1904.04.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 52

τῆς 28 Ἀπριλίου 1904.

(Τετάρτη).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 11 π. μ. ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Χθὲς συνέβη νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τριῶν θεμάτων, — εὐτυχῶς δὲ τὰ πρακτικὰ διενεμήθησαν πρὸ τῆς συνεδριάσεως, καὶ ἀνέγνωσα αὐτά, — συμβαίνει δὲ καὶ εἰς τὰς τρεῖς αὐτὰς περιπτώσεις νὰ μὴ γράφωσι τὰ πρακτικὰ ὅσα εἶπον, μολονότι ἦσαν ὀλίγαι λέξεις. Οὕτω τὰ πρακτικὰ λέγουσιν: «Ὁ κύριος Θ. Π. Δηλιγιάννης ἐποιήσατο παρατηρήσεις ὅσον ἀφορᾷ τὸ σημείωμα τοῦ Ὑπουργείου, τὸ κατατεθὲν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Ἀλεξάκη». Τοῦτο εἶναι γενικόν τι· δύναται νὰ γράφηται διὰ πάντας τοὺς ἀγορητὰς ἐπίσης. Νὰ μετατραπῇ τοῦτο ὡς ἑξῆς: «Ὁ κ. Θ. Π. Δηλιγιάννης ἐσύστησεν, ἵνα αἱ ὑπὸ τῶν κ. Ὑπουργῶν διδόμεναι ἐπὶ ἐπερωτήσεων πληροφορίαι ὦσιν ἀκριβεῖς.» Ἐν σελίδι 3 ὡσαύτως — πρόκειται περὶ πράξεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Λυκοσούρας, — τὸ πρακτικὸν ἀναφέρει: «Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου παρατηρήσεις τινὰς ἐποιήσατο ὁ κ. Θ. Π. Δηλιγιάννης». Παρακαλῶ, ἀντὶ τούτου νὰ γραφῇ: «Ὁ κ. Θ. Π. Δηλιγιάννης παρετήρησεν, ὅτι τὸ κῦρος τῆς ἐπισήμου πράξεως, τῆς βεβαιούσης ὅτι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον δὲν ἦτο ἐν ἀπαρτίᾳ, ἐξασθενίζουσι τὰ ψηφοδέλτια, δι’ ὧν εἶχε βεβαιωθῆ, ὅτι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἦτο ἐν ἀπαρτίᾳ, ὅτε ἐγένετο ἡ ψηφοφορία. Ἡ ἀκύρωσις δὲ τῆς πράξεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, διότι εἶχον ἀπέλθει τινὰ τῶν μελῶν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, θέλει ἐνθαρρύνει τὴν ματαίωσιν νομίμως καταρτισθεισῶν πράξεων διὰ τῆς ἀποχωρήσεως τῆς μειονοψηφίας.» Καὶ ὀλίγον κατωτέρω τὰ αὐτὰ πρακτικὰ γράφουσιν: «Ὁ κ. Θ. Π. Δηλιγιάννης ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶναι πρόθυμος νὰ προσέρχηται εἰς τὰς συνεδριάσεις, ἀλλὰ συνέστησε νὰ μὴ παρατείνωνται αὗται ἐπὶ πολὺ τὸ ἑσπέρας». Δὲν εἶπον τοῦτο. Παρακαλῶ νὰ τεθῇ ὅ,τι εἶπον· δηλαδή, ὅτι «ὁ μὴ καταρτισμὸς τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς κατὰ τὰς προσδιωρισμένας ὥρας δὲν πρέπει νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἀφοῦ οἱ φίλοι τοῦ Ὑπουργείου μετὰ τῶν ἐπικούρων ἀποτελοῦσιν ἀριθμὸν Βουλευτῶν ἀσφαλίζοντα τὴν ἀπαρτίαν»· καὶ ἀντὶ τοῦ «ἐπὶ πολὺ τὸ ἑσπέρας» νὰ τεθῇ «πέραν τῆς ὀγδόης ὥρας μ. μ.»

§3Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ἐν τοῖς πρακτικοῖς πρέπει νὰ ἐκτίθηται συνοπτικῶς ἡ ἔννοια τῶν λόγων τῶν κ. Βουλευτῶν, ὅσοι ὁμιλοῦσιν. Ἐν σελίδι 5 τῶν πρακτικῶν παρατηρῶ τὰ ἑξῆς: «Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 15 ἔλαβε τὸν λόγον ὁ κ. Ἀσημακόπουλος». Δὲν ἐκτίθεται ὅμως ἐν τοῖς πρακτικοῖς, κατὰ ποίαν ἔννοιαν ὁ κ. Βουλευτὴς ὡμίλησεν· ἂν δηλ. ὡμίλησεν ὑπὲρ ἢ κατὰ τοῦ ἄρθρου 5. «Ἐπίσης ὡμίλησαν οἱ Γ. Ἀναστασόπουλος, Μπακόπουλος, Στεφανίδης κλπ.» Δὲν σημειοῦται κατὰ ποίαν ἔννοιαν ὡμίλησαν. Νομίζω ὀρθὸν νὰ γραφῇ ὡς ἑξῆς: «Ὡμίλησεν ὁ κ. Ἀσημακόπουλος, ἀντικρούσας τὸ ἄρθρον 15. Ἐπίσης οἱ κύριοι Γ. Ἀναστασόπουλος, Μπακόπουλος, Στεφανίδης κλπ. ὡμίλησαν κατὰ τῆς τροπολογίας τοῦ ἄρθρου.»

§4Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τυπῶνται ἀμέσως τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ, καλλίτερον θὰ ἦτο, τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ νὰ περιέχωσιν ἐν ὀλίγοις τὴν ἔννοιαν τῶν ἀγορεύσεων.

§5Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἰδοὺ τί λέγει ὁ Κανονισμὸς (ἀναγινώσκει): «Εἰς ταῦτα (τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ) γίνεται συνοπτικὴ μόνον μνεία τῶν ἀγορεύσεων...»

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. πρακτικογράφον νὰ κάμνῃ εἰς τὸ μέλλον τὴν ἀπαιτουμένην περίληψιν τῶν ἀγορεύσεων. Τὰ πρακτικὰ, διορθωθέντα συμφώνως πρὸς τὰς γενομένας παρατηρήσεις, ἐπικυροῦνται. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν αἴτησιν κατοίκων τοῦ χωρίου Κριμπάτσι τῆς Αὐλίδος περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐκ σιδηροδρομικοῦ δυστυχήματος παθόντων. Ὡσαύτως ψήφισμα τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Λαμίας περὶ ἀνεγέρσεως αὐτόθι Δικαστηρίου. Αἴτησιν τῶν καλλιεργητῶν καπνοῦ Μεσολογγίου καὶ Ἀγρινίου, ὅπως διατηρηθῇ ἐν τῷ Γεωργικῷ Σταθμῷ Μεσολογγίου ὁ εἰδικὸς καπνοκαλλιεργητὴς Μαργαρίτης. Ἀναφορὰν τῶν φαρμακεμπόρων Πατρῶν περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ περὶ φαρμακείων νόμου. Ἐπερώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Μεσσήνης κ. Ι. Νικολαΐδου, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς: «Παρακαλεῖται ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐντείληται ἁρμοδίως ἀνάκρισιν κατὰ τοῦ ὑπενωμοτάρχου τῆς χωροφυλακῆς Σωκράτους Λούβρου, διοικητοῦ τοῦ ἐν Οἰχαλίᾳ μεταβατικοῦ ἀποσπάσματος, ὅστις πρὸ δύο ἡμερῶν εἰσήλασεν εἰς τὸ ἐν Ζευγολατίῳ τοῦ δήμου Οἰχαλίας ἐργαστήριον τοῦ Κωνσταντίνου Μ. Ἀλεβίζου, καὶ ἀφοῦ βίᾳ ἀπέβαλε τὸν ἰδιοκτήτην τοῦ ἐργαστηρίου Κ. Ἀλεβίζον, ἔκλεισεν εἶτα ἑρμητικῶς τὴν θύραν καὶ τὰ παράθυρα, οὕτω δὲ ὁ γενναῖος οὗτος ὁπλίτης, ἁλώσας ἐξ ἐφόδου τὸ εἰρηνικὸν ἐργαστήριον, καὶ μόνος μείνας ἐν αὐτῷ, διέρρηξε τὸ χρηματοδόχον συρτάριον τοῦ δυστυχοῦς κυρίου τοῦ ἐργαστηρίου, καὶ ἀφεῖλε δραχμὰς ἑξήκοντα, τὴν μόνην περιουσίαν αὐτοῦ. Ἡ πρᾶξις αὕτη κατηγγέλθη εἰς τὸν κ. Εἰσαγγελέα Καλαμῶν ἀμέσως.» Ὁ κύριος Δαούτης ἔχει τὸν λόγον.

§7Ν. ΔΑΟΥΤΗΣ. Θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δώσῃ μίαν λύσιν ἐπὶ ὑποθέσεως, ἡ ὁποία ὑφίσταται ἐκκρεμὴς μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Κριμπάτσι καὶ τῶν κληρονόμων Κωνσταντίνου Πετσάλη. Ὅτε ἦτο Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁ τέως Πρωθυπουργὸς κ. Δ. Ράλλης, εἶχεν ἐπιληφθῆ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, διότι ἀφεώρα δάσος, τὸ ὁποῖον τὸ Δημόσιον πολὺ ὀρθῶς διεκδικεῖ, οἱ δὲ κάτοικοι, ἐπειδὴ ὑπάρχουν γαῖαι χέρσοι, τὸ ἐκαλλιέργησαν. Τώρα λοιπὸν οἱ ἰδιοκτῆται τοῦ χωρίου ζητοῦσι νὰ καταλάβωσι τὰς γαίας αὐτάς, καὶ ἐπῆλθον συγκρούσεις μεταξὺ τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν κατοίκων, τὸ ἀποτέλεσμα δὲ τῶν συγκρούσεων ἦτο νὰ φονευθῇ πρό τινος χρόνου μία γυνή, καὶ πρὸ δύο μηνῶν εἷς ἄλλος, καὶ ἐπαπειλεῖται κίνδυνος μεγίστων ταραχῶν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ δοθῇ λύσις. Εἶναι ἁπλούστατον τὸ ζήτημα, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τῆς περιλήψεως τῆς κατακυρώσεως τῆς δημοπρασίας, δυνάμει τῆς ὁποίας κατεκυρώθη τὸ κτῆμα Μπράτσι ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Κωνσταντίνου Πετσάλη, εἰς τὴν ὁποίαν περίληψιν ἀναφέρεται ἡ ἔκτασις καὶ τὸ ποσὸν τῶν στρεμμάτων. Τὸ ζήτημα, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἁπλούστατον, καὶ δύναται νὰ λυθῇ ἀμέσως, διότι τὸ δάσος ἀνήκει εἰς τὸ Δημόσιον. Ἐλπίζω ὅτι θὰ λάβητε πρόνοιαν, κύριε Ὑπουργέ.

§8Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Κρεμπάτσι σήμερον φαίνονται ὑποστηρίζοντες τὰ δικαιώματα τοῦ Δημοσίου, ἐκ τῶν ὁποίων καὶ ὠφελοῦνται, διότι καλλιεργοῦσι τοὺς ἀγρούς, ἀλλὰ καὶ ὑποστηρίζουσι τὸ δάσος, ὡς ὀρθῶς εἶπεν ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος. Τὸ κτῆμα τοῦτο κατ’ ἀρχὰς εἶχεν ὡρισμένα ὅρια, ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι, παρὰ τὸν νόμον περὶ ἀκινήτων κτημάτων, αὐτὸ αὐξάνει, καὶ ὁλονὲν τείνει νὰ καταλάβῃ μείζονα περιφέρειαν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, καθὼς καὶ ἐπὶ τῶν συμφερόντων τῶν κατοίκων, ἅτινα ταυτίζονται εἰς τὴν περίστασιν ταύτην, καὶ νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα πρὸς πρόληψιν συγκρούσεως. Ὅτι δὲ ἐκεῖ ἐπαπειλεῖται σύγκρουσις, ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ὅτι φύλακες τοῦ χωρίου ἐκείνου στρατολογοῦνται ὄχι ἐκ τῶν φιλησυχωτέρων στοιχείων, καὶ διὰ τοῦτο καὶ χάριν τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα.

§9Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ τηλεγραφήματος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Λαμίας θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Ὅμοιον τηλεγράφημα ἔλαβον καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, —καὶ ὑποθέτω ὅτι ἔλαβον τοιοῦτον πάντες οἱ ἐκ Φθιώτιδος καὶ Λοκρίδος συνάδελφοι, — διὰ τοῦ ὁποίου παρακαλοῦσιν οἱ τηλεγραφοῦντες, ὅπως τὸ δικαστικὸν μέγαρον, τὸ ὁποῖον ἐσχεδιάσθη, καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ἐγένετο προϋπολογισμὸς τῆς δαπάνης, ἐγκριθεὶς ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν δημοσίων ἔργων, οἰκοδομηθῇ, διότι ὁ δῆμος Λαμιέων ἠγόρασεν οἰκόπεδον, καὶ ὑπεβλήθη εἰς μεγάλας δαπάνας.

§10Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὅλοι οἱ δῆμοι ἠγόρασαν οἰκόπεδα.

§11Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπλήρωσεν ὁ δῆμος Λαμιέων 15,000 δραχμάς, καὶ ἦσαν τὰ πάντα ἕτοιμα, ὅπως οἰκοδομηθῇ τὸ μέγαρον, ἀλλ’ ἕνεκα τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἐκ Χαλκίδος συνάδελφος κ. Βουδούρης ἀνεκόπη ἡ ἐνέργεια, καὶ ἤρχισε νὰ συζητῆται τὸ ζήτημα αὐτό εἰς ὅσους δήμους ἔχουσιν ἀγορασθῆ γήπεδα καὶ εἶναι ἕτοιμα τὰ σχέδια καὶ οἱ προϋπολογισμοὶ τῆς δαπάνης, πρέπει τὸ Ὑπουργεῖον νὰ φροντίσῃ, ἵνα ἐκτεθῇ εἰς δημοπρασίαν ἡ κατασκευὴ τῶν δικαστικῶν μεγάρων.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς συστάσεις ταύτας.

§13Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ παρεμβῇ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης καὶ ἐπιφέρῃ ὁριστικὴν λύσιν, πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τῆς πρωθυπουργίας του ἐψηφίσθη μετὰ πολλὰς συζητήσεις. Πολλοὶ δῆμοι τοῦ Κράτους καίτοι πένονται, συνεπείᾳ αὐτοῦ τοῦ νόμου ἠναγκάσθησαν, ἄλλοι διὰ δανείων, καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν πενιχρῶν αὐτῶν εἰσοδημάτων, νὰ ἀγοράσωσιν οἰκόπεδα, καὶ ἀναμένουσι τὴν κατασκευὴν δικαστικῶν μεγάρων. Δὲν γνωρίζω, εἰς τὰς ἄλλας ἕδρας Πρωτοδικείων τίνι τρόπῳ στεγάζεται ἡ Δικαιοσύνη, ἀλλ’ ἐν Τριπόλει ἡ Δικαιοσύνη εἶναι ἄστεγος, διότι τὸ κατάστημα αὐτῆς ἔχει οἰκοδομηθῆ πρὸ τῆς καταστροφῆς τῆς Τριπόλεως ὑπὸ τοῦ Ἰμβραὴμ πασσᾶ, ἄλλο δὲ κατάλληλον ἐν Τριπόλει ἰδιωτικὸν οἰκοδόμημα διὰ κατάστημα δικαστικὸν δὲν ὑπάρχει. Τοῦτο ἀνεγνωρίσθη ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἥτις δὲν ἔσπευσεν εἰς ἀνοικοδόμησιν τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου, διότι τὸ ἀγορασθὲν οἰκόπεδον, ὡς ἐβεβαίου ὁ τότε κ. Ὑπουργός, δὲν ἦτο ὀρθογώνιον καὶ δὲν εἶχε τὰς διαστάσεις τὰς ἀπαιτουμένας πρὸς τοιοῦτον οἰκοδόμημα. Τὸ οἰκόπεδον ὅμως διὰ τῆς προσκτήσεως μέρους τῶν παρακειμένων οἰκοπέδων κατέστη κατάλληλον πρὸς οἰκοδόμησιν τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου. Παρακαλῶ πολὺ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ πρόνοιαν, χάριν τῆς εὐπρεποῦς παραστάσεως τῆς Δικαιοσύνης, πρὸς κατασκευὴν δικαστικοῦ μεγάρου ἐν Τριπόλει, διότι τὸ ὑπάρχον εἶναι ἠρειπωμένον, καὶ διατρέχουσι τὸν κίνδυνον οἱ εἰσερχόμενοι εἰς αὐτὸ νὰ ταφῶσιν ὑπὸ τὰ ἐρείπια αὐτοῦ.

§14Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ὁ δῆμος Καλαμῶν ζητεῖ μόνον 60,000 δραχμὰς πρὸς οἰκοδόμην δικαστικοῦ μεγάρου· οἰκόπεδον ἔχει. Τὸ Δημόσιον δαπανᾷ τόσας χιλιάδας δραχμὰς κατ’ ἔτος εἰς ἐνοίκια, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ πληρώνῃ, ὅταν οἰκοδομηθῇ τὸ δικαστικὸν μέγαρον.

§15ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχῃ μίαν γνώμην ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Ἦλθε τὸ ζήτημα δεκάκις εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἰσχυρίζεται ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι τὸ ποσὸν δὲν ἀρκεῖ. Ἐζήτησα ἐγὼ ἄλλοτε νὰ λάβῃ τὸ θάρρος ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ τὴν ἀνέγερσιν καταστημάτων δικαστικῶν ἐκεῖ, ὅπου νομίζει αὐτὸς ὅτι εἶναι ἀνάγκη. Τοῦτο δὲ, τὸ ὁποῖον ὑπέδειξα ἐγὼ, ἦτο γνώμη, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἄλλοτε ἡ Κυβέρνησις, καὶ διέταξε νὰ ἀνεγερθῇ κατάστημα ἐν Ἀμφίσσῃ. Διατὶ δὲν διατάσσει τὴν ἀνέγερσιν καὶ ἄλλων; Εἴμεθα σύμφωνοι· ἂς διατάξῃ ἡ Κυβέρνησις ὅπου νομίζει ὅτι εἶναι ἀνάγκη. Ἂν νομίζῃ, ὅτι ὁ νόμος δὲν τῇ ἐπιτρέπει τοῦτο, ἂν νομίζῃ, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθὸν, ἂς φέρῃ τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ἀπαλλαχθῇ ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἐνόχλησιν.

§16Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἴπῃ, ἂν τὸ οἰκόπεδον, τὸ ἀγορασθὲν ἐν Τριπόλει δι’ ἀνέγερσιν Δικαστηρίου, σκέπτεται νὰ τὸ χρησιμοποιήσῃ ἢ ὄχι. Ἂν δὲν σκέπτηται τοῦτο, νὰ τὸ πωλήσῃ τοὐλάχιστον ὁ δῆμος, διὰ νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ χρῆμα εἰς ἄλλας αὐτοῦ ἀνάγκας.

§17Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Μαντινείας ἔτυχε δυστυχῶς νὰ μὴ ἦναι παρὼν κατά τινα τῶν παρελθουσῶν συνεδριάσεων, καθ’ ἣν ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ἀπαντήσω εἰς ἐπερώτησιν, ἀφορῶσαν τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐπειδὴ ὅμως καὶ ἐκ τῶν παρόντων κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην ἔλαβον τὸν λόγον σήμερον, ἀναγκάζομαι νὰ θέσω τὸ ζήτημα ἐκεῖ, ὅπου ἐγὼ τοὐλάχιστον νομίζω ὀρθὸν καὶ δίκαιον. Βεβαίως εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐναπόκειται ἡ ὁριστικὴ λύσις τοῦ ζητήματος, ποῦ θέλουσιν ἀνεγερθῆ δικαστικὰ καταστήματα, διαφωνῶ δὲ, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη θάρρους πρὸς τοῦτο.

§18Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνεργείας μόνον ὑπάρχει ἀνάγκη.

§19Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Βεβαίως ἐνεργείας, ἀλλ’ ἡ ἐνέργεια ἀπαιτεῖται νὰ προπαρασκευασθῇ προηγουμένως. Ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρω κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, ὅτι δὲν θεωροῦμεν, οὐδὲ εἶναι εἰσέτι τὸ ζήτημα ὥριμον εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, ὥστε νὰ προκηρύξωμεν δημοπρασίαν καὶ νὰ ἀνεγείρωμεν Δικαστήρια ἐκεῖ τέλος πάντων, ὅπου νομίζει τις, ὅτι εἶναι ἡ μᾶλλον ἐπείγουσα ἀνάγκη. Διὰ τοῦτο παρήγγειλα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν νὰ προβῇ εἰς συνεννοήσεις εἴτε μετὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἐκκρεμῶν σχεδίων δικαστικῶν μεγάρων, εἴτε μετὰ τῶν Εἰσαγγελέων, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ τῶν ἀναγκῶν τῶν μελλόντων νὰ οἰκοδομηθῶσι Δικαστηρίων, καὶ ἀφοῦ αἱ μελέται αὗται ὡριμάσωσι καὶ γνωστοποιηθῶσι, τότε θέλει εἶσθαι εἰς θέσιν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης νὰ κρίνῃ, ποῦ εἶναι καταλληλότερον νὰ κατασκευασθῶσι Δικαστήρια. Ἐν τούτῳ ὅμως τῷ μεταξὺ γίνεται καὶ σκέψις, ἂν δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ μεταβληθῇ ὁ καθεστὼς νόμος, διότι ἐρρήθη καὶ ἐπιστεύθη, — ἴσως δὲ καὶ ὀρθῶς, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην τουλάχιστον, — ὅτι λυσιτελέστερον ἤθελεν εἶσθαι, ἂν ἀντὶ Πρωτοδικείων, τεσσάρων ἢ πέντε, ὅσα διὰ τοῦ ὑπάρχοντος ποσοῦ δύνανται νὰ οἰκοδομηθῶσι, μεταβαλλομένου τοῦ νόμου, ᾠκοδομοῦντο Εἰρηνοδικεῖα ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν νομῶν διὰ τοῦ ὑπάρχοντος ποσοῦ τῶν 800,000 δραχμῶν. Ἤθελεν εἶσθαι ἴσως δυνατὸν νὰ κατασκευασθῶσι τριάκοντα Εἰρηνοδικεῖα. Τότε δὲ ἴσως ἡ λύσις αὕτη ἔσεται καὶ ἡ μᾶλλον εὐχάριστος εἰς τὴν Βουλήν, διότι θέλουσιν ἱκανοποιηθῆ πλειότεραι ἀξιώσεις τῶν κατὰ τόπους ἀπαιτήσεων. Ἴσως δὲ ἤθελεν εἶσθαι καὶ συμφωνοτέρα πρὸς τὴν ἀκριβῆ θέλησιν τοῦ διαθέτου. Ἑπομένως βλέπετε, ὅτι ἡ ὑπηρεσία μελετᾷ πάντα τὰ ζητήματα, ὅσα δέον νὰ μελετηθῶσιν, ὅπως προβῇ εἰς ἀπόφασιν οἱανδήποτε. Προχθὲς ἠκούσθη καὶ ἄλλη γνώμη, ἐπίσης σοφὴ, τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτοῦ, ὅτι ἴσως ἤθελεν εἶσθαι ὀρθὸν νὰ γένηται καὶ σκέψις περὶ συνδυασμοῦ τινος τοιούτου, ὥστε τὰ διατιθέμενα εἰς ἐνοίκια ὑπὸ τοῦ Κράτους, εἰς μισθώσεις Δικαστηρίων, νὰ χρησιμεύσωσι διά τινος συνδυασμοῦ εἰς ἔγερσιν τῶν Δικαστηρίων. Ἡ γνώμη αὕτη μάλιστα, ὡς ἐνθυμοῦμαι καλῶς, τρὶς ἢ τετράκις συνεζητήθη ἐν ταῖς ἑκάστοτε ἐπιτροπαῖς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἀλλὰ τὸ νὰ ζητῶμεν αἰφνιδίως νὰ ἀναπηδήσωσι τὰ Δικαστήρια, ὡσανεὶ ὁ Ὑπουργὸς εἶχεν εἰς χεῖρας αὐτοῦ τὴν ῥάβδον τοῦ Μωϋσέως, δι’ ἧς ἀνεπήδησαν τὰ ὕδατα τῆς ἐρήμου, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον τουλάχιστον. Διὰ τοῦτο, ἐὰν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω καὶ εἰς τὸ μέλλον τὸ Ὑπουργεῖον, ὅπερ διευθύνω σήμερον, βεβαίως θέλω εἶσθαι εἰς θέσιν ἐν προσεχεῖ μέλλοντι νὰ σχηματίσω γνώμην, καὶ ἡ γνώμη αὕτη, ἐὰν ὑπάρξῃ ἀνάγκη, θέλει ὑποβληθῆ καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη τουτέστι νομοθετικῆς προνοίας. Ἀλλ’ εἶναι δυνατόν, παρακαλῶ, Κύριοι, καὶ δίκαιον νὰ ζητῶμεν νὰ ἐπέλθῃ ἀμέσως ἡ λύσις; Ἡμεῖς μόλις τέσσαρας ἢ πέντε μῆνας ἔχομεν ἐν τῇ Κυβερνήσει. Δὲν εἶναι δυνατὸν, ἐντὸς χρόνου τοσοῦτον μικροῦ νὰ λυθῶσι ζητήματα τοσοῦτον δυσχερῆ. Ἐλπίζω ὅμως, ὅτι ἐν συντόμῳ μέλλοντι θέλομεν εἶσθαι εἰς κατάστασιν, ἵνα δώσωμεν λύσιν τινὰ οἱανδήποτε.

§20Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐκ τῆς συζητήσεως ἐξάγεται, ὅτι εἰς τὰς σκέψεις του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πρέπει νὰ ὁδηγηθῇ ἀπὸ τὴν λίαν πιθανὴν περίπτωσιν, ὅτι τὸ κληροδότημα τοῦ μακαρίτου Συγγροῦ δὲν θέλει χρησιμεύσει εἰς κατασκευὴν Πρωτοδικείων, διότι, ἐὰν ἤθελεν ἑρμηνευθῆ στενῶς ἡ διαθήκη αὐτοῦ καὶ ὁ ὅρος «πρὸ πάντων Εἰρηνοδικεῖα», κατὰ τὸ γράμμα αὐτῆς, βεβαίως τὸ ποσὸν, τὸ κληροδοτηθὲν δι’ οἰκοδομὴν δικαστικῶν καταστημάτων δὲν θέλει ἐπαρκέσει ἴσως οὔτε πρὸς οἰκοδομὴν Εἰρηνοδικείων.

§21Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὄχι βεβαίως.

§22Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ ὅμως πρόκειται περὶ οἰκοδομῆς Πρωτοδικείων, ἀνάγκη νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τὴν ἐνδεχομένην περίπτωσιν τῆς μεταβολῆς τοῦ καθεστῶτος συστήματος τῆς εἰρηνοδικειακῆς δικαιοσύνης· αὐτὴ δὲ ἡ ἐνδεχομένη, κατ’ ἐμὲ δὲ πολὺ πιθανὴ καὶ ἐπιβαλλομένη μεταβολὴ τοῦ συστήματος τῆς εἰρηνοδικειακῆς δικαιοσύνης ἴσως ἤθελε καταλήξει εἰς περιορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ εἰς προσδιορισμὸν ἑδρῶν αὐτῶν ἀλλαχοῦ ἢ ἔνθα αὗται τυγχάνουσι νῦν. Ἐπὶ Πρωτοδικείων ὅμως νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραλείψῃ ἀπὸ τὰς σκέψεις του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἡ δαπάνη πρὸς οἰκοδομὴν τῶν Πρωτοδικείων θέλει ἐπιβαρύνει τὸ Δημόσιον καὶ πρέπει νὰ ἐπιβαρύνῃ αὐτὸ, διότι ἔχει καθῆκον ἡ Διοίκησις νὰ φροντίσῃ νὰ πληρώσῃ τὴν ἀνάγκην ταύτην, καταβάλλοντος τὰ ἀναγκαῖα χρήματα τοῦ δημοσίου ταμείου πρὸς οἰκοδομὴν τῶν Δικαστηρίων, ἀφοῦ ἀναντίρρητον εἶναι, ὅτι ἡ παράστασις τῆς Δικαιοσύνης ἐν καταστήματι ἀξιοπρεπεῖ καὶ ἐπιβάλλοντι τὸν σεβασμὸν συντελεῖ εἰς τὴν καλλιτέραν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης. Ἡμεῖς ἄλλοτε, ἐν τῇ Κυβερνήσει τυγχάνοντες, ἐπείσθημεν, ὅτι ταχίστη ἐπεβάλλετο εἰς τὴν Διοίκησιν ἡ πρόνοια περὶ οἰκοδομῆς Δικαστηρίου Πρωτοδικῶν ἐν Τριπόλει. Τότε δὲν ὑπῆρχεν ἔτι τὸ κληροδότημα Συγγροῦ, εἶχε δ’ ἀγοράσει οἰκόπεδον δημοτικῇ δαπάνῃ ὁ δῆμος Τριπόλεως. Τοιαύτη δὲ ἦτο ἡ κατάστασις τοῦ καταστήματος τοῦ Δικαστηρίου τῶν ἐν Τριπόλει Πρωτοδικῶν, ὥστε ἀπεθαρρύνετο πᾶς, ὅστις ἤθελε προσπελάσει ἐκεῖ ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι ἤθελεν εὑρεῖ δίκαιον. Διὰ τοῦτο εἴχομεν περιλάβει τότε πίστωσιν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ πρὸς οἰκοδομὴν τοῦ Πρωτοδικείου Τριπόλεως. Φρονοῦμεν δέ, ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κύριος Ὑπουργὸς καὶ τὴν περίπτωσιν ταύτην.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσε τὸ θέμα αὐτό. Ὁ κύριος Κρεστενίτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἄλλου θέματος.

§24Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς μετὰ τὸ πέρας τῆς συνεδριάσεως, ἔλαβον τὸ ἀκόλουθον τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Λετρίνων: «Ἀνεκοίνωσα συνεδριάζοντι Συμβουλίῳ τηλεγράφημά σου. Πλήρης ἀπογοήτευσις· διότι ἄνευ οἰνοποιήσεως χλωρᾶς καὶ ὁριστικῆς χορηγίας δανείου πρὸς ἀγορὰν πλεονάσματος δῶρον νομοσχεδίου κρίνεται γενικῶς ἄδωρον.» Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, ἐπειδὴ προσπαθῶ, ἵνα ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον ἀπασχολῶ τὴν Βουλήν, ἄς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ παρατηρήσω πρὸς ἐκείνους, οἵτινες κόπτονται κατὰ τοῦ σταφιδίτου οἴνου, καὶ ἰδίως πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους Βουλευτὰς Ἀττικῆς, Μεγαρίδος καὶ Μαντινείας, ὅτι ὁ σταφιδίτης δὲν πρόκειται νὰ βλάψῃ τοὺς οἴνους αὐτῶν, πρὸ πάντων δὲ τοὺς λευκούς, τοὺς λεγομένους ῥητινίτας. Ἐν Ἀθήναις, Κύριοι, δύνανται πάντες οἱ κύριοι Βουλευταὶ νὰ ἐξέλθωσιν εἰς περίπατον, καὶ θέλουσι πεισθῆ, ὅτι ὁ ἐχθρὸς τῶν οἴνων τῶν λευκῶν, ὁ ἐχθρός τῶν οἴνων τῆς Ἀττικῆς εἶναι ὁ ζῦθος. Δὲν ὑπάρχει τετράγωνον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ὑπάρχῃ καὶ ἕν ζυθοπωλεῖον. Ἔχουσιν ἱδρυθῆ ἤδη ἀρκετὰ ζυθοποιεῖα, δύο δὲ ἐξ αὐτῶν, τὸ τοῦ Κλωναρίδου καὶ τὸ τοῦ Φίξ, διαγωνίζονται, καὶ ἐὰν κατορθώσωσιν, ὡς κατώρθωσαν, νὰ παράγωσιν ἀρίστης ποιότητος ζῦθον, καὶ νὰ μειώσωσι τὸ τίμημα κατά τι, πρέπει νὰ ἦναι βέβαιοι οἱ κύριοι ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφοι καὶ οἱ ἐξ ὅλων τῶν ἄλλων μερῶν, τῶν ἐνδιαφερομένων ἰδίως διὰ τοὺς λευκοὺς οἴνους, ὅτι οἱ οἶνοι αὐτῶν θὰ καταστραφῶσι τελείως· καὶ δὲν καταστρέφονται μόνον δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἀλλὰ καταστρέφονται διότι δυστυχῶς πολλοὶ τῶν οἰνοπωλῶν μεταβάλλουσι τοὺς οἴνους εἰς εἶδός τι ἀφεψήματος, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ποθῇ, καὶ διὰ τοῦτο ἡμέρᾳ τῇ ἡμέρᾳ παρατηρεῖται, ὅτι ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ ζυθοπωλεῖα γέμουσι πελατῶν· ἐγὼ δέ, Κύριοι, ἔχων τὴν τύχην νὰ κατοικῶ ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Πατησίων, σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι κατὰ τὰς ἑορτάς, ἰδίως δὲ ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἤρξατο τῶν ἐργασιῶν του τὸ μέγιστον ἐργοστάσιον τοῦ κ. Κλωναρίδου, τὸ ἥμισυ σχεδὸν τῶν κατοίκων τῆς πόλεως, καὶ πρὸ πάντων αἱ Κυρίαι, καθ’ ἑκάστην ἑορτὴν μεταβαίνουσιν ἐκεῖ. Ἐπαναλαμβάνω νὰ βεβαιώσω τοὺς ἀξιοτίμους Βουλευτὰς, ἰδίᾳ τοὺς ἐξ Ἀττικῆς, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ βλαφθῇ ὁ οἶνος, ἐὰν οἰνοποιηθῇ ἡ χλωρὰ σταφίς, διότι ἡ χλωρὰ σταφὶς δὲν θὰ καταναλωθῇ ἐν τῷ τόπῳ, ἀλλὰ θὰ καταναλωθῇ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Ἐπειδὴ δέ τινες τῶν κ. συναδέλφων ἰσχυρίσθησαν καὶ ἰδίως ὁ ἀξιότιμος φίλος μου καὶ ἐκ Μαντινείας βουλευτὴς κ. Μπακόπουλος, ὅτι ἐργάζονται οἱ Τριπολῖται καὶ δὲν ἐργάζονται οἱ Ἠλεῖοι, τὸν διαβεβαιῶ, ὅτι ἐργάζονται πάντες οἱ Ἕλληνες, ἰδίᾳ δὲ ἐργάζονται οἱ Ἠλεῖοι, οἱ ὁποῖοι, εὐτυχῶς ἢ δυστυχῶς, δὲν εἶναι πάντες Ἠλεῖοι.

§25Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπον ὅτι δὲν ἐργάζονται οἱ Ἠλεῖοι.

