1904.02.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 15

τῆς 16 Φεβρουαρίου 1904.

(Δευτέρα).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 4 καὶ 25′ μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σωματεῖον τῆς «Ἑνώσεως τῶν Ἑλλήνων γεωπόνων» δι’ ὑπομνήματός του παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ καταργηθῶσιν αἱ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καταργούμεναι θέσεις τῶν ἐργοδηγῶν ἐν τοῖς Γεωργικοῖς σταθμοῖς. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Καλαμῶν διὰ τηλεγραφικῆς ἀναφορᾶς του παραπονεῖται, ὅτι τὰ Γαλλικὰ τελωνεῖα, κατ’ ἐντολὴν τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως, ἀσκοῦσιν αὐστηρὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῆς ἐξ Ἑλλάδος εἰσαγομένης εἰς Γαλλίαν σταφίδος, ἐπὶ τῇ προφάσει ὅτι ἡ ποιότης τῆς τοιαύτης σταφίδος χρησιμεύει πρὸς ἀπόσταξιν, καὶ διὰ τῶν μέτρων τούτων ἐπιβάλλεται σιωπηρῶς ἀνώτατος ὅρος εἰσαγωγικοῦ τέλους φράγκων 25, ἀντὶ φράγκων 15, καὶ οὕτω παρεμποδίζεται πᾶσα εἰσαγωγή, πρὸς ἀνυπολόγιστον ζημίαν τοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Κανάλια τοῦ δήμου Τυμφρηστοῦ τῆς ἐπαρχίας Φθιώτιδος δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν παρακαλοῦσι νὰ τοῖς παραχωρηθῇ ὡς περιφέρεια μέρος τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ λιβαδίου Πιτσουρούστιανης. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως κατέθηκε τὸ αἰτηθὲν ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Γόρτυνος κ. Ἀλεξάκη ἐνοικιαστήριον συμβόλαιον μεταξὺ τῆς ἱερᾶς Μονῆς Ἀσωμάτων ἢ Πετράκη καὶ τοῦ μηχανικοῦ Γεωργαντᾶ.

§2Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ὑπόμνημα περὶ Γεωργικῶν σταθμῶν, παρακαλῶ, ἐὰν ἐγκρίνητε, νὰ διατάξητε νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτάς.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ τὸ ὑπόμνημα τοῦτο;

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 78). Ὁ βουλευτὴς Χαλκίδος κ. Σαραβέλας παρακαλεῖται νὰ προσέλθῃ, ἵνα ὁρκισθῇ. (Προσελθὼν ὀμνύει ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν νενομισμένον ὅρκον ὁ ἄρτι ἐκλεγεὶς βουλευτὴς Χαλκίδος κ. Ζήσιμος Σαραβέλας). Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§6Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς κ. Σκουζὲς ᾐτήσατο πληροφορίας τινὰς, ἀφορώσας τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐξασκούντων τὸ ἐπιτήδευμα τῶν ἁμαξοποιῶν καὶ καρροποιῶν. Τὰς πληροφορίας ταύτας κατατίθημι. Ἐπίσης κατατίθημι τὰς πληροφορίας τὰς αἰτηθείσας ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Σύρου βουλευτοῦ κ. Βιτάλη, ἀφορώσας εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ φόρου τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ οἰκοδομῶν ἐν Σύρῳ. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Πατρῶν κ. Γκότσης ᾐτήσατο νὰ κατατεθῶσι τὰ διαγράμματα τῶν γενομένων παραχωρήσεων πρὸς τὴν Α. Β. Υ. τὸν Διάδοχον ὡς πρὸς τὸ δημόσιον κτῆμα, τὸ γνωστὸν ὑπὸ τὸ ὄνομα Μανωλὰς, καθὼς καὶ οἱ ἐγκεκριμένοι πίνακες ὑλοτομίας διὰ τὰ ἐν τῷ κτήματι τούτῳ δάση. Τὰ διαγράμματα καὶ τοὺς πίνακας τούτους κατατίθημι. Ἐκ τοῦ ὑποβληθέντος εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὑπὸ συζήτησιν ὄντος νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης γινώσκετε, Κύριοι, ὅτι εἷς τῶν σταθερῶν πόρων, δι’ ὧν προικίζεται τὸ ταμεῖον τοῦτο, εἶναι καὶ ἡ πρόσοδος ἡ προελευσομένη ἐκ τοῦ μονοπωλίου τῆς πυρίτιδος καὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν κατετέθη μέχρι σήμερον ἕνεκα δυσχερειῶν, αἵτινες ἀνεφάνησαν κατὰ τὴν κατάρτισιν αὐτοῦ. Ἀρθεισῶν τῶν δυσχερειῶν τούτων, τὸ νομοσχέδιον, φέρον τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὴν ἐμὴν, κατατίθημι εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως τυπούμενον διανεμηθῇ εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς καὶ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐκ τῶν πρὸς τὴν Βουλὴν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, τῶν γενομένων κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1904, ἐγένετο ὑμῖν γνωστὸν ὅτι πρόκειται καὶ διὰ τῆς ὑποβολῆς νομοσχεδίων νὰ ἐπιζητηθῶσιν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως πολλαὶ οἰκονομίαι εἰς τὰς δημοσίας δαπάνας. Τὸ οἰκονομικὸν τοῦτο πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως ἀκολουθῶν, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τρία νομοσχέδια, διὰ τῶν ὁποίων ἐπιτυγχάνονται οἰκονομίαι 200,000 δραχμῶν περίπου. Τὸ πρῶτον τῶν νομοσχεδίων τούτων ἀφορᾷ εἰς τὰς θέσεις τῶν τελωνείων, ἐπιτυγχάνεται δὲ οἰκονομία ἐξ αὐτοῦ δραχμῶν 71,344. Τὸ δεύτερον ἀφορᾷ εἰς τὸν κλάδον τῶν ἐφοριακόν· δι’ αὐτοῦ ἐπιτυγχάνεται οἰκονομία δρ. 64,000. Τὸ τρίτον ἀφορᾷ εἰς τὸν νέον ὀργανισμὸν τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, τοῦ ὁποίου θὰ λάβητε γνῶσιν καὶ διὰ τοῦ ὁποίου κατορθοῦται οἰκονομία, ὡς ἐκ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν γενήσεται ἡ ἐκτύπωσις, δρ. 70,000. Ἡ ἐκ τῶν τριῶν τούτων νομοσχεδίων, ἐὰν ψηφισθῶσιν, ἐπιτυγχανομένη μείωσις τῶν δημοσίων δαπανῶν ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν τῶν δραχ. 200,000 περίπου. Σημειωτέον δ’ ὅτι ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ, ὡς Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπροτάθησαν καὶ ἐψηφίσθησαν πολλαὶ οἰκονομίαι, ἀναγόμεναι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ κανονισμοῦ τῶν πρὸς τὰς νήσους Ὕδραν, Σπέτσας καὶ Ψαρὰ ὀφειλομένων ἀποζημιώσεων διὰ τὰς κατὰ τὸν ἱερὸν ἀγῶνα χρηματικὰς αὐτῶν θυσίας. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶχον ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν ἀμέσως παρελθοῦσαν Βουλευτικὴν Περίοδον· ὑποβάλλων δὲ τοῦτο καὶ νῦν, παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ, νὰ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς καὶ ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρὸ μηνὸς περίπου, Κύριοι, ἤτοι κατὰ τὴν 19 τοῦ παρελθόντος Ἰανουαρίου, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους τοῦ ἐπιβαλλομένου εἰς τὸν σῖτον τὸν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενον, ὡς καὶ εἰς τὰ ἄλευρα τὰ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγόμενα, ἡ πρόσοδος δὲ, ἡ ἐκ τῆς προταθείσης αὐξήσεως προκύπτουσα, εἶχε καθορισθῆ διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὡς σταθερὸς πόρος τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ὡς τότε ἐγένετο γνωστὸν ὑμῖν, ἡ αὔξησις τοῦ ἐπὶ τῶν σιτηρῶν εἰσαγωγικοῦ τέλους δύο τινὰ ἐπεδίωκε, τὴν δημιουργίαν σταθεροῦ πόρου ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅπως οἱ διοικοῦντες τὸ ταμεῖον τοῦτο δυνηθῶσι μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου νὰ ἐπιτύχωσιν ἓν δάνειον, οὗτινος τὸ προϊὸν θὰ χρησιμεύσῃ εἰς προμήθειαν ὑλικοῦ τοῦ πολέμου, ἢ νὰ ἐπιτύχωσι παρὰ τῶν προμηθευσάντων τὸ ὑλικὸν τοῦτο τὴν εἰς προθεσμίας πληρωμὴν τοῦ τιμήματος τοῦ πολεμικοῦ ὑλικοῦ δι’ ἐξασφαλίσεως αὐτῶν διὰ τῶν πόρων τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Πλὴν δὲ τούτου ἐπεδιώκετο διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἡ προστασία τῆς ἐγχωρίου γεωργίας, ἥτις δεῖται ἐνισχύσεως. Ἀλλ’ ἐν τῷ ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου μέχρι σήμερον διαρρεύσαντι χρονικῷ διαστήματι ἐπῆλθε γεγονὸς βαρυσήμαντον καὶ ἀπροσδόκητον. Ὁ πόλεμος, ὅστις ἐξερράγη μεταξὺ Ρωσσίας καὶ Ἰαπωνίας, ἐπέδρασεν ἐπὶ τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, τοῦ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγομένου ἔσχε δὲ ἄμεσον ἀποτέλεσμα νὰ ὑπερτιμηθῶσι τὰ σιτηρά. Εἶναι περίπου ὀκτὼ ἡμέραι, ἀφ’ ἧς εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀνηγγέλθη, ὅτι ἀπηγορεύθη ὑπὸ τῆς Ρωσσικῆς Κυβερνήσεως ἡ ἐξαγωγὴ σιτηρῶν, καὶ ὅτι κατεσχέθησαν τὰ σιτηρά, τὰ ἤδη πωληθέντα καὶ ἕτοιμα πρὸς ἐξαγωγήν. Ἐζητήσαμεν ἀμέσως ἐπισήμους πληροφορίας, ἐξ αὐτῶν δὲ ἐβεβαιώθημεν, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβεῖς αἱ εἰδήσεις αὗται, ἀλλ’ ὅτι πράγματι ἐπῆλθεν αὔξησις τῆς τιμῆς τῶν σιτηρῶν κατὰ 10%. Κατὰ τὰς αὐτὰς πληροφορίας θὰ ἐπέλθῃ καὶ περαιτέρω αὔξησις, ἐφ’ ὅσον ὁ πόλεμος διαρκεῖ. Ἡ Κυβέρνησις, χωρὶς ν’ ἀπομακρυνθῇ ἐκ τοῦ πολιτικοῦ αὐτῆς προγράμματος, τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὴν σύνταξιν τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων τῆς χώρας, ἀρρήκτως συνδεδεμένην πρὸς τὴν σύστασιν τοῦ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὑπέλαβεν ὅτι, ἐὰν τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος τῶν σιτηρῶν αὐξήσῃ, ὡς προτίθεται τὸ ὑποβεβλημένον εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, θέλομεν εὑρεθῆ πρὸ μείζονος ὑπερτιμήσεως τοῦ σίτου, ἤτοι τοῦ ἄρτου, καθόσον ἡ ὑπερτίμησις τοῦ σίτου ἐν Ρωσσίᾳ, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν ἐπιβολὴν τοῦ προσθέτου εἰσαγωγικοῦ τέλους, θέλει προκαλέσει τηλικαύτην τοῦ ἄρτου ὑπερτίμησιν, ὥστε νὰ ἐγερθῶσιν εὔλογα παράπονα τῶν παρ’ ἡμῖν κοινωνικῶν τάξεων. Ὡς ἐκ τῆς ἀπειλουμένης μεγάλης ὑπερτιμήσεως τοῦ ἄρτου ἡ Κυβέρνησις ἐσκέφθη, ὅτι εἶναι προσῆκον, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον, ἐν τῷ συμφέροντι τῶν πολυπληθεστέρων καὶ πενεστέρων κοινωνικῶν τάξεων, νὰ μὴ συντελέσῃ ἡ ἐπιβολὴ τοῦ προσθέτου εἰσαγωγικοῦ τέλους εἰς τὴν μεγάλην ὑπερτίμησιν τοῦ σίτου καὶ ἑπομένως τοῦ ἄρτου. Ἐκ τοιούτων σκέψεων ἀναχωροῦσα ἡ Κυβέρνησις, ἔκρινε καταλληλότερον, ἀντὶ νὰ ἐπιζητῇ τὸν πόρον τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἰς τὴν ἐπιβολὴν τοῦ προσθέτου εἰσαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τοῦ σίτου, νὰ ζητήσῃ αὐτὸν ἀλλαχόθεν. Ἐνομίσαμεν, ὅτι ὁ πόρος οὗτος ἐξασφαλίζεται, ἐὰν, ἀντὶ τοῦ προσθέτου εἰσαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τῶν σιτηρῶν, καθορίσωμεν τὴν ἀναγωγὴν τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια, ἀντὶ λεπτῶν 140, ὡς εἶναι σήμερον, εἰς λεπτὰ 150. Αὐξάνοντες δὲ τὸ ἔσοδον ἐξ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ διὰ τοῦ τοιούτου καθορισμοῦ τῆς ἀναγωγῆς τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, δυνάμεθα νὰ καθορίσωμεν ὡς πόρον σταθερὸν τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὸ δεκατημόριον τοῦ συνόλου τῶν τελωνιακῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν. Ἀνεξαρτήτως τοῦ ποσοῦ, καθ’ ὃ θέλει αὐξηθῆ τὸ ἔσοδον τοῦ Δημοσίου ἐκ τοῦ τοιούτου κανονισμοῦ τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, θέλει ἀποδίδοσθαι τὸ δεκατημόριον τῶν τελωνιακῶν εἰσπράξεων εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Μέχρι τῆς 19 Ἰανουαρίου 1904 ὁ εἰσαγωγικὸς δασμὸς τοῦ σίτου ὡρίζετο εἰς μεταλλικὰς δραχμὰς 4,11 ἐπὶ τῶν 100 ὀκάδων, ἤτοι εἰς τραπεζογραμμάτια, πρὸς 1,35 ὑπολογιζομένης τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, εἰς δραχμὰς 5,54 καὶ 85 ἑκατοστὰ αἱ 100 ὀκάδες. Τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ὁριζομένης εἰς 1,50, ὁ εἰσαγωγικὸς δασμὸς ἔσεται εἰς χαρτονόμισμα δραχ. 6,16 καὶ 50 ἑκατοστὰ αἱ 100 ὀκάδες. Ἄρα ἡ αὔξησις ἀνέρχεται εἰς λεπτὰ 61 καὶ 56 ἑκατοστὰ τὰς 100 ὀκάδας, ἤτοι κατ’ ὀκᾶν εἰς ἓξ δέκατα τοῦ λεπτοῦ περίπου. Αἱ μεταβολαὶ αὗται ἐπέρχονται εἰς τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος τοῦ σίτου ἐκ τοῦ κανονισμοῦ τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς εἰς λεπτὰ 150. Ὡς πρὸς τὰ ἄλευρα, μέχρι τῆς 19 Ἰανουαρίου 1904 ὁ εἰσαγωγικὸς δασμὸς ἐπὶ τῶν ἀλεύρων ὡρίζετο εἰς μεταλλικὰς δραχμὰς 6,50, ἤτοι εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια, πρὸς 1,35, εἰς δραχμὰς 8,47.50 αἱ 100 ὀκάδες. Ὁριζομένης δὲ νῦν τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς εἰς δρ. 1,50, ὁ εἰσαγωγικὸς δασμὸς εἰς χαρτονόμισμα ἔσεται 9,75 αἱ 100 ὀκάδες. Ἄρα ἡ αὔξησις ἀνέρχεται εἰς λεπτὰ 97,50 κατὰ 100 ὀκάδας, ἤτοι κατ’ ὀκᾶν ἓν λεπτὸν περίπου. Ἐπειδὴ ὅμως αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου τοῦ εἰσαχθέντος κατὰ τὴν 19 Ἰανουαρίου καὶ ἀφορῶντος εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους τοῦ σίτου ἐτέθησαν εἰς ἐνέργειαν, ἀφ’ ἧς κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον, διότι τοιαύτη ὑπάρχει εἰδικὴ διάταξις, ἐνομίσαμεν, ὅτι μόνη ἡ δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἀποσύρει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, δὲν ἀρκεῖ, ὅπως τὰ τοῦ θέματος τούτου ῥυθμισθῶσι προσηκόντως ὑπὸ τυπικὴν ἔποψιν. Ὡς ἐκ τούτου ἐζητήσαμεν, ὅπως τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὡς πρῶτον. Παρακαλῶ δὲ τὴν Βουλὴν, ὅπως κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν εὐαρεστηθῇ ν’ ἀποφανθῇ ἐπ’ αὐτοῦ. Ἡ Κυβέρνησις προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀπορρίψῃ τὸ νομοσχέδιον. Διὰ τῆς τοιαύτης ἀρνητικῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς θὰ παύσῃ εἰσπραττόμενον τὸ πρόσθετον εἰσαγωγικὸν τέλος ἐπὶ τοῦ σίτου. Εἴπομεν ἤδη πρὸς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, ὧν ἕνεκεν ἡ Κυβέρνησις φρονεῖ, ὅτι δὲν πρέπει, τό γε νῦν ἔχον, νὰ ἐπιβληθῇ πρόσθετον ἐπὶ τοῦ σίτου τέλος, ὅπερ θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν μείζονα τοῦ ἄρτου ὑπερτίμησιν. Ἀλλὰ διὰ τῆς ἀκυρώσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐννοεῖ οὔτε νὰ τροποποιήσῃ οὔτε νὰ παραιτηθῇ τοῦ πολιτικοῦ αὐτῆς προγράμματος, τὸ ὁποῖον ὡς μίαν τῶν θεμελιωδῶν αὐτοῦ βάσεων ἔχει τὴν σύστασιν τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Πρὸς τοῦτο τὸ νομοσχέδιον, τὸ ἤδη κατατεθειμένον εἰς τὴν Βουλὴν, περὶ κανονισμοῦ τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς δέον νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: Τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ κατατεθειμένου ἤδη νομοσχεδίου ἔχει ὡς ἑξῆς «Ἡ ἀξία τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς τῶν ἐν τῷ τελωνιακῷ δασμολογίῳ ἀναγραφομένωε δασμῶν εἰς μεταλλικὸν ὁρίζεται εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια πρὸς δραχ. 1 καὶ 40/00.» Τὸ ἄρθρον τοῦτο τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Ἡ ἀξία τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς τῶν ἐν τῷ τελωνιακῷ δασμολογίῳ εἰσαγωγῆς ἀναγραφομένων δασμῶν εἰς μεταλλικὸν ὁρίζεται εἰς χαρτονόμισμα πρὸς δραχμὰς 1,50.» Τὸ δεύτερον ἄρθρον τοῦ κατατεθειμένου ἤδη εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχεδίου ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἡ ἐφαρμογὴ τῆς διατάξεως ταύτης ἄρχεται ἀπὸ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἰς τὴν Βουλὴν, συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 22 τοῦ νόμου ΒΡΚΑʹ τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου.» Τὸ ἄρθρον τοῦτο τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Ἡ προταθεῖσα διὰ τοῦ νομοσχεδίου τῆς 19 Ἰανουαρίου 1904 ἀναγωγὴ τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια πρὸς δραχμὴν 1 καὶ 40/00 ἰσχύει μέχρι τῆς 16 Φεβρουαρίου 1904, ἡ δὲ ἀναγωγὴ πρὸς δραχ. 1 καὶ 50/00 ἰσχύει ἀπὸ τῆς 16 Φεβρουαρίου 1904, συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 28 τοῦ νόμου ΒΡΚΑʹ περὶ τελωνιακοῦ δασμολογίου.» Ὅπως ὅμως συμπληρωθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρὸς ὃν πρότερον ἐξέθηκα σκοπὸν, εἶναι ἀνάγκη νὰ προστεθῇ καὶ ἕτερόν τι· προστίθεται λοιπὸν εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ἤδη κατατεθειμένον, ἄρθρον τρίτον, ἔχον ὡς ἑξῆς: «Ἄρθρον 3. Τὸ δεκατημόριον τῶν ἐκ τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου εἰσαγωγῆς ἐπὶ εἰδῶν ὑπαγομένων εἰς γενικὸν ἢ συμβατικὸν δασμὸν εἰσπράξεων τοῦ Δημοσίου διατίθεται ἀποκλειστικῶς ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, καὶ ἀποτελεῖ σταθερὸν πόρον αὐτοῦ. Τὸ χρηματικὸν ποσὸν, τὸ ἀντιπροσωπεῦον τὸ δεκατημόριον τοῦτο, κατατίθεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Αἱ λεπτομέρειαι περὶ τῆς ἀποδόσεως τοῦ ἐσόδου τούτου κανονισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος.» Πλὴν ὅμως τούτου δέον νὰ προστεθῇ καὶ τέταρτον ἄρθρον, διὰ νὰ κανονισθῶσι τὰ ἀφορῶντα εἰς τὸν σῖτον, ὅστις εὑρέθη οὐχὶ ἐν διαμετακομίσει κατὰ τοὺς τύπους τοὺς τελωνειακοὺς, ἀλλ’ ἐν πλοίοις ἱστιοφόροις, ἅτινα εἶχον καταπλεύσει εἰς ἑλληνικοὺς λιμένας πρὸ τῆς πρώτης Δεκεμβρίου 1903. Ὅτε ἐλήφθη τὸ ἀνακοινωθὲν εἰς τὴν Βουλὴν τῇ 20 Ἰανουαρίου 1904 μέτρον νὰ μὴ ὑποβληθῶσιν εἰς τὸ πρόσθετον τέλος, ἀλλὰ νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὰ μέχρι τῆς 19 Ἰανουαρίου 1904 κρατοῦντα τέλη οἱ σῖτοι οἱ εὑρισκόμενοι ὑπὸ διαμετακόμισιν, δὲν ἐλήφθη πρόνοια διὰ τοὺς σίτους τοὺς εὑρισκομένους ἐν ἱστιοφόροις πλοίοις ἀπὸ 1 Δεκεμβρίου 1903. Ὅτε ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε γνῶσιν αὐτοῦ, — διότι ἐγένοντο παράπονα πρὸς αὐτήν, — παρήγγειλεν εἰς τοὺς τελώνας, ὅπως, ἐὰν ὑπάρχωσι πλοῖα ἐλλιμενισμένα εἰς ἑλληνικοὺς λιμένας πρὸ τῆς 1 Δεκεμβρίου, φέροντα σῖτον προωρισμένον διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, εἰσπράξωσιν ἐπ’ αὐτοῦ τὰ τέλη τὰ κρατοῦντα μέχρι τῆς 19 Ἰανουαρίου 1904, καὶ διὰ τὸ ὑπόλοιπον λάβωσιν ἐγγυήσεις, μέχρις ὅτου ἀποφανθῇ ἡ Βουλή. Ὅπως λοιπὸν τὰ τοῦ θέματος κανονισθῶσιν ἐπὶ τὸ κανονικώτερον, νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ κανονίσωμεν αὐτὸ διὰ τῆς προσθήκης ἄρθρου 4, ἔχοντος ὡς ἑξῆς: «Ἄρθρον 4. Ὁ σῖτος καὶ ὁ σμιγὸς ἐκ σίτου καὶ σικάλεως εἰς κόκκους, οἱ εὑρισκόμενοι ἐντὸς ἱστιοφόρων πλοίων, ἅτινα καταπλεύσαντα εἰς ἑλληνικοὺς λιμένας παρέμειναν εἰς αὐτοὺς ἀπὸ τῆς 1 Δεκεμβρίου 1903 μέχρι τῆς 19 Ἰανουαρίου 1904, καὶ εἰσαχθέντες εἰς ἀνάλωσιν μέχρι τῆς 15 Φεβρουαρίου 1904 ὑπόκεινται εἰς τὰ μέχρι τῆς 19 Ἰανουαρίου 1904 ἰσχύοντα νομίμως τέλη.» Κατατιθεμένου τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἤδη ἐτροποποιήθη, ἀπὸ σήμερον ἄρχεται ἡ εἴσπραξις τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀναγωγῆς τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια πρὸς 1,50. Οἴκοθεν ἐννοεῖται, ὅτι, ὅταν λέγωμεν ὅτι τὰ εἰσαγωγικὰ τέλη κανονίζονται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς πρὸς 1,50, ὀφείλομεν νὰ γινώσκωμεν, ὅτι, ὅταν ἡ μεταλλικὴ δραχμὴ τιμᾶται κάτω τῶν 150 λεπτῶν, οἱ ὑπόχρεοι πρὸς πληρωμὴν εἰσαγωγικῶν τελῶν ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ πληρώνωσιν εἰς χρυσόν. Ὡς ἐκ τούτου δὲν ἐνομίσαμεν, ὅτι ἔπρεπεν ἐν τῷ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχεδίῳ ν’ ἀναγραφῇ ὡς πόρος τοῦ ταμείου τὸ ἔσοδον τὸ ἐκ τῆς τοιαύτης αὐξήσεως τῆς τιμῆς τῆς ἀναγωγῆς τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια προκῦπτον, νὰ καθορίσωμεν δὲ ὡς σταθερὸν πόρον τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅπως μὴ ἀπομακρυνθῶμεν τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν, τὸ δεκατημόριον τοῦ συνόλου τῶν ἐξ εἰσαγωγικῶν τελῶν εἰσπράξεων, καθόσον οὕτω μόνον θὰ δημιουργήσωμεν σταθερὸν πόρον, δυνάμενον νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης πρὸς οὓς σκοποὺς κυρίως τὸ ταμεῖον τοῦτο ἱδρύθη. Μέχρι τῆς 31 Μαΐου 1903 ἡ εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια τιμὴ τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ὡρίζετο εἰς λεπτὰ 132 καὶ 25/00. Ἀπὸ τῆς 1 Ἰουνίου 1903 μέχρι τῆς 19 Ἰανουαρίου 1904 ηὐξήθη ἡ ἀναγωγὴ εἰς λεπτὰ 135, ἤτοι κατὰ λεπτὰ 2,75, ὅπερ ἀντιστοιχεῖ εἰς αὔξησιν 2,79%, ἤτοι ἐπὶ ποσοῦ εἰσπράξεων 35,000,000 εἰς αὔξησιν δραχμῶν 727,650.—Λαμβάνω ὡς ἀφετηρίαν τὸ ποσὸν τελωνειακῶν ἐσόδων 35,000,000, καίτοι τοῦτο δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς μόνιμον. — Ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1904 ἀνεγράφη ὡς ἔσοδον τοῦ Δημοσίου ἐξ εἰσαγωγικῶν τελῶν τὸ ποσὸν τῶν 35,000,000 ἐπὶ τῇ βάσει τῶν γενομένων εἰσπράξεων ἐξ εἰσαγωγικῶν τελῶν κατὰ τὸ λῆξαν ἔτος, ὅτε ἀνῆλθε τὸ ἔσοδον τοῦτο εἰς 34,700,000. Ἐννοεῖται ὅτι ἡ αὔξησις αὕτη τῶν 2,75 (ἤτοι 2 καὶ ¾) ἐπὶ τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ἤρχισεν ἀπὸ τῆς 1 Ἰουνίου 1903 καὶ ἐντεῦθεν· ἑπομένως εἰς τὸ ποσὸν τὸ εἰσπραχθὲν κατὰ τὸ 1904 περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἐκ τούτου προελθοῦσα αὔξησις. Τὴν 19 Ἰανουαρίου ὑπεβάλομεν τὸ γνωστὸν ὑμῖν νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ τιμὴ ἢ μᾶλλον ἡ ἀναγωγὴ τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ἀπὸ δρ. 1,35 ὡρίσθη εἰς 1,40, ἤτοι ἐπῆλθεν αὔξησις 3,707%, ἤτοι ἐπὶ ποσοῦ εἰσπράξεων 35,000,000 ἡ αὔξησις ἀνῆλθεν εἰς 1,297,000 περίπου. Ἀλλὰ σήμερον ἔχομεν τρίτην μεταβολήν· ἀπὸ τῆς 16 Φεβρουαρίου, δηλ. ἀπὸ τῆς σήμερον, καὶ ἐφεξῆς ἡ εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια ἀναγωγὴ τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ὁρίζεται εἰς λεπτὰ 150, ἤτοι ἐπέρχεται αὔξησις 7,14%, ἤτοι ἐπὶ ποσοῦ εἰσπράξεων 35,000,000 ἡ αὔξησις ἀνελεύσεται εἰς 2,499,000. Ἡ ἀναγωγὴ τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, καθοριζομένης ἀπὸ λεπ. 140 εἰς 150, δὲν εἶναι 10%, ἀλλ’ εἶναι, ὡς παρατηρεῖτε, 7,14%. Λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν τῶν δύο τελευταίων μεταβολῶν, τῆς αὐξήσεως ἀπὸ 135 εἰς 140, καὶ τῆς αὐξήσεως ἀπὸ 140 εἰς 150, ἔχομεν ἐν συνόλῳ αὔξησιν 15 ἐπὶ 135, ἤτοι 11,11%, ἤτοι ἐπὶ ποσοῦ εἰσπράξεων 35,000,000 περίπου 3,800,000. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ αὔξησις τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν ἐν τῇ πρώτῃ χρονικῇ περιόδῳ ἐπηρεάζει τὸ ποσὸν τῶν εἰσπράξεων, καὶ ἐπειδὴ δὲν πρόκειται νὰ λειτουργήσῃ ἀπὸ τῆς πρώτης τοῦ ἔτους, διότι παρῆλθον ἤδη 45 ἡμέραι, διὰ τοῦτο ὑπολογίζομεν, ὅτι ὁπωσδήποτε θὰ ἔχωμεν μίαν αὔξησιν τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν ἐκ 3,000,000, εἰσπραχθησομένων ἐκ τῆς αὐξήσεως ταύτης τῆς ἀναγωγῆς τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, εἴτε εἰς 35,000,000 ἀνέλθωσιν αἱ εἰσπράξεις τοῦ Δημοσίου εἴτε εἰς κατώτερον ποσόν. Ὅ,τι ἐπέδρασεν εἰς τὰς σκέψεις ἡμῶν, ἦτο ἡ μέριμνα νὰ καθορίσωμεν ὡς πόρον τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔσοδον οὐχὶ ἔλασσον τῶν δραχ. 3,000,000. Τοῦτο ἐπιτυγχάνεται διὰ τῆς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ εἰσαγομένης τροπολογίας, καθ’ ἣν τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης θὰ λαμβάνῃ κατ’ ἔτος τὸ δέκατον τῶν ἐξ εἰσαγωγικῶν τελῶν εἰσπράξεων. Ἡ τροπολογία θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ ὅταν δ’ ἔλθῃ ἡ σειρὰ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταβολῆς τοῦ δασμολογίου, ὡς πρὸς τὴν ἀναγωγὴν τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια, τότε ἐπιφυλάσσομαι νὰ παράσχω πλείονας ἐξηγήσεις. Καταλήγων παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ συζητήσῃ σήμερον τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταβολῆς τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιβολὴν προσθέτου εἰσαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τῶν σιτηρῶν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβληθέντα νομοσχέδια θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 79–84).

