκεῖνοι, οἱ ἐν ταῖς πόλεσιν ὑποστάντες ζημίας κατὰ τὸ 1896, δὲν δικαιοῦνται ἀποζημιώσεων, ἦσαν δὲ μουτῆδες, καὶ δὲν πρέπει ν’ ἀποζημιωθῶσιν.

§26Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ ἡμερῶν ἀπηύθυνα ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν σχετικὴν μὲ τὸ ζήτημα τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Ὑπομιμνήσκων αὐτῷ τὴν ἐπερώτησίν μου, τὸν παρακαλῶ νὰ καταθέσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα. Ταυτοχρόνως δὲ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ ἡμᾶς, εὐαρεστούμενος, πότε θὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον, ἵνα γνωρίζωμεν.

§27Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Κατὰ τὴν 24 Ἀπριλίου ἐγένετο ἐν Σινᾷ τῆς Πετραίας Ἀραβίας ἐκλογὴ Ἀρχιεπισκόπου Σιναΐτιδος, ἐξελέγη δὲ Ἀρχιεπίσκοπος Σιναΐτιδος, κατόπιν τῆς γενομένης ψηφοφορίας, Πορφύριός τις Λογοθέτης, καταγόμενος ἐξ Ἁγίου Εὐστρατίου τῆς Λίμνης, ἀπέτυχε δὲ ὁ ἐκ Ζακύνθου καταγόμενος Δανιὴλ Σουλίδης, πρωτοσύγκελλος. Ὑπάρχει φήμη, ὅτι κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπεστήριξεν ἐκθύμως τὴν ὑποψηφιότητα τοῦ ἐπιτυχόντος Πορφυρίου Λογοθέτου, καὶ καταδίωξε τὸν συμπολίτην μου Δανιὴλ Σουλίδην. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸν Ἐξωτερικῶν νὰ μὲ πληροφορήσῃ, ἂν τὸ τοιοῦτον ἔχεται ἀληθείας.

§28Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἶναι ἀνακριβές.

§29Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Καὶ ἐν τούτοις, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὑπάρχει εἰς χεῖρας τοῦ ἐκεῖ παρεπιδημοῦντος κατὰ τὴν ἐποχὴν ταύτην κ. Κωνσταντίνου Παπαμιχαλοπούλου, πολιτευτοῦ ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, ἐπιστολή σας, ἐν τῇ ὁποίᾳ τὸν παροτρύνετε νὰ ὑποστηρίξῃ πάσῃ δυνάμει τὴν ὑποψηφιότητα τοῦ Πορφυρίου Λογοθέτου, καὶ νὰ καταδιώξῃ ἀπηνέστατα τὴν ὑποψηφιότητα τοῦ συμπολίτου μου.

§30Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Νομίζω, ὅτι, ἀφοῦ εἰς τὴν Βουλὴν ἐδήλωσα, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀνακριβές, εἶναι περιττὸν νὰ δηλώσω ἐκ νέου, ὅτι καὶ ἡ νεωτέρα πληροφορία τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ εἶναι ἐπίσης ἀνακριβής. Τοιαύτην ἐπιστολὴν οὐδέποτε ἔγραψα, ὡς ἐκ τούτου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ εἰς χεῖρας τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου. Ἔμαθον ἐσχάτως, ὅτι ἐξελέγη ὁ Πορφύριος.

§31Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Τὸ παραδέχομαι. Πρὸ δύο μηνῶν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐπερωτήσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, πῶς διώρισε ὑπογραμματέα τοῦ τελωνείου Ζακύνθου τὸν Ἰωάννην Μάνεσην, καταγόμενον ἐκ Ζακύνθου, νυμφευμένον μετὰ Ζακυνθίας, ἐγγεγραμμένον εἰς τὸ δημοτολόγιον τοῦ δήμου Ζακύνθου, ἐνασκοῦντα τὰ πολιτικά του δικαιώματα ἐν Ζακύνθῳ, καὶ ἐφημεριδογράφον μάλιστα...

§32Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Εἶναι Ποριώτης.

§33Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἀστειεύησθε μὲ ἐμέ, διότι ἐγὼ δὲν ἀστειεύομαι μὲ σᾶς ποτέ. Ἔχω τὴν ἀπαίτησιν παρὰ τῶν κυρίων συναδέλφων νὰ φέρωνται πρὸς ἐμὲ μετὰ τῆς αὐτῆς ἁβροφροσύνης, μεθ’ ἧς ἐγὼ φέρομαι πρὸς αὐτούς.

§34Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Δὲν ἐνόησα νὰ θίξω τὴν φιλοτιμίαν ἢ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Εἶπον ὅτι ὁ Ἰωάννης Μάνεσης κατάγεται ἐκ Πόρου, ἐκτὸς ἐὰν ᾖναι οὗτος ἄλλος, ἔχων τὸ αὐτὸ ὄνομα.

§35Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Σύμπτωσις θὰ εἶναι. Λοιπὸν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐπερωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν πρὸ δύο μηνῶν, πῶς προέβη εἰς τὸν διορισμὸν ὡς ὑπογραμματέως τοῦ τελωνείου Ζακύνθου τοῦ ψηφοφόρου καὶ ἐκλογέως ἐκεῖ Ἰωάννου Μάνεση. Τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔσχε τὴν καλωσύνην νὰ μοὶ δηλώσῃ, ὅτι θὰ ἐξετάσῃ περὶ τοῦ πράγματος, καὶ ἂν ἦναι ἀληθές, θέλει προβῆ ἀμέσως εἰς τὴν μετάθεσιν τοῦ εἰρημένου ὑπαλλήλου. Ὄντως μετὰ παρέλευσιν δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν ἀνέγνωσα εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἐκ Ζακύνθου μετάθεσιν τοῦ Ἰωάννου Μάνεση εἰς τὸ τελωνεῖον Κατακώλου· ἀλλὰ παρῆλθεν ἔκτοτε μὴν ὁλόκληρος, καὶ ὁ Ἰωάννης Μάνεσης ἐξηκολούθει καὶ ἐξακολουθεῖ διατελῶν ὑπάλληλος τοῦ τελωνείου Ζακύνθου...

§36Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐδῶ πλανᾶσθε.

§37Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Θὰ φθάσω καὶ εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον θέλετε. Μὴ βιάζεσθε. Ἐννοεῖται ὅτι τὸ τοιοῦτον εἶναι καθαρὰ παράβασις τοῦ νόμου περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων. Καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος, κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τῆς δημοσιεύσεως τῆς μεταθέσεως τοῦ ἐν λόγῳ ὑπαλλήλου ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, ἀμφέβαλλον, ἂν ἦτο ἀληθές, ὅτι ὁ συμπολίτης μου οὗτος ἐξηκολούθει ὑπηρετῶν ἐν τῷ τελωνείῳ Ζακύνθου. Ἐξήτασα ὅμως καὶ ἐπληροφορήθην, ὅτι διὰ τῆς μιᾶς χειρὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέγραφε τὴν μετάθεσιν αὐτοῦ ἐκ Ζακύνθου, καὶ διὰ τῆς ἄλλης προσεκόλλα αὐτὸν εἰς τὸ τελωνεῖον Ζακύνθου.

§38Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Οὐδέποτε ὑπέγραψα διαταγήν, ὅπως ὁ μετατεθεὶς Μάνεσης ἐκ Ζακύνθου εἰς Κατάκωλον προσκολληθῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ τελωνείου Ζακύνθου.

§39Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Πῶς ὑπηρετεῖ ἀκόμη ἐν Ζακύνθῳ;

§40Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν τὸ γνωρίζω, οὔτε ἔδωκα τοιαύτην διαταγήν.

§41Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἔπρεπε μάλιστα νὰ τὸν βραβεύσητε, διότι ἄλλοτε ἔγραφε πύρινα ἄρθρα περὶ ὑμῶν καὶ σᾶς παρέβαλλε πρὸς τὸν Λερουὰ Μπολιέ.

§42Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πρώτην φορὰν ἀκούω ὅλα αὐτά.

§43Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Τέλος πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν καταφεύγω εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὸν τμηματάρχην τοῦ τελωνιακοῦ τμήματος κ. Νικοτσάραν, καὶ τῷ λέγω, ὅτι ὁ ὑπάλληλος αὐτός, καίτοι μετετέθη, παραμένει ἔτι, πρὸς κοινὸν σκάνδαλον, εἰς τὸ τελωνεῖον Ζακύνθου. «Ἡσυχάσατε, μοὶ ἀπαντᾷ, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὸν προβιβάζει διὰ διαταγῆς του εἰς βοηθὸν στατιστικῆς τοῦ τελωνείου Σύρου». Τὸ πρᾶγμα, ἐννοεῖται, μοὶ ἔκαμε μεγάλην αἴσθησιν, διότι εἶδον προβιβαζόμενον ἄνθρωπον, τὸν ὁποῖον ὤφειλεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τιμωρήσῃ, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, διότι ὁ νόμος περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων ἔχει ὡρισμένην διάταξιν, ὅτι ὁ ὑπάλληλος ὁ διοριζόμενος εἰς δημοσίαν θέσιν ὀφείλει νὰ δηλώσῃ, ἂν ὑπάρχει τοιοῦτον ἐκ τοῦ νόμου κώλυμα διὰ τὸν διορισμόν του, ἄλλως τιμωρεῖται. Δύναται ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν ἰδιαιτέραν του πατρίδα νὰ πράττῃ ὅ,τι θέλει, δύναται εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμφίσσης νὰ διορίζῃ τὸν ἐσχατόγηρον Κοκκινόπουλον μὲ μηνιαῖον μισθὸν δραχμῶν 100 διὰ τὸν καθαρισμὸν τῶν παλαιῶν χρεῶν, ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ὡς ἐκ τοῦ γήρατος εἶναι πρὸς πᾶσαν ἐργασίαν ἀνίκανος· δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν ἰδιαιτέραν του πατρίδα νὰ διορίζῃ εἰς τὸ καπνοκοπτήριον 5 ἐργάτας, ἀντὶ ἑνός, ὁ ὁποῖος ὑπῆρχε διωρισμένος ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ σεβαστοῦ ἀρχηγοῦ μου κ. Θεοδώρου Δηληγιάννη, διότι πιθανὸν τὰ συμφέροντα τῶν συμπολιτῶν του νὰ ἦναι ὑπέρτερα τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τοποθετῇ καὶ διορίζῃ δασάρχην τὸν κ. Δικαιόπουλον, ἐπὶ τῆς ράχεως τοῦ ὁποίου ὑπάρχει ὁλόκληρος σειρὰ μηνύσεων διὰ παραβάσεις δασικάς, ἀφορώσας τὴν ἐθνικὴν ἡμῶν περιουσίαν, καὶ τοῦ ὁποίου τοὺς ἄθλους, ὅτε ἐσυζητεῖτο ἐνταῦθα τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς Παρνασσίδος, ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἐξετραγώδησεν ὁ βουλευτὴς Μεσσήνης κ. Μερλόπουλος. Ἀλλὰ δὲν δύναται ἀσυστόλως νὰ παραβιάζῃ...

§44ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ὄχι δά!

§45Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Βεβαίως, Κύριοι, εἶναι ἀσύστολος ἡ παραβίασις τοῦ νόμου, ἡ ἐκτελουμένη ὑπὸ τὰς συνθήκας, ὑφ’ ἃς ἐξετελέσθη αὕτη. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φροντίσῃ, ὅπως ἐντὸς τῆς αὔριον ἐκτοπίσῃ τηλεγραφικῶς τὸν παραμένοντα παρανόμως ἐν τῷ τελωνείῳ Ζακύνθου Ἰωάννην Μάνεσην· ἄλλως θὰ ἐπανέλθω μετὰ λύπης μου, καὶ μάλιστα πολὺ δριμύτερος.

§46Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δύναται ὁ ἐκ Ζακύνθου Βουλευτὴς νὰ λέγῃ ὅ,τι θέλει. Εἶναι δικαίωμά του. Ἀλλ’ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λέγει, ὅτι οὐδέποτε διέταξε τὴν προσκόλλησιν τοῦ Μάνεση εἰς τὸ τελωνεῖον Ζακύνθου. Ἀγνοῶν ὅτι ἦτο Ζακύνθιος, διώρισα αὐτὸν ὑπογραμματέα τοῦ τελωνείου Ζακύνθου, εὐθὺς δέ, ὡς ἔμαθον τοῦτο, διώρισα αὐτὸν ὑπογραμματέα τοῦ τελωνείου Κατακώλου, καὶ εἶτα γραμματέα τῆς στατιστικῆς τοῦ τελωνείου Σύρου. Ἐὰν εἰργάζετο ἐν τῷ τελωνείῳ Ζακύνθου μετὰ τοῦτο, βεβαίως παρέβη τὰ καθήκοντά του.

§47Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ὁ Βουλευτὴς Ζακύνθου δὲν λέγει ὅ,τι θέλει, ἀλλ’ ὅ,τι τὰ πράγματα παρουσιάζουσιν, ὅτι δηλ. ὁ Μάνεσης ἐξακολουθεῖ ὑπηρετῶν ὡς ὑπάλληλος τοῦ τελωνείου Ζακύνθου.

§48Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς θὰ ὑπηρετῇ παρὰ τὸν νόμον;

§49Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἔλαβον ἐκεῖθεν σήμερον ἐπιστολήν. Ὑπηρετεῖ ἀκόμη.

§50Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐγὼ ἀρνοῦμαι ὅτι ὑπηρετεῖ οὗτος ὡς ὑπάλληλος τοῦ τελωνείου Ζακύνθου.

§51Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Εἴπατέ μοι, ποῦ τῷ ἐκοινοποιήθη ὁ προβιβασμὸς, καὶ θὰ ἴδητε, ἂν ὑπηρετεῖ ἢ οὔ.

§52Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν εἶναι ἄξιον τὸ πρᾶγμα τῆς τραγικότητος, μὲ τὴν ὁποίαν παρεστάθη. Ὁ κύριος Μάνεσης εἶναι Ζακύνθιος καὶ γνωστότατος εἰς τὸν κύριον Μελισσηνόν. Προτοῦ κοινοποιηθῇ ὁ διορισμός του εἰς τὴν θέσιν τοῦ ὑπογραμματέως τοῦ τελωνείου Ζακύνθου, δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ διορισμοῦ του, ὁ κ. συνάδελφος ἔκαμε τὴν γνωστὴν ἐπερώτησιν, καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τὸν μετέθεσεν εἰς τὸ τελωνεῖον Κατακώλου. Ὡς συμβαίνει ὅμως εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, προκειμένου περὶ μεταθέσεως, ὁ Μάνεσης ἐπί τινας ἡμέρας, μέχρι τῆς ἀφίξεως τοῦ διαδόχου του, εἰργάζετο εἰς τὸ τελωνεῖον Ζακύνθου, μόλις δὲ ἀφίκετο ὁ διάδοχός του, ὁ Μάνεσης τῷ παρέδωκε τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ ἔκτοτε δὲν εἰργάζετο, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ ἐπῆλθε καὶ ἡ προαγωγή του εἰς τὸ τελωνεῖον Σύρου. Ὁ Ὑπουργὸς δὲν δύναται νὰ ἁρπάζῃ ἀπὸ τὸ αὐτὶ τὸν ὑπάλληλον καὶ νὰ τὸν ἐκδιώκῃ ἀμέσως ἐκ τῆς θέσεως, ἐξ ἧς μετετέθη. Ὁ ὑπάλληλος ἔχει ἐκ τοῦ νόμου προθεσμίαν, ὅπως μεταβῇ εἰς τὴν θέσιν του, καὶ ἂν δὲν μεταβῇ, ἀπολύεται.

§53Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ὁ κ. ἐκ Ζακύνθου συνάδελφος δὲν ἔχει δίκαιον νὰ λυπῆται διὰ τὸ τραγικὸν ὕφος, τὸ ὁποῖον μετεχειρίσθην.

§54Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν εἶπον ὅτι ἐλυπήθην.

§55Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἐγὼ, ὅταν βλέπω παραβιαζομένας διατάξεις τῶν ἰσχυόντων νόμων τῆς πατρίδος, ὁμιλῶ μὲ τραγικὸν ὕφος, διότι πονῶ τὴν πατρίδα μου, ἔχω δὲ πεποίθησιν, ὅτι καὶ ὁ κ. ἐκ Ζυκύνθου Βουλευτὴς καὶ ἀξιότιμος συμπολίτης μου βεβαίως καὶ αὐτὸς λυπεῖται τὴν πατρίδα. Ἐὰν δὲ ὑπάρχῃ τις ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, ὁ ὁποῖος δὲν λυπεῖται καὶ δὲν στενοχωρεῖται, ὅταν βλέπῃ τοὺς νόμους τῆς πατρίδος παραβιαζομένους, ὁ συνάδελφος οὗτος εἶναι ἄξιος συλλυπητηρίων. Ὅτι ὁ Μάνεσης εἶναι Ζακύνθιος, τὸ ἀνομολογεῖ ὁ κ. συνάδελφός μου καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲ εὑρίσκεται ἐν Ζακύνθῳ ὑπηρετῶν, τὸ ἀνομολογοῦσιν ἀμφότεροι.

§56Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὄχι δά!

§57Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἀφοῦ εἴπετε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν δύναται νὰ ἁρπάξῃ ἀπὸ τὸ αὐτὶ τὸν Μάνεσην καὶ τὸν ἐκδιώξῃ ἐκ Ζακύνθου, ἄρα δὲν παρεδέχεσθε ὅτι ὑπηρετεῖ ἐν Ζακύνθῳ;

§58Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἄρα βρέχει!

§59Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Δὲν εἴπετε, ὅτι περιέμενε τὴν μετάβασιν τοῦ διαδόχου του;

§60Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εὐτυχῶς ἔχω ἰσχυρὰν φωνὴν, ὥστε νὰ ἀκούωμαι ἀκριβῶς. Εἶπον ὅτι ὁ Μάνεσης ὑπηρέτησεν ὀλίγας ἡμέρας ἐν Ζακύνθῳ, καὶ ἐκεῖθεν μετετέθη εἰς Κατάκωλον, ὑπηρέτησε δ’ ἐν Ζακύνθῳ μέχρι τῆς ἀφίξεως τοῦ διαδόχου του. Προσέθηκα δὲ, ὅτι ὁ μετατιθέμενος ὑπάλληλος ἔχει προθεσμίαν, ὅπως μεταβῇ εἰς τὴν νέαν του θέσιν, καὶ ἐὰν δὲν μεταβῇ, ἀπολύεται.

§61Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Δὲν ἔχει ἄδικον ὁ συμπολίτης καὶ ἀγαπητὸς φίλος μου νὰ μεταχειρίζηται τὸ τραγικὸν ὕφος, τὸ ὁποῖον μετεχειρίσθη τὴν στιγμὴν ταύτην, διότι τὴν ἠθικὴν εὐθύνην τῆς παραβάσεως τοῦ νόμου ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν φέρει αὐτὸς, ὑποδείξας εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸν διορισμὸν τοῦ Μάνεση ἐν Ζακύνθῳ.

§62Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει παράβασις.

§63Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Πρὸ δύο μηνῶν ἔχετε μεταθέσει ἐκ τοῦ τελωνείου Ζακύνθου εἰς τὸ τοῦ Κατακώλου τὸν Μάνεσην, καὶ οὗτος ἐξακολουθεῖ σκανδαλωδῶς παραμένων ἐν Ζακύνθῳ.

