1904.04.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 44

τῆς 17 Ἀπριλίου 1904.

(Σάββατον).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 11 π. μ. ἄρχεται ἡ συνεδρίασις).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ τῆς τελευταίας συνεδριάσεως, ὡς γνωστὸν, ἐπεκυρώθησαν κατὰ τὸ τέλος αὐτῆς. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς ἀναφοράς: 1) Ὑπόμνημα τῆς Ἑταιρείας τοῦ Ἑλληνικοῦ Πυριτιδοποιείου χημικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων, σχετικῶς πρὸς τὸ νομοσχέδιον περὶ μονοπωλίου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν. 2) Ἀναφορὰν τοῦ ἐκ Φαρσάλων Τρ. Σταθοπούλου, προσφέροντος 20 δραχμὰς ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. 3) Ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Βάλτου, δι’ ἧς ἐκφράζουσι τὴν εὐγνωμοσύνην των πρὸς τὸν ἀνθυπολοχαγὸν Μουρκογιάννην διὰ τὰς ἐνεργείας του ὑπὲρ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. 4) Ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Λυκοσούρας ὑπὲρ ἀνασυστάσεως τοῦ καταργηθέντος τηλεγραφικοῦ γραφείου Ἴσαρι. 5) Ἀναφορὰν τῆς Ἰσραηλιτικῆς κοινότητος Ἄρτης, ζητούσης νὰ τῇ χορηγηθῇ βοήθημα 1200 δραχμῶν πρὸς συντήρησιν τῆς Σχολῆς αὐτῆς. 6) Ἀναφορὰν ἐμπορευομένων Ἑλλήνων ὑπηκόων ἐν Τύνιδι, παραπονουμένων κατὰ τοῦ ἐκεῖ προξένου τῆς Ἑλλάδος. Ὁ βουλευτὴς Μεσσήνης κ. Μερλόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ διοχετεύσεως ἐν Μελιγαλᾷ ποσίμου ὕδατος δι’ ἐκκλησιαστικῶν χρημάτων καὶ συνομολογήσεως τοῦ πρὸς τὸ ἔργον δανείου.» Ἡ πρότασις νόμου αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 168). Ὁ κύριος Ἀναστασόπουλος ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§2Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, κύριοι Βουλευταί, ἵνα ἐπερωτήσω τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀπὸ ἑβδομάδος ἤδη συνέχει ἐν ταραχῇ, ἐν ὀργῇ, ἐν ἀγωνίᾳ πάντα τὸν Ἑλληνισμόν. Ἐπερωτῶ τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἐκνόμου παρακωλύσεως τῆς ἐλευθέρας ἐνασκήσεως τοῦ ἐπιτηδεύματος ὑπὸ τῶν Ἑλλήνων ἐν Τουρκίᾳ, περὶ τῶν ἐντεῦθεν προκληθεισῶν σκηνῶν καὶ περὶ τῶν ἀνηκούστων βιαιοπραγιῶν, αἵτινες ἔλαβον χώραν ἐν Σμύρνῃ ἐναντίον τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἑλληνικῆς προξενικῆς ἀρχῆς, περὶ τῶν κατ’ αὐτῶν ὕβρεων καὶ περὶ τῶν τραυμάτων, ἅτινα ἐπηνέχθησαν ἐναντίον τοῦ γραμματέως τοῦ Ἑλληνικοῦ Προξενείου κ. Δηλιγιάννη, περὶ τῶν τραυμάτων, τὰ ὁποῖα ἐπηνέχθησαν ἐναντίον τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας. Δὲν ἐπερωτῶ ἵνα προκαλέσω συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος Θὰ ἐπεχείρουν ἔργον ἄπατρι, ἀσύνετον, ἴσως ὀλέθριον, καθ’ ἣν στιγμὴν πυρπολεῖται ἡ οἰκία μας, νὰ συζητῶμεν περὶ τῶν αἰτίων καὶ τῶν ὑπευθύνων τῆς πυρκαϊᾶς, ἐνῷ δέον νὰ καταβληθῇ φροντὶς καὶ πᾶσα ἐνέργεια πρὸς κατάσβεσιν τῆς πυρκαϊᾶς, πρὸς σωτηρίαν τῆς πυρπολουμένης οἰκίας μας. Ἐπερωτῶ, κύριοι Βουλευταὶ, ὅπως ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ παράσχῃ πλήρεις τὰς πληροφορίας περὶ τῶν συμβάντων, ἵνα ἴδωμεν τὴν ἔκτασιν τῆς ἀκριβείας, καὶ ἵνα ἴδωμεν τὴν ἔκτασιν τῆς ἐθνικῆς ὕβρεως, ἵνα ἴδωμεν τὴν ἔκτασιν τῆς ἐθνικῆς συμφορᾶς. Διότι ἐθνικὴν συμφορὰν ὑπολαμβάνω τὸ γεγονὸς, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν ἐν Σμύρνῃ. Ἐκεῖναι αἱ ὕβρεις, ἐκεῖνοι οἱ προπηλακισμοί, ἐκεῖναι αἱ ποδοπατήσεις, ἐκεῖνοι οἱ κολαφισμοί, οἵτινες ἐπηνέχθησαν ἐναντίον τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς προξενικῆς ἡμῶν ἀρχῆς, ἦσαν ὕβρεις, ἦσαν κολαφισμοὶ, ἦσαν ποδοπατήσεις ἐναντίον τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος. Καὶ ἐν τῇ εἰκόνι τοῦ συρομένου αἱμοφύρτου Γραμματέως τοῦ Ἑλληνικοῦ Προξενείου μὲ τὰς πέδας εἰς τὰς χεῖρας βλέπω τὴν εἰκόνα τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος συρομένην αἱμόφυρτον μὲ τὰς πέδας εἰς τὰς χεῖρας! Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀκούσωμεν τὰς λεπτομερείας πάσας ταύτας, ἵνα αἰσθανθῶμεν καὶ δοκιμάσωμεν βαθύτερον τὸ ἠθικὸν ἄλγος, ἀλλὰ βαθύτερον καὶ τὸ ἐθνικὸν ὄνειδος, καὶ δοθῇ ἐντεῦθεν ἀφετηρία, ἵνα μεταβάλωμεν τὴν πεπλανημένην πολιτικὴν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῆς ἐπαράτου ἡμέρας τοῦ 1897. Ἐπερωτῶ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ εἶναι ἀνάγκη τῶν πληροφοριῶν τούτων, κατ’ ἐμὴν γνώμην, καὶ δι’ ἄλλον λόγον. Ἐπαναλαμβανομένων τῶν ἐργασιῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Σώματος, πρέπει νὰ καταδειχθῇ εἰς τὸν Ἑλληνισμὸν πάντα, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ ἠξίωσε νὰ μὴ προέλθῃ εἰς συζήτησιν ἄλλου θέματος πρὶν ἢ ἀκούσῃ πάσας τὰς λεπτομερείας ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ ἀποδείξῃ τὸ ἐθνικὸν ἐνδιαφέρον της καὶ ὅτι πρώτη φωνὴ ἐν αὐτῷ ἐγείρεται ὑπὲρ τῶν δικαίων του. Καὶ ἵνα ἀκόμη παρασχεθῇ παρήγορος ἡ ἀγαθὴ ἐντεῦθεν ἐντύπωσις εἰς τὸν Ἑλληνισμόν. Καὶ ἵνα διὰ τῆς στάσεώς του ἡνωμένον τὸ Ἐθνικὸν Συνέδριον ἀποδείξῃ, ὅτι πάλλεται ἐκ τῆς ἰδέας, ἐκ τοῦ πατριωτικοῦ καθήκοντος νὰ κρατύνῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ ἔργον, εἰς τὸν ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον ἐπιχειρεῖ πρὸς ἱκανοποίησιν τῆς δεινῶς περιυβρισθείσης ἐθνικῆς τιμῆς.

§3ΑΘΩΣ ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ ἀξίωσις τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως οἱ ἐν Τουρκίᾳ βιοῦντες Ἕλληνες καταβάλλωσι φόρον ἐπιτηδεύματος καὶ μὴ ἐξομοιῶνται, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο, πρὸς τοὺς ὑπηκόους τῶν μᾶλλον εὐνοουμένων Κρατῶν, δὲν προβάλλεται, ὡς γνωστόν, νῦν τὸ πρῶτον. Ἀπὸ τοῦ ἔτους 1880 ἡ Πύλη, παρερμηνεύουσα τὸ ἄρθρον 2 καὶ τὸ ἄρθρον 17 τῆς συνθήκης τοῦ Κάνλιτζα, προσεπάθησε νὰ ἐξαναγκάσῃ τοὺς Ἕλληνας ὑπηκόους, ἵνα, παρὰ τὰς διαμαρτυρίας τῶν προξενικῶν ἡμῶν ἀρχῶν καταβάλλωσι τὸν φόρον τοῦ ἐπιτηδεύματος, ἔκτοτε δὲ ἐδημιουργήθη κατάστασις τῶν πραγμάτων παράνομος, κατὰ τῆς ὁποίας οὐδέποτε ἐπαύσατο διαμαρτυρομένη ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις. Κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις πρὸς συνομολόγησιν προξενικῆς συμβάσεως, ἥτις προεβλέπετο ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 11 τῆς συνθήκης περὶ εἰρήνης, οἱ ἡμέτεροι πληρεξούσιοι διὰ μακρῶν ἀνέπτυξαν τὸ θέμα εἰς τὰς μετὰ τῶν Ὀθωμανῶν πληρεξουσίων συζητήσεις, ἀπέδειξαν δὲ, ὅτι ἡ ἀπαίτησις τῆς Πύλης ἀντίκειται καὶ εἰς τὸ πνεῦμα καὶ εἰς τὸ γράμμα τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας ἐμπορικῆς συνθήκης τοῦ ἔτους 1855. Δὲν ἐπῆλθεν ὅμως, ὡς γνωστόν, συμφωνία, καὶ τὸ ζήτημα ὑπεβλήθη εἰς τὴν διαιτησίαν. Δυστυχῶς οἱ διαιτηταὶ δὲν ἀπεφάνθησαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου· μὴ ἀποφανθέντων δὲ τῶν διαιτητῶν, ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος ἐν τῷ ζητήματι τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος ἔμεινεν ἡ αὐτὴ, οἵα ἦτο καὶ πρὸ τοῦ πολέμου, ἀφοῦ τὰ ἄρθρα τῆς συνθήκης τοῦ Κάνλιτζα, τὰ μὴ τροποποιηθέντα ὑπὸ τῆς διαιτητικῆς ἀποφάσεως, ἔμειναν ἐν ἰσχύϊ. Ἐν τούτοις μετὰ τὸν πόλεμον καὶ μετὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς διαιτητικῆς ἀποφάσεως ἡ θέσις τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων, ὡς πρὸς τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος, ἐδεινώθη ἐπαισθητῶς, καθόσον πρὸ τοῦ πολέμου ἡ Πύλη μετεχειρίζετο πλάγια μέσα, ὅπως ἐνίοτε, εἴτε ἐν ἀγνοίᾳ τῶν προξενικῶν ἀρχῶν εἴτε παρὰ τὰς διαμαρτυρίας αὐτῶν, ἀναγκάζῃ τοὺς Ἕλληνας ὑπηκόους νὰ πληρώνωσι τὸν φόρον τοῦτον, ἐνῷ μετὰ τὸν πόλεμον προέβη καὶ εἰς βίαια μέτρα πρὸς εἴσπραξιν τοῦ φόρου. Οὕτω, λόγου χάριν, πρὸ τοῦ ἔτους 1897, ὁσάκις Ἕλλην ὑπήκοος ἐζήτει τὴν ἐπιθεώρησιν διαβατηρίου, τὸ διαβατήριον δὲν ἐθεωρεῖτο ὑπὸ τῶν Ὀθωμανικῶν ἀρχῶν, εἰμὴ ἀφοῦ ἤθελε πληρώσει χρηματικὸν ποσὸν ἴσον πρὸς τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐζητεῖτο παρ’ αὐτοῦ διὰ φόρον ἐπιτηδεύματος· τὰς αὐτὰς δὲ δυσχερείας προέβαλλον αἱ Ὀθωμανικαὶ ἀρχαὶ, ὁσάκις οἱ Ἕλληνες ἐλάμβανον ἀνάγκην ἄλλων πιστοποιητικῶν καὶ ἐγγράφων, ἐκδιδομένων ὑπὸ τῶν ἐγχωρίων ἀρχῶν. Μετὰ τὸν πόλεμον ὅμως καὶ μετὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς διαιτητικῆς ἀποφάσεως ἡ Πύλη, ἐνθαρρυνθεῖσα ἐκ τῆς σιγῆς, ἣν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος ἐτήρησαν οἱ διαιτηταὶ, ἐνόμισεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ μεταχειρισθῇ καὶ βίαν. Ἐδόθησαν αὐστηραὶ διαταγαὶ νὰ φυλακισθῶσιν ὑπήκοοι Ἕλληνες μὴ πληρώνοντες τὸν φόρον τοῦ ἐπιτηδεύματος, νὰ κλείωνται τὰ καταστήματα αὐτῶν καὶ νὰ παραβιάζηται τὸ ἄσυλον τῆς κατοικίας των παρὰ τὰς συνθήκας καὶ παρ’ αὐτὴν τὴν διαιτητικὴν ἀπόφασιν τῶν Μεγάλων Δυνάμεων. Παρακαλῶ τὸν ἔντιμον ἐπερωτήσαντα καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ μὴ ἀφηγηθῶ ἐνώπιον αὐτῆς τὰς λυπηρὰς σκηνὰς τὰς διαδραματισθείσας τὴν δεκάτην Ἀπριλίου ἐν Σμύρνῃ. Καὶ δι’ ἐμὲ ἤθελον εἶναι ὀδυνηρὸν ν’ ἀφηγηθῶ ταύτας, καὶ διὰ τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν ν’ ἀκροασθῇ αὐτῶν. Μετὰ τὴν δοθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ἡμετέρου ἐν Σμύρνῃ Γενικοῦ Προξένου διαταγὴν, ὅπως ἀνοιχθῇ τὸ κατάστημα τοῦ Ἕλληνος ὑπηκόου, καὶ ὅπως τοιουτοτρόπως κατ’ ἐμφανῆ τρόπον ἐκδηλωθῇ ἡ διαμαρτυρία τῆς προξενικῆς ἀρχῆς κατὰ τῆς ἐνεργείας τῆς Τουρκικῆς Διοικήσεως, κατὰ τῆς παραβιάσεως τῶν συνθηκῶν, κατὰ τῆς παραβιάσεως τῶν ὅρων τῆς διαιτητικῆς ἀποφάσεως, ἐπηκολούθησαν ἐν Σμύρνῃ τὴν 10 Ἀπριλίου συμβάντα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι παραβίασιν τῶν προνομίων, τῶν ὀφειλομένων πρὸς τοὺς ἡμετέρους προξενικοὺς ὑπαλλήλους, καὶ δεινὴν προσβολὴν πρὸς τὸ πρόσωπον καὶ πρὸς τὸ ἀξίωμα αὐτῶν, προσβολὴν πλήξασαν πᾶσαν Ἑλληνικὴν καρδίαν. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἐν τῇ συναισθήσει τῶν ἐπιβαλλομένων αὐτῇ καθηκόντων, ὡς φρουροῦ τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας, ἀμέσως ἔδωκε τὰς δεούσας διαταγὰς πρὸς τὸν ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβευτὴν, ἵνα ζητήσῃ παρὰ τῆς Πύλης τὴν ὀφειλομένην ἱκανοποίησιν. Ἐλπίζομεν δ’ ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς ὁμόρου Ἐπικρατείας, ἐν τῇ συνειδήσει τῶν ὑποχρεώσεων, ἃς ἔχει καὶ πρὸς ἑαυτὴν καὶ πρὸς πᾶν Κράτος, μεθ’ οὗ συνδέεται διὰ φιλικῶν σχέσεων, δὲν θέλει ἀρνηθῆ ἡμῖν τὴν δέουσαν ἱκανοποίησιν. Πλὴν ὅμως τοῦ ζητήματος τούτου ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν, ὅτι ὤφειλε νὰ ἐπιδιώξῃ καὶ τὸν διακανονισμὸν τοῦ ζητήματος τῆς ἀπαλλαγῆς τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων ἀπὸ τοῦ παρανόμως εἰσπραττομένου φόρου ἐπιτηδεύματος· ἐπειδὴ δὲ δὲν ὑπάρχει ἐλπὶς, ὅτι μετὰ τὴν διαφωνίαν, διαρκέσασαν ἐπὶ τόσα ἔτη, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ συμφωνία μεταξὺ τῶν δύο Κρατῶν, ἐζήτησεν, ὅπως τὸ ζήτημα ὑποβληθῇ εἰς διαιτησίαν· θέλει δὲ προβῆ εἰς τὰ κατάλληλα διαβήματα παρὰ ταῖς Μεγάλαις Δυνάμεσιν, ὅπως παρακαλέσῃ αὐτὰς νὰ πείσωσι τὴν Πύλην, ἵνα δεχθῇ τὴν διαιτησίαν, ἥτις ἐπιβάλλεται, προκειμένου περὶ ζητήματος, ὅπερ ἀπὸ εἴκοσι καὶ πλέον ἐτῶν δίδει ἀφορμὴν εἰς λυπηρὰς συγκρούσεις μεταξὺ τῶν ἡμετέρων προξενικῶν ἀρχῶν καὶ τῆς Τουρκικῆς Διοικήσεως.

§4Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπολαμβάνω, ὅτι αἱ ἀνακοινώσεις, εἰς τὰς ὁποίας πρὸ μικροῦ προέβη ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς περὶ τῶν ἐν Σμύρνῃ διαδραματισθέντων, εἰσὶν αἱ μόναι, τὰς ὁποίας οὗτος ἔκρινεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ ποιήσηται ἄνευ βλάβης τινὸς τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους· διὰ τοῦτο ἐπέχω νὰ ζητήσω εἴτε τὴν πλήρωσιν κενῶν, ὑπαρχόντων τυχὸν ἐν αὐταῖς, εἴτε συμπλήρωσιν τῶν ἀνακοινωθεισῶν πληροφοριῶν· ἐπιφυλάσσομαι δὲ νὰ πράξω τοῦτο, ὅταν ἐπέλθῃ ἡ λῆξις τῶν γιγνομένων συνεννοήσεων, καὶ κανονισθῇ ὁριστικῶς ἡ ὑπόθεσις αὕτη. Τότε ἄρχεται ἡ ἐλεγκτικὴ ἐξουσία τῆς Βουλῆς, καὶ τότε θέλομεν ἀσχοληθῆ νὰ ἐξακριβώσωμεν τὰ διαδραματισθέντα ἐν Σμύρνῃ κατὰ πᾶσαν τὴν ἀπ’ ἀρχῆς τῆς ὑποθέσεως μέχρι τοῦ τέλους αὐτῆς ἔκτασιν καὶ ἐν πάσαις ταῖς λεπτομερείαις αὐτῆς, ὡσαύτως δὲ καὶ ἑκάστην τῶν ἐνεργειῶν καὶ τῶν πράξεων τῆς Κυβερνήσεως ἔν τε τῷ ἐσωτερικῷ καὶ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ καθ’ ὅλην τὴν εἰρημένην περίοδον, καὶ πρὸ τοῦ χρόνου ἔτι, καθ’ ὃν τὰ ἐν Σμύρνῃ γεγονότα διεδραματίσθησαν, ἂν τὰ ἐξεταστέα θέματα ἀνάγωνται εἰς προηγηθέντα χρόνον, τότε δὲ θέλομεν κρίνει ἐπ’ αὐτῶν. Ἡ ἐλεγκτικὴ ἐξουσία τῆς Βουλῆς εἶναι κατὰ γενικὸν κανόνα ἀπόλυτος. Ἀλλ’ ἐπὶ μὲν τῶν πράξεων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, εἴτε κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν νόμων, εἴτε κατὰ τὴν λειτουργίαν τῆς διοικήσεως τῆς χώρας, ἡ ἐλεγκτικὴ ἐξουσία τῆς Βουλῆς εἶναι εὐρεῖα, δυναμένη νὰ ἐνασκηθῇ καὶ πρὸ τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ τῆς ὑποθέσεως, καὶ εὐθὺς ὡς διεπράχθη ἡ ὑπὸ ἔλεγχον πρᾶξις, μεμονωμένως ἐπ’ αὐτῆς, ἤτοι πρὸ τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ τῆς ὅλης ὑποθέσεως, καὶ κατ’ αὐτὴν ἔτι τὴν μελέτην ἢ τὴν διάπραξιν τῆς πράξεως, ἤτοι πρὶν ἢ αὕτη συντελεσθῇ, ὅτε ἡ γιγνομένη ἐπίκρισις σκοπεῖ τὴν πρόληψιν τῆς πράξεως, ἥτις κρίνεται ἀξία, ἵνα προκαλέσῃ τὸν ἔλεγχον. Ἀλλ’ ἐπὶ τῶν ὑποθέσεων, αἵτινες ἀνάγονται εἰς τὰς σχέσεις τοῦ Κράτους πρὸς ἕτερον Κράτος, ἂν ἡ ἐλεγκτικὴ ἐξουσία τῆς Βουλῆς ἦτο τοσοῦτον εὐρεῖα, ἐνδεχόμενον ἦτο νὰ ἐπηρεάσῃ τὰς πρὸς κανονισμὸν τῆς ὑποθέσεως γιγνομένας συνεννοήσεις μεταξὺ τῶν ἀντιπροσωπευόντων τὸ ἡμέτερον Κράτος καὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἑτέρου Κράτους, ἐπὶ βλάβῃ τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἡμετέρου Κράτους, ἢ ἐπὶ ζημίᾳ τῶν συμφερόντων αὐτοῦ, ἤθελε δὲ πάντως παραστήσει τὴν Κυβέρνησιν ὡς μὴ ἀντιπροσωπεύουσαν ἀκεραίαν τὴν ἐθνικὴν θέλησιν, ἀλλὰ μόνους τοὺς φίλους αὐτῆς, ἀπέναντι δὲ αὐτῆς διαφωνοῦσαν τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἐπὶ μειώσει τοῦ κύρους καὶ τῆς ἰσχύος αὐτῆς. Τοιαύτην ἡμεῖς θέλομεν μετέλθει τακτικὴν, οἵα ποτ’ ἂν ὦσι τὰ ὑπὸ τῆς ἱστορίας τῆς ἡμετέρας Βουλῆς ἢ τῆς πολιτικῆς ἱστορίας τῆς χώρας καταλειπόμενα παραδείγματα, οὐδὲ στέργομεν νὰ ἐκλάβωμεν ταῦτα ὡς ἀποτελοῦντα τὴν νομολογίαν τοῦ ἡμετέρου Κοινοβουλίου.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου;

§6Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι, κύριε Πρόεδρε, κανὲν παράδειγμα, οὔτε καμμίαν ἄλλην νομολογίαν, ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ ἐπικρατήσασαν ἄλλοτε, παρὰ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν σήμερον ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος ἔθεσεν ὁ ἐκ Γόρτυνος ἔντιμος συνάδελφος. Πάντοτε εἰς τοιαῦτα ζητήματα αἱ Βουλαὶ καὶ οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων τοιαύτην ἐτήρησαν πατριωτικὴν πολιτείαν. Λέγω ταῦτα, Κύριοι, διότι πιθανὸν ἐκ τῆς φράσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι ἠδύνατο αὕτη νὰ ἐνέχῃ μομφὴν ἴσως κατὰ τοῦ παρελθόντος.

§7Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἡ ὥρα τῆς ἐρεύνης τῶν τοῦ παρελθόντος, καὶ μάλιστα νῦν. Ἐὰν ἦτο ἡ ὥρα αὕτη, ἤθελον δυνηθῆ καὶ λόγους ῥητόρων νὰ ἀναφέρω, καὶ ἀριθμοὺς σελίδων τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν νὰ σημειώσω εἰς τὴν Βουλήν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§9ΧΑΡ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριε Πρόεδρε, νὰ διατάξητε τὸ Γραφεῖον νὰ διανείμῃ εἰς τοὺς Βουλευτὰς τὴν ἔκθεσιν τῆς πλειονοψηφίας ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διέταξα καὶ θὰ διανεμηθῇ σήμερον.

§11ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καὶ τὸ τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει διανεμηθῆ.

§13ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἐλάβομεν.

§14ΧΑΡ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὴν ἔκθεσιν ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὸ Γραφεῖον, καὶ ἐλάβομεν τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἀκόμη δὲν ἐδόθη πρὸς τύπωσιν, ἐνῷ, καθ’ ἃς ἡμεῖς ἔχομεν πληροφορίας, οὐ μόνον ἐτυπώθη, ἀλλὰ καὶ πρὸ πολλῶν ἡμερῶν ἐστάλη εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς. Ἐὰν ὑπάρχωσιν ἄλλοι λόγοι νὰ μὴ διανεμηθῇ, ἐγὼ δὲν γνωρίζω.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διετάχθη νὰ γείνῃ ἡ διανομὴ σήμερον.

§16ΧΑΡ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐντὸς τῆς ἡμέρας νὰ τὴν λάβωμεν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ τὴν λάβητε αὐτὴν τὴν στιγμήν; Σᾶς εἶπον, ὅτι διετάχθη ἡ διανομὴ ἐντὸς τῆς ἡμέρας.

§18Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος ὥρα ἡ πρωϊνή, ἵνα συνεδριάζῃ ἡ Βουλή, ὡς ἔχει ἀποφασισθῆ. Δὲν γνωρίζω, ἂν οἱ κύριοι συνάδελφοι εἶναι σύμφωνοι μὲ τὴν γνώμην μου, ἢ ὄχι, καὶ πρὸ πάντων ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία κανονίζει τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ τὴν ἰδέαν, ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσωμεν συνεδριάζοντες τὴν πρωΐαν ἢ τὸ ἀπόγευμα, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν· νὰ ληφθῇ ὅμως μία ἀπόφασις περὶ τοῦ κανονισμοῦ τῶν ὡρῶν τῶν συνεδριάσεων.