§8Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μίαν ἐρώτησιν, κύριε Ὑπουργέ. Ἐκ τῆς ὁμιλίας σας δὲν ἐνόησα, ἂν δίδεται καμμία ἀσφάλεια ὡς πρὸς τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράττηται λόγῳ τῆς ἀνατιμήσεως. Δηλαδή, ἂν ἐξακολουθήσῃ ἡ ὑποτίμησις τοῦ συναλλάγματος, δυνατὸν νὰ εὑρεθῶμεν εἰς ἔσοδον κατώτερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὑπελογίσατε εἰς 3,000,000 καὶ θεωρεῖτε ἀρκετόν, ὅπως ὑπηρετήσῃ τὸν σκοπὸν τοῦ ταμείου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, νομίζω ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἡ δέουσα ἀσφάλεια εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ δανείσωσιν ἐπὶ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, εἴτε θὰ χορηγήσωσιν ὑλικὰ πολέμου.

§9Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸν πόρον τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀποτελεῖ τὸ δεκατημόριον τοῦ συνόλου τῶν εἰσπράξεων τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν.

§10Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ ἤθελον νὰ βεβαιωθῇ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχει τὸν λόγον ὁ κύριος Παυλόπουλος.

§12ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τρεῖς ἐπανειλημμένας συνεδριάσεις παρεκάλεσα τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὅ,τι μέτρον ἤθελε κρίνει συντελεστικὸν πρὸς βελτίωσιν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Ἡ μὴ εἰσαγωγὴ τοιούτου μέτρου ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως προέρχεται βεβαίως ἐκ δυσχερειῶν, αἵτινες προκύπτουσι περὶ τὴν εὐνοϊκωτέραν λύσιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. Αἱ δυσχέρειαι αὗται καὶ ἡ βραδύτης τῆς εἰσαγωγῆς τοιούτου μέτρου ἐπιβάλλουσιν εἰς πάντας τοὺς Βουλευτὰς τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ἐν οἷς συγκαταλέγομαι καὶ ἐγώ, τὴν σκέψιν, ἂν δὲν ἦτο δυνατὸν δι’ ἄλλων μέσων ν’ ἀποφύγωμεν τὰς δυσχερείας, καὶ νὰ βελτιώσωμεν τὴν κατάστασιν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ἀνάγκην οὐδὲ τῶν Τραπεζῶν, οὐδὲ τῶν βιομηχάνων, μεθ’ ὧν συνεβλήθημεν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Ἡ γνώμη τῶν πλείστων Βουλευτῶν συναντᾶται ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, συναντᾶται δὲ δι’ ἄλλου τρόπου, διὰ μεταρρυθμίσεως τῶν ὑφεστώτων νόμων ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον συνέλεξα ὅλας τὰς δυνατὰς εὐκολίας, διὰ τῶν ὁποίων δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ λύσις τοῦ ζητήματος. Ὑποβάλλω δὲ πρότασιν νόμου 1) περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου ͵ΒΠʹ περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὸν σταφιδόκαρπον· 2) περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ͵ΒϠΞΕʹ νόμου, τοῦ τροποποιοῦντος τὸν ͵ΒΦΠΓʹ νόμον τοῦ παρελθόντος ἔτους, ὡς πρὸς τὰς διατάξεις τὰς ἀφορώσας τὸν σταφιδόκαρπον· 3) περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου ͵ΒΦΠΓʹ, ὡς πρὸς τὰς διατάξεις αὐτοῦ τὰς ἀκυρουμένας ὑπὸ τῆς ὑποβαλλομένης προτάσεως νόμου. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς, ζητεῖται ἡ κατάργησις τοῦ ὑπάρχοντος φόρου εἰς χρῆμα καὶ ἡ ἀντικατάστασις αὐτοῦ διὰ τῆς φορολογίας εἰς εἶδος. Ἡ φορολογία αὕτη εἰς εἶδος κανονίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐνεστώσης τιμῆς τοῦ σταφιδοκάρπου. Τουτέστι σήμερον ὁ σταφιδόκαρπος φορολογεῖται μὲ 15 δραχμὰς περίπου κατὰ χιλιόλιτρον, ἐνῷ ἡ τιμή του δὲν ὑπερβαίνει τὰς 110 ἢ 119 δραχμάς· κατὰ συνέπειαν ὁ ἔμπορος ὁ ἐξάγων σήμερον 100,000 λίτρας σταφιδοκάρπου ὑπόκειται εἰς φόρον κατὰ μέσον ὅρον 1500 δραχμῶν. Ἀντὶ τούτου, διὰ τῆς προτάσεως νόμου, ἣν ὑποβάλλω, ὁ ἔμπορος ὑποχρεοῦται νὰ καταβάλλῃ εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν πρὸς διευκόλυνσιν τῆς Κυβερνήσεως ποσὸν σταφιδοκάρπου 15%· λαμβάνεται ὅμως πρόνοια, ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ σταφιδοπαραγωγὴ ἤθελε μειωθῆ, τὸ ἐμπόριον νὰ μένῃ ἐλεύθερον νὰ μὴ καταβάλλῃ τὸν φόρον αὐτὸν εἰς εἶδος, ἀλλὰ νὰ καταθέτῃ τοῦτον εἰς ἀντίτιμον εἰς τὰ πρακτορεῖα τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ὥστε νὰ διευκολύνηται τὸ ἐμπόριον ἀφ’ ἑνὸς, νὰ μὴ ἐπιβαρύνηται δὲ καὶ ἡ κατανάλωσις ἀφ’ ἑτέρου. Ὡσαύτως ζητεῖται διὰ τῆς τροποποιήσεως τοῦ ἑτέρου νόμου, τοῦ ͵ΒϠΞΕʹ, ἡ μεταρρύθμισις ὡς πρὸς τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ σταφιδοκάρπου τῆς Ἑπτανήσου. Διὰ τῆς ὑποβαλλομένης τροποποιήσεως τοῦ νόμου ἡ Ἑπτάνησος δὲν θὰ πληρώνῃ κανένα φόρον, διότι ὁ γενικὸς φόρος εἶναι 15% εἰς εἶδος, ἐπειδὴ δὲ ἡ Ἑπτάνησος πληρώνει τὸν φόρον κατὰ τὴν ἐξαγωγήν, δὲν ὑπόκειται εἰς φόρον· κανονιζομένης δηλ. τῆς τιμῆς εἰς 150 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον, ὡς κανονίζεται δι’ ἄλλου ἄρθρου, ἡ Ἑπτάνησος δὲν ὑπόκειται εἰς κανένα φόρον· ἐπειδὴ δὲ ἡ νῦν ὑφισταμένη φορολογία εἶναι 15% ἐπὶ τῆς ἀξίας, ἵνα ἐπέλθῃ ἰσορροπία τις εἰς τὸν φόρον ἐκεῖνον, ἐν τῇ ἐμῇ προτάσει τίθεται φόρος μόνον 10 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον ἐπὶ τοῦ σταφιδοκάρπου τοῦ ἐξαγομένου ἐκ τῆς Ἑπτανήσου ἢ εἰσαγομένου εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἡ δὲ Σταφιδικὴ Τράπεζα ὀφείλει νὰ πληρώνῃ εἰς τὸ Δημόσιον ταμεῖον τὸν φόρον, τὸν ὁποῖον θὰ εἰσέπραττε τὸ Δημόσιον καὶ τὸν ὁποῖον εἰσπράττει νῦν ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ σταφιδοκάρπου. Τουτέστι σήμερον τὸ Δημόσιον εἰσπράττει ἐκ τοῦ ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου 3,250,000 δραχμὰς, καὶ 1,000,000 παρὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἐκ τοῦ φόρου τῶν τεσσάρων δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον γίνονται 4,250,000, ἐπὶ πλέον δὲ τὸ ὑπερβάλλον ποσὸν ἐκ τῆς ἀξίας τοῦ ἐκ τῶν Ἰονίων νήσων ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου· ἤτοι τὸ Δημόσιον εἰσπράττει νῦν 4,600,000 περίπου δραχμάς· διὰ δὲ τῆς προτεινομένης ὑπ’ ἐμοῦ μεταρρυθμίσεως θὰ εἰσπράττῃ ἀκριβῶς 4,400,000 δραχμὰς, ἢ καί τι πλέον. Ὥστε τὸ Δημόσιον ἐκ τούτου οὐδεμίαν ἔχει νὰ ὑποστῇ ζημίαν, διευκολύνει ὅμως σπουδαίως τὴν σταφιδοπαραγωγήν, πρωτίστως δὲ διευκολύνει, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσὸν, τὸ ὑπερβάλλον τῆς παραγωγῆς, καὶ κατὰ δεύτερον λόγον διευκολύνει τὴν σταφιδοπαραγωγὴν, διότι λύει τὰ δεσμὰ, εἰς τὰ ὁποῖα ἡ σταφιδοπαραγωγὴ ὡς ἐκ τῆς συμβάσεως τοῦ παρελθόντος ἔτους ὑπόκειται. Εἰς τοὺς βιομηχάνους, μεθ’ ὧν συνεβλήθημεν, ὡς γνωστὸν, κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἐδόθη τὸ δικαίωμα, ἢ μᾶλλον ὑπεχρεώθη ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ πωλήσῃ εἰς τὴν βιομηχανίαν σταφιδόκαρπον μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου 1905. Ἂν δ’ οἱ βιομήχανοι, μεθ’ ὧν συνεβλήθημεν, δὲν θέλωσι νὰ συντρέξωσιν ἡμᾶς εἰς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, βεβαίως ἡ σταφιδοπαραγωγὴ εἶναι ἐντελῶς κατεστραμμένη, διότι, οἱονδήποτε μέτρον καὶ ἂν θελήσῃ νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ. Κατὰ συνέπειαν τὸ ὑποβαλλόμενον μέτρον μᾶς δίδει τὴν εὐκολίαν τοῦ νὰ δυνάμεθα νὰ συμβληθῶμεν καὶ μετ’ ἄλλων βιομηχάνων, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἤθελον ἐκεῖνοι νὰ συμβληθῶσι μεθ’ ἡμῶν· διότι ὁ σταφιδόκαρπος ὁ εἰσπραχθησόμενος ἐκ τοῦ φόρου εἰς εἶδος δὲν ὑπόκειται εἰς τὴν δέσμευσιν, εἰς ἣν ὑποβάλλεται ὁ σταφιδόκαρπος ὡς εἰσφορὰ, καὶ ὁ σταφιδόκαρπος ὁ ἀγοραζόμενος ὡς πλεόνασμα. Εἶναι λοιπὸν μία εὐκολία διὰ τὴν σταφιδοπαραγωγὴν, εὐκολία, τὴν ὁποίαν φρονῶ ὅτι διὰ παντὸς μέσου ὀφείλει ἡ σταφιδοπαραγωγὴ νὰ ἐπιδιώξῃ. Διὰ τῆς προτεινομένης μεταρρυθμίσεως ὁρίζεται ἡ τιμὴ τοῦ σταφιδοκάρπου τῆς κατωτέρας ποιότητος εἰς 150 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον. Τὸ ζήτημα ἔγκειται εἰς τοῦτο, ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ὑποχρεοῦται νὰ δέχηται σταφιδόκαρπον εἰς ἁπάσας τὰς ἀποθήκας αὑτῆς, εἰς ἅπαντα τὰ μέρη, ἔνθα ἔχουσιν ἱδρυθῆ ἀποθῆκαι ἀποταμιεύσεως. Ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀνώτατον ὅριον τῆς παραγωγῆς τοῦ 1903 καὶ τῆς παραγωγῆς τοῦ 1902, ὅτε αὕτη ἀνῆλθεν εἰς 360 ἑκατομμύρια περίπου· λαμβάνων δὲ ὡς ὅρον καταναλώσεως οὐχὶ τὰ 260 ἑκατομμύρια, ἅτινα ὑπελογίσθησαν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἀλλὰ μόνον 250 ἑκατομμύρια, τουτέστιν ἔλαττον κατὰ 10 ἑκατομμύρια, εὑρίσκω ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα θέλει εἰσπράξει περὶ τὰ 8,800,000 δραχμὰς ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τῶν 110 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα καὶ σήμερον προσφέρονται οἱ βιομήχανοι, κατὰ τὰς διαβεβαιώσεις, τὰς ὁποίας ἔχω, νὰ ἀγοράσωσι· προσφέρονται ν’ ἀγοράσωσιν ὁλόκληρον τὸ πλεόνασμα, ἔστω καὶ μὲ 80 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον. Θέλει δὲ ἀγοράσει ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ παραγωγὴ, ἐπαναλαμβάνω, ἤθελεν ἀνέλθει εἰς 360 ἑκατομμύρια, μόλις περὶ τὰ 22½ ἑκατομμύρια σταφιδόκαρπον, τουτέστι θέλει δώσει περὶ τὰ 3 ἑκατομμύρια δραχμάς. Ὥστε μένουν καὶ ἐν τῇ ὑπερπαραγωγῇ ἐκείνῃ πλέον τῶν 800,000 δραχμῶν ὑπὲρ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης μετὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ πρὸς τὸ Δημόσιον φόρου.

§13ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μονοπώλιον.

§14ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι μονοπώλιον. Εἶναι μία διαχείρισις, ἐν τῇ ὁποίᾳ καθίσταται οἰκοκύρης ὁ παραγωγός. Κανονίζει μόνος τὴν κατανάλωσιν τοῦ προϊόντος του. Δὲν δύναται νὰ πωλήσῃ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν πρὸς βρῶσιν· τὴν μίαν μερίδα δίδει πρὸς βρῶσιν, τὴν ἄλλην διὰ τὴν βιομηχανίαν, χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνῃ βεβαίως καὶ τὴν κατανάλωσιν. Λέγω δὲ, ὅτι δὲν ἐπιβαρύνεται ἡ κατανάλωσις, διότι ἤδη ὁ μέσος ὅρος τῶν τιμῶν εἶναι 150 δραχμαὶ τὸ χιλιόλιτρον. Ἐπὶ τοῦ ποσοῦ ἐκείνου πληρώνομεν ἤδη 30 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον.

§15ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον προβάλλετε, εἶναι τελεία παρένθεσις τοῦ μονοπωλίου.

§16ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ μονοπωλίου δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ ἁρμόδιος νὰ κάμω λόγον ἐνταῦθα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, Κύριοι. Ἀφήσατε νὰ τελειώσῃ.

§18ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ σᾶς δώσω τὴν γνώμην μου περὶ μονοπωλίου. Φρονῶ ὅτι τὸ καλλίτερον σύστημα εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγὴν εἶναι τὸ μονοπώλιον, διότι, ἐὰν τὸ ὑπάρχον σύστημα συντελῇ εἰς τὴν ὕπαρξιν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, δὲν δίδει ὅμως τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον δίδει τὸ μονοπώλιον. Διὰ τοῦ μονοπωλίου ἐπιδιώκεται ἡ βελτίωσις τοῦ προϊόντος, δίδεται ἡ ἀνήκουσα τιμὴ εἰς ἕκαστον παραγωγόν, ἀναλόγως τῆς ποιότητος τοῦ προϊόντος του, ἐνῷ διὰ τοῦ προταθέντος μέτρου ὑπὸ τοῦ Κράτους προστατεύεται ἡ κατωτέρα ποιότης, πρὸς βλάβην τῆς καλλιτέρας. Ἀλλὰ ἀνάγκα καὶ θεοὶ πείθονται, καὶ ἑπομένως εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ παραδεχθῶμεν ὅ,τι μᾶς προταθῇ. Λοιπὸν λέγω, ὅτι ἡ κατανάλωσις οὐδόλως θέλει ἐπιβαρυνθῆ ἐκ τῆς προτεινομένης μεταρρυθμίσεως· διότι, ἐὰν ἡ τιμὴ τοῦ σταφιδοκάρπου, ὡς εἶχε μέχρι τοῦδε, ληφθῇ ὡς βάσις, ἤτοι 150 δραχμαὶ κατὰ χιλιόλιτρον, πληρώνομεν λόγῳ παρακρατήματος 30 δραχμάς, λόγῳ δὲ φόρου, κατὰ μέσον ὅρον, 14½ ἢ 15 δραχμάς, τουτέστιν 195 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον. Διὰ δὲ τοῦ προτεινομένου συστήματος αὐξάνομεν μὲν κατὰ 7 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον, ἤτοι ἥμισυ σελλίνιον κατὰ στατῆρα, — ἡ κατανάλωσις, ὡς γνωστόν, ἐν Ἀγγλίᾳ πληρώνει τὴν κατωτέραν ποιότητα πρὸς 2½ πέννας τὴν λίτραν, ἤτοι 208 σελλίνια τὸν ἀγγλικὸν στατῆρα, — ἐκπίπτομεν δ’ ἐξ αὐτοῦ τοὺς ἐν Ἀγγλίᾳ δασμούς, οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται εἰς 40 περίπου σελλίνια.

§19Ν. ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ. Πῶς; Θὰ τοὺς καταργήσῃ ἡ Ἀγγλία;

§20ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Τοὺς ἐκπίπτομεν. Ἐκπιπτομένης τῆς τιμῆς κατὰ 40 σελλίνια, μένει κέρδος διὰ τοὺς διαμέσους ἐμπόρους ἐν Ἀγγλίᾳ 43 σελλινίων κατὰ στατῆρα. Κατὰ συνέπειαν οὔτε ἡ κατανάλωσις οὔτε οἱ ἐκεῖ ἔμποροι οὔτε καὶ οἱ ἐδῶ ἔχουσι νὰ ὑποστῶσι ζημίαν αἰσθητὴν ἐκ τῆς προτεινομένης μεταρρυθμίσεως. Τὸ ζήτημα ἤδη ἔγκειται εἰς τοῦτο· ἂν ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα δύναται ἀφ’ ἑαυτῆς ν’ ἀντεπεξέλθῃ κατὰ τῶν δυσχερειῶν, αἱ ὁποῖαι ἤθελον παρουσιασθῆ εἰς αὐτὴν κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου. Καὶ περὶ τούτου λαμβάνεται πρόνοια ἐν τῇ προτάσει, ἣν ὑποβάλλω· δηλαδή, ἀφοῦ ἡ σταφιδοπαραγωγὴ ὠφελεῖται 30 ἢ 40 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον ἐκ τῆς ἐνεστώσης τιμῆς, φυσικὴ συνέπεια εἶναι ν’ ἀπαιτηθῇ παρ’ αὐτῆς, ὅπως πληρώνῃ τὸ πρὸς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν χρέος της, τὸ ὁποῖον θὰ εὕρῃ ἄλλως τε εἰς τὴν πρώτην ἀνάγκην αὐτῆς διὰ τὴν καλλιέργειαν. Κατὰ συνέπειαν λαμβάνεται πρόνοια, ὅπως οὐδεὶς σταφιδοπαραγωγὸς δύνηται νὰ πωλήσῃ τὸν σταφιδόκαρπόν του, ἂν μὴ προηγουμένως πληρώσῃ τὸ πρὸς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν χρέος του. Δι’ αὐτοῦ τοῦ μέτρου δύναται ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ἐκ τῶν εἰσπραχθησομένων ὑπ’ αὐτῆς ὀφειλῶν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἀγοράζουσα οἱονδήποτε ποσὸν σταφιδοκάρπου, — τὸ ὁποῖον κατ’ ἀνώτατον ὅρον προσδιωρίσαμεν εἰς 20 ἑκατομμύρια λίτρας, — καὶ εἰσάγουσα αὐτὸ εἰς τὰς ἀποθήκας. Ἐν τούτοις ὤφειλε νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ σταφιδοκάρπου, ὅπερ ὑπάρχει ἐν τῇ ἀγορᾷ ἐκ τῆς ἐσοδείας τοῦ 1903, διότι, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, ἡ ποσότης αὕτη ἀνέρχεται εἰς 50 ἢ 60 ἑκατομμύρια λίτρας περίπου...

§21Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τὴν Ἑλλάδα;

§22ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐξ αὐτῶν δὲ ὑπολογίζουσιν οἱ ἔμποροι, ὅτι μόλις περὶ τὰ 35 ἢ 40 ἑκατομμύρια θὰ ζητήσῃ ἡ κατανάλωσις· κατὰ συνέπειαν ἐνδεχόμενον νὰ μείνῃ ποσὸν περὶ τὰ 15 ἢ 20 ἑκατομμύρια, τὸ ὁποῖον πάντως θὰ ἦναι ὑπόχρεως ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα νὰ ἀγοράσῃ. Ἀλλὰ λαμβάνεται πρόνοια ἐν τῇ προτεινομένῃ προτάσει νόμου, ὅπως ὁ σταφιδόκαρπος ἐκεῖνος ἀγοράζηται εἰς τὴν τιμὴν τῶν 130 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον. Ἐπειδὴ δὲ ὑπάρχουσι καὶ δελτία παρακρατήσεως ἐν τῇ ἀγορᾷ, — τὰ ὁποῖα βεβαίως θὰ ἐπιβαρύνωσι καὶ τὴν ἐσοδείαν τοῦ 1904, — ἔδει καὶ περὶ τούτου νὰ ληφθῇ πρόνοια· καὶ ἐπειδὴ ἡ τιμὴ αὐτῶν κυμαίνεται μεταξὺ 108 καὶ 110 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον, λαμβάνεται ὡς βάσις ἡ ἐξόφλησις παρὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης πρὸς 110 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον, χωρὶς ὅμως τοῦτο νὰ ἰσχύῃ διὰ τὴν ἐσοδείαν τοῦ 1904. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ὑπεισέρχεται, οὕτως εἰπεῖν, καὶ εἰς ὑποχρεώσεις τῶν ὑπαλλήλων, πολλαὶ δὲ, ὡς γνωστὸν, αἱ γενόμεναι ἀσχημίαι κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης, αἱ προερχόμεναι ἐκ τοῦ διορισμοῦ τῶν τοιούτων ὑπαλλήλων, ἔχομεν, φρονῶ, τὸ καθῆκον νὰ σκεφθῶμεν καὶ περὶ βελτιώσεως τῶν τοῦ ζητήματος τούτου. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον διὰ τὸν διορισμὸν τῶν ὑπαλλήλων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἀποθηκαρίων ἢ πρακτόρων, ὁρίζονται διὰ τῆς προτάσεώς μου προσόντα καὶ χρηματικὴ ἐγγύησις ἀπαιτεῖται δὲ ἡ χρηματικὴ ἐγγύησις, διότι, ἀφοῦ τὸ Δημόσιον ἀξιοῖ παρὰ τῶν ὑπολόγων διαχειριστῶν χρηματικὴν ἐγγύησιν, νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπε ν’ ἀφήσωμεν ἐλευθέραν τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν νὰ προβαίνῃ εἰς διορισμοὺς, ὡς αὐτὴ θέλει, διορισμοὺς ὀφειλομένους κυρίως εἰς τὴν ἀπόλυτον καὶ ἄμεσον συναλλαγὴν τῆς πολιτικῆς. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι περὶ τούτου κυρίως ἔπρεπε νὰ προβλέψωμεν, διότι ἡμεῖς οἱ ἐν ταῖς σταφιδοφόροις ἐπαρχίαις ζῶντες γνωρίζομεν, τί ἀκριβῶς συμβαίνει. Σήμερον δυστυχῶς διορίζονται οὐχὶ ὑπάλληλοι, ἀλλ’ αὐτὸ τοῦτο νομισματοκόποι! Πᾶς πράκτωρ σήμερον, πᾶς ἀποθηκάριος δύναται νὰ ἐκδώσῃ χαρτονόμισμα 100,000 ἢ 200,000 ἢ 300,000 δραχμῶν, χωρὶς νὰ ὑπόκηται εἰς κανένα ἔλεγχον, εἰς καμμίαν ἐγγύησιν, καὶ δύναται τὴν ἐπαύριον νὰ φύγῃ, καὶ οὕτω νὰ ὑποστῇ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα σημαντικὴν ζημίαν. Κατὰ συνέπειαν ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μεριμνήσωμεν, ὅπως λάβωμεν ἀσφάλειάν τινα ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο· καὶ περὶ τούτου προνοεῖ ἡ ἐμὴ πρότασις νόμου. Ἐν τούτοις ὑπάρχει καὶ ἄλλη τις δυσχέρεια, περὶ τῆς ὁποίας ἐπίσης ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σκεφθῶμεν. Ἐν ᾗ περιπτώσει κατὰ τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης τοῦ 1904 ἤθελε προσφερθῆ ἀθρόος σταφιδόκαρπος εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης πρὸς ἀγορὰν, μέχρις ὅτου τὸ ἐμπόριον ἐξαγάγῃ ἐπαρκὲς ποσὸν, ἐξ οὗ νὰ εἰσπράξῃ ἡ Τράπεζα ἀνάλογον ποσὸν τῶν ὀφειλομένων αὐτῇ, καὶ νὰ δύναται ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ἀγορᾶς τοῦ προσφερομένου πρὸς αὐτὴν σταφιδοκάρπου, ἐκρίθη ἀναγκαῖον νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν τῆς μὴ πληρωμῆς τοῦ σταφιδοκάρπου, τοῦ εἰσερχομένου εἰς τὰς ἀποθήκας αὐτῆς, ἐπὶ ἕνα μῆνα. Ὁρίζεται δὲ εἰς μόνον μῆνα, διότι βεβαίως τὸ ἐμπόριον δὲν δύναται ποτὲ νὰ ἐπιβραδύνῃ περισσότερον τὴν ἐξαγωγήν του, ἐξ ἐναντίας θὰ φροντίσῃ διὰ παντὸς μέσου, ὅπως κατὰ τὸν πρῶτον μῆνα ἐξαγάγῃ τοὐλάχιστον 100 ἕως 200 ἑκατομμύρια, ἢ καὶ περισσότερα· ἐκ τοῦ ποσοῦ δὲ τούτου ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα θὰ εἰσπράξῃ πλέον τῶν τριῶν ἑκατομμυρίων. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη καὶ περὶ τούτου νὰ ληφθῇ ἡ δέουσα μέριμνα. Ταῦτα ἐν συνόψει τὰ διὰ τῆς ὑποβαλλομένης προτάσεως νόμου προτεινόμενα ἐν σχέσει πρὸς τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Ἐν τούτοις ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ποῖαι αἱ μέχρι τοῦδε παραστάσεις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὰς Δυνάμεις τὰς ἀντιδρασάσας κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος διά τε τὸ μονοπώλιον τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ διὰ τὸ ἀπροσδιόριστον τοῦ ποσοστοῦ τῆς παρακρατήσεως αὐτοῦ.

