1903.06.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 10

Τῆς 16 Ἰουνίου 1903.

(Δευτέρα).

Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 6 μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§2Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταί, παραιτηθείσης τῆς ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ Κυβερνήσεως, ὁ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς εὐηρεστήθη νὰ ἀναθέσῃ εἰς ἐμὲ τὴν ἐντολὴν τοῦ σχηματισμοῦ τῆς νέας Κυβερνήσεως. Ἡ νέα Κυβέρνησις ἀποτελεῖται ἀπὸ τοὺς κ. κ. Γεώργιον Θεοτόκην, Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, Νικόλαον Καλογερόπουλον, Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, Ἀνάργυρον Σιμόπουλον, Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, Νικόλαον Λεβίδην, Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, Κωνσταντῖνον Ἀργασάρην Λομβάρδον, Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, Κωνσταντῖνον Γρίβαν, Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ Ἀνδρέαν Στεφανοπούλου, Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν. Ἐθεώρησα ὅτι εἶχον καθῆκον ἅμα τῇ συγκλήσει τῆς Βουλῆς νὰ ἀναγγείλω τὸν σχηματισμὸν τῆς νέας Κυβερνήσεως.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ (Δ. Ράλλης). Ἀπὸ μακρᾶς καὶ σταθερᾶς, Κύριοι, παραδόσεως ἡ ἐκλογὴ τοῦ προέδρου τῆς Βουλῆς παρ’ ἡμῖν ἐθεωρήθη ὡς ἐνέχουσα ἔννοιαν πολιτικὴν, τὴν οὕτω δὲ διαπλασθεῖσαν φυσιογνωμίαν του ὁ Πρόεδρος διατηρεῖ καὶ κατὰ τὴν ἐπιτέλεσιν τοῦ καθήκοντός του, καθόσον, ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ ἀσκῶν δικαιοδοσίαν καὶ ἔχων εἰς χεῖράς του ἐξουσίαν, τὸ κῦρος αὐτοῦ ἀντλεῖ ἐκ τῆς πλειονοψηφίας, ἥτις κεῖται παρὰ τὸ πλευρόν του, καὶ ἄνευ τῆς ὑποστηρίξεως τῆς ὁποίας ἤθελεν ἀποβῆ σκιὰ ἁπλῆ. Ὁ Πρόεδρος, διευθύνων τὰς συνεδριάσεις ὑμῶν, ἔχει καθῆκον νὰ τηρήσῃ τελείαν τὴν ἀμεροληψίαν, ἴσην τὴν πλάστιγγα μεταξὺ τῶν δύο πτερύγων· ἀλλ’ οὐχ ἧττον οὐδόλως ἀπαλλοτριοῦται τὰς ἰδίας του γνώμας καὶ τὸ ἴδιον αὑτοῦ φρόνημα· καθῆκον μάλιστα ἔχει νὰ ὑποστηρίξῃ αὐτὸ, διότι τοιαύτην ἀνέλαβεν ὑποχρέωσιν πρὸς τὴν πλειονοψηφίαν, ἥτις ἀνέδειξεν αὐτόν. Ὁ Πρόεδρος ὑμῶν δὲν δύναται νὰ παραιτηθῇ τῶν ἰδίων του φρονημάτων, οὔτε δύνανται ταῦτα νὰ ὦσιν εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὰ τῆς πλειονοψηφίας, ἥτις ἀνέδειξεν αὐτόν. Τοῦτο ἐπιτρέπεται εἰς πάντα ἄλλον, ἀλλ’ ὄχι εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, διότι ἀπαρνούμενος τὰ ἰδιά του φρονήματα ἤθελον ἀπαρνηθῆ τὴν ἰδίαν του προσωπικότητα, πρὸς ἣν ἡ πλειονοψηφία ἀπέβλεψεν, ἀναδείξασα αὐτόν. Ἀλλὰ περιπλέον, Κύριοι, ὁ Πρόεδρος εὑρίσκεται εἰς διαρκῆ ἐπικοινωνίαν μετὰ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ μετὰ τῆς Κυβερνήσεως ὁλοκλήρου· μεταξὺ των καθίσταται ἀλληλεγγύη καὶ ἐκ τῆς διαρκοῦς ἐπικοινωνίας καὶ ἐκ τῆς καθημερινῆς συμπράξεως, καθ’ ὅσον ὅμως ὑπάρχει κοινὴ ἡ καταγωγὴ καὶ τῆς πλειονοψηφίας, ἐξ ἧς προέκυψεν ἡ Κυβέρνησις, καὶ τῆς πλειονοψηφίας, ἐξ ἧς προέκυψεν ὁ Πρόεδρος· ὅταν ὅμως ἡ κοινὴ αὕτη καταγωγὴ δὲν ὑφίσταται, ὅταν δὲν ὑφίσταται τοιαύτη διαρκὴς μεταξὺ Προέδρου καὶ Κυβερνήσεως συνάφεια, δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ φέρῃ εἰς σύρραξιν, διότι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ μεταξὺ Προέδρου Κυβερνήσεως καὶ Προέδρου Βουλῆς, ἐχόντων τὴν καταγωγὴν ἐκ διαφόρων πλειονοψηφιῶν, ἡ ἀμοιβαία ἐκείνη ἐμπιστοσύνη, ἥτις εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία, καὶ ἡ ἀμοιβαία πεποίθησις, ἥτις ἀποβαίνει ἀπολύτως ἐπίσης ἀναγκαία πρὸς τὴν ἁρμονικὴν σύμπραξιν. Ἐκ τοιούτων κατεχόμενος, Κύριοι, σκέψεων καὶ πεποιθήσεων, πεποιθήσεων, ἃς ἐκύρωσε καὶ ἡ τελευταία ψῆφος ὑμῶν, κατελήφθην ἐκ τῆς τροπῆς τῆς Κοινοβουλευτικῆς, ἐξ ἧς συνεκροτήθη καὶ ἡ νέα πλειονοψηφία καὶ ἡ ἐξ αὐτῆς πηγάσασα Κυβέρνησις· ἀλλ’ ἐκ τῆς τροπῆς ταύτης κατελύθη καὶ ἡ πολιτικὴ ὑπόστασις καὶ μετ’ αὐτῆς τὸ κῦρος τοῦ Προέδρου ὑμῶν, καὶ ὁ Πρόεδρος ὑμῶν δὲν θέλει δεχθῆ, ὅπως εἰς τὸ ἑξῆς παραμείνῃ σκιὰ, οὐδὲ συμφέρει τοῦτο διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ μόνου παρ’ ἡμῖν κυριάρχου Σώματος. Ἐντεῦθεν, Κύριοι, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ὑποβάλω πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν παραίτησίν μου, ἀφοῦ ἀντιφρονῶ καὶ πρὸς τὴν νέαν πλειονοψηφίαν καὶ πρὸς τὴν ἐξ αὐτῆς πηγάσασαν Κυβέρνησιν, οὐδὲ δύναμαι νὰ προσδοκῶ, οὐδὲ θέλω νὰ προσδοκῶ οἱονδήποτε ἐξ αὐτῆς κῦρος (εὖγε! εὖγε! ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ὑποβάλλω δὲ τὴν παραίτησίν μου, παρακαλῶ Ὑμᾶς, Κύριοι, ὅπως σπεύσητε ν’ ἀποδεχθῆτε αὐτήν, καθιστῶντες οὕτω τὴν ἁρμονίαν ἐν τῇ λειτουργίᾳ τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία εἶναι ἀναπόφευκτος. Ἀποχωρῶν ὅμως τοῦ ἀξιώματος τοῦ Προέδρου, κύριοι Βουλευταὶ, ἀποκομίζω τὴν εὐφρόσυνον ἀληθῶς ἀνάμνησιν τῆς ἀμερίστου ἐμπιστοσύνης, τὴν ὁποίαν ἐπεδείξατό μοι ἡ πρώην πλειονοψηφία, ἀλλὰ καὶ τῶν ποικίλων ἐνδείξεων ἐκτιμήσεως, τὰς ὁποίας μοὶ ἐπεδαψίλευσεν ἡ πρώην Ἀντιπολίτευσις. Παρακαλῶ τὸν πρῶτον ἀντιπρόεδρον, ὅπως ἔλθῃ νὰ μὲ ἀντικαταστήσῃ. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα καὶ ἐπιδοκιμασίαι ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). (Ἐνταῦθα προσελθὼν ὁ πρῶτος ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Ἀντώνιος Βιτάλης, βουλευτὴς Σύρου, καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου).