§19Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν ἀπόφασίν της, ὅπως αἱ συνεδριάσεις ἐξακολουθήσωσι γινόμεναι ὡς ἀπεφασίσθη, δηλαδὴ πρὸ μεσημβρίας καὶ μετὰ μεσημβρίαν.

§20Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Εὑρίσκω πολὺ κατάλληλον τὸν χρόνον τῆς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, ἀρκεῖ μόνον νὰ μὴ παρατείνηται τὴν ἑσπέραν, διότι δυστυχῶς δὲν δυνάμεθα νὰ παρακολουθῶμεν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀποδέχεται, ὅπως ὥρα τῶν συνεδριάσεων ᾖναι ἡ καθιερωθεῖσα, τὴν πρωΐαν μέχρι τῆς μεσημβρίας, καὶ μετὰ μεσημβρίαν τὴν τετάρτην ὥραν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§22Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ χορηγίας πιστώσεως ἴσης πρὸς δύο δωδεκατημόρια τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1904, τοῦ ὑποβληθέντος εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τοὺς μῆνας Ἀπρίλιον καὶ Μάϊον. Παρακαλῶ δὲ νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ὅπως μετὰ τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὑποβάλλω ἐπίσης εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1903 ἐκ δραχμῶν 19,356». Ὡσαύτως νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 12,111 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1903». Ὡσαύτως νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1903 ἐκ δραχμῶν 36,862». Ὡσαύτως νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1903 ἐκ δραχμῶν 44,064.11». Ὑποβάλλω ὡσαύτως εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ χαρτοσήμου νόμου.» Εἶναι ἁπλοποίησις τῆς χαρτοσημάνσεως τῶν ἐπιταγῶν (chèques), τῶν ἐντόκων καταθέσεων κλπ. καὶ τῆς καταργήσεως τῶν ἐξαιρέσεων τοῦ νόμου περὶ θεαμάτων, ὁ ὁποῖος ὑπάγεται εἰς τὸν νόμον περὶ χαρτοσήμου. Ὅλα δὲ ταῦτα πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς εὐρύθμου λειτουργίας τῶν σχετικῶν νόμων. Ὡσαύτως νομοσχέδιον «περὶ ἀνεγέρσεως δημοσίων καπνεργοστασίων καὶ προαγωγῆς καὶ ὑποβιβασμοῦ καπνεργοστασίων τινῶν». Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου προτείνεται συμπλήρωσις καὶ ἔγκρισις προϋπολογισμοῦ διὰ τὸ καπνεργοστάσιον Ἀθηνῶν ἐκ δραχμῶν 780,000. Μετὰ τοῦ νομοσχεδίου ὑποβάλλεται κατὰ τὸν νόμον καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τῆς δαπάνης. Ὡσαύτως νομοσχέδιον «περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ».

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβληθέντα νομοσχέδια θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 169–176). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§24ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§25Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλήσατε.

§27Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον, τὸ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένον, περὶ διευθετήσεως τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, ἐδήλωσεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἤθελε διαβιβάσει εἰς τὰ διάφορα σταφιδικὰ κέντρα καὶ τοὺς σταφιδικοὺς συλλόγους, ὡς καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ὅπως προκαλέσῃ τὰς γνώμας τούτων ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου· ἂν δηλαδὴ αἱ βάσεις αὐτοῦ εἶναι ἢ δὲν εἶναι συμφέρουσαι εἰς τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς. Νομίζω ὅτι ἔκτοτε παρῆλθε χρόνος ἀρκετὸς, καὶ ἀπεστάλησαν βεβαίως ἤδη τῶν διαφόρων αὐτῶν κέντρων αἱ γνῶμαι· πρὸ τοῦ δὲ ἡ Βουλὴ ἐπιληφθῇ τῆς ἐρεύνης τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου τούτου, νομίζω χρήσιμον καὶ ἀναγκαῖον νὰ προταχθῶσιν αἱ γνῶμαι αὗται τῶν συλλόγων, ὡς καὶ τῶν διαφόρων Δημοτικῶν Συμβουλίων, τὰ ὁποῖα ἐπελήφθησαν τῆς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος τούτου, ὅπως καὶ ἡμεῖς λάβωμεν γνῶσιν τῶν γνωμῶν αὐτῶν καὶ μορφώσωμεν ἀσφαλῆ ἰδέαν περὶ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑποβληθέντος.

§28Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄντως, ὅτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, προσέθηκα, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θ’ ἀποσταλῇ εἰς πάσας τὰς ἁρμοδίας ἀρχὰς καὶ συλλόγους καὶ πάντας τοὺς δυναμένους νὰ ἔχωσι γνώμην· τοῦτο δὲ καὶ ἐγένετο. Πράγματι δὲ εἶναι ἤδη συγκεντρωμέναι αἱ πλεῖσται τῶν γνωμῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἐλάχισται δὲ τούτων ὑπολείπονται, αἵτινες, ὑποθέτω, θὰ συγκεντρωθῶσιν ἐντὸς ὀλιγίστων ἡμερῶν· ὅταν δὲ θὰ ἔχωμεν καὶ τὰς ὑπολοίπους ταύτας, τότε θὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀνακοινώσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰς παρατηρήσεις ταύτας καὶ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις ἐφ’ ἑκάστης αὐτῶν.

§29Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν νομίζετε, ὅτι αἱ συγκεντρωθεῖσαι γνῶμαι τῶν διαφόρων σωματείων καὶ συνδέσμων δύνανται νὰ τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσιν, ὅπως λάβωμεν γνῶσιν αὐτῶν καὶ ἡμεῖς;

§30Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴθισται, ὅταν πρόκηται περὶ νομοσχεδίων ὑποβαλλομένων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὴ ὑποβάλλωνται πληροφορίαι, εἰ μὴ ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις μορφώσῃ γνώμην ἐπ’ αὐτῶν. Ἑπομένως μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, ὅτε θὰ ἦναι συγκεντρωμέναι πᾶσαι αἱ γνῶμαι, τότε θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ταύτας, καὶ νὰ εἴπω τίνα γνώμην ἔχει ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῶν ὑποβληθεισῶν γνωμῶν.

§31ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 15 ἢ 16 Μαρτίου παρεκλήθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ τὴν ἀναγραφὴν ὡς πρώτου ἀντικειμένου τοῦ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβληθέντος σταφιδικοῦ νομοσχεδίου. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσε τότε, ὅτι οὐδεμίαν εἶχε δυσκολίαν νὰ διατάξῃ τὴν ἀναγραφὴν πρώτου τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν παρεκωλύετο ἔκ τινων δυσχερειῶν, αἵτινες ἀπήτουν χρόνον τινά, ὅπως ἀρθῶσιν. Αἱ δυσχέρειαι ἐκεῖναι φρονῶ, ὅτι ἤδη ἔχουσι παρέλθει, καὶ ἐλπίζω, ὅτι ὁ κύριος Πρωθυπουργός, κατανοῶν τὸ ἐπεῖγον τῆς συζητήσεως καὶ ἐπιψηφίσεως τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, ἐπιβαλλόμενον ὑπὸ τῶν ποικίλων καὶ πολλαπλῶν ἀναγκῶν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, θέλει ἀποδεχθῆ τὴν πρόταξιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ σταφιδικοῦ. Δὲν βλέπω ἀναγκαίαν τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐκ τοῦ λόγου τοῦ προβληθέντος ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως σχηματίσωμεν γνώμην ἐκ τῶν ἐλλειπουσῶν πληροφοριῶν κέντρων τινῶν. Τὰ κέντρα τὰ ἐνδιαφερόμενα περὶ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου ἔσπευσαν νὰ ὑποβάλωσι τὰς γνώμας των, καὶ νὰ προτείνωσι τὰς ἀναγκαίας τροποποιήσεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου· ἑπομένως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δύναται ἐκ τούτων νὰ σχηματίσῃ γνώμην καὶ πεποίθησιν.

§32Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κύριος ἐξ Ἠλείας Βουλευτής......

§33Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ὁ κύριος Κρεστενίτης ἐζήτησε τὸν λόγον.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλεῖ ὁ κ. Ὑπουργός.

§35Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τηρηθῇ πρὸ παντὸς ὁ Κανονισμός.... Ὁ κ. ἐξ Ἠλείας Βουλευτὴς εἶπε πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι κατὰ τὴν γνώμην αὐτοῦ ἤδη συνεκεντρώθησαν πᾶσαι αἱ πληροφορίαι, καὶ φρονεῖ, ὅτι ἐμόρφωσεν ἤδη γνώμην ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῶν ὑποβληθεισῶν τροποποιήσεων καὶ παρατηρήσεων ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου. Δὲν ἐπικρίνω τὴν πεποίθησιν, ἣν ὁ κύριος ἐξ Ἠλείας συνάδελφος ἐμόρφωσε, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ παρηκολούθησε περισσότερον τῆς Κυβερνήσεως τὰ τοῦ θέματος, καὶ νὰ εἶχε μορφώσει γνώμην καὶ πρὶν ἢ ἀκόμη τὸ νομοσχέδιον συνταχθῇ περὶ τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος. Ἀλλ’ ἡμεῖς, ὁμολογῶ, ἔχομεν ἀνάγκην μελέτης τοῦ ζητήματος τούτου, ἡ δὲ παρατήρησις, ἣν προέβαλον περὶ τῆς μελέτης τῶν ὑποβληθεισῶν γνωμῶν καὶ τροποποιήσεων, δὲν ὑποδεικνύει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἐν νῷ νὰ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, διότι καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀποδίδει τὴν προσήκουσαν πρὸς αὐτὸ σπουδαιότητα. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. συνάδελφον καὶ τοὺς λοιποὺς ἀξιοτίμους Βουλευτὰς νὰ μὴ ἐκβιάζωσι τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἐκ τούτου οὐδὲν ἄλλο κατορθοῦται ἢ ἀπώλεια χρόνου πολυτίμου ἐν ταῖς σημεριναῖς περιστάσεσιν, ἐν ταῖς ὁποίαις διατελεῖ ἡ ἡμετέρα πατρίς.

§36Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Μέχρι τῆς σήμερον ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ σιγήσω, καὶ διὰ τοῦτο κατὰ τὸ διάστημα τῆς Συνόδου δὲν ἔλαβον τὸν λόγον, διότι συνηθίζω νὰ σέβωμαι τοὺς κυβερνῶντας τὸν τόπον, ἔχω δὲ πλήρη πεποίθησιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπραξε τὸ καθ’ ἑαυτὴν, ὅπως κατορθώσῃ νὰ συντάξῃ καὶ ὑποβάλῃ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον ὡς οἷόν τε τέλειον. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὅμως τὸ νομοσχέδιον τὸ σταφιδικὸν ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μέχρι τῆς σήμερον ὅλοι οἱ σταφιδικοὶ σύλλογοι, κατ’ ἐπαρχίας, ἐξήνεγκον γνώμας, πολλοὶ δὲ ἰδιῶται ἐτύπωσαν καὶ διένειμαν πρὸς τοὺς Βουλευτὰς καὶ τὴν Κυβέρνησιν διάφορα ὑπομνήματα. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι ἐπέστη ἤδη ἡ ὥρα, καθ’ ἣν πρέπει πρὸ παντὸς νὰ συζητηθῇ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Διότι τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, Κύριοι, δὲν ἀφορᾷ μόνον τὴν Ἠλείαν, ἢ μόνον τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς, ἀλλ’ ἀφορᾷ τὴν οἰκονομικὴν εὐρωστίαν ὅλου τοῦ τόπου. Παρατηρῶ δὲ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει εἶναι ἀναγεγραμμένα πρῶτα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἐπείγοντα. Καθ’ ὅλον τὸ διάστημα, καθ’ ὅ ἡ Βουλὴ συνεζήτησε καὶ ἐψήφισε τὰ νομοθετήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησε κατεπείγοντα, ἐγὼ ἔκρινα, ὅτι ὤφειλον νὰ σιγήσω. Ἀλλ’ ἤδη, ὅτε ὁ στρατολογικὸς νόμος δὲν πρόκειται νὰ λειτουργήσῃ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, ἔχομεν δὲ τὸν ἀνάλογον χρόνον μέχρι τῆς προσεχοῦς Συνόδου, ἥτις θέλει συνέλθει κατὰ μῆνα Νοέμβριον, νὰ σκεφθῶμεν περὶ τῶν λοιπῶν νομοσχεδίων τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα ἤθελον χρησιμεύσει, ἵνα πληρώσωσι τὰ κενὰ τὰ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νέου στρατολογικοῦ νόμου, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει ἡ Βουλὴ ν’ ἀφίνῃ τοὺς πενομένους σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς νὰ ἀναμένωσι τὴν λύσιν ζητήματος, τὸ ὁποῖον πρὸ πολλοῦ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ λυθῆ. Ἀλλ’ ἐπειδὴ τὰ γενόμενα οὐκ ἀπογίγνονται, καὶ ἐπειδὴ οἱ ἄνδρες δὲν συνηθίζουσι νὰ συζητῶσιν ἐπὶ τετελεσμένων γεγονότων, τὴν στιγμὴν ταύτην ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως πρὸ πάσης ἄλλης συζητήσεως προτάξῃ τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον καὶ συζητήσῃ ἐπ’ αὐτοῦ εὐρύτατα, πρὸς τὸ συμφέρον τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ἀφ’ ἑνὸς, τοῦ Κράτους ἀφ’ ἑτέρου, διότι δι’ αὐτοῦ πρόκειται ν’ ἀνορθωθῶσι τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, καὶ νὰ δώσῃ τέλος πάντων ἡ Βουλὴ νόμον, ἐφ’ οὗ θὰ δυνηθῇ νὰ στηριχθῇ ἡ σταφιδοπαραγωγὴ εἰς τὸ μέλλον, διότι ἡ καταστροφὴ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς θὰ ᾖναι καταστροφὴ αὐτοῦ τοῦ Κράτους καὶ ἡ ἀνόρθωσις αὐτῆς θὰ ᾖναι ἀνόρθωσις αὐτῶν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους. Ἑπομένως παρακαλῶ καὶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, καὶ τοὺς ἀξιοτίμους κ. Ὑπουργοὺς, πρὸ παντὸς δὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁλόκληρον τὴν Βουλὴν, ὅπως δεχθῶσι νὰ προταχθῇ τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον. Εἶμαι δὲ πεπεισμένος, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει σπεύσει, ἵνα τὸ ταχύτερον δώσῃ εἰς τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς νόμον σωτήριον, διότι ἀρκετὰ ἐπὶ 15 ἔτη συζητοῦμεν ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ὅπως κατορθώσωμεν νὰ ψηφίσωμεν νόμον, δι’ οὗ νὰ σωθῶμεν ἐκ τῆς οἰκτρᾶς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν περιέστημεν.

§37Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Πάντες ἓν κοινὸν συμφέρον ἔχομεν, ὅπως ὡς τάχιστα ληφθῇ μέτρον πρὸς ὄφελος τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἀλλ’ ἐγὼ ἔχω γνώμην διάφορον πρὸς ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν οἱ προλαλήσαντες ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, καὶ τὴν γνώμην ταύτην διὰ μακρῶν ἄλλοτε ἐξέθηκα εἰς τὴν Βουλὴν· ὅταν δὲ ἐπιστῇ ἡ στιγμή, θέλω καὶ πάλιν λάβει τὸν λόγον, ἵνα ἀναπτύξω τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἀπορῶ ὅμως μὲ τὴν πρότασιν τῶν κυρίων προλαλησάντων, ὅπως προβῶμεν ἐσπευσμένως εἰς τὴν ἄμεσον συζήτησιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι γνωστὸν εἰς ἡμᾶς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐφρόντισε νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα, καὶ εἰσήγαγε νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν κοινὴν γνώμην θέλει βελτιώσει τὴν κατάστασιν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Ἀλλὰ, κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρέπει, νομίζω, νὰ σπεύδητε ἐπὶ τοσοῦτον, διότι δὲν ἐξυπηρετεῖτε οὕτω τὰ συμφέροντα τῆς ἐπαρχίας σας· πρέπει προηγουμένως νὰ μελετήσητε τὸ νομοσχέδιον καὶ τὰς ὑποβληθείσας γνώμας καὶ τροποποιήσεις ὑπὸ τῶν διαφόρων σταφιδικῶν συλλόγων καὶ κέντρων τῶν σταφιδικῶν ἐπαρχιῶν. Ἀλλὰ τὰς τροποποιήσεις ταύτας δὲν ἔχομεν ἔτι ὑπ’ ὄψει. Σεῖς νομίζετε, ὅτι ἐλάβετε γνῶσιν ὅλων, ἀλλ’ ἴσως γνωρίζετε τὰς τροποποιήσεις τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, οὐχὶ ὅμως καὶ τῆς Κραναίας ἢ τῆς Πυλίας ἢ τῆς Τριφυλίας ἢ ἄλλων μερῶν. Ὥστε θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ σπεύδητε, ζητοῦντες νὰ συζητήσωμεν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχει μεγίστην σπουδαιότητα, ἀλλ’ ὀφείλετε καὶ σεῖς νὰ ἔχητε ὑπομονὴν, ὅπως τοῦτο συζητηθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν μετὰ τῆς δεούσης σοβαρότητος καὶ προσοχῆς. Οὕτω μόνον, νομίζω, θέλετε ἐξυπηρετήσει τὰ συμφέροντα τῆς ἐπαρχίας σας, καὶ οὐχὶ διὰ τοῦ τρόπου, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ὁ ἐξ Ἠλείας συνάδελφος κ. Παυλόπουλος, ὅπως ἐκβιάσῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§38Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Ὅλα τὰ Κράτη προσπαθοῦσι νὰ προστατεύωσι τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν αὑτῶν, μόνον δὲ εἰς τὸ ἡμέτερον Κράτος διὰ τὸ πολυτιμότερον αὑτοῦ προϊόν ἐπὶ ὁλόκληρον ἤδη δεκαπενταετίαν οὐδεμία μέριμνα ἐλήφθη πρὸς προστασίαν αὐτοῦ. Σήμερον ζητεῖται ἡ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου χωρὶς σπουδαῖον λόγον, ἀφοῦ ἕκαστος τῶν κυρίων Βουλευτῶν γνωρίζει τὰς τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι προτείνονται ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας του ἐπαρχίας. Διὰ τοῦτο ἐγὼ θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, διότι ἄλλως θέλω ζητήσει τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, διὰ νὰ ἴδωμεν, ποῖοι Βουλευταὶ ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν παραδέχονται τὴν πρόταξιν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ποῖοι ὄχι.

§39Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ὁ ἔντιμος ἐκ Κραναίας συνάδελφος κατηγορεῖ ἡμῶν, ὡς σπευδόντων εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ μὴ στεργόντων νὰ συζητηθῇ τοῦτο βραδύτερον. Δὲν ἠξεύρω, ἂν ἐδόθη χρόνος περισσότερος πρὸς συζήτησιν θέματός τινος ἀπὸ τὸ σταφιδικὸν θέμα. Συζητεῖται τοῦτο ἀπὸ τοῦ 1892 μέχρι τοῦ 1904, ἤτοι ἐπὶ δωδεκαετίαν ὁλόκληρον, καθ’ ἣν βεβαίως, συζητούμενον, κατέστη γνωστὸν εἰς πάντας. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον συνεζητήθη διὰ μακρῶν τὸ θέμα τοῦτο, καὶ μετὰ μελέτην μακρὰν εἰσήγαγεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται. Καθ’ ἣν στιγμὴν εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον, ἐζητήθη καὶ τότε ἡ πρόταξις αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐπολεμήθη, διὰ δύο λόγους· πρῶτον διότι ἐλέχθη, ὅτι πρέπει πρότερον ν’ ἀποφήνωνται γνώμην οἱ διάφοροι σταφιδικοὶ σύλλογοι, καὶ δεύτερον διότι ἐγένοντο ὑπαινιγμοί τινες περὶ δυσχερειῶν, αἱ ὁποῖαι καθίστων τὸ πρᾶγμα ἐπικίνδυνον. Καὶ ἀληθῶς ὁ δεύτερος λόγος ἦτο σπουδαῖος· ἀλλὰ σήμερον δικαιούμεθα νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι ὁ λόγος οὗτος δὲν ὑπάρχει πλέον· διότι, καίτοι ἐγένετο πρότασις περὶ προτάξεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔσπευσε νὰ σταματήσῃ αὐτὴν διὰ τοιοῦτον λόγον. Ὁ ἕτερος λόγος ἐξεπληρώθη· οἱ σταφιδικοὶ σύλλογοι ἀπεφάνθησαν, ἡ δὲ Κυβέρνησις βεβαίως ἑκάστην λαμβανομένην ἔκθεσιν ἔσπευδε νὰ μελετᾷ, ἢ ὤφειλε νὰ τὸ πράξῃ, προκειμένου περὶ νομοσχεδίου τοσοῦτον σπουδαίου. Κύριοι Βουλευταί, λάβετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν πρέπει νὰ μένῃ ἐκκρεμές. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, μένον ἐκκρεμές, πολλὰς ἐπιφέρει ζημίας καὶ εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς. Ἡ ἀναβολὴ τοῦ νομοσχεδίου, —δὲν ἠξεύρω διὰ πότε, διότι ἡ Κυβέρνησις οὔτε διὰ τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα ὁρίζει ἡμέραν πρὸς συζήτησιν αὐτοῦ, —ἡ ἀναβολὴ, λέγω, τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχουσι τὰ πράγματα, διὰ τὸ τέλος τῆς Συνόδου θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα νὰ συζητήσωμεν τοῦτο ἐν σπουδῇ, διὰ τὴν ὁποίαν σήμερον μᾶς κατηγοροῦσι, καὶ νὰ τὸ ψηφίσωμεν χωρὶς νὰ τὸ μελετήσωμεν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δυνάμεθα καὶ πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου ἀμέσως, ἔστω καὶ εἰς δύο ἀναγνώσεις μόνον, ν’ ἀναβάλωμεν δ’ εἶτα ἐπί τινας ἡμέρας τὴν τρίτην, ἐὰν ἴδωμεν, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη περαιτέρω μελέτης· ἀλλὰ πρέπει πάντως νὰ λήξῃ πλέον αὐτὴ ἡ ἀμφιβολία, καὶ μάλιστα ἀμφιβολία πληθυσμῶν πεινώντων ἀληθῶς. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ φανῇ ἐνδοτικὴ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ ἂν δὲν θέλῃ σήμερον, νὰ ὑποσχεθῇ τοὐλάχιστον, ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θέλει ἀναγράψει τὸ νομοσχέδιον τὸ σταφιδικὸν πρῶτον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§40Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἤθελον πληρέστατα συμφωνήσει πρὸς τοὺς κυρίους προλαλήσαντας, τοὺς ἐπιζητοῦντας τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ τὴν πρόταξιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, ἐάν τις τούτων διέβλεπεν εἰς τὰς πράξεις καὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως διάθεσιν ἢ προαίρεσιν ἀναβολῆς τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου. Εἶπον καὶ πρὸ ὀλίγου εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποδίδει ὑψίστην σπουδαιότητα εἰς τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, καὶ ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει ἐννοεῖ ν’ ἀναβληθῇ ἐπ’ ἀόριστον ἡ συζήτησις τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου. Ἡ Κυβέρνησις φρονεῖ, ὅτι πρέπει πρὶν ἢ ἀκόμη φθάσωμεν εἰς τὸ τέλος τῆς παρούσης Συνόδου τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νὰ ἔχῃ συζητηθῆ. Ἀλλ’ εἰς τὰ ἀφορῶντα τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔδει νὰ ἀκουσθῶσι καὶ γνῶμαι ἄλλαι, ἐκτὸς τῆς Βουλῆς διότι ἡ ἐπιθυμία τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω δὲ καὶ τῆς Βουλῆς, εἶναι νὰ ἀκουσθῶσι πᾶσαι αἱ γνῶμαι τῶν δυναμένων νὰ ἔχωσι τοιαύτας ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Διὰ τοῦτο ἀπέστειλα τό τε νομοσχέδιον τὸ σταφιδικὸν καὶ τὸ συμπλήρωμα αὐτοῦ, — τὸ ὁποῖον εἰσέτι δὲν ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν, — τὸ περὶ συστάσεως Γενικῶν Ἀποθηκῶν, εἰς διάφορα κέντρα τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, ὅπως ἐκφέρωσιν οἱ εἰδότες γνώμην καὶ ὑποβάλωσι παρατηρήσεις.

§41Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ πόσων ἡμερῶν ἀπεστείλατε τὸ νομοσχέδιον;

§42Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἀπέστειλα εὐθὺς ὡς τὸ ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλήν.

§43Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ πρὸ ἑνὸς μηνὸς καὶ πλέον.