§64Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ὑπεῖχον εὐθύνην, ἐὰν διέτασσον νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐργαζόμενος ἐν τῷ τελωνείῳ Ζακύνθου, ἀλλὰ τοιαύτην διαταγὴν δὲν ὑπέγραψα.

§65Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἀλλὰ τότε πῶς, ἀντὶ νὰ τιμωρήσητε τὸν ὑπάλληλον, τὸν ἐπροβιβάσατε;

§66Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πρώτην ἤδη φορὰν ἀκούω, ὅτι αὐτὸς ἐξακολουθεῖ ἐργαζόμενος ἐν Ζακύνθῳ. Ἐγὼ, προκειμένου νὰ προβῶ εἰς μεταβολὰς, ἐπὶ τῇ βάσει σημειώσεως τὸν διώρισα, ἀλλ’ εὐθὺς ὡς ἔμαθον ὅτι εἶναι Ζακύνθιος, ἀμέσως τὸν μετέθεσα.

§67Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ὥστε θὰ φύγῃ ὁ ὑπάλληλος αὐτός. Διότι, ἐὰν δὲν φύγῃ, σᾶς λέγω μετὰ λύπης μου, ὅτι δὲν θὰ τελειώσωμεν καλὰ (γέλωτες).

§68Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν εὐηρεστήθη νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ, πότε ἡ Κυβέρνησις θὰ φέρῃ εἰς συζήτησιν τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον. Ἐπειδὴ εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ καθαρισθῇ, ἀναμένω τὴν ἀπάντησίν του.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλεῖτε ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§70Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς τῆς συσταθείσης ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ἐργασθείσης ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ συναδέλφου κυρίου Κωνσταντοπούλου πρὸς μελέτην καὶ διαρρύθμισιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ τροποποιοῦντος τὸν νόμον περὶ στρατολογίας, καταθέτω τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἠξίωσεν, ὅτι δύναται νὰ προβῇ εἰς ῥιζικὴν μεταρρύθμισιν τοῦ ὅλου νόμου περὶ στρατολογίας, διότι οὔτε πρὸς τὸ τοιοῦτον ἦτο ἐπαρκὴς, οὔτε ἡ ἐντολὴ, ἡ δοθεῖσα εἰς αὐτὴν, ἦτο τοσοῦτον ἐκτεταμένη. Μόνον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῶν ἄρθρων τῶν μεταρρυθμιζόντων τὸν κείμενον νόμον περὶ στρατολογίας καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τροπολογιῶν, τῶν ὑποβεβλημένων ὑπὸ διαφόρων συναδέλφων, καὶ τῶν γενομένων συζητήσεων ἐχώρησεν εἰς τὸ ἔργον της. Ἡ ἐπιτροπὴ συνετέλεσεν ἤδη τὸ ἔργον της, ὑπάρχει δὲ ἐλπὶς, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει ἀποδεχθῆ τὰς γνώμας της, διότι αἱ γνῶμαι αὐτῆς εἶναι πορίσματα τοῦ πνεύματος, τὸ ὁποῖον διεῖπε τὴν Βουλὴν ἐν τῇ συζητήσει τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἀπεμακρύνθη τοῦ πνεύματος, τὸ ὁποῖον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἐδόθη εἰς τὸ νομοσχέδιον, καὶ συνεφώνησε πλήρως πρὸς τὸ κυβερνητικὸν ἔργον καὶ κατὰ παμψηφίαν, προκειμένου περὶ τοῦ περιορισμοῦ τῶν ἀπαλλαγῶν, διότι ἐν τῷ περιορισμῷ τῶν ἀπαλλαγῶν διεῖδε τὴν ἐπικράτησιν τοῦ πνεύματος τῆς καθολικῆς στρατολογίας καὶ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ τοῦ νομοσχεδίου διὰ τῆς διπλασιάσεως περίπου τῶν κληρωτῶν ἐν τῷ τόπῳ. Ἀλλ’ ἐνῷ ἐπεδοκίμασε τὸ στρατιωτικὸν μέρος τοῦ νομοσχεδίου, ἐξ ἄλλου δὲν ἐφάνη σύμφωνος πρὸς τὸ οἰκονομικὸν μέρος αὐτοῦ, πρὸς τὸν ταμιευτικὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον εἶδεν ἢ ὑποκρυπτόμενον ἢ διατυπούμενον εἰς τὰ ἄρθρα, τὰ ὁποῖα κανονίζουσι τὰ ἀντισηκώματα, καὶ ἀφῆκε μόνον περιπτώσεις τινὰς, καθ’ ἃς ὑποχρεοῦνται νὰ πληρώσωσιν ἀντισηκώματα ἀντὶ τῆς ἀπαλλαγῆς. Διὰ τοῦτο καθώρισε πληρωμὴν ποσοῦ ἀντισηκώματος 160 δραχμῶν, καταβαλλομένων κατ’ ἀρχὴν μὲν 50 δραχμῶν μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς κατατάξεως, τῶν δὲ ὑπολοίπων κατὰ ἐτήσια χρονικὰ διαστήματα. Ἡ ἐπιτροπὴ διάφορα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, τὰ ὁποῖα ἀπησχόλησαν τὴν Βουλὴν, διερρύθμισε κατὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἐπικρατῆσαν ἐν τῇ Βουλῇ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, ὅπερ τοσοῦτον ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν, ἂν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος παρελείφθη ἐκ τοῦ μητρώου ἢ τοῦ στρατολογικοῦ καταλόγου ἢ ἐκ τοῦ κληρωτικοῦ καταλόγου, καὶ ὁ ὁποῖος θέλει ἀναγραφῆ ἐν ἀρχῇ τοῦ κληρωτικοῦ πίνακος τοῦ ἐπιόντος ἔτους, προσέλθῃ, ἡ ἐπιτροπὴ ἐδέχθη, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ τοιαύτη κατ’ αὐτοῦ διάταξις, διότι ἡ ἐπιτροπὴ κατεῖδεν ἀγαθὴν προαίρεσιν εἰς τὸν προσερχόμενον, ὅπως ὑπηρετήσῃ εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ. Δὲν θὰ κάμω ἐξήγησιν τῶν διαφόρων λεπτομερειῶν, διότι θὰ καταθέσω εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, καταδεικνύουσαν τὰς διαφόρους τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἡ ἐπιτροπὴ ἔκαμε. Τὸ σχέδιον τῆς ἐκθέσεως, ἀφοῦ ἀναγνωσθῇ καὶ κυρωθῇ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, θέλω ὑποβάλει αὔριον. Δὲν παραλείπω ὅμως νὰ εἴπω σήμερον, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ, ὑπὸ τὰς ἐντυπώσεις ἀφ’ ἑνὸς τοῦ σκοποῦ, ὃν ἐπιδιώκει ἡ ἐξάσκησις τοῦ στρατεύματος ἐν τῇ βολῇ, ἐξ ἄλλου δὲ τῶν ἀγώνων, οἱ ὁποῖοι ἐπ’ αἰσίοις διεξήχθησαν ἐν τῷ Σταδίῳ, καθώρισεν εὐεργετικὴν διάταξιν, καὶ ὑποδεικνύει, τόσον ἐν τῇ ἐκθέσει, ὅσον καὶ ἐν τῷ οἰκείῳ ἄρθρῳ, νὰ ἀπονεμηθῶσιν ἰδιαίτερα προνόμια εἰς ἐκείνους, οἵτινες ἀριστεύουσιν εἰς ἀγῶνας βολῆς ὅπλου, κανονισθησομένους διὰ Β. Διατάγματος, εἴτε κατὰ τοὺς Ὀλυμπιακοὺς ἀγῶνας, εἴτε κατὰ τοὺς Πανελληνίους. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἡ Βουλὴ θέλει λάβει γνῶσιν τῶν λεπτομερειῶν καὶ τῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι ἔπεισαν τὴν ἐπιτροπὴν νὰ προβῇ εἰς τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ ἄρθρου. Καταθέτω τὸ νομοσχέδιον, ὡς διερρυθμίσθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§71Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Νὰ τυπωθῇ μόνον τὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§72Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἵνα ἔχωμεν ἀντίληψιν εὐκολωτέραν καὶ πλήρη τῶν τροποποιήσεων, καλὸν εἶναι νὰ γείνῃ καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου χρῆσις τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἠκολουθήσαμεν καὶ εἰς τὰ ἄλλα νομοσχέδια.

§73Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντες οἱ κύριοι Βουλευταὶ, μάλιστα δὲ ὁ καταγινόμενος εἰς πάντα τὰ νομοσχέδια ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης, ἔχουσιν ὑπ’ ὄψει καὶ τὸν στρατολογικὸν νόμον τὸν καθεστῶτα καὶ τὸ νομοσχέδιον τὸ τροποποιημένον, τοῦ ὁποίου τὰ ἐλαττώματα ἐνεδείχθησαν καὶ συνεζητήθησαν ἐνταῦθα. Τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλομεν σήμερον, εἶναι ἑνιαῖον, εἶναι κεχωρισμένον ἐντελῶς ἀπὸ τοῦ νομοσχεδίου τῆς Κυβερνήσεως. Ἡμεῖς ἐπεσπεύσαμεν τὴν ἐργασίαν μας, ἵνα μὴ ματαιοσχολῶμεν, ὡς συνήθως συμβαίνει εἰς τὰς ἐπιτροπὰς, καὶ κατὰ δεύτερον λόγον, ἵνα ταχύτερον εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§74Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ ἐνόουν νὰ τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ παραπλεύρως τὰ ἄρθρα αὐτοῦ, ὡς τροποποιοῦνται ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§75Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβεβλημένον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ παραπλεύρως τὰ ἄρθρα τοῦ ἰσχύοντος νόμου, θὰ ἔχωμεν ἀφ’ ἑτέρου καὶ τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς· ὥστε δι’ ἐλαχίστης ἐργασίας θὰ δύναταί τις νὰ μελετήσῃ τὰς διαφοράς.

§76Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ τριπλῆ αὕτη ἐκτύπωσις τῶν διαφορῶν τοῦ νομοσχεδίου. Ἔχω ὅμως νὰ ὑποβάλω μίαν παράκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, σχετικῶς πρὸς τὸ νομοσχέδιον περὶ στρατολογίας. Ἡ βάσις τῆς λειτουργίας τοῦ νόμου τούτου εἶναι τὰ μητρῷα τῶν ἀρρένων, πρὸς σύνταξιν δὲ τοῦ μητρῴου ἀρρένων ὑπάρχουσι τόσαι διατυπώσεις ἐν τῷ στρατολογικῷ νόμῳ, τῶν ὁποίων αἱ περισσότεραι δὲν τηροῦνται. Τὸ δυσκολώτερον δ’ εἶναι, ὅτι ἡ ἐκτύπωσις τῶν μητρώων γίνεται δαπάνῃ τῶν δήμων, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ περισσότεροι ἔχουσιν ἀπὸ ἐτῶν πτωχεύσει καὶ δὲν ἔχουσι τὰ μέσα, ἵνα προβῶσιν εἰς τὴν ἐκτύπωσιν αὐτῶν. Διὰ τοῦτο θέλετε ἴδει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τῶν Στρατιωτικῶν μητρῷα χειρόγραφα καὶ ὄχι τετυπωμένα, τὸ ὁποῖον, ἐννοεῖται, παρέχει μεγάλας δυσκολίας περὶ τὴν χρῆσιν αὐτῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἔλλειψιν ταύτην καὶ μεριμνήσῃ πρὸς θεραπείαν αὐτῆς, φέρων σχετικὴν τροπολογίαν εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§77Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Οὐχὶ ἅπαξ, κύριε Πρόεδρε, ἐγένετο πάταγος ἐν τῇ Βουλῇ, διότι ἐκρατήθη ἐπὶ 24 ἢ 48 ὥρας εἰς τὸ ἀστυνομικὸν κατάστημα εἷς πολίτης, καὶ ἔκαμεν αἴσθησιν τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἐζητήθη ἡ καταδίωξις τοῦ παρανομήσαντος ἀστυνόμου. Ἐν τούτοις εἷς συμπολίτης μου κληρωτὸς κρατεῖται ἐπὶ μῆνα ἤδη ὁλόκληρον, ἵνα ἐξετασθῇ ἀπὸ τὸ ἔκτακτον Στρατολογικὸν Συμβούλιον Ἀττικῆς, τὸ ὁποῖον ὅμως καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα οὐδόλως συνῆλθε, διότι τὴν μίαν ἡμέραν ἀπουσίαζεν ὁ Πρόεδρος, τὴν ἄλλην ἕτερον μέλος, τὴν τρίτην ὁ γραμματεὺς, καὶ οὕτω καθεξῆς ἐπὶ μῆνα ὁλόκληρον!

§78Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Κατὰ τὰς ἡμέρας τοῦ Πάσχα.

§79Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Μάλιστα.

§80Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἔκαμαν ἕνα μῆνα νὰ συνέλθωσιν.

§81Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Παρῆλθε καὶ ὁ μὴν αὐτὸς, καὶ ἤδη εἰσήλθομεν εἰς νέον στάδιον, καὶ τοῦτο, διότι εἷς τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐπιτροπῆς νομίζω ὅτι ἔλαβε μέρος εἰς τὰ γυμνάσια. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσῃ λόγον διὰ τὰ μέχρι σήμερον πεπραγμένα, καὶ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων· διότι ἀλλοίμονον, ἂν πᾶς πολίτης, προσερχόμενος, ἵνα ἐξετασθῇ διὰ πάθημά τι, κρατεῖται εἰς τὴν φυλακὴν, εἰς τὰ ὑπόγεια δηλαδὴ τῆς Μοιραρχίας, ἐπὶ ἕνα μῆνα!

§82Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Διατὶ τὸν ἔθεσαν εἰς τὴν φυλακήν;

§83Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἀπεστάλη εἰς τὴν Μοιραρχίαν τῇ συνοδείᾳ χωροφύλακος, ἵνα παρουσιασθῇ εἰς τὸ ἔκτακτον Στρατολογικὸν Συμβούλιον.

§84ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Διατὶ τὸν ἔθεσαν εἰς τὴν φυλακήν;

§85Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι καθυστερούμενος· ἀλλὰ ποῖος νόμος ἐπιτρέπει νὰ κρατῆται εἰς τὰς φυλακὰς τῆς Μοιραρχίας ἐπὶ ἕνα ἤδη περίπου μῆνα; Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ διατάξῃ τὴν ἀπόλυσίν του.

§86Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Κατὰ διαταγὴν, ἡ ὁποία ἐκοινοποιήθη σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῆς προσκλήσεως τῶν ἐφέδρων, ὅσοι εἶχον κριθῆ ἱκανοὶ διὰ βοηθητικὰς μόνον ὑπηρεσίας δὲν ἐκλήθησαν, ὑπάρχουσιν ὅμως καὶ πολλοὶ ἐκ τῶν προσκληθέντων καὶ προσελθόντων ἐφέδρων, οἱ ὁποῖοι ἐστάλησαν ἤδη εἰς τὴν Ἀνωτάτην Ἐπιτροπὴν καὶ ἐκρίθησαν ἱκανοὶ μόνον διὰ βοηθητικὰς ὑπηρεσίας. Περὶ τούτων δὲν λαμβάνει πρόνοιαν ἡ ὑπηρεσία.

§87Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Μόνον οἱ γεγυμνασμένοι ἐκλήθησαν, δὲν ἐκλήθησαν οἱ ἀγύμναστοι.

§88Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐκλήθησαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν γεγυμνασμένοι, ἀλλ’ οἱ διὰ πάθησιν, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν αὐτοῖς μεταγενεστέρως, ἤτοι μετὰ τὴν ἀφυπηρέτησίν των ἐκ τοῦ στρατοῦ, ἐστάλησαν εἰς τὴν Ἀνωτάτην Ἐπιτροπὴν καὶ ἐκρίθησαν ἱκανοὶ διὰ βοηθητικὰς ὑπηρεσίας. Τούτους πρέπει νὰ ἀπολύσητε, διότι ἀδίκως τοὺς τρέφετε. Αὐτοὶ δὲν εἶναι ἱκανοὶ νὰ ἐκτελέσωσιν ὑπηρεσίαν, καὶ ἐν τούτοις κρατοῦνται εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ.

§89Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§90Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Καὶ μίαν ἄλλην παράκλησιν ἔχω νὰ κάμω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἐπηρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν περὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀγορᾶς πυροβόλων, εἶπε δὲ τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι, ὁπόταν ἦναι καιρὸς, θέλει πληροφορήσει τὴν Βουλὴν. Ἤθελον παρακαλέσει αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν προέβη εἰς ἀπόφασίν τινα, καὶ ἂν ἡ ἀγορὰ θὰ γείνῃ κατόπιν γνωμοδοτήσεως τῆς ἐπιτροπῆς ἁπλῶς, ἢ διὰ συγκριτικῶν δοκιμῶν.

§91Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ εἴπω, εἶναι τὸ ἑξῆς· ὅτι ἐργοστάσιά τινα ἐζήτησαν δι’ ἐξόδων των νὰ ἐκτελέσωσι δοκιμὰς, χωρὶς ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀναλάβῃ οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν· ἐγὼ ἀπήντησα, ὅτι τοῦτο εὐχαρίστως δύναται νὰ ἐπιτραπῇ. Ἀλλὰ πότε θὰ ἔλθωσι τὰ πυροβόλα ἐδῶ καὶ οἱ σχετικοὶ ὑπάλληλοι τῶν ἐργοστασίων, ἵνα ἐκτελέσωσι τὰ πειράματα, τοῦτο εἶναι ἄγνωστον.

§92Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐδῶ θὰ γείνωσι τὰ πειράματα;

§93Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Μάλιστα.

§94Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὥστε ἀπόφασις ἔχει ληφθῆ, ἵνα ἡ ἐκλογὴ τῶν ὅπλων γείνῃ μετὰ τὰς γενησομένας δοκιμάς.

§95Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ὅσοι θέλουν νὰ φέρωσιν ὅπλα ἢ πυροβόλα, διὰ νὰ κάμωσι δοκιμὰς, εἶναι ἐλεύθεροι· ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν ἀναλαμβάνει ὑποχρέωσιν οὔτε ὡς πρὸς τὰ ἔξοδα, οὔτε ὡς πρὸς τὰ πυρομαχικά.

§96Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἑπομένως ἐπιφυλάσσεται τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπέναντι τούτων νὰ προτιμήσῃ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ ὅπλον.

§97Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Μάλιστα.

§98Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Δὲν ἀναλαμβάνετε τὴν εὐθύνην ἀπέναντι τῶν ἐργοστασίων, τὰ ὁποῖα θὰ στείλωσι τὰ πυροβόλα των, δι’ ἔξοδα μεταφορᾶς, πάντως ὅμως θ’ ἀναλάβητε εὐθύνην διὰ τὰ ἔξοδα τῶν πυρομαχικῶν.

§99Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Οὔτε περὶ αὐτῶν.

§100Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ὥστε τὰ ἐργοστάσια ταῦτα δι’ ἐξόδων των πρέπει ν’ ἀποστείλωσι καὶ τὰ πυρομαχικά;

§101Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Μάλιστα.

