1903.06.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 2

Τῆς 5 Ἰουνίου 1903.

(Πέμπτη).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Δ. Γ. Ράλλη)

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 6 μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν: Ὑπόμνημα τοῦ ἐξ Αἰγείρας σταφιδοκτήμονος Γεωργίου Κουβέλη, ὑποβάλλοντος κρίσεις ἐπὶ τῆς συμβάσεως περὶ μονοπωλίου τῆς σταφίδος. Τηλεγράφημα τοῦ δημάρχου τοῦ δήμου Στράτου τῆς ἐπαρχίας Βάλτου, παρακαλοῦντος νὰ ἀνασταλῇ ἐπὶ δίμηνον ἡ καταδίωξις τῶν ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου. Τηλεγράφημα τῶν κατοίκων Καρατσολίου τοῦ Τυρνάβου, ἐπικαλουμένων τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι ῥαγδαιοτάτη βροχὴ μετὰ χαλάζης κατέστρεψεν ὁλόκληρον τὴν ἐσοδείαν τῶν πρωΐμων καὶ ὀψίμων καρπῶν. Τηλεγράφημα τῶν κατοίκων Μπρούφλιανης τῆς Φθιώτιδος, ἐπικαλουμένων τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι τὰ κτήματα αὐτῶν κατεστράφησαν ἐκ τῆς καταπεσούσης χαλάζης. Ὅμοιον τῶν κατοίκων Χαλίλης τῆς Φθιώτιδος. Τηλεγράφημα τῶν πιλοποιῶν καὶ πιλεμπόρων Σύρου, διαμαρτυρομένων κατὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου, δι’ οὗ τροποποιοῦνται αἱ διατάξεις τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου περὶ φορολογίας τῶν πίλων καὶ πιλημάτων. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§2Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός, Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω δήλωσιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν περὶ προσθήκης δρ. 50,000 ἐν αὐτῷ, καὶ προσέτι δήλωσιν ἑτέραν περὶ προσθήκης δραχ. 163,008 καὶ ἐλαττώσεως δραχ. 39,835 ἐπὶ τῶν προϋπολογισμῶν τῶν Ὑπουργείων τῶν Ἐξωτερικῶν, τῆς Δικαιοσύνης, τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν. Ἡ ἐξαιρετικὴ κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθον τὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ τὴν προηγηθεῖσαν πρώτην Σύνοδον τῆς Βουλῆς, καθιστᾷ ἀναπόφευκτον, κατὰ πᾶσαν ἑβδομάδα ἢ κατὰ πάντα μῆνα νὰ ὑποβάλλω δηλώσεις προσθηκῶν ἐξόδων, διότι ὁ προϋπολογισμὸς συνετάχθη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς προεβάλομεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τῶν ὁποίων ἐπροτείναμεν ἐλαττώσεις ἐπὶ ἐξόδων τῶν διαφόρων Ὑπουργείων· ἀφοῦ δὲ τὰ εἰρημένα νομοσχέδια δὲν ἐψηφίσθησαν καὶ τυγχάνουσιν ἔτι ἐκκρεμῆ, κατὰ πάντα μῆνα προστίθενται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἔξοδα, ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διὰ τῶν νομοσχεδίων ἀφῃροῦντο ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν. Διὰ τοῦτο προβάλλω τὴν δήλωσιν, ζητῶν δι’ αὐτῆς νὰ προστεθῶσιν 163,008 δραχ. εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἕνεκα τοῦ μηνὸς Μαΐου, διότι καὶ κατ’ αὐτὸν δὲν ἐψηφίσθησαν τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἰσηγάγομεν εἰς τὴν Βουλήν. Διὰ τοῦτο μάλιστα, κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς. Ὁ μήν, τὸν ὁποῖον διανύομεν, εἶναι ὁ ἕκτος μὴν τοῦ ἐνιαυτοῦ· ἡ Σύνοδος ἡ πρώτη διῆλθε πᾶσα, διότι φυσικῶς ἔληγε τὴν 8 τοῦ μηνὸς Ἰουνίου, σήμερον δὲ εἶναι ἡ πέμπτη τοῦ Ἰουνίου. Κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο, ἐκ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα εἰσηγάγομεν καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται ὁ προϋπολογισμός, ὃν συνετάξαμεν καὶ εἰσηγάγομεν εἰς τὴν Βουλήν, ἐψηφίσθησαν δύο ἢ τρία, πάντα δὲ τὰ ἄλλα νομοσχέδια μένουσιν ἐκκρεμῆ· ἕνεκα δὲ τούτου αἱ ἐλαττώσεις, τὰς ὁποίας ἐσκοποῦμεν νὰ πραγματοποιήσωμεν ἐντὸς τοῦ 1903 ἐπὶ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους, δὲν πραγματοποιοῦνται, ἑπομένως τὸ ἔτος βαίνει ἐπὶ τὰ πρόσω, κρατούντων ἔτι τῶν κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη ἰσχυόντων νόμων, οἱ ὁποῖοι ἐκανόνιζον τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων συνετάσσοντο κατὰ τὸ παρελθὸν οἱ προϋπολογισμοί. Εἶπον ὅτι ὀφείλω νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, διότι ἡμεῖς ἐκλήθημεν εἰς τὴν ἀρχὴν ὑπὸ τοῦ Βασιλέως μετὰ τὰς ἐκλογὰς, πρὸ τῶν ἐκλογῶν δ’ ἐγνωστοποιήσαμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν, διερχόμενοι τὰς ἐπαρχίας, πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐφρονοῦμεν ἡμεῖς ὅτι ἦτο ἀναγκαῖον νὰ ἐκτελεσθῇ, ἐπιβαλλόμενον μάλιστα ὑπὸ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ δημοσίου ταμείου καὶ τῆς χώρας. Αἱ ἐκλογαὶ ἀπέδειξαν, ὅτι αἱ γνῶμαι ἡμῶν ἐπεδοκιμάσθησαν ὑπὸ τῆς πλειονοψηφίας τῶν ἐκλογέων· οὕτως ἐσπεύσαμεν νὰ εἰσαγάγωμεν τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὸ πρόγραμμα τοῦτο. Ἀλλὰ τὰ νομοσχέδια ταῦτα οὐδὲ συζητοῦνται, οὐδ’ ἐψηφίσθησαν ἔτι. Δὲν ἀμφισβητῶ ὅτι δύνανται νὰ ὑπάρχωσί τινες καὶ ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, οἱ ὁποῖοι πιθανῶς φρονοῦσιν, ὅτι αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθημεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν, δὲν ἦσαν σπουδαῖαι ὑποσχέσεις, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἐπενέγκωμεν ἐλαττώσεις τῶν ἐξόδων, τὰς ὁποίας προεβάλομεν καὶ ὑπεσχέθημεν ὅτι ἠθέλομεν ἐπενέγκει, ὅτι διὰ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ μεταβληθῇ τὸ σύστημα τὸ οἰκονομικόν, ὅπως εἶχεν ὀργανωθῆ μέχρι τοῦδε, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίζοντο οἱ προϋπολογισμοὶ τοῦ 1900 καὶ 1901 καὶ 1902. Εἶναι δικαίωμα αὐτῶν νὰ φρονῶσιν οὕτω. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐφρόνησεν ἡ πλειονοψηφία τῶν ἐκλογέων τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι ἀπέστειλαν διὰ τῶν ἐκλογῶν τόσους Βουλευτὰς, ὅσοι ἀποτελοῦσι τὴν πλειονοψηφίαν, ἡ ὁποία ἀνέδειξε καὶ ὑποστηρίζει τὸ Ὑπουργεῖον· νομίζομεν δ’ ὅτι πρέπει νὰ ὑποχωρήσωσιν οἱ ταῦτα φρονοῦντες, ἵνα συζητηθῶσι τὰ νομοσχέδια καὶ ψηφισθῶσι καὶ γένωνται νόμοι. Νομίζω δ’ ὅτι, ἐὰν ἤθελε συμβῆ νὰ ἦναι ἀληθεῖς οἱ ἰσχυρισμοὶ αὐτῶν, ἐὰν ἤθελε συμβῆ ὄντως νὰ μὴ ἀπηγγείλαμεν ἡμεῖς σπουδαῖα πράγματα εἰς τοὺς ἐκλογεῖς τῆς Ἑλλάδος, ἐὰν ἐπλανήσαμεν αὐτοὺς, δόντες αὐτοῖς ὑποσχέσεις μὴ πραγματοποιήσιμους ἢ ἐπιζημίους διὰ τὸ Κράτος, συμφέρει εἰς αὐτοὺς τοὺς κυρίους, οἵτινες ἔχουσιν ἀντίθετον γνώμην ἡμῶν, οἵτινες φρονοῦσιν ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ ἄθικτον τὸ οἰκονομικὸν καθεστὼς, τὸ ὁποῖον ἐλειτούργει μέχρι τοῦδε, νὰ ψηφισθῶσιν οἱ νόμοι καὶ νὰ ἐφαρμοσθῶσι, διὰ ν’ ἀποδειχθῇ, ὅτι οἱ ἰσχυρισμοί των ἦσαν ὀρθοὶ, ὅτι οἱ ἰσχυρισμοί των ἦσαν ἀληθεῖς. Ἑπομένως ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν νὰ παραιτηθῶσιν οἱ εἰρημένοι δικαιωμάτων, δὲν ζητοῦμεν νὰ τροποποιήσωσι τὰς γνώμας ταύτας, ἀλλὰ πάντως φρονῶ, ὅτι ἔχω δικαίωμα νὰ ζητήσω, ἵνα ἐπιληφθῇ ἡ Βουλὴ τέλος πάντων τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα προεβάλομεν, νὰ ζητήσω, ἵνα ἡ Βουλὴ συζητήσῃ ἐπ’ αὐτῶν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν τὰ ἐγκρίνῃ, ἐὰν ἤθελεν ἀπορρίψει αὐτὰ, ἡμεῖς θέλομεν ἀπέλθει, καὶ ἄλλοι ἀνθ’ ἡμῶν θέλουσι κληθῆ εἰς τὴν ἀρχήν. Ἐὰν ὅμως ἡ Βουλὴ ἐγκρίνῃ αὐτὰ, θέλομεν προβῆ νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ πρόγραμμα ἡμῶν. Ἐὰν προβῶμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος ἡμῶν καὶ ἐὰν τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα προσδοκῶμεν ὅτι θέλουσιν ἐπέλθει διὰ τῶν νομοσχεδίων, καὶ διὰ τοῦτο ζητοῦμεν νὰ ψηφισθῶσιν, ἤθελον διαψεύσει ἡμᾶς, τόσῳ καλλίτερον δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι φίλοι τοῦ Ὑπουργείου. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι τὸ σύστημα τῆς ἀδρανείας, τῆς ἀπραξίας, τῆς προτάξεως νομοσχεδίων ἄλλων, εἶναι σύστημα παραλύσεως τῶν νομοθετικῶν ἐργασιῶν τοῦ Κοινοβουλίου, σύστημα παραλύσεως τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐγκρίνῃ τροποποίησιν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, τὴν ὁποίαν προτείνω, νὰ ἀναγράψῃ τὰ περὶ ὧν εἴρηται νομοσχέδια πρὸ πάντων τῶν ἄλλων, καὶ νὰ μὴ προβῇ εἰς συζήτησιν, εἰμὴ μόνον τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὸ πρόγραμμα τοῦ Ὑπουργείου· ὅταν δὲ ταῦτα ψηφισθῶσιν, ἂς συζητηθῶσι μετ’ αὐτὰ πάντα τὰ νομοσχέδια τοῦ τοπικοῦ ὀφέλους, πᾶν ἄλλο νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἤθελεν ἐγκρίνει ἡ Βουλή. Ἐὰν αὐτὰ τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὸ πρόγραμμα τοῦ Ὑπουργείου, δὲν ἤθελον ἐπιψηφισθῆ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, αἴρεται πᾶσα διχογνωμία, ἄλλοι ἀνθ’ ἡμῶν ἔρχονται εἰς τὴν Ἀρχὴν, ἐφαρμόζουσι τὸ πρόγραμμα αὐτῶν, καὶ οὕτω διεξάγονται αἱ νομοθετικαὶ ἐργασίαι τοῦ Κοινοβουλίου. Ἐὰν ὅμως ἡ πλειονοψηφία ἐπιψηφίσῃ τὰ νομοσχέδια ἡμῶν, προβαίνομεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν, καὶ τοιουτοτρόπως δυνάμεθα νὰ ἀναλάβωμεν τὴν εὐθύνην τῆς ἐπιτυχίας ἢ τῆς ἀποτυχίας τοῦ προγράμματος ἡμῶν. Τώρα, ὡς βαίνει ἡ Βουλὴ, παραλύομεν πάντες. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι φρονοῦσιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ πλήρης καὶ ἀπόλυτος ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου. Ἐγὼ ἴσως πρὸ πολλοῦ χρόνου ἐδόξασα καὶ ἐπίστευσα, ὅτι κατὰ τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα ἡ μειονοψηφία ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀμύνηται κατὰ τῆς πλειονοψηφίας, ὅταν αἱ πλειονοψηφίαι τυφλώττωσι πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, ὅταν αἱ πλειονοψηφίαι βαίνωσιν εἰς νομοθέτησιν μέτρων, τὰ ὁποῖα βεβαίως θέλουσιν ἀποβῆ ὀλέθρια εἰς τὸν τόπον. Ἀλλ’ ὅταν πρόκηται περὶ προγράμματος, τὸ ὁποῖον ἐνεκρίθη ἤδη ὑπὸ τῆς πλειονοψηφίας τῶν ἐκλογέων, νομίζω ὅτι τὸ σύστημα τῆς τοιαύτης ἀμύνης κατὰ τῆς πλειονοψηφίας, τὸ σύστημα τῆς παρακωλύσεως ἀπὸ τὸ ἔργον αὐτῆς εἶναι σύστημα παρακωλυτικὸν, εἶναι σύστημα ἀντικοινοβουλευτικόν. Ἡμεῖς ἐφηρμόσαμεν, πρὶν ἢ ἐφαρμοσθῇ ἐν ἄλλαις κοινοβουλευτικαῖς Πολιτείαις, τὸ σύστημα τῆς κωλυσιεργίας· τὸ ἐφηρμόσαμεν ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ τούτῳ, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, δημοσίᾳ, φανερὰ, καὶ οὐχὶ κρυπτόμενοι καὶ ἀρνούμενοι, ἀλλ’ ἀπαγγέλλοντες θεωρίαν συνταγματικὴν, κοινοβουλευτικήν· πολλάκις δ’ ἀπεδείχθη, ὅτι ἐφηρμόσαμεν αὐτὸ ὠφελίμως διὰ τὸν τόπον. Εἶναι δικαίωμα τῆς μειονοψηφίας, ὅταν πείθηται ὅτι μέτρον τι νομοθετικὸν καταστρέφει συμφέροντα τοῦ Κράτους, νὰ προσπαθήσῃ παντὶ τρόπῳ νὰ παρακωλύσῃ τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ. Ἡμεῖς παρεκωλύσαμεν τὴν ψήφισιν νομοθετημάτων τοιούτων ἑνὸς ἢ δύο κατὰ τὸ διάστημα τῆς τελευταίας τετραετίας, τῆς συμβάσεως τῆς Στυμφαλίας καὶ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἐπροτάθη ὑπὸ τοῦ ἄλλοτε Ὑπουργοῦ τῆς Ἐκπαιδεύσεως πρὸς καταστρατήγησιν καὶ μετατροπὴν τοῦ νόμου περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, καὶ ὄντως παρεκωλύθη ἡ ψήφισις αὐτῶν· ἀλλ’ ὅτε ἐπρόκειτο περὶ τῶν ἄλλων μέτρων τοῦ Ὑπουργείου, ἡμεῖς συνετρέξαμεν τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ, καὶ τὸ συνετρέξαμεν διὰ νὰ διέλθῃ τὴν Σύνοδον τοῦ 1901, — ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ δὲ ὑπάρχουσι μέλη τοῦ Ὑπουργείου ἐκείνου, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ὁμολογήσωσι τοῦτο, — καὶ παρέσχομεν αὐτῷ συνδρομὴν εἰλικρινῆ, ἵνα ἐφαρμόσῃ τὰ μέτρα αὑτοῦ, διότι καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τὸ ὑπὸ τὸν κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴν εἶχε πρόγραμμα, καὶ τὸ πρόγραμμα ἐκεῖνο ἐξετέλει. Λοιπὸν, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ πρόγραμά του, παρέσχομεν εἰς αὐτὸ πᾶσαν συνδρομὴν, ἵνα ψηφισθῶσι τὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα τὸ Ὑπουργεῖον ἐκεῖνο ἐπρότεινεν εἰς τὴν Βουλὴν, ἐπολεμήσαμεν δὲ μόνον προτάσεις νόμων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀνῆκον εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦ Ὑπουργείου· διότι τὸ πρόγραμμα τοῦ Ὑπουργείου τοῦ κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ δὲν εἶχεν ἀνακηρύξει μέτρα περὶ διοχετεύσεως τῶν ὑδάτων τῆς Στυμφαλίας, οὔτε μέτρα περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ταῦτα δὲ τὰ δύο μέτρα ἡμεῖς παρεκωλύσαμεν νὰ ψηφισθῶσιν, εἰς πάντα δὲ τὰ ἄλλα νομοθετήματα οὐδὲν πρόσκομμα παρενεβάλομεν· καὶ ὅτε ἐνομίζομεν ὅτι νομοθέτημά τι ἤθελεν ἀποβῆ ἐπιβλαβὲς, καὶ τότε ἐψηφοφορήσαμεν μὲν κατ’ αὐτοῦ, ἀλλ’ οὐδέποτε παρενεβάλομεν πρόσκομμα εἰς τὴν ψήφισιν αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τὸ συνταγματικὸν δικαίωμα, νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ κανονίσῃ τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν οὕτως, ὥστε νὰ ἀναγραφῶσι πρὸ παντὸς ἄλλου τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως, μετὰ ταῦτα δὲ ἐν τῇ τάξει νὰ θέσῃ τὰ νομοσχέδια τὰ ἀφορῶντα τοπικὸν ὄφελος, τὸν προϋπολογισμὸν καὶ πάντα τὰ ἄλλα νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα ἤθελεν ἐγκρίνει. Λέγω δὲ τοῦτο, διότι ἡ παράτασις ἡ περαιτέρω τῆς καταστάσεως ταύτης τῶν βουλευτικῶν ἐργασιῶν, ὡς μέχρι τοῦδε βαίνουσιν αὗται, εἶναι ἀνέφικτος εἰς ἡμᾶς, οὐδ’ ἐπιτρέπεται πλέον νὰ ἀνεχθῶμεν αὐτήν. Ἠνέχθημεν αὐτὴν, καὶ διήλθομεν ὁλόκληρον Σύνοδον κατὰ τὸ διαρρεῦσαν ἑξάμηνον. Ἠναγκάσθημεν νὰ καλέσωμεν ἔκτακτον Σύνοδον χάριν τῶν νομοθετημάτων τούτων. Ἀλλ’ ἐὰν ἀφήσωμεν νὰ παρέλθῃ καὶ ἡ ἔκτακτος Σύνοδος χωρὶς νὰ ψηφισθῶσι τὰ νομοθετήματα,—διότι ὁ προϋπολογισμὸς συνετάχθη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νομοθετημάτων τούτων,—ἐὰν λήξῃ καὶ ἡ ἔκτακτος ἄνευ προϋπολογισμοῦ, ἄνευ τῶν νομοθετημάτων τούτων, θέλει ἀναγραφῆ ἐν τῇ κοινοβουλευτικῇ ἱστορίᾳ παράδειγμα, τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν θέλει συνιστᾷ πολὺ τὸν τόπον ἡμῶν. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἔχομεν εὐθύνην· εἰδοποιοῦμεν δὲ καὶ τὴν πλειονοψηφίαν καὶ τὴν μειονοψηφίαν, ὅτι, ἐὰν δὲν ἤθελον προβῆ εἰς τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων τούτων, ἡμεῖς θέλομεν καταθέσει τὴν παραίτησιν ἡμῶν εἰς τὸν Ἡγεμόνα. Θέλομεν τότε ἀναφέρει εἰς τὸν Ἡγεμόνα, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἦτο διατεθειμένη νὰ συντελέσῃ, ὅπως συζητηθῇ καὶ ἐπιψηφισθῇ ἢ ἀπορριφθῇ τὸ πρόγραμμα ἡμῶν, καὶ ἑπομένως ἂς κρίνῃ ὁ Ἡγεμὼν εἴτε περὶ τῆς Βουλῆς, εἴτε περὶ τοῦ Ὑπουργείου. Ἐὰν κρίνῃ περὶ τοῦ Ὑπουργείου, θέλομεν καταλίπει τὴν ἀρχὴν, πεποιθότες ὅτι ἐξεπληρώσαμεν τὸ καθῆκον ἡμῶν, ὅτι εἰσηγάγομεν εἰς τὴν Βουλὴν πάντα τὰ νομοθετήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀναγκαῖα πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματος ἡμῶν, ἀλλ’ ὅτι ἡ Βουλὴ παρέλυσεν ἡμᾶς καὶ δὲν ἀφῆκε νὰ ψηφισθῶσι ταῦτα. Ἐὰν ἤθελε κρίνει ἄλλως, τὰ πράγματα θέλουσι λάβει τὴν τροπὴν, τὴν ὁποίαν ὁ Βασιλεὺς θέλει ἐγκρίνει νὰ δώσῃ. Λέγω πάντα τὰ νομοσχέδια, ἀλλὰ δὲν ἀκριβολογῶ, διότι δὲν εἰσηγάγομεν εἰσέτι νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ. Ἡ Βουλὴ γνωρίζει ποίας ἔχω γνώμας περὶ τοῦ ἰσχύοντος νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ. Ἐὰν ὁ ἐμὸς προκάτοχος καὶ ἀγαπητὸς φίλος μου κ. ἐκ Τυρνάβου Βουλευτὴς εἰσήγαγε νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου κατήργει τὸν νόμον περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ, ἐξετέλει τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς εἴχομεν, ζητοῦντες τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἐπεξέτεινε τὸν σκοπὸν ἡμῶν τοῦτον εἰς μερίμνας καθαρῶς στρατιωτικῆς κατ’ ἄλλο σύστημα ὀργανώσεως. Ἐγὼ βεβαίως δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν, ἵνα ὑποσχεθῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ὀργάνωσιν τοῦ στρατοῦ, ἀλλ’ εἶχον καθῆκον ν’ ἀσχοληθῶ νὰ ἀφαιρέσω ἀπὸ τὸν νόμον τῆς Γενικῆς Διοικήσεως ὅ,τι ὑπῆρχεν ἐν αὐτῷ μὴ σύμφωνον πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Ὅθεν συνετάξαμεν νομοσχέδιον, δι’ οὗ ἀφῃρέσαμεν τὸν ἀντισυνταγματικὸν χαρακτῆρα τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως, τὸ νομοσχέδιον δὲ τοῦτο θέλομεν εἰσαγάγει εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ καὶ ἕτερον νομοσχέδιον ἔπρεπε νὰ εἰσαγάγωμεν, περὶ τῆς Εἰρηνοδικειακῆς Δικαιοσύνης, διότι τὸ σύστημα τὸ εἰρηνοδικειακὸν εἶναι πλημμελές· οἱ διοριζόμενοι εἰρηνοδίκαι τυγχάνουσι πάντοτε ὑπὸ τὴν ἐξάρτησιν τῆς πολιτικῆς, ἑπομένως ὑπὸ δρᾶσιν ἀλλοτρίαν τῆς ἀποστολῆς τῆς Δικαιοσύνης. Εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ ἐγκατασταθῇ πλῆρες σύστημα εἰρηνοδικειακῆς δικαιοσύνης, τὸ δὲ περὶ τούτου νομοσχέδιον ἠρξάμην νὰ συντάσσω, καὶ προέβην ἀρκούντως, ἐλπίζω δ’ ὅτι, εἴτε ὡς Βουλευτὴς, εἴτε ὡς Ὑπουργὸς, θέλω δυνηθῆ νὰ τὸ εἰσαγάγω εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν ἑπομένην Σύνοδον. Καὶ ἕτερον νομοσχέδιον ὠφείλομεν νὰ προτείνωμεν, τὸ περὶ συστάσεως Μονοπωλίου τῶν διδακτικῶν βιβλίων τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως· ἀλλὰ καὶ τοῦτο, εἴτε ὡς Βουλευτὴς, εἴτε ὡς Ὑπουργὸς, ἐλπίζω νὰ δυνηθῶ νὰ εἰσαγάγω εἰς τὴν ἑπομένην Σύνοδον τῆς Βουλῆς. Ἑπομένως, πλὴν τοῦ περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως νομοσχεδίου, ὅπερ θέλω εἰσαγάγει αὔριον ἢ τὸ Σάββατον, θέλομεν εἰσαγάγει καὶ τὸ περὶ Εἰρηνοδικειακῆς Δικαιοσύνης νομοσχέδιον καὶ τὸ ἄλλο περὶ μονοπωλίου τῶν διδακτικῶν βιβλίων κατὰ τὴν ἑπομένην Σύνοδον. Ζητοῦμεν δὲ σήμερον νὰ μᾶς συντρέξητε νὰ συζητηθῶσι τὰ προταθέντα ἤδη, καὶ ἂν ἐγκρίνητε αὐτὰ, θέλομεν ἐξακολουθήσει τὰ ἔργα ἡμῶν· ἂν ὄχι, καταψηφίσατε αὐτὰ, διὰ ν’ ἀπαλλαγῶμεν ἡμεῖς πάσης ὑποχρεώσεως. Ἀλλὰ τὸ νὰ ἀφίνωμεν ἐκκρεμεῖς τὰς νομοθετικὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, δὲν ἐξυπηρετοῦμεν τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου, ἀναλαμβάνομεν μεγίστην εὐθύνην, καὶ ἐπὶ τέλους δίδομεν παράδειγμα κοινοβουλευτικοῦ βίου ἐκτρόπου καὶ ἀντισυνταγματικοῦ.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθεῖσαι δηλώσεις θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 1–2).

§4Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐὰν ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ἤθελε περιορισθῆ εἰς συμβουλὰς πρὸς τὴν πλειονοψηφίαν, ἐὰν ἤθελε περιορισθῆ εἰς καθορισμὸν τῶν ἔργων τῆς ἐκτάκτου ταύτης Συνόδου, οὐδὲν θὰ εἶχον δικαίωμα νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν συζήτησιν· διότι δικαίωμα ἀπόλυτον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἶναι νὰ διευθύνῃ τὰς ἐργασίας τῆς πλειονοψηφίας, ν’ ἀποτείνῃ συμβουλὰς εἰς ταύτην καὶ νὰ καθορίζῃ τὰ ἔργα αὐτῆς κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Συνόδου. Ἀλλὰ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν περιωρίσθη νὰ συμβουλεύσῃ τὴν πλειονοψηφίαν, οὐδὲ νὰ ὁρίσῃ τὸ πρόγραμμα τῶν ἐργασιῶν κατὰ τὴν ἔκτακτον ταύτην Σύνοδον, ἀλλ’ ἀποτεινόμενος πρὸς τὴν μειονοψηφίαν, ἐθεώρησε ταύτην ὑπεύθυνον διὰ τὴν παρακώλυσιν, ὡς εἶπε, τῶν ἔργων τῆς Βουλῆς καὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνέπτυξε πρὸ τῶν ἐκλογῶν, καὶ τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην του ἔτυχε τῆς ὑποστηρίξεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἔχω καθῆκον ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ἀμυνόμενος ὑπὲρ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ ἐγὼ ὁμολογῶ, καὶ οὐδεὶς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι παρῆλθε πᾶσα ἡ τακτικὴ Σύνοδος τῆς Βουλῆς χωρὶς ἡ Βουλὴ νὰ ἐργασθῇ· ἀλλ’ ἐξεταστέον, τίς ἔπταισεν εἰς τοῦτο; Τὸ πταίσιμον, κατ’ ἐμὴν ἰδέαν, ἀνήκει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας τὴν ἐνέργειαν ἐχαρακτήρισε μέχρι τοῦδε ἔλλειψις διευθύνσεως. Διακοπὴ ἐπῆλθεν εἰς τὰς ἐργασίας, παράτασις ἐπ’ ἄπειρον τῶν συζητήσεων ἐπὶ τῶν ἐξελέγξεων τῶν ἐκλογῶν, αἵτινες κατέληξαν εἰς τὴν ἴσως οὐχὶ δικαίαν ἀκύρωσιν δύο ἢ τριῶν ἐκλογῶν· διεκόπησαν καὶ πάλιν αἱ ἐργασίαι, καὶ ὅτε ἡ Ἀντιπολίτευσις κατέδειξεν ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ συντρέξῃ τὴν Κυβέρνησιν, αἱ ἡμέραι παρήρχοντο, καὶ ἡ Βουλὴ δὲν συνεκαλεῖτο. Ἤρχισαν ἐπὶ τέλους αἱ συνεδριάσεις, καὶ ἐρωτῶ, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ὑπῆρξε κατὰ ταύτας διεύθυνσις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως; Βεβαίως ὄχι. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις διηύθυνε πράγματι τὰ ἔργα τῆς Βουλῆς, ἡ ψήφισις τῶν νομοσχεδίων θὰ ἐπετυγχάνετο. Ἀπόδειξις ἔστω, ὅτι, ὅτε ἠθέλησε νὰ ψηφισθῇ νομοσχέδιον, τὸ ἐπέτυχεν· ἠθέλησε νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ παρατάσεως τοῦ προνομίου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τοῦ προνομίου τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης, καὶ τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη. Ἀλλ’ ἦλθε τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, καὶ κατηνάλωσεν ἡ Βουλὴ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ζητήματος τούτου 15 συνεδριάσεις, ἡ Κυβέρνησις δὲ διὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν ἔχει γνώμην περὶ τοῦ ζητήματος, καὶ ἀφῆκε τὴν Βουλὴν ἐλευθέραν νὰ συζητῇ ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας, καὶ μετὰ τοσαύτην ἀπώλειαν χρόνου ἠγέρθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ δεχθῇ τὸ ἀπεριόριστον τῆς παρακρατήσεως, οὐδὲ τὸν ὁρισμὸν ταύτης εἰς τὰ 25%, καὶ ὅτι, ἐὰν ταῦτα γείνωσι δεκτὰ παρὰ τῆς Βουλῆς, αἱ ὑφιστάμεναι συμβάσεις καὶ τὸ καθῆκον, ὅπερ ἔχει ἡ Κυβέρνησις, ἵνα σκέπτηται περὶ διατηρήσεως τῆς ἰσχύος αὐτῶν, ἐμποδίζουσι τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς κύρωσιν τοῦ νόμου. Ἐὰν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, καθ’ ἣν ἡ Βουλὴ προέβη εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ζητήματος, αἱ δηλώσεις αὗται ἐγίνοντο, δὲν ἠθέλομεν καταναλώσει τόσον χρόνον ἄνευ οὐδενὸς πρακτικοῦ ἀποτελέσματος. Ἀργότερον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν ἡ σύμβασις περὶ μονοπωλίου τῆς σταφίδος. Ἡ σύμβασις αὕτη ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν μετὰ τὰς διαπραγματεύσεις, τὰς ὁποίας διεξήγαγεν ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλ’ ὑποβάλλουσα τὴν σύμβασιν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀνέλαβε τὴν εὐθύνην τῆς συμβάσεως, ὅτε ἡ ἐπ’ αὐτῆς συζήτησις ἤθελε περατωθῆ ταχέως, ἀλλὰ προεκάλεσε τὴν Βουλὴν, ἵνα ὑποβάλῃ τροπολογίας ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου τῆς συμβάσεως, ὅπως μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν τροπολογιῶν ἐξακολουθήσῃ τὰς διαπραγματεύσεις, καὶ μετεβλήθη οὕτω τὸ Νομοθετικὸν Σῶμα εἰς Σῶμα διαπραγματευόμενον διὰ τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τῆς Ἑταιρείας, καὶ κατηναλώθησαν 12 ἡμέραι διὰ τὸ ἔργον τοῦτο, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ἔργον τῆς Βουλῆς, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ὅλαι αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἀνεπτύχθησαν κατὰ τὰς μακρὰς ἐπὶ δώδεκα ἡμέρας συζητήσεις, εἶχον ὑποβληθῆ ὑπὸ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις συνειργάσθη μετὰ κ. Πρωθυπουργοῦ διὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς συμβάσεως· καθῆκον δ’ εἶχεν ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν παρεδέχετο ὡς ὀρθὰς τὰς τροπολογίας, νὰ ἐπιμείνῃ εἰς ταύτας, καὶ ἂν δὲν ἐγίνοντο δεκταὶ ὑπὸ τῆς ἑταιρείας, νὰ μὴ προβῇ εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως· ἐὰν ἀπεναντίας ἐφρόνει, ὅτι ἡ μὴ ἀποδοχὴ τῶν τροπολογιῶν δὲν ἐπέτρεπεν αὐτῇ νὰ ἀρνηθῇ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως, καθῆκον εἶχε νὰ ὑπογράψῃ ταύτην καὶ νὰ τὴν ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἀναλαμβάνουσα τὴν εὐθύνην ταύτης καὶ ἐπιμένουσα εἰς τὴν ψήφισιν αὐτῆς. Ἐρωτῶ, πταίει ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἐὰν τοσαῦται ἡμέραι κατηναλώθησαν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος τούτου; Ἀλλὰ κατηγγέλθη ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ δι’ ἕτερον, ὅτι προετάχθησαν νομοσχέδια τοπικοῦ συμφέροντος, ὡς τὰ ὠνόμασεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, καίτοι ὁ τοιοῦτος ὁρισμὸς τῶν νομοσχεδίων τούτων δὲν εἶναι ἀκριβής. Καὶ ἐγὼ ἐρωτῶ, τίς ἀπῄτησε τὴν πρόταξιν τῶν νομοσχεδίων τούτων; ἡ Συμπολίτευσις ἢ ἡ Ἀντιπολίτευσις; Προφανῶς ταῦτα προετάχθησαν τῇ ἀπαιτήσει τῆς Συμπολιτεύσεως. Ἀλλὰ τίς διευθύνει τὰ τῆς Συμπολιτεύσεως; Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις. Κατηγορήθη ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐπὶ κωλυσιεργίᾳ. Ἐγὼ, κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὰ δόγματα, τὰ ὁποῖα πολλάκις ἀνέπτυξεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, οὔτε παρεδέχθην, οὔτε παραδέχομαι, οὔτε θὰ παραδεχθῶ, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχει τὸ δικαίωμα διὰ κωλυσιεργίας νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν γνώμην αὐτῆς· ἔχει τὸ δικαίωμα μόνον νὰ συζητῇ τὰ νομοσχέδια, νὰ προσπαθῇ νὰ πείσῃ τὴν Βουλὴν, ὅτι