§44Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐννοεῖτε, ὅτι ἐκεῖνοι, εἰς οὓς ἀπεστάλη τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον, δὲν εἶναι ὑπάλληλοι τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως τάξω εἰς αὐτοὺς προθεσμίαν ἀπαντήσεως. Ἀπόδειξις ὅμως, ὅτι ἐγένετο μελέτη τοῦ νομοσχεδίου ὑπὸ τοῦ σταφιδικοῦ πληθυσμοῦ, εἶναι, ὅτι χθὲς ἔλαβον γνωμοδότησιν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Καλαμῶν, καὶ πρὸ τριῶν ἡμερῶν ὑπόμνημα τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Πατρῶν «Ἑρμοῦ», καὶ σήμερον, νομίζω, ἄλλο νομοσχέδιον ἐστάλη ὑφ’ ἑνὸς τῶν ἐγκρίτων δικηγόρων τῆς Ἠλείας, δὲν ἐνθυμοῦμαι δὲ, ἂν μέχρι τῆς μεσημβρίας τῆς χθὲς ὑπεβλήθη καὶ ἄλλο ὑπόμνημα ὑπό τινος τῶν ἀσχολουμένων περὶ τὰ τοιαῦτα θέματα, ἐξ Αἰγίου καταγομένου. Ὑπολείπονται δὲ καὶ ἕτερα ἐλάχιστα, τὰ ὁποῖα εἰσέτι δὲν ἐλήφθησαν. Ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν ἔχει συμφέρον νὰ ἀκούῃ καθ’ ἑκάστην προτάσεις περὶ προτάξεως τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, διότι οὕτω καταναλίσκεται πολὺς χρόνος. Σήμερον ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐδήλωσεν ὅ,τι εἶχε δηλώσει τὸ πρῶτον, ὅτε ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον, ὅτι δηλαδὴ ὑπῆρχον δυσκολίαι, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ ἀρθῶσι, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἠσχολήθη νὰ μὴ παρουσιασθῶσι δυσκολίαι, καὶ τοῦτο εἶναι ἔργον ἀσυγκρίτως πολύτιμον πρὸς τὸ συμφέρον τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Ὑποθέσατε, Κύριοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐνεγράφετο ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει καὶ ἤρχιζεν ἡ συζήτησις ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου αὐτοῦ, καὶ ἀνεγινώσκετο τοῦ δεῖνα Ἐμπορικοῦ Συλλόγου τὸ ὑπόμνημα ἢ τοῦ δεῖνα νομάρχου ἢ ἐπιθεωρητοῦ ἢ ταμίου ἢ οἰκονομικοῦ ἐφόρου αἱ παρατηρήσεις ἢ τροπολογίαι, ἡμεῖς δὲ, οἱ ὑπεύθυνοι ἐπὶ τῇ εἰσαγωγῇ τοῦ νομοσχεδίου, νὰ μὴ εἴχομεν καιρὸν νὰ μορφώσωμεν γνώμην· ἐρωτῶ, τί ἤθελε τότε συμβῆ; Λοιπὸν ἡ ἐπιθυμία ἡμῶν εἶναι νὰ μὴ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ μὴ ἀκούωμεν συνεχῶς προτάσεις περὶ προτάξεως τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου. Κατὰ τὴν γνώμην ἡμῶν, ἡ ἑπομένη ἑβδομὰς θὰ ἦναι ἀρκετὴ, ὅπως μελετήσωμεν πᾶσαν τροπολογίαν καὶ μορφώσωμεν γνώμην καὶ, εἰ δυνατὸν, ἀναθεωρήσωμεν τὸ νομοσχέδιον καὶ ὑποβάλωμεν αὐτὸ εἰς τὴν Βουλὴν μὲ τὰς τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας νομίζομεν ἀναγκαίας, συγχρόνως δὲ ὑποβάλωμεν καὶ πάσας τὰς ξένας τροπολογίας, ὅπως καὶ ἡ Βουλὴ μελετήσῃ ταύτας. Νομίζει δὲ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἰς τὸ διάστημα 8 ἡμερῶν, ἤτοι μέχρι τῆς μεθεπομένης Δευτέρας, εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῶσι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα προέχουσιν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, δηλαδὴ τὰ φορολογικὰ καὶ τὰ ἐπείγοντα στρατιωτικὰ, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, ὥστε νὰ δυνηθῶμεν τὴν μεταπροσεχῆ Δευτέραν νὰ συζητήσωμεν τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον.

§45Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι κατ’ ἐπανάληψιν ἀκούομεν πάντοτε ἐπὶ 6 μῆνας: «σήμερον ὑποβάλλεται τὸ νομοσχέδιον», «αὔριον ὑποβάλλεται τὸ νομοσχέδιον» κλπ. Ἐὰν δὲ παρατηρήσητε τὰ πρακτικὰ, θὰ ἴδητε, ὅτι, ὁσάκις ἐγένετο ἐπερώτησις περὶ ὑποβολῆς καὶ προτάξεως νομοσχεδίου τινὸς, πάντοτε παρῆλθον 6 τοὐλάχιστον μῆνες. Ἐγὼ οὐδένα κακὸν σκοπὸν ἔχω διὰ τῆς ὁμιλίας μου ταύτης, οὐδὲ φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐργάζεται ἐκ κακῆς προαιρέσεως, ἀλλ’ ἕνα φόβον ἔχω, μήπως τὸ νομοσχέδιον μείνῃ διὰ τὰς τελευταίας συνεδριάσεις τῆς παρούσης Συνόδου. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἐπέλθῃ νεωτέρα ἀναβολὴ κατόπιν τόσων ἄλλων ἀναβολῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον μέχρι τοῦδε, συνάμα δὲ θὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἂν πᾶν ἐμπόδιον ἐξέλιπε μέχρι τοῦδε.

§46Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν παρουσιάσθη μέχρι τοῦδε τοιοῦτον.

§47Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω δὲ τοῦτο, διὰ νὰ μὴ εὑρεθῶμεν πάλιν ἐκτεθειμένοι· διότι εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ὅτι ὑπῆρχον δυσχέρειαί τινες.

§48Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσε σαφῶς, ὅτι δὲν ὑπάρχουσι πλέον τοιαῦται δυσχέρειαι.

§49Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ φροντίσῃ συνάμα ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν—ἐὰν ἕως τώρα δὲν ἐφρόντισε—νὰ προσαχθῶσιν οἱ ἰσολογισμοί, αἱ ἐκθέσεις τῶν ἐπιτροπῶν καὶ αἱ καταστάσεις τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, διότι ὅλα αὐτὰ εἶναι ἀλληλένδετα καὶ συνδέονται πρὸς τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ ἴδωμεν εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται τὸ ἵδρυμα τὸ λεγόμενον Σταφιδικὴ Τράπεζα, καὶ ἂν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ὑποστῇ τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα θὰ προκύψωσιν ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου· διότι, ὡς παρατηροῦμεν, μόνη ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα θ’ ἀναλάβῃ ὅλας αὐτὰς τὰς ὑποχρεώσεις. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀπαντήσῃ, ἂν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν παράκλησίν μου, καὶ ἂν συνέστησεν εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν ν’ ἀποστείλῃ τὰς ζητηθείσας ἐκθέσεις.

§50Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κύριον συνάδελφον νὰ μοὶ εἴπῃ, κατὰ τίνα συνεδρίασιν εἶχε ζητήσει τὰς πληροφορίας ταύτας.

§51Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰς ζητῶ σήμερον, καὶ παρακαλῶ νὰ προσαχθῶσιν αἱ καταστάσεις, αἱ ἐκθέσεις τῶν ἐπιτροπῶν καὶ οἱ ἰσολογισμοὶ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης.

§52Χ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους καὶ ἀπὸ δωδεκαετίας, ὡς εἶπον πρὸ ὀλίγου, ἀπασχολεῖ καὶ τὴν κοινωνίαν καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Κράτος ἡ σταφιδικὴ κρίσις· ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἐπαπειλεῖ τὸ Κράτος καὶ τὴν χώραν ἡμῶν ἔτι μεγαλειτέρα κρίσις, καὶ τοιαύτη εἶναι ἡ κρίσις ἡ γεωργική. Ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ τούτῳ δὲν ὑπάρχουσι μόνον ἀντιπρόσωποι ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ὑπάρχουσιν ἀντιπρόσωποι καὶ ἐκ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύουσι τὴν γεωργικὴν τάξιν ἔν τε τῇ Θεσσαλίᾳ καὶ τῇ Στερεᾷ Ἑλλάδι. Πρέπει, Κύριοι, φρονῶ, πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου καὶ πρὸ πάσης ἄλλης συζητήσεως, καὶ πρὸ τῆς συζητήσεως καὶ αὐτῶν ἔτι τῶν στρατιωτικῶν καὶ φορολογικῶν νομοσχεδίων, νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις περὶ τῆς γεωργικῆς κρίσεως, ἡ ὁποία ὑφίσταται σήμερον. Ἐὰν, Κύριοι, τὸ Κράτος πρόκηται νὰ χάσῃ 50 ἑκατομμυρίων εἰσόδημα ἐκ τῆς σταφίδος, σκεφθῆτε, ὅτι τὸ Κράτος ἔχει ἀνάγκην 200 ἑκατομμυρίων ἐκ τῶν δημητριακῶν καρπῶν διὰ τὴν τροφὴν τῶν πολιτῶν καὶ τῶν ζώων· ἐὰν ἀφαιρέσωμεν περὶ τὰ 30 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα δίδονται διὰ τὴν εἰσαγωγὴν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ σιτηρῶν εἰς χρυσὸν, πάλιν ἔχομεν ἀνάγκην 170 ἑκατομμυρίων. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρὸ πάσης ἄλλης συζητήσεως οἱουδήποτε νομοσχεδίου πρέπει νὰ εἰσαχθῇ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, διὰ νὰ προστατεύσωμεν τὴν γεωργικὴν τάξιν. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου νὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν.

§53Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Δὲν ἀντελήφθην, διατὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν συναινεῖ εἰς τὴν πρόταξιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου. Ἐνόμιζον, ὅτι ὑπῆρχον ἔτι οἱ λόγοι, οἵτινες ὑπῆρχον πρὸ ἑνὸς μηνός, οἱ ὁποῖοι ἐκώλυον τὴν πρόταξιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ οἱ λόγοι οὗτοι, ὡς εὐχαρίστως ἤκουσα, δὲν ὑπάρχουσι πλέον.

§54Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Δὲν ὑπῆρξαν ποτέ.

§55Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Δὲν ἐννοῶ, διὰ ποῖον λόγον ν’ ἀναβληθῇ ἡ πρόταξις διὰ τὴν μεταπροσεχῆ Δευτέραν, ἵνα γνωσθῶσιν αἱ γνῶμαι τῶν εἰδικῶν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι οἱ ἐμπορικοὶ σύλλογοι ἐδήλωσαν τὴν γνώμην αὑτῶν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι καὶ ἡ ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησις θὰ ἦτο ἱκανὴ νὰ διαφωτίσῃ κατά τι τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μεταβάλῃ τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον, ἐὰν ὄντως σκέπτηται νὰ μεταβάλῃ αὐτό. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀποδεχθῇ ἡ Κυβέρνησις τὴν πρόταξιν τοῦ νομοσχεδίου· παρακαλῶ δὲ νὰ ἐρωτηθῇ περὶ τούτου ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§56Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίστευον, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μετὰ τὰ ἀτυχήματα τοῦ 1897 ἠθέλομεν σωφρονισθῆ καὶ ἠθέλομεν ἐργασθῆ καὶ μεριμνήσει περὶ ἐξοπλισμοῦ τοῦ ἔθνους. Ἐνόμιζον, ὅτι, μετὰ τὰ ῥαπίσματα, τὰ ὁποῖα κατηνέχθησαν καθ’ ἡμῶν ἐν Σμύρνῃ, ἠθέλομεν συνέλθει ἐνταῦθα πάντες, κατειλημμένοι ὑπὸ τοῦ αἰσθήματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐμπνέει πάντας τοὺς πατριώτας, τοὺς πονοῦντας τὸν τόπον καὶ αἰσθανομένους τὸ μέγεθος τῆς ὕβρεως, ἣν ὑπέστημεν ἐκ τῶν κατενεχθέντων ἡμῖν κολάφων. Ἐνόμιζον, ὅτι πάντες ὁμοφώνως ἠθέλομεν μεριμνήσει περὶ ἐξοπλισμοῦ τοῦ ἔθνους. Ἐνόμιζον, ὅτι πάντες ἠθέλομεν παραμερίσει προσωρινῶς τὰ διάφορα νομοθετικὰ μέτρα, ὅσα ἀφορῶσι τὴν ἐσωτερικὴν τοῦ τόπου διοργάνωσιν, καὶ ἠθέλομεν πάντες ἐργασθῆ, ὡς ἀδελφοὶ καὶ τέκνα τῆς κοινῆς πατρίδος, ὅπως προπαρασκευασθῶμεν καταλλήλως, ἵνα μὴ εὑρεθῶμεν βραδύτερον εἰς χείρονα κατάστασιν ἐκείνης, ἐν ᾗ εὑρισκόμεθα σήμερον. Τί ἔχομεν, Κύριοι, ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει; Ἔχομεν νομοσχέδια σπουδαῖα.

§57Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ποῖα;

§58Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ στρατιωτικὰ καὶ τὰ φορολογικά, τὰ μετὰ τῶν στρατιωτικῶν συνδεόμενα.

§59Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν ὑπάρχουσι στρατιωτικὰ νομοσχέδια, οὔτε φορολογικά, τὰ ὁποῖα νὰ λύωσι τὸ σήμερον ἀναφυὲν ζήτημα.

§60Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θ’ ἀναγνώσω τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ θ’ ἀποδείξω ὅτι ὑπάρχουσι.

§61Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ γίνηται ἐκμετάλλευσις τοῦ ζητήματος.

§62Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Συνεζητήθη τὸ νομοσχέδιον περὶ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἐψηφίσθη· ἐφροντίσαμεν περὶ τῶν ἐσόδων, διὰ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ προικίσωμεν αὐτό; Ὁ ἐκ Θηβῶν συνάδελφος κ. Μπέλλος ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου προτείνει νὰ ψηφισθῇ λαχεῖον ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§63Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Νὰ προταχθῇ καὶ αὐτό.

§64Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Φρονῶ, ὅτι προέχει τὸ νομοσχέδιον αὐτό· διότι πρέπει νὰ παράσχωμεν εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ δυνηθῶμεν νὰ παρασκευασθῶμεν δεόντως. Τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως λαχείου ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει ἀριθμὸν 29 ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§65Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τίς πταίει διὰ τοῦτο;

§66Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνω ἐγώ, Κύριοι, διὰ νὰ συμπληρώσωμεν τὰς παρσκευὰς καὶ τοὺς πόρους τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ν’ ἀναγραφῇ τοῦτο πρὸς παντὸς ἄλλου νομοσχεδίου, ἀφορῶντος τὴν ἐσωτερικὴν ἡμῶν διοργάνωσιν, διότι, ἐπαναλαμβάνω, πρὶν ἢ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν ἄλλων νομοσχεδίων, πρέπει νὰ συζητήσωμεν τὰ νομοθετήματα ἐκεῖνα, διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ὁποίων θὰ δυνηθῶμεν νὰ παριστάμεθα εὐπρόσωποι καὶ ν’ ἀποκρούσωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ μᾶς τσαλαπατήσουν. Ἔχομεν καθῆκον νὰ προτιμήσωμεν αὐτὰ τὰ νομοσχέδια καὶ νὰ τὰ ψηφίσωμεν ἀμέσως, καὶ νὰ παραμερίσωμεν προσωρινῶς τὸ περὶ σταφίδος καὶ τὰ ἕτερα, τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν εἰς πᾶσαν ἄλλην ὥραν χωρὶς νὰ διατρέξωμεν κίνδυνόν τινα. Θέλω ἀναγνώσει τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ θὰ ἴδητε, τίνα ἐκ τῶν ἐν αὐτῇ ἀναγεγραμμένων νομοσχεδίων εἶναι ὑψίστης σημασίας καὶ ἀφορῶσι τὴν συμπλήρωσιν τῶν πόρων τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, καὶ συνεπῶς πρέπει κατὰ προτίμησιν νὰ ψηφισθῶσι. Καὶ πρῶτον εἶναι ἀναγεγραμμένον τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος καταναλώσεως ἐπὶ τοῦ ἐν τῷ Κράτει καταναλισκομένου ζύθου. Εἶναι φόρος, Κύριοι, ὁ ὁποῖος βεβαίως ἀποτελεῖ συνδρομὴν ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Κατόπιν ἔρχεται ἡ τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποκλειστικοῦ δικαιώματος τοῦ Κράτους πρὸς κατασκευήν, εἰσαγωγὴν καὶ πώλησιν πυρίτιδος καὶ ἐκρηκτικῶν ὑλῶν». Σᾶς ἐρωτῶ, τίνα σκοπὸν ἔχει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; Δὲν ἀφορᾷ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης; Καὶ ἀφοῦ οὕτως ἔχει, πῶς λέγετε, ὅτι δὲν ἔχει σημασίαν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; Ἔρχονται κατόπιν τὰ νομοσχέδια «περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ», «περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1904», «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ κατατάξεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ νόμων», «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου τῆς στρατολογίας.»

§67ΧΑΡΙΛ. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Πότε θὰ ἐφαρμοσθῇ τοῦτο;

§68Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ κατὰ τὸ παρὸν ἔτος, πρέπει νὰ τὸ ἀναβάλωμεν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας; Ἀπὸ τοῦδε πρέπει νὰ παρασκευασθῶμεν, ἵνα ἐν καιρῷ, ἔστω καὶ ἀπωτέρῳ, ὦμεν ἕτοιμοι. Ἔρχεται κατόπιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ συστάσεως καὶ ὀργανισμοῦ σώματος Γενικῶν Ἐπιτελῶν». Καὶ αὐτὸ εἶναι οὐσιῶδες.

§69Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι οὐσιωδέστατον.

§70Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Τὸ τρίτον τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸ παρελείψατε.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§72Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Διατὶ τὸ παρέλειψε;

§73Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐρωτήσατε τὴν Κυβέρνησιν, ἂν ἔχει πεποίθησιν, ὅτι τὰ ὑποβληθέντα νομοσχέδια, καὶ ἰδίως τὸ περὶ μονοπωλίου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, θὰ ψηφισθῶσιν, ὡς ἔχουσι.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε.

§75Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔρχεται κατόπιν ἡ τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ καταρτισμοῦ στελέχους ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ». Σᾶς ἐρωτῶ, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὸ ἀφορῶν τὰ στελέχη τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας, εἶναι ἐπουσιῶδες; Πρέπει νὰ προταχθῇ αὐτοῦ ἡ σταφίς;

§76Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ σταφὶς θὰ δώσῃ τὸ χρῆμα εἰς τὸ Κράτος, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ δυνηθῇ νὰ ἐφαρμόσῃ τὰ νομοσχέδια ταῦτα.

§77Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔρχονται κατόπιν τὰ νομοσχέδια «περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ ὑγειονομικοῦ καὶ φαρμακευτικοῦ κλάδου», «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ», «περὶ ἀνυποτάκτων κληρωτῶν», «περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΚΒʹ τῆς 31 Δεκεμβρίου 1863 περὶ φόρου οἰκοδομῶν», «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ φορολογίας τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου ΒΩΞΗʹ τοῦ 1903», «περὶ αὐξήσεως τῶν προξενικῶν τελῶν», «περὶ ἐπιβολῆς φόρου καταναλισκομένης σακχάρεως» κλπ. Ἀνέγνωσα, Κύριοι, τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν ἐπιμονὴν νὰ μὲ διακόπτωσι καὶ νὰ παριστῶσιν, ὅτι ἡ πατρὶς κινδυνεύει, ὅτι τὸ ἔθνος ἡμῶν θὰ καταστραφῇ χωρὶς ἄλλο, ἐὰν δὲν ψηφισθῇ τὸ περὶ σταφίδος νομοσχέδιον ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος ταύτης. Νομίζω, ὅτι ὁ μέγας αὐτὸς ἐνθουσιασμός, ὁ μέγας αὐτὸς ζῆλος, ἵνα παριστῶσι τὰ ἀναγόμενα εἰς τὴν σταφίδα ἐξωγκωμένα, κατὰ τὴν κρίσιν μου, νὰ παριστῶσιν, ὅτι ὁ σταφιδικὸς πληθυσμὸς κινδυνεύει, καὶ ὅτι ἡ Ἑλλὰς πλέον θέλει καταστραφῆ, ἐὰν δὲν ψηφισθῇ πρὸ παντὸς ἄλλου τὸ περὶ σταφίδος νομοσχέδιον, εἶναι ἀδικαιολόγητος, καὶ δὲν ὀφείλομεν νὰ παραλείψωμεν τὸ ὕψιστον πρὸς τὴν ὑβρισθεῖσαν πατρίδα ἡμῶν καθῆκον, τὸ καθῆκον, λέγω, τῶν προπαρασκευῶν ἔστω καὶ διὰ τὸ ἀπώτερον μέλλον. Ἐπικαλοῦμαι, Κύριοι, τὸν πατριωτισμὸν ὑμῶν, καὶ σᾶς ἐξορκίζω ἐν ὀνόματι τῆς πατρίδος, καὶ σᾶς παρακαλῶ θερμῶς, ὅπως πάντες συνεργασθῶμεν, ἵνα κατορθώσωμεν ἐν τῷ μέλλοντι νὰ ἤμεθα ἄνδρες, νὰ ἤμεθα εἰς κατάστασιν νὰ λαμβάνωμεν τὴν ἱκανοποίησιν, ὡς δεῖ καὶ ὡς ἐμπρέπει εἰς Κράτος ἐλεύθερον.

§78Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι μεσημβρία· νὰ διακόψωμεν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς τετάρτης ὥρας μετὰ μεσημβρίαν. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 12 καὶ 10′ τῆς μεσημβρίας. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 5 καὶ 45′ μ. μ.) Παρακαλῶ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις των. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Κρεστενίτης.

§80Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠναγκάσθην νὰ ζητήσω τὸν λόγον ἐκ δευτέρου, ἵνα ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν. Ἐπαναλαμβάνω νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ σταφιδικὸν ζήτημα εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προταχθῇ διὰ πολλοὺς λόγους γνωστούς, πρὸ πάντων δὲ διότι ἐπὶ πέντε ὅλους ἤδη μῆνας ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας συνάδελφός μου ἑκάστοτε δι’ ἀλλεπαλλήλων ἐπερωτήσεών του προεκάλει τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, ἕτεροι δὲ Βουλευταί, ἔχοντες ἴσον πρὸς αὐτὸν ἐνδιαφέρον, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἐγὼ, ἐθεωρήσαμεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ σιγήσωμεν, καὶ τοῦτο, διότι ἐφρόνουν καὶ φρονῶ, ὅτι τὰ ἐθνικὰ ζητήματα ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης πρέπει πάντοτε νὰ πρωτεύουν. Σήμερον ὅμως, ὅτε ἡ Κυβέρνησις, κατόπιν πολλῶν καὶ διαφόρων διαπραγματεύσεων, αἵτινες διεξήχθησαν μεταξὺ διαφόρων ὁμάδων καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἔφθασεν εἰς ἓν συμπέρασμα καὶ ὑπέβαλεν ἓν νομοσχέδιον, νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν πρέπει νὰ μένῃ πλέον ἐκκρεμές. Ἐὰν χθὲς συνῆλθεν ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Πατρῶν καὶ ὁ κ. Ἄμβουργερ ὑπέβαλεν ἓν σχέδιον, αὔριον θὰ συνέλθῃ ἄλλος Σύλλογος, δὲν ἠξεύρω ποίας πόλεως, καὶ θὰ ὑποβάλῃ ἄλλο σχέδιον, καὶ μεθαύριον ἄλλος, καὶ οὕτω καθεξῆς. Γνωρίζετε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι γνωρίζομεν τὰ πάντα. Ἐὰν ἐπισκεφθῆτε σήμερον ἕνα φίλον σας ἀσθενῆ, θέλετε ἀμέσως τὸν συμβουλεύσει καὶ τὸ ἰατρικὸν, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ τὸν θεραπεύσῃ, ἔστω καὶ ἂν τὸν φίλον σας ἐκεῖνον τὸν ἐπισκέπτωνται οἱ ἄριστοι τῶν ἰατρῶν. Διατὶ τοῦτο; Διότι νομίζομεν, ὅτι εἴμεθα καὶ ἰατροὶ ἀκόμη. Λοιπὸν καὶ διὰ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, κύριε Πρόεδρε, ὅλος ὁ κόσμος νομίζει, ὅτι γνωρίζει καὶ ὅτι δύναται νὰ συμβουλεύσῃ. Ἀλλ’ ἡμεῖς ἐνταῦθα ἐπὶ 15 ἤδη ὅλα ἔτη δὲν πράττομεν τίποτε· ὁμολογῶ δέ, ὅτι αἰσθάνομαι καὶ τὴν ἀγανάκτησιν τῶν Βουλευτῶν τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, διότι ἡμεῖς ἐπὶ πολὺ ἐπασχολοῦμεν τὴν Βουλὴν διὰ τὸ ζήτημα τὸ σταφιδικόν· τὸ αἰσθάνομαι, λέγω, καὶ διὰ τοῦτο μέχρι τοῦδε ἐσιώπησα. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι μετροῦνται εἰς τὰ δάκτυλα αἱ συνεδριάσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπολείπονται, καὶ ἐπειδή, κατὰ τὴν κρίσιν μου, τὰ νομοσχέδια τὰ ἀναγραφόμενα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει πρὸ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι τόσον κατεπείγοντα, διὰ τοῦτο παρακαλῶ, ὅπως ἐπὶ τέλους προταχθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον, εἶμαι δὲ πεπεισμένος, ὅτι προτασσόμενον θὰ ἐπιψηφισθῇ. Κατὰ τὴν συζήτησιν, ἐπειδὴ εἶναι πολὺ ὥριμον τὸ ζήτημα τοῦτο, θὰ λάβωσι τὸν λόγον πολλοί, δυνάμενοι νὰ ἐπιφέρωσι παρατηρήσεις καὶ νὰ προτείνωσι διαφόρους τροπολογίας, ὅπως τὸ νομοσχέδιον καταστῇ ἀρτιώτερον. Ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι βεβαίως κάτοχος τοῦ ζητήματος, διότι ἐπὶ 15 ὅλα ἔτη καταγίνεται εἰς τοῦτο, καὶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ φωτίσῃ τὴν Βουλὴν περὶ πάντων· φρονῶ ὅμως, ὅτι καὶ ἡμεῖς οἱ ἄλλοι, μὲ τὰς ἀσθενεῖς μας γνώσεις καὶ δυνάμεις, θέλομεν συντελέσει, ὅπως κατασταθῇ τὸ νομοσχέδιον ἄρτιον. Πρὶν καταλήξω τὸν λόγον ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ, κύριοι Βουλευταί, νὰ ἀπαντήσω διὰ βραχέων εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Λοκρίδος συνάδελφον καὶ φίλον μου κ. Χαλκιόπουλον. Πάντες ἡμεῖς ἐμφορούμεθα ἀπὸ ἁγνότατα πατριωτικὰ αἰσθήματα, ἀλλ’ οὔτε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὡς ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ἐγὼ εὐθὺς μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν νομοσχεδίων τοῦ ἀξιοτίμου τότε Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν κ. Λιμπρίτου ἐζήτησα τὴν πρόταξιν αὐτῶν, ὁ ἀξιότιμος φίλος μου καὶ συνάδελφος μὲ ἀντέκρουσε, λέγων, ὅτι ὑπάρχουσιν ἄλλα νομοσχέδια σπουδαῖα, ἀφορῶντα τὴν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν τοῦ τόπου, καὶ ἔφερεν ὡς παράδειγμα τὸ περὶ ἀποξηράνσεως τῶν ἑλῶν καὶ τελμάτων. Καὶ διατὶ εἶπε τοῦτο; Διότι ἐνδιεφέρετο ἀμέσως, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα ἐκεῖνο ἔθιγεν ἀμέσως τὴν ἐπαρχίαν του. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ, ὅτι πάντες οἱ Βουλευταί, καίτοι ἐκπροσωποῦμεν τὸ ἔθνος, ἀφ’ ἑτέρου δὲν δυνάμεθα νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὰς ἡμετέρας ἐπαρχίας ἰδίως δὲ ὅταν γνωρίζωμεν, ὅτι οἱ πληθυσμοὶ ἐκεῖνοι πάσχουσι, καὶ πάσχουσι δεινῶς, καὶ ὅτι ἡ πενία εἶναι πάντοτε σύμβουλος κακός. Διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω νὰ παρακαλέσω καὶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, καὶ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοὺς λοιποὺς Ὑπουργούς, ὡς καὶ ὁλόκληρον τὴν Βουλήν, νὰ δεχθῶσι τὴν πρότασιν τοῦ νὰ προταχθῇ τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουσι δέκα Βουλευταί, ὑποστηρίζοντες τὴν πρότασιν τοῦ κ. ἐξ Ἠλείας Βουλευτοῦ περὶ προτάξεως τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου;