§26Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Οὔτε ἐγὼ ἀκόμη εἶμαι Ἠλεῖος. Καὶ ἐγὼ κατάγομαι ἀπὸ τὰ Κρέστενα, ὑπάρχουσι δὲ ἐν Ἠλείᾳ καὶ συμπολῖται τοῦ κ. Μπακοπούλου καὶ τοῦ κ. Βοζίκη, καὶ Γορτύνιοι, συμπολῖται τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ ἀπὸ ὅλας, οὕτως εἰπεῖν, τὰς φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ, διότι ὁ τόπος ἐκεῖνος δέχεται ὅλον τὸν κόσμον, διότι εἶναι φύσει φιλόξενος· ὑπῆρξεν ἐποχή, καθ’ ἣν μετέβησαν ἐκεῖ ἄνθρωποι πτωχοί, καὶ μετὰ παρέλευσιν ὀλίγων ἐτῶν ἐγένοντο πλούσιοι. Σήμερον δὲ δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι οἱ καλλίτεροι σχεδὸν οἰκοκυραῖοι τῆς Ἠλείας εἶναι συμπολῖται τοῦ κυρίου Μπακοπούλου, τοῦ κυρίου Βοζίκη, τοῦ κυρίου Δηλιγιάννη καὶ τοῦ κυρίου Ζαΐμη. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει τόσον πολὺ νὰ σπεύδῃ, καὶ νὰ θέλῃ νὰ φέρῃ εἰς ἀπόγνωσιν ἀνθρώπους διατελοῦντας ἐν τελείᾳ ἀπελπισίᾳ. Εἶναι γνωστόν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὡμίλησα πρὸς τὴν Βουλήν, καθ’ ἣν στιγμὴν κυριολεκτικῶς ἐμαίνετο ἡ θύελλα εἰς τὴν Ἠλείαν, ὡμίλησα ὡς ἥρμοζε πρὸς ἀντιπρόσωπον συναισθανόμενον τὴν θέσιν τῶν πραγμάτων, καὶ γνωρίζετε, ὅτι οὐδέποτε κατεδέχθην νὰ ἐκμεταλλευθῶ τοιαῦτα ζητήματα, ἀπὸ τῆς ψηφοφορίας δὲ τῆς χθὲς γνωρίζει ὁλόκληρος ἡ Βουλή, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον ζήτημα πολιτικόν, διότι πάντες σχεδόν, πλὴν ὀλιγίστων ἐξαιρέσεων, ἐψήφισαν καθ’ ἡμῶν. Θὰ παρακαλέσω ὅμως τὴν Βουλήν, ὅπως, εἰ δυνατόν, ἀναψηλαφήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο κατὰ τὴν δευτέραν ἢ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν, διότι εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ οὐ μόνον ὕψιστα συμφέροντα τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, ἀλλὰ καὶ τὴν οἰκονομικὴν εὐρωστίαν τοῦ Κράτους, διότι τότε μόνον θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τὸ οἰκονομικόν, ὅταν κατορθώσωμεν διὰ τῆς σταφίδος νὰ εἰσάγωμεν κατ’ ἔτος 60 ἢ 70 ἑκατομμύρια εἰς χρυσόν. Δὲν φρονῶ δέ, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς ἡμᾶς τότε καὶ μόνον νὰ ἐνθυμώμεθα τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους, ὅταν ἐν τῇ ἀπελπισίᾳ τῶν ἐξεγείρωνται. Οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι ἀπέδειξαν πάντοτε, ὅτι εἶναι νομοταγεῖς πολῖται, καὶ ὅτι ἐδέχθησαν ὅλα τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια τῆς Κυβερνήσεως, καίτοι δὲ κοιμῶνται οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν νήστεις, ἐν τούτοις δὲν διεμαρτυρήθησαν. Ὀφείλομεν λοιπὸν διὰ τοῦτο νὰ ἐργασθῶμεν συντόνως ὅλοι, ὡς ἄνδρες, καὶ νὰ ἀποδώσωμεν εἰς αὐτοὺς ἓν τέλειον νομοθέτημα σταφιδικόν, διότι διαβεβαιῶ τὴν Βουλήν, ὅτι, ἐὰν οἱ κύριοι Βουλευταί, οἱ μὴ ἔχοντες τὴν ἀτυχίαν νὰ ἀντιπροσωπεύωσι τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς, κατηγανάκτησαν ἐναντίον ἡμῶν, καὶ ἡμεῖς αὐτοί, ἔστε βέβαιοι, κύριοι Βουλευταί, ἀγανακτοῦμεν, διότι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ σᾶς ἀπασχολῶμεν. Ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ πράξωμεν διαφορετικά. Εἴδετε, ὅτι ἐπὶ πέντε ὅλους μῆνας ἀνέμενον ἐνταῦθα, χωρὶς οὐδόλως νὰ διαμαρτυρηθῶ. Ἦλθεν ἐπὶ τέλους αὐτὸ τὸ ζήτημα ὑπὸ συζήτησιν. Φρονῶ, ὅτι ὀφείλομεν πάντες νὰ συντελέσωμεν, καὶ ὅσον οἷόν τε τάχιον νὰ δώσωμεν τέλος πάντων ἕνα νόμον εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, διὰ νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ἐπαναλαμβάνεται ἀπὸ δεκαπενταετίας κατ’ ἔτος.

§27Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν ἀξιότιμον προαγορευόσαντα κ. Κρεστενίτην διὰ τὰς συμβουλὰς, τὰς ὁποίας ἀπηύθυνε πρὸς ἡμᾶς, καὶ διὰ τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ἐπεδείξατο διὰ τοὺς συμπολίτας μου, τοὺς κατοικοῦντας ἐν Ἠλείᾳ.

§28Ι. ΣΤΑΪΚΟΣ. Εἶναι λελυμένον τὸ ζήτημα αὐτό.

§29Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι πολὺ, διότι ἡ διαφορὰ τῆς γνώμης ἐμοῦ πρὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. Κρεστενίτου γίνεται αἰτία νὰ πικράνω τὸν ἀξιότιμον φίλον μου κ. Κρεστενίτην, τὸν ὁποῖον οὐδέποτε ἐπεθύμησα νὰ πικράνω, φαινόμενος δυσάρεστος πρὸς αὐτόν. Τὰ ἐπιχειρήματα ὅμως, τὰ ὁποῖα οἱ ἀξιότιμοι ἐξ Ἠλείας καὶ ἄλλων σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν συνάδελφοι ἀνέπτυξαν τὰς ἡμέρας ταύτας, ἀναπτύσσονται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀπὸ τοῦ 1895. Κατὰ τὸ 1895, προκειμένου νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως, ἠκούσαμεν τὰ αὐτὰ ἐπιχειρήματα καὶ ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ ἀγαπητοῦ Βουλευτοῦ Ἠλείας καὶ ἀπὸ τοῦ στόματος τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῶν ἄλλων σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Ἠναγκάσθημεν τότε νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν παρακράτησιν. Ἀλλ’ ὁποίας συνεπείας νομίζετε ὅτι ἔσχε τὸ νομοθέτημα τῆς παρακρατήσεως, τοὐλάχιστον εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω; Τὸ προϊὸν τῆς ἀμπέλου κατέστη ἀκατάλληλον πρὸς οἰνοπνευματοποιΐαν· δὲν δύναται πλέον νὰ διαγωνισθῇ πρὸς τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν τῶν ἐργοστασίων, τὰ ὁποῖα ἀποστάζουσι τὸ παρακράτημα τῆς σταφίδος, ὅπερ εἰς εὐτελεστάτας τιμὰς ἀγοράζουσιν. Ἓν καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον δραχμῶν εἰσήρχετο κατ’ ἔτος εἰς τὴν Τρίπολιν ἐκ τοῦ ἀποστάγματος τῶν στεμφύλων καὶ τῶν σταφυλῶν τῶν μὴ χρησίμων πρὸς οἰνοποίησιν· ἀλλὰ τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος αὐτοῦ ἑκατομμυρίου ἀπεστερήθη ἡ ἐπαρχία μου, χωρὶς νὰ ὠφεληθῶσιν οἱ συμπολῖται τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου. Τὸ ἓν καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον μετηγγίσθη εἰς τὰ βαλλάντια τῶν ἐπιχειρηματιῶν, τῶν ἐκμεταλλευομένων τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς. Αὐτὰ εἶναι λοιπὸν τὰ ἐπιχειρήματα, ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐπιμένομεν ν’ ἀφήσητε τὴν σταφίδα νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα μόνη της. Εἶναι ἀδύνατον διὰ νομοθετικῶν φαρμάκων νὰ θεραπεύσητε τὴν κρίσιν, αἰτία τῆς ὁποίας εἶναι ἡ ὑπερπαραγωγὴ τοῦ καρποῦ τούτου. Ἐφ’ ὅσον ἔχετε ὑπερπαραγωγὴν τοῦ καρποῦ τούτου,—ἀδιάφορον ἂν διατίθεται εἴτε εἰς μιστέλιον εἴτε εἰς οἰνοποίησιν,—ἡ κρίσις θέλει ἐντείνεσθαι. Μήπως αἱ εὐρωπαϊκαὶ ἀγοραὶ, ὅτε αἱ τιμαὶ ἦσαν ὑψωμέναι, δὲν ἐχρησιμοποίουν τὴν σταφίδα πρὸς οἰνοποίησιν; Ἀλλὰ τώρα διὰ τῆς παρακρατήσεως καὶ τῆς μιστελοποιήσεως τοῦ καρποῦ τούτου ἀγοράζουσιν οἱ ἐργοστασιάρχαι ἀντὶ σταφίδος μιστέλιον εἰς τὸ τρίτον τῆς τιμῆς, εἰς ἣν ἠγόραζον τὸν σταφιδόκαρπον. Τὰ μέτρα ταῦτα ἐξευτελίζουσι τὴν σταφίδα, ἀντὶ νὰ τὴν ὑπερτιμήσωσι. Φρονῶ λοιπὸν ἐκ πεποιθήσεως, μετὰ τὰς συζητήσεις τὰς γενομένας ἐν τῇ Βουλῇ περὶ οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος, ὅτι ἀδύνατον καθιστᾷ τὴν θεραπείαν τῆς κρίσεως τὸ αἰτούμενον μέτρον τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπιμένω νὰ μὴ ἐξευτελισθῶσιν οἱ οἶνοι καὶ νὰ μὴ ἀφαιρεθῇ ἡ ἀξία αὐτῶν ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς καὶ μεταγγισθῇ εἰς τὰ βαλλάντια τῶν ἐργοστασιαρχῶν. Ἀγοράζοντες δὲ οἱ ἐργοστασιάρχαι εἰς εὐτελῆ τιμὴν τὴν χλωρὰν σταφίδα, καὶ οἰνοποιοῦντες αὐτὴν, θέλουσιν ἐξευτελίσει τὸ προϊὸν μας καὶ τὴν ἀξίαν τῶν ἀμπέλων. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον καὶ φίλον μου κ. Κρεστενίτην, τὰς συμβουλὰς του αὐτὰς νὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ νὰ μὴ τὰς δεχθῶμεν, καὶ νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὰς γνώμας, τὰς ὁποίας πολλάκις ἐξεδηλώσαμεν ἐν τῇ Βουλῇ.

§30Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε δικαίωμα νὰ ὁμιλήσητε, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις αὕτη εἶναι ἄκαιρος. Δύνασθε τὰς γνώμας σας νὰ τὰς ἀναπτύξητε κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου. Πᾶς τις ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦτο. Ὁ κύριος Κρεστενίτης ἔλαβεν ἓν τηλεγράφημα, καὶ καθῆκον εἶχε νὰ ἀναπτύξῃ αὐτό. Ἀπήντησεν ὁ κ. Μπακόπουλος, καὶ τὸ ζήτημα, νομίζω, ἐτελείωσεν. Ἡ περαιτέρω συζήτησις δύναται νὰ λάβῃ χώραν ἐν καιρῷ. Θέλετε νὰ ὁμιλήσητε; ὁμιλήσατε, ἀλλ’ εἶναι ἄκαιρος ἡ συζήτησις αὕτη.

§32Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ συζητῶμεν τὴν πρωΐαν, πρὸ τῶν ἐπερωτήσεων, τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Πολὺ δικαίως ἀνέπτυξε τὸ τηλεγράφημα ὁ κ. Κρεστενίτης, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ γείνῃ αὕτη ἡ συζήτησις τώρα.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν ἔκαμα καὶ ἐγώ.

§34Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Δύο λέξεις. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν στατιστικοὺς πίνακας, ἐμφαίνοντας τὸ ποσὸν τοῦ ἐξαγομένου οἴνου, τὰς ἐπαρχίας τὰς παραγούσας τὸν οἶνον τοῦτον, ἰδιαιτέρως ἑκάστην, καὶ πληροφορίας, πρὸς ποῖον σκοπὸν χρησιμοποιεῖται ὁ οἶνος οὗτος, τουτέστι πρὸς αὐτουσίαν κατανάλωσιν ἢ πρὸς ἀνάμιξιν μετ’ ἄλλων οἴνων;

§35Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύναται νὰ τὸ ἠξεύρῃ αὐτό.

§36Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Δὲν ἐζήτησα ἀπὸ σᾶς πληροφορίας. Μὲ συγχωρεῖτε.

§37Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Μᾶς ἀπασχολεῖ, κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τὴν κυρίαν ἐργασίαν.

§38Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἐκ τῆς καταθέσεως τῶν στατιστικῶν τούτων πινάκων θὰ δυνηθῇ ἡ Βουλὴ νὰ κρίνῃ, ἂν ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος, ἣν ζητοῦσιν αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι, βλάπτει τοὺς οἰνοπαραγωγοὺς ἢ ὄχι· διότι ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν ὑπὲρ τοῦ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου, βεβαίως διατελοῦσιν ἐν πληρεστάτῃ πλάνῃ, διότι θ’ ἀποδειχθῇ ἐκ τῶν πινάκων τούτων, τοὺς ὁποίους θὰ προσκομίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι οὐδεμία βλάβη ἐπέρχεται εἰς τὰς οἰνοφόρους ἐπαρχίας ἐκ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος.

§39Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προχθὲς ἠναγκάσθην νὰ ποιήσωμαι παρατηρήσεις τινὰς διὰ τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς.

§40Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ. Ἀδίκως.

§41Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἴσως ἀδίκως... Ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης τὸ Γραφεῖον εἶναι ἐνημερώτατον, καὶ μοὶ ἀποστέλλει τακτικώτατα τὰ νομοσχέδια· χαίρω δὲ, διότι αἱ παρατηρήσεις μου ἐκεῖναι ἔφεραν εὐχάριστον ἀποτέλεσμα. Ὑποβάλλω, κύριε Πρόεδρε, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρότασιν νόμου, διὰ τῆς ὁποίας πρόκειται νὰ κανονισθῶσι διὰ νόμου τὰ περὶ συνθέσεως τῶν ἀνακριτικῶν Συμβουλίων, τὰ περὶ τοῦ τρόπου τῆς διαδικασίας αὐτῶν καὶ ἰδίως τὰ τῶν λόγων τῶν προκαλούντων τὴν ἀκυρότητα τῶν ἀποφάσεων τῶν Συμβουλίων τούτων. Ἰδίως, κύριε Πρόεδρε, διὰ τοὺς λόγους τοὺς προκαλοῦντας τὴν ἀκυρότητα εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβῃ μέτρον ἡ Βουλὴ, διότι πρέπει νὰ παύσῃ ἐπὶ τέλους ἡ ἐλευθερία, ἡ χορηγουμένη ὑπὸ τοῦ νομοθετικοῦ σώματος, εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, διότι πολλαπλῆ κατάχρησις ἐγένετο τοῦ δικαιώματος τούτου, ὄχι διότι ὑπάρχει κακὴ πρόθεσις ἐκ μέρους τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ἀλλὰ διότι ἀπὸ φύσεως ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία εἶναι ἐλαστικὴ, καὶ εἰς τὴν πρώτην πίεσιν εἶναι ἠναγκασμένη νὰ ἐνδίδῃ. Καὶ ἠκούσατε προχθὲς τὰ διεκτραγῳδηθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κυνουρίας περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ οἰκονομικοῦ σώματος τοῦ Ναυτικοῦ. Τρὶς μετεβλήθησαν τὰ νομοτελεστικὰ Διατάγματα, καὶ οὐδεὶς ποτε τῶν κ. Ὑπουργῶν, τῶν τολμησάντων νὰ μεταβάλῃ, οὐχὶ ἅπαξ, οὐχὶ δὶς, ἀλλὰ τρὶς καὶ τετράκις, τὰ Διατάγματα ταῦτα, ἔπαθέ τι ἢ ἔδωκε λόγον πρὸς τὴν Βουλὴν τῆς ἐκθέσμου ταύτης ἐνεργείας του. Καὶ ἀποκαλῶ αὐτὴν ἔκθεσμον, διότι τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα, τὸ κανονίζον τὰς λεπτομερείας τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου, ἅπαξ μόνον πρέπει νὰ ἐκδίδηται, καὶ ἀφοῦ δημοσιευθῇ, ἀποτελεῖ πλέον μέρος τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ μεταβληθῇ, καὶ τὸ ἀμετάβλητον ἐπιθυμεῖ καὶ θέλει ὁ νομοθέτης, ὁ δίδων τὴν ἄδειαν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ κανονίσῃ τὰς λεπτομερείας ψηφισθέντος νόμου. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη, ἡ Βουλὴ διὰ νομοθετικῆς πράξεως νὰ κανονίσῃ σπουδαῖα καὶ οὐσιώδη ζητήματα, ἀναγόμενα κυρίως εἰς τὰ ἔργα αὐτῆς τὰ νομοθετικά. Οἱ λόγοι, οἱ ἀφορῶντες τὴν ἀκυρότητα, θίγουσι καὶ αὐτὴν τὴν Πολιτείαν, ἀλλὰ θίγουσι καὶ αὐτὸ τὸ δικαίωμα τῶν ἀξιωματικῶν. Πρόκειται νὰ περιφρουρήσωμεν τὸ ἀναφαίρετον αὐτῶν δικαίωμα, τὸν βαθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης. Ἔλεγον λοιπὸν, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος τούτου ἡ Βουλὴ, καὶ αὐτὴ νὰ κρίνῃ καὶ ἀποφασίσῃ, ποῖοι πρέπει νὰ ἦναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι θὰ προκαλῶσι τὴν ἀκυρότητα τῶν ἀποφάσεων τῶν ἀνακριτικῶν Συμβουλίων, διότι, κατὰ τὰ διδάγματα, τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν ἐκ τοῦ προσφάτου παρελθόντος, εἴδομεν, ὅτι ἐμυκτηρίσθη ἡ Πολιτεία, διότι ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων διέταξε τὴν τιμωρίαν καὶ τὴν ἀποκοπὴν αὐτῶν ὡς σαπρῶν μελῶν τοῦ στρατεύματος, καὶ τοὺς ὁποίους ἠθέλησε ν’ ἀπομακρύνῃ ἐκ τῆς ὅλης στρατιωτικῆς οἰκογενείας δι’ ἀποφάσεων τῶν ἀνακριτικῶν Συμβουλίων, ἐκεῖνοι, λέγω, οὐδὲν ἀπολύτως ἔπαθον, διότι ἠκυρώθησαν ἀθρόαι αἱ ἀποφάσεις αὗται, καὶ ἐπανῆλθον εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατεύματος ἅπαντες οἱ καταδικασθέντες ἀξιωματικοί, καὶ ἂν δὲν ἐπανῆλθον πάντες, ἀπολαμβάνουσιν ὅμως καὶ τοῦ δικαιώματος τῆς προαγωγῆς καὶ τοῦ μισθοῦ, πρὸς βλάβην ἀνεπανόρθωτον τῆς Πολιτείας, καὶ ἠθικῶς, διότι δὲν ἐξετελέσθη ἡ ἀπόφασίς της, καὶ ὑλικῶς, διότι ἐξακολουθεῖ νὰ μισθοδοτῇ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἀποβλητέους ἔκρινε.

§42Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Χωρὶς νὰ κάμουν καὶ ἐργασίαν.

§43ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Πταίει ἡ ὑπηρεσία.

§44Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Πταίει ἡ σύνθεσις τῶν ἀνακριτικῶν Συμβουλίων. Διότι ὁ νόμος τοῦ 1851 ἢ 1852, ὁ ὁποῖος ἀφίνει εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἵνα διὰ Διατάγματος κανονίζῃ τοὺς λόγους τῆς ἀκυρότητος, κακῶς ἔπραξε, διότι τὸ Διάταγμα τοῦτο μετεβλήθη τετράκις ἤδη ἢ πεντάκις, ὁ δὲ Ἄρειος Πάγος, μὴ ἔχων ὑπ’ ὄψει τὸ νέον Διάταγμα, ἀλλ’ ἔχων ὑπ’ ὄψει μόνον τὸ μεταβληθὲν Διάταγμα, ὑπέπεσεν εἰς τὸ σφάλμα νὰ ἐκδώσῃ ἀπόφασιν διάφορον ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἤθελεν ἐκδώσει, ἐὰν εἶχεν ὑπ’ ὄψει του τὸ ἰσχῦον Διάταγμα. Τὸ ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν, τὸ ὑποβεβλημένον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, λέγει, ὅτι Β. Διάταγμα θέλει κανονίσει τοὺς λόγους τοὺς ἐπιφέροντας ἀκυρότητα τῆς ἀποφάσεως τῶν ἀνακριτικῶν Συμβουλίων. Τοῦτο ἐπιζητῶ σήμερον διὰ τῆς προτάσεώς μου νὰ κανονίσῃ τὸ νομοθετικὸν Σῶμα, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἐξετάσεώς του καὶ διὰ νόμου νὰ ὁρίσῃ τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι θέλουσι προκαλεῖ τὴν ἀκυρότητα τῶν ἀποφάσεων τῶν ἀνακριτικῶν Συμβουλίων. Τὸ θέμα εἶναι οὐσιῶδες, καὶ πρέπει νὰ λυθῇ νομοθετικῶς, διότι ἄλλως ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει λόγον ὑπάρξεως, ὅταν ἀποξενῶται τοιούτων δικαιωμάτων, καὶ παραχωρῇ αὐτὰ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Ἴσως πράττει τοῦτο ἕνεκα τῆς γιγνομένης ἀντιδράσεως εἰς τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ σπεύδουσιν ἕνεκα ταύτης αἱ Κυβερνήσεις νὰ ψηφίζωσι νομοθετήματα συνεπτυγμένα κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἦναι εὐχερὴς ἡ ψήφισις αὐτῶν. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι νομοθετικὴ ἐργασία. Καὶ ἐνθυμοῦμαι τὴν στιγμὴν ταύτην ἐκπαιδευτικὸν νομοσχέδιον, ὑποβληθὲν εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον, καθ’ οὗ, ἐπειδὴ περιεῖχε 400 περίπου ἄρθρα, ἐγεννήθη, φυσικῷ τῷ λόγῳ, ἀντίδρασις, καθόσον προσέβαλλε νόμον εἰσηγηθέντα ὑπὸ τοῦ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ καὶ τοῦ μακαρίτου Πετρίδου. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, λέγω, ἐφάνη εὐθὺς ἀπὸ τῆς ἐμφανίσεώς του, ὅτι ἀδύνατον ἦτο νὰ γείνῃ νόμος τοῦ Κράτους, οὐδὲ ἦτο δυνατὸν νὰ παραταθῇ ἡ συζήτησις αὐτοῦ ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους, καὶ νὰ ἐγκαταλειφθῇ πᾶσα ἄλλη ἐργασία· διὸ ἀπεφασίσθη ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων νὰ μεταβληθῇ, καὶ ἐν διαστήματι δύο ὡρῶν, ὡς διὰ μαγείας, συνεπτύχθη, ὡσεὶ ἦτο ἐκ κηροῦ κατεσκευασμένον, εἰς ὀκτὼ μόνον ἄρθρα, ἵνα διὰ τῆς μεθόδου τῶν Βασιλικῶν Διαταγμάτων ἀναπτυχθῇ βραδύτερον εἰς τὸν ἀρχικὸν αὐτοῦ ὄγκον, κατὰ τὰς ὀρέξεις καὶ ἐπιθυμίας τοῦ Ὑπουργοῦ, τοῦ μέλλοντος νὰ ἐκδώσῃ τὸ ἐκτελεστικὸν καὶ κανονιστικὸν Διάταγμα. Νομίζω, ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὴν πρότασιν νόμου, ἣν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σήμερον. Ἐλπίζω δὲ, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης μελετῶν ταύτην, θέλει υἱοθετήσει, ἂν ὄχι τὸ ὅλον, τοὐλάχιστον τὸ μέρος τὸ ἀφορῶν εἰς τὰς ἀποφάσεις τῶν ἀνακριτικῶν Συμβουλίων καὶ ἰδίᾳ εἰς τοὺς λόγους τῆς ἀκυρότητος αὐτῶν. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἡ Βουλὴ συναινῇ, νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ ἡ πρότασις αὕτη, καὶ ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἀναγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 202).

§46Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ εἶχον ὁμιλήσει ἐκτενῶς, καὶ εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, νὰ προσθέσῃ εἰς τὸ ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον «περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν» διάταξιν, καθ’ ἣν πρὶν ἢ ἀποστρατευθῇ ἢ ἀποταχθῇ ἀξιωματικὸς ἐν ἐνεργείᾳ νὰ παραπέμπηται ἐνώπιον Συμβουλίου, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ λαμβάνῃ μέρος καὶ ὁ νομικὸς σύμβουλος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις νὰ ὑποβάλλῃ ἐγγράφως τὴν γνώμην αὐτοῦ, πρὶν τὸ Συμβούλιον ἀποφανθῇ, καὶ ὁ νομικὸς οὗτος σύμβουλος νὰ μὴ ἔχῃ ψῆφον, ἀλλὰ γνώμην μόνον συμβουλευτικήν. Τὴν γνώμην μου ταύτην, ἐὰν θέλῃ, δύναται νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ἤδη, μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς προτάσεως τοῦ κ. ἐξ Ὕδρας συναδέλφου, νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δύναται νὰ λάβῃ μέτρα ἀσφαλῆ, ἵνα καὶ τὸ Δημόσιον ἀπαλλάσσηται τοιούτων δαπανῶν καὶ ἡ Πολιτεία μὴ βλέπῃ ἀξιωματικοὺς ἀπομακρυνθέντας ἢ ἀποταχθέντας δι’ οἱανδήποτε πρᾶξιν, ἐπανερχομένους βραδύτερον εἰς τὸ στράτευμα καὶ ἐκτελοῦντας ὑπηρεσίαν.

§47Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἡ ἐλαστικότης τῶν νόμων εἶναι κληρονομική. Ἰδοὺ καὶ ἄλλο ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐσχάτως συμπολίτης μου ἐνωμοτάρχης αʹ τάξεως, ὀνομαζόμενος Καρτερός, ὑπὲρ τὴν εἰκοσαετίαν ὑπηρετῶν, εἰσῆλθεν εἰς τὸ στρατιωτικὸν νοσοκομεῖον πρὸς νοσηλείαν, καὶ ἐξῆλθεν ἐκεῖθεν ὡς πάσχων νόσημα ἀνίατον. Ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία ὑπέβαλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν τὰ τῆς ἀποστρατεύσεως τοῦ εἰρημένου ἐνωμοτάρχου ἔγγραφα, ἵνα τῷ ἀπονεμηθῇ ἡ προσήκουσα σύνταξις. Κατὰ τὸν νόμον ΥΚΗʹ τῆς 29 Μαΐου 1871, τότε μόνον λαμβάνει σύνταξιν ὁ ὑπαξιωματικός, ὅτε ἔπαθε νόσημα ἀνίατον εἰς διατεταγμένην ὑπηρεσίαν. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, καίτοι ὁ συμπολίτης μου οὗτος ἐνωμοτάρχης διετέλει ἀστυνόμος Ἀμοργοῦ, καὶ ἐκεῖ ἔπαθεν ἐκ τοῦ ἀνιάτου νοσήματος, ὑπέβαλε πρὸς ὑπογραφὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν Διάταγμα περὶ ἀπονομῆς ἀμοιβῆς ἐφάπαξ εἰς τὸν ἐνωμοτάρχην τοῦτον δραχμῶν 300, διότι διετείνετο ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἡ ἀστυνομικὴ δὲν ἦτο διατεταγμένη. Ἀλλὰ τότε ποία ὑπηρεσία εἶναι διατεταγμένη; Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι παρανόμως ἐνήργησεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλὰ λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῆς ὁμιλίας τοῦ ἐξ Ὕδρας κ. συναδέλφου, λέγω, ὅτι οἱ νόμοι ψηφίζονται ἐλαστικῶς, ὥστε νὰ συμβαίνωσιν ἄτοπα καὶ ἀδικήματα, ὁποῖον τὸ εἰς τὸν εἰρημένον συμπολίτην μου ἐνωμοτάρχην προσγινόμενον. Νομίζετε ἱκανοποίησιν διὰ τὸν ὑπαξιωματικὸν ἐκεῖνον, ὅστις ὑπηρέτησεν 24 ἔτη, τὸ νὰ λάβῃ 300 δραχμὰς μόνον, ἐνῷ ἔπαθε διατελῶν εἰς διατεταγμένην ὑπηρεσίαν, εἶναι δὲ καὶ εἷς τῶν καλλιτέρων ἐνωμοταρχῶν; Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, καὶ δυοῖν θἄτερον θὰ πράξῃ, ἢ θὰ τροπολογήσῃ τὸν ἰσχύοντα νόμον, ἢ θὰ στηριχθῇ ἐπὶ τοῦ πρώτου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 2 αὐτοῦ καὶ θὰ δώσῃ ἀνάλογον σύνταξιν εἰς τὸν εἰρημένον ἐνωμοτάρχην καὶ εἰς τὴν πενομένην οἰκογένειαν αὐτοῦ.

§48Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Διατυπώσατε τὴν ἐπερώτησίν σας ἐγγράφως, καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γκότσης ἔχει τὸν λόγον.

§50Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν γνωρίζει τὸ ἐκκρεμὲς ζήτημα τῆς κατασκευῆς τοῦ τελωνείου Πατρῶν. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ τελωνειακὸν κατάστημα ὁσονούπω παραδίδεται εἰς χρῆσιν, διότι εἶναι ἐν τῷ περατοῦσθαι, ἀλλὰ καίτοι ἐγένοντο ἔξοδα 600,000 δραχμῶν, ἀπεδείχθη ὅτι ὁ χῶρος τοῦ νέου τελωνείου εἶναι μικρότερος τοῦ νῦν ὑπάρχοντος, καὶ ἑπομένως τὸ τελωνεῖον ἀποβαίνει ἄχρηστον, ἐὰν μείνωσι τὰ πράγματα ὡς ἔχουσιν. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ν’ ἀνακοινώσῃ τὰς σκέψεις του πρὸς τὴν Βουλὴν, κατὰ τίνα τρόπον πρόκειται νὰ θεραπεύσῃ τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται νῦν, καὶ ἂν πρόκειται νὰ συμπληρώσῃ τὰ ἔργα, τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ τελωνείου, καὶ κατὰ τίνα τρόπον.

§51Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἰδού, τί ἐπὶ τοῦ προκειμένου συνέβη. Ὁ συντάξας τὸ σχέδιον μηχανικὸς ἐκ παραδρομῆς δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸν χῶρον, ὅστις ἀπαιτεῖται διὰ τὰ ὑπὸ διαμετακόμισιν ἐμπορεύματα, ὅτε δὲ τὸ κτίριον προεχώρησε, τότε κατενοήθη ἡ ἔλλειψις αὕτη. Ὑπάρχει λοιπὸν ἐπείγουσα καὶ ἄμεσος ἀνάγκη προεκτάσεως πρὸς κατασκευὴν καὶ ἑτέρας ἀποθήκης, ἡ ὁποία νὰ χρησιμεύῃ διὰ τὴν διαμετακόμισιν. Τὸ πρᾶγμα νομίζω ὅτι δὲν παρέχει δυσχερείας, διότι, καθ’ ὃ σύστημα κατεσκευάσθη τὸ τελωνεῖον, δαπάναις τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πατρῶν, πρὸς τὸ ὁποῖον τὸ Δημόσιον πληρώνει τόκους, κατὰ τὸ αὐτὸ σύστημα δύναται ν’ ἀνεγερθῇ καὶ ἑτέρα ἀποθήκη, διὰ τὴν ὁποίαν θὰ δαπανηθῶσιν ἔτι 80 ἕως 100 χιλιάδες δραχμῶν, ἵνα τὸ τελωνεῖον γείνῃ τέλειον. Ἀπορῶ δὲ, διατὶ βραδύνει νὰ ληφθῇ ἀπόφασις, καὶ παραπέμπεται ἡ ὑπόθεσις ἀπὸ τοῦ Ἄννα εἰς τὸν Καϊάφαν, ἐνῷ εἶναι ἁπλούστατον τὸ ζήτημα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ ἀπαντήσῃ;

§52Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἐξετάσω καὶ θ’ ἀπαντήσω, διότι δὲν ἔχω πρόχειρον τὸ θέμα.

§53Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ν’ ἀπασχολήσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ἐπ’ ὀλίγας στιγμάς, πολὺ συνοπτικῶς, διὰ πρᾶξιν, ἥτις δὲν ἔπρεπεν ἴσως νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβῃ ταύτης γνῶσιν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπάρχει ἐνταῦθα «Ἀδελφότης τῶν καφεπωλῶν», ἥτις ἐτησίως ἐκλέγει τὸ Διοικητικὸν αὑτῆς Συμβούλιον.

§54Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Τί εἶναι αὐτὰ τώρα!

§55Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἔκαμα τὴν δήλωσιν, ὅτι δὲν θ’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ πολύ, καίτοι πρόκειται περὶ ἐλέγχου πράξεως τοῦ νομάρχου Ἀττικῆς. Οἱ καφεπῶλαι, προκειμένου νὰ συνέλθωσι πρὸς ἐκλογὴν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ἐπειδὴ εἴθισται κατὰ τὰς ἐκλογὰς νὰ γίνηται θόρυβος καὶ ταραχαί, ἀνέθηκαν εἰς τοὺς προέδρους τῶν ἐνταῦθα συντεχνιῶν τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ κατόπιν τῆς τοῦ προέδρου, ταμίου καὶ λοιπῶν μελῶν. Τοῦτο ἐγένετο διὰ πράξεως τῆς Συνελεύσεως. Οἱ πρόεδροι τῶν ἐνταῦθα συντεχνιῶν ἐκάλεσαν τὰ μέλη τῆς Ἀδελφότητος, καὶ ταῦτα προέβησαν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ἀπαρτιζομένου ἐξ ἕνδεκα μελῶν. Ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἐγένετο καὶ ἐπεκυρώθη· προκειμένου δὲ νὰ γείνῃ ἐκλογὴ τοῦ προέδρου, τοῦ ταμίου καὶ τοῦ γραμματέως τῆς Ἀδελφότητος, δυνάμει τῆς αὐτῆς ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως τῶν μελῶν τῆς Ἀδελφότητος οἱ πρόεδροι τῶν συντεχνιῶν ἐκάλεσαν τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ἐξ ὧν παρέστησαν ἕξ, οἵτινες ἦσαν ἀρκετοὶ, κατὰ τὸ καταστατικόν, καὶ προέβησαν εἰς τὴν ἐκλογὴν, ὡς προέδρου μὲν τοῦ κ. Σωτηροπούλου, συμπολίτου μου, ὡς ταμίου δὲ καὶ ὡς γραμματέως δύο ἄλλων μελῶν, ὧν τὰ ὀνόματα δὲν ἐνθυμοῦμαι. Ὡς εἰκός, τὸ νέον Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Ἀδελφότητος ἐζήτησε παρὰ τοῦ παλαιοῦ προέδρου νὰ τῷ παραδώσῃ τὰ διάφορα ἔγγραφα, καὶ ἰδίως τὴν διαχείρισιν, ἡ ὁποία δὲν ἦτο μικρὰ, καὶ ἐπειδὴ τὸ παλαιὸν Συμβούλιον μετὰ τοῦ Προέδρου αὐτοῦ ἠρνοῦντο, καίτοι ἐκλήθησαν ἐπισήμως, τὸ νέον Συμβούλιον ἀνεφέρθη εἰς τὸν νομάρχην Ἀττικῆς, ὅπως οὗτος, συμφώνως τῷ νόμῳ, διατάξῃ τὴν εἰς τὸ νέον Συμβούλιον παράδοσιν τῆς διαχειρίσεως τῆς περιουσίας τῆς Ἀδελφότητος. Ἀλλ’ ὁ κ. νομάρχης ἐθεώρησε τὰς πράξεις ταύτας ἀκύρους, ἐπειδὴ δὲν ἦτο ἀρεστὸς εἰς αὐτὸν ὁ νέος πρόεδρος τῆς Ἀδελφότητος, καὶ διέταξε νὰ γείνῃ νέα ἐκλογή. Δὲν θέλω νὰ ἐπιμείνω περισσότερον, ἀλλὰ παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις ἔχει ἐκ τοῦ νόμου τὴν ἐποπτείαν ὅλων τῶν σωματείων, νὰ ζητήσῃ παρὰ τοῦ νομάρχου ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, καὶ ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον.