§102Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ποῦ θὰ τὰ εὕρωμεν ἡμεῖς τὰ πυρομαχικά;

§103Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε ἐννοεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἡ προμήθεια τῶν τηλεβόλων θὰ γείνῃ ἄνευ τοιούτων συγκριτικῶν δοκιμῶν· διότι πολλὰ ἐργοστάσια παρουσιάσθησαν, ὅπως ἀποστείλωσι δι’ ἰδίων των ἐξόδων πυρομαχικὰ καὶ πυροβόλα χάριν δοκιμῶν. Τὸ ἐργοστάσιον Κροὺπ ἀνέφερεν, ὅτι τὰ πυρομαχικὰ θὰ ἐπιβαρύνωσι τὴν Κυβέρνησιν, δὲν δύνανται ὅμως νὰ ὑπερβῶσι τὰς 40,000 δραχμάς. Ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι ἡμεῖς θὰ προμηθευθῶμεν πυροβόλα ἀξίας 15,000,000 δραχμῶν, δὲν εἶναι τάχα ὠφέλιμον νὰ ὑποβληθῶμεν εἰς τόσον μικρὰν θυσίαν, ἀλλ’ ἀναγκαιοτάτην, ἵνα ἔχωμεν συγκριτικὴν μελέτην καὶ συγκριτικὰς δοκιμὰς ἐν Ἑλλάδι τῶν διαφόρων συστημάτων τῶν πυροβόλων, καὶ μὴ σπεύσωμεν νὰ προμηθευθῶμεν ἐξ οἱουδήποτε ἐργοστασίου εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν; Ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἄλλοτε ἀνεγνώρισε τὸ χρήσιμον τῶν τοιούτων συγκριτικῶν δοκιμῶν· τώρα θὰ ὀπισθοχωρήσῃ ἀπέναντι τῆς μικρᾶς ταύτης δαπάνης; Πρόκειται νὰ ὑποβληθῶμεν εἰς θυσίας μεγάλας. Τὸ πρᾶγμα πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, πρὶν ἢ ἀναλάβῃ τὴν βαρεῖαν εὐθύνην νὰ προμηθευθῇ ἐξ ὡρισμένων καταστημάτων τηλεβόλα ἄνευ τοιαύτης συγκριτικῆς δοκιμῆς.

§104Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι σκέψις περὶ ἀγορᾶς πυροβόλων δὲν ἐγένετο ἕως τώρα.

§105Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Πρέπει νὰ σημειωθῇ ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσε γνώμην ἀντικειμένην ἢ ἀντίθετον πρὸς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θεωρεῖ ἑαυτὴν ὑποχρεωμένην, ἵνα τὸ ζήτημα τοῦτο λύσῃ κατόπιν δοκιμῆς. Νομίζει ὅτι ἔχει δικαίωμα καὶ ἐξυπηρετεῖ τὸ συμφέρον τοῦ στρατοῦ, ἐὰν προβῇ εἰς τὴν ἀγορὰν αὐθαιρέτως, καὶ χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς δοκιμῆς, ἀπὸ τὸ Α ἢ Β κατάστημα; Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρέπει νὰ σημειωθῇ, διότι τὸ ζήτημα θὰ συζητηθῇ εὐρέως ἐν ἄλλῃ συνεδριάσει.

§106Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου οὐδεμίαν ἀπόφασιν ἔλαβον μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης. Τί θὰ πράξω εἰς τὸ μέλλον, δὲν δύναμαι νὰ τὸ εἴπω ἀπὸ τοῦδε.

§107Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι ματαίως συζητοῦμεν περὶ τοῦ θέματος τούτου, διότι, ἀφοῦ τὰ 9/10 τῶν ψηφισθέντων ἐπαχθῶν φόρων μέχρι σήμερον διετέθησαν πρὸς ἄλλον σκοπὸν, τὸ ὑπόλοιπον εἶναι τόσον ὀλίγον, ὥστε δὲν θὰ ἐξαρκέσῃ οὔτε σκέψις νὰ γείνῃ πρὸς ἀγορὰν πυροβόλων καὶ ὅπλων. Ἑπομένως θεωρῶ τὴν συζήτησιν ταύτην πρόωρον.

§108Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὲ πληροφορήσῃ, ἂν μεταξὺ τῶν ἄλλων ἐργοστασίων, τὰ ὁποῖα προέτειναν εἰς τὴν ἡμετέραν Κυβέρνησιν ν’ ἀποστείλωσι πυροβόλα πρὸς δοκιμὰς, καταλέγεται καὶ τὸ ἐργοστάσιον Κρούπ.

§109Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Καθ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, μὲ τὸ ἐργοστάσιον Κροὺπ συμβαίνει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σᾶς ἐπληροφόρησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς. Τὸ κατάστημα Κροὺπ δὲν ἔχει ἀποφασίσει ἀκόμη, ἂν θὰ στείλῃ πυρομαχικὰ ἢ οὔ.

§110ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ ἔτος 1887 ἀπεβίωσεν ἐνταῦθα ὁ πρῴην Μητροπολίτης Λαρίσης Δωρόθεος Σχολάριος, ὅστις διὰ τῆς διαθήκης του, συνταχθείσης κατὰ τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1884, κατέλιπε κληρονόμον γενικὸν τῆς περιουσίας αὑτοῦ, τὴν ὁποίαν τότε ὑπελόγισεν εἰς 300,000 δραχμάς, ἐκτὸς τῶν ἀρχιερατικῶν του ἀμφίων, βιβλίων καὶ λοιπῶν πραγμάτων, εὑρισκομένων ἐν τῇ οἰκίᾳ του, τὸ Ἐθνικὸν ἡμῶν Πανεπιστήμιον.

§111Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ποῖος Μητροπολίτης;

§112ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Δωρόθεος Σχολάριος. Διὰ κληροδοτήματος, κύριε Πρόεδρε, τὸ πλεῖστον μέρος τῆς περιουσίας του κατέλιπεν εἰς τὸν δῆμον Τρικκαίων, ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅπως τὰ χρήματα ταῦτα, τοκιζόμενα καταλλήλως καὶ ἀνατοκιζόμενα, μετὰ 30 ἔτη, καθ’ ἅ, ὡς ὑπελόγισεν οὗτος, ἤθελον ἀνέλθει εἰς 1,150,000 περίπου δραχμὰς, χρησιμεύσωσιν εἰς ἀνέργεσιν Γηροκομείου καὶ Ὀρφανοτροφείου ἐντὸς τῆς πόλεως Τρικκάλων, ὥρισε δὲ νὰ δαπανηθῶσι διὰ μὲν τὸ Ὀρφανοτροφεῖον δρ. 65,000, διὰ τὸν ναὸν τοῦ Ὀρφανοτροφείου 40,000, διὰ συντήρησιν δὲ τοῦ ἱδρύματος δραχμαὶ 385,000. Ἐπίσης διὰ τὸ κτίριον τοῦ Γηροκομείου 50,000, διὰ τὸν ναὸν τὸν ἐν αὐτῷ δραχ. 30,000, καὶ 275,000 διὰ συντήρησιν αὐτοῦ. Ἔχω ὅμως πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν μοὶ ἔδωκε σήμερον ὁ ἐνταῦθα παρεπιδημῶν δήμαρχος Τρικκαίων, ἐξ ἧς μανθάνω τὸ ἀπίστευτον γεγονὸς, ὅτι ἡ μεγάλη αὕτη περιουσία, ἐν διαστήματι 17 ἐτῶν, ἀντὶ νὰ αὐξηθῇ, ἐμειώθη εἰς μέγαν βαθμὸν, ἤτοι σήμερον ἡ ἐν λόγῳ περιουσία ἀνέρχεται μόλις εἰς 154,000 δραχμάς. Φρονῶ, ὅτι ἀταξία τις ὑπάρχει περὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ κληροδοτήματος τούτου. Ἄγομαι δὲ εἰς τὸ συμπέρασμα τοῦτο τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως τοῦ 1897, ὑπ’ ἀριθ. 81, ἀνέγνων σήμερον ἀπόφασιν τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας κυρίου Ἀθ. Εὐταξία, διὰ τῆς ὁποίας ἐλέγχει τὸ Πανεπιστήμιον, μάλιστα δὲ τὴν Πρυτανίαν, διὰ τὴν ἀταξίαν τὴν παρατηρουμένην εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ ἐν λόγῳ κληροδοτήματος καὶ καταλογίζει εἰς βάρος τοῦ τότε πρυτάνεως μέγα ποσόν. Παρακαλῶ ὅθεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ ζητήσῃ παρὰ τῆς Πρυτανείας καὶ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν σημείωσιν λεπτομερῆ τῆς διαχειρίσεως τῆς περιουσίας ταύτης, ἀπὸ τοῦ θανάτου τοῦ ἐν λόγῳ Μητροπολίτου μέχρι σήμερον, ἵνα γνωσθῇ εἰς πόσον ἀκριβῶς ποσὸν ἀνέρχεται ἡ περιουσία αὕτη, καὶ ἐκ τίνων συνίσταται κτημάτων, ἀκινήτων ἢ κινητῶν.

§113Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Ἡ ἐπιθυμία ἡμῶν, ὅπως μάθωμεν τὰ τῆς διαχειρίσεως τοῦ κληροδοτήματος τούτου, εἶναι λίαν δεδικαιολογημένη, διότι, ὡς ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τρικκάλων συνάδελφος, τὸ πλεῖστον τῆς κληρονομικῆς περιουσίας, τὰ ¾, ἀνήκει εἰς τὸν δῆμον Τρικκαίων. Εἶναι δὲ τοσοῦτο μᾶλλον δεδικαιολογημένη ἡ ἐπιθυμία ἡμῶν αὕτη, καθόσον διάφοροι φῆμαι ἀόριστοι, ὡς ἠθέλησε νὰ παραστήσῃ ὁ κ. συνάδελφος, παριστῶσι τὸ ποσὸν κατ’ ἔτος ἐλαττούμενον, ἀντὶ νὰ βλέπωμεν αὐτὸ αὐξανόμενον. Ἐν τοῖς ἀπολογισμοῖς τῆς διαχειρίσεως τοῦ Πανεπιστημίου ἀναγράφεται τὸ ποσὸν τῆς περιουσίας ταύτης εἰς 155,000 δραχμὰς, ἐνῷ κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς ἡμῶν ἔδει τοῦτο νὰ ἀνέρχηται εἰς 300,000 καὶ πλέον. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐκταθῶ σήμερον, ἀλλ’ εἶναι ζήτημα, περὶ τὸ ὁποῖον ἐγένοντο διάφοροι συμβιβασμοὶ καὶ ἐπῆλθον πολλαὶ ἀταξίαι. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξαναγκάσῃ τὸ Πανεπιστήμιον νὰ καταθέσῃ ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἵνα μελετηθῇ ἡ ὑπόθεσις.

§114ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Παρακαλῶ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ καταθέσωσιν ἐγγράφως τὰς ἐπερωτήσεις των, ἵνα ζητήσω τὰ ἔγγραφα.

§115Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Νάξου κατέθετεν ἐπὶ δεκαετίαν περίπου τοὺς πόρους αὐτοῦ εἰς τὸ ταμεῖον Νάξου ἀτόκως, καὶ ἀπετελέσθη κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο ποσὸν 50,000–60,000 δραχμῶν. Ἐζητήσαμεν, ἢ τὸ ποσὸν τοῦτο νὰ κατατεθῇ ἐντόκως εἰς τὸ Κεντρικὸν Ταμεῖον, ἢ νὰ μᾶς ἀποδοθῇ, ὅπως καταθέσωμεν αὐτὸ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἐντόκως, ἀλλὰ δυσκολίαι παρουσιάζονται εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον διὰ τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ ταμείου Νάξου. Ἐπειδὴ δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω ὁποίας δυσκολίας παρουσιάζει ἡ ἐξέλεγξις τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ ταμείου Νάξου εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ νὰ γείνῃ ἡ ἐξέλεγξις, διότι πρὸ δύο μηνῶν ἐζητήσαμεν τὸ χρῆμα, καὶ εἰσέτι δὲν ἠδυνήθημεν νὰ λάβωμεν αὐτό.

§116Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἔν τινι τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν Διαταγμάτων τῶν ἐκτελεστικῶν τοῦ νόμου περὶ προαγωγῆς τῶν κατωτέρων οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ. Ὡς ἠδυνήθην τότε νὰ ἀντιληφθῶ, καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κατεῖδεν, ὅτι τὰ Διατάγματα καὶ πρὸς τὸν νόμον ἀντέκειντο, καὶ ἀταξίαν τινὰ ἔφερον εἰς τὸν κατ’ ἀρχαιότητα καὶ τὸν κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμὸν τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ, ἤλπιζον δέ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, εἰς τὰ μέτρα, ἅτινα ἐπρόκειτο νὰ λάβῃ πρὸς διοργάνωσιν τοῦ Ναυτικοῦ, —καὶ ἔλαβέ τινα, ὑποβαλὼν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδια, ἅτινα θὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ κατὰ πόσον εἶναι συντελεστικά,— ἤλπιζον, λέγω, ὅτι ἤθελε λάβει πρόνοιαν καὶ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἵνα μὴ ἐν τῷ μέλλοντι γεννῶνται παράπονα καὶ ἀδικίαι, ἀλλὰ παραδόξως εἶδον, ὅτι τοιαύτην πρόνοιαν δὲν ἔλαβε. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ εἰσαγάγῃ, ἐὰν νομίζῃ εὔλογον, νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν, κανονίζον τὰ κατὰ τοὺς προβιβασμοὺς τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου τοῦ Ναυτικοῦ ἡμῶν.

§117ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Μάλιστα.

§118Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Εἰς τὸν λιμένα τῆς Κυλλήνης, ὁ ὁποῖος κεῖται ἀντικρὺ τῆς Ζακύνθου, ἀπέχων αὐτῆς περὶ τὰ 15 μίλια, ἔχει κατασκευασθῆ λιμενοβραχίων, εἰσερχόμενος ἐντὸς τῆς θαλάσσης περὶ τὰ 200 μέτρα. Ἐπὶ τοῦ λιμενοβραχίονος τούτου ὑπάρχει εἷς φανὸς πρὸς ὁδηγίαν τῶν εἰσπλεόντων νύκτωρ ἀτμοπλοίων καὶ ἱστιοφόρων πλοίων. Δυστυχῶς ὅμως ὁ φανὸς οὗτος, ἀντὶ νὰ τοποθετηθῇ εἰς τὸ ἄκρον τοῦ λιμενοβραχίονος, ἐτοποθετήθη ἐκεῖ, ὅπου ἦτο τοποθετημένος πρὸ τῆς κατασκευῆς τοῦ λιμενοβραχίονος, δηλαδὴ περὶ τὰ 200 μέτρα ἐνδοτέρω τῆς ἄκρας τοῦ λιμενοβραχίονος. Ἕνεκα τοῦ ἀτόπου τούτου διατρέχουσι σπουδαῖον κίνδυνον τὰ νύκτωρ προσεγγίζοντα ἀτμόπλοια καὶ ἱστιοφόρα, διότι, ἐὰν στραφῶσι πρὸς τὰ ἀριστερά, θὰ προσκρούσωσιν ἐπὶ τῶν ἐκεῖ ὑπαρχουσῶν ὑφάλων, ἐὰν στραφῶσι δεξιά, θὰ προσκρούσωσιν ἐπὶ τοῦ κρηπιδώματος τοῦ λιμενοβραχίονος καὶ θὰ καταστραφῶσιν. Ἐκτὸς δὲ τοῦ μεγάλου κινδύνου, ὃν ἐκ τούτου διατρέχουσιν οἱ ναυτιλλόμενοι, ἐπέρχεται καὶ μεγάλη ζημία εἰς τοὺς ἐκεῖ κατοικοῦντας, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσι μέγαν πληθυσμόν, διότι ἐκτὸς τῶν συμπολιτῶν μου, οἵτινες διαμένουσιν ἐν Κυλλήνῃ, συγκεντροῦνται ἐκεῖ — διότι εἶναι τὸ ἐπίνειον πέντε τῶν μεγαλειτέρων δήμων τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας — καὶ πολλοὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι μεγάλως ὑποφέρουσι, διότι τὰ ἀτμόπλοια, ἕνεκα τοῦ κινδύνου, τὸν ὁποῖον, ὡς εἶπον, διατρέχουσι, δὲν προσεγγίζουσιν ἐν Κυλλήνῃ, πολλοὶ δὲ συμπολῖταί μου ἀναγκάζονται ἕνεκα τούτου νὰ μένωσιν ἐκεῖ ἐπὶ ἑβδομάδας, μὴ δυνάμενοι νὰ διαπεραιωθῶσιν εἰς τὴν Ζάκυνθον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ διατάξῃ τὴν μεταφορὰν τοῦ φανοῦ ἐκ τοῦ μέρους, εἰς τὸ ὁποῖον νῦν εὑρίσκεται, καὶ τὴν τοποθέτησιν αὐτοῦ εἰς τὸ ἄκρον τοῦ λιμενοβραχίονος· τοῦτο δὲ δύναται εὐκόλως νὰ διατάξῃ ὁ κ. Ὑπουργός, καθόσον εἰς οὐδεμίαν δαπάνην θὰ ὑποβληθῇ τὸ Δημόσιον διὰ τὴν μεταφορὰν ταύτην, διότι ὁ φανὸς εἶναι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐστηριγμένοι ἐπὶ σιδηρῶν ῥάβδων, καὶ ἑπομένως εὐκόλως καὶ ἄνευ δαπάνης, ἢ τὸ πολὺ ἐλαχίστης, εἶναι δυνατὸν νὰ τοποθετηθῇ εἰς τὸ ἄκρον τοῦ λιμενοβραχίονος.

§119ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Μάλιστα.

§120Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν Βουλευτὴς ἀπηύθυνεν ἐρώτησίν τινα πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐτήρησε σιγήν. Ἴσως ὑπάρχει λόγος πρὸς τοῦτο. Δὲν ἐπιμένω νὰ ἐκβιάσω ἀπάντησίν τινα τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ ἐπεθύμουν ἁπλῶς νὰ εἴπῃ, ἂν ὑπάρχει λόγος τις, ἐπιβάλλων τὴν σιωπὴν ταύτην, καὶ ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἠξεύρωμεν, πότε θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§121Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τίνος θέματος;

§122Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου.

§123Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς Πατρῶν ἐπεφυλάχθη νὰ ὁμιλήσῃ, ὅταν φθάσωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§124Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Σᾶς ἠρώτησε, πότε θὰ συζητηθῇ τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον καὶ διατὶ ἀνεβλήθη.

§125Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἡμερησία διάταξις δεικνύει, πότε θὰ συζητηθῇ τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον. Ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων, καὶ κατόπιν νὰ ἔλθῃ τὸ σταφιδικόν.

§126Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος τῆς ἀναβολῆς;

§127Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βουδούρης ἔχει τὸν λόγον.