§82ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ἀφορῶν τὸν διακανονισμὸν τοῦ ζητήματος τῆς σταφίδος, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§84Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§85Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, πρὶν ἢ προβῶμεν εἰς τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλή, ἵνα ὀλίγας λέξεις εἴπω. Φρονῶ, ὅτι μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, δηλώσαντος ῥητῶς, ὅτι ἔχει ἀνάγκην νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, καὶ ὅτι, ὅπως μελετήσῃ ταύτας, ἔχει ἀνάγκην ὀλίγων ἡμερῶν, παρακαλέσαντος δὲ τὴν Βουλήν, ἵνα εὐαρεστηθῇ νὰ ὁρίσῃ ὡς ἡμέραν συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τὴν μεθεπομένην Δευτέραν, νομίζω, λέγω, ὅτι μετὰ τὰς δηλώσεις ταύτας δὲν ὑπάρχει λόγος, ἵνα ἐναντίον τῆς αἰτήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν προβῶμεν εἰς ψηφοφορίαν περὶ ἀμέσου προτάξεως· διότι, καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι ἡ Βουλὴ ἤθελε ψηφίσει τὴν ἄμεσον πρόταξιν, δικαιοῦται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν, ἵνα ἐκφέρῃ γνώμην ἐπὶ τροπολογιῶν προταθεισῶν, τὰς ὁποίας δὲν ἔλαβε καιρὸν νὰ μελετήσῃ. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι, ἐπειδὴ πρόκειται μόνον περὶ ἀναβολῆς ὀκτὼ ἡμερῶν, δὲν εἶναι ἀναγκαῖον νὰ προβῶμεν εἰς ψηφοφορίαν ἐπὶ προτάσεως περὶ προτάξεως τοῦ νομοσχεδίου. Πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ, ἵνα τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ψηφισθῇ κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον. Ἡ δήλωσις δὲ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου θέλει λάβει χώραν τὴν μεθεπομένην Δευτέραν, πείθει τὴν Βουλήν, ὅτι ἐντὸς τῆς Συνόδου ταύτης τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ ψηφισθῇ. Παρακαλῶ ἑπομένως τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἠλείας Βουλευτὴν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν πρότασίν του, ἀλλὰ νὰ συμφωνήσῃ καὶ αὐτὸς μὲ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου γείνῃ κατὰ τὴν ἡμέραν τὴν ὑπ’ αὐτοῦ ὁρισθεῖσαν, δηλαδὴ τὴν Δευτέραν τῆς μεθεπομένης ἑβδομάδος.

§86Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν δύναμαι ἢ νὰ παραδεχθῶ τὴν πρότασιν αὐτοῦ· ἀλλὰ παρακαλῶ αὐτὸν, ὅπως ἀνυπερθέτως τὴν μεταπροσεχῆ Δευτέραν ἄρξηται ἡ συζήτησις.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος καταναλώσεως ἐπὶ τοῦ ἐν τῷ Κράτει καταναλισκομένου ζύθου.» Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν, ὡς ἔχει). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§88ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 2 κανονίζεται τὸ ποσὸν τοῦ φόρου, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται ἐπὶ τοῦ καταναλισκομένου ζύθου. Ἡ ἀναλογία, τὴν ὁποίαν ἔχει ὑπ’ ὄψει τὸ νομοσχέδιον, εἶναι 30 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ζύθου...

§89Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι.

§90Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αὐτὴν ἔχει ὡς φαινομενικὴν ἀναλογίαν.

§91Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πιθανὸν 90.

§92Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Παρακαλῶ... Καὶ ἔχει καὶ τὴν ἑξῆς αἰτιολογίαν, ὅτι 30 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ τοῦ ζύθου φόρος ἐπιβάλλεται ἀπὸ τοῦ 1882 ἢ 1883, ἢ ἀφ’ ἧς ἐπεβλήθη ἡ φορολογία.

§93Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν ἦσαν 30 λεπτὰ, ἔπρεπεν ἡ ἀναλογία νὰ ἦναι 120 δράμια.

§94Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐλαττοῦται ὁ φόρος.

§95Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ἐλαττοῦται ὁ φόρος πραγματικῶς.

§96Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά. Ἐξακολουθήσατε.

§97Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ αἰτιολογία εἶναι, ὅτι ἐπεβάλλετο 30 λεπτῶν φόρος ἐπὶ ἑκάστης ὀκᾶς. Ἐπιβάλλεται σήμερον τόσος ἢ ὀλιγώτερος. Τοῦτο εἶναι τὸ φαινόμενον. Τὸ πραγματικὸν εἶναι ὅλως διάφορον. Ἐπεβάλλετο ἄλλοτε 30 λεπτῶν ἐπὶ τῆς ὀκᾶς φόρος, ἀλλ’ ὅμως κατὰ τὴν βεβαίωσιν τοῦ φόρου ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία εἶχεν ὁρισθῆ διὰ τοῦ Διατάγματος τοῦ ἐκδοθέντος πρὸς ἐκτέλεσιν καὶ συμπλήρωσιν τοῦ νόμου ἐκείνου, διὰ πράξεώς της εἶχεν ὁρίσει, ὅτι ἀφίεται, λόγῳ φύρας καὶ ὑποστάθμης, 40%, τοιουτοτρόπως δὲ ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ ζύθου κατήρχετο εἰς 18 λεπτὰ ἐπὶ ἑκάστης ὀκᾶς. Αὐτὸς εἶναι ὁ νόμος ὁ παλαιός. Κατὰ τὸ 1899 ἐψηφίσθη ὁ νόμος ὁ μέχρι τοῦδε ἰσχύων· ἀντὶ δὲ νὰ ἐπιβάλληται ἡ φορολογία, ὡς μέχρι τότε, ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ παραγομένου ζύθου, κατὰ νέον σύστημα καθιερώθη νὰ ἐπιβάλληται ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τῆς πεφρυγμένης κριθῆς, τῆς χρησιμευούσης διὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ ζύθου, καὶ ὑπελόγισεν ἡ ὑπηρεσία, ὅτι ἀπαιτοῦνται πρὸς παραγωγὴν μιᾶς ὀκᾶς ζύθου 184 δράμια πεφρυγμένης κριθῆς, ὑπελόγισε δὲ τὸν φόρον πρὸς 30 λεπτά, καὶ ἐπέβαλε τὸν φόρον ἐπὶ τῆς πεφρυγμένης κριθῆς, — ἐπέβαλε φόρον 65 λεπτῶν, νομίζω, ἐπὶ τῆς ὀκᾶς τῆς κριθῆς, — οὕτως ὥστε νὰ ἀναλογῇ ὅσος καὶ πρότερον φόρος ἐπὶ τῆς ὀκᾶς τοῦ ζύθου, ἀλλ’ ὅμως ὁ πραγματικὸς φόρος ἐπὶ τῆς ὀκᾶς τοῦ ζύθου δὲν ἦτο τοσοῦτος, ὅσος ἐφαίνετο, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπεβάλλετο. Ὡς καὶ πρότερον, ἐνῷ ὀνομαστικῶς ἦτο 30 λεπτά, πραγματικῶς δὲ 18 λεπτά, οὕτω καὶ μὲ τὸ κατόπιν νέον νομοσχέδιον, ἕνεκα τῆς ἀναλογίας, ἡ ὁποία καθιερώθη, — τῆς ἀναλογίας ποσοῦ κριθῆς πρὸς παραγωγὴν μιᾶς ὀκᾶς ζύθου — ὁ φόρος εἶναι σχεδὸν 15 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Εἶναι βεβαιωμένον, καὶ τὸ δέχεται καὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ὅτι πρὸς παραγωγὴν μιᾶς ὀκᾶς ζύθου δὲν ἀπαιτοῦνται 184 δράμια πεφρυγμένης κριθῆς, ἀλλ’ ἀρκοῦσιν ἑκατόν, ἀλλ’ ἀρκοῦσιν ἐνενήκοντα, ὅταν τὰ μηχανήματα ἦναι τέλεια. Δὲν ὑπῆρχε διάταξις ἀπαγορεύουσα τὴν παραγωγὴν ζύθου μὲ ποσὸν κριθῆς ὀλιγώτερον τῶν 184 δραμίων, καὶ τὰ καταστήματα παρῆγον τὸν ζῦθον μὲ ποσὸν κριθῆς ὀλιγώτερον, μὲ ποσὸν 90 δραμίων, ἐὰν εἶχον τέλεια μηχανήματα, μὲ ποσὸν δὲ 100 ἢ 110 δραμίων, ἐὰν δὲν εἶχον τοιαῦτα, οὕτως ὥστε ὁ πραγματικὸς φόρος ἦτο 15 λεπτά. Ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ νόμου ἐκείνου ἱδρύθη ἓν κατάστημα βιομηχανικὸν ἐν Ἀθήναις, τὸ ὁποῖον ἐδαπάνησε διὰ τὴν ἵδρυσίν του καὶ τὴν λειτουργίαν του ποσὸν δραχμῶν ὑπὲρ τὰ δύο ἑκατομμύρια, καὶ ἤρξατο λειτουργοῦν, — πρόκειται δὲ περὶ χρημάτων χρησιμοποιουμένων εἰς τοπικὴν βιομηχανίαν, εἰσαχθέντων δὲ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὅπου ἀπεκτήθησαν. — Τὸ κατάστημα αὐτὸ ἱδρύθη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου ἐκείνου, καὶ μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι μὲ τοιαύτην φορολογίαν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εὐδοκιμήσῃ καὶ ἀναπτύξῃ τὴν σχετικὴν βιομηχανίαν, ἀποβλέπον μάλιστα εἰς κατανάλωσιν περισσότερον εἰς τὸ ἐξωτερικόν, παρὰ εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Μὲ τὸν φόρον ὅμως, ὅστις ἐπιβάλλεται σήμερον, ἰδίᾳ δὲ μὲ τὴν διάταξιν, ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ παραγωγὴ ζύθου μὲ ποσὸν κριθῆς ὀλιγώτερον τῶν 100 δραμίων, ὁ φόρος δὲν ἀναλογεῖ πλέον πρὸς 15 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, ἀλλὰ πρὸς 22 λεπτά.

§98Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸς 22½.

§99Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Οἱ ὑπολογισμοὶ οἱ ἰδικοί μου πιθανὸν νὰ ἦναι ἐσφαλμένοι, ἀλλὰ, ὡς ἐνθυμοῦμαι, κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν, ὅτε ἔκαμα ὑπολογισμόν, ὁ φόρος ἦτο 22 λεπτά. Ὑπὸ τὸ σύστημα αὐτὸ βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ἡ βιομηχανία, ἥτις ἤδη ἤρχισε νὰ ἀναπτύσσηται. Διὰ τοῦτο ἔλαβον τὸν λόγον, ἵνα παρακαλέσω—χάριν αὐτῆς τῆς βιομηχανίας ὡρισμένως—τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐλαττώσῃ τὸ ποσὸν τοῦ φόρου, τὸ ἐπιβαλλόμενον ἐπὶ ἑκάστης ὀκᾶς κριθῆς. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἡ ὑπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴν ὑπέβαλε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὅπερ ὅμως δὲν ἐψηφίσθη, εἶχεν ὑπ’ ὄψει,—ὡς δὲν εἶχεν ὁ νόμος τοῦ 1899, ἀλλ’ ὡς ἔχει ὑπ’ ὄψει τὸ νομοσχέδιον τὸ σημερινὸν,—ὅτι δὲν ἀπαιτεῖται ποσὸν κριθῆς 184 δραμίων πρὸς παραγωγὴν μιᾶς ὀκᾶς ζύθου, εἶχεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι ἀπαιτοῦνται μόνον 110 δράμια, καὶ ἕως ἐκεῖ περιώριζε σχεδὸν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον. Ἐνόμισα δὲ ἀναγκαῖον νὰ ζητήσω νὰ ἐπιβληθῇ φόρος ἐπὶ ἑκάστης ὀκᾶς κριθῆς 75 λεπτά. Τὸ ποσὸν αὐτὸ μοὶ φαίνεται ἱκανὸν νὰ ἀποδώσῃ τὸν μέχρι τοῦδε ἀποδιδόμενον φόρον, νὰ ἀποδώσῃ μάλιστα καὶ πλείονα τούτου φόρον, ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι καὶ μεγάλως θὰ ἐνισχυθῇ διὰ τῆς τοιαύτης φορολογίας ἡ βιομηχανία ἡ τοπική. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν θεωρῆται ἀρκετὸν τὸ ποσὸν τῶν 75 λεπτῶν, δύναται διὰ προσθήκης πέντε λεπτῶν ἀκόμη νὰ ἐπιτευχθῇ ὅ,τι ζητεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Παρακαλῶ δὲ νὰ μὴ ἐπιμένῃ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 90 λεπτῶν, διότι εἶναι πιθανὸν, ὁ φόρος κριθῆς νὰ ἦναι δίκαιος δι’ ὅ,τι δήποτε ἄλλο, σχετικῶς ὅμως μὲ τὴν βιομηχανίαν τὴν ἀρξαμένην νὰ ἀναπτύσσηται, ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ μέχρι τοῦδε ἰσχύοντος νόμου, ὁ φόρος θεωρεῖται βαρὺς, καὶ θὰ τὴν καταστρέψῃ. Δὲν νομίζω δὲ, ὅτι ὁ λόγος, τὸν ὁποῖον εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου βλέπω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη χάριν τῆς οἰνοποιΐας νὰ μὴ ἐνισχυθῇ ἢ νὰ ἀποκλεισθῇ ἡ ζυθοποιΐα, ὅτι ὁ λόγος αὐτὸς εἶναι κατὰ πολὺ βάσιμος, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι πλὴν τῶν ἄλλων λόγων οἱ καταναλωταὶ τοῦ ζύθου δὲν εἶναι καὶ καταναλωταὶ τοῦ οἴνου, καὶ δὲν γίνεται μετάθεσις καταναλωτῶν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς εἴδους εἰς τὸ ἄλλο. Πρόκειται περὶ δύο τάξεων ὅλως ἀσχέτων, καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἐπηρεάσῃ ἡ ἀνάπτυξις τῆς ζυθοποιΐας τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰνοποιΐας.

§100Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ μάλιστα.

§101Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κυνουρίας Βουλευτὴς ὑπέλαβεν, ὅτι διὰ τοῦ ἐπιβαλλομένου φόρου εἶναι δυνατὸν νὰ καταστραφῇ ἡ βιομηχανία τῆς ζυθοποιίας. Δὲν συμμερίζομαι τὸν φόβον τοῦτον, διότι, καθ’ ἃς ἔχω βασίμους πληροφορίας, ἡ βιομηχανία αὕτη δύναται νὰ λειτουργήσῃ μετὰ κέρδους καὶ μὲ τὸν φόρον τῶν 90 λεπτῶν, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν ἔχω δὲ τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἐξεδήλωσε πρὸ ὀλίγου ὁ κύριος Βουλευτὴς, διότι φρονῶ, ὅτι, ἀφ’ ὅτου εἰσήχθη ἡ χρῆσις τοῦ ζύθου ἐν Ἑλλάδι, ἠλαττώθη ἡ κατανάλωσις τοῦ οἴνου. Ἔχω περὶ τούτου πληροφορίας ἐξηκριβωμένας. Γινώσκω δὲ καὶ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, ὅτι ἄλλοτε, ὅταν τις λόγῳ περιπάτου ἢ ἀναψυχῆς ἐξήρχετο πρὸς τὸ προάστειον τῶν Πατησίων, εὕρισκεν ἐκεῖ πολὺ κόσμον ἀναστρεφόμενον εἰς τὰ καφενεῖα ἢ τὰ παντοπωλεῖα καὶ πίνοντα πάντοτε οἶνον ῥητινίτην· ἀφ’ ὅτου ἐγκατεστάθη ἐκεῖ τὸ ἐργοστάσιον ζυθοποιΐας, οἴνου ῥητινίτου ὀλίγη γίνεται χρῆσις· γινώσκω δὲ ἐξ ἀνθρώπων ἐξ ἐπαγγέλματος πωλούντων ῥητινίτην, ὅτι, ἀφ’ ὅτου ἐπεξετάθη ἡ κατανάλωσις τοῦ ζύθου, ἠλαττώθη ἡ κατανάλωσις τοῦ οἴνου εἰς τὸ ἥμισυ. Ταῦτα δὲ λέγω, οὐχὶ διότι νομίζω ὅτι ἡ ἐπὶ τοῦ ζύθου ἐπιβαλλομένη φορολογία εἶναι μεγάλη, ἢ ὅτι εἶναι δυνατὸν ἄνευ αὐτῆς νὰ καταστραφῇ ἡ βιομηχανία τῆς οἰνοποιΐας, ἀλλὰ διότι ἡ κατανάλωσις τοῦ ζύθου δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν βιομηχανιῶν, τὰς ὁποίας πρέπει τὸ Κράτος μετὰ θυσίας νὰ ὑποστηρίζῃ. Τὴν ἀνέχεται καὶ τὴν παρακολουθεῖ, ἐφ’ ὅσον αὕτη δύναται νὰ ζήσῃ ἄνευ βλάβης ἄλλου κλάδου, σπουδαιοτέρου, τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Κυνουρίας Βουλευτὴν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν πρότασίν του, ὅπως ἐλαττωθῇ ὁ φόρος τῶν 90 λεπτῶν.

§102ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὑπέβαλον μίαν σύστασιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Δὲν πρόκειται νὰ ζητήσω τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς συστάσεως ταύτης. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ μὴ τὴν δεχθῇ, δὲν ἔχω νὰ ἐπιμείνω. Ὅ,τι ἐγὼ δὲν ἐφαντάσθην, εἶναι τοῦτο, ὅτι δύναται νὰ παραβλάπτηται ἡ οἰνοποιΐα ἕνεκα τῆς ζυθοποιΐας. Δὲν πρόκειται περὶ ποτοῦ πωλουμένου εἰς τὴν αὐτὴν τιμὴν μὲ τὸν οἶνον, περὶ ποτοῦ, τοῦ ὁποίου νὰ δύναται νὰ γείνῃ χρῆσις ἀνεξαρτήτως ἀπὸ ὅλας τὰς κοινωνικὰς τάξεις· δὲν πρόκειται δὲ οὔτε περὶ ποτοῦ περιέχοντος τὰ αὐτὰ συστατικὰ διὰ τὴν βιομηχανίαν· ἀλλ’ ἐγὼ ἀκόμη ἤθελον προτιμήσει νὰ βλέπω τοὺς ἀνθρώπους καταναλίσκοντας χρῆμα διὰ τὸν ζῦθον παρὰ διὰ τὸν οἶνον, καὶ ἐπιθυμῶ νὰ βλέπω περισσότερα ζυθοπωλεῖα ἐν Ἀθήναις, παρὰ ταβέρνες.

§103Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, εὑρίσκω τὸν φόρον τῶν 90 λεπτῶν ἐπὶ ἑκάστης ὀκᾶς βύνης ὑπερβολικόν, μολονότι δὲ τὸ ἔθνος ἡμῶν εἶναι παραγωγὸν οἴνου, καὶ συμφέρον ἔχει νὰ καταναλίσκεται ὁ οἶνος, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον, θεωρῶ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ σπουδαῖος διαγωνισμὸς μεταξὺ τοῦ ζύθου καὶ τοῦ οἴνου. Ὁ ζῦθος, ἐὰν γενικεύηται, γενικεύεται διότι μεταβάλλεται ἡ κοινωνία. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἤμεθα σήμερον εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ 1830 ἢ τοῦ 1840, ὅτε δὲν εὑρίσκετο ποτὸν ἄλλο εἰς τὰ καφενεῖα διὰ τοὺς θαμῶνας ἢ μόνον ῥακὶ καὶ κρασί. Ἡ κοινωνία σήμερον μεταβάλλει συνηθείας, καὶ θέλει καὶ ἄλλα ποτά, καὶ ἐκτὸς ἄλλων ἀρέσκεται καὶ εἰς τὸν ζῦθον μᾶλλον ἢ εἰς τὸν ῥητινίτην. Τοῦτο εἶναι φυσικόν. Δὲν προέρχεται ἐκ τοῦ ὅτι εἶναι καλλίτερος ὁ ζῦθος ἀπὸ τὸν οἶνον. Ἀλλὰ ὁ οἶνος εἶναι μᾶλλον ἐπιτραπέζιον ποτόν, ἐνῷ ὁ ζῦθος, ὡς δροσιστικὸν ποτόν, ἁρμόζει περισσότερον τοῦ οἴνου εἰς τὰς ἄλλας παρὰ τὸ φαγητὸν ὥρας. Σκοπεῖ μᾶλλον ν’ ἀντικαταστήσῃ τοὺς καφέδες καὶ τὰ λουκούμια καὶ τὰ ῥακιὰ εἰς τὰ καφενεῖα. Ἑπομένως θεωρῶ καὶ ἐγὼ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ καταστήσωμεν ἐν Ἑλλάδι δύσκολον τὴν παραγωγὴν καὶ τὴν κατανάλωσιν τοῦ ζύθου ἐπ’ αὐτῷ τῷ φόβῳ. Ἀλλαχοῦ — καὶ παράδειγμα ἡ Γαλλία — ὑπάρχει μεγαλείτερον ὑπὲρ τοῦ οἴνου συμφέρον ἴσως, παρ’ ὅ,τι ἐν Ἑλλάδι· ἐν τούτοις ἀφίνεται ἐλεύθερος ὁ ζῦθος, φορολογούμενος χωριστά. Νομίζω ὅτι ὁ μὲν δυνατὸς φορολογεῖται πρὸς φράγκα 3,75 τὸ ἑκατόλλιτρον, ἐκτὸς τοῦ φόρου εἰσόδου εἰς Παρισίους, ὁ ὁποῖος εἶναι μέγας, ἀλλὰ πάντως πολὺ κατώτερος, ἴσως καὶ κάτω τοῦ ἡμίσεος τοῦ φόρου, τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλει τὸ παρὸν νομοσχέδιον, αὐξάνον αὐτὸν ἄνω τοῦ ὑπάρχοντος κατὰ 15 λεπτά, νομίζω, ἢ 25 λεπτά, — διότι ἦτο 65 ἄλλοτε, πρὸ τοῦ 1899 ἦτο 75 λεπτά, τώρα γίνεται 90. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό, ὅτι ἐπιβάλλεται βαρὺς φόρος· ἐπιβάλλεται καὶ ἡ ὑποχρέωσις, ὅπως παράγηται ἐξ ὡρισμένου ποσοῦ βύνης ὡρισμένον ποσὸν ζύθου. Τοιουτοτρόπως δὲ παρακωλύεται βιομηχανία, ἡ ὁποία πανταχοῦ τῆς Εὐρώπης ὑπάρχει ἐλευθέρα ἐν τῇ κατασκευῇ τοῦ ζύθου, καθ’ ἣν παράγονται δύο εἴδη ζύθου, ζῦθος δυνατὸς καὶ ζῦθος ἀσθενέστερος, παράγονται δὲ καὶ οἱ δύο οὗτοι ζῦθοι ἐκ τοῦ αὐτοῦ ποσοῦ βύνης. Ἠδύνατο τοῦτο καὶ παρ’ ἡμῖν νὰ γίνηται, καὶ θὰ ἦτο ὁ εἷς ἀκριβότερος, ὁ ἕτερος εὐθηνότερος, θὰ ἠδύνατο δὲ νὰ κανονίζηται ἡ τιμὴ μεταξὺ παραγωγῶν καὶ καταναλωτῶν. Ἀλλ’ ἐδῶ, δὲν γνωρίζω διατὶ, ἠθέλησε τὸ νομοσχέδιον νὰ ὁρίσῃ, ὅτι ἐκ τόσου ποσοῦ βύνης πρέπει νὰ παράγηται τόσον ποσὸν ζύθου, καὶ ἐὰν δὲν παραχθῇ τόσον ποσόν, ἐπιβάλλονται ποιναὶ βαρεῖαι. Ἀφοῦ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένει ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τῶν 90 λεπτῶν, θὰ παρακαλέσω αὐτόν, τοὐλάχιστον νὰ συμμορφώσῃ καὶ τὸ ἄρθρον τοῦτο πρὸς ἄλλο ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον παραδέχεται ἄλλην ἀναλογίαν, καθ’ ἣν 90 δράμια βύνης παράγουσι μίαν ὀκᾶν ζύθου.