§23Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν θὰ ὑποβάλω τὰ σχετικὰ ἔγγραφα.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Ἠλείας κ. Παυλοπούλου ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 85). Ὁ κύριος Ἰωάννης Νικολαΐδης, βουλευτὴς Μεσσήνης, ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν: «Παρακαλεῖται ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, ἐξ οὗ νὰ ἐμφαίνηται, πόσαι ἄχρι τοῦδε δηλώσεις διαφόρων μεταλλείων μένουσιν ἐκκρεμεῖς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ πόσην κατὰ στρέμματα ἔκτασιν περιλαμβάνουσιν ἐν συνόλῳ αἱ δηλώσεις αὗται.» Ὁ κύριος Μοσχούλας ἔχει τὸν λόγον.

§25ΦΩΤ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Φίλιος ἔχει τὸν λόγον.

§27Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Ἀνεγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας, καὶ ἐν Λαρίσῃ διεδόθη, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων ἀπεφάσισε νὰ συμπληρώσῃ τὰς ἐργασίας τὰς διεξαγομένας ἐν Θεσσαλίᾳ ἐργολαβικῶς, ἀναθέτουσα αὐτὰς εἰς τὸν διευθύνοντα τὰς ἐργασίας ταύτας. Ἐπεθύμουν, ἵνα ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν ἡ πληροφορία αὕτη εἶναι ἀληθής. Διότι, ἐὰν πρόκηται νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐργασίαν ταύτην ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος Κύριος ἀντὶ 40 λεπτῶν κατὰ στρέμμα, ὡς λέγεται, τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι τερατωδῶς ὑπερβολικόν. Καὶ πέρυσι, κύριοι Βουλευταὶ, ὑπεστήριξα εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀνάγκην, ἵνα ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ἐπιβλέπουσα τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, ἀντικαταστήσῃ τὴν διεύθυνσιν τῶν συνεργείων δι’ ἀξιωματικῶν τοῦ μηχανικοῦ, ἢ τοῦ πυροβολικοῦ, ἢ τοῦ πεζικοῦ, ἀλλὰ καὶ ἡ τότε Κυβέρνησις καὶ ἡ μετ’ αὐτὴν δὲν ἔδωκαν τὴν δέουσαν προσοχὴν εἰς τὴν σύστασιν ταύτην. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν πράγματι γίνεται σκέψις περὶ τοιαύτης ἐκχωρήσεως τῶν ἐν Θεσσαλίᾳ ἐργασιῶν εἰς τὸν διευθύνοντα ταύτας, ἵνα μὴ ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει ἀπασχολῶ ἐπὶ ματαίῳ τὴν Βουλὴν.

§28Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Γίνεται σκέψις περὶ τούτου.

§29Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Ἐὰν γίνηται σκέψις καὶ ἐὰν ἦναι ἀληθὲς ὅτι ζητεῖ ὁ μέλλων ν’ ἀναλάβῃ τὴν ἐργασίαν ταύτην 30 ἢ 40 λεπτὰ κατὰ στρέμμα, τότε νὰ καταθέσητε τὰς ἐγγράφους προτάσεις του, ἵνα ἴδωμεν, τί ζητεῖ ἐκεῖνος, καὶ τί πρόκειται νὰ δώσητε ὑμεῖς. Διότι ἐλέχθη καὶ ἐγράφη ἐν Θεσσαλίᾳ, ὅτι πρόκειται νὰ ὑπογραφῶσι συμβόλαια, δι’ ὧν θὰ γείνῃ ἡ παραχώρησις αὕτη.

§30Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Αὔριον θέλω καταθέσει τὰ ἔγγραφα καὶ θέλω ἀνακοινώσει τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης.

§31Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αἱ δαπάναι αὗται γίνονται ἐπὶ τῇ βάσει προϋπολογισμοῦ τινος;

§32Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Γίνονται θάλασσα! κατὰ τὸ κοινῶς λεγόμενον.

§33Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Αὔριον θέλω σᾶς δώσει καὶ τὴν πληροφορίαν ταύτην.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ἀγγελόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§35Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν προγενεστέρᾳ συνεδριάσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁμιλῶν ἐν ὀνόματι τῆς Κυβερνήσεως, διεβεβαίωσε τὴν Βουλήν, ὅτι θ’ ἀναγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὸ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν νομοσχέδιον περὶ χωρισμοῦ τοῦ Πειραιῶς ἀπὸ τῆς ἐκλογικῆς περιφερείας Ἀττικῆς. Ἀλλά, καίτοι παρῆλθον τοσαῦται ἡμέραι ἀπὸ τῆς διαβεβαιώσεως ἐκείνης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τῆς τόσον πανηγυρικῆς, τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀνεγράφη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἐνῷ αὕτη περιέχει 78 νομοσχέδια, ὧν τὰ πλεῖστα ἥττονος ἐνδιαφέροντος τοῦ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ἀσπαστὸν καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν, ἐπιθυμία δὲ μεγάλη ὑπάρχει καὶ ἐν Πειραιεῖ, ὅπως τοῦτο ψηφισθῇ. Ἀπορῶ λοιπὸν διὰ τίνα λόγον τὸ νομοσχέδιον, μετὰ τοσαύτας διαβεβαιώσεις, δὲν ἀνεγράφη ἔτι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καίτοι πολὺ χρονικὸν διάστημα παρῆλθεν ἀπὸ τῶν ὑπουργικῶν διαβεβαιώσεων. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ στέρξῃ ὄχι μόνον εἰς τὴν ἀναγραφήν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν πρόταξιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι οὐδεμία δυσχέρεια θέλει παρουσιασθῆ ἐπ’ αὐτοῦ.

§36ΑΘ. ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Συμμερίζομαι καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησιν ταύτην.

§37Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις πράγματι ἐδήλωσεν, ὅτι θ’ ἀναγραφῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει· κατὰ λάθος δὲ δὲν ἀνεγράφη σήμερον. Δὲν ἐδήλωσεν ὅμως καὶ ὅτι θὰ ἀναγραφῇ πρῶτον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Καὶ ἤδη δὲ δηλῶ, ὅτι θὰ τεθῇ μετὰ τὰ στρατιωτικὰ καὶ τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια.

§38Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐννοῶ, τίνα λόγον ἔχει ἡ συσχέτισις τοῦ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχεδίου μὲ τὰ φορολογικὰ καὶ τὰ στρατιωτικά.

§39Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Οὐδεμία γίνεται συσχέτισις.

§40Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν βλέπω, διατὶ νὰ μὴ τὸ προτάξωμεν, ἀφοῦ γνωστὸν εἶναι, ὅτι οὐδεμία ὑπάρχει ἀντίρρησις περὶ τῆς ψηφίσεώς του. Ἐὰν ἐξαρτήσωμεν τὴν τύχην τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐκ τῆς τύχης τῶν φορολογικῶν καὶ τῶν στρατιωτικῶν, εἶναι φανερόν, ὅτι τοῦτο δὲν θὰ μεταβληθῇ εἰς νόμον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶχον δώσει ἐντολὴν ν’ ἀναγραφῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἀλλ’ ἐκ παραδρομῆς δὲν ἀνεγράφη, ὡς ἐδήλωσε καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργός. Αὔριον βεβαίως θέλει ἀναγραφῆ· μετὰ δὲ τὴν ἀναγραφὴν ἡ Βουλὴ δύναται ν’ ἀποφασίσῃ περὶ τῆς προτάξεως αὐτοῦ.

§42Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὅτε προὐτάθη ἡ ἐκ νέου ἀναγραφὴ τοῦ νομοσχεδίου ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, καὶ πᾶσα ἡ Βουλὴ ἐφάνη ὁμόφωνος εἰς τοῦτο, ἐζήτησα τὴν ἀναγραφὴν αὐτοῦ ὡς πρώτου ἀντικειμένου. Δυστυχῶς τὰ πρακτικὰ τῆς ἐπιούσης δὲν ἀνέφεραν τοῦτο, καίτοι δι’ ἐζήτησα τὴν διόρθωσιν τῶν πρακτικῶν κατὰ τοῦτο, καὶ εἰς ἐρώτησιν ἰδιαιτέραν τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου, ἐὰν ἐπιμένω, ἀπήντησα ὅτι ἔπρεπε νὰ διορθωθῶσι τὰ πρακτικὰ συμφώνως πρὸς τὴν παρατήρησίν μου, ὥστε νὰ φανῇ ὅτι ἐζήτησα ν’ ἀναγραφῇ πρῶτον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καὶ ὅτι οὐδεμία ἀντίρρησις ἐγένετο, ἐν τούτοις ἡ διόρθωσις δὲν ἐγένετο. Σήμερον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐγείρει ἀντιρρήσεις, λέγων ὅτι δὲν δέχεται ν’ ἀναγραφῇ τὸ νομοσχέδιον πρῶτον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις, πρέπει νὰ προταχθῇ καὶ ψηφισθῇ· περισσοτέρα δὲ χρονοτριβὴ θέλει ἐπέλθει, ἐὰν συζητηθῇ ἡ πρόταξις τοῦ νομοσχεδίου, παρὰ ἐὰν προταχθῇ καὶ συζητηθῇ τοῦτο. Δὲν ἐννοῶ δέ, πῶς, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν ἐπισήμως, ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ χωρισμοῦ τοῦ Πειραιῶς, παραπέμπει αὐτὸ μετὰ τὰ στρατιωτικὰ καὶ τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια, δηλαδὴ καθιστᾷ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ σχεδὸν ἀδύνατον.

§43Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ προηγηθῶσι τὰ μᾶλλον οὐσιώδη.

§44ΛΑΜΠΡΟΣ Δ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Παράκλησιν ὑποβάλλω καὶ ἐγὼ πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ πόθου πόλεως ὁλοκλήρου, νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ προτάξῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ φέρῃ αὐτὸ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν. Ἔχω δὲ τὴν γνώμην, ὅτι οὐδεμία θὰ δοθῇ ἀφορμὴ πρὸς ψηφοφορίαν, διότι τὸ νομοσχέδιον οὐδεμίαν θέλει προκαλέσει συζήτησιν.

§45Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Θὰ προκαλέσῃ συζητήσεις.

§46Α. ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγραφῇ τὸ νομοσχέδιον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, περὶ δὲ τῆς προτάξεως αὐτοῦ θὰ γείνῃ συζήτησις μετὰ τὴν ἀναγραφήν.

§48ΙΣ. ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἂς ἀναγραφῇ τὸ νομοσχέδιον, καὶ αὔριον θὰ προκαλέσω ἐγὼ ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως περὶ τῆς προτάξεως αὐτοῦ.

§49Α. ΨΥΛΛΑΣ. Ἀλλὰ νὰ διατάξητε, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀνατυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτάς, διότι ἐζήτησα ἀντίτυπον αὐτοῦ ἐν τῷ Γραφείῳ, καὶ δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κύριος Μελᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§51ΛΕΩΝ Μ. ΜΕΛΑΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς ἀπολογισμοὺς τῶν τεσσάρων τελευταίων ἐτῶν τῆς διαχειρίσεως τῆς Ζαππείου Ἐπιτροπῆς. Ἐπίσης ἤθελον παρακαλέσει τὸν αὐτὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐν ᾧ δικαιώματι κέκτηται, νὰ ζητήσῃ παρὰ τῆς Ζαππείου Ἐπιτροπῆς ἀντίγραφα τῶν ἐξοφλήσεων τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἑξῆς χωρίων τῆς ἐπαρχίας Δελβίνου καὶ Ἀργυροκάστρου: 1) Λέκλης, 2) Κάριαννης, 3) Κακόσι, 4) Κουντουκοῦσι, 5) Νίβανης, 6) Δελβίνου καὶ 7) Κηπαροῦ, ἅτινα δικαιοῦνται εἰς ποσόν τι ἐκ τῶν κληροδοτημάτων Ζάππα. Ἐπίσης τὸ αὐτὸ παρακαλῶ, προκειμένου περὶ τοῦ Λαμπόβου, ἰδιαιτέρας πατρίδος τοῦ ἀειμνήστου Ζάππα. Καταθέτω καὶ σημείωμα περὶ τούτων.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βαφειαδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§53ΣΤΑΜ. Δ. ΒΑΦΕΙΑΔΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ἔλαβε μέτρον τι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν μετατόπισιν τῆς πυριτιδαποθήκης Ἑρμουπόλεως, διότι, ὡς γνωρίζει, καὶ ὁ νομάρχης Κυκλάδων καὶ οἱ κάτοικοι δι’ ἀναφορᾶς αὑτῶν ἐζήτησαν τοῦτο. Μόνον 200 μέτρα χωρίζουσιν ἀπὸ τῆς πόλεως τὴν πυριτιδαποθήκην, ἐν ᾗ ὑπάρχουσι συσσωρευμέναι 6,000 ὀκάδες δυναμίτιδος καὶ 25,000 ὀκάδες πυρίτιδος, καὶ ὡς ἐκ τούτου μέγιστος κίνδυνος ἐπαπειλεῖ τὴν πόλιν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ διορίσῃ ἐπιτροπήν, ἥτις νὰ μεταβῇ εἰς Σῦρον καὶ ὁρίσῃ τὸν τόπον, εἰς ὃν δέον νὰ γείνῃ ἡ νέα ἀποθήκη, διότι ἐν τῇ σήμερον ὑπαρχούσῃ οἱ ἀχθοφόροι εἰσέρχονται καὶ ἐξέρχονται ἄνευ προφυλάξεων καὶ μὲ τὰ συνήθη ὑποδήματα, ἐκ τούτου δὲ διατρέχει ἡ πόλις κίνδυνον καταστροφῆς.

§54Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ καταθέσητε γραπτὴν σημείωσιν.

§55Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ καταθέσῃ σημείωμα, διαλαμβάνον ὀνομαστικῶς τὰ φιλανθρωπικὰ καταστήματα τῶν Ἀθηνῶν καὶ τὰ ποσὰ τὰ χρηματικὰ, τὰ ὁποῖα ἕκαστον τούτων ἔλαβε κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας τῶν Ἀπόκρεω ἐκ τῶν διαφόρων φιλανθρωπικῶν χορῶν, τῶν διοργανωθέντων πρὸς ὄφελος αὐτῶν, καὶ ἰδιαιτέρως σημείωμα διὰ τὸ Βρεφοκομεῖον Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον σημείωμα νὰ συνοδεύηται μὲ πάσας τὰς σχετικὰς πληροφορίας περί τε τῶν προϋπολογισμῶν καὶ ἀπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τοῦ καταστήματος κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν.

§56Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ καταθέσητε τὴν αἴτησίν σας ἐγγράφως.

§57Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ὀλίγου ἀνεγνώσθη τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τοῦ ἐν Καλάμαις Ἐμπορικοῦ Συλλόγου, δι’ οὗ κατηγγέλλετο, ὅτι ὁ εἰσαγωγικὸς δασμὸς τῆς σταφίδος ἐν Γαλλίᾳ ηὐξήθη εἰς 25 φράγκα χρυσᾶ, ἐπὶ τῷ λόγῳ δῆθεν, ὅτι ἡ σταφὶς αὕτη χρησιμεύει εἰς ἀπόσταξιν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ἡ πληροφορία αὕτη εἶναι ἀληθὴς ἢ μή.