§129Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ μὲ ἀκροασθῇ. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Χαλκίδος καὶ ἐν τῷ δήμῳ Κηρέως ὑπάρχει χωρίον ὀνομαζόμενον Παγώντας. Τὸ χωρίον τοῦτο ἔχει δάσος, τὸ ὁποῖον ἀφ’ ἧς ἐποχῆς τὸ Ἑλληνικὸν Βασίλειον ἐκηρύχθη ἐλεύθερον εἶναι ἰδιοκτησία τῶν χωρικῶν. Μετὰ παρέλευσιν ὅμως ἔκτοτε 80 ἐτῶν εἷς κύριος δασάρχης ἐξέδωκε φετφᾶν, καὶ ἐκήρυξε τὸ δάσος τοῦτο ἐθνικόν· ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τοῦ φετφᾶ τούτου ἐκδίδει ἀδείας ὑλοτομίας ὡς ἐπὶ δάσους ἐθνικοῦ. Τὸ χωρίον αὐτὸ ἕνεκα τούτου πρόκειται νὰ καταστραφῇ ἐντελῶς, διότι τὸ δάσος εἶναι τὸ μόνον κτῆμα, τὸ ὁποῖον ἀποδίδει εἰσοδήματα. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Γνωρίζω, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς Χαλκίδος, ὁ φίλος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ πολλοῦ καταγίνεται διὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, καὶ ἐν τούτοις οὐδεμία πρόνοια λαμβάνεται, διότι φαίνεται ὅτι οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου, οἱ ῥαγιάδες τοῦ ἀνθυπομοιράρχου δασάρχου, πρέπει νὰ βλέπωσιν ἀπαθῶς τὴν καταστροφὴν τῆς περιουσίας των. Παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ, νὰ λάβητε τὴν καλωσύνην νὰ διατάξητε ἕνα τῶν ἐντίμων ὑπαλλήλων τοῦ δασικοῦ τμήματος,—διότι ἐκεῖ ὑπάρχουσι καὶ πολλοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι μεγάλην ἀδυναμίαν πρὸς τὸ ἐκλεκτὸν βούτυρον, τὸ ὁποῖον παράγει ἡ Χαλκίς, —νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου καὶ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν, νὰ λάβητε δὲ τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς ἄρσιν τοῦ ἀδίκου.

§130ΑΥΓΕΡ. ΑΒΕΡΩΦ. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χαλκίδος Βουλευτής, παρουσιάζεται εἰς πολλὰ μέρη. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ξηροχωρίου ὑπάρχει χωρίον, ὀνομαζόμενον Καματεριάδες, τὸ ὁποῖον ἐπωλήθη πρὸ 30 καὶ πλέον ἐτῶν ἀπὸ τὴν οἰκογένειάν μου εἰς τοὺς χωρικούς, πλὴν δὲ τοῦ λοιποῦ μέρους ὑπῆρχε καὶ δάσος ἐκεῖ, τὸ ὁποῖον περιῆλθεν εἰς τὴν πλήρη ἰδιοκτησίαν τῶν χωρικῶν. Πρὸ δύο ἐτῶν ὅμως ὁ δασάρχης ἄνευ λόγου τὸ ἐκήρυξεν ἐθνικόν, καὶ δὲν ἐπιτρέπει ὑλοτομίαν. Οἱ χωρικοὶ ἀνεφέρθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὑπέβαλον δὲ καὶ ὅλους τοὺς τίτλους των, διότι ὑπάρχουσι καὶ τίτλοι πλήρους ἰδιοκτησίας ἐπὶ τοῦ δάσους, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἀπέκτησαν αὐτὸ διὰ παραγραφῆς, ἀφοῦ ἐπὶ τριάκοντα καὶ πλέον ἔτη κατέχουσιν αὐτό· ἐν τούτοις τὸ Ὑπουργεῖον οὐδεμίαν μέχρι τοῦδε ἔδωκεν ἀπάντησιν, καὶ ἕνεκα τούτου οἱ χωρικοὶ δὲν δύνανται νὰ ὑλοτομήσωσι. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ τὴν δέουσαν μέριμναν καὶ περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης.

§131Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμοία ἀναφορά, κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὑπὸ τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Μαμουσιᾶς τοῦ δήμου Αἰγίου. Φαίνεται ὅτι εἶναι γενικὸν τὸ μέτρον, ἵνα χαρακτηρισθῶσιν ὡς ἐθνικὰ πάντα τὰ δάση. Τὸ δάσος, περὶ τοῦ ὁποίου ὑπεβλήθη ἡ ἀναφορά, εἶναι ῥητινοφόρον, ἠθέλησαν δὲ αἱ δασικαὶ ἀρχαὶ καὶ τοῦτο νὰ θεωρήσωσιν ὡς δημόσιον.

§132Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Σημειώσατέ μοι, παρακαλῶ, τὸ ὄνομα τοῦ χωρίου.

§133Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀναφορά, ἡ ὁποία θὰ περιέλθῃ εἰς χεῖρας ὑμῶν.

§134Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρὸ πολλῶν ἡμερῶν εἶχον ζητήσει τὴν κατάθεσιν πληροφοριῶν τινων, ἀφορωσῶν τὰ ταχυδρομεῖα καὶ τηλεγραφεῖα. Αἱ πληροφορίαι αὗται εἰσέτι δὲν κατετέθησαν.

§135Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐζήτησα τὰς αἰτηθείσας πληροφορίας καὶ θὰ καταθέσω ταύτας. Ἀπαιτεῖται ἐργασία, ὅπως χορηγηθῶσιν αἱ πληροφορίαι. Ἐλπίζω ὅμως, ὅτι ἐντὸς δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν θὰ δυνηθῶ νὰ καταθέσω ταύτας.

§136Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Χθὲς ἐγένετο λόγος ἐν τῇ Βουλῇ περὶ τῶν ἐνεργειῶν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως παρὰ τῇ Ἰταλικῇ Κυβερνήσει σχετικῶς μὲ τὰς εἰδήσεις τὰς διαδοθείσας περὶ παρεμποδίσεως τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἑλληνικῶν οἴνων ἐν Ἰταλίᾳ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν ἦναι δυνατόν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, πρῶτον μὲν περὶ τῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως καὶ δεύτερον, ποῦ εὑρίσκεται τὸ ζήτημα τῶν διαθέσεων τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως παρεμποδίσῃ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἑλληνικῶν οἴνων, τῶν ἐκ ξηρᾶς σταφίδος κατὰ πρῶτον λόγον, γενικώτερον δὲ ὅλων τῶν οἴνων, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας.

§137ΑΘΩΣ ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1900 ἀπηγόρευσε τὴν εἰσαγωγὴν ἐν Ἰταλίᾳ οἴνων ἐκ ξηρῶν σταφυλῶν· ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γένηται ἐνέργεια παρὰ τῇ Ἰταλικῇ Κυβερνήσει, ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ εἰσαγωγὴ σταφιδίτου, ἀφοῦ διὰ νόμου ἀπηγορεύθη καὶ ἡ κατασκευὴ οἴνων ἐκ ξηρῶν σταφυλῶν καὶ ἡ ἐμπορία τοιούτων οἴνων ἐν Ἰταλίᾳ. Ἀλλὰ προσκόμματα παρεμβάλλονται εἰς τὴν εἰσαγωγὴν ἐν Ἰταλίᾳ καὶ ἄλλων ἑλληνικῶν οἴνων, οὐχὶ μόνον τοῦ σταφιδίτου, διότι οἱ οἶνοι οὗτοι ἐθεωρήθησαν ὡς νενοθευμένοι καὶ οὐχὶ γνήσιοι. Αἱ χημικαὶ ἀναλύσεις, αἱ γενόμεναι ἐν Ἰταλίᾳ, ἀπέδειξαν, κατὰ τὴν γνώμην τῶν ἁρμοδίων τελωνειακῶν ἀρχῶν, ὅτι οἱ οἶνοι ἐκεῖνοι δὲν ἦσαν γνήσιοι. Καθ’ ἃ διατείνονται ὅμως οἱ παραλῆπται τῶν οἴνων τούτων, οἱ οἶνοι ἦσαν γνήσιοι, αἱ δὲ ἀναλύσεις αἱ γενόμεναι δὲν ἦσαν κατὰ πάντα ἀκριβεῖς. Ἡ ἐν Ρώμῃ Ἑλληνικὴ Πρεσβεία προέβη εἰς διαμαρτυρίας, θὰ δυνηθῶ δὲ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας νὰ καταθέσω καὶ ἔγγραφά τινα, ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν ὁποίων θὰ πεισθῇ ἡ Βουλή, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις οὐδὲν παρέλειψεν, ὅπως προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα τῶν Ἑλλήνων παραγωγῶν.

§138Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ζήτημα ἐτέθη ὑπὸ γενικωτέραν ἔποψιν. Δὲν ἐπρόκειτο — καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ἐμὲ τοὐλάχιστον — νὰ ζητηθῶσι πληροφορίαι σχετιζόμεναι πρὸς τὴν εἰσαγωγὴν ὡρισμένων οἴνων, οἱ ὁποῖοι ἀπήντησαν δυσκολίας, καὶ οἵτινες εὗρον πᾶσαν δυνατὴν προστασίαν ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ζήτημα ἐτέθη ὑπὸ γενικωτέραν ἔποψιν. Παρεστάθη, — καὶ τοιαύτην ἀντίληψιν ἐσχημάτισα καὶ ἐγὼ ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχω, — ὅτι ἐν Ἰταλίᾳ ἐπικρατεῖ πνεῦμα παρακωλύσεως μέχρις ἀπαγορεύσεως τῆς εἰσαγωγῆς οἴνων ἑλληνικῶν. Καὶ ὁ λόγος εἶναι εὐνόητος, διότι ἡ Ἰταλικὴ παραγωγὴ οἴνων σήμερον ὑπερτερεῖ κατὰ πολὺ τὴν κατανάλωσιν καὶ τὴν ἐξαγωγὴν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, καὶ τοῦτο ἕνεκα τῆς λήξεως τῆς συνθήκης, τὴν ὁποίαν ἡ Ἰταλία εἶχε συνάψει μετὰ τῆς Αὐστρίας. Κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω, ἐν τῇ Ἰταλικὴ Βουλῇ ἐγένετο συζήτησις, μοὶ εἶπον δέ, ὅτι ὑπάρχει καὶ νομοσχέδιον, ἑτοιμασθὲν ὅπως ὑποβληθῇ εἰς τὴν Ἰταλικὴν Βουλήν, τὸ ὁποῖον ἐπαυξάνει τὰς δυσχερείας τῆς εἰσαγωγῆς ἑλληνικῶν οἴνων, καὶ ὅτι ὑπάρχει ἐν τῷ ἰσχύοντι νόμῳ ῥητὴ ἀπαγόρευσις εἰσαγωγῆς οἴνου σταφιδίτου.

§139Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ὑπάρχει ἐν τῷ νόμῳ ῥητὴ ἀπαγόρευσις· ὁ σταφιδίτης θεωρεῖται ὡς οἶνος μὴ γνήσιος.

§140Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου δὲν ὑπάρχει ἄλλη τις νομοθετικὴ ἐργασία, ἢ ἐνέργεια κυβερνητικὴ, τείνουσα εἰς τὸ νὰ γεννήσῃ νέας δυσχερείας; Τοῦτο ἐπεθύμουν νὰ πληροφορηθῶ.

§141Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τοὺς οἴνους, οὓς αἱ ἁρμόδιαι Ἰταλικαὶ τελωνειακαὶ ἀρχαὶ θεωροῦσι γνησίους, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι θὰ παρακωλυθῇ ποτε ἡ εἰσαγωγὴ αὐτῶν ἐξ Ἑλλάδος εἰς Ἰταλίαν, ἐκτὸς ἐὰν καταγγελθῇ ἡ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας συνθήκη. Ἐφ’ ὅσον ἡ συνθήκη αὕτη μένει ἐν ἰσχύϊ, ἐννοεῖται ὅτι ἡ Ἰταλία δὲν θ’ ἀπαγορεύσῃ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν οἴνων τούτων. Τὸ ζήτημα ἔχει ἄλλως. Ἐν Ἰταλίᾳ θεωροῦνται μὴ γνήσιοι οἶνοι, ἐκεῖνοι, οἵτινες καὶ κατὰ τὴν διαβεβαίωσιν τῶν ἐμπόρων, τῶν ἀποστελλόντων τοὺς οἴνους, καὶ τῶν παραληπτῶν αὐτῶν, ὡς καὶ κατὰ τὴν γνώμην τῆς Ἑλληνικῆς Πρεσβείας καὶ τῶν προξενικῶν ἡμῶν ἀρχῶν, εἶναι γνήσιοι.

§142Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὅταν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καταθέσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, βεβαίως θὰ συζητήσωμεν ἐν πληρεστέρᾳ γνώσει τοῦ ζητήματος. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι προκαταβολικῶς, καὶ ἄνευ τῶν ἐγγράφων, ἀποβλέποντες μόνον εἰς τὸ κείμενον τῆς συνθήκης τῆς ἐμπορικῆς, τὴν ὁποίαν ἔχομεν μετὰ τῆς Ἰταλίας, δυνάμεθα νὰ πιστεύωμεν, ὅτι ἔχομεν δικαίωμα νὰ εἰσάγωμεν τοὺς οἴνους ἡμῶν εἰς Ἰταλίαν ἐλευθέρως, ὑποβληθέντας ἤδη ἀπὸ τοῦ 1900 καὶ εἰς φόρον 12½ φράγκων κατὰ ἑκατόλλιτρον, ἀντὶ 5, τὰ ὁποῖα ἐπληρώνομεν ἄλλοτε δυνάμει τῆς κυρίας συνθήκης. Ἔχομεν ἀναμφιβόλως τὸ δικαίωμα ἐκ τῆς συνθήκης, ἡ ὁποία ἰσχύει συνεπείᾳ τῆς νεωτέρας καὶ εἰς τὸ διαρκές, οὕτως εἰπεῖν, ἀνανεώσεως αὐτῆς, ἐκτὸς ἐὰν πρὸ ἓξ μηνῶν καταγγελθῇ, καὶ ἡ ὁποία μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα τῆς ἐλευθέρας εἰσαγωγῆς καὶ ἐλευθέρας ἐμπορίας καὶ τῶν ἑλληνικῶν οἴνων. Ἐὰν ἡ Ἰταλία ψηφίζῃ ἑκάστοτε, κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτῇ, νόμους, οἵτινες χαρακτηρίζουσι τοὺς ἡμετέρους οἴνους ὡς μὴ χημικῶς κατασκευαζομένους, ἢ ὅτι οὗτοι δὲν εἶναι σύμφωνοι μὲ τὴν ἐπιθυμίαν τῶν ἐν Ἰταλίᾳ χημικῶν ἢ τῶν προϊσταμένων αὐτῶν, θὰ στερηθῶμεν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον καὶ αὐτῶν τῶν ἐλαχίστων εὐεργετημάτων τῆς συνθήκης, καθ’ ἣν ἔχομεν τὸ δικαίωμα ἀναμφισβητήτως τῆς ἐλευθέρας εἰσαγωγῆς καὶ ἐμπορίας τῶν ἑλληνικῶν οἴνων. Δὲν δικαιοῦται δὲ νῦν νὰ ποιῆται διακρίσεις οἴνων ἡ Ἰταλία, καθόσον, ὅτε κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1900 συνεβλήθη περὶ τῶν ἑλληνικῶν οἴνων, αὐτῆς τῆς ποιότητος οἱ οἶνοι εἰσήγοντο, καὶ ὑπὲρ αὐτῶν ἐμερίμνησε τότε ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, καὶ περὶ αὐτῶν συνεβλήθημεν, τῶν ἐν βυτίοις καὶ βαρελίοις. Ἐὰν βεβαίως ἡ Ἰταλία παραβαίνῃ τὴν συνθήκην, ἥτις ἰσχύει ἤδη μεταξὺ ἡμῶν καὶ αὐτῆς, νομίζω ὅτι ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ διαμαρτυρηθῶμεν, καθόσον, ἐὰν ἐνθυμῆσθε, καὶ ἡ Ἰταλία πρό τινος χρόνου, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συνθήκης ταύτης, διεμαρτυρήθη, διότι εἶχεν ὑποβληθῆ νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν διὰ τὴν σταφίδα· καίτοι δὲ ἡ διαμαρτυρία αὐτῆς ἦτο ἄδικος καὶ παράλογος, οὐχ ἧττον ἡ διαμαρτυρία ἐκείνη παρεκώλυσε τὴν ψήφισιν νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐθεωρεῖτο ὑπὸ τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν ὡς σωτήριον. Νομίζω ὅτι ἔχομεν καὶ ἡμεῖς δικαίωμα νὰ διαμαρτυρηθῶμεν, καὶ νὰ προβῶμεν καὶ παραιτέρω, διότι, ἐὰν ὁ οἶνος, ὁ ὁποῖος εἶναι τὸ κυριώτερον προϊόν, τὸ ὁποῖον ἡ Ἑλλὰς ἐξάγει εἰς τὴν Ἰταλίαν, παρακωλυθῇ διὰ τοιούτων χημικῶν ἀναλύσεων καὶ νομοθετημάτων ἀλχημιστικῶν, σκοπούντων τὴν καταστρατήγησιν τῶν ὅρων τῆς συνθήκης εἰς βάρος τῶν ἑλληνικῶν οἴνων, οὐδὲν ἔχομεν πλέον συμφέρον ἐκ τῆς μετὰ τῆς Ἰταλίας ἐμπορικῆς συνθήκης, καὶ πρέπει νὰ σκεφθῇ ἡ Κυβέρνησις, ἂν δὲν συμφέρει ἡμῖν ἐμπορικῶς νὰ καταγγείλωμεν καὶ τὴν ἐμπορικὴν συνθήκην καὶ τὴν περὶ ἐκδόσεως ἐγκληματιῶν, ἵνα γνωρίζωμεν τοὐλάχιστον, ὅτι οὐδεμίαν ἔχομεν ἐμπορικὴν ἢ τελωνειακὴν ὑποχρέωσιν πρὸς τὴν Ἰταλίαν, οὐδ’ ἀφορμὰς ἑπομένως ἀντεγκλήσεων καὶ συζητήσεων.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μελισσηνὸς ἔχει τὸν λόγον.

§144Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Εἰς τὸ τελωνεῖον Κερκύρας ὑπηρετεῖ ὡς ἐλεγκτὴς ὁ Κερκυραίαν σύζυγον ἔχων καὶ ἐν Κερκύρᾳ ἐνασκῶν τὰ πολιτικά του δικαιώματα Δημακόπουλος. Καθιστῶ τοῦτο γνωστὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ μὴ κάμῃ πάλιν λάθος.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Λιμπρίτης ἔχει τὸν λόγον.