§104Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι λάθος.

§105Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ἦναι λάθος.

§106Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἄρθρον 9, ἐδάφιον γʹ, βεβαίως εἶναι λάθος.

§107Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ ἐδάφιον γʹ λέγει: «Αἱ ποιναὶ τοῦ ἄρθρου 8 ἐπιβάλλονται προσέτι κατὰ τὰς ἑξῆς περιπτώσεις... γʹ) Ἐὰν κατὰ παράβασιν τοῦ ἄρθρου 3 κατεσκευάσθη ζῦθος ἐπὶ ἀναλογίᾳ ἐλάσσονι τῶν 90 δραμίων βύνης καθ’ ἑκάστην ὀκᾶν ζύθου.»

§108Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι λάθος.

§109Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπιτρέπετε, Κύριε; Αὐτὸ εἶναι ὑπὲρ τῶν ζυθοποιῶν, διότι ἐδῶ πρόκειται περὶ ποινικῶν διατάξεων. Λοιπὸν 100 εἶναι ἡ ἀναλογία ἡ ἐκ τοῦ νόμου. Τότε ἐπιβάλλονται ποιναί, ἐὰν ὁ ζυθοποιὸς βεβαιώσῃ ὀλιγώτερον τῶν 90 δραμίων.

§110Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Διατὶ τότε νὰ ὁρίσητε 100;

§111Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι 100 εἶναι ἡ ἀναλογία, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐπιβάλληται. Ὅταν πρόκηται περὶ φόρου, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ πάντοτε ἕν περιθώριον.

§112Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δηλαδὴ μέχρις 90 δραμίων δὲν ὑπόκειται εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου ἐπιβαλλομένην ποινήν.

§113Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτοὶ ἐζήτησαν τοῦτο. Ὅπου ὑπάρχει ποινικὴ καταδίωξις, παρέχεται πάντοτε ἕν περιθώριον, 5 ἕως 10%, τὸ ὁποῖον ἂν ὑπερβῇ τις, ὑποβάλλεται εἰς τὴν ποινήν.

§114Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δύο λόγους ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔφερεν, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζει τὴν γνώμην του, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει. Ὁ πρῶτος λόγος εἶναι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ φανῶμεν εὐμενεῖς πρὸς τὸν ζῦθον, διότι ἀνταγωνίζεται πρὸς τὸν οἶνον, καὶ ἐπειδὴ ἡ χώρα ἡμῶν εἶναι οἰνοπαραγωγός, βλάπτεται τὸ κυριώτερον αὐτῆς προϊόν, ὁ οἶνος· ὁ ἕτερος λόγος εἶναι, ὅτι πείθεται ἐκ πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχει, ὅτι τὰ ἐργοστάσια ζυθοποιίας σήμερον ἀπολαμβάνουσι τοσαῦτα κέρδη, ὥστε ἡ φορολογία τοῦ ζύθου δὲν θὰ φέρῃ τὴν παράλυσιν αὐτῶν. Καὶ ἐπὶ μὲν τοῦ πρώτου λόγου, κύριε Πρόεδρε, δὲν φρονῶ ὅτι δύναταί τις ν’ ἀσχοληθῇ σπουδαίως, διότι βεβαίως δὲν εἶναι δυνατόν ποτε νὰ περιορίσωμεν τοὺς ζυθοπότας, προσθέτοντες ἐπὶ ἑκάστης ὀκᾶς ζύθου φόρον τεσσάρων λεπτῶν,— διότι διὰ τῆς τροπολογίας τοῦ κυρίου ἐκ Κυνουρίας συναδέλφου προτείνεται ἡ ἐλάττωσις τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους τῆς βύνης ἀπὸ 90 λεπτῶν εἰς 75, συνεπῶς εἰς ἑκάστην ὀκᾶν ζύθου ἀναλογοῦσι 4 λεπτά. — Δὲν ὑποθέτω λοιπόν, ὅτι θὰ παύσουν οἱ ἄνθρωποι νὰ πίνωσι ζῦθον ἕνεκα τῆς προσθήκης φόρου τεσσάρων λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἡ πεῖρα ἀποδεικνύει, ὅτι οὐδόλως ἔπαυσεν ἐν Ἑλλάδι, καὶ δὴ ἐν Ἀθήναις, ἡ κατανάλωσις τοῦ οἴνου εὐθὺς ὡς ἤρχισε νὰ γίνηται κατανάλωσις ζύθου, διότι ὁ οἶνος εὑρίσκει πάντοτε κατανάλωσιν· ἴσως μάλιστα θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἐγίνετο μεγαλειτέρα κατανάλωσις ζύθου ἢ οἴνου, διότι ὁ ζῦθος εἶναι ὑγιεινότερος. Συνεπῶς ὁ πρῶτος λόγος δὲν ἔχει βασιμότητά τινα. Ὡς πρὸς τὸν δεύτερον λόγον, δὲν φρονῶ, Κύριοι, ὅτι ἤδη, ὅτε ἔχομεν εἰς τὰ σπάργανα μίαν βιομηχανίαν, ἰδίως ἓν ἐργοστάσιον, τὸ ὁποῖον λειτουργεῖ ἄριστα καὶ εἶναι ἐκ τῶν καλλιτέρων ἐργοστασίων, δὲν φρονῶ, λέγω, ὅτι πρέπει νὰ τὸ ἐπιβαρύνωμεν εὐθὺς ἀμέσως, ἅμα τῇ ἐνάρξει τῆς λειτουργίας αὐτοῦ· τοὐναντίον, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τὸ ἐνισχύσωμεν ἐπὶ ἓν ἢ δύο ἔτη, καὶ ἂν ὁ χρόνος καταδείξῃ, ὅτι τὸ κατάστημα τοῦτο ἔχει τοσαῦτα κέρδη, ὥστε νὰ δύναται νὰ προστεθῇ φόρος 15 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν βύνης, δυνάμεθα τὸ ἑπόμενον ἔτος νὰ προσθέσωμεν αὐτόν. Ἄλλως τε, Κύριοι, τί πρόκειται ἐκ τοῦ φόρου τούτου νὰ κερδίσῃ τὸ Ταμεῖον Ἀμύνης; Πρόκειται περὶ 17,000 δραχμῶν ἐτησίως· νομίζω δὲ, ὅτι μὲ τόσον ποσὸν δὲν δύναται νὰ ἐξοπλισθῇ ὁ ἑλληνικὸς στρατός. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κυνουρίας πρέπει νὰ γείνῃ δεκτή.

§115Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀλίγας λέξεις θὰ προσθέσω εἰς ὅσα εἶπον οἱ κύριοι συνάδελφοι, καὶ ταύτας ἀπὸ γενικῆς ὅλως ἐπόψεως, χωρὶς νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας. Καὶ ἀποβλέπω πρὸ παντὸς εἰς ἐκφράσεις τινὰς τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τῶν ὁποίων συνώδευσε τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Εἰς τὰς ἐκφράσεις ἐκείνας εὗρον ἓν πνεῦμα, δὲν λέγω δυσμενὲς πρὸς τὴν ζυθοποιΐαν, ἀλλὰ πάντως εὐμενὲς πρὸς τὴν οἰνοποιΐαν. Τὸ πνεῦμα τοῦτο τῆς τοιαύτης πρὸς τὴν οἰνοποιΐαν εὐμενείας βεβαίως δὲν εἶναί τι ἀξιοκατάκριτον. Ἀλλὰ νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ ἰδέα τῆς προστασίας βιομηχανίας τινὸς δύναται νὰ ἔχῃ ἐφαρμογήν, μόνον ὅταν πρόκηται νὰ κρίνωμεν μεταξὺ βιομηχανίας ξένης καὶ ἐντοπίας. Βεβαίως τότε, ἀκολουθοῦντες καὶ καλῶς πράττοντες, τὴν ἀρχὴν τῆς προστασίας, —ὑπὸ τοὺς ὅρους ὅμως, ἐννοεῖται, πάντοτε, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἡ προστασία ἐπιτρέπεται, — προστατεύομεν τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν. Καὶ εἶναι γνωστοὶ οἱ ὅροι, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἐπιτρέπεται ἡ προστασία. Ἀλλ’ οὐδέποτε αὐτὴ ἡ προστασία, ἡ ὑπὸ τοιούτους πάντοτε ὅρους, δύναται νὰ ἐπεκταθῇ ἐπὶ βιομηχανίας ἐντοπίας, ἀπέναντι ἄλλης βιομηχανίας ἐπίσης ἐντοπίας. Τὸ τοιοῦτον καὶ ἀπολύτως πρέπει νὰ θεωρηθῇ τόσον ἀποκρουόμενον, ὅσον ἤθελε θεωρηθῇ ἀποκρουόμενον τὸ νὰ προστατεύηται εἷς πολίτης εἰς τὰ δικαιώματά του τὰ ἀτομικὰ περισσότερον ἀπὸ ἕνα ἄλλον, μόνον διότι ἐκεῖνος θεωρεῖται χρησιμώτερος εἰς τὴν κοινωνίαν. Πᾶσα βιομηχανία, ἡ ὁποία δὲν προσκρούει εἰς ὅρους δημοσίας ὑγιεινῆς ἢ δημοσίας ἀσφαλείας, λειτουργοῦσα ἐν τῷ τόπῳ, πρέπει ἐξ ἴσου νὰ προστατεύηται· ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐπιτρέπεται προτίμησις μεταξὺ ἐγχωρίων βιομηχανιῶν, ἐκτὸς ἐὰν μία βιομηχανία παρέχῃ τι τὸ ἐπιβλαβὲς, ἐνῷ ἡ ἄλλη δημιουργεῖ τι τὸ ὠφέλιμον εἰς τὰ γενικὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους. Ἄλλως ἡ ἰσότης πρέπει νὰ τηρῆται ἀνεπιφυλάκτως, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον τὸ Κράτος δὲν εἶναι ἰδιώτης, διὰ νὰ σκέπτηται, ποίαν βιομηχανίαν ὀφείλει νὰ μετέλθῃ κατὰ προτίμησιν. Τὸ Κράτος δὲν σκέπτεται, ὡς ὁ ἰδιώτης, ἂν πρέπει νὰ μετέλθῃ τὸν ζυθοποιὸν ἢ τὸν οἰνοποιὸν, ἵνα ἀποφασίζῃ νὰ μετέλθῃ ἐκεῖνο τὸ ἐπάγγελμα, ἀνταγωνιζόμενος πρὸς τοὺς ἄλλους ἐπαγγελματίας, τὸ Κράτος οὐδέποτε πρέπει νὰ πράξῃ τοῦτο· αὐτὸ ἔχει ἴσην θέσιν ἀπέναντι τῶν ἐπαγγελματιῶν, καὶ τότε ἐπιτρέπεται ἡ εὐμένεια εἴς τινας, ὅταν ὡρισμένη τις βιομηχανία παρίσταται ἐπιβλαβής. Τοῦτο π. χ. συμβαίνει ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων, καὶ δικαίως εἴμεθα δυσμενεῖς κατὰ τῆς οἰνοπνευματοποιΐας. Ἀλλὰ νῦν πρόκειται περὶ τῆς ζυθοποιΐας, ἡ δὲ ζυθοποιΐα δὲν εἶναι βιομηχανία ἐπιβλαβής, εἶναι ὠφέλιμος, καὶ βλέπομεν εὐτυχῶς τὴν βιομηχανίαν ταύτην προοδεύσασαν ἐπ’ αἰσιωτάτοις οἰωνοῖς. Μὴ ἆρά γε τὸ Κράτος δύναται ἤδη νὰ εἴπῃ «δὲν εὐνοῶ τὴν βιομηχανίαν αὐτήν»; Ἀλλ’ οὕτω ἕκαστος, ὅταν θέλῃ νὰ εἰσαγάγῃ βιομηχανίαν τινὰ εἰς τὸ Κράτος, πρέπει νὰ σκέπτηται, ἂν τυχὸν τὸ Κράτος, ἐξ οἱωνδήποτε λόγων, θὰ θελήσῃ νὰ τὴν περιβάλῃ κατόπιν διὰ τῆς δυσμενείας του ἢ διὰ τῆς εὐμενείας του! Ἀλλὰ πῶς θὰ τολμῶνται βιομηχανικαὶ ἐπιχειρήσεις σημαντικαί, ἂν ἐπικρατήσωσι τοιαῦται ἀρχαί; Ἐν τούτοις τοιαῦτά τινα ἐσήμαινον αἱ ἐκφράσεις, ἃς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτε εἰσῆγε τὸ νομοσχέδιον, διότι, οἱονεὶ συλλυπούμενος τοὺς ἐπιχειρήσαντας τὴν βιομηχανίαν τοῦ ζύθου, ἔλεγε περίπου τοιαῦτά τινα: «Ἀναγνωρίζω, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, δηλαδὴ οἱ Κλωναρίδαι, ἐθυσίασαν πολλά, διὰ νὰ εἰσαγάγωσι μίαν βιομηχανίαν τελειοτάτην, ἐφάμιλλον πρὸς τὴν εὐρωπαϊκὴν, ἀλλὰ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν ἐσκέφθησαν νὰ ἐπιδοθῶσι, μὲ τὴν ἔκτακτον δραστηριότητά των, εἰς μίαν ἄλλην χρησιμωτέραν βιομηχανίαν, βιομηχανίαν εὐνουμένην, ἡ ὁποία ἤθελε τύχει πάσης προστασίας». Ἐλυπεῖτο ὁ κ. Ὑπουργὸς, διότι δὲν ἐπέτυχον εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς βιομηχανίας των, ἐνῷ εἶναι καθ’ ἑαυτοὺς ἄξιοι προστασίας. Ἀλλὰ, Κύριοι, ταῦτα εἶναί τι πολὺ κακὸν, τιθέμενα ὡς παράδειγμα καὶ ὡς προαγγελία εἰς πάντα, ὅστις ἤθελεν ἐπιχειρήσει βιομηχανίαν, νὰ φοβῆται, μὴ τυχὸν δὲν τύχῃ τῆς εὐμενείας τοῦ Κράτους. Καὶ ταῦτα μὲν ἀπολύτως. Ἀλλ’ ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν, δὲν πρέπει, Κύριοι, νὰ ἀνησυχῶμεν, μήπως βλαφθῇ ἡ οἰνοποιΐα ἐκ τῆς ζυθοποιΐας. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, ἀλλ’ ἡ οἰνοποιΐα ἐν Ἑλλάδι δὲν ἔχει ἀνάγκην τοιαύτης προστασίας, οὔτε δύναται νὰ προστατευθῇ διὰ τοιούτων περιορισμῶν. Ἡ οἰνοποιΐα δύναται νὰ προοδεύσῃ ὑπὸ ἄλλους ὅρους· ἄλλα εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται, ἵνα προοδεύσῃ πραγματικῶς ἡ οἰνοποιΐα ἐν Ἑλλάδι. Καὶ ὅταν σκεπτώμεθα περὶ οἰνοποιΐας, πρέπει πρὸ πάντων νὰ σκεφθῶμεν, πῶς θὰ κατασκευάζωμεν οἴνους ἀξίους τῆς εὐαισθήτου γεύσεως τῶν ἀνθρώπων ἐν γένει, καὶ τῶν ἐν Ἑλλάδι οἰκούντων καὶ τῶν ἁπανταχοῦ τοῦ κόσμου, διότι, — δὲν πρέπει νὰ τὸ κρύπτωμεν — ἐνῷ ἔχομεν πολύτιμον ὑλικόν, ἡ οἰνοποιΐα ἐν Ἑλλάδι δὲν προώδευσε, δὲν ἐπεξετάθη τοὐλάχιστον ἡ παρατηρηθεῖσα πρόοδος, ὅπως ἔχωμεν ἀφθόνους καλοὺς οἴνους. Ἀκριβῶς λοιπὸν, σκεπτόμενοι περὶ τῆς οἰνοποιΐας ἐν Ἑλλάδι, πρέπει νὰ σκεφθῶμεν περὶ τῶν ὅρων, ὑπὸ τοὺς ὁποίους δύναται ἡ ἀληθὴς οἰνοποιΐα νὰ ἀναπτυχθῇ, διὰ νὰ φθάσῃ καὶ εἰς ἐξαγωγὴν ἀξίαν λόγου εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἥτις μόνη δύναται νὰ ὑπάρξῃ ὠφέλιμος διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ ν’ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὰς σκέψεις αὐτὰς, καὶ νὰ νομίζωμεν ὅτι προστατεύομεν τὴν οἰνοποιΐαν, περιορίζοντες τὴν ζυθοποιΐαν, νομίζω ὅτι εἶναι πεπλανημένη ἰδέα. Συμφωνῶ λοιπὸν μετὰ τῆς προτάσεως τοῦ κ. ἐκ Κυνουρίας Βουλευτοῦ, νὰ μειωθῇ κατά τι ἡ φορολογία τοῦ ζύθου.

§116Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτε πέρυσιν ἐτελοῦντο τὰ ἐγκαίνια τῶν μεγάλων καταστημάτων Κλωναρίδου, ἀθρόα δ’ ἔσπευδε πᾶσα ἡ πόλις, ἵνα πανηγυρίσῃ τὴν ἐγκατάστασιν ἐν τῇ πόλει τοιούτου βιομηχανικοῦ ἐργοστασίου, ἔσπευσε κληθεὶς νὰ παραστῇ εἰς αὐτὰ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Βλέπων ἐγὼ αὐτὸν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ, καθ’ ἣν ὥραν ἐψάλλετο ὁ ἁγιασμὸς, ἔλεγον πρός τινα φίλον μου, παριστάμενον ἐκεῖ, ὅτι ἀτυχὴς ἔμπνευσις ὑπηγόρευσεν εἰς τὸν κ. Κλωναρίδην νὰ καλέσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὰ ἐγκαίνια, διότι εὐθὺς ἀμέσως ἡ πρώτη ἰδέα, τὴν ὁποίαν ἔμελλε νὰ σχηματίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἦτο νὰ ἐπιβάλῃ φόρον νέον εἰς τὸ κατάστημα τοῦτο. Ἡ πρόρρησίς μου ἐκείνη ἐπηλήθευσε κατὰ γράμμα· καὶ πράγματι εὐθὺς μετὰ τὰ ἐγκαίνια τοῦ καταστήματος ἐκείνου φαίνεται ὅτι συνετάχθη τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου αὐξάνεται ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ ζύθου. Τὸ ἄρθρον 2 μαρτυρεῖ περὶ τούτου. Τὸ ἄρθρον 2 ἐπιβάλλει πρόσθετον φόρον ἐπὶ τῆς ὀκᾶς τῆς βύνης 25 λεπτά· ἐνῷ δηλ. ὁ φόρος ἦτο 65 λεπτά κατ’ ὀκᾶν, σήμερον αὐξάνει εἰς 90, ἤτοι 25 περιπλέον, ἐνῷ ὁ πρὸ τοῦ 1899 φόρος, καθὼς πολὺ ὀρθῶς ἀνέπτυξεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κυνουρίας, ἀνήρχετο εἰς λεπτὰ 80. Ἐρωτᾶται, ἡ αὔξησις αὕτη τοῦ φόρου θὰ φέρῃ αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος τοῦ Ταμείου Ἀμύνης, διὰ τὸ ὁποῖον προορίζεται; Ὅταν αὐξάνῃ τὸ ποσὸν τῆς φορολογίας ἑνὸς ποτοῦ πολυτελείας, ὡς εἶναι ὁ ζῦθος, βεβαίως δὲν δύναμαι νὰ πιστεύσω, ὅτι θὰ αὐξήσῃ καὶ ἡ κατανάλωσις, καὶ ὅτι ἑπομένως θὰ ἔχωμεν αὔξησιν τῶν εἰσοδημάτων τοῦ Ταμείου Ἀμύνης. Φρονῶ τοὐναντίον, ὅτι ἡ αὔξησις αὕτη ἀντιστρατεύεται εἰς τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ὁποία εἶναι ἐπιθυμία καθαρῶς ταμιευτικὴ, διότι πάντα τὰ ἄλλα, τὰ ὑπ’ αὐτοῦ λεγόμενα, ὅτι δῆθεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου σκοπεῖ τὴν προστασίαν τοῦ οἴνου, οὐδεμίαν ἀπολύτως βάσιν ἔχουσι, διότι ὁ οἶνος δὲν ἔχει ἀνάγκην τοιαύτης προστασίας. Ἡ τιμὴ τοῦ ζύθου σήμερον εἰς τὰ καταστήματα Κλωναρίδου εἶναι 91 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ἐν ποσότητι, τὰ δὲ καταστήματα τὰ ἄλλα, τὰ μαγαζεῖα τῆς λιανικῆς πωλήσεως, πωλοῦσι τὸν ζῦθον πρὸς 1 καὶ 20. Ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν νὰ χωρήσῃ τις ὑποψία, ὅτι τιμὴ ποτοῦ πρὸς 1 καὶ 20 τὴν ὀκᾶν δύναται νὰ συντελέσῃ, ὥστε νὰ ἐλαττωθῇ ἡ κατανάλωσις τοῦ οἴνου, ὅστις πωλεῖται πρὸς 60 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν; Ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι ὁ ζῦθος πίνεται καθ’ ἃς ὥρας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ποθῇ ἄλλο τι ἢ ζῦθος σχεδόν. Διὰ τὸ γεῦμα γίνεται κατανάλωσις οἴνου. Πανταχοῦ, καὶ ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ, καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Γερμανίᾳ, ὅπου πλεονάζει ὁ ζῦθος, γίνεται χρῆσις οἴνου.

§117Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἴσως μόνον κατὰ Κυριακήν.

§118Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἦτο μεγάλη πλάνη, νὰ πιστεύσῃ τις ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν ἀποβλέπει εἰς τὴν δημιουργίαν προσόδου ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Ἀμύνης, ἀλλ’ εἰς τὴν προστασίαν τοῦ οἴνου· ὁ οἶνος ἔχει ἀνάγκην προστασίας, ἀλλὰ βεβαίως προστασία δὲν εἶναι αὐτή, τὴν ὁποίαν σκοπεῖτε ὑμεῖς διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀφοῦ ὑμεῖς ἀφήσατε ἐλεύθερον τὸ πεδίον νὰ κατασκευάζηται οἶνος σταφιδίτης, ὁ ὁποῖος πωλεῖται πρὸς 20 ἢ 30 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, βεβαίως εἶναι εἰρωνεία, νὰ ἔρχησθε νὰ λέγητε, ὅτι διὰ τῆς αὐξήσεως ταύτης τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ ζύθου σκοπεῖτε τὴν προστασίαν τοῦ οἴνου. Ὁ οἶνος τρέχει κίνδυνον ἐκ τοῦ σταφιδίτου, ὄχι ποτὲ ἐκ τοῦ ζύθου. Καὶ δὲν εἶναι ἀκριβὲς τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἄλλοτε ὁ κόσμος, ἐξερχόμενος πρὸς τὰ Πατήσια, ἔτρεχεν εἰς τὰ οἰνοπωλεῖα, ἐνῷ σήμερον τρέχει εἰς τοῦ Κλωναρίδου. Οὐδέποτε, ἀπὸ 25 ἐτῶν τοὐλάχιστον, ὡς ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι, οὐδέποτε ἦσαν οἰνοπωλεῖα εἰς τὴν ὁδὸν Πατησίων· πάντοτε ἦσαν ζυθοπωλεῖα. Ἡ διαφορὰ εἶναι, ὅτι τότε ἐπίνετο ζῦθος αἰσχίστης ποιότητος, τώρα δὲ πίνεται ζῦθος λαμπρᾶς ποιότητος, κατασκευαζόμενος ὑπὸ ἐργοστασίων ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν τελείων. Καὶ τώρα ἀκριβῶς ἐρχόμεθα νὰ θέσωμεν πέδας εἰς τὴν ἐπιχείρησιν ταύτην καὶ νὰ τὴν καταστρέψωμεν! Διὰ τίνα λόγον καὶ κατὰ ποίαν λογικὴν ὁ ζυθοποιὸς νὰ θεωρῆται ὑποδεέστερος τοῦ οἰνοποιοῦ, καὶ ἀνάξιος νὰ τύχῃ οὐχὶ προστασίας τινὸς, ἀλλὰ καὶ ἀνοχῆς τῆς Πολιτείας, ἀνάξιος ἴσης μερίμνης ἐκ μέρους τοῦ Κράτους; Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Βουλήν, ἐὰν θέλῃ πράγματι νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν δημιουργίαν προσόδου ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τῆς Ἀμύνης, ὡς βεβαίως σκοπεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ μὴ αὐξήσῃ κατὰ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ζητεῖ τὸ νομοσχέδιον, τὸν φόρον ἐπὶ τῆς βύνης, ἀλλὰ νὰ φέρῃ αὐτὸν εἰς ἀναλογίαν πρὸς τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐπληρώνετο ἄλλοτε, δηλαδὴ 72 ἢ ἐπὶ τέλους 75 λεπτὰ, ὥστε νὰ δυνηθῇ ν’ ἀναπτυχθῇ ἡ βιομηχανία αὕτη, ἥτις εἶναι ἐγχώριος, διότι σὺν τῷ χρόνῳ δι’ ἐγχωρίων ἐντελῶς προϊόντων θὰ ἐργασθῇ, διότι ἔχομεν κριθὴν ἐξαιρέτου ποιότητος, ἥτις δύναται νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν βύνην, κριθὴν παραγομένην ἐν Θεσσαλίᾳ, καὶ ἀποστελλομένην εἰς τὴν Γαλλίαν μὲ ὑπερτίμησιν τῆς τιμῆς πάσης ἄλλης κριθῆς. Ἀνάλογος, οὐχὶ βαρεῖα, φορολογία θὰ ἐπιτρέψῃ τῇ ἑλληνικῇ ζυθοποιΐᾳ νὰ προοδεύσῃ, διότι καὶ ἡ βιομηχανία αὕτη ἔχει δικαιώματα νὰ προστατευθῇ, ἢ τοὐλάχιστον, ἂν δὲν προστατευθῇ, νὰ μὴ καταδιωχθῇ ἀπηνῶς, ὡς σκοποῦμεν νὰ καταδιώξωμεν αὐτήν. Διότι καὶ τὴν ὕλην τὴν πρώτην, ὡς εἶπον, τὴν κριθὴν, δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἀξιόλογα, καὶ ἐν ποσῷ ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος παραγομένῳ, ἐπ’ ἀγαθῷ καὶ τῆς γεωργίας ἡμῶν, ὑπὲρ ἧς βεβαίως ἐνδιαφέρεται πᾶσα ἡ Βουλή· διότι δὲν πρέπει νὰ ἀμφιβάλωμεν, ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἐτῶν οἱ αὐτοὶ ἢ ἄλλοι καταστηματάρχαι ἢ βιομήχανοι θὰ δυνηθῶσι νὰ κατασκευάσωσι τὴν βύνην ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν, ἐὰν εὑρίσκῃ ὅτι ἔχουσι βάσιν τὰ λεχθέντα, νὰ μὴ συντελέσῃ εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς ἀρτισυστάτου βιομηχανίας, ἥτις καὶ τὸν τόπον τιμᾷ καὶ πόρον ζωῆς δίδει εἰς πολλοὺς Ἕλληνας, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ὠθῶμεν εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ οὐχὶ εἰς τὴν ὑπαλληλομανίαν.