§56Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Λυπηρὸν γεγονὸς ἀνέγνων σήμερον ἐν ταῖς ἐφημερίσι, τὴν σύρραξιν δύο ἁμαξοστοιχιῶν ἐν τῷ ἀρτισυστάτῳ σιδηροδρόμῳ, τῷ ἀπὸ Θηβῶν εἰς Λεβάδειαν, ἐξ ἧς συρράξεως δυστυχῶς ἐφονεύθησαν δύο ἄνδρες, καὶ ἐπληγώθησαν πλείονες. Τὸ τμῆμα τοῦτο, ὡς γνωρίζετε, εἰσέτι δὲν παρεδόθη εἰς κοινὴν χρῆσιν, καὶ εὐλόγως δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ἀφοῦ πρὶν ἀρχίσῃ λειτουργοῦν συμβαίνουσι τοιαῦτα δυστυχήματα, τί πρέπει νὰ περιμένωμεν, ὅταν ἀρχίσῃ νὰ λειτουργῇ; Ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς ἑταιρείας, τῆς ἀναλαβούσης τὴν κατασκευὴν καὶ ἐκμετάλλευσιν τῆς γραμμῆς, ὅπως μὴ ἐπαναληφθῶσι τοιαῦτα δυστυχήματα. Ἀλλὰ τὸ σπουδαιότερον, δι’ ὃ ἰδίως ἔλαβον τὸν λόγον, εἶναι νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν τυχὸν δὲν ὑπάρχῃ ἐναντίος ὅρος ἐν τῇ συμβάσει, νὰ ἀναγκάσῃ τὴν ἑταιρείαν εἰς ἀποζημίωσιν τῶν παθόντων, τῶν οἰκογενειῶν τῶν φονευθέντων καὶ τῶν ἐργατῶν τῶν πληγωθέντων. Δὲν ἠξεύρω, ἂν ὑπάρχει τοιοῦτος ὅρος, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ κοινὴ φιλανθρωπία καὶ τὸ παγκόσμιον δίκαιον δίδουσι τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑπομνήσῃ εἰς τοὺς κυρίους τοὺς διευθύνοντας τὴν ἑταιρείαν, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πανταχοῦ νομίζεται δίκαιον καὶ φιλάνθρωπον, ὀφείλουσι καὶ αὐτοὶ νὰ παραδεχθῶσι, καὶ ν’ ἀποζημιώσωσι καὶ τὰς οἰκογενείας τῶν φονευθέντων καὶ τοὺς πληγωθέντας. Ἰδίᾳ δὲ νὰ ἐπιστήσῃ σύντονον τὴν προσοχὴν αὐτῶν, διότι παρατηρῶ μετὰ λύπης, ὅτι αἱ Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις πᾶσαι δείκνυνται λίαν ἁβρόφρονες καὶ τρυφεραὶ πρὸς τὰς ξένας ἑταιρείας, — ὡς π.χ. πρὸς τὴν λειτουργοῦσαν ἐν Ἀθήναις Ἑταιρείαν τῶν Τροχιοδρόμων, — ἀλλ’ αἱ ξέναι ἑταιρεῖαι, τὴν ἁβρότητα καὶ εὐγένειαν καὶ φιλοξενίαν ταύτην παραγνωρίζουσαι, νομίζουσιν, ὅτι εὑρίσκονται ἐν τόπῳ ἀγρίῳ καὶ δύνανται, ὡς Κράτος ἐν Κράτει, νὰ διαπράττωσι τοιαῦτα ἄτοπα, ἄδικα καὶ ἀπάνθρωπα. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι καὶ ἐκ καθήκοντος φιλανθρωπίας καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ δικαίου ὀφείλομεν νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς ἑταιρείας, καὶ νὰ ἐπιβάλωμεν ἐν ἀνάγκῃ τὴν ἀποζημίωσιν. Ταῦτα εἶχον νὰ συστήσω πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ νὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα, ὅπως ἀποδείξῃ, ὅτι εἴμεθα πεπολιτισμένον ἔθνος, καὶ ὅτι οἱ σιδηρόδρομοι δὲν δύνανται νὰ φονεύωσι χωρὶς ν’ ἀποζημιώνωσι.

§57Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτής, δοὺς τοιοῦτον χαρακτῆρα εἰς τὰ συμβάντα. Ἡ σύγκρουσις δὲν ἐγένετο ἐπὶ γραμμῆς παραδοθείσης, ἀλλ’ ἐπὶ γραμμῆς, ἡ ὁποία κατασκευάζεται· εἶναι ἀπὸ τὰ ἀτυχήματα, τὰ ὁποῖα συμβαίνουσι πολλάκις κατὰ τὴν κατασκευὴν τῶν σιδηροδρομικῶν γραμμῶν. Ἐννοεῖται, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἀμέσως ἔλαβε τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπεβάλλετο εἰς αὐτὸ νὰ λάβῃ, ὅπως ἐξακριβωθῶσιν αἱ εὐθύναι ἐπὶ τῷ συμβάντι δυστυχήματι. Τὸ ζήτημα ὅμως τῆς ἀποζημιώσεως εἶναι ζήτημα δικαστικόν, δὲν εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ λύσῃ τὸ Ὑπουργεῖον· πρέπει νὰ ἐξετασθῇ, τίς πταίει, ἡ ἑταιρεία τῆς κατασκευῆς, ὁ ἐργολάβος, ὁ μηχανικός, τίς ἐξ αὐτῶν πταίει; Ἐν πάσῃ περιπτώσει θέλουσι ληφθῆ πάντα τὰ κατάλληλα μέτρα, ὅπως μὴ ἐπαναληφθῶσι τοιαῦτα λυπηρὰ γεγονότα. Ἀπατᾶται δὲ ὁ κ. Βουλευτής, νομίζων, ὅτι αἱ Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις δείκνυνται τρυφεραὶ πρὸς τὰς ἑταιρείας τὰς ἐν Ἑλλάδι ἐργαζομένας· αἱ Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις πράττουσι πάντοτε τὸ καθῆκον αὐτῶν, ἀλλὰ τὸ καθῆκον τοῦτο δὲν δύνανται νὰ ἐκτελέσωσιν ἢ ἐντὸς τῶν ὁρίων τῶν νόμων.

§58Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως μίαν τῶν ἡμερῶν, ὁπότε ἤθελε νομίσει οὗτος κατάλληλον, λάβῃ τὸν κόπον νὰ κατέλθῃ μέχρι Πειραιῶς διὰ τοῦ σιδηροδρόμου, ἀπὸ τοῦ σταθμοῦ τῆς πλατείας τῆς Ὁμονοίας, καὶ θὰ ἀντιληφθῇ καὶ μόνος, ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει καὶ ἔχει λάβει μέχρι τοῦδε ἡ ἑταιρεία, τοῦ νέου συστήματος τῆς διὰ τῆς ἠλεκτρικῆς δυνάμεως ἕλξεως, εἶναι ἀτελέστατα, ἀσφαλῶς δὲ θὰ ἀριθμῶμεν καθ’ ἑκάστην θύματα εἰς ἀριθμὸν ἀπίστευτον, ἐὰν ὁ κ. Πρωθυπουργός, καθ’ ὃ ἔχει δικαίωμα, δὲν ἐπιβληθῇ, ὅπως κατορθωθῇ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ζωὴ τῶν πολιτῶν, διότι τὰ σύρματα, τὰ ὁποῖα ἐτοποθέτησεν ἡ ἑταιρεία, κατεστράφησαν ἤδη προτοῦ ἡ γραμμὴ ἀρχίσῃ νὰ λειτουργῇ· τὰ τμήματα, τὰ ὁποῖα διασχίζουσιν ὁδοί, εἶναι μὲν ἀπομεμονωμένα, ἀλλ’ ὡς ἐκ τῆς κατασκευῆς αὐτῶν εἶναι ὡσὰν νὰ μὴ ἦναι ἀπομεμονωμένα, οἱ ἄνθρωποι δέ, ἀγνοοῦντες τὸν κίνδυνον, μόλις πατήσωσιν ὀλίγον ἐπὶ τῶν σιδηρῶν ῥάβδων, θὰ ἀποθνήσκωσιν ἀκαριαίως. Οὐδὲν μέτρον ἔχει ληφθῆ, ὡς πρὸς τὰ μέρη αὐτῶν τῶν τμημάτων, ὅπου διακόπτεται τὸ ῥεῦμα, διότι τὸ σύρμα μέχρι τινὸς εἶναι ἐκτεθειμένον. Διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της προτοῦ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν ἡ γραμμὴ, διότι μέχρι τοῦδε ἔχομεν ἀριθμήσει τρία θύματα.

§59Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως θὰ ληφθῶσι τὰ προσήκοντα μέτρα πρὸς πρόληψιν δυστυχημάτων, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι εἰς ὅλον τὸν κόσμον, καθ’ ὅσον τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας ἀναπτύσσονται, τοιαῦτα δυστυχήματα συμβαίνουσι. Βεβαίως, πρὶν ἡ γραμμὴ παραδοθῇ, παραληφθῇ καὶ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν, θὰ ληφθῶσιν ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς πρόληψιν ἀτυχημάτων, ἔστε δὲ βέβαιοι, ὅτι δὲν θὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν ἡ γραμμὴ πρὶν ἢ διὰ καταλλήλων μηχανικῶν πιστοποιηθῇ, ὅτι ἐλήφθησαν τὰ μέτρα, ἅτινα δέον νὰ ληφθῶσι.

§60Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Νὰ ἐκδοθῶσιν ἀστυνομικαὶ διατάξεις, κανονίζουσαι τὰ τῆς κατασκευῆς.

§61Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀπαντῶν εἰς ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε πρὸ ἡμερῶν ὁ ἔντιμος ἐκ Καλαμῶν συνάδελφος κ. Δαμηλάτης, περὶ ἐγκρίσεως τοῦ ὑπὸ τοῦ μηχανικοῦ Λακεδαίμονος ὑποβληθέντος προϋπολογισμοῦ δαπάνης πρὸς ἐπισκευὴν καὶ διαπλάτυνσιν τῆς ἐν Καλάμαις γεφύρας Σταματελάκη, πληροφορῶ αὐτόν, ὅτι ἐδημοσιεύθη ἤδη ἡ προκήρυξις τῆς δημοπρασίας, ἡ ὁποία ἐνεργηθήσεται τὴν 16 Μαΐου. Ὁ κύριος Μοσχούλας κατά τινα τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων παρετήρησεν, ὅτι καταλαμβάνονται ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας τῶν Σιδηροδρόμων Πελοποννήσου γαῖαι μὴ ἀπαλλοτριωθεῖσαι. Ἀπέστειλα ἀμέσως μηχανικόν, τοῦ ὁποίου ἡ τηλεγραφικὴ ἀπάντησις ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἑταιρεία καταλαμβάνει γαίας ἀπαλλοτριωθείσας, καὶ διὰ τὰς ὁποίας ἀπεζημιώθησαν οἱ κύριοι αὐτῶν.»

§62Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δὲν ἔχει ἀποζημιώσει ἡ ἑταιρεία.

§63Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ἡ ἑταιρεία σήμερον καταλαμβάνει ἀπαλλοτριωθείσας γαίας, τοῦτο διεξάγεται ἐκ τοῦ διαγράμματος τῶν καταληφθεισῶν γαιῶν.

§64Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἀπεζημιώθησάν τινες μόνον τῶν ἰδιοκτητῶν.

§65Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα τοῦτο. Ὑμεῖς εἴπετε, ὅτι ἐκ τοῦ διαγράμματος ἐξάγεται, ὅτι καταλαμβάνονται ὑπὸ τῆς ἑταιρείας γαῖαι μὴ ἀπαλλοτριωθεῖσαι, Ἀπεδείχθη, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀνακριβές. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα, ἂν γενομένης τῆς ἀπαλλοτριώσεως κατεβλήθη ἢ δὲν κατεβλήθη τὸ τίμημα. Θέλω ἐξετάσει, ἂν καθυστεροῦνται ὀφειλόμεναι ἀποζημιώσεις, καὶ θέλω δώσει διαταγάς, ὅπως ἐνεργηθῶσι τὰ δέοντα.

§66Ν. ΔΑΟΥΤΗΣ. Ἐπειδὴ εἴμεθα εἰς τὸ σιδηροδρομικὸν ζήτημα, θὰ κάμω μίαν σύστασιν πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὅτε ἐγένετο ἡ χάραξις τῆς ὁδοῦ ἀπ’ Ἀθηνῶν εἰς Θήβας, ἐπρόκειτο νὰ γένῃ διακλάδωσις εἰς τὸ χωρίον Σχηματάρι, κατόπιν ὅμως μετέβαλον γνώμην καὶ ἔθεσαν τὴν γραμμὴν μακρότερον ἡμίσειαν ὥραν. Ἀντὶ δὲ νὰ λέγηται σταθμὸς Τανάγρας, τὸν ὠνόμασαν Σχηματάρι, τὸν δὲ σταθμὸν Σχηματαρίου ὠνόμασαν Τανάγρας. Ἤθελον συστήσει πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ διορθώσῃ τὸ πρᾶγμα, διότι ὁ σταθμὸς, εἰς τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ διακλάδωσις, εἶναι πολὺ εὐρύτερος, καὶ ἐπειδὴ τὸ ὄνομα Τανάγρα εἶναι καὶ ἱστορικὸν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ νὰ δοθῇ τὸ ἀκριβὲς ὄνομα εἰς τὸν σταθμὸν αὐτὸν, τὸ ὄνομα Σταθμὸς Τανάγρας.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ἀγγελόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§68Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ 12 ἢ 15 ἡμερῶν — δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς — κατεδικάσθη ὑπὸ τοῦ Πλημμελειοδικείου Ἀθηνῶν εἷς δημοσιογράφος εἰς πεντάμηνον φυλάκισιν ἐπὶ ἐξυβρίσει ἑνὸς τῶν κυρίων Ὑπουργῶν. Δὲν θὰ κρίνωμεν βεβαίως ἡμεῖς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἂν καλῶς ἢ κακῶς κατεδικάσθη ὁ δημοσιογράφος οὗτος· ἁπλῶς μόνον παρατηρῶ, ὅτι 5 ἄλλοι, συγκατηγορούμενοι διὰ τὴν αὐτὴν ἀκριβῶς πρᾶξιν, δικασθέντες ὀλίγας ἡμέρας πρὸ αὐτοῦ, ἠθωώθησαν, τοῦ Δικαστηρίου παραδεχθέντος, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἐξύβρισις. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡμεῖς ἐνταῦθα δὲν θὰ κρίνωμεν, ἂν ὀρθῶς ἢ μὴ ὀρθῶς κατεδικάσθη ὁ δημοσιογράφος, διότι ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ εἶναι ἀνεξάρτητος καὶ αὐτοτελής, καὶ δὲν ἔχει νὰ δώσῃ λόγον ἢ μόνον εἰς τὴν συνείδησιν αὐτῆς καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν, ἡ ὁποία θὰ κρίνῃ, ἂν ὑπῆρξεν ἢ ὄχι ἐξύβρισις. Ἀλλ’ ἔχω δικαίωμα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης εἰς τὸ γεγονὸς αὐτὸ, ἤτοι εἰς τὴν ἐκδοθεῖσαν ἀπόφασιν, περὶ ἧς ἐμνήσθην. Ἐγένετο ἀναίρεσις ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου, διότι ὁ καταδικασθεὶς φρονεῖ, ὅτι κακῶς κατεδικάσθη, καὶ ἐνῷ ἐγένετο ἀναίρεσις καὶ ἐπεζητήθη διὰ τῶν νομίμων πληρεξουσίων ἡ ἀποστολὴ τῆς σχετικῆς δικογραφίας, ἐν τούτοις παρῆλθον τόσαι ἡμέραι, καὶ ἡ δικογραφία εἰσέτι δὲν ἀπεστάλη εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὅπως συζητηθῇ ἡ ἀναίρεσις. Νομίζω, ὅτι τοῦτο ἀντιβαίνει εἰς τὰ νόμιμα, καὶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει καθῆκον νὰ διατάξῃ τὴν ὑπηρεσίαν νὰ ἀποστείλῃ τὴν σχετικὴν δικογραφίαν εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἵνα τὸ ἀνώτατον Δικαστήριον κρίνῃ, ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις τοῦ Πλημμελειοδικείου Ἀθηνῶν. Ἐπαναλαμβάνω δὲ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ σταλῇ ταχέως ἡ δικογραφία, διότι πλησιάζει ὁ χρόνος τῶν διακοπῶν, φόβος δὲ εἶναι, μήπως δὲν καταστῇ δυνατὸν νὰ συζητηθῇ πρὸ τῶν διακοπῶν ἡ ἀναίρεσις. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης — καὶ πιστεύω, ὅτι οὐδεμίαν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν — νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων, ὅπως ἀποστείλωσιν ἐγκαίρως τὴν δικογραφίαν εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Εἰσαγγελίας τοῦ Ἀρείου Πάγου.

§69ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἡ βραδύτης τῆς ἀποστολῆς τῆς δικογραφίας εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον, ἀφοῦ ἐγένετο αἴτησις ἀναιρέσεως κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Πλημμελειοδικείου Ἀθηνῶν, βαρύνει βεβαίως τοὺς ἁρμοδίους, ἤτοι τὸ Δικαστήριον καὶ τὸν Εἰσαγγελέα. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει καθῆκον νὰ ζητήσῃ πληροφορίας παρὰ τῶν ἁρμοδίων, διὰ ποῖον λόγον βραδύνει ἡ ἀποστολὴ τῆς δικογραφίας. Πρὸς τούτοις νομίζω, ὅτι ἔχει καθῆκον ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ζητήσῃ καὶ λόγον παρὰ τῶν ἁρμοδίων διὰ τὴν βραδύτητα τῆς ἀποστολῆς τῆς δικογραφίας εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον, ἀφοῦ ὑπεβλήθη ἀναίρεσις. Ἀλλὰ νομίζω προσέτι, ὅτι εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπιβάλλεται καὶ ἓν ἄλλο ἀκόμη. Συμφωνῶ μὲ τὸν προαγορεύσαντα, ὅτι δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἐλέγχωμεν τὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις, διότι ἡ δικαστικὴ ἐξουσία εἶναι ἐντελῶς ἀνεξάρτητος, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ παρατηρήσωμεν, καὶ ἔχομεν καθῆκον νὰ παρατηρήσωμεν, τὴν ἀνισότητα ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων, ὅταν δὲ βλέπωμεν, ὅτι διὰ τὸ αὐτὸ ἀδίκημα ὁ Α καταδικάζεται εἰς μηνιαίαν φυλάκισιν, ὁ δὲ Β εἰς πεντάμηνον φυλάκισιν, ἡ ἀνισότης αὕτη βεβαίως θὰ φέρῃ ἀποτελέσματα οὐχὶ εὐχάριστα εἰς τὴν κοινωνίαν. Διότι νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ φρονῇ ἡ κοινωνία, ὅτι ἀπονέμεται τὸ δίκαιον, χωρὶς ν’ ἀπονέμηται, παρὰ ν’ ἀπονέμηται, καὶ νὰ φρονῇ, ὅτι δὲν ἀπονέμεται τὸ δίκαιον. Ἐπειδὴ λοιπὸν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὑπάρχει καθαρὰ ἀνισότης, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν, ἐκ τοῦ δικαιώματος καὶ τοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἔχει, νὰ διορθώσῃ τὴν ἀνισότητα ταύτην διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα χορηγοῦσιν αὐτῷ οἱ νόμοι, δηλαδὴ νὰ προκαλέσῃ ὑπὲρ τοῦ καταδικασθέντος τὴν βασιλικὴν χάριν, ἵνα μετριασθῇ ἡ ποινὴ καὶ ἐξισωθῇ πρὸς τὴν ποινὴν, διὰ τῆς ὁποίας ἐτιμωρήθησαν οἱ λοιποὶ συγκατηγορούμενοι. Ταύτην τὴν σύστασιν ποιοῦμαι πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ λάβῃ αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν.

§70Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ταύτην τὴν στιγμὴν μανθάνω, ὅτι ἡ ἐν λόγῳ δικογραφία δὲν ἀπεστάλη εἰσέτι πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου. Θέλω ἁρμοδίως ἐρωτήσει, διατὶ δὲν ἐστάλη· ἐὰν δὲ δὲν ὑπάρχῃ νομικὸν κώλυμα, κωλῦον τὴν ἀποστολὴν, θέλω βεβαίως ζητήσει ἁρμοδίως λόγον διὰ τὴν παράλειψιν ταύτην. Ἐπειδὴ ὑπαινιγμοὶ ἐρρίφθησαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ περὶ ἐπιδράσεως δῆθεν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, πληροφορῶ αὐτὸν, ὅτι ὅλως τὸ ἐναντίον ἔλαβε χώραν. Ἐξ ἐναντίας μάλιστα, ἐφ’ ὅσον ἀπ’ ἐμοῦ ἐξῃρτᾶτο, παρέσχον πάσας τὰς δυνατὰς εὐκολίας πρὸς τὸν καταδικασθέντα, καίτοι ἐδυνάμην νὰ μὴ παράσχω αὐτάς. Καὶ ἰδοὺ, εὐθὺς ὡς κατεδικάσθη ὁ συντάκτης τῆς ἐν λόγῳ ἐφημερίδος, Βουλευτὴς ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν) προσῆλθεν εἰς τὸ γραφεῖόν μου καὶ μὲ παρεκάλεσεν, ὅπως, εἰ δυνατὸν, ἀποστείλω τὸν καταδικασθέντα δημοσιογράφον εἰς ἄλλην φυλακὴν, μεταθέτων αὐτὸν ἐξ ἐκείνης, ἐν ᾗ ἀρχικῶς ἐφυλακίσθη. Ἐγὼ ἀμέσως διέταξα νὰ μετενεχθῇ εἰς ἐκείνην τὴν φυλακὴν, ἐν ᾗ ἐπεθύμει νὰ διανύσῃ τὸν χρόνον τῆς φυλακίσεως αὐτοῦ. Δὲν κωλύομαι δὲ νὰ προσθέσω, ὅτι παρεκάλεσα τὸν Διευθυντὴν τῶν φυλακῶν νὰ παράσχῃ αὐτῷ πάσας τὰς δυνατὰς καὶ νομίμους συγχρόνως εὐκολίας. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἐνέργεια τῆς ἀνωτάτης ἀρχῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐν λόγῳ πρόσωπον. Τώρα βεβαίως, ἂν ἡ δικαστικὴ ἀπόφασις εἶναι ἀκριβῶς ἴση πρὸς τὴν προεκδοθεῖσαν ἀπόφασιν δι’ ἄλλα πρόσωπα, ἂν ἡ αὐτὴ ἐνοχὴ, ἥτις ὑπάρχει εἰς τὰ ἐπιεικέστερον καταδικασθέντα πρόσωπα, ὑπάρχει καὶ εἰς τὰ οὐχὶ ἐπιεικῶς καταδικασθέντα, οὔτε τῆς ἁρμοδιότητός μου εἶναι, οὔτε τῆς δικαιοδοσίας μου, οὔτε τῆς ἁρμοδιότητος τῆς Βουλῆς, οὐδὲ τῆς δικαιοδοσίας αὐτῆς. Διότι, ἐὰν φθάσωμεν μέχρι τοῦ σημείου τούτου, θέλομεν εἰσέλθει εἰς τὴν ἔρευναν τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων, ἣν οὐδεὶς βεβαίως τῶν κυρίων Βουλευτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ συστήσῃ.

§71Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ὁ καταδικασθεὶς δημοσιογράφος θὰ ἦναι αἰωνίως εὐγνώμων πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης διὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν, ὅπως ἀνακουφίσῃ τὴν τύχην αὐτοῦ, καὶ ἰδίως διὰ τὸ μέτρον τοῦ νὰ συστήσῃ εἰς τὸν Διευθυντὴν τῶν φυλακῶν νὰ παρέχῃ αὐτῷ τὰς νομίμους εὐκολίας, ὡσεὶ ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις, ὅτι ὁ Διευθυντὴς τῶν φυλακῶν ἤθελε παρανομήσει μέχρι τοσούτου, ὥστε νὰ μὴ παρέχῃ τὰς νομίμους εὐκολίας εἰς τὸν καταδικασθέντα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶπεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἐξέτασιν, ἂν καλῶς ἢ κακῶς κατεδικάσθη ὁ ἐν λόγῳ δημοσιογράφος. Ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς παραδεχόμεθα, ὅτι τοιαύτη ἐξέτασις δὲν χωρεῖ ἐνταῦθα, οὐχ ἧττον ὅμως γεννᾶται ἡ εὔλογος ἀπορία, διατὶ αὐτὸς κατεδικάσθη εἰς πεντάμηνον φυλάκισιν, ἐνῷ οἱ διὰ τὴν αὐτὴν πρᾶξιν μετ’ αὐτοῦ συγκατηγορούμενοι ἀπηλλάγησαν. Κατὰ τοῦτο λοιπὸν ὑπάρχει ἀνισότης, διότι διὰ τὸ αὐτὸ ἔγκλημα, διὰ τὸ ὁποῖον κατηγοροῦντο 6 ἄνθρωποι, τὸ Πλημμελειοδικεῖον Ἀθηνῶν ἀπεφάνθη, ὅτι διὰ τοὺς 5 δὲν ὑπάρχει ἐξύβρισις ἐναντίον τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, λόγοι δὲ νομικοὶ ἐβεβαίουν τοῦτο, ἐνῷ τὸν ἕκτον, περὶ οὗ νῦν πρόκειται, τὸ Πλημμελειοδικεῖον ἐτιμώρησε διὰ πενταμήνου φυλακίσεως. Εἰς τοῦτο ἔγκειται ἡ ἀνισότης, αὕτη δὲ γεννᾷ εὐλόγους ἀμφιβολίας εἰς τὴν κοινωνίαν, ὅτι Δικαστήρια κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δικάζοντα δὲν παρέχουσι πλήρη ἐγγύησιν περὶ ἀμεροληψίας. Ἀπόδειξις δὲ, ὅτι ταῦτα οὕτως ἔχουσιν, εἶναι, ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει εἶπε πρὸς τὸ Δικαστήριον: «σεῖς δικάσατέ τον, καὶ ἐγὼ θὰ ζητήσω βασιλικὴν χάριν». Τοιαῦτα πρέπει νὰ λέγωνται, κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης;

§72Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἀναμιγνύομαι εἰς τὴν συζήτησιν, ἂν ἀπεφάνθη καλῶς ἢ κακῶς τὸ Δικαστήριον, διότι νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι ἀναρμοδία διὰ τοιοῦτον θέμα· ἐξ ἀφορμῆς ὅμως τῆς συστάσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος, ἐνθυμοῦμαι, τί γίνεται ἐν τοιαύταις περιπτώσεσιν εἰς τὰ Δικαστήρια, ὅταν ζητῆται τοιαύτη ἀναίρεσις ἀποφάσεως, καὶ ἐσκέφθην, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ ὑποβάλω μίαν παράκλησιν, σχετικὴν πρὸς τὰς διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, τὴν παράκλησιν, ὅπως ἐκδοθῇ διαταγὴ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης περὶ ἐφαρμογῆς διατάξεως μὴ ἐφαρμοζομένης. Κατὰ τὴν Δικονομίαν τὰ Δικαστήρια εἶναι ὑπόχρεα, τὰς ἀποφάσεις καὶ τὰ πρακτικὰ νὰ συντάττωσιν, ἑτοιμάζωσι καὶ ὑπογράφωσιν ἐντὸς 24 ὡρῶν· ἀλλ’ ὡρισμένως, ὅταν πρόκηται νὰ ζητηθῇ ἡ ἀναίρεσις ἀποφάσεώς τινος, οἱ δικασταὶ κρατοῦσι τὴν δικογραφίαν, καὶ δὲν ἐπιτρέπουσι τὴν παρασκευὴν τῆς ἀποφάσεως καὶ τῶν πρακτικῶν, ὅπως ἴδωσι πρῶτον, τίνας λόγους ἀναιρέσεως θέλει προβάλει ὁ καταδικασθεὶς, ἵνα μετὰ τοῦτο διορθώσωσι τὰ πρακτικά. Εἰς ἀπόδειξιν δὲ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι συμβαίνουσι ταῦτα συχνότατα, ἐπικαλοῦμαι παραδείγματα, καθ’ ἅ ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου κατ’ ἐπανάληψιν προσεβλήθησαν ὡς πλαστὰ πρακτικὰ ἀποφάσεων, τῶν ὁποίων συνεζητεῖτο ἡ ἀναίρεσις. Ἐνθυμοῦνται δὲ πολλοὶ συνάδελφοι, δικηγοροῦντες ἐν Ἀθήναις, καὶ ὡρισμένας ὑποθέσεις, κατὰ τὰς ὁποίας προσεβλήθησαν αἱ ποινικαὶ ἀποφάσεις καὶ τὰ πρακτικὰ ὡς πλαστὰ, καὶ μετ’ ἀποτελεσμάτων μάλιστα. Ἀναγκάζονται λοιπὸν οἱ δικηγόροι νὰ συντάττωσιν αἰτήσεις ἀορίστως, ἀλλ’ ἐπειδὴ οἱ δικασταὶ δὲν δύνανται ἐντεῦθεν νὰ ἐννοήσωσι, τίνες οἱ λόγοι, οἱ δυνάμενοι νὰ ἐπενέγκωσι τὴν ἀναίρεσιν τῆς ἀποφάσεως, κρατοῦσι τὴν ἀπόφασιν καὶ τὰ πρακτικὰ ἐπὶ περισσότερον χρόνον, διὰ νὰ σκεφθῶσι, τί δύναται νὰ συντελέσῃ, ἵνα ἀναιρεθῇ ἡ ἀπόφασις, καὶ διορθώνουσι τοῦτο, ἵνα προλάβωσι τὴν ἀναίρεσιν. Τοῦτο εἶναι ἐναντίον τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, δὲν νομίζω δὲ, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὰ Δικαστήρια νὰ πράττωσιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πράττουσι νῦν, καὶ ὅ,τι θέλουσιν, ὀχυρούμενα ὄπισθεν τῆς ἰδέας, ὅτι πρέπει νὰ ἀποβλέπωμεν μόνον εἰς τὴν οὐσίαν, δι’ ἣν μόνον αὐτὰ εἶναι ἁρμόδια. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ζητήσῃ τὴν ἀκριβῆ ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, καθ’ ἃς ἐντὸς 24 ὡρῶν, γενομένης αἰτήσεως ἀναιρέσεως κατ’ ἀποφάσεώς τινος ὑπὸ τοῦ κατηγορουμένου, πρέπει νὰ ἑτοιμάζωνται, καθαρογράφωνται, ὑπογράφωνται αἱ ποινικαὶ ἀποφάσεις καὶ τὰ πρακτικὰ αὐτῶν καὶ ἀποστέλλωνται εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον· νὰ ζητήσῃ δὲ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς σχετικῆς πειθαρχικῆς διατάξεως κατὰ τῶν παραβαινόντων τὸν νόμον Εἰσαγγελέων καὶ δικαστῶν, διότι ἄλλως δὲν δύναται νὰ κανονισθῇ ἡ διαδικασία τῆς ἀναιρέσεως.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κωνσταντόπουλος.

§74Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ἀναιρεῖ αὐτὸς ἑαυτὸν, λέγων, ὅτι οἱ δικασταὶ κρατοῦσιν ἐπίτηδες τὰς δικογραφίας, ἵνα ἴδωσι τοὺς ὑπὸ τοῦ κατηγορουμένου προβαλλομένους λόγους ἀναιρέσεως, καὶ ἂν ἴδωσιν, ὅτι δύναται ἐπὶ τῇ βάσει τούτων νὰ ἀναιρεθῇ ἡ ἀπόφασις, διορθοῦσιν ἐκ τῶν προτέρων τὰ σφάλματα αὐτῶν. Ἀλλ’ ὁ κατηγορούμενος δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ ἀναφέρῃ ὡρισμένον λόγον ἀναιρέσεως ἐν τῇ αἰτήσει αὐτοῦ· δύναται ἐν αὐτῇ νὰ θέσῃ οἱονδήποτε τυπικὸν λόγον, καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐπιφυλάσσεται νὰ προτείνῃ ἄλλους λόγους ἀναιρέσεως ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου. Ἑπομένως δὲν θὰ δύνανται οἱ δικασταὶ νὰ κρατῶσι τὴν δικογραφίαν, διὰ νὰ ἴδωσι, τί θὰ προτείνῃ ὁ κατηγορούμενος, καὶ διορθώσωσιν ἐκ τῶν προτέρων τὰ τυχὸν σφάλματα τῆς ἀποφάσεως. Ὅτι ἐπέρχεται βραδύτης περὶ τὴν κατάρτισιν τῶν ποινικῶν ἀποφάσεων καὶ τῶν πρακτικῶν, τὸ ὁμολογῶ. Ἀλλὰ δὲν ὑποθέτω, ὅτι ἡ ἐπιθυμία τῶν δικαστῶν τοῦ νὰ κρατῶσι παρ’ ἑαυτοῖς τὴν δικογραφίαν εἶναι τὸ νὰ πλαστογραφήσωσι τὰ πρακτικά. Ἄλλοι εἶναι οἱ λόγοι, οἱ προκαλοῦντες τὴν βραδύτητα ταύτην, τοὺς ὁποίους βεβαίως πρέπει ἡ ὑπηρεσία νὰ φροντίζῃ νὰ ἀποφεύγῃ, ὅπως ταχύτερον ἀποστέλλωνται τὰ ἔγγραφα εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον.

§75Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἰπὼν, ὅτι τὰ Δικαστήρια κρατοῦσι τὰς δικογραφίας, ἵνα ἴδωσι τοὺς προβαλλομένους λόγους ἀναιρέσεως, καὶ ὅταν ἴδωσιν, ὅτι λόγος τις ἐξ αὐτῶν δύναται νὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἀναίρεσιν τῆς ἀποφάσεως, διορθοῦσι ταύτην, πλαστογραφοῦντες τὰ πρακτικὰ, βεβαίως δὲν ἀνῄρεσα ἐμαυτὸν, καὶ βεβαίως εἶχον δίκαιον· εἶμαι δὲ ἠναγκασμένος νὰ ἐπαναλάβω ὅσα περὶ τούτου εἶπον, ἤτοι, ὅτι ὑπάρχουσι τῷ ὄντι πλαστὰ πρακτικὰ, καὶ τοῦτο γνωρίζουσι καλῶς ὅσοι τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων δικηγοροῦσι.

§76ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρῆλθεν ἡ ὥρα· εἶναι 12 καὶ 20′.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς τετάρτης ὥρας μετὰ μεσημβρίαν. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 12 καὶ 20′. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 5 μ. μ., προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ι. Γιαννακίτσα). Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Ὁ κύριος Γεράκης ἔχει τὸν λόγον.

§78Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοὶ ἀπεστάλη ἀναφορὰ, φέρουσα πλείστας ὑπογραφὰς ἐμπόρων Κεφαλληνίας. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης παραπονοῦνται οἱ κύριοι ἔμποροι, ὅτι ὁ χαλκὸς ὡς καὶ τὰ νικέλινα κερμάτια ὑπερεπλεόνασαν, εἶναι δὲ τοσοῦτον πολλὰ, ὥστε πᾶσα συναλλαγὴ γίνεται μόνον διὰ τῶν κερματίων αὐτῶν. Πληρωμαὶ 10 καὶ 12 καὶ 15 χιλιάδων δραχμῶν γίνονται διὰ τοιούτων κερματίων. Ἐννοεῖται, ὅτι συναλλαγὴ, οὕτω πὼς γιγνομένη, καὶ εἰς τὰ συμφέροντα τῶν ἐμπόρων εἶναι ἐπιζήμιος καὶ εἰς τὸν λαὸν, διότι, ὅπως γίνεται ἡ συναλλαγὴ μεταξὺ τῶν ἐμπόρων καὶ τοῦ λαοῦ, πάντοτε εἶναι μία νομισματικὴ διαφορὰ 3 ἕως 5%. Τὸ τοιοῦτον βεβαίως παραβλάπτει τὰ συμφέροντα αὐτῶν. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην συνιστῶ θερμῶς πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ λάβῃ αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν καὶ κανονίσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο ὅπως αὐτὸς ἤθελε νομίσει καλόν, ὡς ἁρμοδιώτερος πάντων.

§79Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κυρίου Στυμφαλιάδου ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ͵ΒΩΚΘʹ τοῦ 1900 περὶ ἀρδεύσεως τῶν δήμων Κορινθίων, Σικυῶνος καὶ Νεμέας» θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 203).

§81Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ τελευταίου ζητήματος εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἰδιαίτερον φάκελον, ὑπάρχοντα ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἀφορῶντα τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν δασῶν Περαχώρας, διότι πρώτην φορὰν ἀκούω, ὅτι διετάχθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ἔφορος νὰ ἐνοικιάσῃ τὰ δάση τῆς Περαχώρας, τὰ ὁποῖα οὐδέποτε, οὔτε ἐπὶ τουρκοκρατίας, ἐνοικιάσθησαν, οὔτε ἐπλήρωσαν ποτὲ φόρον. Ἐφέτος ἀκούω ὅτι ἐδόθη τοιαύτη διαταγὴ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐνοικιασθῶσι. Παρακαλῶ δὲ νὰ κατατεθῶσιν ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐνοικίασιν ταύτην, καὶ ἡ διαταγή, ἡ ὁποία ἐξεδόθη κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰούνιον ὑπὸ τοῦ τότε ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, τοῦ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ, ἡ ἀφορῶσα τὴν ἄδειαν, ἡ ὁποία ἐχορηγήθη πρὸς ἐλευθέραν ὑλοτομίαν καὶ ἔξελευσιν ἐν τοῖς δάσεσι τῆς Περαχώρας, τὰ ὁποῖα ἡ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου τότε ἐθεώρει ὡς ἰδιωτικά. Παρακαλῶ νὰ κατατεθῶσι τὰ σχετικὰ, διότι ἐπ’ αὐτῶν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀσχοληθῇ ἐπ’ ὀλίγον ἡ Βουλή.