§146Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Κατόπιν τῆς τελέσεως τῶν Πανελληνίων ἀγώνων, βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, — ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι παρών, ἀλλὰ πρὸς τὸν ὁποῖον θὰ διαβιβασθῶσι διὰ τοῦ Προεδρείου οἱ λόγοι μου, — θὰ ἀντελήφθη τῆς ἀνάγκης τῆς συμπληρώσεως τοῦ Σταδίου. Γνωρίζετε, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι, ἐν ὅσῳ εἰργάζετο ἐντὸς τοῦ Σταδίου ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐκτελεστικὴ τῆς ἀναμαρμαρώσεως, τὸ πρᾶγμα ἦτο εὔκολον, καὶ δὲν ἠθέλησαν νὰ μᾶς παρεμβάλωσι προσκόμματα. Συντελεσθείσης ὅμως τῆς ἐργασίας, ἢ μᾶλλον μικρᾶς ἔτι ὑπολειπομένης ἐργασίας ἐντὸς τοῦ Σταδίου, εἶναι ἀνάγκη μετ’ ὀλίγον νὰ ἀρχίσῃ ἡ κατασκευὴ τοῦ περιβόλου, ὁ ὁποῖος θὰ στοιχίσῃ περὶ τὰς 150,000 δραχμὰς καὶ ὁ ὁποῖος θὰ ἦναι ἡ ἐπίστεψις τοῦ ὁπωσδήποτε ἀρκετὰ πολυτελοῦς ἔργου· ἀλλ’ ἐκεῖ ἡ ἐπιτροπὴ φοβεῖται ὅτι θ’ ἀπαντήσῃ δυσχερείας καὶ προσκόμματα, διότι ἐκεῖ εἶναι τὰ μὴ καταληφθέντα ἰδιόκτητα κτήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀπηλλοτριώθησαν εἰσέτι, καίτοι καὶ τὰ ἐντὸς τοῦ Σταδίου καταληφθέντα δὲν ἔχουσιν ἅπαντα ἀπαλλοτριωθῆ. Αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν περὶ ἀπαλλοτριώσεως τῶν κτημάτων ἐκείνων. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν ἀποζημιώσεων ἀνέρχεται εἰς σημαντικὸν ποσὸν, 300,000–400,000 δραχμῶν, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ παρακαλέσω τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ σκεφθῇ, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ Σταδίου. Ἐγὼ μάλιστα ἔχω τὴν γνώμην,—καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ κρίνω καλὸν νὰ φέρω αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν τῆς Κυβερνήσεως,—ὅτι τὸ Στάδιον, καλῶς ἐκμεταλλευόμενον, (διότι ἐπὶ τέλους δὲν βλέπω τὸν λόγον, δι’ ὃν νὰ μὴ γείνῃ ἐκμετάλλευσις τοῦ Παναθηναϊκοῦ Σταδίου) δύναται νὰ παράσχῃ 150,000 καὶ 200,000 δραχμῶν ἐτήσιον εἰσόδημα. Ἑπομένως ἡ συμπλήρωσις τοῦ Σταδίου καὶ ἡ μελέτη, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἂς προσελκύσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Βεβαιωθῆτε δὲ, ὅτι τὸ Στάδιον, χωρὶς νὰ χάσῃ τι ἐκ τῆς λαμπρότητός του, οὐδ’ ἐκ τοῦ ὕψους τῆς ἰδέας, ἡ ὁποία ὑπηγόρευσε τὴν ἀνακαίνισιν αὐτοῦ, δύναται νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς ἐκμετάλλευσιν καὶ κατ’ ἄλλην διεύθυνσιν. Θὰ δώσω δ’ ἀμέσως ὑμῖν ἓν σημεῖον. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ ἀναπαράστασις ἀρχαίων δραμάτων βεβαίως προσλαμβάνει ποιάν τινα λαμπρότητα, καὶ διαθέτει τὸν ἀκροατὴν εἰς εὐάρεστον ἀκρόασιν, ὅταν εἰς ἓν ἀρχαῖον ἢ ἀρχαιοπρεπὲς κτίριον γίνηται ἡ ἀναπαράστασις. Οὕτω προσεφύγομεν πάντοτε εἰς τὸ Ὠδεῖον Ἡρώδου τοῦ Ἀττικοῦ ἢ εἰς τὸ Θέατρον τοῦ Διονύσου. Δὲν νομίζετε ὅτι διὰ μικρᾶς διασκευῆς προσωρινῆς τοῦ ἐσωτερικοῦ, τοποθετυμένης σκηνῆς ὀλίγας ὥρας πρὸ τῆς παραστάσεως, δύναται τὸ Στάδιον νὰ παράσχῃ νυκτερινὰς παραστάσεις θαυμασίας; Ὁ φωτισμὸς τοῦ Σταδίου δι’ ἠλεκτρικοῦ φωτὸς δύναται νὰ ἦναι ἄπλετος καὶ πλήρης. Γνωρίζετε ὅτι ἡ πέριξ ὁδὸς εἶναι εἰς τὸ ὕψος τοῦ ἀνωτάτου περιβόλου. Ἐὰν ἐκεῖθεν τεθῶσι κάλοι, διὰ τῶν ὁποίων θέλομεν ῥίψει τὸ φῶς ἐκ τοῦ μέσου κατὰ τὴν ἄκανθαν ἐπὶ τῆς κονίστρας, οὐδαμοῦ θὰ ἔχωμεν σκιὰν, διότι πάντων τῶν καθημένων ἡ σκιὰ θὰ πίπτῃ ἐπὶ τῶν καθισμάτων αὐτῶν, καὶ οὕτω δύναται νὰ προσλάβῃ θαυμασίαν λαμπρότητα τὸ Στάδιον, κἄτι τι φαντασμαγορικόν. Μὴ ἀφήσητε τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ Σταδίου, καὶ πιστεύσατε, ὅτι δύναται νὰ γείνῃ συνδυασμός τις ἐπὶ τέλους διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ Σταδίου· διότι, Κύριοι, ὑποθέτω —καὶ δίδω τὴν πληροφορίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν—ὅτι θὰ ἔχωμεν ἓν περίσσευμα ἐκ τοῦ διατεθέντος ποσοῦ ὑπὸ τοῦ ἀειμνήστου ἀνδρὸς, ὅπερ δυνάμεθα νὰ διαθέσωμεν ὑπὲρ κατασκευῆς πυλῶνος ἢ προπυλαίων, ὡς ἤθελον ἀποφασίσει οἱ ἁρμόδιοι Διευθυνταὶ τῶν Ἀρχαιολογικῶν Σχολῶν καὶ ἄλλοι ἀρχαιολόγοι. Δυνατὸν νὰ μὴ ἀρκέσῃ τὸ ποσὸν τῶν 300,000 ἢ 400,000 δραχμῶν, περὶ οὗ ἐν ἀρχῇ εἶπον, διὰ τὰς ἀποζημιώσεις. Ἐὰν ὅμως ἡ ἐκμετάλλευσις τοῦ Σταδίου γείνῃ ὡς πρέπει, δύναται τὸ ἐκ ταύτης εἰσόδημα νὰ συμπληρώσῃ τὸ ἀπαιτηθησόμενον ποσόν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος μετὰ πολλοῦ ἐνδιαφέροντος ἔχει ἐπιληφθῆ τοῦ θέματος τούτου, νὰ μὴ παραλείψῃ νὰ συνεχίσῃ τὰς ἐργασίας του καὶ τὰς φροντίδας του, συνάμα δὲ νὰ γείνῃ καὶ ἡ δέουσα φροντὶς περὶ ἀπαλλοτριώσεως τοῦ πέριξ χώρου.

§147ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Τὰ τῆς ἀπαλλοτριώσεως τοῦ Σταδίου, κύριε Πρόεδρε, εὑρίσκονται ἐν τῷ πέρατι αὐτῶν περίπου· διότι κατὰ τὸ 1903 εἶχε ψηφίσει ἡ Βουλὴ ἔκτακτον πίστωσιν δραχμῶν 370,000 πρὸς ἀπαλλοτρίωσιν τῶν διεκδικουμένων ἐντὸς τοῦ Σταδίου καὶ περὶ τὸ Στάδιον ξένων χώρων. Περὶ τὸ τέλος τοῦ λήξαντος ἔτους, κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον, ἡ τότε Κυβέρνησις ἐξέδωκε τὸ ἔνταλμα τῶν 370,000 δραχμῶν, ὅπως διὰ τοῦ ποσοῦ τούτου πληρωθῶσιν οἱ δικαιούμενοι εἰς ἀποζημίωσιν, ἀλλ’ ἡ ἀποζημίωσις αὕτη δὲν ἐπραγματοποιήθη, διότι οἱ τίτλοι τῶν κατόχων δὲν εἶχον, ὡς ὁ νόμος ἀπαιτεῖ, ἐξελεγχθῆ ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ὑπῆρξαν δὲ καὶ ἄλλαι τινὲς ἀνωμαλίαι, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἠναγκάσθη τότε ἡ Κυβέρνησις τὸ ἔνταλμα ἐκεῖνο νὰ μετατρέψῃ εἰς γραμμάτιον παρακαταθήκης. Νῦν τὰ χρήματα ταῦτα εὑρίσκονται ἐν τῷ Κεντρικῷ Ταμείῳ εἰς βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως τοῦ 1903. Ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ τὸ ζήτημα τοῦτο, ἐλπίζω δὲ, ὅτι ταχέως θέλω εὑρεθῆ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἀναγγείλω τὸ πέρας τῆς ὑποθέσεως ταύτης.

§148Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐλέχθη ὑπὸ τῶν προλαλησάντων, ὅτι τὸ Κράτος ὀφείλει ν’ ἀποζημιώσῃ καὶ τὸν χῶρον, ἐν ᾧ τὸ Στάδιον. Ἐκτὸς δηλαδὴ τοῦ χώρου τοῦ πέριξ τοῦ Σταδίου ὑποχρεοῦσθε εἰς ἀποζημίωσιν καὶ διὰ τὸν χῶρον, τὸν ὁποῖον κατεῖχε τὸ ἀρχαῖον Στάδιον;

§149ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Κατὰ τὸ 1867 ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς ἠγόρασεν ἀντὶ ποσοῦ 2,000 δραχμῶν τὸ ἥμισυ τοῦ Σταδίου τοῦ ἐσωτερικοῦ, τὸ πρὸς τὴν σφενδόνην· τὸ ἕτερον ἥμισυ δὲν ἠγοράσθη τότε, διότι ἦτο ἐπίδικον. Μετὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν διαφόρων δικῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν διήρκεσαν, εὑρέθησαν οἱ κάτοχοι καὶ οἱ κύριοι τοῦ ἑτέρου ἡμίσεος τοῦ ἐσωτερικοῦ, ὡς καὶ μερῶν τινων τῆς πλατείας καὶ τῶν πέριξ τόπων· ἑπομένως εἶναι ὑποχρεωμένον τὸ Κράτος νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπαλλοτρίωσιν αὐτῶν. Τὸ ἕτερον ἥμισυ ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς ἐδωρήσατο πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, εὐθὺς ὡς ἠγόρασεν αὐτὸ παρὰ τοῦ ἀρχιτέκτονος Τσίλλερ, ὁ ὁποῖος πάλιν τὸ εἶχεν ἀγοράσει παρὰ τοῦ τότε δημάρχου. Ἑπομένως σήμερον πράγματι τὸ ἥμισυ τοῦ ἐσωτερικοῦ τοῦ Σταδίου ἀνήκει εἰς ἰδιώτας, ἐπιεικῶς δὲ φερόμενοι οἱ ἰδιῶται ἐπιτρέπουσι τὴν τέλεσιν τῶν ἀγώνων καὶ τὴν τέλεσιν τῶν ἐργασιῶν ἐπὶ τῶν γηπέδων αὐτῶν, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι πάντοτε ὅτι θ’ ἀποζημιωθῶσι.

§150Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω ὅτι οἱ ἀρχαῖοι τόποι δὲν δύνανται νὰ γείνωσιν ἀντικείμενον ἰδιωτικῆς κτήσεως, καὶ ἐπὶ τούτου θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Τέλος πάντων ἂς ἀποφανθῶσιν οἱ ἁρμόδιοι, ἂν τὸ Στάδιον δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς τόπος ὑποβαλλόμενος εἰς ἰδιωτικὴν κτῆσιν, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον κατ’ ἀρχήν, διότι τότε θὰ ἠδυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὅλοι οἱ ἀρχαῖοι τόποι δύνανται καταλαμβανόμενοι νὰ γείνωσιν ἀντικείμενον ἰδιωτικῆς κτήσεως.

§151Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Μίαν πληροφορίαν, κύριε Πρόεδρε, διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Μετὰ τὴν ἀγορὰν καὶ τὰς ἐρεύνας, αἵτινες ἐγένοντο παρὰ τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως, ἡ Α. Μ. ἐδωρήσατο τὸ ἀγορασθὲν μέρος πρὸς τὸ Κράτος μὲν ἀμέσως, ἐμμέσως ὅμως πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Ζαππείου κληροδοτήματος, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ ἡ Ζάππειος εἶχε προβῆ εἰς ἐξαγορὰν καὶ ἄλλου χώρου. Παρὰ τῷ ἀξιοτίμῳ κ. Στεφάνῳ Δραγούμῃ ἔτυχε νὰ ἴδω τὸν χάρτην, ὃν κατέχει, τόσον τοῦ μέρους, τὸ ὁποῖον ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς ἐδωρήσατο, ὡς καὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀπηλλοτριώθησαν διὰ τῶν φροντίδων τῆς Ζαππείου ἐπιτροπῆς. Διὰ τοῦτο θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἐὰν θέλῃ, νὰ ζητήσῃ τὸν χάρτην τοῦτον, — ὃν ὁ ἀξιότιμος κ. Δραγούμης, καθ’ ἃ μοὶ ἐδήλωσεν, εἶναι πρόθυμος νὰ χορηγήσῃ, ἵνα χρησιμεύσῃ ὡς βοήθημα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν — διότι πιθανὸν, κύριε Ὑπουργέ, νὰ περιπίπτωμεν καὶ εἰς τινα πλάνην ὅλοι μας, ὥστε μέρη τινὰ, διὰ τὰ ὁποῖα ἡ Ζάππειος ἐπιτροπὴ ἔχει ἤδη πληρώσει, νὰ συμβῇ νὰ πληρώσωμεν ἐκ δευτέρου. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἐὰν ἦναι ὁ ἁρμόδιος, δι’ ἐπιστολῆς του νὰ ζητήσῃ τὸν χάρτην τοῦτον.

§152ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἐπίσημον ἀντίγραφον τοῦ χάρτου τούτου κατέχει ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ἤτοι τὸ Ἀρχαιολογικὸν τμῆμα, ἔχει δὲ ἐξετασθῆ καὶ ὑπὸ τῶν διαφόρων Δικαστηρίων ὁ χάρτης οὗτος κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν διαφόρων ἀπαιτήσεων τῶν ἰδιωτῶν, καὶ ἔχουσι τελείως ἐκκαθαρισθῆ τὰ πράγματα.

§153Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ὥστε ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι ἀγοραὶ, ἐκτὸς τῆς ἀγορᾶς τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως.

§154ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Βεβαίως.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1904 ἐκ δραχ. 454,000». Ἡ ἔκθεσις αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 10). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐξακολούθησις τῆς τρίτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ καταρτισμοῦ στελέχους ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ». Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὑπάρχουσι δύο τροπολογίαι, μία τοῦ κυρίου Καρπετοπούλου καὶ ἑτέρα τοῦ κυρίου Ἀγγελοπούλου.

§156Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τοῦ κυρίου Γεωργιάδου.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τοῦ κυρίου Γεωργιάδου ἀπερρίφθη χθές.

§158Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἔμεινεν ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα τῆς δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίας, διότι προεβλήθη ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο ψηφοφορία δι’ ἀναστάσεως, καὶ ἡ πρότασις ἀπερρίφθη. Μετὰ ταῦτα ἐζητήσατε δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἀλλ’ οἱ ἐγερθέντες δὲν ἦσαν περισσότεροι τῶν δέκα, κατὰ τὴν ἀντίληψιν οὐ μόνον τοῦ Προεδρείου, ἀλλὰ καὶ τῆς Βουλῆς καὶ πολλῶν μελῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καίτοι ἐγώ, ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, δὲν θέτω ὑπὸ ἀμφισβήτησιν τὴν ἀντίληψιν τοῦ Προεδρείου, διότι τοῦτο βεβαίως θ’ ἀπετέλει μομφὴν κατὰ τοῦ Προεδρείου. Ἑπομένως ἡ πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἀπερρίφθη. Τότε προετάθη ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας ὑπὸ τοῦ κ. Γεωργιάδου, ἀναγνωσθέντος δὲ τοῦ καταλόγου ἡ Βουλὴ δὲν εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ. Τώρα ἡ Βουλὴ εἶναι ἁρμοδία νὰ ζητήσῃ τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5. Ἀλλὰ χθὲς τὸ Προεδρεῖον ἐπείσθη, ὅτι δὲν ἠγέρθησαν ἢ μόνον δέκα, ἡ ἀντίληψις δὲ τοῦ Προεδρείου δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀμφισβητηθῇ. Αὐτὰ εἶναι τὰ λαβόντα χώραν χθές.

§160Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Οἱ ἐγείραντες τὴν χεῖρά των ἦσαν 16. Ἀλλὰ τέλος πάντων τὸ ζήτημα εἶναι ἐκκρεμὲς, διότι ἐπηκολούθησεν ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θέτετε ὑπὸ ἀμφισβήτησιν τὴν ἀντίληψιν τοῦ Προεδρείου.

§162Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπῆρξεν ἀμφιβολία, ὅτι δὲν ἤμεθα 15, ἡμεῖς δὲ ἐντεῦθεν ἰσχυριζόμεθα, ὅτι ἤμεθα 15· ὅπως δ’ ἀποδείξωμεν τοῦτο, ὑπεγράψαμεν καὶ πρωτόκολλον, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ ὑποβάλωμεν, διὰ νὰ ἀποδείξωμεν εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὅτι ἤμεθα 15. Ἐν τούτῳ τῷ μεταξὺ ἐγένετο ἡ ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας, καὶ τὸ ζήτημα δὲν ἐλύθη. Ἑπομένως ἡ τροπολογία, ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Γεωργιάδου, δὲν ἀπερρίφθη. Θὰ ψηφισθῇ σήμερον δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, καὶ θ’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Γεωργιάδου ἀπερρίφθη. Ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλὴ νὰ ζητήσῃ τὴν ψήφισιν αὐτῆς σήμερον δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, εἶναι ἕτερον ζήτημα. Αὐτὸ ὅμως, τὸ ὁποῖον λέγετε, ὅτι μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ Προεδρείου ὅτι δὲν ἠγέρθησαν 15 ἠτοιμάζετε ἔγγραφον δήλωσιν, τὸ Προεδρεῖον δὲν δύναται νὰ τὸ δεχθῇ, μετὰ τὴν ἀνακοινωθεῖσαν ἀπόφασιν τοῦ Προεδρείου ὅτι δὲν ἠγέρθησαν 15, διότι τοῦτο θὰ ἦτο καθαρὰ δυσπιστία πρὸς τὸ Προεδρεῖον. Ἐὰν προηγουμένως, ὅτε ἐζητήθη ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, ἀντὶ νὰ ἐγερθῆτε 15, ὑπεβάλλετε 15 ἐγγράφως τὴν αἴτησιν ταύτην, βεβαίως τὸ Προεδρεῖον οὐδεμίαν θὰ εἶχε δυσκολίαν νὰ τὴν δεχθῇ, διότι ἐν τῷ Κανονισμῷ δὲν ἀναφέρεται, ἂν ἐγγράφως ἢ προφορικῶς ζητεῖται ἡ ὀνομαστικὴ κλῆσις· ἀλλ’ ἀφοῦ ἐζήτησα νὰ ἐγερθῶσι 15, καὶ δὲν ἠγέρθησαν ἢ μόνον δέκα, καὶ ἐδήλωσα ὅτι ἀπερρίφθη ἡ πρότασις, τότε εἴπετε, ὅτι θὰ κάμητε ἔγγραφον τὴν αἴτησιν ταύτην, ἀλλ’ ἐγὼ εἶπον, καὶ ὁ ἡγέτης τῆς πλειονοψηφίας ἐδήλωσεν, ὅτι τὸ τοιοῦτο δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν, διότι τίθεται ὑπὸ ἀμφισβήτησιν ἡ ἀντίληψις τοῦ Προεδρείου.