§58Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς δασμοῦ ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων σιτηρῶν πρόκειται νὰ ἐγκαταλειφθῇ σήμερον ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀφίνει ὑπόλοιπόν τι, καὶ τὸ ὑπόλοιπον τοῦτο νομίζω ὅτι πρέπει νὰ βασανίσωμεν. Πρὸς τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορηθῇ καὶ ἀνακοινώσῃ πρὸς τὴν Βουλήν, ἂν πάντες οἱ κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς 20 Ἰανουαρίου τελωνίσαντες σῖτον ἐν Πειραιεῖ ἦσαν καὶ ἀποταμιευταὶ, ἂν εἶχον δηλαδὴ αὐτοὶ ἀποταμιεύσει τὸν σῖτον, τὸν ὁποῖον ἐτελώνισαν, ἢ ὑπῆρχον μεταξὺ αὐτῶν καί τινες, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀναγνωρισθῆ ὑπὸ ταμιευτῶν, εἶχον δηλαδὴ γείνῃ κύριοι τοῦ σίτου δι’ ἀναγνωρίσεως ἐκείνων, οἵτινες εἶχον ἀποταμιεύσει τὸν σῖτον.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταβολῶν εἰς τὸ τελωνιακὸν δασμολόγιον εἰσαγωγῆς». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Οὐδεὶς ἐγείρεται). Τὸ νομοσχέδιον ἀπερρίφθη. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ». Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§60Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Πρέπει νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα συζητηθῇ εὐρύτερον, διότι ἄνευ οὐδεμιᾶς προεξελέγξεως τὸ νομοσχέδιον εἶναι δυσχερὲς νὰ συζητηθῇ ἐν τῇ Βουλῇ. Διὰ τοῦτο φέρω πρότασιν περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅπως τὸ νομοσχέδιον «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ» παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§62Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅπως τὸ νομοσχέδιον «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ» παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Ι. Δελμούζου καὶ Θ. Λέκα, ὡς ψηφολεκτῶν, καὶ εἶτα ἡ διαλογὴ, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 170. Ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κυρίου Λυμπρίτου περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐψήφισαν 45, κατὰ τῆς προτάσεως 124, καὶ εἷς ἠρνήθη ψῆφον. Ἑπομένως ἡ πρότασις ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 ἕως 8 τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§65Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μίαν πληροφορίαν θὰ ζητήσω παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 5, «αἱ μεραρχίαι καὶ τὰ ἀποτελοῦντα αὐτὰς στρατεύματα διατηροῦσι μονίμως τὸ προσωπικὸν τῆς διοικήσεως, τῶν Ἐπιτελείων καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ἀναγκαίων πρὸς ἐκστρατείαν». Κατὰ τὸ ἄρθρον 9, «ἡ καλουμένη κατ’ ἔτος ἀπογραφὴ καὶ οἱ ὁπωσδήποτε ὑπὸ τὰς σημαίας καλούμενοι κατατάσσονται εἰς τὰ διάφορα Σώματα, τηρουμένων τῶν διατάξεων τῶν περὶ στρατολογίας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ καὶ περὶ ἐφεδρείας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ νόμων». Διὰ τοῦ προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐννοεῖ τὸ ἄρθρον 5, ἐννοεῖτε, ὅτι τὸ προσωπικὸν τοῦτο θὰ ὑπάρχῃ μονίμως ἐν ταῖς μεραρχίαις; ὅτι θὰ ὑπάρχῃ δηλαδὴ ὁλόκληρον τὸ προσωπικὸν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν ἄλλων, ὅπως συμπεριλάβῃ ἐν περιπτώσει ἐκστρατείας καὶ ὅλους τοὺς στρατιώτας τῆς ἐπιστρατεύσεως;

§66Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἄλλο εἶναι τὸ προσωπικὸν τῆς εἰρήνης καὶ ἄλλο τὸ προσωπικὸν τῆς ἐπιστρατεύσεως. Τὸ προσωπικὸν τῆς εἰρήνης φέρεται εἰς τοὺς πίνακας, διὰ τὸ προσωπικὸν τῆς ἐπιστρατεύσεως ὑπάρχει ὁ διχασμὸς τῶν στελεχῶν.

§67Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τοῦτο ἀκριβῶς ἐπιθυμῶ νὰ μάθω. Εἰς τὸ ἄρθρον 5 ὁρίζεται «τὸ προσωπικὸν τὸ ἀναγκαῖον πρὸς ἐκστρατείαν»· ὄχι πλέον τὸ προσωπικὸν τὸ ἀναγκαῖον ἐν εἰρήνῃ, ἀλλ’ ὁλόκληρον τὸ προσωπικόν.

§68Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Τὸ προσωπικὸν τὸ ἀναγραφόμενον ἐν τοῖς πίναξιν, ὄχι τὸ προσωπικὸν τῆς ἐπιστρατεύσεως· διότι τὸ προσωπικὸν τῆς ἐπιστρατεύσεως συμπληροῦται διὰ τῶν ἐφέδρων.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 10 ἕως 23 ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§70Ι. ΔΑΜΗΛΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 23 ἔχω νὰ ὑποβάλω μίαν παρατήρησιν. Ἐπιφυλάσσομαι ὅμως νὰ ὑποβάλω αὐτὴν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 23 ἐψηφίσθη ἤδη.

§72Ι. ΔΑΜΗΛΑΤΗΣ. Πολὺ καλά. Εἶπον, κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 24–28 ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 29 (ἀναγινώσκεται).

§74Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, τοῦ ἀφορῶντος τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Μηχανικοῦ, ἔχω ἀντιρρήσεις τινάς, τὰς ὁποίας ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὑποβάλω κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 29. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 30–32 ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 33 (ἀναγινώσκεται). Ὁ βουλευτὴς Τρικκάλων κ. Μπασδέκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 33, τοῦ ἀφορῶντος τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ ἐπὶ διαφόρων πινάκων. Ἡ τροπολογία αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 86). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 33, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 34–39). Ἄρθρον 40 (ἀναγινώσκεται).

§76ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 40 ἐπιφυλάσσομαι νὰ λάβω τὸν λόγον κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἰδίως δὲ ἐπὶ τοῦ μέρους, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται νὰ ἐπιτρέπηται, ὅπως διὰ Βασιλικῶν Διαταγμάτων κανονίζωνται αἱ ἕδραι τῶν Μοιραρχιῶν, αἱ ἕδραι τῶν ὑπομοιραρχιῶν, ἡ δικαιοδοσία καὶ ἡ περιφέρεια αὐτῶν. Κάμνω τὴν δήλωσιν ταύτην ἀπὸ τοῦδε, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος γνωρίζει καὶ μερικὰς ἄλλας ὁμοίας ἀντιρρήσεις, ἐπενεχθείσας δι’ ἄλλο νομοσχέδιον, καὶ νὰ ἦναι ἕτοιμος εἰς ἀπάντησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 40, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Καραπάνος.

§78Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ὅτε συνεζητήθη τὸ νομοσχέδιον περὶ στρατολογίας, ἐξέφρασα ἀμφιβολίας, ἂν ἡ αὔξησις τοῦ μονίμου ἡμῶν στρατοῦ κατὰ 11,200 ἄνδρας δὲν θὰ προκαλέσῃ αὔξησιν δαπανῶν ἢ μόνον κατὰ δραχμὰς 1,200,000. Ἐζήτησα καὶ τότε νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν πίναξ συγκριτικὸς τῶν σήμερον δαπανῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν πρὸς τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας θὰ προκαλέσῃ ἡ νέα νομοθεσία, τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν, ἡ στρατιωτική. Τοῦτο εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλή, διότι ἐκτὸς τοῦ στρατιωτικοῦ χαρακτῆρος αὐτῆς ἡ πληροφορία συνδέεται ἀμέσως καὶ μὲ τὰ νέα βάρη, τὰ ὁποῖα προτείνεται νὰ τεθῶσιν ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλή, ἂν ἡ αὔξησις τῆς δαπάνης, τὴν ὁποίαν θὰ προκαλέσῃ ἡ νέα στρατιωτικὴ νομοθεσία, θὰ ἦναι τοιαύτη, ὥστε νὰ ἀπαιτῇ τὴν ἐπιβολὴν ὅλων τῶν βαρῶν, τὰ ὁποῖα προτείνει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλήν, ἢ θ’ ἀπαιτήσῃ ὀλιγώτερα βάρη. Τὸν τοιοῦτον πίνακα, τὸν ὁποῖον τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εὐηρεστήθη νὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλήν...

§79Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐγὼ δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§80Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως... Τὸν πίνακα, λέγω, τοῦτον παρακαλῶ νὰ τὸν ἔχωμεν τοὐλάχιστον κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν, ὅπως φωτισθῶμεν καὶ ἡμεῖς καὶ ἐν γνώσει ψηφίσωμεν τὰ νομοσχέδια τὰ στρατιωτικά, διὰ τὰ ὁποῖα οὐδεὶς εἶναι ἐναντίος κατ’ ἀρχήν, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα συνδέονται μετὰ ζητήματος ἄλλου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἀπαιτεῖται ἡ προσοχὴ ἡ σύντονος, ἡ συντονωτάτη τῆς Βουλῆς, τοῦ ζητήματος τοῦ οἰκονομικοῦ.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Λιμπρίτης ἔχει τὸν λόγον.

§82Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἐντὸς 20 λεπτῶν τῆς ὥρας ἡ Βουλὴ ἐψήφισε νόμον ὀργανοῦντα τὰς στρατιωτικὰς ἡμῶν δυνάμεις! Συγχαίρω τὴν Βουλήν, ἀλλὰ συγχαίρω καὶ τὸν κ. Πρωθυπουργόν! Συγχαίρω τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ὁ ὁποῖος μετὰ τόσον ἐλαφρᾶς συνειδήσεως ἔρριψεν εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἠξίωσεν, ἵνα ἀσυζητητὶ λάβῃ τὸν νόμον τοῦτον, νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου, ἐν συνδυασμῷ αὐτοῦ πρὸς ἕτερον μέλλοντα νόμον, τὸν νόμον περὶ ὁρίου ἡλικίας, ἑκατοντάδες συνταξιούχων μέλλουσι νὰ δημιουργηθῶσι, καὶ χιλιάδες προβιβασμῶν μέλλουσι νὰ ἐνεργηθῶσι. Νομίζετε, ὅτι ἐν συνδυασμῷ τὰ δύο ταῦτα νομοσχέδια, γινόμενα νόμοι καὶ τιθέμενα εἰς ἐφαρμογήν, δὲν θὰ φέρωσιν εἰς τὸν Προϋπολογισμόν σας τοιοῦτον τραῦμα, ὥστε νὰ μὴ δυνηθῶσιν οἱ φόροι, τοὺς ὁποίους ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προέβλεψε, νὰ ἐπαρκέσωσι διὰ τὴν ἐκτέλεσιν καὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν συνεπειῶν τῶν νόμων τούτων, τοὺς ὁποίους ψηφίζετε; Ἡμεῖς, καλῶς, νομίζω, πράξαντες, ἀπέσχομεν τῆς συζητήσεως, διότι ἐνομίζομεν, ὅτι ὤφειλε νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καὶ ἐκεῖ νὰ συζητηθῇ καὶ ἐν πάσαις ταῖς λεπτομερείαις αὐτοῦ νὰ ἐξετασθῇ. Ὡς πρὸς δὲ τοὺς κυρίους στρατιωτικούς, οἱ ὁποῖοι οὐδόλως κωλύονται ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ παραμένωσιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, νὰ ὦσι δηλαδὴ Βουλευταί, ὀρθὸν θὰ ἦτο, ἂν ἐπανήρχετο ἡ διάταξις νόμου τινὸς, — καὶ νομίζω ὅτι ὑπάρχει εἰς ἕν τῶν νομοσχεδίων διάταξις κανονίζουσα τὸ θέμα τοῦτο, — καθ’ ἣν δὲν ἐπιτρέπεται τοῦτο· διότι, ἐὰν ἔχωσι λόγον τινὰ, ἵνα παρίστανται ἐνταῦθα, οὗτος εἶναι ἴσως διὰ νὰ συζητῶσι παρόμοια νομοσχέδια, ὡς τὸ νῦν ψηφιζόμενον. Ἀλλ’ ὅταν παρόμοια νομοσχέδια παρέρχωνται ἀσυζητητί, αἱ δὲ ἐπιτροπαί, αἱ ἐκ στρατιωτικῶν συγκείμεναι, οὐδὲ γνῶσιν λαμβάνουσι τῶν νομοσχεδίων τούτων, οὐδὲ γνώμην ἐκφέρουσιν, ἔ! βεβαίως τότε οὐδεμίαν θέσιν ἔχουσιν ἐνταῦθα οἱ στρατιωτικοί. Ἔχουσι θέσιν, διότι σήμερον ὁ νόμος τὸ ἐπιτρέπει, ἀλλ’ οὐσιαστικῶς δὲν ἔχουσι θέσιν, διότι ἀπέτυχεν ἡ διάταξις ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἠθέλησεν ἡ Συνέλευσις τοῦ 1864 νὰ δημιουργήσῃ. Ἡ Συνέλευσις ἐκείνη ἐποιήσατο μίαν ἐξαίρεσιν διὰ τοὺς στρατιωτικούς. Ἀλλὰ διατὶ τάχα ἐποιήσατο ἐξαίρεσιν διὰ τοὺς στρατιωτικούς; Τὴν ἐξαίρεσιν ταύτην ἐποιήσατο δι’ αὐτούς, διότι προσεδόκα συζήτησιν παρ’ αὐτῶν ἐπὶ τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουσι τὸ ἔθνος, ἐπὶ τῶν θεμάτων τῶν στρατιωτικῶν. Ἀλλ’ ἐπὶ τῶν θεμάτων τῶν στρατιωτικῶν πάντες οὗτοι σήμερον σιγῶσιν, ἡ δὲ Βουλή, ἡ πλειονοψηφία, δὲν παραπέμπει τοὐλάχιστον τὰ νομοσχέδια ταῦτα εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ὁριζομένην ἐπιτροπήν, ὅπως καὶ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἐκφέρῃ γνώμην. Καταργεῖται λοιπὸν καὶ ἄλλη διάταξις τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος! Θέλετε ἤδη νὰ μάθητε τ’ ἀποτελέσματα τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὡς νόμου, τὸν ὁποῖον ψηφίζετε; Συνδυάσατέ το πρὸς τὸ ἕτερον νομοσχέδιον, καὶ θὰ ἴδητε εἰς πόσον ποσὸν θέλουσι φθάσει αἱ δαπάναι. Θὰ διπλασιασθῇ ὁ στρατιωτικὸς προϋπολογισμός σας! Καὶ ὅταν διπλασιασθῇ ὁ προϋπολογισμὸς, τότε θέλετε ἰδεῖ, ποῖα θὰ ὦσι τ’ ἀποτελέσματα· νέοι φόροι, ὧν αἱ συνέπειαι θὰ ὦσιν, αἱ χιλιάδες, αἱ ὁποῖαι καθ’ ἑκάστην ἀποδημοῦσιν εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ ἀλλαχοῦ, νὰ γείνωσι μυριάδες, καὶ δὲν γνωρίζω τότε ἀπὸ ποῦ θὰ συμπληρώσητε τὰ στελέχη τοῦ στρατοῦ τούτου. Σήμερον δὲν δύνασθε νὰ συμπληρώσητε τὰ στελέχη τῶν μονάδων, τὰς ὁποίας ἔχετε· πῶς θὰ συμπληρώσητε τὰ στελέχη τῶν μονάδων ἐκείνων, τὰς ὁποίας σήμερον δημιουργεῖτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου; Σοφὴν διάταξιν περιέλαβεν ἐν ὁμοίῳ νομοσχεδίῳ ὁ ἀείμνηστος Τρικούπης, ὁ ἀρχηγὸς ὑμῶν, διὰ τὸν ὀργανισμὸν καὶ τὰς ἐκ τούτου δημιουργουμένας θέσεις· περιέλαβε διάταξιν, ὅτι αὗται δὲν θὰ πληρωθῶσιν ἢ μόνον ἀδείᾳ τῆς Βουλῆς. Σᾶς συνιστῶ, ἂν δὲν θέλητε νὰ παίζητε μὲ τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου, ἂν δὲν θέλητε νὰ διαβουκολῆτε τὸ ἔθνος, νὰ θέσητε παρομοίαν διάταξιν, καὶ νὰ εἴπητε, ὅτι αἱ θέσεις θὰ συμπληρωθῶσιν, ὅταν ἡ Βουλὴ ἐπιτρέψῃ, ὑμῶν εἰσηγουμένων· εὔχομαι δὲ, σεῖς νὰ ἦσθε οἱ εἰσηγηταὶ, ἵνα ἔχητε τ’ ἀποτελέσματα τοῦ ὀργανισμοῦ σας ἐφηρμοσμένου, τὰς χιλιάδας καὶ μυριάδας ὑπὸ τὰς σημαίας, ὅτε θὰ σκεφθῆτε, ὅτι κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ δημιουργήσητε νέα στελέχη, κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ προαγάγητε τοὺς ἀξιωματικούς. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν ἔχετε τ’ ἀποτελέσματα τοῦ ὀργανισμοῦ τούτου, καλῶς θὰ πράξητε νὰ μὴ ἀρχίσητε ἀπὸ ἐκεῖ, ὅπου θυσίαι μόνον ἐπιβάλλονται εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, χωρὶς οὐδὲν νὰ δύνασθε νὰ ἐλπίζητε ὑπὲρ τοῦ στρατοῦ. Ταύτην τὴν διάταξιν θὰ ἦτο φρόνιμον, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν. Τὴν εἶχε καθιερώσει, ὡς προεῖπον, ὁ μακαρίτης Τρικούπης, καθιερώσατέ την καὶ ὑμεῖς.

§83Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριοι Βουλευταί, κατόπιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Τυρνάβου θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς διατάξεως τοῦ προσωρινοῦ ἄρθρου τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, διὰ τῆς ὁποίας ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ θὰ συμπληρωθῇ ἐντὸς διετίας. Κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ τῆς διετίας θὰ ἔλθωσιν ἐδῶ δύο Σύνοδοι τῆς Βουλῆς, — ἢ καὶ πλειότεραι, ἐὰν ἡ Βουλὴ κληθῇ καὶ εἰς ἔκτακτον Σύνοδον — καὶ κατὰ τὸ διάστημα αὐτό, καθ’ ὃ θὰ ἐφαρμόζηται ὁ ὀργανισμός, θὰ δυνηθῶσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ νὰ παραστήσωσι τὰ ἄτοπα τυχόν, τὰ ὁποῖα προβλέπει ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τυρνάβου Βουλευτής, καὶ ἡ Βουλὴ ἐγκαίρως νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα. Ἐγὼ ὅμως ἀπὸ τοῦδε συνιστῶ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὀργανισμοῦ τούτου.

§84Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τὰ οἰκονομικὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα θέλουσιν ἐπέλθει, εἶναι ἀπὸ τοῦδε φανερά.

§85Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Περιμένετε νὰ ἴδητε τὸν πίνακα, ὁ ὁποῖος, ὡς σᾶς εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, θὰ κατατεθῇ αὔριον, καὶ τότε νὰ σχηματίσητε ἰδέαν περὶ τῶν οἰκονομικῶν ἀποτελεσμάτων.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὁρίου ἡλικίας...

§87Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀναβάλλεται αὐτό. Παρακάτω.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης».

§89Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ αὐτὸ νὰ ἀναβληθῇ.

§90Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι.

§91Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναβληθῇ, διότι σήμερον εἰσήγαγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νέας διατάξεις. Λοιπὸν πρέπει νὰ γινώσκωμεν αὐτάς.

§92Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τροποποίησιν εἰσήγαγε.

§93Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θεμελιώδεις μεταβολὰς ὑπέστη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ συζητήσωμεν σήμερον;

§94Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Πῶς τὸ συνεζητήσαμεν τὴν ἄλλην φοράν;

§95Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ὑπῆρχε διάταξις περὶ φορολογίας τοῦ σίτου. Νὰ τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον μὲ τὰς νέας μεταβολὰς, καὶ κατόπιν τὸ συζητοῦμεν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ σήμερον. Δὲν εἶναι λογικὸν, οὐδὲ ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς ἐπιτρέπει νὰ συζητήσωμεν νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου θεμελιώδεις διατάξεις μετεβλήθησαν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦ νομοσχεδίου τούτου μία διάταξις μόνον ἐτροποποιήθη, ἡ τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου.