§82Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς παράκλησιν πρὸς τὸν σεβαστὸν Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Συμπολῖταί μού τινες μὲ παρακαλοῦσιν ἐπανειλημμένως διὰ τὸ ζήτημα τῶν μεταλλείων, διότι ἔχουν δηλώσει μεταλλεῖα πρὸ πολλοῦ, εἶναι δὲ ἐξ ἐπαγγέλματος μεταλλειολόγοι. Γνωρίζετε, ὅτι εἰς τὰς Κυκλάδας νήσους ἔχομεν πλεῖστα μεταλλεῖα, ἐπειδὴ ὅμως ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἡ Κυβέρνησις ἔπαυσε νὰ προβαίνῃ εἰς παραχωρήσεις μεταλλείων, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ μένουσιν ἄνευ ἐργασίας, δὲν δύνανται δὲ νὰ ἔχωσιν ἄλλην ἐνασχόλησιν, διότι εἶναι ἀποκλειστικῶς μεταλλειολόγοι. Μὲ παρακαλοῦσι λοιπὸν νὰ συστήσω πρὸς ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ δώσητε μίαν λύσιν εἰς τὸ ζήτημα, ἢ συγκαλοῦντες τὸ Μεταλλευτικὸν Συμβούλιον, ἢ προτείνοντες εἰς τὴν Βουλὴν νόμον. Οὕτω δὲ θὰ προλάβωμεν καὶ τὰς μεταναστεύσεις, διότι τὰ μεταλλεῖα θ’ ἀπασχολήσωσι πολλὰς χιλιάδας ἀνθρώπων. Ἐλπίζω, ὅτι θὰ δοθῇ λύσις εἰς τὸ ζήτημα αὐτό.

§83Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον ἐρωτήσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης περί τινος θέματος. Καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας ἐξ Ἀκράτας, ἐνέργεια γίνεται περὶ μεταθέσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου Νωνάκριδος, τὸ ὁποῖον ἔχει ἕδραν τὴν Ἀκράταν. Εἶναι ἀληθὲς τοῦτο; καὶ ποῖοι λόγοι προβάλλονται ὡς ὑπαγορεύοντες τὴν μετάθεσιν ταύτην; Γνωστὸν εἶναι, ὅτι τὸ Εἰρηνοδικεῖον ἐκεῖνο, ὅπου νῦν εὑρίσκεται, εὑρίσκεται εἰς τὴν καταλληλοτέραν ἕδραν. Τὸ Εἰρηνοδικεῖον Νωνάκριδος περιλαμβάνει πέντε δήμους, τρεῖς τῶν Καλαβρύτων καὶ δύο τῆς Αἰγιαλείας· πάντες οἱ δῆμοι οὗτοι ἔχουν κοινὸν συμφέρον νὰ ἦναι ἡ ἕδρα τοῦ Εἰρηνοδικείου ἐν Ἀκράτα, διότι ἐκεῖ εἶναι τὸ κέντρον, ὑπάρχει ταχυδρομεῖον καὶ τηλεγραφεῖον, διέρχεται ἐκεῖθεν ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμή, καὶ τῶν τριῶν αὐτῶν δήμων τῶν Καλαβρύτων οἱ κάτοικοι διαμένουσιν εἰς τὴν παραλίαν τῆς Ἀκράτας, καὶ οὐδέποτε μεταβαίνουσιν εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη. Δὲν πιστεύω ποτὲ ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ προβῇ ἀνεξετάστως εἰς τοιαύτην μετάθεσιν, διότι ἀπαιτεῖται ἄλλως καὶ ἀπόφασις τῆς ὁλομελείας τοῦ Πρωτοδικείου Πατρῶν, τὸ δὲ Πρωτοδικεῖον παμψηφεὶ σχεδὸν ἔχει κάμει πρότασιν, δυνάμει τῆς ὁποίας ἔχει μεταφερθῆ ἡ ἕδρα τοῦ Εἰρηνοδικείου Νωνάκριδος εἰς Ἀκράταν. Τώρα ἠμπορεῖ νὰ συμβῇ καὶ τὸ ἀντίθετον, ἀλλὰ καὶ τοιοῦτόν τι ἂν γείνῃ, πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐξετάσῃ, ποῦ πρέπει νὰ μείνῃ ἡ ἕδρα μονίμως. Διότι ἀλλοίμονον, ἂν ἀρχίσωμεν νὰ μεταθέτωμεν καὶ τὰς ἕδρας τῶν Εἰρηνοδικείων, ὅπως τοὺς εἰρηνοδίκας! Διὰ τὰς μεταθέσεις τῶν εἰρηνοδικῶν δικαιολογούμενος ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀντιστῇ, ἀλλὰ διὰ τὰς μεταθέσεις τῶν ἑδρῶν τῶν Εἰρηνοδικείων ἐὰν δὲν ἠδύνατο νὰ ἀντιστῇ, τοῦτο θὰ ἦτο πολὺ σόλοικον.

§84Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἐγένετο τοιοῦτόν τι.

§85Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπληροφορήθην, ὅτι ἐστάλη ἀναφορὰ εἰς τὸ Δικαστήριον, ἵνα ἀποφανθῇ περὶ τῆς μεταθέσεως.

§86Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσητε σημείωμα.

§87Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω, ἂν ἐστάλη ἀναφορά, ζητοῦσα τὴν μετάθεσιν τοῦ Εἰρηνοδικείου Νωνάκριδος. Γνωρίζω ὅμως, ὅτι τὸ Εἰρηνοδικεῖον Νωνάκριδος πάντοτε ἑδρεύει εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καλαβρύτων, ἀλλ’ ἐπειδὴ πολλοὶ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης τὸν χειμῶνα κατέρχονται εἰς τὴν παραλίαν καὶ πλησιέστερον εἶναι τὸ μέρος τῆς Ἀκράτας, διὰ τοῦτο εἶχεν ἀποφασισθῆ πρὸ πολλοῦ καιροῦ, ἵνα ἡ ἕδρα τοῦ Εἰρηνοδικείου μετατεθῇ χειμερινῶς εἰς τὴν Ἀκράταν, τὸ δὲ θέρος, ἐπειδὴ καὶ αὐτοὶ οἱ κάτοικοι τῆς Ἀκράτας ἀνέρχονται εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη, νὰ μένῃ ἡ ἕδρα εἰς ἕνα τῶν ὀρεινῶν δήμων. Τοῦτο ἐξηκολούθησεν ἐπὶ πολύ. Ἀλλὰ πρό τινων ἐτῶν δὲν ἠξεύρω πῶς παρεστάθησαν τὰ πράγματα, καὶ ἐν ἀγνοίᾳ τῶν ἀληθῶν συμφερόντων τοῦ τόπου τὸ Εἰρηνοδικεῖον ὁριστικῶς μετετέθη καὶ ἑδρεύει ἐν Ἀκράτᾳ. Ἤδη γνωρίζω, ὅτι πολλὰ παράπονα ἐγείρονται ὄχι μόνον ἐκ τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, ἀλλὰ καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν δύο δήμων τῆς Αἰγιαλείας διὰ τὴν θερινὴν περίοδον, διότι πάντες οὗτοι ἀνέρχονται εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη, καὶ δυσκολεύονται νὰ κατέρχωνται εἰς τὴν Ἀκράταν. Διὰ τοῦτο, ἂν ὑπεβλήθη ἡ ἀναφορά, περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ κ. Ἀσημακόπουλος, ἐπειδὴ εἶναι δικαιοτάτη καὶ σύμφωνος πρὸς τὰ συμφέροντα καὶ τῶν κατοίκων καὶ τοῦ Δημοσίου, — διότι οὐδεμία ὑπόθεσις δικάζεται ἐν τῷ Εἰρηνοδικείῳ ἐκείνῳ κατὰ τὸ θέρος, καὶ τὸ Δημόσιον δαπανᾷ χωρὶς οὐδὲν νὰ εἰσπράττῃ, — ἂν ὑπεβλήθη, λέγω, τοιαύτη ἀναφορά, ἐγὼ συνιστῶ νὰ προσέξῃ ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης ὁ κ. Ὑπουργός, διότι, δεχόμενος τὴν τοιαύτην πρότασιν, καὶ τοῦ Δημοσίου τὰ συμφέροντα θὰ προστατεύσῃ καὶ τὰ τῶν κατοίκων.

§88Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ εἶπον, Κύριοι, ὅτι εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Νωνάκριδος ὑπάγονται πέντε δῆμοι, οἱ δῆμοι Λευκασίας, Κραθίδος καὶ Νωνάκριδος τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων καὶ οἱ δῆμοι Ἀκράτας καὶ Βουρῶν τῆς Αἰγιαλείας. Πάντες οἱ ἐκεῖθεν καταγόμενοι ἢ διελθόντες γνωρίζουσιν, ὅτι εἰς τὴν Νωνάκριδα οὐδεὶς ἄλλος μένει ἢ μόνον ὁ ἱερεὺς καὶ ὁ δραγάτης, εἰς δὲ τὴν Βαλιμὴν, τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου Κραθίδος, κατὰ τὸ θέρος οἱ κάτοικοι ἀνέρχονται δι’ ἕνα μῆνα μόνον, διότι αὐτοὶ εἶναι καλλιεργηταὶ τῆς ἀμπέλου καὶ μένουσι κάτω. Ἡ Ἀκράτα εἶναι κέντρον, ἔχει, ὡς εἶπον, ταχυδρομεῖον καὶ τηλεγραφεῖον, διέρχεται δὲ πλησίον αὐτῆς καὶ ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμή, καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες εἰς τὴν παραλίαν μέχρι τοῦ Αἰγίου εὐκολώτερον εἶναι νὰ μεταβαίνωσιν εἰς Ἀκράταν διὰ τὰς ὑποθέσεις των, παρὰ εἰς τὰ Ἀροάνια ὄρη. Ποτὲ δὲν πιστεύω ν’ ἀποφασίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν μετάθεσιν τοῦ Εἰρηνοδικείου Νωνάκριδος ἐξ Ἀκράτας, ἀφοῦ ἄλλως τε καὶ οἱ κάτοικοι τῶν ὀρεινῶν δήμων δὲν τὸ θέλουν, ἐκτὸς ἐλαχίστων, διότι ἔχουν συνδεδεμένα τὰ συμφέροντά των εἰς ὅλην τὴν γραμμήν, ἐνῷ εἰς τὴν Βαλιμὴν διαμένουσιν ἐλάχιστοι, οἱ ὁποῖοι ἀναβαίνουν ἐκεῖ ἐπὶ ἕνα μόνον μῆνα χάριν ἀναψυχῆς, καὶ ὁ κ. Πετιμεζᾶς, ἂν ἐξετάσῃ τοὺς συνδημότας του, θὰ πεισθῇ, ὅτι καὶ αὐτοὶ δὲν τὸ θέλουν, καὶ ἂν πρόκηται νὰ συμβῇ τὸ ἐναντίον, θὰ ἴδῃ ὁ κ. συνάδελφος ἀναφορὰς ἐπὶ ἀναφορῶν τῶν συνδημοτῶν του περὶ διατηρήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου ἐν Ἀκράτᾳ, ὅπου εἶναι κέντρον καὶ δύναται νὰ μένῃ καὶ ὁ εἰρηνοδίκης.

§89Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Πρέπει νὰ καταβληθῇ ἰδιαιτέρα μέριμνα, ὅπως μονιμοποιηθῶσιν αἱ ἕδραι τῶν Εἰρηνοδικείων, διότι τὸ σύστημα τοῦ νὰ ὑπάρχωσιν ἕδραι τῶν Εἰρηνοδικείων χειμεριναὶ καὶ θεριναὶ κατέστρεψε τὰ ἀρχεῖα τῶν Εἰρηνοδικείων. Βεβαιωθῆτε, ὅτι ἐγὼ ἐζήτησα δικογραφίαν πρὸ τριῶν ἐτῶν, καὶ δὲν εὕρισκον οὐδὲ αὐτὴν οὐδὲ τὸ ἐπιδοτήριον, ὅπερ ἐζήτουν, διότι κατὰ τὴν μεταφορὰν τῆς ἕδρας τοῦ Εἰρηνοδικείου ἐκ Δολιανῶν εἰς Καστρὶ ἀπωλέσθη. Χάνονται τὰ ἔγγραφα εἰς τοὺς δρόμους, ἢ τὰ κλέπτουν οἱ μπακάληδες κλπ. Πρέπει λοιπὸν νὰ μονιμοποιηθῶσιν αἱ ἕδραι τῶν Εἰρηνοδικείων ἐν γένει εἰς ὅλον τὸ Κράτος.

§90ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πολλοὶ ἐκ τῶν ἐφέδρων συμπολιτῶν μου, τῶν κληθέντων πρὸς ἄσκησιν, ἀφίκοντο ἐνταῦθα ἐκ διαφόρων μερῶν τῆς Ἑλλάδος, ἔνθα εἰργάζοντο, ἵνα ἀναχωροῦντες ἐντεῦθεν μεταβῶσιν εἰς τὰ οἰκεῖα αὐτῶν σώματα. Οἱ συμπολῖταί μου οὗτοι μετέβησαν εἰς τὸ Φρουραρχεῖον, ὅπως ζητήσωσι σημείωμα πρὸς ἀτμοπλοϊκήν τινα ἑταιρείαν ἢ πρὸς τοὺς διευθυντὰς σιδηροδρόμων, ἵνα τύχωσιν ἐκπτώσεως ναύλου, ἀλλὰ τὸ Φρουραρχεῖον ἠρνήθη τὴν χορήγησιν τοιούτου σημειώματος. Νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον, εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ χορηγηθῇ ἡ εὐκολία αὕτη. Ἀφοῦ χορηγοῦνται εἰς τοὺς ἐφέδρους τοιαῦται εὐκολίαι, ὅταν ἀπολύωνται τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, κατὰ μείζονα λόγον σήμερον πρέπει νὰ τοῖς χορηγηθῶσιν, ἀφοῦ καλοῦνται νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐπὶ 40 ἡμέρας καὶ προσέρχονται νὰ ὑπηρετήσωσι. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διατάξῃ ὅ,τι εἶναι δίκαιον.

§91Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο συμβαίνει εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας. Καλοῦνται οἱ ἔφεδροι νὰ προσέλθωσιν εἰς τὰ σώματά των, ὅπως λάβωσι μέρος εἰς τὰ μεγάλα γυμνάσια, ἀλλὰ διὰ ποίων δαπανῶν νὰ μεταβῶσιν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἄκρου τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἄλλο;

§92Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅλα αὐτὰ εἶναι κεκανονισμένα.

§93Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀρνεῖται τὸ Φρουραρχεῖον νὰ ἐκτελέσῃ τὰ κεκανονισμένα.

§94Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἂν ὑπάρχωσιν ἀρχαί, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐκτελοῦσιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει, θὰ φροντίσω νὰ μάθω, διατὶ συμβαίνει τοῦτο, καὶ θὰ διατάξω τὰ δέοντα.

§95Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Φαίνεται, ὅτι συμβαίνει καὶ παρανόησίς τις, διότι ἐντὸς τῶν βιβλιαρίων τῶν προσερχομένων ἐφέδρων ἀναφέρεται, ὅτι θὰ παρουσιασθῶσιν εἰς τὰς ὑπομοιραρχίας. Λοιπὸν ἦλθον συμπολῖταί μου ἐνταῦθα, καὶ τοὺς παρέπεμψαν εἰς ὑπομοιραρχίαν, διότι ἐδῶ εἶναι Μοιραρχία.

§96Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἦτο περιττὸν νὰ κάμουν αὐτὸν τὸν κύκλον, διότι εἰδοποιήθησαν, ποῦ πρέπει νὰ μεταβῶσιν. Ἐὰν αὐτοὶ θέλουν νὰ ταξειδεύουν ὅλην τὴν Ἑλλάδα, δὲν εἶναι ὑπόχρεον τὸ Δημόσιον νὰ τοὺς πληρώνῃ τὰ ἔξοδα.

§97Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Αὐτὸ συμβαίνει καὶ εἰς τοὺς ἐκ Σύρου ἐφέδρους, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ συντομωτέρα ὁδὸς εἶναι ἡ ἐξ Ἀθηνῶν.

§98ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ὡμίλησα διὰ τοὺς ἐφέδρους τοὺς εὑρισκομένους εἰς διαφόρους ἐργασίας εἴτε ἐν Λαυρίῳ, εἴτε ἐν Πειραιεῖ, εἴτε ἐν Ἀθήναις, εἴτε εἰς τὰς διαφόρους νήσους. Αὐτοὶ διέρχονται ἐντεῦθεν, ἵνα ἀπ’ ἐδῶ ἀναχωρήσωσι. Δὲν ὡμίλησα περὶ τῶν ἄλλων, τῶν εὑρισκομένων ἐν τῇ πατρίδι των. Λοιπὸν περὶ αὐτῶν παρακαλῶ νὰ μεριμνήσῃ ἡ ὑπηρεσία, ἵνα τοῖς δοθῇ ὄχι ὁλόκληρος ὁ ναῦλος, ἀλλὰ νὰ τοῖς χορηγηθῇ ἡ εὐκολία, ἵνα μεταβῶσιν εἰς τὰ σώματά των μὲ ἔκπτωσιν ναύλου, ὅπως γίνεται καὶ διὰ τοὺς ἀπολυομένους ἐφέδρους.

§99ΕΠΑΜ. Ν. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κατὰ τὸ πρῶτον τμῆμα τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Κυνουρίας κ. Σπυράκης ἀπηύθυνε παράκλησιν πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, λαβὼν ἀφορμὴν ἔκ τινος βανδαλικῆς πράξεως, ὡς ἀπεκάλεσεν αὐτήν, ἀστυνομικοῦ τινος ὀργάνου ἐν Λεωνιδίῳ, τὴν ὁποίαν κατήγγειλεν εἰς αὐτὸν συμπολίτης του· φοβούμενος δὲ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶχε λάβει γνῶσιν τούτου ἕνεκα τῶν πολλῶν του ἀσχολιῶν, ἀνέπτυξε καὶ προφορικῶς τὰ κατὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, καὶ ἐζήτησε παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ λάβῃ τὴν δέουσαν μέριμναν.

§100Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐζήτησα χθὲς πληροφορίας, μετὰ τὴν λῆψιν τῶν ὁποίων θὰ ἐνεργήσω τὰ δέοντα.

§101ΕΠ. Ν. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ φόβου ὁρμώμενος καὶ ἐγὼ, ὅτι δὲν περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἑτέρα μήνυσις κατ’ ἀστυνομικοῦ ὀργάνου, ἰδίως δὲ φοβούμενος, ὅτι ἡ ὑπηρεσία δὲν ἀνεκοίνωσεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν μήνυσιν ταύτην, ἀναγκάζομαι προφορικῶς νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἀναζητήσῃ τὴν μήνυσιν, περὶ τῆς ὁποίας θὰ κάμω λόγον. Ἡ πρᾶξις, ἡ καταγγελλομένη εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν φέρει χαρακτῆρα βανδαλικόν, ὅπως ἦτο ἡ ἄλλη, ἡ καταγγελθεῖσα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κυνουρίας, ἀλλ’ εἶναι πρᾶξις ἄτοπος, τοσοῦτο δὲ μᾶλλον, καθόσον ἀπηυθύνετο κατὰ προσώπου σεβαστοῦ τῆς κωμοπόλεως Λαγκαδίων, τοῦ προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου κ. Γ. Μποκῆ, καὶ διεπράχθη ἐκ λόγων πολιτικῆς ἐκδικήσεως ὑπὸ ἀστυνομικοῦ ὀργάνου γνωστοῦ παρελθόντος. Τὴν 11 τρέχοντος μηνὸς Ἀπριλίου ὁ ἀστυφύλαξ Παναγιώτης Πεφάνης, ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ Λαγκαδίων ὑπηρετῶν, συνήντησεν ἐν τῇ ἀγορᾷ τῆς κωμοπόλεως ἐκείνης τὸν πρόεδρον τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, εὐϋπόληπτον πολίτην, σεβαστὸν γέροντα, ὀγδοηκοντούτη, καὶ ἐζήτησε νὰ ὁδηγήσῃ αὐτὸν εἰς τὸ κρατητήριον, ἐπὶ τῇ προφάσει δῆθεν, ὅτι πρόκειται νὰ δώσῃ ἀνάκρισίν τινα, καὶ ὅτι ἐξετέλει διαταγὴν τοῦ ἀστυνομεύοντος ἐνωμοτάρχου. Ὁ πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου παρεκάλεσε τὸν ἀστυφύλακα νὰ ἀναβάλῃ τὴν αἴτησίν του διὰ τὴν πρωΐαν τῆς ἑπομένης, ἀλλ’ ὁ ἀστυφύλαξ ἐπέμεινε, καὶ ἐζήτησε διὰ τῆς βίας νὰ ὁδηγήσῃ αὐτὸν εἰς τὸ κρατητήριον. Οἱ παρεστῶτες ἐξηγέρθησαν, ἀλλὰ χάρις εἰς τὸ φιλόνομον τοῦ εἰρημένου πολίτου, καθ’ οὗ ὁ ἀστυφύλαξ ἔθετε χεῖρα, δὲν ἔλαβε διαστάσεις τὸ πρᾶγμα, ἔστερξε δὲ οὗτος ν’ ἀκολουθήσῃ εἰς τὴν ἀστυνομίαν τὸν ἀστυφύλακα. Ἤχθη λοιπὸν ὁ Γεώργιος Μποκῆς εἰς τὸ κρατητήριον, καὶ ἐνεκλείσθη εἰς μίαν τρώγλην, χρησιμοποιουμένην διὰ τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα, καὶ ἐνῷ ἦτο φυσικόν, εἰς κωμόπολιν, τῆς ὁποίας αἱ ἀποστάσεις δὲν εἶναι μεγάλαι, νὰ εὑρεθῇ ὁ ἀστυνομεύων τὸ πολὺ ἐντὸς ἑνὸς τετάρτου, καὶ νὰ ὑποβληθῇ εἰς ἀνάκρισιν ὁ ἐγκλεισθεὶς εἰς τὸ κρατητήριον σεβαστὸς γέρων, ὁ ἀστυνομεύων ἐνωμοτάρχης προσῆλθε μετὰ τρεῖς ὥρας, μαθὼν δὲ τὴν προσαγωγὴν τοῦ Μποκῆ, διερρήγνυε δῆθεν τὰ ἱμάτιά του, καὶ ἔλεγεν, ὅτι οὔτε ἀνάκρισιν ἐπρόκειτο νὰ δώσῃ ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος πολίτης, ὁ ὁποῖος οὔτε εἶχε ποτὲ οὔτε ἔχει δοσοληψίαν μετὰ τῆς ἀστυνομίας. Κατὰ συνέπειαν ἀφέθη ἐλεύθερος ὁ εἰρημένος πολίτης, κατήγγειλε δὲ ἀμέσως τὴν πρᾶξιν ταύτην δι’ ἀναφορᾶς του πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διαβιβασθείσης ἐπὶ ἀποδείξει τοῦ δημάρχου, συγχρόνως δὲ διὰ μηνύσεώς του καὶ πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα Τριπόλεως καὶ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν. Ἔκτοτε παρῆλθον πολλαὶ ἡμέραι, ὡς δὲ μοὶ γράφουσιν ἐκεῖθεν, οὐδεμία ἐγένετο ἐνέργεια ἐπὶ τῆς πράξεως ταύτης τοῦ ἀστυφύλακος. Ὁ εἰρημένος ἀστυφύλαξ εἶχεν ὑπηρετήσει καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν Λαγκαδίων, κατὰ τὸ 1901 καὶ 1902, ἀναμνήσεις δὲ πολὺ κακὰς ἀφῆκεν ἐκεῖ, ἀφοῦ διατελεῖ ὑπὸ σωρείαν ἄλλων κατηγοριῶν, αἵτινες παραμένουσι δυστυχῶς ἐκκρεμεῖς. Κατηγορεῖται ἐπὶ τραύμασιν ἐναντίον ἑτέρου συμπολίτου μου, τοῦ Μιχ. Τζαφαρᾶ, καθ’ οὗ ἐπήνεγκε κατάγματα κατ’ ἀμφοτέρας τὰς χεῖρας, ὑπάρχει δὲ ἰατροδικαστικὴ ἔκθεσις, βεβαιοῦσα, ὅτι ὁ εἰρημένος Τζαφαρᾶς ἐπὶ τρίμηνον κατέστη ἀνίκανος πρὸς ἐργασίαν. Ἔχει καταγγελθῆ ἐπὶ παρανόμῳ κατακρατήσει τοῦ ἰδίου· ἔχει καταγγελθῆ ἐπὶ παρανόμῳ κατακρατήσει καὶ ἐκβιάσει ἑτέρου συμπολίτου μου, ἔχει καὶ ἄλλας τινὰς μικροκαταγγελίας, ἐν τέλει δὲ κατηγγέλθη καὶ ἐπὶ βιασμῷ τῆς συζύγου τοῦ Θεοδώρου Κούλη, πράξεως, ἥτις παρ’ ὀλίγον νὰ προκαλέσῃ τότε αἱματοχυσίαν καὶ νὰ ἔχῃ μεγάλας καὶ κακὰς συνεπείας εἰς τὴν κωμόπολιν ἐκείνην.

§102Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Πρὸ πόσου καιροῦ;

§103ΕΠΑΜ. Ν. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπηρέτει καὶ κατὰ τὸ 1901 καὶ 1902. Εἶχε μετατεθῆ τὸ 1903, τηλεγραφικῶς δὲ ἐτοποθετήθη καὶ πάλιν εἰς τὴν ἀστυνομίαν Λαγκαδίων ἅμα τῇ ἐλεύσει εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν κοινῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἵνα ἐξακολουθήσῃ τὸ ἀπαίσιον ἔργον του, χάριν τῶν πολιτικῶν ἀντιπάλων, οἵτινες ἀπῄτησαν τὴν ἐπαναφοράν του. Καὶ ἰδού, ὅτι ἐξακολουθεῖ τοῦτο! Δὲν γνωρίζω, ὡς προεῖπον, ἂν περιῆλθεν ἡ ἀναφορὰ εἰς γνῶσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει αὐτὸν νὰ ζητήσῃ παρὰ τῆς ὑπηρεσίας τὴν προσαγωγὴν τῆς μηνύσεως ταύτης τοῦ προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, καὶ ἂν νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ ἐκδιώξῃ ἐκεῖθεν τὸν εἰρημένον ἀστυφύλακα, ἂς τὸ πράξῃ, ἂς συνεννοηθῇ δὲ καὶ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα παραγγείλῃ οὗτος εἰς Τρίπολιν, ὅπως καὶ ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ ἐπιληφθῇ τῆς ἀνακρίσεως ἐναντίον τοῦ εἰρημένου ἀστυφύλακος. Ἀλλὰ πάντως νομίζω, ὅτι δὲν δύναται νὰ παραμένῃ πλέον ἐν Λαγκαδίοις ὁ ἀστυφύλαξ οὗτος, ἀφοῦ θὰ ὑποβληθῇ ἴσως εἰς δικαστικὴν ἀνάκρισιν· διότι, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ παραμένων ἐκεῖ, βεβαίως οἱ πολῖται θέλουσι πτοηθῇ ἐκ τῆς παρουσίας τοῦ φοβήτρου τούτου, καὶ δὲν θὰ καταθέσωσιν ὅ,τι πρέπει εἰς τὴν ἀνάκρισιν. Δὲν θέλω ν’ ἀποδώσω κακὴν πρόθεσιν, ὅσον καὶ ἂν ἔχωσι πολιτικὸν λόγον αἱ καταδιώξεις αὐταί, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἠδύνατο νὰ προληφθῇ τὸ πρᾶγμα, ἐὰν ὑπῆρχεν ἐκεῖ ἀστυνόμος ἀξιωματικός. Ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ Λαγκαδίων ὑπηρέτει τίμιος ἀξιωματικός, τὸν ὁποῖον δὲν ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω, ὀνόματι Λυμπερόπουλος. Ὁ εἰρημένος ἀξιωματικός, εὐθὺς ὡς ἡ νῦν Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τῶν κοινῶν, μετετέθη ἐκεῖθεν. Ἔκτοτε τρεῖς ἀστυνόμους ἀλληλοδιαδόχους ἐτοποθέτησεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀστυνομίαν ἐκείνην, ἀλλ’ οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἐστάθη δυνατὸν νὰ μείνῃ ἐκεῖ, διότι οἱ μὲν δύο οὔτε νὰ φθάσωσιν ἐπρόφθασαν, ὁ δὲ τρίτος ἔφθασε μὲν, νομίζω, ἀλλὰ μετὰ δύο ἡμέρας ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. Οὕτω πως παραμένει ἀστυνομεύων ὁ ἐνωμοτάρχης Κόντος, ὅστις πιθανὸν νὰ μὴ ἔχῃ τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ὁ ἄλλοτε ὑπηρετήσας ἐκεῖ Κάντας, τοῦ ὁποίου τοὺς ἄθλους ἐγνώρισεν ἤδη ἡ Βουλὴ ἐκ τῶν λόγων, οὓς πολλοὶ Βουλευταὶ ἀνέπτυξαν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον, ᾐσθάνθη δὲ περισσότερον καὶ διεξετραγώδησεν ὁ Βουλευτὴς Παξῶν, τότε ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει τυγχάνων, ἀλλὰ βεβαίως ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ ἐν Λαγκαδίοις, καὶ ὑπὸ τὴν σκέπην αὐτοῦ γίνονται τὰ ὄργια ταῦτα, διότι, ὡς ἀστυνομεύων, θὰ τυγχάνῃ εὐχαρίστως εἰς τοὺς διευθύνοντας τὸ κόμμα. Διὰ τοῦτο, ἐκτὸς τῆς παρακλήσεως, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα περὶ τῆς ἐπιβαλλομένης ἐνεργείας τοῦ Ὑπουργείου κατὰ τοῦ ἀστυφύλακος Πεφάνη, συνιστῶ, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμείνῃ, εἰ δυνατόν, εἰς τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ ἄρτι τοποθετηθέντος ἐκεῖ ἀξιωματικοῦ ἀστυνόμου, χάριν τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς τιμῆς τῶν πολιτῶν.

§104ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἢ ν’ ἀποσταλῇ οἱοσδήποτε ἄλλος, ἀξιωματικὸς ὅμως.

§105Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Θέλω ἐξετάσει ἀμέσως περὶ τοῦ ἀστυφύλακος αὐτοῦ, καὶ θέλω δώσει τὰς δεούσας διαταγάς.

§106ΕΠ. Ν. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τοῦ πίνακος τῶν περιεχομένων τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως». Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τέλος τοῦ τετάρτου μηνὸς τοῦ 1904, καὶ εἰσέτι δὲν διενεμήθη εἰς ἡμᾶς οὔτε ὁ χρονολογικὸς οὔτε ὁ καθ’ ὕλην πίναξ τῶν περιεχομένων τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως» τοῦ ἔτους 1902. Νομίζω ὅτι 16 μῆνες ἦσαν ἀρκετοὶ πρὸς σύνταξιν τοῦ εἰρημένου πίνακος, διότι ἡ «Ἐφημερὶς τῆς Κυβερνήσεως», μὴ βιβλιοδετουμένη ἐγκαίρως, φθείρεται εἰς βαθμόν, καθιστῶντα αὐτὴν ἄχρηστον δι’ ὅσους θέλουσι νὰ κρατῶσι τὴν σειρὰν αὐτῆς καὶ νὰ τὴν διατηρῶσιν εἰς τὴν βιβλιοθήκην των. Νομίζω, ὅτι ἡ παράκλησίς μου αὕτη εἶναι τόσον δικαία καὶ ἁπλῆ, ὥστε ἀπορῶ, πῶς δὲν ἐκίνησε μέχρι τοῦδε τὸ ζήτημα τοῦτο τὴν προσοχὴν καὶ ἄλλου τινὸς συναδέλφου, περισσότερον καταγινομένου εἰς τὴν μελέτην τῶν τευχῶν τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως», εἴτε ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοθετικὸν μέρος, εἴτε ὅσον ἀφορᾷ τὰς μεταβολὰς τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπαλλήλων ἢ τὰς δημοπρασίας.

§107Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταθέτω τὸν ζητηθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ πίνακα περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Κερκύρας. Ἐν τῷ πίνακι τούτῳ θέλει εὕρει πάσας τὰς πληροφορίας.

§108Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Δωρίδος κ. Λιδωρίκης ᾐτήσατο νὰ κατατεθῇ ἔκθεσις τοῦ δασάρχου Φωκίδος περὶ τῶν ληπτέων μέτρων πρὸς προστασίαν τῶν παροχθίων μερῶν τοῦ ποταμοῦ Μόρνου ἐκ τῶν πλημμυρῶν αὐτοῦ. Τὴν ἔκθεσιν ταύτην τοῦ δασάρχου καταθέτω, ὅπως λάβῃ γνῶσιν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς καὶ εἴ τις ἄλλος ἐπιθυμεῖ.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Νάξου κ. Πρωτοπαπαδάκης κατέθηκε τὴν ἑξῆς αἴτησιν: «Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, ὅπως εὐαρεστούμενος καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς ἔγγραφα: 1) Τὸν φάκελον κατασκευῆς ὁδοῦ ἀπὸ ἐθνικῆς ὁδοῦ Τριπόλεως–Πύργου μέχρι χωρίου Μαγουλιάνων. 2) Τὸν φάκελον κατασκευῆς ὁδοῦ ἀπὸ ὁμοίας ὁδοῦ μέχρι Βαλτεσινίκου. 3) Τὸν φάκελον διακλαδώσεων ὁδῶν ἐντὸς τῆς κωμοπόλεως Λαγκαδίων, ὡς καὶ τὸν φάκελον τὸν ἀφορῶντα τὰς ἀποζημιώσεις ἀπαλλοτριώσεων τῶν διακλαδώσεων τούτων. 4) Τοὺς φακέλους κατασκευῆς ὁδῶν Τριπόλεως–Πύργου, Βερβίτσης–Κοντοβαζαίνης καὶ Καρκαλοῦς–Λαγκαδίων. 5) Τοὺς φακέλους κατασκευῆς ὁδῶν ἀπὸ ἐθνικῆς ὁδοῦ Ζακύνθου–Βασιλικοῦ εἰς κτῆμα Καλοδούκα, ὡς καὶ τῆς διακλαδώσεως ἀπὸ Κοκόρου βρύσιν. 6) Τὸν φάκελον κατασκευῆς τοῦ τελωνείου Πατρῶν. 7) Πάσας τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῶν δημοσίων ἔργων, τὰς κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν ἐκδοθείσας. 8) Τὸν φάκελον κατασκευῆς τῆς ἐπὶ τοῦ παρὰ τὸν Τύρναβον ποταμοῦ Τιταρησίου γεφύρας.»

§110Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Φίλος μου ἔγκριτος ἐκ Σκοπέλου ὑπέβαλεν ἀναφορὰν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τῆς ὁποίας καταγγέλλει, ὅτι ὁ ἐργολάβος τῆς ὁδοῦ ἀπὸ Σκοπέλου εἰς τὸν δῆμον Γλώσσης κατασκευάζει τὴν ὁδὸν οὐχὶ συμφώνως πρὸς τοὺς τεχνικοὺς ὅρους τοὺς ἀπαιτουμένους, καὶ ὅτι κινδυνεύει ἡ ὁδὸς αὕτη νὰ καταστραφῇ ἅμα τῇ πτώσει τῶν πρώτων ὑδάτων.

§111Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔλαβον σήμερον τὴν ἀναφορὰν ταύτην, καὶ θὰ διατάξω τὰ δέοντα.

§112Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω διαφόρους τροπολογίας ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σταφιδικοῦ νομοσχεδίου.

§113Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν δημοσίευσιν καὶ διανομὴν τῶν μηνιαίων καταστάσεων τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους. Εἶναι, νομίζω, πολλοὶ μῆνες, ἀφ’ ὅτου δὲν ἐξετυπώθη ἡ κατάστασις αὕτη. Δὲν ἠξεύρω, ἂν ὑπάρχουσιν ὑλικαὶ ἢ ἄλλαι τινὲς δυσκολίαι, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αἱ καταστάσεις αὗται εἶναι ἀναγκαῖαι πρὸς φωτισμὸν ἡμῶν καὶ παντὸς ἄλλου ἐνδιαφερομένου περὶ τῶν οἰκονομικῶν τοῦ τόπου.