§164Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ δυσπιστίας πρὸς τὸ Προεδρεῖον· πρόκειται μόνον περὶ κακῆς ἀντιλήψεως αὐτοῦ ἐν μέσῳ θορύβου καὶ ταραχῆς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἰσχυρίσθη, ὅτι, ἐπὶ 20 ἔτη παραμένων ἐνταῦθα, δὲν ἤκουσε ποτὲ νὰ ὑποβληθῇ ἔγγραφος πρότασις τοιαύτη, ὅτι εἶναι 15, ὅσοι ἀπαιτοῦνται ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ, οἱ ζητοῦντες τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν. Τοῦτο μόνον συνεζητεῖτο, ὅτε ἐπῆλθεν ἡ ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας. Δὲν ἐδυσπιστήσαμεν ἡμεῖς πρὸς ὑμᾶς.

§165Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς γείνῃ ψηφοφορία, κύριε Πρόεδρε.

§166Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δύναται νὰ ὑποβληθῇ ἡ τροπολογία καὶ ὡς προσθήκη ἄρθρου εἰδικοῦ, διὰ ν’ ἀποφύγωμεν τὰ ζητήματα.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι Βουλευταὶ, ἐπιμένετε;

§168Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἤμην ἐδῶ.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λυποῦμαι ὅτι δὲν ἦσθε ἐδῶ.

§170Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ πράγματα ἔχουσιν ὡς τὰ εἴπετε ἀκριβῶς, ἀλλὰ τὸ Προεδρεῖον δὲν ἐξέδωκεν ἀπόφασιν λέγουσαν ὅτι ἀπορρίπτεται ἢ γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια.

§171Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἴπετε ὅτι ἡ πρότασις ἀπορρίπτεται;

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δι’ ἀναστάσεως εἶπον ὅτι ἀπερρίφθη.

§173Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀλλ’ ἐζητήθη ὀνομαστικὴ κλῆσις!

§174Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Γεωργιάδου ὑποβάλλω ἐγὼ ὡς ἴδιον ἄρθρον 5, καὶ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νομοσχεδίου νὰ γείνῃ 6. Παρακαλῶ δὲ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§175Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Καλούτση περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἀφοῦ δὲν ἀμφισβητεῖται τοῦ Προεδρείου ἡ ἀντίληψις.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ζητεῖται νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κυρίου Γεωργιάδου, ὡς ἄρθρου 5.

§177Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ποία εἶναι αὐτὴ ἡ τροπολογία;

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἔντυπος καὶ ἀνεγνώσθη χθές, ἀλλὰ θὰ τὴν ἀναγνώσω ἐκ νέου. (Ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναγνωσθεῖσαν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Γεωργιάδου λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι.

§179Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Πρόκειται περὶ τῆς τροπολογίας;

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως.

§181Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις ἐπὶ τῆς τροπολογίας· οὐχὶ ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς ἐννοίας τῆς ψήφου, τὴν ὁποίαν θὰ δώσω.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§183Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἐλέχθη κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη δὲν δύναται νὰ γείνῃ δεκτή, λόγῳ ὅτι ἐν τῷ ψηφισθησομένῳ ὀργανισμῷ δὲν συμπεριλαμβάνεται ἡ διάταξις τῆς ὑπάρξεως Σχολῆς τοῦ Μηχανικοῦ. Νομίζω ὅτι ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἄλλην ἔννοιαν ταύτην τὴν στιγμήν — καὶ δι’ αὐτὸ μόνον λαμβάνω τὸν λόγον, ἄλλως δὲν θὰ ἠδυνάμην νὰ λάβω τὸν λόγον, — δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἄλλην ἔννοιαν ἢ μόνον ὅτι, τό γε νῦν ἔχον, κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην, ἡ Βουλὴ ἀποφαίνεται, ἂν δέχεται ἢ δὲν δέχεται τὴν τροπολογίαν, μένει δὲ ἀκέραιον τὸ δικαίωμα τῆς Βουλῆς νὰ συζητήσῃ, ὅταν ὁ χρόνος ἐπιστῇ, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ὑπάρξεως ἢ μὴ Σχολῆς τοῦ Μηχανικοῦ. Οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἐν ἐκείνῳ τῷ ἄρθρῳ, ὅταν ψηφισθῇ τὸ σχετικὸν ἄρθρον, νὰ συμπεριληφθῇ διάταξις, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ λέγηται, ὅτι ἐν τούτῳ τῷ Σχολείῳ θὰ φοιτῶσιν οἱ ἐξελθόντες ἐκ τῆς Σχολῆς τοῦ Πολυτεχνείου.

§184Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ ἐδηλώθη παρ’ ἡμῶν ἀπὸ χθές.

§185Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὰ πράγματα αὐτοδικαίως οὕτως ἔχουσι.

§186Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ὥστε εἴμεθα σύμφωνοι, καὶ δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§187Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κατὰ τὴν γνώμην σας, ἐὰν σήμερον ψηφίσωμεν ὑπὲρ τῆς προτάσεως, ἀπαιτούσης ἵνα ὡρισμένη τάξις ἐπιστημόνων ἀσκῆται εἰς τὸ Σχολεῖον τοῦ Μηχανικοῦ, δὲν ὑποχρεούμεθα νὰ ψηφίσωμεν ὑπὲρ διατηρήσεως τοῦ Σχολείου αὐτοῦ; Βεβαίως εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ψηφίσωμεν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὀργανισμοῦ ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ Σχολείου τοῦ Μηχανικοῦ, τὸ ὁποῖον ὁ ὀργανισμὸς καταργεῖ.

§188Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Τὴν τροπολογίαν ταύτην δὲν παραδέχομαι, καὶ χωρὶς νὰ σχετίσω αὐτὴν μὲ τὸ Σχολεῖον τοῦ Μηχανικοῦ, διότι διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου καταργοῦνται πολλὰ ἄρθρα τοῦ ἰσχύοντος νόμου περὶ ἐφεδρείας, δὲν καταργεῖται ὅμως τὸ ἄρθρον 22, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι (ἀναγινώσκει) «ἅπαντες οἱ νομομηχανικοί, ἐπαρχιακοὶ μηχανικοὶ καὶ ἐργοδηγοί, οἱ ἐκπληρώσαντες τὴν στρατιωτικὴν αὐτῶν ὑποχρέωσιν καὶ μὴ ὑπαγόμενοι ὡς ἐκ τῆς ἡλικίας των εἰς τὴν ἐθνοφρουράν, ἀνήκουσιν εἰς τὸ στέλεχος τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας, λαμβάνοντες οἱ μὲν ἐργοδηγοὶ τὸν βαθμὸν ἐφέδρου ἀνθυπασπιστοῦ, οἱ δὲ λοιποὶ τὸν βαθμὸν ἐφέδρου ἀνθυπολοχαγοῦ τοῦ Μηχανικοῦ.» Ὥστε ὑπάρχει διάταξις προβλέπουσα περὶ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, χωρὶς νὰ σχετίσωμεν αὐτὴν μὲ τὸ Σχολεῖον τοῦ Μηχανικοῦ.

§189Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ναί, ἀλλὰ δὲν ἐφοίτησαν εἰς τὸ Σχολεῖον τοῦ Μηχανικοῦ, ὅπως λέγει ἡ πρότασις.

§190Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὑπάρχει δὲ καὶ μία προσθήκη ἐδαφίου ἐν τῷ νόμῳ ᾼΦϞΒʹ τῆς 18 Δεκεμβρίου τοῦ 1887 (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον μόνον. Εἰς τὸ ἄρθρον 22 τοῦ νόμου ᾼΦΛΗʹ τῆς 28 Μαΐου 1887 περὶ καταρτισμοῦ στελέχους ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας τοῦ κατὰ ξηρὰν στρατοῦ προστίθεται ὡς βʹ ἐδάφιον τὸ ἑξῆς: «Ἅπαντες οἱ γεωμέτραι, οἱ ἐκπληρώσαντες τὴν στρατιωτικὴν αὑτῶν ὑποχρέωσιν καὶ μὴ ὑπαγόμενοι, ὡς ἐκ τῆς ἡλικίας των, εἰς τὴν ἐθνοφρουρὰν, ἀνήκουσιν εἰς τὸ στέλεχος τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας, λαμβάνοντες τὸν βαθμὸν ἐφέδρου ἀνθυπασπιστοῦ τοῦ μηχανικοῦ.» Λοιπὸν ἐγὼ δι’ αὐτὸ δὲν δέχομαι τὴν τροπολογίαν, διότι ἔχομεν ἄρθρα προβλέποντα.

§191Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν εὐκαιρίαν, καὶ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅπερ συζητεῖται, καὶ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τῆς στρατολογίας καὶ ἐν τῷ ὀργανισμῷ νὰ σκεφθῶμεν ὡριμώτερον, πῶς οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, οἱ ἔφεδροι, οἵτινες δυνάμει τοῦ νόμου καὶ τῶν ἄρθρων, ἅτινα ἀνέγνωσεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀναγράφονται εἰς τὰ στελέχη τοῦ Μηχανικοῦ, πῶς θέλουσι παρασκευασθῆ, ἵνα χρησιμεύσωσιν εἰς τοῦτο. Βεβαίως, ὅτε κατηρτίσθησαν τὰ ἄρθρα, τὰ ὁποῖα ἀνέγνωσεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, προήρχοντο ἔκ τινος πεπλανημένης ἢ ἀτελοῦς γνώμης. Ἡ πεπλανημένη καὶ ἀτελὴς γνώμη, ἥτις ὑπῆρξεν ἡ ἀφορμὴ τῆς ἀναγραφῆς τῶν ἄρθρων, ὡς εἶναι ἀναγεγραμμένα, εἶναι ἡ ἀκόλουθος, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐθεώρησεν ὁ νομοθέτης τότε, ὅτι, ἀφοῦ ἔχουσι τὸ δίπλωμα τοῦ νομομηχανικοῦ ἢ τοῦ μηχανικοῦ ἢ ἐργοδηγοῦ, κέκτηνται πάσας τὰς γνώσεις ἐκείνας, αἵτινες θὰ ἐπέτρεπον εἰς αὐτοὺς νὰ χρησιμεύσουν ὡς ἔφεδροι μηχανικοὶ ἀξιωματικοί, καίπερ μὴ τυχόντες εἰδικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ὅταν δ’ ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ συζητήσωμεν, τότε θέλομεν πεισθῆ ἀδιστάκτως, ὅτι ἢ πρέπει νὰ καταρτίσωμεν τὸ Σῶμα τὸ Μηχανικόν, ἢ ἂν θέλητε καὶ νομίζητε, ὅτι ἐν πολέμῳ εἶναι χρήσιμον, δὲν δύνασθε νὰ πράξητε ἄλλο, παρὰ μόνον ὅσα στοιχεῖα ἔχετε ἐν τῷ τόπῳ, δυνάμενα νὰ χρησιμεύσωσιν ἐν πολέμῳ, νὰ τὰ διαθέσητε ὑπὲρ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Εἶναι δὲ ὑψίστης σημασίας ἡ ὑπηρεσία αὕτη. Ὅσα μανθάνουσιν οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς τὰς Σχολὰς τὰ μανθάνουσι δι’ ἑαυτούς, δὲν τὰ δανείζουσιν ὡς ἱμάτια εἰς τοὺς ἄλλους, τὰς γνώσεις τὰς ἀποκτῶσι δι’ ἑαυτούς, καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθουν νὰ ἐκτελέσουν ὑπηρεσίαν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, πρέπει ν’ ἀποκτήσωσι γνώσεις εἰδικάς, σχετικὰς πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στρατιωτικοῦ μηχανικοῦ, τοιαύτας δὲ μὴ ἔχοντες, δὲν θὰ ἦναι ἀμέσως χρήσιμοι. Ἀλλὰ ποῦ θέλουσι καταρτισθῆ, θὰ εἴπω, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Γεωργιάδου λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Γ. Ραδινοῦ καὶ Ἐπαμ. Ν. Δηλιγιάννη, καὶ εἶτα ἡ διαλογή, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 146· ὑπὲρ τῆς προτάσεως 41, κατὰ τῆς προτάσεως 105. Ἑπομένως ἡ τροπολογία τοῦ κ. Γεωργιάδου, ἡ υἱοθετηθεῖσα ὑπὸ τοῦ κυρίου Καλούτση καὶ διατυπωθεῖσα ὡς ἴδιον ἄρθρον 5, ἀπερρίφθη. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὑπάρχει ἑτέρα τροπολογία τοῦ κυρίου Καρπετοπούλου.

§194Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ τρίτη.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔπειτα ἡ ἰδική σας. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Καρπετοπούλου ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 5. Τὸ ἄρθρον 13 τοῦ νόμου ᾼΦΛΗʹ τροποποιεῖται ὡς ἀκολούθως. «Οἱ κατὰ τὸν ἰσχύοντα περὶ στρατολογίας νόμον προωρισμένοι πρὸς ἀπόκτησιν τοῦ βαθμοῦ ἐφέδρου ἀνθυπολοχαγοῦ κατατάσσονται ὡς στρατιῶται ἐν τοῖς οἰκείοις σώμασι καὶ ἐν τῷ ὅπλῳ, δι’ ὃ προωρίσθησαν, καὶ ἐκπαιδεύονται ἐν αὐτοῖς ἐπὶ τρίμηνον. Εὐθὺς μετὰ τὴν τρίμηνον ταύτην ἐκπαίδευσιν καὶ ὑπηρεσίαν ἐν τοῖς σώμασιν ἀποστέλλονται εἰς τὸ προπαρασκευαστικὸν Σχολεῖον ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, καὶ διατελοῦσι μαθηταὶ τούτου ἐπὶ ἐννέα μῆνας. Οἱ κατὰ τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις ἐπιτυχόντες προβιβάζονται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ τῆς ἐφεδρείας ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν κεκυρωμένου πίνακος τῶν ἐξετάσεων, καὶ τοποθετούμενοι εἰς τὰ σώματά των ὑπηρετοῦσι τοὺς ὑπολοίπους ἓξ μῆνας τῆς θητείας των, ἐκτελοῦντες τὰ καθήκοντα καὶ λαμβάνοντες τὰς ἀποδοχὰς τοῦ βαθμοῦ των. Οἱ ἀποτυχόντες κατὰ τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις τοῦ Σχολείου τοποθετοῦνται εἰς τὰ σώματά των ὡς ἔφεδροι λοχίαι, καὶ ὑπηρετοῦσιν ὡς τοιοῦτοι τὸ ὑπόλοιπον τῆς θητείας των.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Καρπετοπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παραδέχθη. Ὑπάρχει καὶ τρίτη τροπολογία, ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ κυρίου Ἀγγελοπούλου, δι’ ἧς προτείνεται, ὅπως ἡ προτελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 5 τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: «Οἱ κατὰ τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις ἐπιτυχόντες τοποθετοῦνται ὡς ἀξιωματικοὶ εἰς τὸ ὅπλον των, ὑποχρεούμενοι ἐπὶ τρίμηνον εἰς ὑπηρεσίαν στρατιώτου καὶ ὑπαξιωματικοῦ. Ἀπὸ τῆς τοποθετήσεως αὐτῶν ἐν τῷ στρατεύματι λαμβάνουσι τὰς ἀποδοχὰς τοῦ βαθμοῦ των.» Αὐτὴ εἶναι ἡ τροπολογία εἰς ἀντικατάστασιν τῆς προτελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 5. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Ἀγγελοπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι).

§196Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Εἶσθε 15. Νὰ ἔλθῃ ψηφολέκτης ὁ κύριος Σάκκης.

§198Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Τώρα συζητεῖται ἡ πρότασις, ὅπως εἶναι ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ παλαιοῦ νόμου, νὰ λείψῃ δηλαδὴ ἡ πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται ν’ ἀντικατασταθῇ ἡ προτελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 5 διὰ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής.

§200Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέψατε, κύριε Πρόεδρε, βραχεῖαν ὑπόμνησιν. Κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον οἱ ἐξερχόμενοι τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων διορίζονται ἀξιωματικοί. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἰσάγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ μεταβολή. Οἱ ἐξερχόμενοι οὗτοι δὲν εἶναι πλέον ἀξιωματικοί, κατατάσσονται ὡς ἁπλοῖ στρατιῶται, τότε δὲ μόνον γίνονται ἀξιωματικοί, ἂν ἡ Γενικὴ Διοίκησις ἐγκρίνῃ αὐτούς. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται, εἶναι τοῦτο ὀρθόν; Πρῶτον, διὰ νὰ γείνωσιν ἀξιωματικοὶ οἱ νέοι οὗτοι, ἐξετάζονται ἐνώπιον ἐπιτροπῆς ἐξ ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν...

§201ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Δὲν θὰ γείνῃ συζήτησις, κύριε Πρόεδρε.

§202Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ συζητήσεως. Πρόκειται περὶ δικαιολογίας τῆς ψήφου μου καὶ δικαιολογίας τῆς τροπολογίας. Διὰ νὰ δικαιολογήσω λοιπὸν τὴν ψῆφόν μου, λέγω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς. Κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον, οἱ νέοι αὐτοὶ ἐξετάζονται ὑπὸ ἐπιτροπῆς ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, διοριζομένων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐὰν κατόπιν δώσωμεν εἰς τὸν λοχαγὸν τὸ δικαίωμα νὰ προτείνῃ αὐτὸς, νὰ κρίνῃ αὐτὸς, ἂν οἱ ἔφεδροι οὗτοι πρέπει νὰ διορισθῶσιν ἀξιωματικοὶ ἢ οὔ, φέρομεν βεβαίως μίαν δυσαρμονίαν εἰς τὸ στράτευμα, μίαν ἀνάρμοστον σύγχυσιν καὶ ἀταξίαν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ θέσωμεν ὑπὸ ἔλεγχον τὴν κρίσιν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, συνταγματαρχῶν, εἰς τὴν κρίσιν ἑνὸς ὑποδεεστέρου, τοῦ λοχαγοῦ; Καὶ δεύτερον φέρομεν μίαν δυσαρμονίαν ὡς πρὸς τοῦτο, ὅτι ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων κατατάσσονται, ὅπως καὶ σήμερον διὰ τοῦ ἰσχύοντος νόμου, ἀξιωματικοί.

§203Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτὰ ἐλέχθησαν χθές. Ἐγὼ δὲν θὰ ἀπαντήσω.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ δικαιολογήσῃ τὴν ψῆφόν του.

§205Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε ἐλεύθερος νὰ ἀπαντᾶτε ἢ μή. Ἡμεῖς φροντίζομεν νὰ ἐκπληρώσωμεν τὸ καθῆκον ἡμῶν, ἀδιαφοροῦντες περὶ τῶν ἄλλων.

§206ΤΙΝΕΣ (ἐκ δεξιῶν). Ἆ! ἆ!

§207Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ φωνάζετε.