§97Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς διατάξεως ταύτης στηρίζεται ὁλόκληρον τὸ νομοσχέδιον.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Στηρίζεται ἐπὶ πολλῶν διατάξεων. Ἂς ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν, καὶ εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν δύνασθε νὰ ὑποβάλητε παρατηρήσεις.

§99Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν;

§100Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα.

§101Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Δὲν διενεμήθη.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον τὸ πρωΐ θὰ διανεμηθῇ.

§103Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Λοιπὸν, ὅταν λάβωμεν γνῶσιν καὶ ἐκείνου τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι συναφὲς, τότε θὰ γείνῃ ἡ συζήτησις. Βλέπετε ὅτι ὅλη ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου μετεβλήθη· ἔχομεν ἓν νομοσχέδιον περὶ μονοπωλίου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, τὸ ὁποῖον δὲν εἴδομεν ἀκόμη, ἔχομεν καὶ τὴν φορολογίαν τοῦ σίτου, διαγραφεῖσαν, τὴν ὁποίαν ἀντικαθιστᾷ ἄλλη. Σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ ἀναβληθῇ, ἀφοῦ μάλιστα καὶ ἄλλο νομοσχέδιον ἀνεβλήθη, τὸ ὁποῖον ἴσως θὰ ἦτο κολακευτικὸν διὰ τοὺς ἀξιωματικούς. Ἐγὼ λ. χ. θὰ ἐγινόμην δεύτερος συνταγματάρχης. Ἠξεύρετε πόσον εὐχάριστον θὰ μοὶ ἦτο;

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἐξετάζω, ἂν εἶναι κολακευτικὸν ἢ ὄχι.

§105Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀποτείνομαι πρὸς ὑμᾶς, διὰ νὰ ἐλέγξω. Λέγω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν οὐδεὶς λόγος ὑπῆρχε νὰ ἀναβληθῇ. Εἶναι ἀρκετὰ κολακευτικὸν δι’ ἐμὲ, ὁ ὁποῖος θὰ ἐγινόμην δεύτερος συνταγματάρχης. Καίτοι λοιπὸν θὰ τὸ ἐπροτιμῶμεν, ἀφήκαμεν νὰ ἀναβληθῇ. Διατὶ νὰ μὴ ἀναβληθῇ καὶ αὐτὸ, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχει φέρει οὐσιώδεις μεταβολὰς ἡ Κυβέρνησις;

§106Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐν γένει παρατηρῶ, ὅτι καλὸν εἶναι ἡ ἡμερησία διάταξις νὰ γίνηται γνωστὴ ἀφ’ ἑσπέρας· διότι ἄλλην ἡμερησίαν διάταξιν εἴχομεν πρὸ τῶν ἑορτῶν καὶ ἄλλην ἔχομεν σήμερον. Νομίζετε ὅτι εἶναι ἀδιάφορον διὰ τὰς συζητήσεις τὸ νὰ φεύγωμεν ἀπὸ τὴν σειράν, ἥτις ἤρχισε, καὶ νὰ προτάσσωμεν τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἦναί τις ἕτοιμος ἐπὶ ὅλων τῶν νομοσχεδίων τῆς ἡμερησίας διατάξεως, προκειμένου περὶ τοσούτων νομοσχεδίων σπουδαίων, ὥστε διανεμομένης τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὴν δεκάτην ὥραν π. μ. νὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἔρχωνται οἱ Βουλευταὶ καὶ ἐπαρκῶς νὰ συζητῶσι. Λοιπὸν παρακαλῶ, εἰ δυνατόν, ἀφ’ ἑσπέρας νὰ γνωρίζητε ἡμῖν τὴν σειρὰν τῶν κυριωτέρων τοὐλάχιστον νομοσχεδίων. Τώρα δὲν ἔχομεν κανὲν νομοσχέδιον ἐκ τῶν συζητητέων μαζύ μας. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἔχω.

§107Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι οἱ προαγορεύσαντες κύριοι Βουλευταὶ ἐλησμόνησαν, ὅτι δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς ὡρίσθη, ὅτι θὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων, — ἐν δὲ τοῖς στρατιωτικοῖς νομοσχεδίοις περιλαμβάνεται μεταξὺ τῶν πρώτων τὸ νομοσχέδιον περὶ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης· — ὅτε δ’ ἐζήτουν τὴν πρόταξιν τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων, ἐγνώριζον, ὅτι θὰ ἤρχετο ὑπὸ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, καὶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ ἐψηφίζετο πρὶν ἢ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια τὰ φορολογικὰ, τὰ πρὸς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο σχετιζόμενα. Ἀπεφασίσθη λοιπὸν, — καλῶς ἢ κακῶς, δὲν ἠξεύρω, ἀλλὰ καλῶς βεβαίως, ἀφοῦ τὸ ἀπεφάσισεν ἡ Βουλή, — νὰ προηγηθῶσι τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια. Ἤδη γίνεται ἡ παρατήρησις, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, χωρὶς νὰ γινώσκωμεν ποῖον εἶναι ἀκριβῶς τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν σήμερον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν σήμερον εἶναι τόσον καθαρόν, τόσον σαφὲς, ὥστε δὲν ἀπαιτεῖται καιρὸς, ὅπως κατανοηθῇ ὑπὸ τῶν κυρίων Βουλευτῶν, ἰδίως δὲ ὑπὸ τοῦ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἀνέπτυξεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ὡς ἐκ τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ σίτου, καὶ ἑπομένως ὡς ἐκ τῆς ὑπερτιμήσεως, ἡ ὁποία θὰ προέλθῃ ἐκ ταύτης, τοῦ ἄρτου, εἶναι ἀδύνατον σήμερον ν’ αὐξήσῃ καὶ τὸ δασμολογικὸν τέλος τοῦ σίτου, διότι θέλομεν ἐπιφέρει καὶ δευτέραν αὔξησιν, καὶ ἐκ τούτου προῆλθεν ἡ ἀνάγκη νὰ εὕρωμεν ἕτερον πόρον, δι’ οὗ ν’ ἀντικαταστήσωμεν τὸν πόρον τὸν ἐκ τοῦ σίτου προερχόμενον, τοιοῦτος δὲ πόρος εἶναι τὸ 10% ἐπὶ τῶν τελωνειακῶν εἰσπράξεων. Νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι τόσον καθαρὸν, τόσον σαφὲς, ὥστε δὲν ἀπαιτεῖται πολὺς καιρὸς, ὅπως σκεφθῇ τις, τί σημαίνει τὸ 10% ἐπὶ τῶν τελωνειακῶν εἰσπράξεων. Ἐκτὸς τούτου ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλε νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου αὐξάνεται ἡ τιμὴ τοῦ φράγκου ἀπὸ 1,40 εἰς 1,50· τοῦτο ὅμως εἶναι χωριστόν. Τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὡς πόρον θὰ ἔχῃ 10% ἐπὶ τῶν τελωνειακῶν εἰσπράξεων. Τί λοιπὸν ἐμποδίζει νὰ προβῶμεν σήμερον εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀφοῦ, ὡς εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ἡ Βουλὴ ἤδη ἀπεφάσισε, γινώσκουσα ὅτι τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια σχετίζονται πρὸς τὰ οἰκονομικὰ, νὰ προταχθῶσι τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια; Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ προβῇ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἄλλως τε παρατηρῶ, ὅτι, ἂν τυχὸν δὲν ἤθελε ψηφισθῆ ἀργότερον τὸ νομοσχέδιον, δὲν θὰ ὑπῆρχεν ὁ πόρος, καὶ δι’ αὐτὸ, ἐννοεῖται, θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἔπρεπε νὰ προταχθῶσι τὰ οἰκονομικὰ νομοσχέδια, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε τὸ ἐναντίον. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἐλάβομεν, καὶ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§108Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀναμφισβητήτως αἱ ἁπλαῖ ἰδέαι προτείνονται εὐκολώτερον, ἀλλὰ συνήθως παρουσιάζουσι καὶ μεγαλειτέρας δυσκολίας ἐν τῇ ἐφαρμογῇ των. Ἐνταῦθα, κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, πρόκειται νὰ καθιερώσωμεν ὡς πόρον τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὸ δέκατον τῶν ἐσόδων τῶν τελωνείων, καὶ ἡ ἰδέα αὕτη παρίσταται ὡς ἁπλουστάτη· ἀλλ’ ἂν ὑποθέσωμεν, ὅτι δὲν ψηφίζεται ἡ αὔξησις ἡ τελωνιακὴ, ἥτις ἀνέρχεται εἰς 11% περίπου, δὲν ἠξεύρω ἂν τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους ἐπιτρέπουσι νὰ προσδιορίσωμεν τὸ 10% ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τῆς Ἀμύνης. Οὐδεὶς εἶναι ἐναντίος κατ’ ἀρχὴν τοῦ ταμείου τούτου· πάντες τὸ θεωροῦμεν χρήσιμον, νομίζομεν ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ μελέτη τις ἐπὶ τῶν φόρων, τοὺς ὁποίους προσδιορίζομεν διὰ τὸ ταμεῖον τοῦτο· ἐπέρχεται σήμερον μία ῥιζικὴ μεταβολὴ, διότι τοιαύτη εἶναι ἡ μεταβολὴ ἡ διὰ τῆς ἀντικαταστάσεως τοῦ ἀρχικῶς προταθέντος πόρου διὰ τοῦ πόρου τοῦ προτεινομένου σήμερον. Δὲν βλέπω δὲ ποία ἡ ἐπιβαλλομένη ἀνάγκη, ὅπως ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, περὶ τοῦ ὁποίου οὐδεὶς ἔχει ἀντίρρησιν, ἀφοῦ ὑπεβλήθησαν σήμερον οἱ δύο θεμελιώδεις αὐτοῦ πόροι. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐκβιάζηται ἡ ἐπιψήφισις τοιούτου νομοσχεδίου, ὅπερ εἶναι θεμελιῶδες, συνδεόμενον μεθ’ ὅλων τῶν μέτρων τῶν οἰκονομικῶν, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις. Ἂν ἄλλως πως δύναται νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος προικίσεως τοῦ ταμείου τούτου ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τῆς χώρας, δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ πλειονοψηφία δὲν θὰ ἀρνηθῇ τοῦτο. Ἂν δ’ ἦναι ἀνάγκη νὰ ἐπιβάλωμεν καὶ φόρους, θέλομεν ἰδεῖ, πῶς καὶ κατὰ τίνα τρόπον δυνάμεθα νὰ πράξωμεν τοῦτο. Λοιπὸν εἶναι ζήτημα σπουδαίας μελέτης τὸ ζήτημα τῆς προικίσεως τοῦ ταμείου. Νομίζω ἑπομένως, ὅτι πρέπει νὰ διανεμηθῶσι τὰ νομοσχέδια ταῦτα, νὰ μελετήσωμεν καὶ ἡμεῖς τὰ ἀποτελέσματα αὐτῶν, καὶ ἐν γνώσει τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν οἰκονομικῶν νὰ ψηφίσωμεν τὸ Ταμεῖον τῆς Ἀμύνης. Διότι ἔχομεν θεμελιώδη ἀντίρρησιν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἐπιβαλλομένης φορολογίας. Θεμελιώδεις ἀντιρρήσεις ἔχομεν, διότι οὐδεμία ἐλήφθη φροντὶς — καὶ ἐπαναλαμβάνω τοῦτο — περὶ οἰκονομίας, ἔστω καὶ τῆς ἐλαχίστης, ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, ὅτι αἱ οἰκονομίαι τῶν τεσσάρων ἑκατομμυρίων, αἱ ὁποῖαι ἀνηγγέλθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εἶναι φενάκη, εἶναι οἰκονομίαι, αἱ ὁποῖαι καὶ ἀκουσίως πᾶσαι ἤθελον ἐπιβληθῆ, εἶναι οἰκονομίαι, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ ἐκτελεσθῶσι, καὶ αἱ ὁποῖαι, καὶ ἂν ἐκτελεσθῶσι, θέλουσιν ἐπιφέρει μεγαλειτέρας ζημίας τῶν ὠφελειῶν, αἵτινες προσδοκῶνται. Ἂν δὲ μελετήσῃ τις τὸν Προϋπολογισμὸν, θέλει ἰδεῖ, ὅτι προσθήκας περιέχει εἰς ἀγόνους δαπάνας, οὐδεμίαν δὲ οἰκονομίαν πραγματικήν. Τοιαύτην θεμελιώδη γνώμην ἔχοντες περὶ τῶν οἰκονομικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια, νομίζω ὅτι δὲν ζητοῦμέν τι ὑπερβολικὸν ἢ ἄτοπον, ζητοῦντες νὰ μὴ ἐκβιασθῇ ἡ ψήφισις νομοσχεδίου, ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ ὁποίου εἴμεθα πάντες, ἀλλὰ θέλομεν νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα τὸ οἰκονομικόν, καὶ ἐκ τῆς συζητήσεως ἢ νὰ πεισθῶμεν ἢ νὰ πείσωμεν περὶ τῆς βελτιώσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἂν εἶναι δυνατὴ ἡ βελτίωσις· τοῦτο μόνον ζητοῦμεν, καὶ οὐδὲν ἔχομεν ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, τοὐναντίον πάντες τὸ θέλομεν καὶ πάντες θὰ τὸ ὑποστηρίξωμεν.

§109Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης ὡμίλησε περὶ ἁπλῶν ἰδεῶν· ἀλλὰ λησμονήσας ὅτι εἶναι ὑπὲρ τῶν ἁπλῶν ἰδεῶν, ἀνέπτυξε συνθέτους ἰδέας...

§110Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶπον ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τῶν ἁπλῶν ἰδεῶν.

§111Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. .. Λοιπὸν ἐγὼ θέλω ἀκολουθήσει αὐτὸν εἰς τὰς συνθέτους ἰδέας, καὶ θέλω ἀποδείξει, ὅτι ὅσα πρὸ ὀλίγου εἶπε δὲν τὰ εἶπε σοβαρῶς· διότι ἤθελον ἐννοήσει τὸν συλλογισμὸν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης, ἂν ὁ συλλογισμός του οὗτος ἔφθανεν εἰς τὸ ἑξῆς συμπέρασμα: Συζητοῦμεν τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, παραδεχόμεθα τὴν ἀνάγκην συστάσεως Ταμείου Ἀμύνης, ἀλλὰ διατεινόμεθα, ὅτι τὸ Ταμεῖον τοῦτο δὲν πρέπει νὰ προικισθῇ διὰ φορολογίας, ὅτι τὸ ταμεῖον πρέπει νὰ προικισθῇ διὰ πόρων προερχομένων ἐξ οἰκονομιῶν...

§112Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§113Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εὐαρεστηθῆτε νὰ μὴ μὲ διακόψητε. Ἤθελον ἐννοήσει τὸν κύριον Βουλευτὴν, ἂν ἔλεγεν, ὅτι πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ταμείου Ἀμύνης πρέπει νὰ προηγηθῇ εὐρεῖα γενικὴ συζήτησις περὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Τοῦτο βεβαίως εἶναι ἐλεύθερος νὰ πράξῃ ὁ κ. Βουλευτής· ἀλλὰ νὰ ζητῇ νὰ ἀναβάλωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ Ταμείου Ἀμύνης, λόγῳ ὅτι δὲν κατενόησε τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ εἴπω, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθὸν οὐδὲ σοβαρόν. Ἔχετε σκοπὸν νὰ συζητήσητε τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως; ἔχετε σκοπὸν νὰ ὑποστηρίξητε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγετε, ὅτι δηλαδὴ οὐδεμία ἐγένετο οἰκονομία παρ’ ἡμῶν; ἔχετε σκοπὸν ν’ ἀποδείξητε, ὅτι φενάκη εἶναι ἡ διαφορὰ ἡ ὑπάρχουσα ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἡμῶν; ἔχετε σκοπὸν νὰ συζητήσητε, ὅπως ἀποδείξητε, ὅτι τὰ μέτρα τὰ οἰκονομικά, τὰ ὁποῖα διὰ τῶν ἡμετέρων νομοσχεδίων (τῶν ὑποβληθέντων ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν τῶν Ἐσωτερικῶν, τῆς Δικαιοσύνης, τῆς Παιδείας, τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποστηρίζομεν, ὅτι τὰ μέτρα ταῦτα θέλουσιν ἔχει ὡς ἀναγκαῖα ἀποτελέσματα τοὺς πόρους καὶ τὰς οἰκονομίας, τὰς ὁποίας ἐπιδιώκομεν; Προκαλέσατε συζήτησιν γενικὴν ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν πολιτικῆς. Ἀλλὰ νὰ μᾶς λέγητε νὰ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον τὴν συζήτησιν, τοῦτο οὐδένα λόγον ἔχει. Ἄλλως, ἐρωτῶ ὑμᾶς, διατὶ δὲν ἐδέχθητε τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν ὑπεδείξαμεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἔπρεπε νὰ προηγηθῶσι τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια; Τότε εἴπετε, ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῶσι τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια, καὶ ἡμεῖς εἴπομεν, ὅτι ἀκριβῶς μεταξὺ τῶν νομοσχεδίων τῶν στρατιωτικῶν ὑπάρχει νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον σχετίζεται στενώτατα μὲ τὰ οἰκονομικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως. Ἑπομένως, ἂν θέλητε νὰ προκαλέσητε γενικὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἐγὼ εἶμαι πρόθυμος νὰ παραδεχθῶ τὴν πρότασιν ὑμῶν, καὶ ν’ ἀναβάλωμεν καὶ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ταμείου Ἀμύνης μέχρι τῆς αὔριον, ἂν ἔχητε σκοπὸν αὔριον τοιαύτην συζήτησιν νὰ προκαλέσητε. Διότι εἶναι ἀνάγκη, Κύριοι, τὸ ζήτημα τοῦτο κυρίως νὰ λυθῇ. Δὲν πρέπει νὰ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τοῦ δακτύλου μας· προκειμένου δὲ περὶ οἰκονομιῶν, εἰς ἃς εἶναι δυνατὸν νὰ προβῶμεν, τὸ ζήτημα, ὅπερ μᾶς χωρίζει, εἶναι, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῶμεν εἰς οἰκονομίας ἔτι μεγαλειτέρας, ὁπότε πρέπει νὰ μᾶς εἴπητε, ποῖαι εἶναι αἱ οἰκονομίαι αὗται· ἡ φορολογία ἡ ὑφ’ ἡμῶν προτεινομένη εἶναι καλὴ ἢ κακή; δύναται ν’ ἀντικατασταθῇ δι’ ἄλλης; Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ συζητηθῇ. Προκαλέσατε λοιπὸν εὐρεῖαν συζήτησιν ἐπὶ τούτου, διότι ἡ συζήτησις αὕτη θέλει ἀποδείξει, ὅτι ἡ γνώμη ὑμῶν εἶναι ὀρθὴ, καὶ τότε ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ παραμένῃ εἰς τὴν θέσιν αὐτῆς, ἢ θέλει καταλήξει εἰς τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι αἱ ἰδέαι τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὀρθαὶ, καὶ τότε θέλει ὑποχρεώσει ὑμᾶς εἰς σιγὴν καὶ θέλει ἀφήσει ἡμᾶς ἐλευθέρους νὰ διεξαγάγωμεν τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἠρχίσαμεν.