§114Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τῶν εἰσπράξεων;

§115Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὰς μηνιαίας καταστάσεις τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ἐξακολούθησις τῆς πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς εἰς εἶδος ἀποδόσεως τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ σταφιδοκάρπου, καὶ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ περὶ συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης νόμων». Ἄρθρον 18 (ἀναγινώσκεται).

§117Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τὸ ἄρθρον 17 δὲν ἐτελείωσε, δὲν ἐψηφίσθη, διότι ἐγένετο συζήτησις.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰ ἐπίσημα πρακτικά, τὰ ὁποῖα λέγουσι τὰ ἑξῆς: «Ἐψηφίσθη εἶτα τὸ ἄρθρον 17, καὶ ἐλύθη ἡ συνεδρίασις». Ἄρα ἐψηφίσθη.

§119Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Μάλιστα, ἐψηφίσθη.

§120Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τὸ πρῶτον ὑποβληθὲν νομοσχέδιον ὑπῆρχεν ἡ διάταξις τῆς ἐκ νέου ἐκλογῆς τῶν συμβούλων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, καὶ ἡ διάταξις αὕτη ἦτο ὀρθοτέρα, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο φέρει τροποποιήσεις εἰς τὸν καταρτισμὸν ὄχι μόνον τοῦ Συμβουλίου τοῦ Διοικητικοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων. Αἱ τροποποιήσεις αὗται ἐπέβαλλον τὴν ἐκ νέου ἐκλογὴν τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου. Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νέου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἔρχεται ἀπ’ ἐναντίας νὰ ἐπεκτείνῃ τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας τῶν ὑπαρχόντων συμβούλων.

§121Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀπ’ ἐναντίας τὸν περιορίζει.

§122Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μέχρι τοῦ 1907.

§123Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νομίζετε.

§124Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διατί; Τριετία εἶναι.

§125Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διότι κατὰ τὸν νόμον τὸν ὑπάρχοντα ἐκλέγονται κατὰ διετίαν δύο μέλη, καὶ διὰ κληρώσεως ἐξέρχονται ἄλλα δύο. Τώρα μετὰ διετίαν θὰ ἐξέλθωσιν ὅλοι.

§126Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι. Μέχρι τοῦ 1907 εἶναι τρία ἔτη. Λοιπόν, ἀντὶ νὰ ἐξέλθωσιν οἱ δύο σύμβουλοι μετὰ ἓν ἔτος, ἤτοι τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1904, οἱ ἄλλοι δύο τὸ 1905, καὶ οἱ λοιποὶ δύο τὸ 1906, ὅπως θὰ ἐγίνετο, ἐὰν ἡ διάταξις ἔμενεν ὡς εἶχεν ἐν τῷ πρώτῳ νομοσχεδίῳ, ἀντὶ τούτου ἔρχεται τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νέου νομοσχεδίου καὶ διορίζει αὐτοὺς— διότι τοὺς διορίζει—διὰ 4 ἔτη. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι, προκειμένου περὶ τῆς συστάσεως τοῦ Συμβουλίου, προκειμένου περὶ τοῦ καταρτισμοῦ τῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων, δὲν ἐπιτρέπεται διὰ νόμου νὰ διορίζωμεν ἡμεῖς τοὺς συμβούλους τοὺς ὑπάρχοντας, νὰ παγιῶμεν αὐτούς. Ἐὰν ἡ ἐκλογὴ ἐγένετο κανονικῶς, ἐὰν ἡ Συνέλευσις, ἡ ὁποία ἐλειτούργησε κατὰ τὸν παρελθόντα Ὀκτώβριον, ἦναι δεκτικὴ ἐπιδοκιμασίας, ἦτο περιττὸν νὰ τροποποιήσωμεν τὸν καταρτισμὸν αὐτῆς. Τροποποιοῦντες αὐτόν, παραδεχόμεθα ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐκείνη δὲν ἦτο κανονική, δὲν ἦτο καλή, δὲν ἦτο ἐπωφελῶς συγκεκροτημένη, καὶ πρόκειται νὰ συγκροτηθῇ κανονικῶς ἄλλη. Λοιπόν, ἀφοῦ τροποποιοῦμεν καὶ τὴν σύστασιν τοῦ Συμβουλίου καὶ τὸν καταρτισμὸν τῆς Συνελεύσεως, βεβαίως ἡ νέα Συνέλευσις, ἡ ὁποία, ἐὰν ἐφαρμοσθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, θὰ θεωρῆται ὑπὸ τοῦ νομοθέτου καταλληλοτέρα, βεβαίως εἶναι ὀρθότερον νὰ ἐκλέξῃ αὐτὴ τοὺς συμβούλους, καὶ τοῦτο περιεῖχε τὸ πρῶτον ὑποβληθὲν νομοσχέδιον, διότι τοῦτο ἦτο ἡ λογικὴ συνέπεια τῆς τροποποιήσεως καὶ τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ καταρτισμοῦ τῆς Συνελεύσεως. Βεβαίως ἄλλοι λόγοι, τοὺς ὁποίους δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω, συνετέλεσαν, ὅπως τροποποιηθῇ ἡ διάταξις αὕτη· δὲν εἶναι δὲ σύστασις οὔτε ἐπαρχίας τινὸς σταφιδοφόρου, οὔτε Δημοτικοῦ Συμβουλίου, οὔτε ἄλλων προσώπων, διότι εἰς τὸν κατάλογον τῆς περιλήψεως τῶν διαφόρων συστάσεων, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, οὐδεμία τοιαύτη σύστασις φαίνεται, ἀλλ’ ἕτερος λόγος ὑπάρχει, ὁ ὁποῖος συντελεῖ νὰ γείνῃ τι ἐπιπροσθέτως ἀνώμαλον εἰς ὅσα ἄλλα ἀνώμαλα προτείνονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω, ὅτι τὸ καλλίτερον εἶναι, ἐὰν θὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἡ νέα Συνέλευσις, ἡ ὁποία θὰ ἦναι κανονικωτέρα, αὐτὴ νὰ ἐκλέξῃ τοὺς Συμβούλους.

§127Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νέου νομοσχεδίου οὐδένα σκοπὸν ἔχει, διότι οὐδὲν ἄλλο ἀποδεικνύει ἢ σκοπὸν ἐξυπηρετήσεως ὡρισμένων προσώπων. Τὸ νομοσχέδιον ἀρχικῶς προέβλεπε περὶ τοῦ σκοποῦ, καὶ ὥριζεν, ὅτι πρέπει νὰ συνέλθωσι καὶ αὖθις οἱ μέτοχοι, ἵνα ἐκλέξωσι τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου κλπ. Ἐγὼ θὰ ζητήσω τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, καὶ θὰ φέρω ὡς τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου 18 τὸ ἄρθρον 20 τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ σκοπὸν καὶ πρέπει νὰ ψηφισθῇ. Ἐὰν δὲ πρόκηται νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νέου νομοσχεδίου, ὅπως ἐξυπηρετηθῶσι μόνον πρόσωπα, βεβαίως δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς εὐαρεστηθῇ νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην, νὰ φέρῃ δηλ. τὸ ἄρθρον 20 τοῦ πρώτου νομοσχεδίου εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν, ἔχει καλῶς· ἄλλως ζητῶ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 18.

§128Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Θ’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§129Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Βεβαίως ἡ Βουλὴ θ’ ἀποφανθῇ. Θὰ σᾶς εἴπω μάλιστα καὶ τὸν λόγον, δι’ ὃν προτείνεται νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 18.

§130ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§131Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Διότι ποῖος εἶναι ὁ σκοπός, ἵνα τὰ ἐκλεχθέντα μέλη ἐξακολουθήσωσι νὰ ἦναι τὰ ἴδια ἐπὶ 4 ἔτη, ἐνῷ ἡ ἐκλογὴ ἀκριβῶς ἐνεργήθη διὰ τὸ ἓν ἔτος;

§132Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἴπετε, ὅτι θὰ μᾶς εἴπητε τὸν λόγον.

§133Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ὁ λόγος εἶναι, διότι ἔρις γίνεται ἀτομική, ἐγὼ μὲν νὰ διορίσω τὸν ἰδικόν μου, ὁ ἄλλος τὸν ἰδικόν του κλπ.

§134Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὤφειλε νὰ μᾶς ὠθήσῃ περισσότερον ἡ οὐσία τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον λαμβάνεται, καὶ ὄχι τὰ πρόσωπα. Παρατηρῶ, ὅτι τὰ πρόσωπα ἔπαιξαν πολὺ μέρος εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, καὶ νομίζω, ὅτι ἐρρίφθησαν ἰδέαι, αἱ ὁποῖαι θεωροῦσι τὸ νομοσχέδιον ὡς ὑποβληθὲν ἐκ προσωπικῶν λόγων. Δὲν ἔπρεπε λοιπὸν νὰ παρατηρῆται τόση ἐπιμονὴ εἰς τὸ νομοσχέδιον. Τοῦτο εἶναι δευτερεῦον ζήτημα. Τὸ πρωτεῦον ζήτημα εἶναι, ποῖον μέτρον εἶναι κατάλληλον, καὶ ἂν τὸ προτεινόμενον εἶναι κατάλληλον, ἵνα συντελέσῃ πρὸς σωτηρίαν τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν. Ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα νομίζω ὅτι κατ’ οὐσίαν οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀντιλέγοντες, δὲν ἔχουσι δίκαιον, διότι κατὰ τὸν νόμον τὸν ὑπάρχοντα δὲν εἶναι τριετὴς μόνον ὁ βίος τῶν συμβούλων, τῶν ἐκλεγομένων ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, ἀλλ’ εἶναι ὀκταετής· διότι κατὰ διετίαν, ἐνῷ ἐκλέγονται 7 μέλη, διὰ κληρώσεως ἐξέρχονται δύο, τὰ ὁποῖα ἀντικαθίστανται.

§135Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κατ’ ἔτος.

§136Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τοιοῦτος εἶναι ὁ νόμος ὁ ὑπάρχων. Τώρα δὲ τί κάμνει τὸ νομοσχέδιον; Τὸ νομοσχέδιον ζητεῖ, ἵνα μετὰ τριετίαν παύωνται. Τοῦτο λοιπὸν δὲν εἶναι ὑπὲρ τῶν προσώπων τῶν ὑπαρχόντων· τοῦτο εἶναι κατὰ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἐκλεχθῆ. Ἀλλὰ διατὶ τὸ κάμνει τὸ Ὑπουργεῖον; Ὑποθέτω ὅτι ἔχει ἕνα λόγον, ὁ λόγος δὲ εἶναι αἱ διαμαρτυρίαι, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατὰ τῶν ἐκτρόπων, τὰ ὁποῖα λαμβάνουσι χώραν κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης. Ἐνόμισεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὑποθέτω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιμείνῃ ἀμέσως νῦν, ὅτε πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νέος νόμος, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ, ἐνόμισε, λέγω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπαναληφθῶσιν ἐκεῖνα τὰ ἔκτροπα καὶ ἔκρινε πρέπον νὰ δώσῃ προθεσμίαν εἰς τὸ Συμβούλιον, διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ τὰ μέτρα αὐτά. Ἐὰν ὑπῆρχον, κύριε Πρόεδρε, λόγοι δικαιολογοῦντες τὴν ἐπίθεσιν κατὰ προσώπων, θὰ τὸ ἐνόουν.

§137Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ὑπάρχουσι τοιοῦτοι λόγοι.

§138Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀφοῦ δὲν ὑπάρχουσι τοιοῦτοι λόγοι, νομίζω, Κύριοι, ὅτι, ὅταν λέγωμεν, ὅτι χάριν τῶν προσώπων, ἵνα διατηρηθῶσι περισσότερον ἐπὶ ἓν ἔτος εἰς τὴν θέσιν τοῦ συμβούλου, γίνεται αὐτὴ ἡ διάταξις, βεβαίως σφαλλόμεθα. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ἔχει καλῶς τὸ νομοσχέδιον.

§139Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Φαίνεται, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη ἐτέθη, ἵνα μονιμοποιήσῃ ἢ μᾶλλον παρατείνῃ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν συμβούλων ἐπὶ μίαν πενταετίαν. Ἀφοῦ τὸ ἄρθρον μεταβάλλει τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τοὺς συμβούλους καὶ τὴν Σταφιδικὴν Συνέλευσιν, ἀφοῦ μεταβάλλει καθ’ ὁλοκληρίαν τοὺς ὅρους τοῦ νόμου, διατηρεῖ τοὺς συμβούλους, ἐνῷ μεταβάλλει ἐξ ὁλοκλήρου τὸν θεσμὸν τῆς Συνελεύσεως. Αὐτὴ εἶναι μεγάλη μεταβολὴ καὶ οὐσιωδεστάτη, τὸ νὰ ἐκλέγωνται διὰ μίαν πενταετίαν οἱ σύμβουλοι, ὡς εἶναι μεταβολὴ οὐσιωδεστάτη τοῦ παρελθόντος νόμου ἡ ἐκλογὴ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Τραπέζης. Καὶ ὅλα αὐτὰ ἀποτελοῦσιν ἕνα νέον καθ’ ὁλοκληρίαν νόμον, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁλόκληρος ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ἕως τὸ τέλος. Ἄλλως εἶναι καλλίτερον νὰ καταργηθῇ ὁλόκληρον τὸ Συμβούλιον διὰ νόμου, καὶ νὰ γείνῃ νέα ἐκλογὴ συμβούλων, καθόσον δυστυχῶς κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς ἐν Πάτραις τὸ παρελθὸν ἔτος ἐξετυλίχθησαν τοιαῦτα πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐντροπὴ νὰ λέγωνται.

§140Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτε εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον τὸ συζητούμενον εἰς τὴν Βουλὴν, ὁ κύριος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ σπεύσῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν συζήτησιν αὐτοῦ, καὶ δι’ ἄλλους μὲν λόγους, ἀλλὰ κυρίως καὶ πρωτίστως ἵνα, μέχρις ὅτου ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου ἐν τῇ Βουλῇ, δοθῇ καιρὸς εἰς τοὺς ἀμέσως ἐνδιαφερομένους διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐκφέρωσι τὰς γνώμας αὑτῶν, ὡς ἐπίσης νὰ δοθῇ καιρὸς εἰς τὰ διάφορα Δημοτικὰ Συμβούλια καὶ τοὺς ἐμπορικοὺς, κτηματικοὺς ἢ σταφιδικοὺς συλλόγους νὰ ἐκθέσωσι τὰς γνώμας αὑτῶν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Τοῦτο ἤθελε χρησιμεύσει, ὅπως ἐντεῦθεν ἀρυομένη τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας καὶ ὁδηγίας ἡ Κυβέρνησις καταρτίσῃ τὸ νομοσχέδιον, καθ’ ὃν τρόπον ἐνόμιζε τελειότερον. Καὶ οὕτως ἀνεβλήθη ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, καὶ παρῆλθε χρονικὸν διάστημα ἀρκετὸν μέχρι τῆς συζητήσεως αὐτοῦ ἐν τῇ Βουλῇ, καθ’ ὃ μεγάλη πληθὺς γνωμῶν ὑπεβλήθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ δὴ εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπάνθισμα δὲ τῶν γνωμῶν τούτων ἔχομεν ἀνὰ χεῖρας, ἐν τῷ φυλλαδίῳ, τὸ ὁποῖον εὐηρεστήθη ἡ Κυβέρνησις νὰ διανείμῃ πρὸς τοὺς κυρίους Βουλευτάς. Πολλὰς τῶν γνωμῶν τούτων ἡ Κυβέρνησις, ἑπομένη τῇ γνώμῃ, ἣν ἐξέθηκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἠκολούθησε, καὶ μετερρύθμισε τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὰς ὑποδείξεις τῶν διαφόρων συλλόγων καὶ Συμβουλίων. Πᾶσαι δὲ αἱ μεταβολαὶ, αἱ ἐπενεχθεῖσαι εἰς τὸ ἀρχικῶς ὑποβληθὲν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, ἐπηνέχθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτων προτάσεων καὶ γνωμῶν. Καὶ ἐν τῷ ἄρθρῳ 20 τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου, τῷ ἀντικατασταθέντι διὰ τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, εἰσήχθη μία μεταβολή· ἀλλὰ μοὶ ἐγεννήθη ἡ ἀπορία, πόθεν προέκυψεν ὁ λόγος ὁ ὑπαγορεύσας εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν μεταβολὴν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ὃν τρόπον διετυπώθη αὕτη ἐν τῷ ἄρθρῳ 18 τοῦ συζητουμένου, καὶ ἀνέδραμον εἰς τὸ φυλλάδιον τὸ διανεμηθὲν τοῖς κυρίοις Βουλευταῖς, ἵνα ἴδω, ποῖοι ἆρά γε Σύλλογοι καὶ ποῖα Δημοτικὰ Συμβούλια παρεκάλεσαν τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα κατὰ ταύτην τὴν ἔννοιαν μεταβάλῃ τὴν ἔννοιαν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἐν τῷ φυλλαδίῳ τούτῳ οὐδεμίαν τοιαύτην γνώμην εὗρον, ἀλλ’ εὗρον τοὐναντίον ἐν αὐτῷ γνώμας συνηγορούσας ὑπὲρ τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐλευθερίας, ἧς ἀπολαύει μέχρι τοῦδε τὸ Συμβούλιον τὸ διοικοῦν τὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Καὶ ἀντὶ νὰ ἴδωμεν ἐν τῷ εἰσαχθέντι ἀρτίως μετερρυθμισμένῳ νομοσχεδίῳ τοιαύτην τινὰ διατύπωσιν τῆς σχετικῆς διατάξεως, εὑρίσκομεν τοὐναντίον διατύπωσιν τῆς διατάξεως ταύτης ἐλευθεριωτέραν, καὶ παρέχουσαν πλειότερα δικαιώματα εἰς τὸ Συμβούλιον. Ἐν ᾧ δηλαδὴ ἐν τῷ ἀρχικῶς ὑποβληθέντι εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχεδίῳ καθωρίζετο, ὅτι μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου θέλει συνέλθει καὶ αὖθις ἡ Συνέλευσις τῶν μετόχων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἵνα προβῇ εἰς ἐκλογὴν τῶν τεσσάρων συμβούλων, —διότι περὶ τεσσάρων αἱρετῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου προὐνόει τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον,— ἔρχεται τὸ συζητούμενον καὶ ἀπαλείφει τὴν διάταξιν ταύτην περὶ συγκλήσεως τῆς Συνελεύσεως καὶ μονιμοποιεῖ ἐν τῇ θέσει, τὴν ὁποίαν κατέχουσιν, οὐχὶ τέσσαρας, ἀλλὰ ἕξ ἐκ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ συμβούλων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Ἐν τούτῳ δὲ ὑπάρχει μεταρρύθμισις καὶ ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν συμβούλων καὶ ὡς πρὸς τὰ ἔργα αὐτῶν καὶ ὡς πρὸς τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν. Καὶ ἂν ἡ πρότασις αὕτη προήρχετο παρ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀμέσως ἐνδιαφέρονται εἰς τὸ ζήτημα, εὔλογον θὰ ἦτο καὶ δίκαιον νὰ ἀκουσθῇ· ἀλλὰ τοῦτο δὲν συμβαίνει. Καὶ διὰ τοῦτο μοὶ ἐγεννήθη ἡ ἀπορία, καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ μάθω παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, τίνες ἆρά γε εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν εἰς αὐτὸν τὴν κατὰ ταύτην τὴν ἔννοιαν μεταβολὴν τοῦ νομοσχεδίου; Ὁ κ. ἐκ Καλαβρύτων συνάδελφος ἔλεγε πρὸ ὀλίγου, καὶ ἐπεκαλεῖτο ὡς ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νομοσχεδίου τὴν πρόνοιαν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις, ἵνα μὴ ἴδωμεν καὶ αὖθις εἰς προσεχῆ συνέλευσιν τῶν μετόχων τῆς Τραπέζης, τελούμενα τὰ ὄργια καὶ τὰ ἔκτροπα, τὰ ὁποῖα ἐτελέσθησαν κατὰ τὴν περυσινὴν Συνέλευσιν· ἀλλὰ τὸ γεγονὸς τοῦτο ἀκριβῶς, τὸ ὁποῖον πιστοποιεῖ ὁ κύριος συνάδελφος, εἶναι λόγος, ἵνα ἐμμείνωμεν εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου. Διότι, ἐὰν πράγματι ὄργια καὶ ἔκτροπα ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν πέρυσι γενομένην Συνέλευσιν τῶν μετόχων ἐν Πάτραις, τοῦτο εἶναι λόγος ἀποχρῶν, μὴ χρειαζόμενος ἐπικουρίαν ἄλλου τινός, ἵνα ἐμμείνωμεν εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔμελλε νὰ συνέλθῃ ἡ Συνέλευσις τῶν μετόχων ἐν Πάτραις, ἵνα προβῇ εἰς ἐκλογὴν τῶν αἱρετῶν μελῶν.

§141Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος μοὶ ὑπηγόρευσε τὴν μεταβολὴν τῆς διατάξεως ταύτης, ἀνάγεται εἰς τοῦτο, εἰς τὸ νὰ μὴ ἔχωμεν ἀμέσως μετὰ τὸν νόμον τοῦτον ἐκλογὴν μελῶν τοῦ Συμβουλίου, διότι ἀπεδείχθη, ὅτι αἱ κατ’ ἔτος ἐπαναλαμβανόμεναι ἐκλογαὶ δὲν ὁδηγοῦσιν εἰς ἄλλο τι, εἰμὴ εἰς τὴν ἔκλυσιν τοῦ ἱδρύματος. Καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὅτε ἐκυρώθη ἡ σύμβασις, ἡ ἐκ τοῦ νόμου τῆς 18 Ἰουνίου 1903, παρομοία διάταξις ἐψηφίσθη, καθ’ ἣν ἀνεβάλλετο ἡ Συνέλευσις τοῦ ἔτους ἐκείνου διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος, ἀλλ’ ἦλθε μεταγενέστερος νόμος, ὁ ψηφισθεὶς βραδύτερον, καθ’ ὃν ἐγένετο ἡ ἐκλογή. Μοὶ ἐγένετο ἡ παράστασις, ὅτι, ἐὰν εὐθὺς ὡς ψηφισθῇ ὁ νόμος ἤθελε γείνῃ νέα ἐκλογὴ συμβούλων, ἦτο ἐνδεχόμενον, ἐκ τῆς τοιαύτης Συνελεύσεως νὰ μὴ προέλθωσι τὰ ἀγαθά, τὰ ἀναμενόμενα διὰ τὰ συμφέροντα ἐν γένει τῆς σταφίδος. Ἔχομεν ἤδη ἓν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἐξελέγη ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων, καὶ παρεδέχθημεν, ὅτι τοῦτο πρέπει νὰ ἔχῃ διάρκειάν τινα, διὰ νὰ μὴ ἐπαναλαμβάνηται κατ’ ἔτος ἡ ἐκλογὴ καὶ ζημιῶνται οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοί. Ἐπειδὴ δὲ καθωρίσθη ἡ τριετία ὡς διάρκεια τοῦ Συμβουλίου, ὑπελάβομεν, ὅτι ἠδυνάμεθα τοῦ Συμβουλίου τοῦ ὑπάρχοντος νὰ παρατείνωμεν τὸν βίον ἐπὶ τριετίαν ἀκόμη, καθόσον ἡ ἐκλογὴ τῶν μελῶν αὐτοῦ ἀφεώρα εἰς ἑξαετῆ ὑπηρεσίαν. Οὐδεμίαν ὅμως θὰ ἔχω ἀντίρρησιν, ὅπως, ἀντὶ νὰ γένηται ἡ ἐκλογὴ μετὰ τρία ἔτη, δεχθῶ μεταβολὴν, ὅπως ἡ Συνέλευσις μετὰ ἓν ἔτος ἐκλέξῃ τὰ μέλη ταῦτα. Πάντως ὅμως εὑρίσκω, ὅτι δὲν εἶναι ἐπωφελὲς, εὐθὺς μετὰ τὸν νόμον τοῦτον, ὕστερον ἀπὸ τόσας περιπετείας, εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκεται τὸ θέμα τοῦτο, νὰ ἔχωμεν πάλιν ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διασαλεύουσι τὴν εὐπρεπῆ παράστασιν τῶν μετόχων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπαναλαμβάνω, ὅτι νομίζω ἀναγκαῖον νὰ μὴ ἐπιμείνωμεν ἀμέσως μετὰ τὸν νόμον εἰς ἐκλογὴν νέων συμβούλων, καὶ ὅτι ἡ ἀναβολὴ τῆς ἐκλογῆς διὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἐνδείκνυται ὑπὸ τῶν συμφερόντων αὐτῆς τῆς Τραπέζης. Αὐτὴν τὴν γνώμην ἔχω. Ἤδη δὲ νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ παρέλθωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου, καὶ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, μετὰ ὡριμωτέραν μελέτην, δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς μεταβολήν.

§142Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Δὲν ἤμην διατεθειμένος νὰ λάβω σήμερον τὸν λόγον, διότι προετιθέμην εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ ὁμιλήσω καὶ ἀναπτύξω τὰς τροπολογίας, ἃς ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν, καὶ μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ἡ διαγραφὴ τοῦ τερατώδους ἄρθρου 18, δι’ οὗ παρατείνεται ὁ βίος τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου, ἐκλεχθέντων διὰ σκανδάλων καὶ προελθόντων ἐκ τῆς ἐξωνήσεως τῶν συνειδήσεων. Ἠγοράσθη ψῆφος ἀντὶ χιλίων δραχμῶν κατὰ τὴν τελευταίαν Συνέλευσιν. Εὑρέθη εἷς Κύριος, ἐκ Κορινθίας καταγόμενος, — μὴ ζητεῖτε δὲ ὀνόματα, καὶ μὴ κάμνετε προσωπικὰ τὰ ζητήματα, ἀλλ’ ἐπιτρέψατε νὰ ἐμμείνωμεν καθαρῶς εἰς τὰ γεγονότα, — εὑρέθη, λέγω, εἷς Κύριος ἐκ Κορινθίας, ὁ ὁποῖος ἠξίωσε νὰ ψηφίσῃ ὑπὲρ τῆς μερίδος ἐκείνης, ἡ ὁποία θὰ διώριζεν ἀποθηκάριον εἰς τὸ Κιᾶτον ἕνα Κύριον, ὀνόματι Ρόκαν, ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, καὶ πρὸς ἐξασφάλισιν ἐζήτει ἐγγύησιν διὰ χρηματικῆς καταβολῆς ἢ διὰ γραμματίων, ἵνα ψηφίσῃ. Αὐτὸ εἶναι τὸ Συμβούλιον, οὕτω προῆλθε τὸ Συμβούλιον, τοῦ ὁποίου ζητεῖτε νὰ παρατείνητε τὸν βίον! Περὶ τῶν προσώπων τῶν ἀποτελούντων τὸ Συμβούλιον δὲν ὁμιλῶ, ἀλλ’ ὁμιλῶ περὶ τῆς ἐκλογῆς, διότι μεταξὺ τῶν συμβούλων εἶναι καὶ δύο ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ὁ κ. Κεφαλᾶς καὶ ὁ κ. Ἰωάννης Νικολαΐδης, καὶ οἱ πρώην δήμαρχοι κ.κ. Γκουτζουρῆς καὶ Φεσᾶς. Δὲν ὁμιλῶ λοιπὸν περὶ τῶν προσώπων τοῦ Συμβουλίου, ἀλλὰ διαμαρτύρομαι κατὰ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ἐξελέγη τὸ Συμβούλιον, διαμαρτύρομαι κατὰ τοῦ συνασπισμοῦ καὶ κατὰ τῶν οἰκονομικῶν συνδυασμῶν καὶ τῶν ἐκλογικῶν τεχνασμάτων, ἐξ ὧν προῆλθε τὸ Συμβούλιον τοῦτο. Δὲν εἶναι δυνατὸν βεβαίως νὰ ἐκτεθῶσιν ὅλα τὰ γεγονότα, ὧν ἕνεκα δὲν δύναται νὰ ἵσταται τὸ Συμβούλιον εἰς τὴν ἁρμόζουσαν περιωπὴν, τοῦτο ὅμως δὲν σημαίνει καὶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα τῆς παρατάσεως τοῦ βίου αὐτοῦ· τοὐναντίον πρέπει νὰ γείνῃ λόγος, καὶ σοβαρὸς μάλιστα λόγος, περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ τρόπου τῆς ἐκλογῆς.

§143Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἡ τριετὴς διάρκεια τῆς ὑπηρεσίας τῶν συμβούλων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης εἶναι, νομίζω, ὀρθὴ, καὶ διὰ τοῦτο ἐπιδοκιμαστέα τυγχάνει, ὅπως ὑπάρχει εἰς τὸ πρῶτον νομοσχέδιον. Νομίζω ὅμως, ὅτι τὸ ἄρθρον 18, τὸ ὁποῖον μετερρύθμισε τὸ ἄρθρον 20 τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, ἐὰν δὲν προκαλῇ τὰς ἀντιρρήσεις, ἃς οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι πρὸ ὀλίγου εἶπον, προκαλεῖ τὴν ἀντίρρησιν, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀξιοπρέπεια τῆς Κυβερνήσεως, τῆς εἰσαγαγούσης τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐπειδὴ τὸ Συμβούλιον τῆς Τραπέζης ἀποτελεῖται καὶ ἐκ δύο συναδέλφων καὶ ἐκ δύο πρώην δημάρχων, ἀνηκόντων πάντων εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἐπιτρέπει τὴν ψήφισιν αὐτοῦ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω, ὅτι τοῦτο πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ. Ἐγὼ δὲν ἐξετάζω, ἂν τὸ ὑπάρχον Συμβούλιον εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὠνειρεύθημεν διὰ τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, οὔτε ἀσχολοῦμαι εἰς τὰ τῆς καταρτίσεως τοῦ Συμβουλίου οὔτε τοῦ παρόντος οὔτε τῶν παρελθόντων, οὔτε γνωρίζω, δύναμαι νὰ εἴπω, ποῦ κεῖται ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, οὔτε μὲ συνδέει τι προσωπικὸν μετ’ αὐτῆς, οὔτε πιστεύω, ὅτι, ἐὰν κατ’ ἄλλον τρόπον καταρτισθῶσι τὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Συμβουλίου ἢ ὁρισθῶσι τὰ τῆς Συνελεύσεως, θὰ ἔχωμεν καλλίτερα ἀποτελέσματα τῶν μέχρι τοῦδε. Παρακαλῶ ὅμως τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου χάριν τῆς ἰδίας αὐτῆς ἀξιοπρεπείας, ἵνα μὴ νομισθῇ, ὅτι ἠθέλησεν, ἀφοῦ μάλιστα εἰσάγει ἐν τῷ Συμβουλίῳ καὶ οἰκονομικὸν ἐπιθεωρητήν, νὰ ἔχῃ μέχρι τοῦ 1907 ὑποχείριον τὴν Τράπεζαν.

§144Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω ὅτι, ἀφοῦ ἐδηλώθη, ὅτι κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν θέλομεν προβῆ εἰς τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου, ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις νομίσῃ ἀναγκαίαν, ἡ περαιτέρω συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου παρέλκει.

§145Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρέπει ν’ ἀπορριφθῇ τὸ ἄρθρον κατ’ ἀρχήν.

§146Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Καραπάνος νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ προκαλέσῃ συζήτησιν πολιτικήν. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἔχει χαρακτῆρα πολιτικὸν οὔτε τὸ ἄρθρον, περὶ οὗ πρόκειται, οὔτε τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ συζήτησιν, καὶ διὰ τοῦτο εἶπον πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ προβάλῃ τροποποίησιν ἡ Κυβέρνησις, ὁποίαν νομίζει ἐπιβαλλομένην ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως καὶ τῶν συμφερόντων τῆς Τραπέζης, καὶ διὰ τοῦτο ἠδυνάμεθα νὰ παρέλθωμεν νῦν τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου.

§147Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προηγοῦνται ἄλλοι.

§149Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ καταστρέψητε συνήθειαν καθιερωμένην. Ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διαστρέφῃ τὴν ἰδέαν μου, καὶ ἐπιμένων εἰς τὴν διαστροφὴν μοὶ ἀποδίδῃ μομφήν, ἔχω δικαίωμα ν’ ἀπαντήσω.

§150Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀπέδωκα μομφήν.

§151Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διότι ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ὑπεστήριξα, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει κατ’ ἀρχὴν νὰ ἀπορρίψῃ τὴν ἰδέαν τῆς παγιώσεως τοῦ ὑπάρχοντος Συμβουλίου, ἠθέλησε ν’ ἀποδώσῃ πολιτικὴν ἔννοιαν, ὅτι ἐγὼ δῆθεν θέλω ν’ ἀποδείξω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀποδοκιμάζει τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ δὲν ἠξεύρω τί ἄλλο. Οὕτω δὲ διέστρεψε καθ’ ὁλοκληρίαν τὸν σκοπὸν τῆς συζητήσεως ταύτης—ὁ ὁποῖος εἶναι καθαρῶς οὐσιαστικὸς—ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἠθέλησε ν’ ἀποδώσῃ εἰς ἐμὲ σκοπὸν προσωπικόν, σκοπὸν μομφῆς κατ’ αὐτοῦ, ἐνῷ οὐδεμίαν εἶχον τοιαύτην πρόθεσιν οὔτε ἰδέαν, οὔτε γνωρίζω, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει προσωπικὸν ἐνδιαφέρον διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο, οὔτε νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει πολιτικὸν χαρακτῆρα. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς ὤφειλε ν’ ἀπαντήσῃ οὐσιαστικῶς, καὶ νὰ μὴ ἐξέλθῃ τῆς πραγματικῆς ἐννοίας τῆς συζητήσεως, ἀποδίδων εἰς αὐτὴν προσωπικὸν χαρακτῆρα. Ταῦτα ἤθελον νὰ εἴπω.

§152Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν ὄντως δὲν εἶχε πολιτικὴν ἔννοιαν ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἐξ Ἄρτης Βουλευτοῦ, —καὶ τὸ ἀποδέχομαι, ἀφοῦ ὁ ἴδιος τὸ λέγει, — βεβαίως οὐδεμίαν ἔννοιαν εἶχε, διότι λέγει νὰ λάβωμεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου μίαν ἀρχήν, καὶ ἡ Βουλὴ νὰ παραδεχθῇ τὴν ἀρχὴν τῆς μὴ παγιώσεως τοῦ Συμβουλίου. Ἀλλὰ κατὰ τίνα τρόπον θὰ τὴν παραδεχθῇ; Ἀφοῦ ἐγὼ ἐπεφυλάχθην, ἵνα κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου ὑποβάλω τροπολογίας τοιαύτας ἢ τοιαύτας, ὁ κ. Καραπάνος ἐζήτησε ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς μὴ παγιώσεως τοῦ Συμβουλίου. Τοῦτο δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω. Ἀποσπάσατε, ἂν θέλητε, τὴν ἀρχὴν ταύτην, θέσατε αὐτὴν ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης, ὡς ζήτημα ἀπορρίψεως τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ μὴ ἐπιμένετε εἰς πρότασιν τοιαύτην, ἡ ὁποία οὐδεμίαν δύναται νὰ ἔχῃ ἔννοιαν, οὕτως ὑποβαλλομένη.

§153Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§154Π. ΣΑΚΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ πολύ· ἐπιφυλάσσομαι ὅμως νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς γνώμας διαφόρων Βουλευτῶν, προκειμένου περὶ τῆς τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 18, ἤθελον παρακαλέσει αὐτὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν ἐμὴν πρότασιν, ὅπως μέλη τοῦ Συμβουλίου μὴ ἐκλέγωνται Βουλευταί, δήμαρχοι καὶ πολιτευόμενοι ἐν γένει· διότι δυστυχῶς παρέστην μάρτυς τῶν ἀτόπων, τῶν λαβόντων χώραν κατὰ τὴν τελευταίαν Συνέλευσιν τῶν μετόχων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Κατὰ τὴν Συνέλευσιν ἐκείνην παρέστην εἰς θέαμα, τὸ ὁποῖον πᾶν ἄλλο δύναται νὰ ὀνομασθῇ παρὰ Συνέλευσις τακτικὴ τῶν μετόχων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Δὲν θέλω νὰ κατονομάσω τὰ συμβάντα κατὰ τὴν συγκρότησιν τῆς ἐν λόγῳ Συνελεύσεως...

§155Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Τί ἠθέλετε ἐκεῖ;

§156ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐνδιεφέρετο.