§119Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δηλῶ μετὰ λύπης, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τὴν πρότασιν περὶ ἐλαττώσεως τοῦ ποσοῦ τοῦ φόρου, διότι νομίζω, ἐν σχέσει πρὸς ὅσα οἱ προαγορεύσαντες ἰσχυρίσθησαν, ὅτι ἡ βιομηχανία τῆς ζυθοποιΐας οὐδὲν πρόκειται ἐκ τούτου νὰ πάθῃ. Δὲν εἶπον, ὅτι διὰ τῆς φορολογίας τοῦ ζύθου ζητῶ τὴν προστασίαν τοῦ οἴνου. Εἶπον ὅτι ζητῶ νὰ ἐπιβληθῇ φόρος ἐπὶ τοῦ ζύθου, ἀλλ’ ἐν τῇ τοιαύτῃ προνοίᾳ φρονῶ, ὅτι παρέχεται καὶ ποιά τις προστασία ὑπὲρ τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Ἐπειδὴ δὲ ὁ κ. ἐξ Εὐρυτανίας Βουλευτὴς συνέκρινεν οἰνοποιΐαν πρὸς ζυθοποιΐαν, καὶ εὗρεν ὅτι τὸ Κράτος πρέπει νὰ ποιῆται διάκρισιν μεταξὺ τῶν δύο τούτων, νομίζω ὅτι δικαιοῦμαι νὰ παρατηρήσω αὐτῷ, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἱδρύσεως δύο ἐγχωρίων βιομηχανιῶν. Ἐν Ἑλλάδι ἔχομεν τὰς ἀμπέλους, ὧν ἡ ἔκτασις ἀνέρχεται εἰς ἓν ἑκατομμύριον στρεμμάτων, καὶ αἵτινες ἀποτελοῦσι τὸν πρῶτον παράγοντα τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου. Ἐὰν δὲ διὰ τῶν ἐργοστασίων κατορθοῦμεν νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν κατανάλωσιν τοῦ προϊόντος τῶν ἀμπέλων, δὲν βλάπτομεν τοὺς οἰνοποιοὺς ἢ οἰνοπώλας, ἀλλὰ τοὺς ἀμπελοκτήμονας. Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ σκεφθῇ τις, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τὸ Κράτος νὰ μὴ προστατεύσῃ ἐν τῷ προσήκοντι μέτρῳ τοὺς ἀμπελοκτήμονας. Ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος εἶπεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ παράγηται ἐν Ἑλλάδι βύνη. Περὶ τούτου προνοεῖ καὶ τὸ νομοσχέδιον. Ὅταν τοῦτο κατορθωθῇ, τότε ὁ συστήσας τὸ ἐργοστάσιον θὰ ἔχῃ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα τὸ νομοσχέδιον ἀναγράφει· τό γε νῦν ὅμως ἡ κριθὴ μεταφέρεται ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς, ἐνῷ ὁ οἶνος παράγεται ἐκ τῆς σταφυλῆς τῶν ἐν Ἑλλάδι ἀμπέλων. Ὑπάρχει λοιπὸν μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο βιομηχανιῶν. Ὁ φόβος, τὸν ὁποῖον ἔχει ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλαττωθῇ ἡ πρόσοδος τοῦ Δημοσίου, ἑπομένως καὶ τοῦ Ταμείου τῆς Ἀμύνης, ἐκ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ φόρου, δὲν εἶναι βάσιμος, διότι ἔχω ἀκράδαντον πεποίθησιν, ὅτι ἐκ τοῦ φόρου τούτου δὲν θὰ ζημιωθῶσι τὰ ἐργοστάσια, διότι τοῦτον θέλουσι πληρώνει οἱ καταναλωταὶ καὶ οὐχὶ οἱ ἐργοστασιάρχαι.

§120Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καταντᾷ παράδοξον, ἵνα μὴ εἴπω κωμικόν, ὅτι ἕκαστον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει διπλῆν ἀποστολήν, διπλῆν βάσιν. Εἰσάγει νομοσχέδιον περὶ σίτου, καὶ λέγει: «δι’ αὐτοῦ θ’ αὐξήσωμεν τὰς προσόδους τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν αὐξήσωμεν αὐτὰς, θὰ ἐνισχύσωμεν τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν». Τὸ ἴδιον λέγει καὶ περὶ τοῦ ζύθου: «Θὰ αὐξήσωμεν τὰς προσόδους τοῦ δημοσίου ταμείου ἢ τοῦ τῆς Ἀμύνης, ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν αὐξήσωμεν αὐτὰς, θὰ ἐνισχύσωμεν τὴν οἰνοποιΐαν». Ἀλλὰ πάντοτε δι’ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου θὰ φονεύωμεν λοιπὸν, κύριε Ὑπουργὲ, δύο λαγωοὺς; Θέλει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ αὐξήσῃ τὰς προσόδους τοῦ Κράτους, καὶ διὰ τοῦτο δὲν παραδέχεται, ὅτι ὁ δασμὸς εἶναι τοιοῦτος, ὥστε νὰ ἐμποδίζῃ τὴν κατανάλωσιν καὶ τὰ εἰσοδήματα τοῦ ταμείου. Ἀλλ’ ἀφοῦ εἶναι τοιοῦτος ὁ δασμὸς, ὥστε νὰ μὴ ἐμποδίζῃ τὴν κατανάλωσιν καὶ ἑπομένως τὰ εἰσοδήματα τοῦ ταμείου, τότε καὶ ἡ οἰνοποιΐα δὲν θὰ αἰσθανθῇ, οὔτε τὴν ἐλαχίστην εὐεργετικὴν ἐπίδρασιν ἐξ αὐτοῦ. Ἄπορον εἶναι λοιπὸν, διατί θέλει ὁ κ. Ὑπουργὸς, εἰς τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἰσάγει, νὰ ἀποδίδῃ διπλᾶ ἀποτελέσματα, ἀφοῦ ἡ στοιχειώδης λογικὴ δὲν ἐπιτρέπει τοιαύτας παραδοξολογίας.

§121ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Πρέπει νὰ προσθέσω δύο λέξεις, ἵνα παρατηρήσω, ὅτι οἱ ἰσχυριζόμενοι, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν βιομηχανίαν τῆς ζυθοποιΐας, δὲν εὑρίσκονται ἐν τῷ δικαίῳ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν αἰτιολογικήν του ἔκθεσιν ῥητῶς καὶ σαφῶς ἐκτίθησι τὴν γνώμην, ἣν ἔχει, καὶ τὰς προσπαθείας, ἃς διὰ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου καταβάλλει, ἵνα ἐνισχύσῃ τὴν μόλις ἀναπτυσσομένην βιομηχανίαν τῆς ζυθοποιΐας. Ἐκεῖνο ὅμως, ὅπερ δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω, εἶναι, ὅτι, ἐνῷ κατὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου ἐνόμισεν ὅτι διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς βιομηχανίας τῆς ζυθοποιΐας δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιβληθῇ φόρος 90 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ τῆς βύνης, ἀλλὰ μόνον 80, ἤδη ἐπιμένει ζητῶν νὰ ἐπιβληθῇ φόρος 90 λεπτῶν κατὰ ὀκᾶν. Δὲν εὑρίσκω τὴν μεταβολὴν τῆς γνώμης ταύτης δικαιολογημένην, νομίζω, δὲ ὅτι ὀρθοτέρα καὶ μᾶλλον σύμφωνος πρὸς τὴν θέλησιν, ἣν ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς βιομηχανίας τῆς ζυθοποιΐας, ἦτο ἡ γνώμη, ἣν εἶχε κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου, τὴν γνώμην δὲ ταύτην παρακαλῶ αὐτὸν νὰ δεχθῇ.

§122Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅτε τὸ πρῶτον εἶχον ἀναγράψει τὸν φόρον τοῦ ζύθου, γινώσκει ὁ κ. ἐκ Κυνουρίας συνάδελφος, ὅτι ὑπῆρχεν ἀναλογία 145 δραμίων. Ἀλλ’ αὐτὸς οὗτος ὁ ἐργοστασιάρχης τοῦ ἐν Πατησίοις ἀρτισυστάτου ἐργοστασίου προσωπικῶς ἦλθε καὶ μοὶ εἶπεν, ὅτι ἡ ἀναλογία ἦτο μεγάλη, καὶ ὅτι ἀρκοῦσιν 90 δράμια πρὸς μίαν ὀκᾶν. Ἐκ τούτου συνέστησα νέαν ἐπιτροπὴν, ἥτις ὑπέβαλε νέαν ἔκθεσιν, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀνεφέρετο, ὅτι πράγματι ἤρκουν 90 ἕως 100 δράμια διὰ μίαν ὀκᾶν ζύθου. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ ἐπὶ ἀναλογίας 30 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν, ἔπρεπε ν’ ἀναγράψωμεν 120 δράμια.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3 ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§124Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι παρελείφθη εἰς προσδιορισμὸς ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ ἵδρυσις ἐργοστασίου παράγοντος βύνην, ἀλλ’ ἐξ ἐντοπίας κριθῆς. Νομίζω ὅτι τοῦτο πρέπει νὰ προστεθῇ.

§125Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν προστεθῇ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατασκευασθῇ νῦν βύνη ἐξ ἐντοπίας κριθῆς, διότι τοῦτο εἰς οὐδένα συμφέρει.

§126Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀδιάφορον.

§127ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Νομίζω ὅτι περιττεύουσιν αἱ λέξεις «κατὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ παρόντος νόμου δικαίωμα καταναλώσεως ἐκ λεπτῶν 45 κατ’ ὀκᾶν.»

§128Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβιβάζεται ἡ τιμή.

§129Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ τεθῇ, ὅτι «ἐπιτρέπεται ἡ ἐξ ἐγχωρίου κριθῆς παραγωγὴ βύνης.»

§130Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πρέπει νὰ τεθῇ εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον, ὅτι «ἐπὶ τῆς ἐντὸς τοῦ Κράτους παραγομένης δι’ ἐγχωρίου κριθῆς βύνης ἐπιβάλλεται τὸ κατὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ παρόντος νόμου δικαίωμα καταναλώσεως, ὁριζόμενον εἰς λεπτὰ 45 κατ’ ὀκᾶν.»

§131Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§133Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν θέλω νὰ φέρω συζήτησιν, ἂν πρέπει νὰ προστατευθῇ ἢ ὄχι ἡ παραγωγὴ ζύθου ἐν τῷ τόπῳ, ἀλλὰ βεβαίως δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ συζήτησις, ὅτι δὲν πρέπει εἰς τὴν παραγωγὴν ζύθου νὰ δοθῶσιν ἐξαιρετικαὶ ἀμοιβαὶ καὶ βραβεῖα. Τὸ ἄρθρον 5, ὁρίζον εἰς λεπτὰ 20 τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ πληρωνομένου δικαιώματος, παρέχει βραβεῖον, ἀμοιβήν, διὰ τὴν κριθήν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν συμφέρον νὰ ὑποστηρίξωμεν, ἵνα παραχθῇ καὶ βύνη ἐξ ἐντοπίας κριθῆς.

§134Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι δύο ἀμοιβαί· 20 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν διὰ τὸν ἐξαγόμενον ζῦθον, καὶ 45 διὰ τὴν βύνην.

§135Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῆς βύνης ἐπιστρέφεται ὁ φόρος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπληρώνετο, ἀλλὰ διὰ τῆς ἐπιστροφῆς 20 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν ζύθου, ὅταν παράγεται ἐκ βύνης προερχομένης ἐξ ἐντοπίου κριθῆς, δίδετε 80 λεπτὰ ἀμοιβήν. Διότι 20 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, διὰ τέσσαρας ὀκάδας, αἵτινες δύνανται νὰ παραχθῶσιν ἐκ μιᾶς ὀκᾶς βύνης, σημαίνει 80 λεπτά· ἐπιστρέφετε δηλ. εἰς τὸν παραγωγὸν 80 λεπτὰ, ἐνῷ τὸ Δημόσιον λαμβάνει μόνον 45 λεπτά. Ἔχομεν βεβαίως ἐπιθυμίαν νὰ παράγηται ἐνταῦθα βύνη, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν συμφέρον νὰ δώσωμεν ἀμοιβήν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι τὰ 20 λεπτὰ πρέπει νὰ ἐπιστρέφωνται, ὅταν ὁ ζῦθος παράγηται ἐκ βύνης ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένης, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ ὅταν παράγηται ἐκ βύνης παραγομένης ἐκ κριθῆς ἐγχωρίου, διότι ἀναμφισβητήτως ἤθελεν εἶσθαι παράδοξον, νὰ θέλωμεν ἡμεῖς νὰ δώσωμεν ἀμοιβὴν διὰ παραγωγὴν ζύθου πρὸς ἐξαγωγήν.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δεληγεώργης.

§137Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶχον νὰ ὑποβάλω τὴν παρατήρησιν, ἣν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας.

§138ΙΣ. ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Βλέπω μίαν ἀσάφειαν εἰς τὸ ἄρθρον 5, διότι αὐτὸ περιλαμβάνει δύο περιπτώσεις, τὴν περίπτωσιν τῆς ἐξαγωγῆς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ζύθου, ὅστις παρεσκευάσθη ἐν ἐργοστασίῳ ἐγχωρίῳ, ἀλλὰ διὰ κριθῆς ἀλλοδαπῆς, καὶ τὴν περίπτωσιν τῆς ἐξαγωγῆς βύνης, ἡ ὁποία παρεσκευάσθη ἐξ ἐγχωρίου κριθῆς. Δὲν προβλέπει ὅμως τὸ ἄρθρον καὶ περὶ τοῦ ζύθου, ὁ ὁποῖος παρεσκευάσθη ἐν ἐγχωρίῳ ἐργοστασίῳ καὶ δι’ ἐγχωρίου κριθῆς. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τί θέλει ἐπιστραφῆ;

§139Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης.

§140Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν ἔκαμα καὶ ἐγώ.

§141ΙΣ. ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Συμφωνῶ. Προτείνω λοιπὸν νὰ διορθωθῇ ὡς ἑξῆς. «Ὁσάκις ὁ κατασκευασθεὶς ἐντὸς τοῦ Κράτους ζῦθος, εἴτε ἐξ ἐγχωρίου κριθῆς εἴτε ἐξ ἀλλοδαπῆς κλπ.» Ἐὰν τεθῇ τοῦτο, δὲν θέλει ὑπάρξει ἀσάφεια· διότι, ὅπως ἔχει τὸ ἄρθρον 5, δὲν θέλει ἐπιστραφῆ ὁ καταβληθεὶς φόρος κατὰ τὴν περίπτωσιν τῆς ἐξαγωγῆς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ζύθου παρασκευασθέντος ἐξ ἐγχωρίου κριθῆς.

§142Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι προφανὲς, ὅτι ὑπάρχει σύγχυσις. Ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου θέλει νὰ ἐπιστραφῇ τὸ δικαίωμα τοῦ φόρου διὰ τὸν ζῦθον, ὁσάκις οὗτος ἐξέρχηται εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐὰν ὁ ζῦθος κατεσκευάσθη, ὅπως χρησιμεύσῃ διὰ τὸ ἐξωτερικὸν, ἐπιστρέφονται δι’ ἑκάστην ὀκᾶν, καὶ πρέπει νὰ ἐπιστρέφωνται, 20 λεπτά, ἤτοι κατά τι ὀλιγώτερον τοῦ ποσοῦ, ὅπερ ἔλαβε τὸ Δημόσιον· ὁσάκις ὅμως κατασκευάζηται βύνη ἐντὸς τοῦ Κράτους, τότε πρέπει νὰ ἐπιστρέφωνται οὐχὶ τὰ 45 λεπτὰ, τὰ ὁποῖα τὸ Δημόσιον ἔλαβεν, ἀλλὰ 40. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἐπέλθῃ τοιαύτη τις διόρθωσις· ὁσάκις ὁ κατασκευασθεὶς ἐντὸς τοῦ Κράτους ζῦθος δι’ ἔξωθεν εἰσαγομένης κριθῆς ἀποστέλληται εἰς τὸ ἐξωτερικόν, τὸ Κράτος νὰ ἐπιστρέφῃ 20 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ὅταν δὲ κατασκευασθῇ ἐν ἐργοστασίῳ παράγοντι βύνην, τότε δι’ ἑκάστην ὀκᾶν ἐξαγομένου ζύθου νὰ ἐπιστρέφηται οὐχὶ ὁ φόρος τῶν 45 λεπτῶν, ἀλλὰ λεπτὰ τεσσαράκοντα. Διότι δὲν εἶναι πρέπον, ἀφοῦ ἱδρύσαμεν μίαν βιομηχανίαν ζύθου, νὰ μὴ λαμβάνωμεν ποσοστόν τι τοῦ φόρου, ὅταν ὁ ζῦθος ἀποστέλληται εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Λοιπὸν δὲν πρόκειται περὶ ἀμοιβῆς, ὡς ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἄρτης ἐνόμισεν, ἀλλὰ περὶ ἐπιστροφῆς τοῦ φόρου, ὁσάκις ὁ ζῦθος πρόκηται νὰ ἐξαχθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§143Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ πνεῦμα τοῦ νομοθέτου εἶναι τὸ ἑξῆς. Δι’ ἑκάστην ὀκᾶν ζύθου ἐξαγομένου νὰ ἐπιστρέφηται ὁ φόρος ὁ εἰσπραχθεὶς, εἴτε ἐκ τῆς ἔξωθεν εἰσαγομένης βύνης παρήχθη, εἴτε καὶ ἐκ τῆς ἐγχωρίου. Ἀντὶ δὲ τῶν 90 λεπτῶν, τὰ ὁποῖα ἐδικαιοῦτο νὰ ζητήσῃ, ζητεῖ 80, κατὰ τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν. Νομίζω ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ ζητήσῃ καὶ διὰ τὸν ζῦθον τὸν παραχθέντα ἐξ ἐγχωρίου βύνης, δηλαδὴ 40 λεπτὰ, ἤτοι 10 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, διότι ὅ,τι εἶναι τὰ 45 πρὸς τὰ 90, εἶναι τὰ 40 πρὸς τὰ 80· ὀγδοήκοντα λεπτὰ ζητεῖ, διότι ἐκ μιᾶς ὀκᾶς βύνης παράγονται 4 ὀκάδες ζύθου· ἐπίσης τὰ 45 λεπτὰ, ἅτινα ἐπλήρωσεν ἡ ἐγχώριος βύνη, ἀναλογοῦσιν εἰς 4 ὀκάδας ζύθου. Λοιπὸν ἡ διόρθωσις οὕτω δύναται νὰ γείνῃ, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν σκοπῇ τὴν ἀπονομὴν βραβείων· διότι, ἂν θέλῃ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν παραγωγὴν τοῦ ἐντοπίου ζύθου διὰ τοιούτων ἀμοιβῶν, εἶμαι σύμφωνος. Δὲν συμφωνῶ δὲ μὲ τὸν κύριον ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴν, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς θεωρῇ τὰ βραβεῖα ἀναγκαῖα. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν σκοπῇ τοῦτο, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθῶσι καὶ διὰ τὸν ἐξ ἐγχωρίου βύνης ζῦθον 10 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν.

§144Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ εὑρίσκω λογικωτάτην τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. ἐξ Ἄρτης Βουλευτοῦ, τὴν ὑποστηριχθεῖσαν ὑπὸ τοῦ κ. ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτοῦ· ὅταν πρόκηται περὶ ζύθου κατασκευασθέντος ἐξ ἐγχωρίου βύνης, νὰ ἐπιστρέφονται 10 λεπτά.

§145Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἔχομεν συμφέρον νὰ ἐνθαρρύνωμεν τὴν παραγωγὴν βύνης ἐξ ἐντοπίου κριθῆς· διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὁρίσωμεν τὸ ἐπιστρεπτέον ποσὸν οὐχὶ εἰς 10 λεπτὰ ἐκ τοῦ φόρου, ἀλλὰ κατά τι πλειότερον καὶ τοῦ καταβαλλομένου φόρου, νὰ ὁρίσωμεν, ὅτι θὰ ἐπιστρέφωνται 12 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ζύθου παραγομένου ἐκ βύνης ἐξ ἐντοπίου κριθῆς. Τοῦτο νομίζω, ὅτι οὔτε νὰ συζητηθῇ πρέπει. Δύσκολον μόνον νομίζω ὅτι θὰ ᾖναι νὰ ἐξακριβωθῇ, ἂν ὁ ζῦθος κατεσκευάσθη ἐξ ἐντοπίας βύνης ἢ ἐκ βύνης εἰσαχθείσης ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§146Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Λοιπὸν τὸ ἄρθρον 5, κύριε Πρόεδρε, θὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: «Ὁσάκις ὁ κατασκευασθεὶς ἐντὸς τοῦ Κράτους ζῦθος, ἢ βύνη παρασκευασθεῖσα ἐν ἐγχωρίῳ ἐργοστασίῳ καὶ δι’ ἐγχωρίου κριθῆς, ἀποστέλληται ὑπὸ τοῦ κατασκευάσαντος ἐργοστασιάρχου ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἐπιστρέφονται λεπτὰ εἴκοσι (20) κατ’ ὀκᾶν ζύθου παραγομένου ἐκ βύνης εἰσαγομένης ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς, λεπτὰ δέκα (10) κατ’ ὀκᾶν ζύθου παραγομένου ἐκ βύνης ἐγχωρίου, καὶ λεπτὰ τεσσαράκοντα πέντε (45) κατ’ ὀκᾶν βύνης.»

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§148Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἕν μόνον παρατηρῶ, ὅτι τὸ ἄρθρον ὁμιλεῖ μόνον περὶ ζυθοποιῶν, οὐχὶ δὲ καὶ περὶ ἐργοστασίων βύνης.

§149Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅταν κατορθωθῇ αὐτὸ, θὰ κανονισθῇ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἔχει). Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§150Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ἐν τῷ ἄρθρῳ, ἀντὶ τοῦ «αἱ οἰκονομικαὶ ἀρχαὶ», τεθῇ «οἱ οἰκονομικοὶ ἔφοροι». Πρόκειται περὶ καταστημάτων, ἅτινα δι’ ὑπερμέτρως αὐστηρῶν διατάξεων καταστενοχωροῦνται, καὶ δὲν πρέπει νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα τοῦτο γενικῶς εἰς τὰς οἰκονομικὰς ἀρχὰς, αἵτινες δύνανται νὰ ᾖναι καὶ κατώτεροι ὑπάλληλοι, ὡς ὁ γραμματεὺς τῆς Ἐφορίας, ὁ πρωτοκολλητὴς ἢ ἄλλος ὑποδεέστερος, τὸν ὁποῖον διατάσσει ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος νὰ μεταβῇ καὶ ἐξετάσῃ εἰς τὸ ἐργοστάσιον, ἂν τὰ βιβλία αὐτοῦ ἔχουσι καλῶς ἢ οὔ. Γνωρίζομεν, ποῖαι καταχρήσεις ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ἄλλων νόμων ὁμοίων προέκυψαν ἐκ τοιούτων διατάξεων καὶ ἐξουσιῶν, τὰς ὁποίας δίδομεν εἰς τὰς οἰκονομικὰς ἀρχὰς ἀδιακρίτως. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι πολλάκις ἐξεβιάσθησαν πολλοὶ τῶν ἐργοστασιαρχῶν, τοὺς ὁποίους ὑπέβαλεν ὁ νόμος ὑπὸ τὸν ἔλεγχον κατωτέρων οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, ἠναγκάσθησαν δὲ οἱ ἐργοστασιάρχαι οὗτοι νὰ ὑποκύψωσιν εἰς παρανομίας. Ἐνθυμοῦμαι γεωμέτρην ἀποσταλέντα ἄλλοτε ὑπὸ τοῦ ἐφόρου Μεσολογγίου, ἵνα ἐνεργήσῃ βεβαιώσεις ἐθνικῶν γαιῶν, καὶ διεξαγαγόντα αὐτὰς λῃστρικῶς. Δὲν λέγω, ὅτι τοιαῦτα δύνανται νὰ ᾖναι συχνὰ, οὐχ ἧττον ὅμως θὰ διατελῶσιν οἱ ἐργοστασιάρχαι ὑπὸ τὸ κράτος φόβου, ἐνῷ, ὅταν τελῶσιν ὑπὸ τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον, ὁ φόβος δὲν δύναται νὰ ᾖναι πιθανός. Νομίζω ὅτι δὲν ζημιοῦται ἐκ τούτου τὸ Δημόσιον, διότι οἱ οἰκονομικοὶ ἔφοροι παρέχουσι μεγάλας ἐγγυήσεις.