§208Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι δὲν πρόκειται οὔτε περὶ προσωπικοῦ τινος ζητήματος, οὔτε περὶ κομματικοῦ ἐνδιαφέροντος· πρόκειται περὶ ἑνὸς ἀτόπου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ διαπραχθῇ εἰς βάρος τοῦ στρατεύματος καὶ εἰς βάρος τῆς πειθαρχίας καὶ τῆς τάξεως ἐν τῷ στρατεύματι. Ὅλοι ἀνωμολόγησαν, καὶ πρῶτος ὁ κ. Ὑπουργός, τὴν χρησιμότητα τοῦ θεσμοῦ τῶν ἐφέδρων. Θέλομεν νὰ τραυματίσωμεν τὸν θεσμὸν τοῦτον; θέλομεν νὰ τὸν καταστρέψωμεν; Δὲν θέλομεν νὰ εἰσαγάγωμεν πλέον ἐφέδρους εἰς τὸν στρατόν; Περὶ τούτου πρόκειται, καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησα καὶ τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν, διὰ νὰ ἦναι γνωστὸν, τίνες οἱ ψηφίζοντες τὴν κατάρριψιν θεσμοῦ τόσον χρησίμου ἀποδειχθέντος.

§209Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ μία ἄλλη πληροφορία πρέπει νὰ δοθῇ (διαμαρτυρίαι ἐκ δεξιῶν).

§210ΤΙΝΕΣ (ἐξ ἀριστερῶν). Θὰ δικαιολογήσῃ τὴν ψῆφόν του.

§211Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ ψηφοφορίας.

§212Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Παρακαλῶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐπιβάλητε σιωπὴν εἰς τοὺς διακόπτοντας. Καὶ μία ἄλλη, λέγω, πληροφορία πρέπει νὰ δοθῇ, διότι ἐρχόμεθα νὰ ψηφοφορήσωμεν τὴν ἐπιούσαν τῆς συζητήσεως. Ἡ πληροφορία αὕτη εἶναι, ὅτι οἱ μαθηταὶ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων, ἐξερχόμενοι ἐκ τῆς Σχολῆς ὡς ἀνθυπολοχαγοὶ, κατατάσσονται μὲν καὶ ἐκτελοῦσιν ὑπηρεσίαν στρατιώτου καὶ ὑπαξιωματικοῦ, χωρὶς ὅμως νὰ ἀπολέσωσί τι ἐκ τοῦ κεκτημένου δικαιώματος τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἐνῷ σήμερον θέλομεν, οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς ἐφεδρείας, οἱ ἐξερχόμενοι ὡς ἀξιωματικοὶ ἐκ τοῦ Σχολείου τῶν ἐφέδρων, ὄχι μόνον νὰ ἐκτελῶσι τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στρατιώτου καὶ τοῦ ὑπαξιωματικοῦ χάριν ἐξασκήσεως, ἀλλὰ συνάμα θέλομεν νὰ τίθηνται οὗτοι ἐν ἀμφιβόλῳ, νὰ τίθηνται ἐν τῇ ἀβεβαιότητι, ἂν θὰ μείνωσιν ἀξιωματικοὶ τῆς ἐφεδρείας ἢ ὄχι, δηλαδὴ θέλομεν νὰ ἀφαιρέσωμεν πάντα ζῆλον, πᾶσαν πεποίθησιν καὶ πᾶσαν βεβαιότητα ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐφέδρων. Τοῦτο πρέπει νὰ ἀντιληφθῶμεν καλῶς, ὅτι παραλύομεν, ἐξαλείφομεν τὸν ζῆλον καὶ τὴν ἐπιθυμίαν τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐφέδρων, θέτοντες αὐτοὺς ὑπὸ τὸν ἔλεγχον ἑνὸς ἁπλοῦ λοχαγοῦ.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Ἀγγελοπούλου λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Γ. Ραδινοῦ καὶ Α. Βιτάλη, καὶ εἶτα ἡ διαλογή, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 129, ἐξ ὧν 16 ὑπὲρ τῆς προτάσεως, καὶ 113 κατὰ τῆς προτάσεως. Ἑπομένως ἡ πρότασις ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6). Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§215Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ περιορισθῇ ἐν τῷ ἄρθρῳ ἡ ἡλικία μέχρι τοῦ 33 ἔτους, διότι, ἐὰν παραδεχθῆτε ἕνα ἔφεδρον ἀνθυπολοχαγὸν εὑρισκόμενον ἐν ἐκστρατείᾳ καὶ παραμένοντα ἐν αὐτῇ ἐπὶ 3 ἕως 5 ἔτη...

§216ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Ἄ! ἆ!

§217Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἄλλη ἐκστρατεία τοῦ Τράνσβααλ!

§218Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Δὲν τὸ ἠξεύρομεν... τότε τί θὰ συμβῇ; Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ ἡλικία πρέπει νὰ κανονισθῇ, ὡς ἡ τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν, ἤτοι μέχρι τοῦ 50 ἔτους. Πρὸς τούτοις δὲ ἔφεδροι ἀνθυπολοχαγοὶ δὲν εἶναι οἱ ὑπαγόμενοι μόνον εἰς τὴν ἐφεδρείαν, ἀλλὰ καὶ οἱ εἰς τὴν ἐθνοφρουρὰν, καὶ εἰς ταύτην θέλουσι κληθῆ οἱ ἔχοντες ἡλικίαν 40 ἐτῶν. Πρέπει λοιπὸν νὰ τεθῇ μία ἡλικία δι’ ὅλους τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς, ἤτοι τὸ πεντηκοστὸν ἔτος.

§219Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος μὲ ἐμποδίζει νὰ δεχθῶ τὴν πρότασιν ταύτην, εἶναι ὁ ἑξῆς. Κατὰ τὸν νόμον περὶ στρατολογίας, οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὸν στρατὸν ὑπηρετοῦσιν ὑπὸ τὰς σημαίας μέχρι τοῦ 23 ἔτους, οἱ ἔφεδροι μέχρι τοῦ 33 ἔτους, οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὴν ἐθνοφρουρὰν μέχρι τοῦ 41, καὶ οἱ εἰς τὴν ἐφεδρείαν τῆς ἐθνοφρουρᾶς μέχρι τοῦ 51 ἔτους, Λοιπὸν πέραν τῆς ἡλικίας τοῦ 33 ἔτους δὲν ὑπάρχει ἐφεδρεία, καὶ ἐνταῦθα, ἀφοῦ πρόκειται περὶ ἐφεδρείας, ὁ νόμος ὁρίζει μέχρις ἐκεῖ τὴν ἡλικίαν τοῦ ἐφέδρου.

§220Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Πρόκειται νὰ τὸν καταστήσητε μόνιμον.

§221Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ὁρίζονται διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἐφεδρείας. Προκειμένου λοιπὸν περὶ ἐφέδρων τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ, τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας φυσικὰ πρέπει νὰ ᾖναι τὸ 33 ἔτος.

§222Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Μετὰ τὴν ἐφεδρείαν ὁ ἔφεδρος ἀνθυπολοχαγὸς, ἐὰν κληθῇ εἰς τὴν ἐθνοφρουρὰν, θὰ κληθῇ ὡς στρατιώτης ἢ ὡς ἔφεδρος;

§223Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Μοὶ εἶναι ἀκατανόητος ἡ φράσις, ἡ ὁποία περιέχεται ἐν τῷ ἄρθρῳ. Τί ἐννοεῖτε διὰ τῶν τριῶν μηνῶν;

§224Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Μετὰ τὸν πόλεμον ἐπὶ 3 μῆνας θὰ καταταχθῶσιν ὅσοι ἔχουσι νὰ καταταχθῶσι, μετὰ τὴν ἔκπνευσιν δὲ τοῦ χρονικοῦ τούτου διαστήματος δὲν θὰ κατατάσσωνται.

§225Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ φράσις αὕτη δύναται νὰ γεννήσῃ παρερμηνείαν. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, διατὶ περιορίζετε τὸ διάστημα εἰς τρεῖς μῆνας; Ὑποθέτω, ὅτι μετὰ ἕνα πόλεμον ἀπαιτεῖται χρονικὸν διάστημα μεγαλείτερον, ὅπως καταστῇ δυνατὸν νὰ συγκεντρωθῶσιν αἱ ἐκθέσεις, διάστημα τοὐλάχιστον ἑνὸς ἔτους.

§226Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἔστω. Παραδέχομαι διάστημα ἑνὸς ἔτους.

§227Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Βλέπω, Κύριοι, ὅτι μεταπίπτομεν εἰς ἄλλην ὁδὸν, ὅσον ἀφορᾷ τὸν καταρτισμὸν τῶν στελεχῶν. Ὑπέθετον ὅτι ἡ ἀρχὴ, ἡ ὁποία κρατεῖ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ ἐφέδρων, καὶ ἡ ὁποία σκοπὸν ἔχει τὴν ἐκγύμνασιν τῶν δυναμένων φέρειν ὅπλα, οὐχὶ δὲ τὴν στρατοποίησιν αὐτῶν, ἤθελεν ἐξακολουθεῖ νὰ διέπῃ ἡμᾶς καὶ τοὺς νόμους, τοὺς ὁποίους ψηφίζομεν· ἀλλὰ βλέπω, ὅτι μεταπίπτομεν νῦν εἰς τὸ ἀντίθετον. Ἐγὼ ἐνόμιζον, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ ἐμπνέονται ὑπὸ τῆς ἰδέας, πῶς θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ καταρτίσωμεν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν οὕτως, ὥστε νὰ δύναται νὰ ὑπερασπισθῇ τὴν πατρίδα του, τὰ συμφέροντά του, τὴν ἐλευθερίαν του, καὶ οὐχὶ πῶς θέλομεν στρατοποιήσει ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ καταρτίσει αὐτὸν εἰς μόνιμον στρατόν. Ἀνοίγομεν θύρας, διὰ τῶν ὁποίων θέλομεν νὰ καταστήσωμεν μονίμους ὁτὲ μὲν τοὺς ἀνδραγαθήσαντας ἀνθυπιάτρους...

§228Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Καὶ τοὺς φαρμακοποιούς.

§229Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. .. ὁτὲ δὲ τοὺς φαρμακοποιούς. Ἐάν τις διακριθῇ ὡς ἀνθυπολοχαγὸς ἔφεδρος, ἂς προαχθῇ εἰς ὑπολοχαγὸν ἔφεδρον, ἢ καὶ εἰς λοχαγὸν ἀκόμη. Μὴ θέλετε ὅμως, τὸν δικηγόρον, ὁ ὁποῖος εὑρίσκει ὅτι δὲν ἔχει ἀρκετὴν πελατείαν, ἐὰν εὑρεθῇ ὅτι ἠνδραγάθησε, νὰ τὸν μεταφέρωμεν ἐκεῖ, ὅπου θ’ ἀπολαμβάνῃ πλειότερα. Ὁ Γκὸλτς, τὸν ὁποῖον συχνὰ ἐπικαλούμεθα, γράφων περὶ τῶν νέων ἰδεῶν, αἱ ὁποῖαι διέπουσι τὸν ὀργανισμὸν τῶν στρατιωτικῶν ἐθνῶν, ὀνομάζει «nation armée», δηλαδὴ «τὸ πάνοπλον ἔθνος». Δὲν ὁμιλεῖ περὶ στρατοποιήσεως τῶν λαῶν, ἀλλὰ περὶ ἐκγυμνάσεως αὐτῶν. Αἱ ἀρχαὶ λοιπὸν, αἱ ὁποῖαι ὑπηγόρευσαν τὴν ἐκγύμνασιν τῶν λαῶν καὶ τὸν καταρτισμὸν ἐφεδρειῶν, εἶναι ἀρχαί, αἱ ὁποῖαι μετέβαλον τὰς ἰδέας περὶ συγκροτήσεως μονίμων στρατῶν. Εὑρισκόμεθα σήμερον εἰς τὸ 1904, καὶ ἐν τούτοις ἀκόμη εἶναι ἀνεξόφλητος ὁ λογαριασμὸς τοῦ 1897. Χθὲς ἢ προχθὲς εἶδον εἴς τινα ἐφημερίδα, ὅτι κἄποιος, ἀνδραγαθήσας ὡς ἐπίκουρος ἀνθυπίατρος, ἐγένετο μόνιμος· καὶ θὰ φυτρώνουν διαρκῶς ἐπίκουροι ἰατροὶ ἀνδραγαθοῦντες! Δὲν ἠξεύρω, ποῦ ἠνδραγάθησε καὶ πῶς ἠνδραγάθησεν. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω ἰατροὺς ἀνδραγαθήσαντας, γνωρίζω ὅτι καλοῦνται πρὸς ἐκτέλεσιν καθήκοντος· γνωρίζω ὅτι κατὰ τὴν 10 καὶ 11 Μαΐου τοῦ 1886 εἰς τὸ χωρίον Λυγαριά, παρὰ τὴν Μελούναν, εἶχε τοποθετηθῇ τὸ χειρουργεῖον, ἐκεῖ δὲ ἀπεστέλλοντο οἱ πληγωμένοι, καὶ τακτικὸς ἰατρὸς εἶχεν ἀρχίσει τὴν περίδεσιν τῶν πληγῶν· εἶχεν ὅμως παρέλθει πολὺς χρόνος, οἱ τραυματίαι συνεσωρεύοντο, ἀνήρχοντο ἤδη εἰς 75, καὶ μόνον ἐλάχιστοι εἶχον τύχει περιθάλψεως. Τότε προσῆλθεν εἷς ἐπίκουρος, ὁ ὁποῖος, παραμερίσας τὸν τακτικὸν ἰατρόν, κατώρθωσεν ἐντὸς δύο ὡρῶν νὰ περιθάλψῃ καὶ περιδέσῃ τὰς πληγὰς ὅλων τῶν τραυματιῶν ἐκείνων. Ὁ στρατηγὸς Σαπουντζάκης, ὁ πατὴρ τοῦ νῦν συνταγματάρχου, προέτεινεν αὐτὸν πρὸς προβιβασμὸν, εἰς ὑπίατρον, ἀλλ’ ἔφεδρον· ὁ ἰατρὸς ἐκεῖνος ἦτο ἄριστος χειροῦργος, ἀλλὰ δὲν ἠνδραγάθησεν. Ἡ ἰατρικὴ ἐπιστήμη εἶναι εὐρυτάτη, οἱ δὲ λαμβάνοντες χώραν διαγωνισμοὶ ἐγγυῶνται τὴν κατάταξιν τῶν σχετικῶς ἀρίστων μεταξὺ τῶν ἐφιεμένων νὰ καταταχθῶσιν, ἀλλὰ θὰ εὑρίσκωσιν οὗτοι τὰς θύρας κεκλεισμένας, διότι τὰς θέσεις τὰς καταλαμβάνουσιν οἱ ἔφεδροι. Νομίζετε ὅτι τοῦτο ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς ἰδέας, αἱ ὁποῖαι κρατοῦσι παρὰ τῷ Ἑλληνικῷ λαῷ καὶ αἱ ὁποῖαι κρατοῦσιν εἰς ὅλα τὰ ἔθνη, τὰ ὁποῖα μεριμνῶσι, πῶς θὰ ἐλαττωθῶσι τὰ βάρη, καὶ πῶς θὰ καταμερισθῶσιν εἰς τὸν λαὸν ἐν εὐρυτάτῃ ἐκτάσει τὰ βάρη, ἀλλὰ καὶ τὰ εὐεργετήματα; Αἱ ἀρχαὶ αὗται εἶναι γενικαὶ, καὶ πρέπει νὰ ἐνωτισθῶσι καλῶς αὐτῶν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀναλαμβάνουσι νὰ ὑποβάλωσι νομοσχέδια ἐνταῦθα. Ἀλλ’ οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν μοὶ φαίνεται ὅτι ἐμπνέεται ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἰδέας, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ κρατήσωσι, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν στρατιωτικὴν μόρφωσιν τοῦ ἔθνους, οὔτε ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον λάβει τὴν πρόνοιαν νὰ συντάξωσι τὰ νομοσχέδια ταῦτα. Στρατοκρατικῶς σκέπτονται καὶ στρατοκρατικῶς ὑποβάλλουσι τὰ νομοσχέδια.

§230Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. ἐκ Τυρνάβου Βουλευτὴς διὰ τὸν ἀνθυπίατρον, τὸν ὁποῖον ἀνέφερε, θ’ ἀπαντήσω ἁπλῶς, ὅτι ὑπάρχει νόμος τοῦ Κράτους, ὁ ὁποῖος τῷ δίδει αὐτὸ τὸ δικαίωμα. Ἀξιοῖ ὁ κύριος Βουλευτὴς Τυρνάβου νὰ μὴ ἐφαρμόσω τὸν νόμον, ἀφοῦ ὑπάρχει τοιοῦτος νόμος;

§231Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἀξιῶ νὰ μὴ τὸν ἐφαρμόσητε, διὰ νὰ μὴ ἀδικῆτε τοὺς ἄλλους· διότι αὐτὸς εἰσῆλθε χωρὶς νὰ ἦναι γνωστὴ καλῶς ἡ ἱκανότης του. Περὶ τῶν ἄλλων ἀποφαίνεται ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ἐξετάζουσα αὐτούς· περὶ αὐτοῦ οὐδεὶς ἀποφαίνεται.

§232Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Πρὶν ἢ ἀποφασίσω περὶ αὐτοῦ ἐζήτησα τὴν γνωμοδότησιν, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον, τοῦ διοικητοῦ τοῦ συντάγματος. Ὁ ἔφεδρος αὐτὸς ὑπηρέτησεν εἰς τὸν πόλεμον ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ κυρίου Ψαρροδήμου, συνταγματάρχου τοῦ Μηχανικοῦ.

§233Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Τί μ’ ἐνδιαφέρει τοῦτο;

§234Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐνδιαφέρει τὸν κόσμον ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου.

§235Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἐνδιαφέρει νὰ ἔλθωσιν εἰς τὸν στρατὸν ἰατροὶ καλοὶ, δεδοκιμασμένοι.

§236Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὁ νόμος λέγει, κατὰ τὸ ἥμισυ ἐκ τοῦ διαγωνισμοῦ καὶ κατὰ τὸ ἥμισυ ἐκ τοῦ πολέμου. Ἐζήτησεν αὐτὸς νὰ λάβῃ θέσιν ἐν τῷ στρατῷ· αἱ διατυπώσεις ἀπῄτουν νὰ κάμῃ τὴν αἴτησίν του, καὶ ν’ ἀποφανθῇ καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τὸν διῴκησεν ἐν πολέμῳ. Ἐπὶ τέλους ἐγνωμοδότησεν ὁ εἰρημένος συνταγματάρχης, ὅτι πρέπει καὶ αὐτὸς νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἐζήτει. Ἐγὼ δὲ ἐφήρμοσα τὸν νόμον.

§237Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Δὲν εἶναι ὑποχρέωσις ἐκ τοῦ νόμου· δὲν ἐπιβάλλεται τοῦτο ὑποχρεωτικῶς εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν· ὁ Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐφαρμόσῃ ἢ νὰ μὴ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον. Δὲν εἶναι ἀπαραίτητον οὐδ’ ἀπαράβατον δικαίωμα τοῦ αἰτοῦντος· ἀνήκει εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ. Σήμερον ἐν τούτοις, ἐρχόμενος ὁ Ὑπουργὸς νὰ νομοθετήσῃ, ὁρίζει, ὅτι μετὰ τρεῖς μῆνας ἀπὸ τοῦ τέλους τοῦ πολέμου δύναται νὰ λάβῃ ἐκ τῆς τάξεως τῶν ἐφέδρων καὶ πληρώσῃ καθ’ ὡρισμένην ἀναλογίαν τὰ κενὰ τοῦ ὑγειονομικοῦ κλάδου τοῦ μονίμου στρατοῦ· παρεμβάσει δὲ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κυνουρίας τοὺς τρεῖς μῆνας μεταβάλλει εἰς ἓν ἔτος.