§157Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ἐνδιεφερόμην πρωτίστως νὰ μὴ ἐκλέγωνται μόνον ἐκ Τριφυλίας, ἐκ Μεσσήνης καὶ ἐξ Ἠλείας σύμβουλοι, ἱκανοὶ νὰ προστατεύωσι τὰ συμφέροντα τῶν συμπολιτῶν των καὶ τῶν φίλων των, ἀλλὰ νὰ ἐκλέγωνται τοιοῦτοι καὶ ἐξ ἄλλων ἐπαρχιῶν, καὶ δὴ καὶ ἐκ τῆς ἐπαρχίας Πυλίας, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, ὅπως οὕτω προστατεύωνται κάλλιον καὶ τὰ συμφέροντα τῆς ἐπαρχίας ταύτης, ἡ ὁποία παράγει ὑπὲρ τὰ 30,000,000 λίτρας σταφιδοκάρπου, καὶ ἐν τούτοις τὰ μέχρι τοῦδε Συμβούλια τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης μόνον ἐν Πύλῳ δὲν συνέστησαν ἀποθήκην παρακρατήσεως, ἐνῷ ἐν ἄλλαις ἐπαρχίαις, ἐξ ὧν τινες παράγουσιν ὀλιγώτερον ποσὸν τοῦ παραγομένου ἐν Πυλίᾳ, συνεστάθησαν δύο ἢ καὶ τρεῖς ἀποθῆκαι· καὶ ὅμως ἡ Πυλία ἔχει 5 κέντρα ἐξαγωγῆς σταφιδοκάρπου. Ἰδοὺ λοιπὸν ὁ λόγος τῆς μεταβάσεώς μου ἐκεῖ, κύριε συνάδελφε ἐκ Τριφυλίας. Μὴ μεταβὰς δὲ εἰς τὰς προηγουμένας Συνελεύσεις, βεβαίως ἔβλαψα τὰ συμφέροντα τῆς ἐπαρχίας μου, διότι ἀφέθησαν ἐλεύθεροι οἱ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν νὰ κανονίσωσι τὰ κατὰ τὴν Συνέλευσιν κατὰ τὸ ἴδιον ἐπαρχιακὸν συμφέρον ἕκαστος. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ κάμω γνωστὰ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὰ ἐν τοῖς παρασκηνίοις τῶν Συνελεύσεων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἑκάστοτε τελούμενα, καὶ χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς σιωπῶ. Περιορίζομαι μόνον νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως διὰ τοῦ συζητουμένου σταφιδικοῦ νομοσχεδίου ληφθῇ πρόνοια περὶ ἀπομακρύνσεως τῆς πολιτικῆς ἀπὸ τῆς διοικήσεως τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἴδωμεν τὸ ἵδρυμα τοῦτο ἐκπληροῦν τὸν προορισμόν του.

§158Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὔτε ἀμέσως οὔτε ἐμμέσως ἀνεμίχθην ποτὲ εἰς τὰς γενικὰς Συνελεύσεις, αἵτινες λαμβάνουσι χώραν ἐν Πάτραις πρὸς ἐκλογὴν τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, οὔτε μέρος ἔλαβον ποτὲ ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς ἢ ὑπὲρ τοῦ ἑτέρου στρατοπέδου, ἀλλὰ πάντοτε ἐμάνθανον ἐκ πληροφοριῶν τὰ διαδραματιζόμενα κατὰ τὰς διαφόρους Συνελεύσεις, καὶ τὰ ὁποῖα ἀναμφισβητήτως προκαλοῦσι τὴν προσοχὴν παντὸς ἐνδιαφερομένου διὰ τὸ ἵδρυμα ἐκεῖνο. Ἀλλὰ, κύριε Πρόεδρε, παρουσιάζονται σήμερον καὶ μᾶς λέγουσιν ἐκ τοῦ ἑνὸς στρατοπέδου, ὅτι ἐτερατούργησαν οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸ ἀντίθετον, διότι ἀπέτυχον. Ἐρωτῶ τοὺς κατηγορουμένους ὡς τερατουργήσαντας: «ἐτερατουργήσατε ἢ ὄχι; μετεχειρίσθητε ἀρχὰς, μετεχειρίσθητε Ὑπουργεῖα, μετεχειρίσθητε πᾶν μέσον, ὅπως κατορθώσητε νὰ λάβητε τὴν πλειονοψηφίαν;» Καὶ ἐκεῖνοι ἀπαντῶσιν: «Ὄχι μόνον τὰ μέσα ταῦτα δὲν μετεχειρίσθημεν ἡμεῖς, ἀλλὰ καὶ αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀποδίδουσιν εἰς ἡμᾶς, εἶναι ἔργα ἰδικά των.» Ὥστε, ἀφοῦ ἡ εὐθύνη δὲν εἶναι καθαρὰ, δὲν δύνασθε νὰ παρουσιάζησθε σήμερον καὶ νὰ προσπαθῆτε σεῖς, οἱ ἀποτυχόντες, ν’ ἀποδίδητε μομφὰς εἰς τοὺς ἄλλους. Καθήσατε κάτω καὶ σεῖς οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸ ἓν στρατόπεδον καὶ σεῖς οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸ ἕτερον, καὶ τότε θὰ δυνηθῶμεν νὰ συζητήσωμεν ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ἀνεμίχθημεν, καὶ οἱ ὁποῖοι εἴμεθα μέτοχοι τοῦ ἱδρύματος τούτου καὶ ἐνδιαφερόμεθα, ὅπως ἡ διαχείρισις τῆς περιουσίας αὐτοῦ ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων γίνηται ὅπως πρέπει. Τὴν συζήτησιν ταύτην προεκάλεσε, κύριε Πρόεδρε, ἡ τροποποίησις ἡ εἰσαγομένη διὰ τοῦ ἄρθρου 18. Ἀλλὰ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἐψηφίσθη νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου ἐτροποποιοῦντο καὶ τότε τὰ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης· καὶ κατὰ τὴν Σύνοδον ταύτην, τὴν τρέχουσαν, ἤτοι πρὶν ἤδη παρέλθῃ ἔτος, εἰσάγεται νέα τροποποίησις. Ἂν καλῶς ἢ κακῶς εἰσάγεται ἡ τροποποίησις αὕτη, τοῦτο ὑμεῖς, κύριοι Βουλευταὶ, θὰ κρίνητε καὶ ὑμεῖς θ’ ἀποφασίσητε, διότι διὰ τῆς ψήφου ὑμῶν θὰ γείνῃ νόμος τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου μετεβλήθησαν τὰ πράγματα, καὶ μεταβληθέντων τῶν πραγμάτων, ἐξ ἀνάγκης ὑπεβλήθη νὰ γείνῃ νέα ἐκλογὴ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ἤτοι τῶν 7 μελῶν, τὰ ὁποῖα ἐκλέγει ἡ Συνέλευσις τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μετόχων. Νῦν ὑποβάλλεται νέα τροποποίησις διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, καὶ ὑποδεικνύεται, ὅτι πρέπει πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης—εἶμαι δὲ καὶ ἐγὼ πρὸς τοῦτο σύμφωνος—ν’ ἀποτελῆται τὸ Συμβούλιον ἐξ ἐννέα μελῶν, ἤτοι ἐκ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἐξ ἑνὸς οἰκονομικοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ἐκ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου καὶ 6 μελῶν ἐκλεγομένων ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μετόχων διὰ μίαν τριετίαν. Περιορίζεται δηλαδὴ τὸ δικαίωμα τῶν μετόχων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, καὶ κατόπιν ἔρχεται τὸ ἄρθρον 18, καὶ ὁρίζει τὸν χρόνον, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ἐκλογὴ τῶν αἱρετῶν τούτων μελῶν, τῶν ἐκλεγομένων ὑπὸ τῶν μετόχων· καὶ ἐνῷ διὰ τοῦ ἰσχύοντος νόμου ὁρίζεται, ὅτι τὰ μέλη ταῦτα ἐκλέγονται, ὅπως ἐκπληρώσωσιν ὑπηρεσίαν τετραετῆ, διὰ τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νομοσχεδίου περιορίζεται ὁ χρόνος εἰς 3 ἔτη. Καὶ νομίζετε, ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου καταπατοῦνται τὰ δικαιώματα ὑμῶν; Τουναντίον φρονῶ, ὅτι ἀδίκως διαμαρτύρεσθε· διότι ἐγὼ νομίζω, ὅτι μειοῦται ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας τῶν ἤδη ἐκλεχθέντων καὶ ὑπηρετούντων μελῶν. Ἀλλ’ ἐὰν τὸ ἕτερον τῶν στρατοπέδων κατώρθωσε νὰ ἐκλέξῃ ὡς συμβούλους ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ὑπέδειξε, τὸ ἕτερον δ’ ἀπέτυχεν, ἐτελείωσε πλέον πᾶσα περὶ τούτου σκέψις, καὶ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπαναληφθῶσι τὸν προσεχῆ Ὀκτώβριον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπανελήφθησαν κατὰ τὸν παρελθόντα. Διότι, ἐν ὅσῳ τοιαῦτα ἐπαναλαμβάνονται, βεβαίως τὸ ἵδρυμα τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης δὲν εἶναι σοβαρόν, διότι σεῖς τὸ κατεστήσατε τοιοῦτον, ὅπως νῦν ἔχει, καὶ ἕνεκα τῆς ἐπανειλημμένης ἀναμίξεως ὑμῶν, κύριε Σάκκη, εἰς τὰς Συνελεύσεις.

§159Π. ΣΑΚΚΗΣ. Οὐδέποτε ἀνεμίχθην εἰς τοιαύτας Συνελεύσεις.

§160Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Πρὸ ὀλίγου ἀγορεύοντες εἴπετε, ὅτι μετέβητε εἰς Πάτρας ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐκλέγωνται σύμβουλοι ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν Τριφυλίας, Μεσσήνης καὶ Ἠλείας μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς ἐπαρχίας Πυλίας. Ὅτι δὲ εἴπετε τοῦτο, δυνάμεθα νὰ τὸ ἐξακριβώσωμεν ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν. Νομίζω δὲ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀναιρῆτε ὅσα λέγετε.

§161Π. ΣΑΚΚΗΣ. Μετέβην, ἵνα προστατεύσω τὰ συμφέροντα τῆς ἐπαρχίας μου.

§162Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι μεγάλη ἀνάγκη νὰ γίνηται τόσος πάταγος περὶ τοῦ ποῖοι θὰ ἐκλεγῶσι μέλη τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, διότι σᾶς βεβαιῶ, ὅτι, εἴτε ἐκ τοῦ ἑνὸς στρατοπέδου εἴτε ἐκ τοῦ ἄλλου ἐκλεγῶσι, πάντοτε θὰ ἐκλεγῶσι διὰ τῶν αὐτῶν μέσων, καὶ οἵαν πεποίθησιν θὰ ἔχωμεν πρὸς τοὺς μὲν, θὰ ἔχωμεν καὶ πρὸς τοὺς δέ.

§163Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀληθῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπαντῶν εἰς ὅσα ἐγὼ εἶπον, προσεπάθησε νὰ λύσῃ τὰς ἀπορίας, αἵτινες ἐγεννήθησαν ἐν ἐμοὶ περὶ τῶν λόγων τῶν ὑπαγορευσάντων εἰς αὐτὸν τὰς μεταβολὰς τὰς ἐπενεχθείσας εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§164Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐγγραφὴ τοῦ ἐκ Πυλίας βουλευτοῦ κ. Γ. Ράλλη, ζητήσαντος νὰ ὁμιλήσῃ, βλέπω ὅτι παρεωράθη.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γ. Ράλλης παρῃτήθη τοῦ λόγου, καὶ ἑπομένως μὴ ἐλέγχετε τὸ Προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον γνωρίζει πολὺ καλῶς νὰ κάμνῃ τὴν ἐργασίαν του.

§166Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ κύριος Γ. Ράλλης εἶναι ἱκανὸς νὰ ὑπερασπίσῃ τὰ δικαιώματά του, καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην πληρεξουσίου.

§167Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ δι’ ὅσων, κύριε Πρόεδρε, ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔλυσε δυστυχῶς τὰς ἀπορίας, αἵτινες ἐγεννήθησαν ἐν τῇ ἐμῇ συνειδήσει, δὲν ἀμφιβάλλω δὲ, ὅτι τοιαῦται ἐγεννήθησαν καὶ ἐν τῇ συνειδήσει πολλῶν συναδέλφων. Ἐγεννήθη δὲ ἐν ἐμοὶ ἡ ἀπορία, τίνες ἆρά γε εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὑπαγορεύσαντες τὰς μεταβολὰς τὰς ἐπενεχθείσας εἰς τὸ νομοσχέδιον; Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι παραστάσεις ἐγένοντο αὐτῷ, καὶ ὅτι δὲν ἤθελεν εἶσθαι πρέπον, ἀφοῦ τὸν παρελθόντα Ὀκτώβριον ἐνηργήθησαν ἐκλογαὶ ἐν Πάτραις πρὸς ἐκλογὴν νέου Συμβουλίου, νὰ ἐπαναληφθῶσιν αὗται εὐθὺς μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ὅτι καλὸν ἤθελεν εἶσθαι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, νὰ παρετείνετο ἐπὶ μίαν τριετίαν ἡ ὑπηρεσία τῶν ἐκλεγέντων συμβούλων. Ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω πρὸς αὐτὸν καὶ πρὸς τὴν Βουλήν...

§168Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Οὐδεὶς δύναται νὰ σᾶς ἀκούσῃ, ὅπως ὁμιλεῖτε, ἀπὸ τῆς θέσεώς σας.

§169Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ θορυβεῖτε, διὰ νὰ ἀκούητε. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον ἀληθῶς ἐγένοντο παραστάσεις, τείνουσαι εἰς τὸ νὰ παραταθῇ ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἐκλεγέντος πέρυσι Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἃς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω, ὅτι ὑπερηκόντισε τὰς ἀξιώσεις τοῦ Συμβουλίου τούτου. Καὶ δύναμαι μὲν ν’ ἀποδεχθῶ, ὅτι παρεστάθη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸ Συμβούλιον ὡς ἀγωνιζόμενον καὶ μεριμνῶν περὶ τῶν συμφερόντων τῆς παραγωγῆς ἐν τῇ ἐκτελέσει τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα ἐπεβλήθησαν αὐτῷ διὰ τῆς περυσινῆς ἐκλογῆς, ἀλλὰ πάντως ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπερέβη τὰς παραστάσεις τῶν συμβούλων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, καὶ ὑπερηκόντισε τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῶν. Διότι τί προέτεινε τὸ Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης; Τὸ Συμβούλιον προέτεινε νὰ ἐμμείνῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν ἀρχικῶς εἰς τὴν Βουλήν, δηλαδὴ ταῦτα, ἅτινα διετυπώθησαν ἐν περιλήψει εἰς τὸ σημείωμα τὸ διανεμηθὲν εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς καὶ ὅπερ ἔχει οὕτως (ἀναγινώσκει): «Τὸ Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης προτείνει νὰ μὴ συγκληθῇ ἔκτακτος Συνέλευσις διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν τεσσάρων μελῶν, ἀλλὰ νὰ ἀναβληθῇ μέχρι τῆς τακτικῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1904.» Τὸ Συμβούλιον λοιπὸν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἀποδέχεται, ὅπως τὰ μέλη τὰ αἱρετὰ περιορισθῶσιν εἰς τέσσαρα, ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τῆς τροποποιήσεώς του προτείνει νὰ ὁρισθῶσιν εἰς ἕξ. Τὸ Συμβούλιον προτείνει, ἡ ἐκλογὴ τῶν συμβούλων νὰ μὴ γείνῃ ἀμέσως μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ νὰ ἐνεργηθῇ αὕτη κατὰ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1904· ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, παρὰ πάσας τὰς παραστάσεις ἐκείνων ἀκριβῶς, οἵτινες εἶχον τὸ ἐνδιαφέρον νὰ ποιήσωσι ταύτας πρὸς αὐτόν, προτείνει διὰ τοῦ τροποποιηθέντος κατὰ τὰς παραστάσεις ταύτας νομοσχεδίου, ἵνα καὶ ἕξ παραμένωσι τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου καὶ ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν παραταθῇ ἐπὶ τριετίαν ὁλόκληρον. Καὶ ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρεκάλεσεν ἡμᾶς, ἵνα ψηφίσωμεν μὲν τὸ ἄρθρον, ὡς ἔχει σήμερον, ἐδήλωσε δὲ πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐπιφυλάσσεται εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐπιφέρῃ τὴν δέουσαν τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου τούτου. Τὴν τροπολογίαν, ἣν θὰ εἰσαγάγῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν γνωρίζομεν, κύριε Πρόεδρε· εἶναι ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν σαφῶς ἐδήλωσε πρὸς τὴν Βουλήν, εἶναι ἡ τροπολογία, διὰ τῆς ὁποίας τὸ πέρυσιν ἐκλεχθὲν Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης θὰ ἐξακολουθήσῃ ἐκτελοῦν τὰ ἔργα αὐτοῦ μέχρι τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1905, διότι ταῦτα ἔλεγε πρὸς τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ καὶ ἐν τούτοις, κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει ὑπέρβασις τῶν συστάσεων, καὶ ὑπερακοντίζεται δι’ αὐτῶν αὐτοῦ τούτου τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ἡ ἐπιθυμία. Ἐν τέλει ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι, ἐὰν ἐπρόκειτο, ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου, νὰ συγκαλέσωμεν τὴν Συνέλευσιν τῶν μετόχων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἵνα προβῇ αὕτη εἰς τὴν ἐκλογὴν νέων, εἴτε τεσσάρων εἴτε ἕξ, μελῶν τοῦ Συμβουλίου, καθ’ ὃν τρόπον ἐξετελέσθησαν τὰ τῆς ἐκλογῆς πέρυσι, βεβαίως τὸ ἔργον ἤθελεν εἶσθαι ἄσκοπον καὶ μάταιον, καὶ θὰ ἐματαιοπονοῦμεν συζητοῦντες· διότι οὐδὲν πρέπει νὰ προσδοκῶμεν ἐκ τῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων, ἐὰν αὕτη συνέλθῃ καὶ ἐργασθῇ ὡς κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Λέγω ὅσα εἶπον ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἐνδεχομένας μεταβολὰς ἐν τῷ ἄρθρῳ 18, διότι ἀποβλέπω εἰς σκοπουμένας μεταρρυθμίσεις ἄλλων διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὰς ὁποίας κατὰ διάφορον τρόπον θὰ καταρτίζηται ἐν τῷ μέλλοντι ἡ Συνέλευσις τῶν μετόχων, καὶ οὐχὶ ὡς κατηρτίζετο αὕτη δυνάμει τοῦ πέρυσι ψηφισθέντος νόμου· ἐπιφυλάσσομαι δὲ κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ὅταν ἐπανέλθωμεν εἰς τὰ ἄρθρα ἐκεῖνα, τὰ τροποποιοῦντα τὴν περὶ Συνελεύσεως τῶν μετόχων διάταξιν, νὰ ὑποβάλω σχετικὴν τροπολογίαν.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στυμφαλιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§171Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σάκκης ἔχει τὸν λόγον.

§173Π. ΣΑΚΚΗΣ. Δὲν ἤμην ἐν τῇ αἰθούσῃ τὴν στιγμὴν, καθ’ ἣν ὡμίλει ὁ ἀξιότιμος ἐξ Οἰτύλου συνάδελφος, ἀγορεύοντος τοῦ κ. Στυμφαλιάδου. Ἐπληροφορήθην ὅμως, ὅτι ἀνέμιξε καὶ ἐμὲ ἐν τῇ ῥύμῃ τοῦ λόγου του.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἐπιτρέπητε, νὰ σᾶς δώσῃ τὸ Προεδρεῖον πληροφορίας.

§175Π. ΣΑΚΚΗΣ. Μάλιστα.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐξ Οἰτύλου προσωπικῶς οὐδὲ καθ’ ὑμῶν εἶπέ τι οὐδὲ κατ’ ἄλλου τινός.

§177Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡμίλησε περὶ τῶν ἀγορευσάντων ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης (δεικνύει τὴν ἀριστεράν).

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσωπικῶς, εἶπον.

§179Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν λέγῃ «προαγορεύσαντες», εἶναι προσωπικόν.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον ὤφειλε νὰ δώσῃ αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν.

§181Π. ΣΑΚΚΗΣ. Παρακαλῶ ὅθεν τὸν κύριον συνάδελφον ἐξ Οἰτύλου νὰ βεβαιώσῃ, τίνος εἴδους ἐνεργὸν μέρος ἔλαβον εἰς τὴν τελευταίαν Σταφιδικὴν Συνέλευσιν; Πῶς μετέσχον ἐπὶ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας εἰς τὴν Συνέλευσιν τῶν μετόχων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, σᾶς ἐξέθηκα ἐν τῇ προηγουμένῃ ὁμιλίᾳ μου, ὡς καὶ τὸν σκοπὸν, ὅστις μὲ ἠνάγκασε διὰ πρώτην φορὰν νὰ μεταβῶ ἐκεῖ. Ἐν τῇ Σταφιδικῇ Συνελεύσει ὡμίλησα μετὰ παρρησίας, ὅτι πρέπει οἱ πολιτευόμενοι νὰ παύσωμεν ἀναμιγνυόμενοι εἰς αὐτὴν, διότι δυστυχῶς ἡ πολιτικὴ, ὅπου ἀνεμίχθη ἀκαταλλήλως, δὲν ἐπήνεγκεν εὐάρεστα ἀποτελέσματα· δυσάρεστα δὲ θὰ ἦναι τ’ ἀποτελέσματα καὶ διὰ τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ἐὰν δὲν τὴν ἀφήσωμεν ἐλευθέραν νὰ ἐκτελέσῃ τὸν προορισμόν της. Τοῦτο συνέστησα εἰς τὴν Συνέλευσιν ἐκείνην.

§182Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε, ὅτι μετέβητε εἰς Πάτρας καὶ εἰργάσθητε, ὅσον ἦτο δυνατὸν νὰ ἐργασθῆτε, ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ ψηφοδελτίου σας.

§183Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τί τὸ ἀξιόμεμπτον εἰς τοῦτο;

§184Π. ΣΑΚΚΗΣ. Μάλιστα· δὲν ἀρνοῦμαι τοῦτο. Ἀλλὰ ποῖον ἦτο τὸ ψηφοδέλτιον, ὅπερ καὶ ἐγὼ συνέστησα νὰ ψηφισθῇ; Τὸ ψηφοδέλτιον ἀπηρτίζετο ἐκ προσώπων ξένων πρὸς τὴν πολιτικὴν, ἐντελῶς ἁρμοδίων ὅμως διὰ τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τοῦ ἱδρύματος τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης.

§185Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἐν τούτοις σεῖς ἀνεμίχθητε.

§186Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν νὰ συστήσω καὶ αὖθις, ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ ἡ πολιτικὴ ἀναμιγνυομένη εἰς τὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἵνα μὴ μετ’ ὀλίγον θρηνήσωμεν διὰ τὰ δυσάρεστα ἀποτελέσματα, ἅτινα τὸ ἵδρυμα τοῦτο θὰ ἔχῃ, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ αὐτὴ πορεία.

§187Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος, ὁμιλῶν προηγουμένως, ὅτε ἠγόρευεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Κορινθίας, ἐξεστόμισε φράσιν ὑβριστικὴν πρὸς τὰ μέλη καὶ τὴν Συνέλευσιν, ἡ ὁποία συνεκροτήθη τότε, ὑπηνίσσετο δὲ, ὅτι κατὰ τὴν Συνέλευσιν ἐκείνην ἐγένοντο ἔκτροπα.

§188Π. ΣΑΚΚΗΣ. Βεβαίως.

§189Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον.

§190Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἓν μόνον δύναμαι νὰ βεβαιώσω ἐγὼ, διότι ἡ δευτερολογία του μοὶ δίδει ἀφορμὴν πρὸς τοῦτο, ὅτι καὶ ὁ κ. Σάκκης καὶ ὁ κ. Μερλόπουλος καὶ ὁ κ. Ροῦφος ἐπῆγαν καὶ ἀνεμίχθησαν εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ἐνῷ δὲν ἔχουσιν ἰδίαν περιουσίαν σταφιδικὴν, ὥστε ν’ ἀντιπροσωπεύωσιν αὐτήν.

§191Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§192Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τοῦτο βεβαιῶ. Λοιπὸν, ἐὰν οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες δὲν πρέπῃ νὰ ἀναμιγνύωνται εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ὅταν ἦναι κτηματίαι, κατὰ μείζονα λόγον δὲν δύνανται καὶ δὲν πρέπει ν’ ἀναμιγνύωνται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι κτηματίαι καὶ δὲν ἔχουσι σταφίδα.

§193Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Κουμουνδοῦρε, σᾶς ἐρωτῶ, βεβαιοῦτε ὅτι δὲν εἶμαι κτηματίας;

§194Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Βεβαιῶ, ὅτι δὲν ἔχετε σταφίδα, διὰ νὰ ἦσθε μέλος εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§195Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἔχω σταφίδα, δυστυχῶς, κύριε Κουμουνδοῦρε, καὶ καταστρέφομαι.

§196Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ἐγὼ εἰς ἀπάντησιν πρὸς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κυρίου Κουμουνδούρου ἀπευθύνομαι πρὸς τοὺς ἐκ Πυλίας συναδέλφους, καὶ ἐρωτῶ αὐτούς, ἂν γνωρίζουσιν, ὅτι ὁ πατήρ μου εἶναι εἷς τῶν μεγαλειτέρων σταφιδοκτημόνων Πυλίας.

§197Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶσθε σεῖς, εἶναι ὁ πατήρ σας.

§198Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Κουμουνδοῦρον νὰ βεβαιώσῃ, ἂν δὲν γνωρίζει αὐτὸς οὗτος, ὅτι εἶμαι σταφιδοκτήμων, καὶ ἂν τὸ κτῆμά μου δὲν κεῖται πλησίον πρὸς τὸ ἰδικόν του.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, παρακαλῶ, τὰ προσωπικά.

§200Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ἐπειδὴ προεκλήθην, ἠναγκάσθην νὰ δώσω τὰς ἐξηγήσεις ταύτας. Ἔπρεπε δὲ νὰ συμβουλεύσητε τὸν κύριον Κουμουνδοῦρον νὰ μὴ ἀναμίξῃ πρόσωπα.

§201Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἀνέμιξα ἀπόντα πρόσωπα, καὶ ἔχω τὸ θάρρος, ὅταν ὁμιλῶ περὶ παρόντων, νὰ δίδω ἀμέσως λόγον.

§202Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ὅταν θέλητε, εἶμαι πρόθυμος νὰ δώσω πᾶσαν ἐξήγησιν. Προκειμένου δὲ περί τε τοῦ δημοσίου καὶ τοῦ ἰδιωτικοῦ μου βίου, προκαλῶ πάντα καὶ ἐκ τῶν ἐντὸς καὶ ἐκ τῶν ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, νὰ δηλώσῃ, ἂν ὑπάρχει ἐν τῷ βίῳ μου καὶ ἡ ἐλαχίστη κηλίς. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται ἕκαστος νὰ ἐπιδείξῃ τὰς ἀρετάς του· ἡ κοινωνία εἶναι ὁ κριτὴς ἑκάστου, καὶ λυποῦμαι, διότι ἠναγκάσθην προκληθεὶς νὰ εἴπω ταῦτα. Ἐκεῖνο, ὅπερ ἐνδιαφέρει τὴν Βουλὴν νὰ μάθῃ, εἶναι, ὅτι, ὡς διεξάγονται τὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης μέχρι τοῦδε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσιν εὐάρεστα ἀποτελέσματα διὰ τὸ ἵδρυμα τοῦτο, καὶ διὰ τοῦτο συνιστῶ, ὅπως διὰ νομοθετικῆς προνοίας προληφθῶσιν οἱ ἐπαπειλοῦντες αὐτὸ κίνδυνοι. Πρὸς τοῦτο ὑποβάλλω τροπολογίας τινὰς ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σταφιδικοῦ νομοσχεδίου.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Παυλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§204Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἐὰν δὲν ἔχῃ τὸν λόγον διὰ τὸ ἐπεισόδιον, προηγοῦμαι ἐγώ.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Τσιτσάρα.

§206Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ἐζήτησα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, μόλις ἀνεγνώσθη τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νομοσχεδίου, τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου τούτου· τὴν ἐζήτησα δὲ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δημοσιευθέντων πέρυσιν κατὰ μῆνα Ὀκτώβριον, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀρχικῶς ὑποβληθέντος ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νομοσχεδίου καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Εἶχον ὑπ’ ὄψει μου ἀκριβῶς ὅσα ἐδημοσιεύθησαν, ὅτι ἔλαβον χώραν ἐν Πάτραις κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐκλογῆς τοῦ Συμβουλίου, γεγονότα, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν εἶναι ἄξια περαιτέρω μνείας, διότι πάντες ἴσως τὰ γνωρίζετε, καὶ τὰ ὁποῖα ἐὰν ἀναγνώσῃ τις, δὲν ἠξεύρω, ποίαν γνώμην θὰ σχηματίσῃ περὶ τῶν μετόχων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης...

§207Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἀναγνώσατέ τα.

§208Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Θέλω τὰ ἀναγνώσει, ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη. Ἔχων λοιπὸν ὑπ’ ὄψει μου ταῦτα, παρεκάλεσα τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον 18, τὸ ὁποῖον βεβαίως ἔρχεται εἰς ἐπικουρίαν τῶν γραφέντων καὶ δημοσιευθέντων τότε. Ἐνίσχυσε δὲ τὴν γνώμην μου, ἵνα ζητήσω παρὰ τῆς Βουλῆς τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου τούτου, ἡ ἐργασία αὐτοῦ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ἐργασία ἡ πρὸ τοῦ νομοσχεδίου· διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, λαβὼν ὑπ’ ὄψιν του βεβαίως παραστάσεις, καὶ παραστάσεις εὐλόγους καὶ πειστικὰς, προέβη εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ πρώτου νομοσχεδίου. Καὶ εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἀνέμενον νὰ πεισθῶ περὶ τοῦ ἐναντίου, περὶ τῆς χρησιμότητος τοῦ ἄρθρου 18, καὶ ἤκουσα τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν συνηγοροῦντος ὑπὲρ τοῦ ἄρθρου τούτου, ἀλλ’ ὁμολογῶ, ὅτι ποσῶς δὲν μὲ ἔπεισε περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς παραδοχῆς αὐτοῦ, διότι αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὡμολόγησε τὴν μὴ χρησιμότητα τοῦ ἄρθρου τούτου, δεχθεὶς τὴν τροποποίησιν αὐτοῦ, καὶ ἀνακοινώσας εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι δέχεται νὰ φέρῃ τροπολογίαν κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν, ὅπως τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας τῶν συμβούλων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης περιορίσῃ. Ἡ ὁμολογία αὕτη τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ εἶναι ἡ μεγαλειτέρα βεβαίωσις, ὅτι εἰς τὴν συνείδησιν αὐτοῦ τὸ ἄρθρον τοῦτο οὐδεμίαν ἔχει σημασίαν.

§209Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καταδεδικασμένον.

§210Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Δὲν πρέπει δὲ νὰ ἐπιμείνωσιν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ἄρθρου τούτου, τὸ ὁποῖον τείνει νὰ λάβῃ διαστάσεις, αἵτινες οὐδεμίαν θέλουσι περιποιήσει τιμὴν εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ ἔθνους. Δέχομαι δὲ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Σάκκη, προτείναντος, ὅπως πάντες οἱ ἐν ἐνεργείᾳ Βουλευταί...

§211Π. ΣΑΚΚΗΣ. Καὶ δήμαρχοι.

§212Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. .. μὴ λαμβάνωσι μέρος ὡς μέλη τῆς Σταφιδικῆς Συνελεύσεως ἢ τοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης. Ἐὰν τώρα δύναται ἡ Βουλὴ νὰ νομοθετήσῃ τοιοῦτον μέτρον ἀπροσκόπτως, ἐγὼ ἓν συμβουλεύω καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, νὰ προβῇ τάχιστα εἰς τοιοῦτον μέτρον, τουλάχιστον διὰ νὰ μὴ παραστῶμεν θεαταὶ τοιούτου οἰκτροῦ καὶ ἀξιοθρηνήτου θεάματος, οἷον τὸ πέρυσι λαβὸν χώραν ἐν τῇ ἐν Πάτραις γενομένῃ Συνελεύσει. Ἐὰν δὲ θελήσητε, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναγνώσω τὰ δημοσιευθέντα πέρυσι, τὰ ὁποῖα εὐτυχῶς ἡ λήθη τοῦ χρόνου ἀπήλειψεν ἀπὸ τὴν μνήμην τῶν ἀνθρώπων, αἴσθημα φρίκης καὶ ἀηδίας θὰ γεννηθῇ καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν...

§213Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ποῖος τὰ ἐδημοσίευσεν αὐτά;

§214Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ὄχι ἐγὼ βεβαίως, κύριε Μισυρλῆ.

§215Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Τὰ ἐδημοσίευσαν οἱ ἐνδιαφερόμενοι.

§216Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἀλλ’ ὁ κόσμος, πρέπει νὰ ἠξεύρητε, δὲν ἐρωτᾷ ποῖος τὰ ἐδημοσίευσεν ἢ ποῖος δὲν τὰ ἐδημοσίευσεν· ἀρκεῖ, ὅτι δὲν βλέπει ἐπίσημον διάψευσιν ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς... Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν τὰ πράγματα αὐτὰ δὲν διαψεύδονται καὶ δὲν ἀναιροῦνται ἐπισήμως, ἀφοῦ ἄλλως τε καὶ ἡμεῖς οἱ ἴδιοι τὰ ὁμολογοῦμεν, ὁ κόσμος δικαίως τὰ πιστεύει. Διότι τί ἐλέχθη ἐνταῦθα; Ὅτι ἑνὸς ἠγοράσθη ἡ ψῆφος ἀντὶ δύο χιλιάδων δραχμῶν, ὁ ἄλλος ἦλθεν εἰς διαπραγματεύσεις νὰ πωλήσῃ τὴν ψῆφόν του ἀντὶ 3,000 δραχμῶν, ὁ ἄλλος ἔβαλε τὸν συγγενῆ του ἀποθηκάριον. Εὔχομαι νὰ μὴ ἦναι ἀληθῆ. Ἀλλὰ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν θὰ ἐπιμείνω, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν ἀρχικὴν πρότασίν μου, νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον 18, καὶ ν’ ἀντικατασταθῇ εἴτε διὰ τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, ἀντὶ τοῦ ὁποίου ἔφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡς τροποποίησιν τὸ ἄρθρον 18, εἴτε δι’ ἄλλης τροπολογίας· ἐὰν δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν θέλῃ νὰ ἀπαλείψῃ τὸ ἄρθρον 18, ἐγὼ θὰ ζητήσω δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως τὴν ἀπάλειψιν αὐτοῦ.

§217Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπορῶ πολὺ, πῶς συνήφθη τόσον σφοδρὸς προσωπικὸς ἀγὼν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος. Οὐδέποτε ἐπίστευον, ὅτι οἱ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι θὰ ἀπηύθυνον τοιαύτας βαρείας αἰτιάσεις, ὅλως ἀνυπάρκτους καὶ ἐντελῶς ἀβασίμους. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν Συνέλευσιν συνῆλθον περὶ τοὺς 90 ἀντιπρόσωποι. Ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι ἐκεῖνοι διῃρέθησαν εἰς δύο μερίδας: ἡ μία μερὶς εἶχεν 60 ἀντιπροσώπους, ἡ ἑτέρα 30. Ἡ μερὶς ἡ ἀποτελουμένη ἀπὸ 60 ἀντιπροσώπους δὲν εἶχε βεβαίως οὔτε τὴν συνδρομὴν τῆς Κυβερνήσεως οὔτε τὴν συνδρομὴν τῆς Διοικήσεως τῆς Τραπέζης. Ἐὰν λοιπὸν ἔλαβον χώραν ἔκτροπα, τὰ ἔκτροπα ταῦτα ἔλαβον χώραν διὰ τῆς συνδρομῆς τῆς Διοικήσεως καὶ διὰ τῆς συνδρομῆς τῆς Κυβερνήσεως, συνδρομῆς, ἣν ἐξεμεταλλεύοντό τινες ἐκεῖ. Ἴσως ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχε γνῶσιν, ἀλλ’ εἶναι γνωστόν, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐξεμεταλλεύθησαν καὶ τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν ἀκόμη...

§218Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία εἶναι ἡ συνδρομὴ, ἣν ἠδύνατο νὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις;

§219Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Μὴ διακόπτετε, παρακαλῶ.

§220Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τὸ ἐξηγήσητε αὐτό.