§151Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τότε νὰ τεθῇ «οἱ οἰκονομικοὶ ἔφοροι».

§152Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συμβαίνει πολλάκις νὰ κωλύηται ὁ ἔφορος ἢ ν’ ἀπουσιάζῃ, καὶ ν’ ἀναπληρῶται ἀπὸ τὸν γραμματέα.

§153ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν εὑρίσκω ἀπολύτως ἀναγκαίαν τὴν ἀναγραφὴν τῆς διατάξεως ταύτης καὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ παρεχομένου εἰς τὰς οἰκονομικὰς ἀρχὰς, εἰς τὸν ἔφορον, καὶ συνεπῶς καὶ εἰς τὸν ἀναπληρωτήν του γραμματέα, νὰ εἰσέρχωνται ἐν καιρῷ νυκτὸς καὶ νὰ ἐξελέγχωσι τὰ ζυθοποιεῖα. Ἡ διάταξις αὕτη εἶχε τὸν τόπον της καθ’ ὃν χρόνον ἐφορολογεῖτο ὁ ζῦθος κατὰ τὴν παραγωγὴν του, διότι τότε ἐγίνοντο καταχρήσεις, δικαίως δ’ ἐπετρέπετο τότε ἡ ἐν καιρῷ νυκτὸς μετάβασις τῶν οἰκονομικῶν ἀρχῶν πρὸς ἔλεγχον· σήμερον ὅμως δὲν ὑπάρχουσιν οἱ λόγοι αὗτοι, διότι φορολογεῖται ἡ βύνη, καὶ οὐχὶ ὁ ζῦθος, κατὰ τὸ ψηφιζόμενον δὲ ἄρθρον εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ ἐργοστασιάρχης νὰ ἔχῃ βιβλίον, εἰς ὃ νὰ ἀναγράφῃ τὸ ποσὸν τῆς καταναλισκομένης βύνης, τὸ ὁποῖον βιβλίον θὰ ὑπόκηται εἰς τὸν καθ’ ἑκάστην ἔλεγχον τῶν οἰκονομικῶν ἀρχῶν. Σήμερον καθιεροῦμεν μίαν ἐξαίρεσιν τῶν περὶ παραβιάσεως τοῦ ἀσύλου κλπ. γενικῶν διατάξεων, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ δεδικαιολογημένη αἰτία, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ κίνδυνος, ὅτι θὰ γίνηται κατάχρησις καὶ παράβασις τοῦ νόμου τούτου τοῦ φορολογικοῦ. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν, ἐὰν μείνῃ ἡ διάταξις, ὡς ἔχει, καὶ ἂν ἀκόμη ὁρισθῇ, ὡς ἐδέχθη ὁ κύριος Ὑπουργός, ὅτι ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος θὰ ἦναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐνεργῇ τὸν ἔλεγχον, εἶναι δυνατὸν, λέγω, νὰ λάβωσι χώραν καταχρήσεις καὶ νὰ γεννηθῶσιν ἀφορμαὶ ποινικῆς καταδιώξεως τῶν ἐργοστασιαρχῶν ζυθοποιΐας, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ κλοπὴ, οὔτε σκοπὸς παραβάσεως τοῦ νόμου. Κατὰ τὸ ἄρθρον 10 τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν δὲν δεχθῶσι τὰς οἰκονομικὰς ἀρχὰς κατὰ τὴν νύκτα εἰς τὸ ζυθοποιεῖον πρὸς ἐξέλεγξιν, τιμωροῦνται οἱ ζυθοποιοὶ δι’ αὐστηροτάτων ποινῶν. Ἀλλ’ εἶναι δυνατόν, ἀφοῦ οἱ ἐργοστασιάρχαι δὲν διανυκτερεύουσιν εἰς τὰ ἐργοστάσιά των, εἶναι δυνατὸν ὁ φύλαξ τοῦ ἐργοστασίου, κοιμώμενος, νὰ μὴ ἀκούσῃ, ἢ καὶ ἀκούσας νὰ μὴ θελήσῃ νὰ ἀνοίξῃ, καὶ οὕτω νὰ παρασκευάσωμεν ἓν ἔγκλημα, μὲ ὑπεύθυνον καὶ κατηγορούμενον τὸν ἐργοστασιάρχην, ὁ ὁποῖος θὰ κοιμᾶται εἰς τὴν οἰκίαν του, χωρὶς νὰ πρόκηται νὰ προλάβωμεν δι’ αὐτοῦ τοῦ μέσου οὐδεμίαν κατάχρησιν. Διότι δὲν βλέπω, τί θὰ προλάβῃ διὰ τῆς νυκτερινῆς ἐπισκέψεως ὁ ἔφορος ἢ ὁ ἀναπληρωτὴς αὐτοῦ. Ὁπωσδήποτε εἶναι ἀνάγκη νὰ γραφῇ, ὅτι μόνον πρόσωπα τῆς ἐμπιστοσύνης, ἧς ἀπολαύει ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος, δύνανται νὰ εἰσέρχωνται κατὰ τὴν νύκτα εἰς τὰ ἐν λόγῳ ἐργοστάσια καὶ ὄχι πᾶς παντὸς βαθμοῦ ὑπάλληλος· εἶναι δὲ γνωστὸν, ὅτι ἡ κατ’ οἶκον ἔρευνα δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον οὔτε ὑπὸ τοῦ Συντάγματος οὔτε ὑπὸ τοῦ νόμου νὰ γίνηται ἄνευ συμπράξεως τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς· καὶ διὰ τοὺς λόγους τῆς γενικῆς διατάξεως δὲν πρέπει εἰς μίαν μόνην ἀρχὴν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ νυκτερινὴ κατ’ οἶκον ἔρευνα· ἀλλ’ ἂν πρόκηται νὰ ἐπιτραπῇ αὕτη εἰς ἕνα μόνον ὑπάλληλον, ἂς ἦναι τοὐλάχιστον οὗτος ὁ ἔφορος αὐτοπροσώπως, ὡς ἄνθρωπος ἄξιος μείζονος ἐμπιστοσύνης, καὶ ὄχι πᾶς ἀναπληρωτὴς αὐτοῦ.

§154Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, διὰ νὰ περιβάλωμεν δι’ ἐγγυήσεως τὴν ἔρευναν ταύτην εἴτε ἐν καιρῷ νυκτὸς εἴτε ἐν ἡμέρᾳ, ἐζήτησα παρὰ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ὁ ἔφορος ἦναι ἐκεῖνος, εἰς ὃν θὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχειν, καὶ οὐχὶ ὁ ἀναπληρωτὴς αὐτοῦ. Διότι ἐρρήθη κατόπιν, ὅτι δυνατὸν νὰ κωλύηται λόγῳ ἀσθενείας ὁ ἔφορος, καὶ ἑπομένως θ’ ἀντικαθιστᾷ αὐτὸν ὁ γραμματεὺς ἢ πρωτοκολλητής. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργῇ ὁ νόμος ἄνευ τοιαύτης τινὸς ἐπιβλέψεως ἐκ μέρους τῆς ἀνωτάτης οἰκονομικῆς ἀρχῆς. Ὁ ἔντιμος προλαλήσας ἀνέφερεν, ὅτι μὲ τὴν διάταξιν, τὴν ὁποίαν ἀνέγραψε περὶ βιβλίων ὁ κ. Ὑπουργὸς, δὲν δύναται νὰ γείνῃ κατάχρησις. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές· διότι καὶ ἄλλας ἀπαγορεύσεις ἔχει ὁ νόμος, εἰς τὰς ὁποίας δύναται νὰ ὑποπέσῃ ὁ θέλων νὰ παραβιάσῃ αὐτάς. Δὲν ἐπιτρέπεται π. χ. ν’ ἀναμιγνύωνται ἄλλαι οὐσίαι, ὡς αἱ ἀμυλώδεις· ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θ’ ἀφεθῇ ἐλεύθερος ὁ ἐργοστασιάρχης, ἄνευ ἐπιτηρήσεως, διότι δύναται τὸ βιβλίον του νὰ τὸ ἀποδείξῃ; Ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς θέλομεν νὰ προστατεύσωμεν τοὺς παραγωγούς, ἀφ’ ἑτέρου θέλομεν ν’ ἀφίνωμεν ἐκτεθειμένον τὸ Δημόσιον. Ἐγὼ δὲν λέγω, ὅτι θὰ ὑποπέσῃ εἰς τοιαύτην παράβασιν ὁ ἐργοστασιάρχης· φρονῶ ὅμως, ὅτι πρέπει ὁ νόμος πάντοτε τὰ πάντα νὰ ὑποπτεύηται καὶ νὰ ἐποπτεύῃ. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου πρέπει ν’ ἀνατεθῇ εἰς τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον προσωπικῶς, ἐὰν δ’ εἶναι ἀσθενὴς ἢ ἄλλως κωλύηται, ἂς μεταβαίνῃ βραδύτερον, οὐχὶ δὲ νὰ ἀφίνωμεν νὰ λειτουργῇ τοιαύτη βιομηχανία ἄνευ ἐπιτηρήσεως. Ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι προσωπικῶς πρέπει νὰ ἐνασκῇ τὸν ἔλεγχον ὁ ἔφορος ἐπὶ τῶν ἐν λόγῳ καταστημάτων.

§155Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἐνασκῆται ὁ ἔλεγχος, ὄχι μόνον πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῶν καταναλωτῶν. Τὴν παρατήρησιν, ἣν ἐποιήσατο ὁ κύριος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτής, ὡς καὶ ὁ κ. ἐκ Κυνουρίας, τοῦ νὰ μὴ ἐπιτρέπηται εἰς ἀναπληρωτὴν τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου ἡ ἐπιτήρησις τῶν ζυθοποιείων, ἀποδέχομαι, καὶ προτείνω νὰ ἀναγραφῇ, ὅτι τὸν ἔλεγχον ἐνασκοῦσιν οἱ οἰκονομικοὶ ἐπιθεωρηταὶ καὶ οἱ οἰκονομικοὶ ἔφοροι αὐτοπροσώπως.

§156Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὸν ἔλεγχον, ὅστις θὰ ἀσκῆται ἐν καιρῷ νυκτός, πρέπει νὰ προσλαμβάνῃ ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος καὶ ἕτερον ὑπάλληλον, τοιοῦτος δ’ εἶναι ὁ ἀνακριτικὸς ἐν γένει ὑπάλληλος. Τοιουτοτρόπως θὰ προλαμβάνωνται πολλαὶ ἐνδεχόμεναι καταχρήσεις.

§157Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἡ προφύλαξις αὕτη θὰ ἦναι ἐντελῶς ματαία, διότι δὲν βλέπω εἰς τί θὰ συντελέσῃ ἡ νυκτερινὴ ἐπίσκεψις, ἐὰν πρόκηται νὰ ἐξελέγχωνται τὰ βιβλία τοῦ ἐργοστασίου τὴν ἡμέραν. Ἐὰν πρόκηται ν’ ἀνακαλύψωμεν, ἂν πράγματι ὁ ζυθοποιὸς μεταχειρίζεται τὸ νόμιμον ποσὸν τῆς βύνης κατ’ ὀκᾶν, καὶ τοῦτο δὲν θὰ τὸ κατορθώσῃ ἡ νυκτερινὴ ἐπίσκεψις. Ἐγὼ προκαλῶ οἱονδήποτε, καὶ αὐτὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν, νὰ μεταβῇ εἰς τὸ ἐργοστάσιον τῶν ἀδελφῶν Κλωναρίδου ἐν καιρῷ νυκτός· ἔστω βέβαιος, ὅτι οὐδὲν θὰ δυνηθῇ ν’ ἀνακαλύψῃ. Ἡ νυκτερινὴ ἐπίσκεψις θὰ ἐπιφέρῃ μόνον δυσχερείας εἰς τοὺς ἐργοστασιάρχας, εἰς οὐδὲν δ’ ἕτερον θὰ συντελέσῃ. Ἡ νυκτερινὴ ἐπίσκεψις θὰ ἦναι ἐπιβλαβὴς καὶ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους καὶ εἰς τοὺς ἰδιώτας· διότι, ἐὰν ὁ ἐργοστασιάρχης καὶ οἱ λογιστικοὶ ὑπάλληλοι ἦναι ὑποχρεωμένοι νὰ διανυκτερεύωσιν εἰς τὰ ἐργοστάσιά των, μήπως ἔλθῃ κανεὶς ἔφορος, ἵνα ἐξελέγξῃ αὐτοὺς, τοῦτο θὰ ἦναι ἐμπόδιον φοβερὸν εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτῶν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀφαιρέσῃ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τὴν διάταξιν περὶ νυκτερινῆς ἐπισκέψεως. Εἶναι ἀρκετὸν, τὴν ἡμέραν νὰ γίνηται ἡ ἐξέλεγξις, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ καταφεύγωμεν καὶ τὴν νύκτα εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν βιβλίων, καὶ νὰ φέρωμεν οὕτω δυσχερείας εἰς τοὺς ἐργοστασιάρχας καὶ τοὺς λογιστικοὺς ὑπαλλήλους, ἢ νὰ ἐμβάλλωμεν εἰς πειρασμοὺς ὑπαλλήλους τινὰς τοῦ Δημοσίου, οἱ ὁποῖοι εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον τὴν νυκτερινὴν ταύτην ἐπίσκεψιν νὰ ἐκμεταλλευθῶσι πρὸς ἴδιον ἀθέμιτον ὄφελος, ἐκβιάζοντες τοὺς ἐργοστασιάρχας.

§158Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Λυποῦμαι, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τὴν ἀπάλειψιν τῆς διατάξεως ταύτης.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 7 ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ ὡς ἑξῆς. Ἐν τῷ πρώτῳ στίχῳ ἀντὶ «αἱ οἰκονομικαὶ ἀρχαὶ ἔχουσι τὸ δικαίωμα» ἐτέθη: «Οἱ οἰκονομικοὶ ἐπιθεωρηταὶ ἢ οἱ οἰκονομικοὶ ἔφοροι αὐτοπροσώπως ἔχουσι τὸ δικαίωμα.» Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§160Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἡ λέξις «προστίμου» νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀντικατασταθῇ διὰ τῶν λέξεων «χρηματικῆς ποινῆς.»

§161Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροποποιήθη).

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§163Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἢ ἐκ κριθῆς μὴ ἐντοπίου», διὰ νὰ δοθῇ κῦρος καὶ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι μόνον ἐξ ἐντοπίου κριθῆς ἐπιτρέπεται ἡ παραγωγὴ βύνης.

§164Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει τοῦτο εἰς προηγούμενον ἄρθρον.

§165Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δύο παρατηρήσεις ἔχω νὰ φέρω κύριε Πρόεδρε· πρῶτον, ὅτι τὸ περιθώριον, τὸ ὁποῖον ἀφίνεται μεταξὺ τῶν 90 καὶ 100 δραμίων, πρέπει νὰ ὁρισθῇ.

§166Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θέλετε νὰ θέσωμεν ποσὸν 100 δραμίων ὡρισμένως;

§167Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Βεβαίως.

§168Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, ὄχι, ποτέ!

§169Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Διότι εἰς νόμον, ἐν τῷ ὁποίῳ ὁρίζεται τὸ ποσὸν τῆς βύνης, δι’ οὗ θὰ κατασκευάζηται μία ὀκᾶ ζύθου, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀφίνωμεν περιθώριον. Πιθανὸν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ καταγγέλλῃ καὶ νὰ μὴ τιμωρῇ τὴν τυχὸν κατασκευὴν ζύθου διὰ ποσοῦ ὀλιγωτέρου τῶν 100 δραμίων βύνης κατ’ ὀκᾶν, ἐνῷ ἀπαγορεύει τὴν τοιαύτην κατασκευήν, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ὑπὸ ἔποψιν τελειότητος νόμου δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ περιλαμβάνηται ἐν τῷ νόμῳ τοιοῦτον περιθώριον. Κατὰ δεύτερον λόγον εὑρίσκω τὴν τελευταίαν διάταξιν τοῦ ἄρθρου τούτου φοβεράν, Διότι συνέπεσε π. χ. νὰ κατασκευάσῃ εἷς ἐργοστασιάρχης ζῦθον μὲ 89 δράμια βύνης κατ’ ὀκᾶν, καὶ ἐνῷ τιμωρεῖται ὁ τοιοῦτος κατασκευαστὴς διὰ μεγίστης χρηματικῆς ποινῆς, πρέπει καὶ νὰ δημεύηται διὰ τὴν τοιαύτην κατασκευὴν τὸ κατάστημα ὁλόκληρον; Νομίζω ὅτι ἀρκεταὶ εἶναι αἱ τιμωρίαι, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται ὑπὸ τοῦ νόμου, καὶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ περιληφθῇ ἡ τοιαύτη διάταξις.

§170Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι πολὺ περίεργον, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, ἐνῷ ἅπαξ καὶ μόνον ἴσως εἰς τὴν ζωήν του ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἀπεφάσισε νὰ φανῇ ἐπιεικὴς εἰς τοὺς φορολογουμένους, ἐν τούτοις καὶ τὴν φορὰν ταύτην εὑρίσκονται ἄλλοι συνάδελφοι, καὶ δὴ ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης, νὰ τὸν κατακρίνωσι διὰ τοῦτο. Ἦτο κἄπως εὐτύχημα, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν παρεδέχθη, ὅτι ἔπρεπεν ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ νὰ ἀφεθῇ περιθώριον, ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τῆς βύνης, τῆς ἀναλογούσης εἰς ἑκάστην ὀκᾶν ζύθου. Διότι εἰς τὴν ἐφαρμογὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἦναι ἀκριβῶς ποσὸν 100 δραμίων βύνης καθ’ ἑκάστην ὀκᾶν ζύθου, δυνατὸν νὰ ἦναι καὶ 95 ἢ 97 δράμια, ὡς ὀρθῶς παρεδέχθη, παρὰ τὴν συνήθειαν αὐτοῦ, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, δεχθεὶς, ὅτι τότε μόνον θὰ τιμωρῇ ὁ νόμος τὸν ζυθοποιόν, ὅταν οὗτος κατασκευάζῃ ζῦθον διὰ ποσοῦ βύνης κατωτέρου τῶν 90 δραμίων. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρίσκῃ ἀντίρρησιν ἐκ μέρους ἡμῶν; Τοὐναντίον πρέπει νὰ ἐνθαρρύνωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν εἰς τὰς σκέψεις ταύτας, τὰς οὕτως εἰπεῖν φιλανθρωπικὰς διὰ τοὺς ζυθοποιούς, ὥστε νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει, μὲ τὸ περιθώριον, ὅπερ εἶναι ἀνακούφισις εἰς τὰ τόσα ἄλλα βάρη, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἰς τοὺς ἐργοστασιάρχας.

§171Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν πρόκηται νὰ παραδεχθῶμεν τοῦτο, ἄλλως πρέπει νὰ συνταχθῇ τὸ ἐδάφιον γʹ, διὰ νὰ μὴ φαίνηται ὅτι ὑπάρχει ἀντίφασις μεταξὺ τῶν ψηφισθέντων ἤδη καὶ τῆς διατάξεως ταύτης· νὰ τεθῇ, ὅτι ἐπιτρέπεται κατὰ 10% ὀλιγώτερον. Τουλάχιστον νὰ φανῇ, ὅτι δὲν ἔγεινε λάθος, — διότι ἐγὼ εἶχον τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐκ λάθους ἐγένετο. — Δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν, ὡς καὶ εἰς ἄλλους φορολογικοὺς νόμους παρεδέχθημεν, τὴν διάφορον σύνταξιν.

§172Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Πρόκειται περὶ φιλολογικῆς παρατηρήσεως;

§173Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι, δὲν πρόκειται περὶ φιλολογικῆς παρατηρήσεως. Γνωρίζω ὅτι δὲν διάκεισθε εὐμενῶς πρὸς τὰς φιλολογικὰς συζητήσεις, ἀλλ’ ἵνα μὴ ὑπάρχῃ ἡ ἀπότομος αὕτη μεταβολὴ, ὅτι, ἐνῷ ἐπιβάλλομεν τὴν κατασκευὴν ζύθου δι’ 100 δραμίων βύνης, ἐρχόμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὄχι δι’ 100, ἀλλὰ καὶ δι’ 90 δραμίων ἐπιτρέπεται ἡ κατασκευὴ, καὶ ἵνα μὴ γεννᾶται ἡ οὐσιαστικὴ αὕτη ἀπορία εἰς τὸν ἀναγινώσκοντα τὸν νόμον, λέγω ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ κατασκευὴ ζύθου καὶ διὰ ποσοῦ βύνης ἐλάσσονος τῶν 100 δραμίων, ἀλλ’ ἡ τιμωρία ἐπιβάλλεται, ἐὰν ἡ ἐλάττωσις ὑπερβαίνῃ τὰ 10%.

§174Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν θέλητε, δέχομαι ἕν περιθώριον ὡρισμένον, κατὰ 5% πλέον ἢ ἔλαττον τῶν 100 δραμίων.

§175Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον, καὶ καλλίτερον νὰ ἦναι ὁ νόμος εἰς ἀντίφασιν, παρὰ ἡμεῖς, οἱ συνηγορήσαντες ὑπὲρ ἐλαττώσεως τοῦ φόρου. Ἀπορῶ δι’ αὐτὴν τὴν συνδρομὴν, τὴν ὁποίαν θέλομεν, ἐπὶ θυσίᾳ τῆς ἡμετέρας γνώμης, νὰ δώσωμεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Τί εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν; Ὅτι, προκειμένου περὶ ἐφαρμογῆς αὐστηροτάτων διατάξεων, ὁποία ἡ τοῦ ἄρθρου 8, ἐνόμισεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ μείνῃ ὑπεράγαν ἀκριβὴς, ἀλλ’ εἶπεν, ὅτι ἔχομεν περιθώριον 10%. Ἀλλ’ αὐτὸ δύναται καὶ ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν νὰ θεωρηθῇ πρέπον, ὅτι εἰς τοὺς καταναλωτὰς θὰ ἀφεθῇ νὰ κατασκευάζωσι ζῦθον δι’ 100 ἢ 90 δραμίων βύνης. Ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι 4 ὀκάδες ζύθου πρέπει νὰ παραχθῶσιν ἐκ μιᾶς ὀκᾶς βύνης· ἀλλ’ ἐὰν παραχθῶσι καὶ 150 δράμια ζύθου περισσότερον ἢ ὀλιγώτερον, — διότι δὲν γνωρίζομεν ἀκριβῶς τὴν παραγωγὴν ἐκ μιᾶς ὀκᾶς βύνης, — τοῦτο δὲν εἶναι τοιοῦτον, ὥστε νὰ ἐντραπῶμεν, καὶ νὰ εἴπωμεν «διορθώσατε τὸν νόμον». Δὲν εὑρίσκω, ὅτι τοῦτο εἶναι ἄτοπον, καὶ καλὸν νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει.

§176Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ διάταξις τῶν 100 δραμίων εἶναι ἐπιτακτική. Διὰ νὰ δοθῇ ἡ ἔννοια, ὅτι δύναται νὰ γείνῃ ἐλάττωσις καὶ μέχρις 90 δραμίων, πρέπει νὰ τεθῇ, ὅτι ἀφίνεται περιθώριον ἐκ 10%.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§178Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Τὸ τελευταῖον ἐδάφιον, κύριε Πρόεδρε;

§179Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ τελευταῖον ἐδάφιον εἶναι ἀληθῶς τερατῶδες· διότι, ἐὰν τυχὸν ἀνακαλυφθῇ, ὅτι εἷς ζυθοποιὸς κατὰ λάθος ἢ καὶ ἐπίτηδες κατεσκεύασε ζῦθον δι’ ἀναλογίας 89 δραμίων βύνης κατ’ ὀκᾶν ζύθου, διὰ τὴν ἔλλειψιν ταύτην, ἥτις εἴτε κατὰ λάθος εἴτε ὁπωσδήποτε ἐγένετο, νὰ δημευθῇ τὸ κατάστημα ὁλόκληρον, εἶναι τερατῶδες.

§180Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἂς ἀφαιρεθῶσιν ἐκ τοῦ τελευταίου ἐδαφίου αἱ λέξεις «τὰ μηχανήματα καί»· δηλαδὴ νὰ δημεύωνται μόνον τὰ προϊόντα τοῦ ἀδικήματος.

§181Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μάλιστα.