§4Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ παραίτησις ἀπὸ τοῦ προεδρικοῦ ἀξιώματος τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Ἀττικῆς τυγχάνει ἀναγκαῖον συμπλήρωμα τῆς προεδρικῆς πολιτικῆς αὐτοῦ. Ἡ πεφωτισμένη διεύθυνσις τῶν συζητήσεων τοῦ Κοινοβουλίου, ἡ εὐθύτης καὶ ἀμεροληψία κατὰ τὴν διεξαγωγὴν αὐτῶν, ἡ ἀξιοπρέπεια, δι’ ἧς περιέβαλλε τὴν ἕδραν, ἐφ’ ἧς ἐκαθέσθη, ἀνύψωσαν τὸ προεδρικὸν ἀξίωμα εἰς τὴν περίβλεπτον τάξιν, εἰς ἣν ἔταξεν αὐτὸ τὸ ἡμέτερον πολίτευμα. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εὐφρόσυνον θέλει ἔχει αἴσθημα, ἀναμιμνησκόμενος τῆς περιόδου ταύτης τοῦ δημοσίου βίου του, καθ’ ἣν εἰργάσθη ὡς πιστὸς καὶ εἰλικρινὴς πρόμαχος τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος, τοῦ κρατοῦντος ἐν τῇ πατρίδι ἡμῶν.

§5Α. ΒΙΤΑΛΗΣ (ἀντιπρόεδρος). Θεωρῶ καθῆκόν μου, ἀξιότιμοι συνάδελφοι, νὰ ἐκφράσω ὑμῖν τὴν ἀμέριστον εὐγνωμοσύνην μου ἐπὶ τῇ τιμῇ, δι’ ἧς μὲ περιεβάλετε, ἀναδείξαντές με πρῶτον ἀντιπρόεδρον τοῦ Ἐθνικοῦ Κοινοβουλίου. Ἀναλογιζόμενος τὴν σημασίαν τῆς ἐλευθέρας ὑμῶν ψήφου, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παράσχω ἐπίσημον διαβεβαίωσιν, ὅτι θέλω ἀπαρεγκλίτως ἀκολουθήσει τὸ παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ἐχάραξαν οἱ διατελέσαντες Πρόεδροι τῆς Βουλῆς κ. κ. Ρώμας, Ζαΐμης καὶ Μπουφίδης, ἀκολουθῶν μετὰ παραδειγματικῆς ἀμεροληψίας τὴν διεύθυνσιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Ἐλπίζω δὲ, ὅτι θέλω δικαιώσει τὴν ὑμετέραν ψῆφον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης). Ἀποδέχεται λοιπὸν ἡ Βουλὴ τὴν παραίτησιν τοῦ Προέδρου αὐτῆς κυρίου Δ. Ράλλη;

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη τὴν παραίτησιν τοῦ Προέδρου κ. Δ. Ράλλη. Ἤδη ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν, πότε ἐπιθυμεῖ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ νέου Προέδρου;

§8Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὴν προσεχῆ Τετάρτην, παρακαλῶ.

§9ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κατὰ ποίαν ὥραν;

§10Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν συνήθη ὥραν μετὰ μεσημβρίαν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν καλεῖται ἡ Βουλὴ εἰς συνεδρίασιν τὴν προσεχῆ Τετάρτην, ὥραν 5ην μ. μ., ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ νέου Προέδρου αὐτῆς. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 6 καὶ 20′ μ. μ.)