§221Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Διὰ τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι, ἐνῷ ἡ μερὶς, ἡ ὁποία ἐξελέξατο τὸ Συμβούλιον, ἀπετελεῖτο ἀπὸ 60 ἀντιπροσώπους, κατώρθωσαν οἱ Κύριοι ἐκεῖνοι, μὲ τὰ μέσα, ἅτινα διέθετον, νὰ ἀποσπάσωσιν 11, καὶ νὰ ἀπομείνωσιν οὕτω μόνον 49. Ἕνδεκα ὅλους ἀντιπροσώπους κατώρθωσαν νὰ προσελκύσωσι διὰ τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ἠθέλησαν νὰ ἀναστρέψωσι καθ’ ἡμῶν!

§222ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Εἶσθε σύμβουλος σεῖς;

§223Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Μάλιστα, Κύριε, καὶ λέγω τὰ πράγματα, ὡς ἔχουσι, καὶ τὰ ἐξέθεσα καὶ εἰς τὸν τότε Πρωθυπουργὸν κ. Ράλλην.

§224ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐγὼ μόνον αὐτὴν τὴν πληροφορίαν ἤθελον.

§225Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖα μέσα μετεχειρίσθησαν, παρακαλῶ, κύριε Βουλευτά;

§226Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Τὰ ἀνέφερα· τὴν συνδρομὴν τῆς Διοικήσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως.

§227Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία ἦτο ἡ συνδρομὴ αὕτη τῆς Διοικήσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως;

§228Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Γνωρίζω μάλιστα, ὅτι καὶ δικαστικὸν πρόσωπον ἀνεμίχθη, εἷς ἐφέτης, ὅστις ἵστατο κάτωθι τοῦ δικαστικοῦ καταστήματος, διὰ νὰ ἁλιεύῃ ἀντιπροσώπους.

§229Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δι’ ἴδιον λογαριασμόν.

§230Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλετε νὰ καθορίσητε τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα μετῆλθεν ἡ Κυβέρνησις, καὶ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα μετῆλθεν ἡ Διοίκησις.

§231Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Εἶπον, ὅτι ἐξεμεταλλεύθησαν τὴν συνδρομὴν τῆς Κυβερνήσεως...

§232Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. .. καὶ τὰ πρόσωπα τὰ δικαστικὰ, τὰ ὁποῖα ἐπενέβησαν εἰς τὸ ἔργον τῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων. Ἄλλως πάντα, ὅσα εἴπετε, δὲν εἶναι ἢ καθαρὰ συκοφαντία.

§233Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ἄρθρου, καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δύναται νὰ ἐπιφέρῃ τὰς τροπολογίας, ἃς ἤθελε κρίνει ἀναγκαίας. Ἀλλὰ, κύριε Πρόεδρε, δὲν δύναμαι νὰ ἀποκρύψω τὴν ἀγανάκτησιν, ἣν αἰσθάνομαι ἐκ τῶν λεχθέντων τὴν ἑσπέραν ταύτην ἐν τῇ αἰθούσῃ ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερίδων. Ἐγνώσθησαν σκάνδαλα, τὰ ὁποῖα ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει, διὰ νὰ ὁδηγηθῇ ἐν τῇ ἐπιψηφίσει τοῦ νομοσχεδίου.

§234ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Διεψεύσθησαν.

§235Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν διεψεύσθησαν. Ὑπεστηρίχθησαν ἀπὸ τοὺς μὲν, δὲν διεψεύσθησαν ἀπὸ τοὺς δέ. Καὶ σκεπτόμεθα ἀκόμη, ἂν πρέπει νὰ παρατείνωμεν τὸν βίον τοῦ Συμβουλίου ἐκείνου! Τὴν γνώμην μου, κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ ἐκθέσω, ἵνα τὴν ἀκούσῃ καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἡ γνώμη μου εἶναι, νὰ παύσῃ ἐν τῷ μέλλοντι ἡ τοιαύτη σταφιδικὴ ἐκ συμβούλων ἐπιτροπὴ ἐκλεγομένη ὡς ἐκλέγεται. Ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἤθελεν ἐκλέξει ἰσοβίους δικαστὰς, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελεν εὕρει πέντε ἀνωτέρους δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, ἐκ τῶν ὁποίων νὰ συγκροτῆται ἡ σταφιδικὴ ἐπιτροπὴ, νομίζω, ὅτι καὶ τὰ συμφέροντα τῆς Τραπέζης ἤθελον ἐξασφαλισθῆ καὶ ἡ ὑπηρεσία θὰ διεξήγετο προσηκόντως. Ὑποβάλλω τὴν γνώμην ταύτην εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα, ἂν θέλῃ, ἐν τῇ δευτέρᾳ συζητήσει σκεφθῇ, ἂν πρέπει νὰ ἀφήσῃ τὴν ὑπάρχουσαν κατάστασιν, ἢ ν’ ἀντικαταστήσῃ τὴν ἐπιτροπὴν ἐκείνην δι’ ἀνθρώπων δυναμένων νὰ ὑπηρετήσωσι προσηκόντως.

§236Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τὰ προκληθέντα ἐκ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου κατὰ τὴν ὥραν ταύτην καὶ λεχθέντα ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ βεβαίως δὲν ἦσαν ἄξια τῆς περιωπῆς ἡμῶν, καὶ θὰ ηὐχόμην νὰ μὴ ἐλέγοντο. Διὰ τοῦτο μετὰ τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, ὅτι θέλει ἐπιφέρει τροπολογίας, διὰ τῶν ὁποίων θὰ διορθωθῶσι τὰ ἄτοπα, τὰ καταγγελθέντα ὑπό τινων συναδέλφων, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ περιορίσωμεν τὴν συζήτησιν ἕως ἐδῶ, καὶ ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλῃ τὰς τροπολογίας, ἂν αὗται δὲν ἦναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἀναμένονται, τότε οἱ συνάδελφοι δύνανται νὰ ἐκφέρουν τὴν γνώμην των καὶ νὰ ἐπιμένουν εἴτε ὑπὲρ εἴτε κατὰ. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δὲν ἔρχονται αὐτὰ, δὲν νομίζω ὅτι ἡ περαιτέρω συζήτησις ἔχει σκοπόν τινα. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δηλώσῃ, ἂν θὰ φέρῃ, καὶ πότε θὰ φέρῃ τὰς τροπολογίας, ἵνα ψηφισθῇ σήμερον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον, καὶ οὕτω λήξῃ αὐτὴ ἡ ἀνιαρὰ συζήτησις.

§237Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Οἰτύλου, ὡς μὴ ὤφελε, δὲν γνωρίζω διατὶ, ἐπετέθη λάβρως κατ’ ἐμοῦ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Οἰτύλου, ὁμολογῶ ὅτι, καθ’ ὅσον γνωρίζω, οὐδέποτε ἀνεμίχθη εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἀλλὰ καὶ ἐγὼ ἅπαξ μετέσχον τῆς Συνελεύσεως, κατὰ τὴν πρώτην περίοδον αὐτῆς, ὅτε καὶ ἡ ζωή μου ἐκινδύνευσεν. Ὁ κ. Παναγιωτόπουλος, ὅστις ἦτο παρὼν, δύναται νὰ διαβεβαιώσῃ, κατὰ ποῖον τρόπον ἠθέλησαν νὰ διοικήσωσι τὰ τῆς Συνελεύσεως ἐκείνης. Ἅπαξ λοιπὸν μετέσχον τῆς Συνελεύσεως, ὅτε εἶδον ἐρχομένους εἰς Πάτρας τὸν Α, ἄγοντα 100 ψήφους, τὸν Β 200, καὶ τὸν Γ 300, καὶ εἴδομεν τότε αὐτοὺς διὰ τῆς ἐκβιάσεως τῆς ἐλευθέρας συνειδήσεως προσπαθοῦντας νὰ συγκρατήσωσι Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶχε πέσει εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν. Ἐζήτησα νὰ ἐκλεγῶ μέλος τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς, καὶ μόλις καὶ μετὰ βίας ἐπεβλήθην, ἵνα κατορθώσω νὰ γείνω μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης. Ὁ πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως καὶ οἱ διευθύνοντες ἠθέλησαν νὰ ἀποκλείσωσι τὸ φῶς, διότι δὲν ἠρέσκοντο εἰς τὸ φῶς. Ἔλαβον τότε ἀνὰ χεῖρας τὰ πρακτικὰ, ἐκράτησα σημειώσεις, εἰς δὲ τὴν Συνέλευσιν ἀνέγνωσα καὶ τηλεγραφήματα καὶ ἀλληλογραφίαν ἐπίσημον τῆς Τραπέζης καὶ ἀποσπάσματα τῶν πρακτικῶν. Τὸ ἀποτέλεσμα δὲν ὀφείλεται βεβαίως εἰς τὴν ἱκανότητα τὴν ῥητορικὴν τὴν ἰδικήν μου, ἀλλ’ εἰς τὰ πράγματα. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο, ὅτι ἔπεσε τὸ Συμβούλιον ὑπὸ τὰς ἰαχὰς τοῦ κόσμου ἐκείνου, καίτοι κομματικοῦ, καίτοι συρομένου ὑπὸ τῶν διαφόρων κομματικῶν παθῶν, διότι ἡ συνείδησίς του ἐξηγέρθη, καὶ δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ δεχθῇ τοιοῦτον Συμβούλιον. Εἶναι ἡ μόνη φορὰ, καθ’ ἣν προσωπικῶς, σταφιδοκτήμων ἐγὼ, παρὰ τὰς κακῶς δοθείσας πληροφορίας εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Οἰτύλου, παρέστην. Ἔκτοτε δὲν ἔλαβον μέρος, ὡς δὲν ἔλαβον μέρος καὶ κατὰ τὴν πρώτην Συνέλευσιν, ὁπότε ἄλλοι ἐκλέκτορες ἐξέλεξαν τὸ πρῶτον Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον διὰ βοῆς καὶ πατάγου καθήρεσεν ἡ πρώτη τῶν μετόχων Συνέλευσις. Δὲν ὑπῆρξα ἐγὼ ἐκλέκτωρ τοῦ πρώτου Συμβουλίου· ἔλαβον μέρος εἰς τὴν πρώτην Συνέλευσιν τῶν μετόχων, ἐλπίζων ὅτι ἠδυνάμην νὰ σώσω τι ὑπὲρ τῆς Τραπέζης· καταλήγων δὲ τὸν λόγον πρὸς τὴν Συνέλευσιν, μίαν σύστασιν ἔκαμα πρὸς αὐτὴν, ὅτι, ἂν θέλωσι νὰ προοδεύσῃ ἡ Τράπεζα, πρέπει νὰ εἴπωσι πρὸς ἡμᾶς τοὺς πολιτευομένους: κάτω τὰς χεῖρας! Ἀτυχῶς ἡ Συνέλευσις δὲν ἦτο ἱκανὴ νὰ ἀποτινάξῃ τὸν συναλλακτικὸν καὶ κομματικὸν ζυγὸν, καὶ χειραφετουμένη ἀπὸ ὀλεθρίων καὶ ὑστεροβούλων εἰσηγήσεων νὰ ἐκλέξῃ τοὺς ἀρίστους. Τότε δι’ ἐπεμβάσεως τοῦ νομάρχου Πατρῶν ἀπεφασίσθη νὰ καταρτισθῇ ἓν κοινὸν ψηφοδέλτιον. Ἡμεῖς οἱ διαμαρτυρόμενοι ἀπετελοῦμεν μειονοψηφίαν, ἀλλὰ πρὸ τοῦ ἠθικοῦ κύρους αὐτῆς ὑπεχώρησαν οἱ πλειονοψηφοῦντες σύμμαχοι, καὶ τῇ ἐπεμβάσει τοῦ νομάρχου Πατρῶν παρεκλήθημεν νὰ ὑποδείξωμεν τρεῖς ἐκ Πατρῶν συμβούλους, ὑπὸ τὴν αἵρεσιν, τὰ πρόσωπα νὰ τύχωσι τῆς ἐγκρίσεως τῶν κομματαρχῶν τῆς Συνελεύσεως· προσεκλήθημεν δὲ τότε ἐγὼ, ὁ τότε συνάδελφος κ. Γ. Παπαδιαμαντόπουλος καὶ ὁ δήμαρχος Πατρέων ὑπὸ τοῦ κ. νομάρχου νὰ εἴπωμεν, τίνες εἶναι οἱ κατάλληλοι διὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ συμβούλου. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη Συνέλευσις. Εἰς τὴν τελευταίαν Συνέλευσιν ἀπουσίαζον τῶν Πατρῶν, ἔφθασα δὲ εἰς Πάτρας τὴν δευτέραν ἡμέραν τῆς συγκροτήσεως τῆς Συνελεύσεως, τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1903. Ἠσθένησα, ἀσθενὴς δὲ ὤν, ἀνεμίχθην, δοὺς τὴν συμβουλὴν, ἵνα σωθῇ ἐπὶ τέλους τὸ ἵδρυμα ἀπὸ τῆς μαστιζούσης αὐτὸ συμμορίας. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι τῆς ἐμῆς ἀναμίξεως ἐν βραχυλογίᾳ. Ἂν δ’ ἔχουν ὄρεξιν ν’ ἀκούσωσι καὶ λεπτομερείας, ἐπειδὴ ἐκ τῆς πρώτης Συνελεύσεως μοὶ ἀπέμεινεν ἀντίγραφον περὶ τοῦ πῶς ἐνηργεῖτο ἡ ὑπηρεσία τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, διὰ νὰ πεισθῇ καὶ ἡ Βουλὴ, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἀναμιγνυομένη δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπιφέρῃ τὸν ὄλεθρον, ὁσονδήποτε ἀξιότιμα καὶ ἂν ἦναι τὰ ἀποτελοῦντα τὸ Συμβούλιον μέλη, ὅταν συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, θ’ ἀναγνώσω ταῦτα. Συμβούλιον ἐκ συναλλαγῆς προερχόμενον δὲν δύναται νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του· καὶ φέρω ἓν παράδειγμα, ἐξηγούμενος συγκεκριμένως. Τὸ προκάτοχον Συμβούλιον εἶχε μετακαλέσει ἐκ Ῥουμανίας ἕνα νέον ἐκ Πατρῶν, τὸν κύριον Γιαννουλόπουλον, καὶ διώρισεν αὐτὸν Διευθυντὴν τοῦ Λογιστηρίου. Ὁ Κύριος οὗτος ἀπεδέχθη τὸν διορισμὸν, ἐγκαταλείψας τὴν ἐν Ῥουμανίᾳ θέσιν του, καὶ ὑποστὰς δαπάνας. Ἦλθεν εἰς Πάτρας, ἔφθασεν ὅμως ἐκεῖ μετὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ νέου Συμβουλίου· τὸ νέον Συμβούλιον εἶχεν ὑποχρεώσεις ἀπέναντι ἑνὸς ἄλλου, ὁ ὁποῖος εἰργάσθη κατὰ τὴν ἐκλογὴν ὑπὲρ αὐτοῦ, ἔχων ψῆφον ἐν τῇ Συνελεύσει. Παρὰ τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ἀπήτει ἔκθεσιν ἐπιθεωρητοῦ, χωρὶς κανένα λόγον, χωρὶς νὰ λάβουν ὑπ’ ὄψιν τὸ δίκαιον καὶ τὸ ὀρθὸν δι’ ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἐγκατέλειψε τὴν θέσιν, ἣν εἶχεν ἐν Ρουμανίᾳ, καὶ ἦλθεν εἰς τὰς Πάτρας, τὸν ἀπέλυσαν, καὶ διώρισαν τὸν Θεοδώρου, πρὸς ὃν εἶχον συναλλαχθῆ κατὰ τὴν Συνέλευσιν. Ἀλλὰ ἀπόφασις δικαστικὴ κατεδίκασε τὸ Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, γενομένης δεκτῆς τῆς ἀγωγῆς τοῦ Γιαννουλοπούλου περὶ ἀποζημιώσεως, ὡς ἀναιτίως καὶ παρανόμως ἀπολυθέντος. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα ἐπιφέρει ἡ ἀνάμιξις τῆς πολιτικῆς. Ὅτε δὲ πέρυσιν ἀπὸ τοῦ βήματος ἐκείνου εἶπον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀναμιγνύηται ἡ πολιτική, διεμαρτυρήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὅτι ὑβρίζονται οἱ πολιτευόμενοι! Δὲν ὑβρίζονται οἱ πολιτευόμενοι...

§238ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ὅσοι ἐξ ἡμῶν ἀνεμίχθησαν εἰς τὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης δὲν ἀνεμίχθησαν οὔτε ὡς πολιτευόμενοι, οὔτε χάριν τῆς πολιτικῆς, ἀλλ’ ἀνεμίχθησαν ὡς ἄτομα, ὡς παραγωγοί, ὡς σταφιδοκτηματίαι. Ἂν κατὰ σύμπτωσιν εἴμεθα καὶ πολιτευόμενοι, αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, καὶ ὡς σταφιδοκτήμων θ’ ἀναμιγνύωμαι πάντοτε.

§239Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἂν ὡς ἄτομον ἀνεμιγνύεσθε εἰς τὰ τῆς Συνελεύσεως, κύριε Βουλευτὰ ἐκ Μεσσήνης καὶ Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ἡ παρουσία σας οὐδεμίαν θὰ ἐξήσκει ἐπιρροὴν, ἀλλ’ ἦσθε κομματάρχης ἐν τῇ Συνελεύσει, διότι εἶσθε πολιτευόμενος, διότι ἔχετε φίλους, διότι ἐξασκεῖτε τὴν πολιτικήν σας ἐπιρροὴν ἐπ’ αὐτῶν. Πρέπει νὰ ἐξετάσω καὶ ἄλλο, διὰ νὰ ἴδητε, πῶς διευθύνεται ἡ Τράπεζα. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, τὴν ὁποίαν ἐφρόντισε νὰ ἐξασφαλίσῃ ὁ καὶ τότε Ὑπουργὸς ἀπὸ τὴν ὀφειλήν τοῦ κ. Παπαγιάννη, τί ἔκαμε, διὰ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν κατοχὴν τῆς περιουσίας, ἡ ὁποία περιῆλθεν εἰς τὴν κυριότητα τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης; Εἶχε δοθῆ ὑπόσχεσις κατὰ τὴν Συνέλευσιν νὰ μὴ ἐκπλειστηριασθῇ ἡ ἐνυπόθηκος περιουσία, ἀλλὰ δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ τηρηθῇ ἡ ὑπόσχεσις, καὶ διὰ νὰ δοθῇ ἀντάλλαγμα, ἐγένετο ὁ πλειστηριασμός, καὶ κατεκυρώθη ἐπ’ ὀνόματι τῆς Τραπέζης. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τίς εἶναι ὁ κύριος τῶν οἰκιῶν καὶ τοῦ γηπέδου, τὸ ὁποῖον περιῆλθεν εἰς τὴν κυριότητα τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης; τίς ἔχει τὴν κατοχήν; τίς νέμεται ταύτην; τίς εἰσπράττει τὰ ἐνοίκια; Αὐτὴ εἶναι ἡ διοίκησις ἡ ἐκ τῆς συναλλαγῆς! Αὔριον, συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου, θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ εἴπω περισσοτέρας λεπτομερείας.

§240Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Ὀφείλω νὰ κάμω μίαν διασάφησιν, ἕνεκα μιᾶς ἀνακριβείας, τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Ροῦφος, διότι κατηγόρησε τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, ὅτι προέβη εἰς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ λογιστοῦ ἄνευ λόγου. Ὁ Κύριος οὗτος διωρίσθη βεβαίως πρὸ τῆς ἐκλογῆς τοῦ νῦν Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Προσεκλήθη ἐπανειλημμένως, ὅπως ἔλθῃ καὶ ἀναλάβῃ τὴν ὑπηρεσίαν του, καὶ τὸν ἀνέμενε τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ἐπὶ δύο καὶ ἥμισυν μῆνας, ἀλλ’ ὁ Κύριος αὐτός, ἐπειδὴ εἶχεν ὑποθέσεις εἰς τὴν Ρουμανίαν, δὲν ἤρχετο. Εὑρέθη λοιπὸν εἰς τὴν ἀνάγκην τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον νὰ ἀπολύσῃ τὸν ὑπάλληλον τοῦτον, καὶ νὰ διορίσῃ ἕτερον. Ποῦ εὑρίσκετε, Κύριοι, τὴν μεροληψίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον;

§241ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἀλλ’ ἡ ἀπόφασις τοῦ Δικαστηρίου;

§242Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Δὲν ἠθέλησε νὰ προσέλθῃ, καίτοι ἐκλήθη ἐπανειλημμένως.

§243ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν εἶπε τοῦτο τὸ Δικαστήριον.

§244Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἀπολογία ἐναντίον τῆς ἀποφάσεως τοῦ Δικαστηρίου!

§245Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§246Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἐννοῶ, κύριε Πρόεδρε, ἓν ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τοὺς ἀντιπολιτευομένους νὰ δώσωσι τὴν ἐξήγησιν. Πάντες ἐπιτίθενται κατὰ τῶν πολιτευομένων, οἱ ὁποῖοι προσέρχονται εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ζητοῦσι νὰ ὑπερασπίσωσι τὰ ἴδια συμφέροντα, δηλαδὴ νὰ συμμετάσχωσιν, ὡς κτηματίαι, μετὰ τῶν ἄλλων κτηματιῶν εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ νὰ ἐκλέξωσιν ἐν Συμβούλιον Διοικητικόν. Δὲν ἐννοῶ, διατὶ νὰ θεωρῆται ὁ πολιτευόμενος, ὁ λαμβάνων μέρος εἰς τὴν Συνέλευσιν ἐν τῷ δικαιώματι, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς κτηματίας, τὸ ὁποῖον τῷ δίδει αὐτὴ ἡ περιουσία αὐτοῦ, διατὶ νὰ θεωρῆται τοσοῦτον ἐπικίνδυνος καὶ ἐπιβλαβὴς πρὸς τὸ ἵδρυμα, ὥστε τοιαῦτα νὰ λέγωνται ἐνταῦθα περὶ τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν. Κύριοι, εἰς τὴν Σταφιδικὴν Συνέλευσιν, τὴν γινομένην ἐν Πάτραις, συνέρχονται πάντες οἱ ἔχοντες δικαίωμα ψήφου, (ὅπως γίνεται εἰς ὅλους τοὺς συλλόγους καὶ τὰς ἑταιρείας), ἔχοντες ἰδίαν ἕκαστος γνώμην· διαιροῦνται δὲ τὰ μέλη, τὰ ἀποτελοῦντα τὴν Συνέλευσιν, εἰς δύο ἢ τρία ἢ πέντε κόμματα, ἔχοντα ἕκαστον ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Α ἢ Β σύμβουλον, ὡς ἔγεινε καὶ εἰς τὴν τελευταίαν Συνέλευσιν. Τί δὲ εἶναι αὐτὰ τὰ ἔκτροπα, περὶ ὧν γίνεται λόγος; Ζητοῦσι νὰ ἐπικρατήσωσιν οἱ μὲν τῶν δέ, δηλαδὴ νὰ θέσωσι συμβούλους οἱ μὲν τούτους, οἱ δὲ ἐκείνους, οἱ περισσότεροι δὲ μεταξὺ αὐτῶν εἶναι καὶ πολιτευόμενοι. Εἶναι εἷς ἀνταγωνισμὸς πρὸς ἐκλογὴν συμβούλων. Ποῦ ἔγκειται τὸ ἔκτροπον, διὰ τὸ ὁποῖον τοιαύτην ἀγόρευσιν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰγιαλείας συνάδελφος, συρράψας πολλὰς λέξεις πομπώδεις, καὶ διὰ διαφόρων εἰκόνων προσπαθήσας νὰ χαρακτηρίσῃ καὶ προσβάλῃ τὴν ἐκλογὴν καὶ τοὺς συμβούλους, χωρὶς ἐπὶ τῆς οὐσίας οὐδὲν νὰ εἴπῃ, δυνάμενον νὰ ἐπικυρώσῃ τὰς εἰκόνας ταύτας τὰς ἐλεγειακάς; Λυποῦμαι, κύριε Πρόεδρε, διότι τοιαῦτα ἐκστομίζονται ἐντεῦθεν ἀπὸ τοὺς ἡττηθέντας, οἱ ὁποῖοι προκαλοῦσι τοὺς νικητὰς νὰ ἀμύνωνται ὑπὲρ τῆς τιμῆς αὐτῶν, ἡ ὁποία κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ἄνευ οὐδεμιᾶς προσοχῆς, ἐκτίθεται καὶ διακυβεύεται. Ἐπεθύμουν, λέγω, περισσοτέραν ὑπερηφάνειαν καὶ μεγαλειτέραν ἱκανότητα νὰ ἔχωσιν οἱ ἡττημένοι, καὶ νὰ στρέφωνται περὶ τὸν ἀγῶνα τὸν πρέποντα, νὰ μὴ ζητῶσι δὲ διὰ κεκαλυμμένων ἐκφράσεων καὶ εἰκόνων νὰ στιγματίσωσιν ὑπολήψεις τοσούτων ἐντίμων ἀνθρώπων. Ἐλπίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἰς τὴν μέλλουσαν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου θὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις εἰς τὸ θέμα, θὰ ὑποδείξωσι τὰ σφάλματα τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ζητήσωσι τὴν διόρθωσιν αὐτῶν, καὶ δὲν θὰ ἐκτραπῶσι τοῦ θέματος πρὸς παρέλκυσιν τοῦ ζητήματος καὶ πρὸς ζημίαν τοῦ θέματος, περὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γεράκης.

§248Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Παραιτοῦμαι.

§249Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Παραιτεῖται. Ἐμπρός, κύριε Πρόεδρε.

§250ΑΛΕΞ. ΣΠ. Κ. ΡΩΜΑΣ. Ὄχι. Τὴν τροπολογίαν.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Τσιτσάρα περὶ διαγραφῆς.

§252Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἐγὼ ἐπιθυμῶ νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασίς μου. Προτείνω ν’ ἀντικατασταθῇ τὸ ἄρθρον 18 τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου διὰ τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ πρώτου νομοσχεδίου. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς δεχθῇ νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον 18, παραιτοῦμαι τῆς προτάσεως.

§253Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ὄχι, ὄχι.

§254Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἁρμοδία.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὴν πρότασίν σας θὰ ὑποβάλω εἰς ψηφοφορίαν.

§256Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§257Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ὑπάρχει λόγος ψηφοφορίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν, ὅτι θέλει ὑποβάλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου. Μετὰ τὴν δήλωσιν αὐτοῦ τὸ ἄρθρον δὲν ὑφίσταται πλέον ἐν τῇ διατυπώσει αὐτοῦ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Λοιπὸν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου; Ποῖος ὁ σκοπὸς τῆς ψηφοφορίας καὶ τῆς ἀπορρίψεως τοῦ ἄρθρου, ὅταν ὁ ἴδιος ὁ Ὑπουργὸς λέγῃ, ὅτι θὰ ὑποβάλῃ τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου τούτου; Ἐὰν ἐπιμείνητε εἰς τὴν ψηφοφορίαν, τιθέμεθα εἰς πολὺ δύσκολον θέσιν καὶ ἡμεῖς αὐτοί· διότι πῶς θὰ ψηφίσωμεν ὑπὲρ ἄρθρου, τὸ ὁποῖον ἐδήλωσεν ὁ Ὑπουργὸς ὅτι θὰ τροπολογήσῃ; Ἑπομένως περιμείνατε τὴν ὑποβολὴν τῆς τροπολογίας, καὶ ἐὰν ἡ τροπολογία σᾶς ἀρέσκῃ, ψηφίζετε αὐτὴν, ἐὰν δὲν σᾶς ἀρέσκῃ, τὴν καταψηφίζετε.

§258Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν ἔχῃ οὕτω, βεβαίως περιττὴ εἶναι ἡ ψηφοφορία.

§259Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Βεβαίως.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 18 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§261Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴπομεν, ὅτι θὰ τροπολογηθῇ.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τύπους πρέπει νὰ ψηφισθῇ.

§263Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κατὰ τύπους, μάλιστα. Διότι ἡ Βουλὴ κατ’ οὐσίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ παραδεχθῇ.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴπομεν. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄρθρον 18. Ἄρθρον 19. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 20 (ἀναγινώσκεται).

§265Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι, ἀφοῦ ὑπάρχει Διοικητικὸν Συμβούλιον, ἀνεξαρτήτως τοῦ πῶς θὰ ὀργανωθῇ, — τοῦτο θὰ τὸ συζητήσωμεν, — δὲν εἶναι ὀρθὸν, τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης τὸν ὑποβαλλόμενον εἰς τὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν, νὰ δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὸν μεταρρυθμίζῃ, ὅπως θέλει, κατὰ βούλησιν. Νομίζω, ὅτι δύναται βεβαίως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διαγράφῃ δαπάνας, ἢ νὰ ζητῇ καὶ τὴν προσθήκην δαπανῶν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐπανέρχηται ὁ προϋπολογισμὸς οὗτος εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, ὅπως τοῦτο ἀνασυντάσσῃ τὸν προϋπολογισμὸν συμφώνως μὲ τὰς γνώμας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν καὶ τοῦτο ἐγκρίνῃ αὐτάς.

§266Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ἐὰν αὐτὸ δὲν θέλῃ;

§267Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν αὐτὸ δὲν θέλῃ, τότε, πῶς πρέπει νὰ γείνῃ, θὰ ἴδωμεν. Ἀλλ’ εἶναι πρέπον ν’ ἀφήσωμεν τὸν Ὑπουργὸν ἐλεύθερον, ὥστε οἱανδήποτε δαπάνην τοῦ Συμβουλίου, ἐὰν δὲν τὴν ἐγκρίνῃ, νὰ τὴν διαγράφῃ, ἢ νὰ τὴν τροποποιῇ καὶ τὴν ἀντικαθιστᾷ δι’ ἄλλης δαπάνης; Καὶ φέρω ἓν παράδειγμα. Ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς νομίζῃ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχωσι δέκα ὑπάλληλοι εἰς μίαν οἱανδήποτε ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ τεσσαράκοντα, καὶ προσθέτῃ τοὺς τεσσαράκοντα τούτους, τὸ δὲ Συμβούλιον τῆς Τραπέζης παραδέχεται αὐτοὺς ἄνευ συζητήσεως, νομίζω ὅτι ἐξερχόμεθα τῆς τάξεως.

§268Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μίαν εὐθύνην ἔχει ὁ Ὑπουργὸς, οἱ δὲ ἄλλοι θὰ κάμωσιν ὅ,τι θέλουσι.

§269Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν ἐγκρίνῃ. Ἐὰν δὲν δέχηται;

§270Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν τὸ Συμβούλιον εἴπῃ ὅτι ἐπιμένει, τί θὰ γείνῃ τότε; Γίνεται εἷς προϋπολογισμὸς ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου, ὑποβάλλεται—ὅπως ὑποβάλλονται εἰς τὸν νομάρχην, ἐπὶ παραδείγματι, ἢ εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν οἱ προϋπολογισμοὶ τῶν δήμων—καὶ μεταρρυθμίζεται ὁ προϋπολογισμὸς οὗτος. Ἐὰν, ὡς προτείνετε, ὁ προϋπολογισμὸς ἐπανέλθῃ εἰς τὸ Συμβούλιον, καὶ τοῦτο εἴπῃ, ὅτι δὲν παραδέχεται τὰς γενομένας τροπολογίας, ποῦ ὑπάρχει ἡ διέξοδος; Ἐὰν δὲν σᾶς ἀρέσκῃ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἡ παρέμβασις, ζητήσατε νὰ παρεμβῇ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον,—μοὶ εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορον, —ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία ἀρχὴ μᾶλλον ὑπεύθυνος, παρὰ τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου.

§271Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν πρόκηται περὶ ἐλαττώσεως δαπανῶν, ἃς παραδεχθῶμεν ἀνέκκλητον τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν· ἐὰν ὅμως πρόκηται περὶ αὐξήσεως δαπάνης, ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἦναι ὁριστικὴ, πρὶν ἢ παραδεχθῇ αὐτὴν καὶ τὸ Συμβούλιον, ἢ δικαιολογήσῃ δεόντως τὴν μὴ παραδοχήν της.

§272Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά.

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 20 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§274Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὅπως ἐτροποποιήθη.

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἄρθρον 21. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν, ὡς ἔχει). Ἄρθρον 22 (ἀναγινώσκεται).

§276Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ 9 Αὐγούστου δὲν ἐτέθη ὀρθῶς, διότι ὅλοι οἱ λογαριασμοὶ γίνονται εἰς τὸ τέλος τοῦ μηνὸς, καὶ ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ τεθῇ ἡ 31 Ἰουλίου.

§277Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγένοντο παρατηρήσεις ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν τῶν μετόχων, ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἡ 9 Αὐγούστου, διότι ἀπ’ αὐτῆς ἄρχεται τὸ σταφιδικὸν ἔτος. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 22, ὡς ἔχει).

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 23 (ἀναγινώσκεται).

§279Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ἵνα ἄνευ δημοπρασίας, ἐγκρίσει μόνον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, πωλῇ ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει τὸν ἐν ταῖς ἀποθήκαις αὐτῆς ἀπὸ τῆς ἐσοδείας τοῦ 1904 καὶ ἐφεξῆς εἰσαγόμενον σταφιδόκαρπον, εἴτε λόγῳ εἰσφορᾶς, εἴτε λόγῳ φόρου εἰς εἶδος, εἴτε λόγῳ πλεονάσματος, εἶναι πλέον ἢ ὑπερβολική. Νομίζω ὅτι εἶναι πλέον ἢ ὑπερβολικὸν νὰ ἐπιτρέπωμεν εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, μετὰ μόνην τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ ἐκποιήσῃ τὴν εἰσφορὰν, ἐπὶ πολλὰ ἔτη, ὄχι μόνον τοῦ σταφιδοκάρπου, τὸν ὁποῖον ἔχει ἐν ταῖς ἀποθήκαις της, ἀλλὰ καὶ ἐκείνου, τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ εἰσπράξῃ εἰς μέλλοντα ἔτη. Καὶ τὸ νὰ δύναται ἡ Τράπεζα τὸν ἐν ταῖς ἀποθήκαις αὐτῆς ὑπάρχοντα σταφιδόκαρπον νὰ πωλῇ ἄνευ δημοπρασίας, εἶναι ὑπερβολικὸν, ἀλλὰ τὸ νὰ δύναται νὰ πωλῇ καὶ τὸν σταφιδόκαρπον, ὃν θὰ εἰσπράξῃ ἐν τῷ μέλλοντι, εἶναι ὑπερβολικώτατον. Δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Τράπεζαν, ἵνα τῇ ἐγκρίσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δεσμεύσῃ καὶ αὐτὴν τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν· διότι, ἐὰν ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα πωλήσῃ εἰς ἑταιρείαν τινὰ ἐπὶ δεκαετίαν ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τοῦ σταφιδοκάρπου, τὸν ὁποῖον ἤθελεν εἰσπράξει, ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δὲν δύναται νὰ μεταβάλῃ τι οὐ μόνον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάθεσιν τοῦ σταφιδοκάρπου, ἀλλὰ καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρακράτησιν τοῦ φόρου εἰς εἶδος κλπ. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ τοιαύτη διάταξις δεκτὴ, καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ἄνευ συμπράξεως τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, νὰ δεσμεύσῃ τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς καὶ πλάσῃ ἕν κολοσσιαῖον μονοπώλιον εἰς βάρος καὶ τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν καὶ τοῦ Κράτους.

§280ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Τὴν παρατήρησιν ταύτην τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄρτης Βουλευτοῦ ἤθελον παρακαλέσει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν, διότι αὕτη εἶναι μία ἐγγύησις.

§281Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἀκριβῶς τὴν αὐτὴν παρατήρησιν προετιθέμην νὰ κάμω καὶ ἐγὼ ἐπὶ τοῦ συζητουμένου ἄρθρου 13. Παρατηρῶ δὲ προσέτι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαθέσῃ ἡ Τράπεζα σταφιδόκαρπον, ὁ ὁποῖος δὲν ὑπάρχει εἰς τὰς ἀποθήκας της, καὶ διότι εἶναι πιθανὸν νὰ ἐπέλθῃ καταστροφὴ, οἵα ἡ ἐν ἔτει 1900, ἢ καὶ νὰ καταργηθῇ ὁ νόμος. Ἐκτὸς τούτου παρατηρῶ καὶ τὸ ἑξῆς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, ὅτι συνδέεται στενῶς μετὰ τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι «ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν νὰ διαθέτῃ διὰ δημοσίου διαγωνισμοῦ, καὶ ἐπὶ τιμῇ οὐχὶ ἐλάσσονι τῶν 200 δραχμῶν κατὰ χιλιάδα ἐνετικῶν λιτρῶν, ποσοστὸν τοῦ εἰς τὰς ἀποθήκας αὐτῆς σταφιδοκάρπου ἐκ τῆς τρεχούσης ἐσοδείας διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἐμπορίου». Ποῖος ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ἐπέβαλε σήμερον τὴν διάταξιν ταύτην ἐν τῷ ἄρθρῳ 7; Ὁ λόγος εἶναι νὰ βοηθήσωμεν τὸ ἐμπόριον, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ὑπάρχει ἀρκετὸς σταφιδόκαρπος, ἵνα μὴ ὑψωθῶσιν αἱ τιμαὶ καὶ παραβλαφθῶσι τὰ συμφέροντα τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα πωλήσῃ τὸν σταφιδόκαρπον ἐπὶ μίαν δεκαετίαν, τὸ δικαίωμα τοῦτο πλέον δὲν δύναται νὰ ἀσκήσῃ ἡ Τράπεζα, καὶ κατὰ συνέπειαν αὕτη καταργεῖ νόμον ψηφισθέντα καὶ ἐν ἰσχύϊ παρ’ ἡμῖν. Φρονῶ ὅτι διὰ τοὺς λόγους τούτους θέλουσι ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν αἱ παρατηρήσεις μου ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ὅτι θέλει αὔριον ὑποβληθῆ τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, ἱκανοποιοῦσα ἀκριβῶς τὰ συμφέροντα τῆς σταφιδοπαραγωγῆς καὶ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης.