§182Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἰς τὸ προκείμενον ἄρθρον δὲν ἐπαναλαμβάνονται καὶ τὰ ἐκχυλίσματα. Εἰς τὸ ἄρθρον 8, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη ἤδη, ἀναφέρεται (ἀναγινώσκει): «Ἡ λαθραία ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγωγὴ βύνης, ἢ ἐκχυλισμάτων αὐτῆς, εἴτε ἐπ’ αὐτοφώρῳ εἴτε ἄλλως ἀνακαλυφθῇ, τιμωρεῖται...» κλπ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 9 ἐννοεῖτε, ὅτι θὰ δημεύηται καὶ τὸ ἐκχύλισμα;

§183Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐννοεῖται οἴκοθεν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἔχει).

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 11 (ἀναγινώσκεται).

§185Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Μίαν πληροφορίαν θὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος θὰ ἐπιβάλλῃ τὰ πρόστιμα αὐτὰ ἀνεκκλήτως;

§186Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι. Θὰ ἐφαρμόζωνται καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου αἱ ἰσχύουσαι διατάξεις. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἔχει).

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 12 (ἀναγινώσκεται).

§188Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἀναφέρεται ἐνταῦθα καὶ ἡ περίπτωσις τῆς ἐξαγωγῆς.

§189Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἀναφέρεται εἰς τὸ ἄρθρον 5.

§190Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πολὺ καλά. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 12, ὡς ἔχει).

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§192Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐνταῦθα περιττεύουσιν αἱ λέξεις «δι’ ἰδιαιτέρου νόμου συνισταμένου.»

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφονται.

§194ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὰ πρόστιμα τὰ ἐκ του νόμου τούτου θὰ εἰσάγωνται εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης;

§195Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 14, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τρίτην συζήτησιν).

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποκλειστικοῦ δικαιώματος τοῦ Κράτους πρὸς κατασκευὴν, εἰσαγωγὴν καὶ πώλησιν πυρίτιδος καὶ ἐκρηκτικῶν ὑλῶν». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§197Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἀρκεσθῇ εἰς τὴν μέχρι τοῦδε ἐργασίαν τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ ζύθου, διότι τὸ νομοσχέδιον περὶ μονοπωλίου τῆς πυρίτιδος καὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν δεῖται ἐργασίας καὶ μελέτης μεγάλης, εἴμεθα δὲ καὶ ἀνέτοιμοι σήμερον, διότι εἶναι ἡ πρώτη ἡμέρα τῆς ἐπαναλήψεως τῶν συνεδριάσεων. Νομίζω λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ συναινέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον σήμερον ὑπεβλήθησαν διάφοροι γνῶμαι πολλῶν ἀνθρώπων, δυναμένων νὰ δώσωσι γνώμην, καὶ τὰς γνώμας αὐτὰς, καίτοι εἶναι ἔντυποι, δὲν τὰς ἐλάβομεν ἀκόμη, ἵνα καὶ ἡμεῖς φωτισθῶμεν καὶ μορφώσωμεν γνώμην ἀκριβῆ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§198Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Συναινῶ ν’ ἀναβληθῇ διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν, διότι ὄντως τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐκτάκτου σπουδαιότητος. Ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ προχωρήσωμεν κατωτέρω. Πρόκειται περὶ νομοσχεδίου παγκοίνου καὶ ὡμολογημένης ὠφελείας, τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς σακχαρίνης.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκρηκτικῶν ὑλῶν ἀναβάλλεται διὰ τὴν Δευτέραν. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς εἰσαγωγῆς καὶ χρήσεως τῆς σακχαρίνης καὶ ἄλλων τεχνητῶν γλυκαντικῶν οὐσιῶν». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§200Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὑπάρχει τρόπος προσδιορισμοῦ;

§201Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τεχνικός.

§202Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ ἦτο καλὸν, ὄχι βεβαίως σήμερον, ἀλλ’ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, νὰ δοθῶσι πληροφορίαι, κατὰ τίνα τρόπον δύναται νὰ γείνῃ ὁ προσδιορισμὸς, διότι δυνατὸν νὰ ὑπάρχωσι καὶ οὐσίαι ἔχουσαι μὲν δύναμιν γλυκαντικὴν ὑπερτέραν τῆς ἐκ σακχαροκαλάμου, μὴ ἔχουσαι ὅμως τὰς θρεπτικὰς ἰδιότητας τῆς τελευταίας ταύτης. Ἡμεῖς ἐνταῦθα σάκχαριν ἐκ σακχαροκαλάμου οὐδέποτε βλέπομεν. Πῶς θὰ προσδιορισθῶσιν αἱ ἰδιότητες αἱ γλυκαντικαὶ καὶ τὸ ποσοστὸν τῆς δυνάμεως τῆς γλυκαντικῆς αὐτῶν; Θὰ ἦτο καλὸν νὰ ἔχωμεν πληροφορίας πληρεστέρας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς πρώτην συζήτησιν).

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1904». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§204Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, παρακαλῶ, ἐὰν ἦναι δυνατὸν, νὰ παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ μίαν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω, ὅπως χρησιμοποιῶνται αἱ διατάξεις αὐτοῦ καὶ διὰ τὴν περίστασιν, καθ’ ἣν θὰ ἐφαρμοσθῇ, ἐὰν ψηφισθῇ, ὁ νέος περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ νόμος, ὁ ὁποῖος ἀναβιβάζει τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ εἰς 30,000· διότι κατὰ τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον ἡ τακτικὴ δύναμις τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ κατὰ τὸ 1904 ὁρίζεται εἰς 22,435 ἀξιωματικούς, ὑπαξιωματικούς, μουσικοὺς καὶ στρατιώτας· ἐπειδὴ δὲ μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν, ἐὰν ψηφισθῇ ὁ νόμος περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, θ’ ἀναβιβασθῇ ἡ δύναμις αὐτοῦ, παρακαλῶ νὰ προστεθῇ τροποποίησις εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον, ὡς ἑξῆς: «Αὔξησις τῆς δυνάμεως ταύτης ἐπιτρέπεται μόνον πρὸς κατάταξιν τῶν διαθεσίμων». Τοῦτο, ὅπως διὰ τῶν διαθεσίμων αὐξήσωμεν τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ εἰς τὴν ὁριζομένην ὑπὸ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ, ἐὰν οὗτος ψηφισθῇ.

§205Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ κείμενον, τὸ ὁποῖον προστίθεται;

§206Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ τροποποίησις εἶναι ἡ ἑξῆς. Εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον, μετὰ τὰς λέξεις «αὔξησις τῆς δυνάμεως ταύτης ἐπιτρέπεται» καὶ πρὸ τῶν λέξεων «κατὰ τὰς προβλεπομένας περιστάσεις», νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «μόνον πρὸς κατάταξιν τῶν διαθεσίμων».

§207Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Μίαν ἐξήγησιν ἐπεθύμουν παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Πρόκειται περὶ τῆς αὐξήσεως τῆς δυνάμεως ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, ἐὰν γείνῃ νόμος;

§208Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Περὶ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Διότι ὁ νόμος περὶ στρατολογίας δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐφέτος, ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ ὁ νέος ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ. Ἡ τροπολογία προτείνεται, ὅπως διὰ τῆς προσκλήσεως τῶν διαθεσίμων ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ συμπληροῖ τὰ κενά, ὥστε νὰ φθάνῃ εἰς τὴν δύναμιν τοῦ νέου ὀργανισμοῦ.

§209Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τῶν σημερινῶν διαθεσίμων;

§210Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Μάλιστα.

§211Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Τοὺς νῦν διαθεσίμους εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ τοὺς καλέσητε κατὰ τὸ 1904.

§212Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Μάλιστα.

§213Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἠξεύρω, ἂν πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν ἐν τῷ νόμῳ περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ τὴν αὔξησιν τῆς δυνάμεως ταύτης, ὅπως ἐξήγησεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Τὸ ζήτημα τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ δὲν εἶναι ζήτημα ἁπλῆς προσκλήσεως κληρωτῶν· εἶναι καὶ ζήτημα οἰκονομικὸν, καὶ ζήτημα δαπάνης. Ἐὰν πρόκηται νὰ ἐφαρμοσθῇ διάταξις στρατιωτικὴ, ἐπιφέρουσα δαπάνην ἑκατομμυρίων ἴσως, νομίζω ὅτι πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἦναι ἐν γνώσει τῆς δαπάνης ταύτης καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν οἰκονομικὴν καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν στρατιωτικὴν, δὲν νομίζω δὲ, ὅτι εἶναι βία τις, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ, διότι ἀναμφιβόλως ἡ Βουλὴ δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, πρὶν ψηφισθῶσι τὰ δύο ἕτερα στρατιωτικὰ νομοσχέδια, τὸ νομοσχέδιον περὶ στρατολογίας καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι κατ’ οὐδὲν ἐπείγει ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀφοῦ πρόκειται νὰ ψηφισθῇ τι, τὸ ὁποῖον δὲν ἠξεύρομεν κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ὑπὸ ἔποψιν στρατιωτικὴν καὶ ὑπὸ ἔποψιν οἰκονομικήν. Ὑπάρχουσι διαθέσιμοι κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον, οἱ ὁποῖοι δὲν καλοῦνται, εἰμὴ εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις. Ἐρχόμεθα σήμερον δι’ ἑνὸς νόμου ἐτησίου νὰ μεταβάλωμεν καθ’ ὁλοκληρίαν τὰς διατάξεις τοῦ ἰσχύοντος νόμου περὶ στρατολογίας, καὶ τοῦτο χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν, ἂν θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ ὀργανισμὸς ὁ ἀπαιτῶν τὴν αὔξησιν τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ, ἐνῷ ἡ αὔξησις αὐτοῦ δὲν εἶναι ἀνάλογος μὲ τοὺς πόρους, τοὺς ὁποίους δύναται νὰ διαθέσῃ τὸ Κράτος. Θὰ μᾶς εἴπῃ τὴν γνώμην του ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι οὐδεμίαν θὰ φέρῃ βλάβην, ἐὰν ὁ ἐτήσιος νόμος περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ μὴ ψηφισθῇ ἐσπευσμένως καὶ ὑπὸ ὅρους τοιούτους, ὥστε νὰ ἐπέλθωσιν ἴσως δυσκολίαι εἰς τὴν ἐφαρμογήν.

§214Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐγὼ προβλέπω ἐνδεχομένας περιστάσεις, παρουσιασθησομένας περιπτώσεις, καὶ δι’ αὐτὸ προνοῶν ἔθεσα αὐτὴν τὴν φράσιν εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν θέλῃ νὰ τὴν ψηφίσῃ, εἶναι ἐλευθέρα. Ἐγὼ, ὡς Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο καλόν, νὰ παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ αὐτὴν τὴν τροποποίησιν, διότι σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν ψηφισθῇ ὁ νέος ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ θὰ δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν νέον ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ, χωρὶς νὰ θέσωμεν εἰς ἐφαρμογὴν τὰς τροποποιήσεις τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, διότι τὸ νομοσχέδιον τὸ τροποποιοῦν τὸν νόμον περὶ στρατολογίας, καὶ ἐὰν ψηφισθῇ καὶ γείνῃ νόμος, δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ ἐφέτος, διότι ἤρχισαν ἤδη αἱ ἐργασίαι τῶν Στρατολογικῶν Συμβουλίων συμφώνως πρὸς τὸν παλαιὸν νόμον· ὥστε αἱ τροποποιήσεις τοῦ νέου νομοσχεδίου δὲν θὰ ἐφαρμοσθῶσιν. Ἐπειδὴ ὅμως ἐνδεχόμενον νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νέος ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, διὰ τῆς τροποποιήσεως, ἣν ὑποβάλλω εἰς τὸ περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ νομοσχέδιον, λαμβάνεται πρόνοια περὶ τοῦ δυνατοῦ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νέου ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, χωρὶς νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νέος νόμος περὶ στρατολογίας.

§215Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κατ’ ἀρχὴν εἶμαι ὑπὲρ τῆς προτάσεως, διότι θεωρῶ ἀτύχημα, ὅτι δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος περὶ στρατολογίας, ὁ ἐπιτρέπων τὴν πρόσκλησιν μεγαλειτέρου ἀριθμοῦ κληρωτῶν κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο. Νομίζω ὅμως, ὅτι πρέπει κατὰ τὸ 1904 νὰ δοθῇ ἡ ἐξουσία εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως καλέσῃ τοὺς δυνάμει τοῦ κειμένου νόμου διαθεσίμους, ἐὰν θεωρήσῃ ἀναγκαῖον νὰ αὐξηθῇ ἡ ὑπάρχουσα δύναμις τοῦ στρατοῦ. Βεβαίως ἡ ἀντίρρησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄρτης Βουλευτοῦ εἶναι σπουδαία, ὅτι τοῦτο θὰ συνεπαγάγῃ αὔξησιν ἐξόδων. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ τὸ δικαίωμα, καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρὰ νὰ ἐκφράσωμεν τὴν γνώμην μας, ὅσον ἀφορᾷ τὸ οἰκονομικὸν μέρος, τότε κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ δυνάμεθα νὰ τὸ ἐξετάσωμεν, τότε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ παρουσιάσῃ πίνακα τοῦ ἀριθμοῦ, ὃν νομίζει ἀναγκαῖον, κατ’ ἀνώτατον ἢ κατώτατον ὅριον, νὰ καλέσῃ, καὶ θὰ ὑποβάλῃ πίνακα τοῦ ποσοῦ τῆς αὐξήσεως τῆς δαπάνης. Ἴσως αὕτη δύναται νὰ ἐξοικονομηθῇ ἄλλοθεν. Σήμερον ὅμως, προκειμένου περὶ προσδιορισμοῦ τῆς δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ, νομίζω ὅτι καλὸν εἶναι νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καλέσῃ καὶ τοὺς διαθεσίμους, ἐὰν καὶ ὅταν νομίσῃ τοῦτο ἀναγκαῖον. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν φρονῶ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δέσωμεν τὰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως.

§216Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ποία εἶναι ἡ ἀνάγκη;

§217Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δυνατὸν νὰ παρουσιασθῇ· τὴν βλέπω πανταχοῦ.

§218Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ περίπτωσις προβλέπεται ἐν τῷ νόμῳ τῷ ἰσχύοντι.

§219Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Περὶ ἐπιστρατεύσεως; ὄχι. Ὁ σκοπὸς εἶναι, χωρὶς νὰ γένηται ἐπιστράτευσις. Πρόκειται περὶ τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ, τοῦ ἐν εἰρήνῃ· πρόκειται περὶ τοῦ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δύναται καὶ τώρα νὰ καλέσῃ τοὺς διαθεσίμους χάριν αὐτῶν τῶν συνήθων ἀναγκῶν. Ἄλλως πρόκειται περὶ ἀνδρῶν, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ἐξασκήσωμεν πρὶν ἢ ἔλθῃ ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπιστρατείας. Ὅταν ἔλθῃ πλέον ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπιστρατείας, οὐδεὶς ἑτοιμάζεται. Θὰ ἴδητε, ὅτι ἠπατήθητε.

§220Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἐπιψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ καὶ γείνῃ νόμος, οὐδὲν τὸ κωλῦον, αὐτὴ ἡ τροποποίησις, τὴν ὁποίαν τώρα εἰσάγει ὁ κ. Ὑπουργὸς, νὰ περιληφθῇ εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον, καὶ τοιουτοτρόπως ὁ σκοπὸς ἐπιτυγχάνεται καλλίτερον. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, κύριε Πρόεδρε, διατὶ ὁ νόμος περὶ στρατολογίας, καὶ ἂν ἤθελε ψηφισθῆ, δὲν θὰ ἐφηρμόζετο, ἀφοῦ αἱ περὶ διαθεσίμων διατάξεις τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, ὅπως δήποτε καὶ ἂν μεταβληθῶσι, θὰ ἰσχύωσιν ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου. Κατὰ συνέπειαν καὶ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐπροτάθη, δὲν τὸ θεωρῶ νόμιμον. Ἂς περιμένῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς, καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ ψήφισις τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, ἂς ζητήσῃ διὰ προσθέτου διατάξεως, ἔστω καὶ μεταβατικῆς, νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ καλῇ πλείονα ἀριθμὸν ἀνδρῶν ἐκείνου, τὸν ὁποῖον κατὰ τὸν νόμον περὶ ἐτησίας δυνάμεως τοῦ στρατοῦ δύναται νὰ καλῇ.

§221Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ νόμος περὶ στρατολογίας εἶναι νόμος πάγιος, καὶ δὲν ὑπόκειται εἰς μεταβολὰς, ὡς καὶ ὁ νόμος περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, ἐνῷ ὁ νόμος, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται τὴν στιγμὴν ταύτην, εἶναι νόμος ἐτήσιος.

§222Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἄνευ τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἐὰν δὲν περιληφθῇ εἰς τὸν νόμον τὸν ἐτήσιον περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ, οὐδένα δύνασθε νὰ καλέσητε, ὅπου ἀλλοῦ καὶ ἂν τὸ ἀναγράψητε. Πρέπει νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῷ νόμῳ περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ.

§223Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἰσχυρίζομαι, ὅτι δὲν εἶναι ἀναγκαῖον, ὅτι δὲν εἶναι λυσιτελὲς, νὰ δώσωμεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ἐλευθερίαν νὰ καλῇ τοὺς διαθεσίμους εἰς τὸν ἐν ἐνεργείᾳ στρατόν. Νομίζω ὅμως, ὅτι, ψηφίζοντες τὸν νόμον περὶ προσδιορισμοῦ τῆς ἐτησίας δυνάμεως τοῦ στρατοῦ, εἶναι ἔκρυθμον νὰ προβῶμεν εἰς τροπολογίαν τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας. Ἐπειδὴ δὲ πρόκειται νὰ ψηφισθῇ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, μέχρις οὗ ψηφισθῇ ὁ νόμος περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, καὶ τότε ὁδηγούμεθα καὶ προβαίνομεν εἰς τὴν ψήφισιν τῆς προσθήκης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν τὴν κρίνωμεν ἀναγκαίαν.

§224Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρόκειται περὶ διαθεσίμων κατὰ τὸν κείμενον νόμον περὶ στρατολογίας.

§225Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐπειδὴ εἶναι εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, δύναται νὰ ψηφισθῇ.

§226Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ ψηφισθῇ, ὅπως ἔχει, τὸ νομοσχέδιον.

§227Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον εἶναι εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, δίδεται καιρὸς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ φέρῃ ὅλας τὰς τροπολογίας, περὶ τῶν ὁποίων ἔκαμε λόγον ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης, καὶ τότε δυνάμεθα ν’ ἀκολουθήσωμεν τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ. Μᾶς δίδεται καιρὸς νὰ περιμένωμεν, ὅταν ἔλθῃ εἰς συζήτησιν ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, τότε νὰ περιλάβωμεν τὴν τροπολογίαν ταύτην εἰς τὸν νόμον περὶ ὀργανισμοῦ, ἢ εἰς τὸν νόμον περὶ στρατολογίας, ἢ εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν τώρα. Οὐχ ἧττον, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι εἰς καιρὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διότι θὰ μεσολαβήσωσι δύο ἄλλαι συζητήσεις, νὰ φέρῃ ὅ,τι ζητεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ ἤμεθα ἐν τάξει καὶ νὰ περιλάβωμεν ἢ νὰ μὴ περιλάβωμεν τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§228Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δηλώσῃ, ἂν ἐννοεῖ νὰ τῷ δοθῇ τὸ δικαίωμα νὰ καλῇ τοὺς δυνάμει τοῦ κειμένου νόμου ἢ τοὺς δυνάμει τοῦ ψηφισθησομένου νόμου διαθεσίμους.

§229Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τοῦ κειμένου νόμου.

§230Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Τοὺς δυνάμει τοῦ κειμένου νόμου.

§231Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Λοιπὸν διὰ τίνα λόγον ὑπάρχει ἀμφιβολία περὶ τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ;

§232Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διότι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα αὐτό.

§233Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Σεῖς νομίζετε, ὅτι δυνάμει τοῦ κειμένου νόμου δὲν δύνασθε νὰ τοὺς καλέσητε, ὄχι διότι δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ διότι δὲν ἀναγράφονται ἐν τῷ νόμῳ τῷ ἐτησίῳ.

§234Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δυνάμει τοῦ κειμένου νόμου δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ καλέσῃ αὐτὸν τὸν ἀριθμόν.

§235Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ λέγω· νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὸν ἐτήσιον νόμον περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ τὸ δικαίωμα, ὅτι δύναται νὰ καλῇ καὶ αὐτούς.

§236Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δυνάμει τοῦ κειμένου νόμου δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα.

§237Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Παρακαλῶ. Ἄλλο ζήτημα ὁ ἀριθμὸς τῆς ὁλικῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ, καὶ ἄλλο ζήτημα τὰ διάφορα στοιχεῖα, ἐκ τῶν ὁποίων θ’ ἀποτελεσθῇ ἡ δύναμις αὕτη. Σεῖς νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ ἔχητε τὸ δικαίωμα νὰ καλῆτε καὶ τοὺς διαθεσίμους αὐτούς.

§238Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ, ἔχετε ὑπομονὴν νὰ σᾶς δώσω τὴν ἐξήγησιν. Κατὰ τὸν νόμον καλεῖται ἡ ἀπογραφή· ἐκ τῆς ἀπογραφῆς λαμβάνομεν τὸν ἀριθμὸν τὸν ἀπαιτούμενον διὰ τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ, τὴν ὁποίαν προβλέπει ὁ Προϋπολογισμός, στέλλοντες τοὺς ὑπολοίπους εἰς τὴν διαθεσιμότητα. Λοιπὸν δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ καλέσω αὐτοὺς τοὺς διαθεσίμους, διὰ νὰ ἀναβιβάσω τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ. Διὰ τῆς τροπολογίας ζητῶ τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς νὰ ὑπερβῶ τὸν ἀριθμόν.

§239Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶμαι σύμφωνος πρὸς ὑμᾶς. Λέγω ὅτι φρονεῖτε, ὅτι ἔχετε μὲν τὸ δικαίωμα νὰ τοὺς καλέσητε δυνάμει τοῦ κειμένου νόμου, ἀλλὰ δὲν ἔχετε τὴν δύναμιν νὰ τοὺς καλέσητε, διότι δὲν συμπεριλαμβάνονται εἰς τὴν δύναμιν τὴν ἐτησίαν τοῦ στρατοῦ.

§240Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα.

§241Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Διαθέσιμος σημαίνει ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον δικαιοῦται νὰ καλέσῃ, ἀλλὰ δὲν ἔχει πίστωσιν, δὲν ἔχει τὴν δύναμιν νὰ καλέσῃ αὐτόν. Λοιπὸν θέλει νὰ περιληφθῇ εἰς τὸν νόμον περὶ ἐτησίας δυνάμεως τοῦ στρατοῦ καὶ ἡ δύναμις τῶν διαθεσίμων μέχρις ἑνὸς ποσοῦ.

§242Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἄνευ προσδιορισμοῦ ποσοῦ. Ὅσους θέλει.

§243Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι πλήρης ἡ ἰδέα περὶ τοῦ νόμου· διότι κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ καλέσῃ τοὺς διαθεσίμους. Ἐὰν εἶχε τὸ δικαίωμα, δὲν κωλύει ὁ ἐτήσιος ἀριθμὸς, ὁ διὰ τοῦ νόμου ὁριζόμενος· διότι ὁ ἐτήσιος ἀριθμὸς εἶναι 11,000, καὶ ὁ ἀριθμὸς ὁ παρουσιαζόμενος τῶν κληρωτῶν εἶναι 6,500. Ἐὰν λάβωμεν δὲ ἐκ τῶν πινάκων τὰ δεδομένα τοῦ παρελθόντος ἔτους, θὰ ἴδωμεν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν διαθεσίμων εἶναι μόλις 2,800. Ὥστε, ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ καλέσῃ τοὺς διαθεσίμους πρὸς πλήρωσιν τῶν κενῶν τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ἔτι ἰσχύοντος καὶ τοῦ διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου ἀριθμοῦ, θὰ ἠδύνατο νὰ πληρώσῃ τὰ κενά. Ἐὰν δ’ αὐξήσῃ ὁ ἀριθμὸς ὁ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, δὲν δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ αὐξήσῃ καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν κληρωτῶν· πρέπει νὰ προστεθῇ εἴτε ἐν τῷ περὶ στρατολογίας νόμῳ εἴτε ἐν τῷ παρόντι νομοσχεδίῳ ἄρθρον εἰδικόν, δυνάμει τοῦ ὁποίου νὰ δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληρώσῃ τὰ κενὰ διὰ τῆς κλήσεως τῶν διαθεσίμων, διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο. Εἶναι ὁ νόμος περὶ στρατολογίας, ὁ ὁποῖος ἀπαγορεύει τὴν πρόσκλησιν τῶν διαθεσίμων. Ἑπομένως ἐγὼ εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ, τὴν ὁποίαν προβάλλει ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν δύναται νὰ λυθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ ζήτημα. Ὁ ἀριθμὸς τῶν στρατιωτῶν δὲν θ’ αὐξήσῃ, διότι δὲν δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὸν κείμενον νόμον διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης νὰ παραβιάσῃ.

§244Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δηλαδὴ διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσδιορισμοῦ τῆς ἐτησίας δυνάμεως τοῦ στρατοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ τροπολογήσωμεν τὸν νόμον περὶ στρατολογίας.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὰς γενομένας παρατηρήσεις θ’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου.

§246Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἂς ψηφισθῇ, ὡς ἔχει, εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§247Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἄνευ τῆς τροποποιήσεως.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1904», ὅπως ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτά, ὡς ἔχουσι, τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς αʹ συζήτησιν. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν, τὸ νομοσχέδιον «περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1904»).

§249Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Καὶ τὸ περὶ ἀνυποτάκτων, κύριε Πρόεδρε. Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§250ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε· ὑπάρχουσιν ἀντιρρήσεις, καὶ μεγάλαι.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 7 μ. μ.)