§114Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως δὲν ἦτο ἀναγκαῖον νὰ ἀπευθύνῃ πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς τὰ ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ἀπηύθυνεν, ἰδίως τὸ ἐρώτημα, ἂν ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὀρθὴ, ἂν ἀποδέχεται αὐτὴν ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἢ ἂν αὕτη δὲν συμμερίζεται τὰς γνώμας τοῦ Ὑπουργείου. Ὅτι ἔχομεν γνώμας ἀντιθέτους πρὸς τὰς τοῦ Ὑπουργείου, τοῦτο δὲν εἶναι ἄγνωστον εἰς τὴν Βουλὴν, διότι ἐγὼ, εὐθὺς ὡς κατῆλθε τοῦ βήματος ὁ κύριος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργείου, ὅτε ἐξέθηκεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ περὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς αὑτοῦ, εἶπον πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἀποδεχόμεθα τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τοῦ Ὑπουργείου, διότι φρονοῦμεν μὲν, ὅτι πρέπει νὰ αὐξήσωμεν τὰς δαπάνας τοῦ Κράτους πρὸς βελτίωσιν τῶν πραγμάτων τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ φρονοῦμεν συγχρόνως, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν δαπανῶν, τὸ ὁποῖον θέλομεν προσθέσει εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν, πρέπει νὰ πορισθῶμεν ἀπὸ τὰ ἔξοδα τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀφαιροῦντες ἀπὸ αὐτὰ πᾶν ὅ,τι εἶναι πολυτελὲς, πᾶν ὅ,τι δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον, καὶ μόνον ὅταν ἀφαιρέσωμεν ταῦτα, μόνον τότε ἐσμὲν διατεθειμένοι νὰ συναινέσωμεν εἰς τὴν αὔξησιν τῶν βαρῶν ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἂν τὰ διὰ τῶν γενομένων ἐλαττώσεων ἀφαιρεθέντα ποσὰ δὲν καλύψωσι τὰ προστεθησόμενα, ὡς εἴρηται, ἔξοδα. Ἀφοῦ λοιπὸν ταῦτα εἶναι γνωστὰ εἰς τὴν Βουλὴν, διατὶ ἐρωτᾷ ἡμᾶς ἐκ νέου ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου; Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ, εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἀπεφάσισε νὰ προταχθῶσι τὰ νομοσχέδια τὰ στρατιωτικὰ τῶν νομοσχεδίων τῶν φορολογικῶν. Ναὶ, οὕτως ἀπεφάσισεν, ἀλλ’ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς προσῆκε νὰ ἐκτελεσθῇ ἐπὶ τοσοῦτον, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ, διότι, ὅταν τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια περιλαμβάνωσι καὶ νομοθέτησιν φόρων, εἶναι παραλογισμὸς ν’ ἀποφαινώμεθα, ὅτι, συζητοῦντες τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια καὶ ψηφίζοντες τυχὸν αὐτὰ, δυνάμεθα νὰ ψηφίζωμεν καὶ διατάξεις ὑπαρχούσας ἐν αὐτοῖς, διὰ τῶν ὁποίων ἐπιβάλλονται φόροι. Ὅθεν ἡμεῖς οὐδόλως ἀντετάχθημεν νὰ συζητήσωμεν τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια· ἀλλὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια λέγομεν ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων δὲν ἐπιβάλλονται φόροι, ἤτοι ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων ὀργανίζεται ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία, ἤτοι ὁ στρατὸς ἢ αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ στρατοῦ. Ἀλλ’ ὅταν πρόκηται περὶ διατάξεων ἐν αὐτοῖς, δι’ ὧν ἐπιβάλλονται φόροι, ἐνιστάμεθα, διότι τῶν διατάξεων τούτων πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις, ἂν πρέπει νὰ γένηται ἀποδεκτὴ παρὰ τῆς Βουλῆς ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν πᾶσαι αἱ προτεινόμεναι διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ αὐξήσεις δαπανῶν πρέπει νὰ καλυφθῶσι διὰ φόρων, τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις ἐπρότεινεν. Ἡμεῖς, ὡς εἴπομεν, οἰκονομικὴν πολιτικὴν ἔχομεν τὴν ἐξοικονόμησιν τῶν ποσῶν τούτων ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Ποῖαι εἶναι αἱ οἰκονομίαι, τὰς ὁποίας φρονοῦμεν ὅτι πρέπει νὰ ἀποδεχθῶμεν, βεβαίως γνωρίζει ἡ Βουλὴ, διότι ἐπροτείναμεν εἰς αὐτὴν νομοσχέδια περὶ τούτων, καὶ Προϋπολογισμὸν ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν. Ἂν τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα καὶ ὁ Προϋπολογισμὸς ἐκεῖνος δὲν ἐψηφίσθησαν, τοῦτο ἦτο παράλειψις, διὰ τὴν ὁποίαν πάντως ἡ Ἱστορία, ἡ δημοσία γνώμη, δὲν θέλει ἐπιδοκιμάσει τὴν διαγωγὴν τῆς Βουλῆς· ἀλλὰ δὲν εἶναι ἄγνωστον, ὅτι ἡμεῖς ἐπροτείναμεν οἰκονομίας διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῶν ἐξόδων. Αὐτὴν τὴν γνώμην εἴχομεν ἂν δ’ εἴχομεν αὐτὴν κατὰ τὸ 1902, ὅτε τὰ ἐλλείμματα τῶν ἕως τότε διαρρευσάντων ἐτῶν δὲν ἦσαν τοσοῦτον μεγάλα, ὅσα ἐγένοντο ἕως τώρα, ἤτοι κατὰ τὸ 1903 καὶ κατὰ τὸ ἀρξάμενον ἔτος, τώρα φρονοῦμεν, ὅτι καὶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπροτείναμεν τότε, δὲν ἀρκοῦσι νῦν, καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἐντείνωμεν περισσότερον τὰς οἰκονομίας, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς δαπάνας, τῶν ὁποίων τὴν ἀνάγκην δὲν ἀμφισβητοῦμεν. Λέγω ὅτι δὲν ἀμφισβητοῦμεν τὴν ἀνάγκην, ὄχι διότι διὰ τούτου προαιροῦμαι νὰ ἀνακοινώσω τὴν γνώμην τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα συζητοῦμεν, — αἱ λεπτομέρειαι θέλουσι συζητηθῆ καὶ κανονισθῆ, — ἀλλὰ λέγων ὅτι δὲν ἀμφισβητοῦμεν τὴν ἀνάγκην, ἐννοῶ, ὅτι καὶ ἡμεῖς ἀναγνωρίζομεν τὴν ἀνάγκην τῆς τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, ἢ τῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι κανονίζουσι τὰς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ. Ποῖαι ἔσονται αὗται, θέλουσιν ὁρισθῆ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Σήμερον μᾶς προβάλλεται τὸ νομοσχέδιον περὶ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὴν ἀρχὴν ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀπεδέχθη πάντοτε, ἡμεῖς δὲ ἰδίως προεβάλομεν νομοσχέδιον τοιοῦτον ἀπὸ τοῦ 1902. Ἀλλ’ ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίῳ ὑπάρχουσι διατάξεις φορολογικαί· πῶς θέλομεν ψηφίσει τὰς διατάξεις ταύτας, ἐνῷ δὲν συνεζητήσαμεν αὐτὰς, οὐδ’ ἐψηφίσαμεν αὐτὰς ἰδίᾳ καὶ κεχωρισμένως; Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ ἡ οἰκονομικὴ συζήτησις, νὰ συζητηθῶσιν αἱ δύο πολιτικαὶ, αἵτινές εἰσιν ἄντικρυς ἀντίθετοι· ἡ πολιτικὴ ἡμῶν, ὅτι πρέπει βεβαίως νὰ προνοήσωμεν περὶ τοῦ στρατοῦ, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ πρόνοια περὶ τοῦ στρατοῦ αὐξάνει τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους, πρέπει νὰ ἐρευνήσωμεν ἐν τοῖς ἐξόδοις τοῦ Κράτους νὰ ἀνεύρωμεν καὶ νὰ ἀποκόψωμεν πᾶν ὅ,τι δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον, νὰ δημιουργήσωμεν οὕτω διὰ τῶν ἀποκοπῶν τούτων περισσεύματα, διὰ τούτων δὲ νὰ πληρώσωμεν τὰ ἔξοδα τῶν βελτιώσεων τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτοῦ· ἀφ’ ἑτέρου εἶναι ἡ γνώμη τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, καθ’ ἣν οὐδεμία οἰκονομία εἶναι δυνατὸν νὰ γένηται, ἤ, καθ’ ἃ εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, διέπραξεν οἰκονομίας, ὅσας ἠδύνατο, καὶ ἀνεβίβασεν αὐτὰς εἰς πέντε ἑκατομμύρια, ὡς ἀνέγραψεν ἐν τῇ εἰσαγωγικῇ ἐκθέσει τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ποῖαι εἶναι αὐταὶ αἱ οἰκονομίαι τῶν πέντε ἑκατομμυρίων, θέλομεν τὰς συζητήσει κατὰ τὴν οἰκονομικὴν συζήτησιν, καὶ θέλομεν ἀποδείξει, ἀναλύοντες αὐτὰς μίαν πρὸς μίαν, ὅτι δὲν εἶναι οἰκονομίαι, διότι αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου παρουσίασεν ὡς οἰκονομίας, αὐτὰ ἤθελον οἰκονομηθῆ ἀφ’ ἑαυτῶν, διότι ἐξέλιπον αἱ ἀνάγκαι, διὰ τὴν πλήρωσιν τῶν ὁποίων εἶχον ἀναγραφῆ ἐν τοῖς προηγουμένοις Προϋπολογισμοῖς. Δὲν ἐννοοῦμεν ἡμεῖς τοιαύτας οἰκονομίας. Ἐλαττώσεις, τὰς ὁποίας ἐπήνεγκεν ἡ πάροδος τῶν ἀναγκῶν, διὰ τὰς ὁποίας ἐχορηγοῦντο αἱ δαπάναι αὗται, εἶναι φυσικὴ συνέπεια τῆς παρόδου τοῦ χρόνου. Ἡμεῖς ἐννοοῦμεν οἰκονομίας ἐλάττωσιν δαπανῶν τῆς διοικήσεως ὑπαρχουσῶν, πληρωνομένων, τὰς ὁποίας περιέλαβον πλεῖστοι ὀργανισμοί, συνταχθέντες πολυτελεῖς καὶ ψηφισθέντες ἤδη κατὰ τὰ τρία μετὰ τὸν πόλεμον ἔτη, ὑπερβαίνοντες τὰ μέσα τοῦ Κράτους καὶ ἐπιβάλλοντες εἰς τὸ Κράτος δαπάνας μὴ ἀναγκαίας, αἱ ὁποῖαι δαπάναι ἐξαντλοῦσι τὴν οἰκονομικὴν δύναμιν τοῦ Κράτους καὶ τῆς χώρας. Διὰ τοῦτο ἡμεῖς δὲν ἀντιλέγομεν, ἀλλὰ προθύμως ἀποδεχόμεθα νὰ γένηται συζήτησις οἰκονομικὴ περὶ ἑκατέρου τῶν δύο οἰκονομικῶν προγραμμάτων, τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται ἀντίθετα, καὶ μετὰ τοῦτο ἡ Βουλὴ ἂς νομοθετήσῃ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἤθελεν ἐκφράσει ἐπὶ ἑκατέρου αὐτῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἀκροατηρίων καὶ τῆς αἰθούσης).

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἡσυχάσουν τὰ ἀκροατήρια. Ἄλλως θ’ ἀναγκασθῶ νὰ προβῶ εἰς τὴν ἐκκένωσιν αὐτῶν.

§116Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Χαίρω πολύ, Κύριοι, ὅτι ὑπάρχει σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπὶ τέλους εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ συμφωνία τις μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐδέχθη νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τὴν οἰκονομικήν, καὶ περιμένομεν, ἵνα κατὰ τὴν συζήτησιν ἀναπτύξῃ τὰ θέματα καὶ τὰς ἰδέας αὐτῆς. Ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω ἐπὶ ἀνακριβειῶν τινων, εἰς τὰς ὁποίας περιέπεσεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος, διότι εἶπεν ὁ κύριος Βουλευτής, ὅτι ἐδέχθη ἡ Βουλὴ νὰ προταχθῶσι τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια, ἀλλὰ τὴν πρόταξιν αὐτῶν ἐδέχθη ὑπό τινας ὅρους...

§117Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Συγγνώμην. Δὲν ἐνόουν, ὅτι ἐν τῇ ἀποφάσει τῆς Βουλῆς ὑπῆρχον ἀναγεγραμμένοι ὅροι, ἀλλ’ ἡ φύσις τῶν πραγμάτων...

§118Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐν τῇ φύσει λοιπὸν τῶν πραγμάτων ἐνυπῆρχεν ἡ ἰδέα, ὅτι, ἐπειδὴ τὰ νομοσχέδια ταῦτα ἐσχετίζοντο πρὸς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τοῦ Κράτους, ἔπρεπε νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις αὐτῶν. Ἐλησμόνησεν ὅμως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, ὅτι μεταξὺ τῶν νομοσχεδίων πρῶτον ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον περὶ στρατολογίας, καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀντιρρήσεως ἐκ μέρους τοῦ κόμματος, τοῦ ὁποίου ἡγεῖται ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος. Καὶ τὸ νομοσχέδιον τῆς στρατολογίας ἐπιβάλλει κυρίως τὴν αὔξησιν τῶν δαπανῶν τοῦ Κράτους. Ἦτο λοιπὸν τότε κατάλληλος ἡ στιγμή, ὅπως συζητηθῇ ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως; διότι ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι, ἐὰν πρόκηται μόνον διὰ τῶν ἐσόδων, τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται σήμερον εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς δαπάνας, ἃς προκαλεῖ ὁ νόμος περὶ στρατολογίας, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος ἐκεῖνος. Ἑπομένως παραδέχομαι τὴν σχέσιν τὴν ὑπάρχουσαν μεταξὺ στρατιωτικῶν καὶ οἰκονομικῶν νομοσχεδίων, καὶ δι’ αὐτὸ ἐξ ἀρχῆς ἤμην ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως πρῶτον τῶν οἰκονομικῶν μέτρων, ὑπὲρ τῆς ἰδέας νὰ προηγηθῶσι τὰ οἰκονομικὰ ταῦτα μέτρα, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν ἀπεδέχθη τὴν ἰδέαν ταύτην. Προέβημεν λοιπὸν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων, ἐφθάσαμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ συστάσεως Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης», καὶ ἐγὼ προέβλεπον τοῦτο, διότι τὴν ἡμέραν ἐκείνην, ὅτε ἔλαβον τὸν λόγον, εἶπον εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι βεβαίως, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, θὰ τεθῇ κατ’ ἀνάγκην τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος προέβη καὶ εἰς ἑτέραν, κατ’ ἐμὲ, ἀνακρίβειαν, διότι εἶπεν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον εἰς οὐδεμίαν προέβη οἰκονομίαν, ὅτι αἱ οἰκονομίαι, αἱ ὁποῖαι παρεστάθησαν ὡς ἀνερχόμεναι εἰς 5,400,000 δραχμὰς, δὲν εἶναι πραγματικαὶ οἰκονομίαι. Ἀλλ’ ἐλησμόνησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος, ὅτι, ὅτε ἐποιησάμην τὴν εἰσήγησιν τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων καὶ τῶν μέτρων τῶν οἰκονομικῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἐδήλωσα ῥητῶς, ὅτι 5,400,000 δραχμαὶ ἀποτελοῦσι διαφορὰν, καὶ ἰδίως οἰκονομίαν ἐν τοῖς πλείστοις, ἤτοι τοῦτο ἔπραξα ἐνθυμούμενος ὅτι ὁ ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, ὡς Πρωθυπουργὸς, περιῆλθεν ἄλλοτε εἰς αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ ἁμάρτημα, ὅτι παρέστησεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1903 περιελάμβανε 14 ἑκατομμυρίων οἰκονομίας· ἀλλ’ ἀνέβην τότε εἰς τὸ βῆμα καὶ ἀπέδειξα, ὅτι τὰ 14 ἑκατομμύρια ταῦτα οὔτε εἰς ἓν ἀνήρχοντο ἑκατομμύριον. Ἀναμνησθεὶς δὲ κατόπιν τὸ πάθημα τὸ ἰδικόν του, δὲν ἠθέλησα νὰ περιπέσω καὶ ἐγὼ εἰς τὸ ἴδιον πάθημα, καὶ διὰ τοῦτο ἐδήλωσα, ὅτι πρόκειται περὶ διαφορᾶς καὶ οὐχὶ περὶ οἰκονομιῶν. Ἀλλὰ, λέγει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος, ὅτι οὐδεμίαν οἰκονομίαν ἐποιησάμεθα. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβὲς, καὶ ἡ συζήτησις, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ αὔριον θέλει προέλθει, θὰ ἀποδείξῃ, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές. Ἀλλὰ καὶ ἕτερον δὲν εἶναι ἀκριβές. Ἐλησμόνησεν ὁ κύριος Βουλευτὴς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλε νομοσχέδια περὶ οἰκονομιῶν, διότι ὑπέβαλε νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου μεταρρυθμίζεται τὸ ἀστυνομικὸν σύστημα, διότι ὑπέβαλε νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου περικόπτονται αἱ δαπάναι τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων κατὰ 230,000 δραχμὰς, διότι ὑπέβαλε νομοσχέδια ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως, διὰ τῶν ὁποίων ἐπιτυγχάνεται οἰκονομία 700,000 ἢ ἑνὸς ἑκατομμυρίου δραχμῶν, διότι ὑπέβαλεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτυγχάνεται οἰκονομία 200,000 δραχμῶν, διότι ὑπέβαλε νομοσχέδιον ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτυγχάνεται οἰκονομία ἑτέρων 200 χιλιάδων. Εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ εἴπῃ ὁ ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι οὐδεμία οἰκονομία προὐτάθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως; Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον χωρίζει ἡμᾶς ἀπὸ ὑμᾶς, εἶναι ὅτι ἡμεῖς διατεινόμεθα, ὅτι περισσοτέρας οἰκονομίας ἐκείνων, τὰς ὁποίας ἡμεῖς προτείνομεν, ἀδύνατον εἶναι νὰ ἐπιτύχητε, καὶ ἑπομένως ἀνάγκη ἐπιβάλλεται νὰ προβῶμεν εἰς φορολογίαν. Ἐκάκισεν ἡμᾶς ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος, ὅτι δὲν προέβημεν εἰς ἐπαρκεῖς οἰκονομίας, καὶ εἶπεν, ὅτι ἡ Ἱστορία ἢ ἡ κοινὴ γνώμη θὰ καταδικάσῃ τὴν Βουλὴν, διότι δὲν ἐψήφισε τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα αὐτὸς εἶχεν ὑποβάλει καὶ δι’ ὧν ἤλπιζεν, ὅτι ἤθελον ἐπέλθει οἰκονομίαι. Ἀλλὰ κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων ἀπεδείξαμεν, ὅτι αἱ οἰκονομίαι ἐκεῖναι ἦσαν φανταστικαὶ, ὡς φανταστικὰ ἦσαν τὰ πότε 14 ἑκατομμύρια, πότε 10, πότε 1 ἑκατομμύριον κατ’ ἔτος, εἰς τὰ ὁποῖα, κατὰ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Γόρτυνος, ἀνήρχετο ἡ μανία τῆς σπατάλης τῆς Κυβερνήσεως τοῦ 1899, σπατάλης, τὴν ὁποίαν ἴσως, κατὰ τὰς αὐτὰς ἰδέας, ἐξακολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινή, καίτοι αὕτη, κατὰ τὴν πεποίθησιν αὑτῆς, προέβη εἰς περικοπὴν ὅλων τῶν κατ’ αὐτὴν περιττῶν δαπανῶν. Ταῦτα πάντα θὰ συζητηθῶσιν εὐρέως· θὰ ἤμην δ’ εὐτυχής, ἂν ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἤθελε δυνηθῆ—εὐτυχέστερος τοῦ παρελθόντος ἔτους—ν’ ἀποδείξῃ καὶ πείσῃ ἡμᾶς, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθωσιν εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους οἰκονομίαι τόσων ἑκατομμυρίων· διότι δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ τις ὁ δυνάμενος νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἤθελεν εὑρεθῆ οἱαδήποτε Κυβέρνησις, ἥτις, ἐνῷ δύναται ἐκ τῶν δαπανῶν τοῦ Κράτους νὰ περικόψῃ 5 ἢ 6 ἑκατομμύρια, θὰ ἔλθῃ νὰ ζητήσῃ τὰ ἑκατομμύρια ταῦτα διὰ φορολογίας, ἀντὶ νὰ τὰ εὕρῃ δι’ οἰκονομιῶν. Εὔχομαι νὰ μὲ πείσῃ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γείνωσιν αἱ οἰκονομίαι αὗται, διότι τότε ἐγὼ πρῶτος θὰ ὁμολογήσω ὅτι ἠπατήθην, καὶ ὅτι πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ μὴ ψηφίσῃ τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὑπεβάλομεν εἰς αὐτήν.