§238Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν ἦτο ὀρθὸν νὰ μείνῃ ὁ χρόνος τοσοῦτον περιωρισμένος. Ἡ Βουλὴ ἐφάνη, ὅτι ἀποδέχεται τὸ ἓν ἔτος. Ἐὰν ἔχητε ἐναντίαν ἰδέαν, τοῦτο ἐνδιαφέρει ὑμᾶς.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ τοῦ κυρίου Καναβαριώτου.

§240Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Αὐτὴ ἡ τροπολογία εἶναι εἰς τὸ ἄρθρον 5, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη· ἡμεῖς εὑρισκόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 7.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη, ἤτοι ἀντὶ «ἐντὸς τριῶν μηνῶν» νὰ τεθῇ «ἐντὸς ἑνὸς ἔτους», παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 8 καὶ 9, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τρίτην συζήτησιν). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ ὑγειονομικοῦ καὶ φαρμακευτικοῦ κλάδου».

§242Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ζητῶ τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως, καὶ τὴν πρόταξιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, διότι πρὸ τόσων ἡμερῶν εἶχεν ὁρισθῆ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν αὐτοῦ. Ἐρωτῶμεν, πότε θὰ συζητηθῇ τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον, καὶ ἀπάντησις δὲν μᾶς δίδεται. Ζητῶ ὅθεν τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§243Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχει ἀποφασισθῆ νὰ συζητηθῇ τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον μετὰ τὴν ψήφισιν τῶν στρατιωτικῶν.

§244Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Πότε θὰ τελειώσουν αὐτά; Πρέπει νὰ ὁρισθῇ μία προθεσμία, ἢ νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει προγενεστέρα ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ὡρίσθη πότε θὰ συζητηθῇ τὸ σταφιδικόν.

§246Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ συζητῇ ἐν ἀπαρτίᾳ, καὶ ἀπαρτία δὲν ὑπάρχει.

§247Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Κωλυσιεργεῖ, κύριε Πρόεδρε, ὁ κύριος Ροῦφος· δὲν θέλει οὔτε τὸ σταφιδικὸν οὔτε τὰ στρατιωτικὰ νὰ ψηφισθῶσι.

§248ΧΡ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὁ κύριος Ροῦφος, ὁ ὁποῖος πονεῖ τὴν σταφίδα!

§249ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ. Εἶμαι ἐκ τῶν μᾶλλον ἐνδιαφερομένων ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, σύμπασα δὲ ἡ Βουλὴ γνωρίζει τοῦτο. Ὀφείλω νὰ δικαιολογήσω τὴν στάσιν μου. Φρονῶ ὅμως, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἀντιστρατεύονται εἰς τὰ συμφέροντα τῆς σταφιδοπαραγωγῆς οἱ παρακωλύοντες τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, ἀφοῦ ἡ Βουλὴ ἐδέχθη νὰ συζητήσῃ καὶ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. (Εὖγε! εὖγε! καὶ χειροκροτήματα ἐκ δεξιῶν).

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν Βουλευτῶν κατάλογος, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Γ. Ραδινοῦ καὶ Ι. Γ. Ρούφου, μεθ’ ὃ γίνεται ἡ διαλογή). Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ. Παρόντες 120. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ ὑγειονομικοῦ καὶ φαρμακευτικοῦ κλάδου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–4 τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κυρίου Μοσχούλα, προτείνοντος νὰ προστεθῇ, ὅτι «εἰς τὴν διάταξιν ταύτην δὲν ὑπάγονται οἱ μετασχόντες τοῦ πολέμου τοῦ 1897 καὶ λαβόντες μέρος εἰς μάχην». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Μοσχούλα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§251Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπεθύμουν μίαν ἐξήγησιν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Οἱ ἔφεδροι ἀνθυπίατροι καὶ ἀνθυποφαρμακοποιοὶ ἄνευ διαγωνισμοῦ τινος συμπληροῦσιν, ἐὰν ἔλαβον μέρος εἰς τὸν πόλεμον, τὸ ἥμισυ τῶν κενῶν θέσεων τῶν μονίμων στρατιωτικῶν ἰατρῶν καὶ φαρμακοποιῶν. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐφέδρων ἀνθυπιάτρων καὶ ἀνθυποφαρμακοποιῶν εἶναι ἀνώτερος τοῦ ἡμίσεος τῶν κενῶν θέσεων, κατὰ τίνα τρόπον θὰ προβιβασθῶσιν οὗτοι; Δεδόσθω ὅτι κεναὶ μὲν θέσεις ἀνθυπιάτρων μονίμων εἶναι δέκα, ἔφεδροι δὲ ἀνθυπίατροι εἶναι εἴκοσι· πῶς θὰ τοὺς ἐκλέξητε; Ἐὰν προβιβάσητε τοὺς δέκα, κατὰ τίνα τρόπον θὰ γείνῃ ἡ ἐκλογή;

§252Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ. Ἐντὸς ἑνὸς ἔτους αἱ χηρεύουσαι θέσεις πληροῦνται κατὰ τὸ ἥμισυ ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων ἐν διαγωνισμῷ καὶ κατὰ τὸ ἥμισυ ἐκ τῶν μετασχόντων τοῦ πολέμου, κατὰ πρότασιν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ. Ἡ ἐκτίμησις ἀνήκει ἐκεῖ.

§253Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἡ ἐκλογὴ τῶν προσώπων;

§254Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ναί.

§255Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἀπὸ τοὺς εἴκοσι θὰ ἐκλέξῃ κατ’ ἀρέσκειαν αὐτῆς ἡ Γενικὴ Διοίκησις;

§256Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι χηρεύουσιν 20 θέσεις, καὶ ἐντὸς ἑνὸς ἔτους αἱ δέκα θέσεις πληροῦνται ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων ἐν διαγωνισμῷ, αἱ δ’ ἄλλαι δέκα ἐκ τῶν μετασχόντων τοῦ πολέμου, ἐὰν ἐζήτησαν τοῦτο, καὶ μετὰ γνωμοδότησιν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ.

§257Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν ἐξηγήθην σαφῶς, κ. Ὑπουργέ.

§258Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐνόησα πολὺ καλὰ, τί θέλετε νὰ εἴπητε, καὶ σᾶς ἀπαντῶ.

§259Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν ἀπαντᾶτε εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ εἴπω.

§260Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Αὐτὸ εἶχον νὰ ἀπαντήσω.

§261Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐνόησα τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου, ἡ ὁποία μάλιστα βλέπω ὅτι ἀκριβῶς ὁρίζει προθεσμίαν ἑνὸς ἔτους, ἀντὶ τῶν τριῶν μηνῶν, οὓς ὥριζε τὸ προηγουμένως ψηφισθὲν νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἐπ’ ἀγαθῷ, μετεβλήθη καὶ ἐκεῖνο, καὶ οὕτω συμφωνοῦσιν ὡς πρὸς τοῦτο καὶ τὰ δύο νομοσχέδια. Ἀλλὰ δὲν νομίζετε ὀρθὸν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀκούσωμεν καὶ ἡμεῖς καὶ ἀντιληφθῶμεν, ποῦ βασιζόμενος θὰ κάμῃ τὴν ἐκλογὴν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ὑποβάλῃ τὴν πρότασιν; Διότι μετὰ μίαν ἐπιστράτευσιν μεταξὺ ἐφέδρων ἀνθυπιάτρων 30 ἢ 40, οἵτινες ἤθελον τύχει νὰ ἔχωσιν ἐκθέσεις τῶν διαφόρων σωματαρχῶν, ὅπως καταλάβωσι θέσεις ἐκ τῶν κενωθησομένων, εἰς δύσκολον θέσιν θὰ εὑρεθῇ ὁ Ὑπουργός. Διατὶ νὰ θελήσωμεν νὰ τὸν ἀφήσωμεν εἰς τοιαύτην δύσκολον θέσιν; Δὲν εἶναι ὀρθότερον νὰ ὑποδείξωμεν ἡμεῖς ἐν τῷ νόμῳ ἀπὸ σήμερον, ἢ τοὐλάχιστον νὰ ἀκούσωμεν καὶ μάθωμεν, ποῖα θὰ ᾖναι τὰ προσόντα, ποῖος ὁ τρόπος τῆς δοκιμασίας; Διότι ὑποθέσατε ὅτι αὔριον ἀπουσιάζει ὁ Γενικὸς Διοικητὴς, καὶ θὰ ᾖναι Γενικὸς Διοικητὴς ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς, διότι πιθανὸν νὰ μὴ ᾖναι τότε εἰς τὴν Βουλήν. Ποῖον μέτρον θὰ λάβῃ τότε, διὰ νὰ προτείνῃ εἰς τὸν Ὑπουργόν; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ὁρισθῇ, πῶς θὰ γείνῃ ἡ πρότασις, διότι ἀνοίγεται στάδιον εἰς τὴν συναλλαγήν. Εἶναι μία θύρα, ἡ ὁποία ἀνοίγει, καὶ πρὸ τῆς ὁποίας ἰλιγγιᾷ ὁ νοῦς παντὸς, ὅστις ἐνδιαφέρεται διὰ τὸ στράτευμα. Πρέπει νὰ μᾶς εἴπωσι τοὐλάχιστον, τί σκέπτονται, ἔστω καὶ ἂν δὲν τὸ γράψωσιν εἰς τὸν νόμον. Δὲν πιστεύω νὰ ἀρνηθῶσι νὰ μᾶς εἴπωσι, τί σκέπτονται· δὲν πιστεύω, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σκέπτονται, νὰ ᾖναι κακὸν, ὥστε νὰ μὴ θέλωσι νὰ τὸ εἴπωσι· πάντως καλὸν θὰ ᾖναι, καὶ πρέπει νὰ μᾶς τὸ εἴπωσι, διὰ νὰ μετάσχωμεν καὶ ἡμεῖς τῶν καλῶν αὐτῶν σκέψεων.

§262Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Κατόπιν διαγωνισμοῦ.

§263Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατόπιν διαγωνισμοῦ μεταξὺ τῶν διακριθέντων.

§264Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὥστε βλέπετε, κύριε Ὑπουργὲ, ὅτι δὲν ἀπηντήσατε εἰς τὴν ἀπορίαν μου.

§265Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Καλλίτερον ἐξηγήθη ὁ κ. Βουλευτὴς Τυρνάβου· στρατιωτικώτερον ἐξηγήθη (ἱλαρότης).

§266Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Μοὶ εἴπετε, ὅτι μὲ ἔχετε ἐννοήσει, χωρὶς νὰ μὲ ἐννοήσητε. Δὲν ἔπρεπε λοιπὸν νὰ εἴπητε, ὅτι μὲ ἐνοήσατε.

§267Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ποία τροποποίησις θὰ γείνῃ;

§268Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Δὲν ἀνεγινώσκετε, παρακαλῶ; Εἴπετέ μας, πῶς θὰ γείνῃ ἡ διόρθωσις.

§269Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἰδοὺ πῶς θὰ διατυπωθῇ: «Ἐὰν αἱ χηρεύουσαι θέσεις ἦναι ἐλάσσονες τοῦ ἀριθμοῦ τῶν διακριθέντων, τότε θὰ καθέξωσιν οὗτοι τὰς θέσεις ταύτας κατόπιν διαγωνισμοῦ.»

§270Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Εἰς τὸν τρίτον στίχον λέγει: «δύνανται νὰ καθέξωσιν ἄνευ διαγωνισμοῦ». Νὰ εἴπωμεν «κατόπιν διαγωνισμοῦ ἐνεργουμένου μεταξὺ τῶν ὄντως διακριθέντων».

§271Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ προβλέψωμεν περὶ δύο περιπτώσεων. Καὶ ἂν μὲν ὑποθέσητε, ὅτι αἱ θέσεις αἱ κεναὶ δύνανται νὰ περιλάβωσιν ὅλους τοὺς διακριθέντας, ὁ διαγωνισμὸς εἶναι περιττός· ἐὰν ἀπ’ ἐναντίας αἱ θέσεις κατ’ ἀριθμὸν ἦναι ὀλιγώτεραι τῶν διακριθέντων, τότε θὰ γείνῃ διαγωνισμὸς μεταξὺ τῶν διακριθέντων.

§272Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Πάντως κατόπιν εἰδικοῦ διαγωνισμοῦ.

§273Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐπαναλέγω, ἐὰν μὲν αἱ θέσεις αἱ κεναὶ δύνανται νὰ περιλάβωσιν ὅλους τοὺς διακριθέντας, εἶναι περιττὸς ὁ διαγωνισμὸς μεταξὺ αὐτῶν· ἐὰν δ’ ὑπάρχωσι θέσεις ὀλιγώτεραι τοῦ ἀριθμοῦ τῶν διακριθέντων, τότε θὰ γίνεται διαγωνισμὸς μεταξὺ τῶν διακριθέντων.

§274Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι, κύριε Πρόεδρε, ἀλλὰ μόνον περὶ τῆς διατυπώσεως πρόκειται. Εἰς τὸν τρίτον στίχον, ὅπου λέγει «ἄνευ διαγωνισμοῦ», δύναται νὰ γείνῃ ἡ προσθήκη.

§275Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διατὶ νὰ μὴ προστεθῇ ἰδία παράγραφος;

§276Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἢ καὶ ἰδία παράγραφος.

§277Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἄνευ διαγωνισμοῦ, ἐὰν ἦναι ὀλιγώτεροι τῶν θέσεων.

§278Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Νὰ προστεθῇ παράγραφος δευτέρα, ἡ ἑξῆς: «Ἐὰν αἱ χηρεύουσαι θέσεις ὦσιν ἐλάσσονες τοῦ ἀριθμοῦ τῶν διακριθέντων, ἐνεργεῖται διαγωνισμὸς μεταξὺ τῶν διακριθέντων πρὸς κατάληψιν τῶν θέσεων τούτων.»

§279Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Καὶ τότε τὸ «ἄνευ διαγωνισμοῦ» δύναται νὰ διαγραφῇ ἐκ τῆς πρώτης παραγράφου.

§280Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Πρέπει νὰ μείνῃ.

§281Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Διατὶ νὰ μὴ μείνῃ; Ἡ ἀρχὴ εἶναι, ὅτι οἱ διακριθέντες κατατάσσονται ἄνευ διαγωνισμοῦ. Πρόκειται ὅμως νὰ προβλέψωμεν τὴν περίστασιν, καθ’ ἣν αἱ ὑπάρχουσαι θέσεις εἶναι ὀλιγώτεραι τῶν διακριθέντων, καὶ τότε γίνεται διαγωνισμὸς μεταξὺ αὐτῶν. Ἑπομένως πρέπει νὰ προστεθῇ παράγραφος, κανονίζουσα τὴν περίπτωσιν ταύτην.

§282Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν ἐρώτησιν. Ἡ ἀρχαιότης τῶν κατὰ τοιοῦτον τρόπον καταταχθησομένων πῶς θὰ κανονισθῇ;

§283Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ.

§284Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Τὸ «ἄνευ διαγωνισμοῦ» τῆς πρώτης παραγράφου πρέπει νὰ μείνῃ.

§285Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Θὰ μείνῃ.

§286Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ ὑπάρξῃ ἐνδεχομένη δυσκολία, ἐὰν ὁ ἀριθμὸς ἦναι ἀνώτερος τοῦ ἡμίσεος τῶν κενῶν θέσεων, τότε ποῖος θὰ ἦναι ὁ τρόπος τῆς ἐκλογῆς;

§287Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὁ διαγωνισμός.

§288Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Διὰ τὸ ἥμισυ τῶν θέσεων.

§289Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Διὰ τὸ ἥμισυ.

§290Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου γίνεται καὶ ἓν ἄλλο καλὸν, ὅτι, ἂν ἦναι 7 ἢ 8, ἐπειδὴ ἀποκλείομεν τὸν ἄλλον, τὸν γενικώτερον διαγωνισμόν... (Διάλογοι).

§291Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Βεβαίως ἡ ὑμετέρα πρότασις εἶναι ὀρθή. Δι’ αὐτὸ τὴν ἐδέχθημεν.

§292Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐὰν ἐπιτρέπητε, κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ διατυπῶ τὸ ἄρθρον (ἀναγινώσκει): «Ἔφεδροι ἀνθυπίατροι καὶ ἀνθυποφαρμακοποιοὶ, μὴ ὑπερβαίνοντες τὸ 33 ἔτος τῆς ἡλικίας των, μετασχόντες ἐκστρατείας, δύνανται νὰ καθέξωσι τὸ ἥμισυ τῶν κενῶν θέσεων κλπ. ἄνευ μὲν διαγωνισμοῦ, ἐὰν τὸ ἥμισυ τῶν κενῶν θέσεων ἦναι μικρότερον τῶν μετασχόντων τῆς ἐκστρατείας ἀνθυπιάτρων ἢ ἀνθυποφαρμακοποιῶν, μετὰ διαγωνισμὸν δὲ, ἐὰν τὸ ἥμισυ ἦναι μεγαλείτερον.»

§293Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Φρονῶ ὅτι ὀρθότερον θὰ ἦναι νὰ προσθέσωμεν ἰδίαν παράγραφον, διότι ἀποφεύγομεν οὕτως ἐπαναλήψεις.

§294Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Γίνεται εὐκρινέστερον.

§295Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μὴ λησμονῶμεν, ὅτι αἱ κεναὶ θέσεις δύνανται νὰ παρουσιάζωνται ἐπὶ ἓν ἔτος.

§296Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐπὶ ἓν ἔτος. Βεβαίως μένει αὐτό.

§297Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν τὸ γνωρίζομεν ἀπ’ ἀρχῆς.

§298Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Εἶναι γεγραμμένον ἐδῶ.

§299Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Λέγω, κύριε Ὑπουργὲ, ὅτι, διὰ νὰ κριθῇ τὸ ζήτημα, πότε αἱ κεναὶ θέσεις εἶναι περισσότεραι τῶν προσώπων τῶν διαπρεψάντων, πρέπει νὰ περιμένωμεν τὸ τέλος τῆς προθεσμίας.

§300Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀναντιρρήτως.

§301Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πῶς ὅμως θὰ γίνηται αὐτό; Ὑποθέσατε ὅτι σήμερον εἶναι 36· θὰ ἐμποδισθῇ ὁ Ὑπουργὸς ἀπὸ τοῦ νὰ συμπληρώσῃ τὰς ὑπαρχούσας κενὰς θέσεις καὶ θὰ περιμένῃ μέχρι τέλους τοῦ ἔτους;

§302Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Βεβαίως.

§303Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πρέπει νὰ διευκρινίζηται.

§304Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Διάταγμα θὰ τὰ διευκρινίσῃ.

§305Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Διὰ τοῦ Διατάγματος βεβαίως θὰ κανονισθῇ καὶ ἡ ἀρχαιότης αὐτῶν.

§306Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως.

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἰς τὸ ἄρθρον 5 προστίθεται δευτέρα παράγραφος, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Ἐὰν αἱ χηρεύουσαι θέσεις ὦσιν ἐλάσσονες τοῦ ἀριθμοῦ τῶν διακριθέντων, ἐνεργεῖται διαγωνισμὸς πρὸς κατάληψιν τῶν θέσεων τούτων.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν προσθήκην ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τρίτην συζήτησιν). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ».

§308Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι σπουδαιότατον, καὶ πολλοὶ σκοποῦσιν ἴσως νὰ λάβωσι τὸν λόγον, νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον. Παρακαλῶ ὅμως, αὔριον νὰ εἰσέλθωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν ἐνωρίτερον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§309ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 10 μ. μ.)