§282Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ ἄρθρον τοῦτο θεωρῶ ὅτι εἶναι τὸ σπουδαιότερον τῶν τοῦ νομοσχεδίου, διότι πρόκειται νὰ κανονισθῇ ὅ,τι ἐπιδιώκομεν διὰ τῆς παρακρατήσεως, διὰ τῆς ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος καὶ τοῦ φόρου εἰς εἶδος, δηλαδὴ νὰ διατηρήσωμεν ἐν τῷ τόπῳ ἐκ τοῦ παραχθέντος ποσοῦ σταφίδος, τοῦ ὑπερβαίνοντος τὸν μέσον ὅρον τῶν 260 ἑκατομμυρίων λιτρῶν ἐξαγωγῆς, ὅλον τὸ πλεονάζον ποσὸν, καὶ τὸ παραχωρήσωμεν εἰς τὴν βιομηχανίαν, ἀφοῦ δὲν ἐπιτρέπεται αὐτούσιον νὰ ἐξαχθῇ. Τὸ μέγα πρόβλημα εἶναι, πῶς θὰ δυνηθῶμεν, ὅλον τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ ὑπερβῇ ἴσως καὶ τὰ 100,000,000 λίτρας, νὰ διαθέσωμεν χωρὶς νὰ τὸ ἐξαγάγωμεν. Ἐπειδὴ δὲ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου φαίνεται ὅτι θ’ ἀποκλεισθῇ ἡ μεταποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος εἰς οἶνον, τουτέστιν ἡ σπουδαιοτέρα καὶ ἐπωφελεστέρα χρησιμοποίησις τοῦ παρακρατήματος, δὲν μένει ἄλλο πλέον ἢ νὰ μεταβάλωμεν αὐτὸ εἰς οἰνόπνευμα, εἰς κονιὰκ ἢ εἰς οἶνον πρὸς ἐξαγωγὴν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐὰν δὲ ἦναι ἀληθῆ ἐκεῖνα, ἅτινα ἀπό τινος διαδίδονται, ὅτι δηλ. καὶ εἰς τὴν ἀγορὰν, ἡ ὁποία κατηνάλισκεν ἕως τώρα τὴν σταφίδα τὴν ξηρὰν, τὴν μεταποιηθεῖσαν εἰς μιστέλιον, δὲν εἶναι δεκτὸν πλέον τὸ προϊόν αὐτὸ, ἐννοεῖται ὅτι περιορίζεται ἔτι περισσότερον ἡ χρησιμοποίησις τοῦ ποσοῦ τούτου σταφίδος. Φυσικὸν λοιπὸν εἶναι νὰ περιμένωμεν ἐκ τῆς στενοχωρίας αὐτῆς εὐτελεστέρας τιμὰς τοῦ παρακρατηθέντος ποσοῦ, ἑπομένως ἐπιστροφὴν εἴτε εἰς τὸ Δημόσιον εἴτε εἰς τοὺς παραγωγοὺς, εἰς μὲν τὸ Δημόσιον μετὰ πολλῆς στενοχωρίας τοῦ φόρου, τὸν ὁποῖον ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον, ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα θὰ πληρώνῃ εἰς αὐτὸ, εἰς δὲ τοὺς παραγωγοὺς τῶν δοθέντων ὑπὸ τύπον δανείου ἢ ἄλλων χορηγήσεων. Λοιπὸν ἢ ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν δεχθῆ τὴν μεταποίησιν καὶ τῆς χλωρᾶς σταφίδος εἰς οἶνον, ὁπότε ἀνοίγεται εὐρυτέρα ἡ ἀγορὰ, ἢ, ἀφοῦ δὲν θέλομεν αὐτὸ, δὲν ἔπρεπε νὰ περιορίσωμεν τὸν διαγωνισμόν. Ἐὰν ποσὸν 100 ἑκατομμυρίων λιτρῶν καὶ πλέον πρόκηται νὰ συγκεντρωθῇ εἰς χεῖρας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἴσως ὑπάρχει ἐλπὶς, ὅτι διὰ διαγωνισμοῦ ἐν τῇ πωλήσει τοῦ παρακρατήματος δύναται νὰ ἐπιτυγχάνωνται καλλίτεραι τιμαί. Ἵνα ἐπιτύχωμεν δὲ διαγωνισμὸν, πρέπει νὰ μὴ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ἔστω καὶ ἐπὶ ἐγκρίσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νὰ διαθέτῃ ὅλον τὸ ποσὸν δι’ ἰδιαιτέρας συμφωνίας ὑπὲρ ἑνός. Πρέπει νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν διάθεσιν τοῦ μεγάλου αὐτοῦ ποσοῦ τῆς σταφίδος διὰ διαγωνισμοῦ ἐπὶ τμημάτων, ὥστε νὰ μὴ περιέρχηται ὁλόκληρον τὸ ποσὸν εἰς ἑνὸς χεῖρας, διότι βεβαίως ἐπὶ τοῦ ὅλου ποσοῦ τῶν 100 ἑκατομμυρίων λιτρῶν δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν πολλοὺς τοὺς διαγωνιζομένους, καὶ ἑπομένως βελτίωσιν τῶν τιμῶν. Ἐν Ἑλλάδι τὸ μεγαλείτερον ποσὸν, ὡς εἶπον, τοῦ παρακρατήματος διατίθεται διὰ τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν. Ἀλλ’ αὕτη δὲν εἶναι μόνον ἡ εὑρισκομένη εἰς χεῖρας τῶν τριῶν ἢ τεσσάρων μεγάλων οἰνοπνευματοποιῶν τῆς χώρας, ἀλλ’ ἡ εὑρισκομένη εἰς χεῖρας τῶν μικροτέρων οἰνοπνευματοποιῶν ἐνταῦθα καὶ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, ἡ μὴ δυναμένη νὰ κατεργάζηται πλειότερον τῶν 500,000 ἢ 1,000,000 λιτρῶν σταφίδος. Λοιπὸν ἤθελον συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, οὐ μόνον νὰ μὴ ἀφήσῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης τὴν ἄδειαν τοῦ ἀποκλεισμοῦ παντὸς ἄλλου ἀγοραστοῦ δι’ ἰδιαιτέρας συμφωνίας, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ νόμῳ νὰ θέσῃ, ὅτι μέχρι ποσοῦ ὡρισμένου σταφίδος θέλει διατίθεσθαι ὑποχρεωτικῶς διὰ δημοπρασίας, καὶ τὸ ποσὸν νὰ μὴ ἦναι ἀνώτερον τῶν 500,000 λιτρῶν. Οὕτω θὰ ἦναι δυνατὸν, ὅλα τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα τῆς Ἑλλάδος νὰ ἀγοράζωσιν ἐπὶ δημοπρασίας τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἀναγκαιοῖ εἰς αὐτὰ, χωρὶς νὰ τρέχωσι τὸν κίνδυνον νὰ πληρώσωσιν ἀκριβότερα τὴν σταφίδα, προσφεύγοντες εἰς τὸν εὐνοηθέντα ὑπὸ τῆς Τραπέζης καὶ ἀγοράσαντα δι’ ἰδιαιτέρας συμφωνίας ἢ ἀπροσίτου αὐτοῖς δημοπρασίας τὸ ὅλον ποσὸν, ἐν ᾧ τὸ περιπλέον αὐτὸ ποσὸν μᾶλλον δίκαιον εἶναι νὰ τὸ λάβωσιν οἱ σταφιδοκτήμονες. Τοῦτο γίνεται καὶ σήμερον, διότι καθιερώθη ἡ συνήθεια, καὶ μία τῶν ἀνωμαλιῶν περὶ τὴν διοίκησιν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης εἶναι καὶ αὐτὴ, τὴν ὁποίαν ὑπεβοήθησε δυστυχῶς ὁ νόμος. Λαμβάνεται ὁλόκληρον τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὰς ἀποθήκας, καὶ προκηρύσσεται διαγωνισμὸς ἐπὶ τῇ καταθέσει ἐγγυήσεως, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς ἀπροσπέλαστον ποσὸν, διότι ὁρίζεται εἰς 500,000 δραχμάς. Τί γίνεται ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει; Συγκροτεῖται μία ὁμὰς, ἥτις συνεταιρίζεται πρός τινα Τράπεζαν, ὡς πολλάκις συνέβη, καὶ ἥτις προσφέρει τὴν ἐγγύησιν, χωρὶς, ἐννοεῖται, νὰ καταθέτῃ κεφάλαιον, καὶ λαμβάνει ἀντὶ μεγάλου ποσοῦ προμηθείας μέρος εἰς τὴν δημοπρασίαν. Ταῦτα ἄλλοτε, λαβὼν ἀφορμὴν, κατήγγειλα ἐν τῇ Βουλῇ. Ἀπέδειξα τότε, ὅτι ἀνῆλθεν εἰς 240,000 δραχμὰς ἡ προμήθεια αὐτῆς, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι προκατέβαλεν εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν τὰς δόσεις, τὰς ὁποίας εἶχε συμφωνηθῆ διὰ τῶν ὅρων τῆς δημοπρασίας νὰ καταβάλλωσιν αὐτῇ οἱ πλειοδόται κατὰ μῆνα. Λοιπὸν τοιαύτη δημοπρασία, περιλαμβάνουσα τόσον μέγα ποσὸν σταφίδος, ἀχρήστου τοῖς πολλοῖς, καὶ ἀπαιτοῦσα ἐγγύησιν τοσοῦτον μεγάλου ποσοῦ, ἣν δὲν ἔχουσιν οἱ μικρότεροι οἰνοπνευματοποιοὶ, ἀποβαίνει πρὸς βλάβην αὐτῶν, διότι οὗτοι, μὴ δυνάμενοι νὰ διαγωνισθῶσιν, ἀποφεύγουσι νὰ προσέλθωσι, καὶ ἀφίνεται τὸ παρακράτημα εἰς ἐκείνους, οἵτινες συνενοήθησαν, καὶ παρ’ αὐτῶν ἀντὶ μεγαλειτέρου ποσοῦ λαμβάνουσιν ὅ,τι ἀναγκαιοῖ εἰς αὐτούς. Λοιπὸν ἔχομεν δύο κακά. Πρῶτον, ὅτι παρουσιάζεται μία καὶ μόνη ἑταιρεία, ἵνα διαγωνισθῇ δῆθεν διὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ παρακρατήματος, καὶ ἑπομένως προσφέρει πολὺ κατώτερον ποσὸν ἐκείνου, ὅπερ ἄλλως θὰ ἐδίδετο, ἡ δὲ Σταφιδικὴ Τράπεζα, μὴ εὑρίσκουσα ἄλλον πρὸς παραχώρησιν, ὑποχωρεῖ, καὶ ἡ ὁμὰς γίνεται κυρία ὅλου τοῦ ποσοῦ, οἱ δὲ οἰνοπνευματοποιοὶ, οἱ ἔχοντες ἀνάγκην μικροτέρων ποσῶν, προσφεύγουσιν εἰς αὐτὴν, ὑποβαλλόμενοι εἰς τοὺς διαφόρους αὐτῆς ὅρους. Θεωρῶ διὰ ταῦτα, ὅτι εἶναι δίκαιον διὰ τὴν οἰνοπαραγωγὴν τὴν ἐντοπίαν, χάριν τῆς ὁποίας ἐγένοντο αἱ διατάξεις αἱ ἀπαγορεύσασαι τὴν ἀπόσταξιν ἄλλων οὐσιῶν, ἐκτὸς τῆς σταφίδος καὶ τῶν προϊόντων τῆς ἀμπέλου, εἶναι δίκαιον νὰ χορηγήσωμεν εἰς αὐτὴν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθημεν, καὶ χάριν τοῦ ὁποίου ἐδικαιολογήθη ἡ παρακράτησις. Διὸ νομίζω, ὅτι πρέπει τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ ὁρίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὡς ἀνώτατον ἐν τῇ δημοπρασίᾳ, νὰ μὴ ἦναι ἀνώτερον τῶν 500,000 ἢ 800,000 λιτρῶν, ὅπως πάντες προσέρχωνται καὶ διαγωνίζωνται. Ἡ ἄδεια τοῦ νὰ διαθέτῃ δι’ ἰδιαιτέρας συμφωνίας ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ ὑπολειφθῇ, δὲν πρέπει νὰ δοθῇ ἢ ἀφοῦ ἐγένοντο ἀρκεταὶ δημοπρασίαι τῶν μικροτέρων ποσῶν, καὶ ἠγόρασαν οἱ διάφοροι οἰνοπνευματοποιοὶ τὰ ἀναγκαιοῦντα αὐτοῖς ποσά· οὐδὲ πρέπει νὰ τὸ διαθέτῃ διὰ μόνον τὸ τρέχον ἔτος καὶ διὰ τὸ ποσὸν τὸ ἐν ταῖς ἀποθήκαις ἀπὸ τοῦ 1904 καὶ ἐφεξῆς ἀποθηκευόμενον, ἀλλὰ νὰ δύναται νὰ τὸ διαθέτῃ καὶ δι’ ὅλον τὸν χρόνον, καθ’ ὃν θὰ διαρκέσῃ ἡ παρακράτησις, ἥτις θὰ διαρκέσῃ ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ πληρωμὴ τοῦ φόρου τῆς σταφίδος εἰς εἶδος, διότι βεβαίως θὰ τεθῇ ὁ ὅρος, ἐὰν ὁ φόρος οὗτος ἐξακολουθῇ. Διὰ τοῦτο ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρέπει αἱ δύο διατάξεις τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ἡ ἀφορῶσα τὴν διάθεσιν τοῦ προϊόντος τοῦ ἑπομένου ἔτους καὶ ἡ ἀφορῶσα τὴν διάθεσιν παντὸς τοῦ προϊόντος, πρέπει νὰ ἀπαλειφθῶσι, καὶ νὰ καθιερωθῇ ὡς κανὼν, ὡς συνήθεια, ἡ διὰ δημοπρασίας διάθεσις τοῦ ποσοῦ. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τοὺς οἰνοπνευματοποιούς, τῶν ὁποίων ἡ ἀξίωσις δὲν ὑπερβαίνει συνήθως τὸ ποσὸν τῶν 500,000 λιτρῶν, νομίζω ὅτι δι’ αὐτοὺς πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ἐκ τοῦ νόμου καὶ νὰ ἐπιβληθῇ ἡ ὑποχρέωσις εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ὅπως τὴν δημοπρασίαν ἐνεργῇ κατὰ μικρὰ ποσὰ, μέχρι 500,000 ἢ 800,000 λιτρῶν. Τοιουτοτρόπως θέλει ἱκανοποιεῖ καὶ πάντας αὐτοὺς τοὺς μικροὺς οἰνοπνευματοποιούς, θέλει δὲ συγχρόνως ἐπιτυγχάνει διὰ τὰ μικρὰ αὐτὰ ποσὰ καλλιτέραν τιμήν.

§283Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Παρατηρῶ, ὅτι τὸ ἄρθρον 7, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὴν ἐξαιρετικὴν πώλησιν τῆς σταφίδος ἄνω τῶν 200 δραχμῶν, ἀπαιτεῖ κατ’ ἀνάγκην τὴν προκήρυξιν πλειστηριασμοῦ, ἐνῷ τὸ ἄρθρον 23 δὲν προβλέπει περὶ ἐξαιρετικῆς πωλήσεως τῆς σταφίδος εἰς μεγάλην τιμὴν, ἀλλ’ ἐπιτρέπει τὴν συνήθη πώλησιν τῆς σταφίδος, τῇ ἐγκρίσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, καὶ ἄνευ δημοπρασίας. Νομίζω, ὅτι τὸ ἄρθρον 23 δὲν ἔχει τὸν τόπον του, τοὐλάχιστον ὅσον ἀφορᾷ τὴν πώλησιν καρποῦ μελλούσης ἐσοδείας. Νομίζω, ὅτι τοῦτο ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ οὔτε ἄνευ δημοπρασίας οὔτε μετὰ δημοπρασίας, ἀλλὰ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ πώλησις καρποῦ ἐνεστώσης ἐσοδείας. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὸν καρπόν, τὸν ὁποῖον πωλεῖ ἡ Τράπεζα εἰς τιμὴν ὑπερβαίνουσαν τὰς 200 δραχμάς, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ πωλῇ ὡρισμένως μὲ τὴν σταθερὰν τιμὴν τῶν 200 δραχμῶν ὅσον ποσὸν σταφίδος θέλει καὶ ἄνευ δημοπρασίας· διότι ὁ λόγος εἶναι, νὰ μὴ φθάσωσιν αἱ τιμαὶ εἰς ποσὸν ἀνώτερον τοῦ πρέποντος. Διὰ νὰ μὴ φθάσωσι δὲ αἱ τιμαὶ εἰς ποσὸν ἀνώτερον τοῦ πρέποντος, πρέπει ἡ πώλησις νὰ γίνηται ἀμέσως, εἰς τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν προσφέρουσι διὰ τὴν σταφίδα 200 δραχμάς. Ἐὰν ἀπαιτηθῇ ἡ ἔγκρισις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, θὰ παρέλθῃ μακρὸς χρόνος, μέχρις οὗ ἀποφασισθῇ τοῦτο, ἡ τοιαύτη δ’ ἀπόφασις θέλει ἀσκήσει ἐπ’ αὐτῶν, ὡς ἐκ τῆς ἀμφιβόλου καταστάσεως, πίεσιν, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἔχῃ κακὰς συνεπείας, καὶ νὰ ματαιώσῃ τὸν σκοπόν, διὰ τὸν ὁποῖον ὑπάρχει τὸ ἄρθρον τοῦτο. Νομίζω, ὅτι ἐκεῖ πρέπει νὰ μὴ ἀπαιτῆται δημοπρασία, ἐδῶ ὅμως πρέπει ν’ ἀπαιτῆται, ἀλλὰ διὰ προϊόν ἐσοδείας μελλούσης· διότι, ἐὰν πρόκηται νὰ ληφθῇ μέτρον τοιοῦτον, τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι λίαν σοβαρόν, καὶ πρέπει νὰ κριθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὑποβαλλόμενον εἰς αὐτήν.

§284Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 7, ἐπιφυλάσσομαι, ὅταν φθάσωμεν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, νὰ εἴπω, διατὶ ἀπαιτεῖται δημοπρασία. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοῦδε λέγω, ὅτι δὲν πρέπει, νομίζω, προκειμένου νὰ πωλήσητε σταφίδα ἄνω τῶν 200 δραχμῶν, ν’ ἀφήσητε εἰς τὸ Συμβούλιον νὰ πωλήσῃ ταύτην κατὰ βούλησιν, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον, τὸ Συμβούλιον νὰ προτιμήσῃ τούτους ἢ ἐκείνους τῶν ἐμπόρων· διὰ τοῦτο ἔκρινα ἀπαραίτητον τὴν δημοπρασίαν. Εἶναι δὲ δυνατὸν κατὰ τὴν δημοπρασίαν νὰ πωληθῇ ἀντὶ 220 ἢ 230 δραχμῶν, ἀναλόγως τῶν ὑπαρχουσῶν ἀπαιτήσεων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, νομίζω, ὅτι εἶναι πρέπον νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, διατὶ παρεδέχθην τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου τούτου, ὡς ἔχει. Μετὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος, μετὰ τὴν ἀμφίβολον ἐπωφελῆ διάθεσιν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ἐναποταμιευθῇ εἰς τὰς σταφιδικὰς ἀποθήκας, ἔδει νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὅπως ὁ σταφιδόκαρπος διατίθηται ὡς οἷόν τε σταθερῶς εἰς τὴν Τράπεζαν. Πρὶν ἢ ἡ Κυβέρνησις προβῇ εἰς τὸ μέτρον τῆς προτάσεως τοῦ νὰ εἰσπραχθῇ ὁ φόρος εἰς εἶδος, εἶχε διαπραγματευθῆ μετά τινος τῶν οἰνοπνευματοποιῶν ἐν συμπράξει μετὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Κατὰ τὰς διεξαχθείσας συζητήσεις προεβλήθη ὑπὸ τοῦ οἰνοπνευματοποιοῦ τούτου, ὅτι δὲν δύναται ν’ ἀναλάβῃ εἰς συμφέρουσαν τιμὴν τὴν ἀγορὰν τοῦ σταφιδοκάρπου, τοῦ εἰσαγομένου εἰς τὰς ἀποθήκας, ἐκτὸς ἐὰν θὰ ἔχῃ εἰς τὴν διάθεσίν του χρονικὸν διάστημα ἀρκετόν, ὅπως κανονίσῃ τὰ τῆς ἐπιχειρήσεώς του. Ἐπειδὴ δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις ἀνωτέραν προθεσμίαν, ἐδέχθη ὅριον πέντε ἐτῶν, μέχρις οὗ ἐξικνεῖται ἡ παρακράτησις. Εἰς τὸ διάστημα αὐτό, ἔλεγεν ὁ οἰνοπνευματοποιὸς ἐκεῖνος, ὅτι θὰ ἠδύνατο ν’ ἀναπτύξῃ τὰ τῆς βιομηχανίας του κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ δύναται νὰ διαθέσῃ τὸ προϊόν τοῦτο· διότι σήμερον, ἔχοντες ὅριον ἑνὸς ἔτους ἢ δύο ἐτῶν, οἱ τοιοῦτοι ἐπιχειρηματίαι δὲν δύνανται νὰ λάβωσι τὴν προσήκουσαν πρόνοιαν, ὅπως βελτιώσωσι τὰ τῆς βιομηχανίας των κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ δύνανται ν’ ἀναλάβωσι τοιαύτην ἐπιχείρησιν. Οὐδεμίαν ἔχω δυσκολίαν νὰ παραδεχθῶ, ὅπως ἡ διάθεσις τοῦ ποσοῦ γίνηται εἰς τιμὴν ἀνωτέραν τῶν 200 δραχμῶν. Πρὸς τοῦτο λοιπὸν παρεκάλεσα τοὺς προβαλόντας ἀντιρρήσεις νὰ μὴ ἐπιμένωσιν, ὅπως ὁλόκληρος ὁ σταφιδόκαρπος ἐκτίθηται εἰς δημοπρασίαν, διότι ὁ σταφιδόκαρπος ὁ εἰσερχόμενος εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Τραπέζης, εἴτε ἐκ τοῦ παρακρατήματος εἴτε ἐκ τῆς εἰς εἶδος εἰσφορᾶς ὡς φόρος, δὲν δύναται νὰ διατεθῇ ὁλόκληρος. Τὸ μέσον τῆς δημοπρασίας βεβαίως ἐδοκιμάσθη, καὶ ἐπετεύχθησαν τιμαὶ καλαί, ἀλλ’ ἔχομεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ κύριος Βουλευτὴς Μεσολογγίου πρὸ ὀλίγου ἀνέφερε, δηλαδὴ ἕν ποσοστὸν σταφιδοκάρπου, τὸ ὁποῖον θὰ διατίθηται ἀπαραιτήτως διὰ δημοπρασίας, ὥστε νὰ μὴ ἀποκλείωνται οἱ μικρότεροι βιομήχανοι.

§285Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μετὰ τὴν δικαιολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι θὰ ἐκλείψῃ ἡ διάταξις τῆς δεσμεύσεως τῶν σταφιδοκτημόνων ἐν γένει, καὶ τότε μόνον ἴσως θὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα, ἐὰν ὑπάρξῃ βεβαίως συζήτησις, μένει τὸ ζήτημα τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως τοῦ σταφιδοκάρπου. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι διὰ τοῦ νέου νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον νῦν συζητοῦμεν, καὶ διὰ τῆς συγκεντρώσεως τῆς σταφίδος, διὰ τῆς καταβολῆς τοῦ φόρου εἰς εἶδος, κάμνομεν τὸ λεγόμενον παρὰ Γάλλοις πήδημα εἰς τὸ σκότος. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ὄχι μόνον βεβαιότητα, ἀλλ’ οὔτε πιθανότητα, ὅτι θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ διαθέσωμεν ἐπωφελῶς τὸ ὀγκῶδες αὐτὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ συγκεντρωθῇ εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Τραπέζης. Μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου περὶ οἰνοπνευμάτων, διὰ τοῦ ὁποίου παρεδέχθημεν νὰ καταστήσωμεν προνομιοῦχον τὸ κονιὰκ τὸ ἐξ ἀποστάγματος οἴνου, βεβαίως πρέπει νὰ μὴ προσδοκῶμεν αὔξησιν καταναλώσεως κονιὰκ ἐκ σταφίδος. Ἐν ἑπομένως ἐκ τῶν εἰδῶν τῆς καταναλώσεως τοῦ σταφιδοκάρπου ἠλαττώθη, ἵνα μὴ εἴπω ὅτι ἀπεκλείσθη ἐντελῶς. Δὲν πρόκειται, ἀναφέρων τοῦτο, νὰ εἴπω ὅτι εἰσερχόμεθα εἰς στάδιον δυσχερειῶν καὶ δυσκολιῶν μεγάλων καὶ ἀνυπερβλήτων, ὡς πρὸς τὴν διάθεσιν τοῦ σταφιδοκάρπου. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἡ διάθεσις τοῦ σταφιδοκάρπου πρέπει νὰ διευκολυνθῇ, ὅσον τὸ δυνατὸν πλειότερον, οὐχὶ εἰς τὴν μεγάλην οἰνοπνευματοποιΐαν, ἀλλ’ εἰς τὴν μικράν. Πρέπει νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ μικρὰ οἰνοπνευματοποιΐα, νὰ ὑποστηριχθῇ ἴσως καὶ δι’ ἄλλου νομοθετήματος, ἴσως καὶ διὰ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ οἰνοπνευμάτων, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν πρὸ ἑνὸς περίπου μηνός. Πρέπει ἐκεῖ νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ κατανάλωσις· διὰ νὰ ὑποστηριχθῇ δ’ αὕτη, πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν ἓν σύστημα ἐλευθεριωτέρας διαθέσεως. Ἐλευθεριωτέρα διάθεσις θὰ ἦναι ἡ ἄνευ διαγωνισμοῦ πώλησις ὡρισμένων ποσῶν εἰς τοὺς μικροὺς βιομηχάνους ἐπὶ τιμῇ ἐκ τῶν προτέρων προσδιωρισμένῃ ὑπὸ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ τῇ ἐγκρίσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἕκαστος μικροβιομήχανος, ὁσάκις ἔχῃ ἀνάγκην ν’ ἀγοράσῃ 100,000 ἢ 200,000 λίτρας σταφιδοκάρπου ὑπὸ τοὺς ὅρους τῆς πωλήσεως, πρέπει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι θὰ πληρώνῃ ὡρισμένον τίμημα, ν’ ἀγοράζῃ δὲ αὐτὸ ἄνευ δυσχερειῶν καὶ διατυπώσεων. Ἐκ τῶν προτέρων πρέπει νὰ ὁρίζηται, ὅτι ὁ θέλων 200,000, φέρ’ εἰπεῖν, λίτρας σταφιδοκάρπου δύναται ἐπὶ ὡρισμένῃ τιμῇ νὰ ἀγοράσῃ τοῦτον, ὁσάκις δὲ πρόκηται περὶ ἐκποιήσεως μεγάλου ποσοῦ, ἄνω τῶν 200,000 λιτρῶν σταφιδοκάρπου, τότε θὰ διατίθηται τοῦτο διὰ δημοπρασίας. Τότε βεβαίως προσγίνεται εὐκολία εἰς τοὺς μικροὺς οἰνοπνευματοποιούς, οἵτινες θέλουσι νὰ κατασκευάσωσι μιστέλιον ἄνευ περιορισμοῦ, διότι θὰ δύνανται ν’ ἀγοράζωσιν ὡρισμένον ποσὸν ἐπὶ ὡρισμένῃ τιμῇ. Δὲν θὰ ἐξασφαλίσωμεν βεβαίως τὴν κατανάλωσιν ὅλου τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἀλλὰ θὰ διευκολύνωμεν, ἐφ’ ὅσον ἀνθρωπίνως εἶναι δυνατόν, τὴν κατανάλωσιν. Ἐπιβάλλεται δὲ τοῦτο νὰ γείνῃ, διότι εἰσερχόμεθα εἰς θέσιν λίαν δυσχερῆ, ἡ ὁποία θὰ θέσῃ τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν εἰς ἀνυπερβλήτους δυσκολίας, ἴσως δὲ καὶ εἰς πλήρη ἀδυναμίαν πρὸς πληρωμὴν τοῦ φόρου.

§286Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πώλησιν σταφιδοκάρπου, καὶ ἐγὼ συμφωνῶ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δοθῇ ἄδεια διὰ πολλὰ ἔτη, ἀλλὰ μόνον διὰ τὸ ἐνεστώς. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προσέξωμεν, καὶ δὲν πρέπει νὰ δεσμεύσωμεν τὰς χεῖρας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, διότι πολὺ πιθανὸν νὰ ληφθῇ ἀνάγκη τῆς διαθέσεως τοῦ προϊόντος τούτου. Μὴ λησμονῶμεν, ὅτι τὸ προσωρινὸν μέτρον, τὸ πέρυσι ψηφισθὲν καὶ τὸ ὁποῖον ἔσχεν ἀγαθὰ ἀποτελέσματα, προῆλθεν ἀπὸ τῆς διαθέσεως τοῦ ἀποταμιεύματος τῆς σταφίδος τοῦ ἐν ταῖς ἀποθήκαις τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Νομίζω λοιπόν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμένωμεν, καὶ δι’ αὐτὸ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσέξῃ εἰς τοῦτο, διὰ νὰ μὴ δεσμεύσωμεν τὰς χεῖρας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης καὶ ἔπειτα, ὅταν θελήσωμεν νὰ πράξωμεν ὠφέλιμόν τι, εὑρεθῶμεν πρὸ τοῦ ἀδυνάτου.

§287Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ποῖον εἶναι αὐτὸ τὸ ἀδύνατον;

§288Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Τὸ ἀδύνατον εἶναι, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ Βουλὴ τὸν Αὔγουστον καὶ Σεπτέμβριον. Διατὶ λοιπὸν νὰ δεσμεύσωμεν τὰς χεῖρας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης;

§289ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 23, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 24, 25 καὶ 26 ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἄρθρον 27 (ἀναγινώσκεται).

§290Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὑπάρχουσι καὶ σταφιδάμπελοι, αἱ ὁποῖαι δὲν παράγουσι καρπόν· καὶ τοιαῦται εἶναι αἱ νέαι φυτεῖαι. Διὰ νὰ παραγάγωσι καρπὸν αἱ νέαι φυτεῖαι, πρέπει νὰ παρέλθωσιν ἓξ ἢ ἑπτὰ ἔτη...

§291Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Πέντε μόνον.

§292Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐγὼ ἐξετάζω, τί γίνεται εἰς τὴν Κεφαλληνίαν· ἐκεῖ ἀπαιτοῦνται ἓξ ἢ ἑπτὰ ἔτη, διὰ νὰ ἀποδώσωσι καρπὸν αἱ νέαι φυτεῖαι. Δὲν ἠξεύρω, τί γίνεται εἰς τὴν Πελοπόννησον. Ἀλλ’ ἀποδέχομαι καὶ τὰ πέντε ἔτη. Ἐὰν δὲν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ τοιοῦτον, βεβαίως αἱ τοιούτου εἴδους σταφιδάμπελοι δὲν θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν, δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτὴν, καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν θὰ θεωρῶνται ὡς μέτοχοι οἱ σταφιδοπαραγωγοί, οἱ ἔχοντες φυτείας τοιαύτας. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν παρατήρησίν μου ταύτην.

§293Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ τῶν νέων φυτειῶν, πρόκειται περὶ τῶν σταφιδαμπέλων, τῶν ὁποίων ἐγκατελείφθη ἡ καλλιέργεια.

§294Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Δὲν ἀναφέρεται σαφῶς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 27 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 28 (ἀναγινώσκεται).

§296ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἀρκεῖ, κύριε Πρόεδρε· παρῆλθεν ἡ ὥρα.

§297ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Προχωρήσατε, κύριε Πρόεδρε.

§298ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Αὐτοί, κύριε Πρόεδρε, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται, ἔχουσι καὶ σχολεῖα εἰς τὸν τόπον των λειτουργοῦντα καὶ ἀστυνομίαν λειτουργοῦσαν. Τὰ ἰδικά μας σχολεῖα ἀργοῦσιν, ἀστυνομίαν δὲν ἔχομεν λειτουργοῦσαν. Ἐκτὸς τούτου καὶ τὰ ἑδώλια ἐδῶ εἶναι κενά.

§299ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλετε ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας;

§300ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§301ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων). Ὄχι, ὄχι, κύριε Ἀλεξάκη· ὀλίγα ἄρθρα ὑπολείπονται. Νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§302Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, κύριε Πρόεδρε.

§303Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν ἐννοεῖ τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, ὁ κύριος Ἀλεξάκης· ἐννοεῖ ὅτι οἱ κύριοι Βουλευταὶ πρέπει νὰ μένωσιν εἰς τὰς θέσεις των.

§304ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐμπρὸς, κύριε Πρόεδρε· ἀπέσυρε τὴν ἔνστασιν ὁ κύριος Ἀλεξάκης.

§305ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 28. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς πρώτην συζήτησιν). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Γενικῶν Ἀποθηκῶν σταφιδοκάρπου».

§306ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὄχι πλέον, κύριε Πρόεδρε· δὲν θὰ ἐξακολουθήσητε πλέον.

§307Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι σταφιδικὸν καὶ τοῦτο.

§308ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλετε ἔνστασιν, κύριε Ἀλεξάκη;

§309ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὑποβάλλω τὴν πρότασιν νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις, διότι ἡ ὥρα παρῆλθε.

§310Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἐργασθῶμεν.

§311ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ πρῶτον ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου.

§312Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Πρὶν ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κυρίου Ἀλεξάκη, ἡμεῖς ἐννοοῦμεν, ἡ ἐργασία τῆς Βουλῆς νὰ ἐξακολουθήσῃ μέχρι τοῦ μεσονυκτίου. Ὑποβάλλω αὐτὴν τὴν πρότασιν.

§313ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ πρῶτον ἐπὶ τῆς ἰδικῆς μου προτάσεως, καὶ κατόπιν ἐπὶ τῆς ἰδικῆς σας.

§314Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Αὐτὸς εἶναι τρόπος, διὰ τοῦ ὁποίου θέλετε νὰ παρακωλύσητε τὴν ἐπιψήφισιν τῶν σταφιδικῶν νομοσχεδίων· εἶναι τρόπος, κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ὁποίου προσπαθοῦσιν οἱ Κύριοι οὗτοι νὰ ἀποδείξωσιν, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θέλει νὰ ἐργασθῇ. Πολὺ καλά· δὲν θὰ ἐργασθῇ ἡ Βουλὴ, ἀλλὰ τὴν εὐθύνην τὴν ἔχετε σεῖς καὶ μόνοι, διότι σεῖς καὶ μόνοι δὲν ἠθελήσατε καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, τήν τε τακτικὴν καὶ τὴν ἔκτακτον, νὰ γείνῃ συζήτησις τακτικὴ ἐπὶ τῶν σταφιδικῶν νομοσχεδίων, σεῖς καὶ μόνοι πάλιν σήμερον παρακωλύετε τὴν συζήτησιν αὐτῶν, ὡς ἐπράξατε καὶ ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων.

§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§316ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε 15.

§318ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Εἴμεθα.

§319ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Ἀλεξάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Δὲν εἶσθε 15.

§320ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Λοιπὸν δὲν εἶναι ἀπαρτία.

§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλετε ἔνστασιν;

§322ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§323ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§324Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂς ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον, κύριε Πρόεδρε. Λύσατε τὴν συνεδρίασιν.

§325ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 8 καὶ 20′ μ. μ.)