§119Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι λήθη τις ἐπέσκηψεν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν περιέπεσεν ὁ κύριος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, πληροφορήσας τὴν Βουλήν, ὅτι ἐγὼ ἀνεκοίνωσα εἰς αὐτὴν, εἰσηγούμενος τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1903, ὅτι ἐπήνεγκον οἰκονομίας 14 ἑκατομμυρίων. Ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1903, τὸν ὁποῖον εἰσήγαγον κατὰ τὸ 1902, καὶ ἡ εἰσήγησις, τὴν ὁποίαν ἐποιησάμην, αὐτοῦ, ἀναφέρει ῥητῶς, ὅτι αἱ ἐλαττώσεις τῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας ἐπήνεγκον διὰ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα προέτεινα, ἀνήρχοντο εἰς ἓξ ἑκατομμύρια καί τινας ἑκατοστύας χιλιάδας δραχμῶν, καὶ οὐχὶ εἰς 14 ἑκατομμύρια. Κατὰ δέκα καὶ τέσσαρα ἑκατομμύρια εἶπον ὅτι διέφερεν ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1903 ἀπὸ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1902. Τοῦτο δὲν ἐδήλου, ὅτι ἡμεῖς ἐπηνέγκομεν οἰκονομίας 14 ἑκατομμυρίων. Ἑπομένως ἐσφαλμένως ἀνέφερεν, ὅτι τοιαῦτά τινα εἶπον ἐγώ. Ἡμεῖς ἐσμὲν ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου περὶ στρατολογίας. Νομίζομεν ὅτι τὸ σύστημα τὸ στρατολογικόν, τὸ ὁποῖον κρατεῖ ἐν τῷ Κράτει, εἶναι σύστημα πλημμελές, τὸ ὁποῖον μᾶλλον ἠδύνατο νὰ ἑρμηνευθῇ ὡς σύστημα χρηματιστικὸν, ὡς σύστημα ταμιευτικόν, παρὰ ὡς σύστημα στρατιωτικόν· καὶ διὰ τοῦτο ἐγὼ, ὡς Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐπανειλημμένως ἔλαβον ἀφορμὴν προκληθεὶς νὰ ἀνακοινώσω τὴν ἐμὴν γνώμην ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων τῶν στρατολογικῶν, καὶ εἶπον, ὅτι ἡμεῖς ἤμεθα διατεθειμένοι νὰ συζητήσωμεν καὶ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ στρατολογίας καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κατ’ αὐτὴν ἐκείνην τὴν Αʹ Σύνοδον τῆς παρούσης Περιόδου, δηλ. διαρκοῦντος τοῦ ἔτους 1902 ἢ κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1903. Ἀλλ’ ἐὰν παρεδέχθημεν ἡμεῖς νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ στρατολογίας, ἠγνοοῦμεν ὅτι διὰ τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, εἴτε ἐκείνου, ὃν εἰσήγαγεν ὁ κ. ἐκ Τυρνάβου Βουλευτής, ὁ ἐμὸς φίλος, εἴτε ἐκείνου, ὃν εἰσήγαγεν ὁ κύριος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής, ὁ ὑποστράτηγος Σμολένσκης, αὐξάνουσι τὰ ἔξοδα; Βεβαίως ἐγνωρίζομεν, ὅτι αὐξάνουσι τὰ ἔξοδα, ἀλλὰ τὴν αὔξησιν ταύτην ὑπείχομεν προθύμως, διότι συνοίδαμεν, ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν τέλος πάντων πρόνοιαν περὶ τῆς βελτιώσεως τοῦ στρατοῦ. Καὶ εἶπον καὶ πρὸ μικροῦ ἀγορεύων, ὅτι ὑπείχομεν τὴν εὐθύνην καὶ ἀνελαμβάνομεν τὸ βάρος νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς αὐξήσεις τῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα συνετέλουν εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ στρατοῦ, ἤθελον ἐπιφέρει, ἀλλ’ ἐδηλώσαμεν, ὅτι θέλομεν προσπαθήσει πρὸ παντὸς νὰ οἰκονομήσωμεν τὰ χρήματα ταῦτα δι’ ἐλαττώσεως τῶν ἐξόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Δὲν ἠξεύρω ποίαν ἡ Βουλὴ ἔχει γνώμην. Γνωρίζω ὅμως ποίαν ἔχει γνώμην ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅπως γνωρίζω ὅτι καὶ οἱ φίλοι αὐτοῦ καὶ οἱ συνάδελφοι αὐτοῦ ἔχουσι τὴν αὐτὴν πρὸς τὴν ἰδικήν του γνώμην, ὅτι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς προεβάλομεν εἰς τὴν Βουλήν, ἦσαν ἀνάξια τῆς προσοχῆς αὐτῶν, ὅτι κατέστρεφον δὲν ἠξεύρω ποῖον κλάδον ὑπηρεσίας, ὅτι δὲν ἔφερον καμμίαν οἰκονομίαν· καὶ ἄλλος μὲν ἔλεγεν, ὅτι δὲν ἦσαν σπουδαῖα, ἄλλος δέ, ὅτι ἦσαν γελοῖα, ἄλλος δὲ τὰ ἐχαρακτήριζε καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἡ ἀνατροφὴ αὐτοῦ ὑπηγόρευεν αὐτῷ· ἡμεῖς ὅμως ἔχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι αἱ ἐλαττώσεις, ἃς προεβάλλομεν τότε, ἦσαν ἐλαττώσεις ἐπιβαλλόμεναι ὑπὸ τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους, μὴ παραλύουσαι δὲ κανένα κλάδον τῆς διοικήσεως. Ποῖαι δὲ εἶναι αἱ ἐλαττώσεις, ἃς τὸ παρὸν Ὑπουργεῖον προέβαλε διὰ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα εἰσήγαγεν εἰς τὴν Βουλήν τώρα; Νομίζω ὅτι ἡ τακτική, τὴν ὁποίαν μετῆλθε τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο, ἐνδεικνύει τὴν πεποίθησιν αὐτοῦ. Ἐὰν εἶχε πεποίθησιν, ὅτι τὰ νομοσχέδια τῶν ἐλαττώσεων, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλον οἱ ἀποτελοῦντες τὸ ἐνεστὼς Ὑπουργεῖον Ὑπουργοί, ὅτι ταῦτα ἠδύναντο σπουδαίως νὰ ψηφισθῶσιν, ἤθελεν ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν συντάξει τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1904, καὶ ἤθελε μᾶς φέρει Προϋπολογισμὸν συνοδευόμενον διὰ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἔμελλον νὰ συνεφαρμοσθῶσι μετ’ αὐτοῦ. Ἀλλ’ οὐδενὸς ἐκ τούτων τ’ ἀποτελέσματα ἀνέγραψεν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, ἐπὶ οὐδενὸς τῶν νομοσχεδίων ἐστήριξε τὸν Προϋπολογισμόν του. Δὲν θέλω βεβαίως νὰ ἀναγκάσω ἐγὼ τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ ὁμολογήσῃ τοῦτο, ἀλλ’ ἔχω δικαίωμα νὰ ἑρμηνεύσω τὴν τακτικὴν αὐτοῦ καὶ νὰ εἴπω διατί: διότι δὲν ἐπείθετο, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα. Πῶς θὰ πεισθῇ τις, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐκπαιδεύσεως περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως; Ἔπρεπεν ἕκαστος ἐξ ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι ἠθέλομεν κληθῆ νὰ δώσωμεν ψῆφον, νὰ ἀρνηθῶμεν ἡμᾶς αὐτούς, νὰ κλείσωμεν τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ ν’ ἀφήσωμεν ἐν ἀργίᾳ τὴν κρίσιν ἡμῶν, διὰ νὰ δώσωμεν ψῆφον τοσοῦτον κενήν, τοσοῦτον ὀλεθρίαν, ὁποία εἶναι ἡ ψῆφος ἐκείνη, ἡ ὁποία θέλει καταργήσει τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν τῆς Ἑλλάδος, τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν Κράτους κοινοβουλευτικοῦ, ἐν τῷ ὁποίῳ ἕκαστος πολίτης ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητῇ ἀπὸ τὴν Πολιτείαν καὶ ἐκπαίδευσιν δημοτικὴν ἴσην πρὸς ἐκείνην, τὴν ὁποίαν λαμβάνουσιν οἱ ἄλλοι συμπολῖται αὐτοῦ. Ἀλλὰ περὶ τούτων θέλει γείνῃ λόγος ἐν τῇ Βουλῇ, ὅταν συζητηθῶσι τὰ νομοσχέδια. Ὁμιλοῦμεν τώρα περὶ τῆς πολιτικῆς ἑκατέρου τῶν δύο κομμάτων. Ἐπειδὴ δὲ ὁ κύριος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐδήλωσε τὴν εὔλογον ἐπιθυμίαν νὰ γένηται συζήτησις περὶ τούτου, ἡμεῖς προθύμως θέλομεν ἀποδεχθῆ τὴν συζήτησιν.

§120ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Αὔριον, αὔριον. Νὰ διακόψωμεν.

§121Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μίαν μόνον ἐξήγησιν, κύριε Πρόεδρε. Ἐπιβάλλεται εἰς ἐμὲ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, ὅπως ἀντικρούσω κατηγορίαν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος. Ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶπεν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἐξεδήλωσεν, ὅτι δὲν ἔχει πεποίθησιν ἐπὶ τῶν νομοθετικῶν αὐτοῦ μέτρων, διότι τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1904 κατήρτισεν οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἰσχυόντων νόμων. Ἄς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι καὶ ἐνταῦθα τὸ πάθημα τὸ ἰδικόν του μοὶ ἐχρησίμευσεν ὡς μάθημα, διότι ἐνθυμοῦμαι κάλλιστα, ὅτι τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1903 συνέταξεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπ’ αὐτοῦ προταθέντων νομοσχεδίων, ἐπειδὴ ὅμως τὰ νομοσχέδια ταῦτα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ψηφισθῶσιν ἀμέσως, ἦτο ὑποχρεωμένος ὁ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς καθ’ ἕκαστον μῆνα νὰ ζητῇ τροποποίησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ του, ὅπως τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦτον συναρμολογήσῃ μὲ τὴν κρατοῦσαν νομοθεσίαν. Ἠθέλησα λοιπὸν ν’ ἀποφύγω τὸ κακὸν τοῦτο, διότι καὶ ἐγὼ προέβλεπον, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν κατὰ τὸν πρῶτον μῆνα ἢ τὸν δεύτερον νὰ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια τὰ ὑφ’ ἡμῶν προταθέντα, καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, δι’ ὃν ὁ Προϋπολογισμὸς συνετάχθη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἰσχυόντων νόμων. Ἂς μείνῃ ὅμως ἥσυχος ὁ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, καὶ ἂς πιστεύσῃ, ὅτι σοβαρῶς ὑπεβάλομεν τὰ νομοσχέδια ταῦτα, καὶ ὅτι θέλομεν διὰ παντὸς τρόπου ἐπιμείνει εἰς τὴν ψήφισιν αὐτῶν, κυρίως δὲ θέλομεν ἐπιμείνει εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἀπατᾶται δὲ, φρονῶν ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου πρόκειται νὰ καταστρέψωμεν τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν ἐν Ἑλλάδι, καὶ ὅτι αὐτὸς δῆθεν ἀγωνίζεται νὰ ἀποτρέψῃ τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους τρέχει ὁ λαὸς ἐν κοινοβουλευτικῷ πολιτεύματι, νὰ ἴδῃ τὴν δημοτικὴν αὐτοῦ ἐκπαίδευσιν καταστρεφομένην. Δὲν καταστρέφεται ἡ δημοτικὴ ἐκπαίδευσις διὰ τοῦ προτεινομένου νομοσχεδίου, ἀλλὰ καταστρέφονται τὰ κακὰ, εἰς τὰ ὁποῖα, ἐὰν δὲν θέσητε τέρμα, θὰ ἔλθῃ στιγμὴ, καθ’ ἣν οἱ οἰκονομικοὶ πόροι τοῦ Κράτους θὰ τίθηνται ἐν ἀμφιβόλῳ. Τ’ ἀποτελέσματα τοῦ νόμου ἐκείνου παρουσιάζονται κατ’ ἔτος. Ἐφθάσαμεν ἤδη εἰς 10 ἑκατομμύρια χρεωστούμενα· εἰς 10 ἑκατομμύρια ἀνέρχεται τὸ λανθάνον ἔλλειμμα τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἡ κατάστασις αὕτη εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξακολουθήσῃ. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο οὐδένα ἕτερον σκοπὸν ἔχει ἢ τὴν βελτίωσιν τοῦ νόμου. Ὁ νόμος θέλει λειτουργήσει, ἡ δημοτικὴ ἐκπαίδευσις θὰ ἐξακολουθήσῃ λειτουργοῦσα, ἀλλὰ τὰ κακὰ, τὰ ἐκ τοῦ νόμου αὐτοῦ προερχόμενα, θέλουσι παύσει, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῇ τις, ὅτι ὑπάρχει σχέσις μεταξὺ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ τῶν κακῶν, τὰ ὁποῖα βλέπομεν καὶ γινώσκομεν ὅλοι. Ὑπάρχουσι σχολεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπεράριθμοι δημοδιδάσκαλοι αʹ τάξεως διδάσκουσιν, ὑπάρχουσι σχολεῖα οὐδόλως τυγχάνοντα ἐν σχέσει πρὸς τὸν πληθυσμὸν τοῦ τόπου, ἐν τῷ ὁποίῳ ταῦτα ἵδρυνται. Σήμερον ὑπάρχει ἐλευθερία ἱδρύσεως σχολείων· ἀρκεῖ μία γνώμη τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ἀρκεῖ μία γνώμη τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, ὅπως ὁ ἀριθμὸς τῶν σχολείων τούτων αὐξήσῃ, καὶ ὁ ἀριθμὸς οὗτος αὐξάνει εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου, διότι οἱ πλεῖστοι τῶν δήμων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰς δαπάνας. Δὲν καταστρέφεται λοιπὸν ἡ δημοτικὴ ἐκπαίδευσις, καὶ εἶχον καθῆκον, εὐθὺς ὡς ἐλέχθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις σκοπεῖ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ καταστρέψῃ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, δηλαδὴ νὰ καταστρέψῃ τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ λαοῦ, εἶχον καθῆκον νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς ἰδέας ταύτης, ἥτις εἶναι, αὐτὸ τοῦτο, πλάνη.

§122Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἀλήθεια θέλει ἀποδειχθῆ κατὰ τὴν συζήτησιν.

§123ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ. Διατὶ αὔριον; Ἐπιμένετε εἰς τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου;

§125Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδέχθη.

§126Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα. Ἀπὸ αὔριον ἄρχεται πολιτικὴ συζήτησις, δηλαδὴ ἄρχεται συζήτησις περὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω ὅμως, ὅτι θὰ ἦτο καλὸν ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή, ὅπως αἱ συνεδριάσεις αὐτῆς ἀπὸ τῆς αὔριον διακόπτωνται κατὰ τὴν ὀγδόην ὥραν, ἐπαναλαμβάνωνται δὲ τὴν ἐνάτην.

§127Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Οὐδεμία ἀντίρρησις.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀπὸ τῆς αὔριον θὰ γίνηται διακοπὴ τὴν ὀγδόην ὥραν μετὰ μεσημβρίαν, θὰ ἐπαναλαμβάνηται δὲ ἡ συνεδρίασις τὴν ἐνάτην. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 8 καὶ 30′ μ. μ.)