ταῦτα εἶναι ἐπιβλαβῆ, ὅταν θεωρῇ ταῦτα ἐπιζήμια, ἀλλὰ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὑπεισέλθῃ εἰς τὰ δικαιώματα τῆς πλειονοψηφίας, ἐμποδίζουσα αὐτὴν νὰ ψηφίσῃ ταῦτα, ἐὰν τὰ θεωρῇ ὠφέλιμα εἰς τὴν χώραν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς κατηγορεῖ τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἐπὶ κωλυσιεργίᾳ. Ἀλλὰ τὰ πράγματα ἀποδεικνύουσι τὴν κατηγορίαν ταύτην οὐ μόνον ἀβάσιμον, ἀλλὰ καὶ ἄδικον· τὰ πράγματα ἀποδεικνύουσιν, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις συνετέλεσε πάντοτε εἰς τὴν ἀπαρτίαν, καὶ ἔμενε μέχρι τῆς 2ας καὶ 3ης ὥρας μετὰ τὸ μεσονύκτιον συζητοῦσα, χωρὶς ποτε ἡ παρουσία τῶν μελῶν τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ δικαιολογήσῃ τὴν παράτασιν ταύτην τῶν συνεδριάσεων. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι αἱ κατηγορίαι κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι ὅλως ἄδικοι. Βεβαίως δὲν αἰσθανόμεθα στοργὴν πρὸς τὰ νομοσχέδια τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, διὰ τῶν ὁποίων προτίθεται νὰ καταργήσῃ νόμους, τῇ πρωτοβουλίᾳ ἡμῶν ψηφισθέντας, ἀλλὰ καθῆκον ἔχομεν νὰ συζητῶμεν, ὅπως ἀποδείξωμεν, ὅτι τὰ μέτρα τὰ προτεινόμενα παρὰ τῆς Κυβερνήσεως δὲν συντελοῦσιν εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν, καὶ ὅτι τὰ μέτρα ταῦτα ψηφιζόμενα δὲν θὰ φέρωσι τὰς οἰκονομίας, ἃς ἡ Κυβέρνησις προβλέπει. Ἔχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὰ μέτρα τὰ προτεινόμενα, ἐφαρμοζόμενα, οὐ μόνον δὲν θέλουσι φέρει ἀξίαν λόγου οἰκονομίαν, ἀλλὰ καί τινα ἐξ αὐτῶν θέλουσι διαταράξει τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας, πολλὰ δὲ τούτων θέλουσι διὰ τῆς διαταράξεως ταύτης συντελέσει εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους. Τοῦτο ὅμως δὲν ἐμποδίζει τοῦ νὰ ἤμεθα πρόθυμοι νὰ συντρέξωμεν διὰ τῆς ἐν ταῖς συνεδριάσεσι παρουσίας μας τὴν Κυβέρνησιν, συζητοῦντες, καθ’ ὃ ἔχομεν δικαίωμα καὶ καθῆκον, καὶ μὴ παρακωλύοντες. Ἀλλὰ ποῦ εὗρεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὴν παρακώλυσιν; Οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν εὐθὺς μετὰ τὴν διακοπὴν, πολλάκις δὲ καὶ πρὸ ταύτης. Ἐνθυμοῦμαι δὲ, ὅτι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν εἰσήρχετο ἡ Βουλὴ, ὅτε ἡ νῦν Συμπολίτευσις ἦτο Ἀντιπολίτευσις, τὴν 1ην καὶ 2αν μετὰ τὸ μεσονύκτιον. Δὲν εἶναι δ’ ἀληθὲς τὸ λεχθὲν, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐκωλυσιέργησε μόνον κατὰ τὴν συζήτησιν δύο νομοσχεδίων. Τοῦτο ἔπραξε κατὰ τὴν συζήτησιν παντὸς μέτρου προταθέντος ὑπὸ τῆς τότε Κυβερνήσεως, τοῦτο ἔπραξε πάντοτε καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, τοῦ ὁποίου ἡ ψήφισις δὲν κατωρθοῦτο ἢ μετὰ μακρὰς συζητήσεις πολλῶν ἡμερῶν καὶ μετὰ τελευταίαν συζήτησιν εἴκοσιν ἢ τριάκοντα ὡρῶν. Τὸ γεγονὸς τοῦτο καὶ μόνον δὲν ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ κωλυσιεργία τότε ἀπετέλει σύστημα ἐν διηνεκεῖ λειτουργίᾳ; Ταῦτα λέγω, ὅπως πείσω ὑμᾶς, ὅτι δὲν εἶναι βάσιμα καὶ δίκαια τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ, ὅταν κατηγορῇ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, νὰ ἐξετάζῃ μετὰ προσοχῆς τὰ πράγματα, καὶ μετὰ τὴν ἐξέτασιν τῶν πραγμάτων ν’ ἀπευθύνῃ ἐπικρίσεις, ἐὰν τὰ πράγματα πείθωσιν αὐτὸν, ὅτι δύναται ταύτας νὰ διατυπώσῃ. Ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ κατὰ τὴν Σύνοδον ταύτην τὰς ἀρχὰς, ἃς ἀνέκαθεν ἐτήρησε, θέλει δὲ συνδράμει τὴν Κυβέρνησιν, ἀδιαφοροῦσα ἐὰν τὰ πράγματα ἀπέδειξαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀπαρτίαν. Ἡ Ἀντιπολίτευσις θέλει ἐξακολουθήσει συντελοῦσα εἰς τὴν ἀπαρτίαν. Ἀλλὰ μὴ λησμονεῖτε, ὅτι ἡ συνδρομὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν ἀρκεῖ. Ἔχετε ἀνάγκην διευθύνσεως, ἔχετε ἀνάγκην νὰ εἴπητε καθαρῶς καὶ σαφῶς, τί θέλετε. Ἐγένετο λόγος ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ περὶ στρατιωτικῶν νομοσχεδίων. Ἐάν τις ἤθελε μ’ ἐρωτήσει ἐὰν τὰ νομοσχέδια ταῦτα συνετέλεσαν εἰς τὴν παραλυσίαν, ἥτις διέκρινε τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν τακτικὴν Σύνοδον, ἤθελον εἴπει, ὅτι ταῦτα ἀπετέλεσαν τὸ κύριον αἴτιον, διὰ τὸ ὁποῖον ἡ τακτικὴ Σύνοδος οὐδὲν ἔπραξε· διότι ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τρόπον οὐχὶ προωρισμένον νὰ ἄρῃ τὰς δυσκολίας, αἵτινες ἠδύναντο νὰ παρεμβληθῶσιν εἰς τὴν ψήφισιν αὐτῶν, ἀλλὰ κατὰ τρόπον προκαλοῦντα καὶ ἐπιτείνοντα τὰς δυσκολίας ταύτας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον. Ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τῶν νομοσχεδίων τούτων ἤρχισαν διαπραγματεύσεις πρὸς μεταρρύθμισιν αὐτῶν· καὶ ἐνόσῳ αἱ διαπραγματεύσεις δὲν ἐπετύγχανον, τὰ νομοσχέδια ταῦτα κατήρχοντο ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ 20 εἰς τὸν ἀριθμὸν 80, καὶ ἐκ τούτου εἰς τὸν ἀριθμὸν 100. Ἐπειδὴ δὲ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προτάξητε ταῦτα, διότι αἱ διαπραγματεύσεις δὲν κατέληγον εἰς συμπεράσματα, ἀπέβαινεν ὑμῖν ἀδύνατον νὰ προτάξητε ἄλλα, ἐκ τοῦ φόβου μὴ ἡ πρόταξις ἄλλων σπουδαίων νομοσχεδίων προκαλέσῃ τὴν πρόταξιν τῶν στρατιωτικῶν, ἥτις κατ’ οὐδένα λόγον ἐπετρέπετο ὑμῖν. Αὐτὰ εἶναι τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα παρήγαγον τ’ ἀποτελέσματα τὰ λυπηρὰ, τὰ ὁποῖα εἴδομεν. Εἰς ὑμᾶς ἀπόκειται ἵνα ταῦτα μὴ ἐπαναληφθῶσι κατὰ τὴν Σύνοδον ταύτην· ἀλλὰ πρὸς τοῦτο ἀπαιτεῖται θέλησις καὶ ἀπαιτεῖται διεύθυνσις. Ἔχω δὲ δι’ ἐλπίδος, ὅτι καὶ τὴν θέλησιν ταύτην θέλετε ἀποδείξει καὶ τὴν διεύθυνσιν δὲν θέλετε ἐγκαταλείψει.

§5Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν παρατήρησιν, κύριε Πρόεδρε; Νομίζω ὅτι κατὰ τὴν Σύνοδον τὴν τακτικὴν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἐζήτησε τὴν συνδρομὴν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διὰ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, καὶ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶπεν, ὅτι παρέχει πᾶσαν τὴν ὑποστήριξίν του διὰ τὰ νομοσχέδια τὰ συναφῆ πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ διὰ τὸν προϋπολογισμόν. Παρακαλῶ νὰ διαψευσθῶ, ἂν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγω, δὲν ἦναι ἀκριβές. Κατὰ συνέπειαν δὲν ἠμπορεῖ νὰ παραπονεθῇ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν παρέχει τὴν συνδρομήν της.

§6Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅτι μεταξὺ τῶν νομοσχεδίων τοῦ προγράμματός του εἶναι καὶ τὸ περὶ Νομαρχιῶν καὶ τὸ περὶ καταργήσεως τῶν Πρωτοδικείων. Τὰ ὑπομιμνήσκω, διότι δὲν τὰ ἀνέφερε.

§7Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Μὴ σπεύδετε, κύριε Πετροπουλάκη.

§8Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρέπει νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις οὐχὶ πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Γυθείου, ὅστις ὑπέθεσεν, ὅτι δὲν εἰσήχθη ἔτι εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως, ἀλλὰ πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κερκύρας, ὅστις παρέστησεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι, κατὰ τὴν γνώμην αὐτοῦ, ἐὰν αἱ ἐργασίαι κατὰ τὴν τακτικὴν Σύνοδον παρέλυσαν, αἰτία εἶναι ἡ εἰσαγωγὴ τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων. Δὲν τὸ φρονῶ· δύναμαι δὲ νὰ ἀναμνήσω εἰς ὑμᾶς τὰ γεγονότα, τὰ λαβόντα τότε χώραν, διὰ νὰ πεισθῆτε, ὅτι εὐλόγως δὲν τὸ φρονῶ. Δὲν γνωρίζω ποῖαι δυσκολίαι προέκυψαν ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν εἰρημένων νομοσχεδίων· γνωρίζω μόνον, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του, καὶ ἐγένετο αὕτη δεκτή. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας εἶπε περὶ διαπραγματεύσεων· ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ποίας διαπραγματεύσεις ἐννοεῖ. Ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἶπον εἰς τὴν Βουλὴν τετράκις ἢ πεντάκις, προκληθεὶς ὑπὸ Βουλευτῶν, οἵτινες ὑπέθετον ὅτι ἐγὼ δὲν σκοπῶ νὰ εἰσαγάγω νομοσχέδιόν τι περὶ τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ, εἶπον τότε εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι κατὰ τὴν γνώμην μου τρία ἐκ τῶν νομοσχεδίων πρέπει νὰ συζητηθῶσι κατὰ τὴν Σύνοδον ταύτην καὶ νὰ ψηφισθῶσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς· καὶ ἀνέφερα τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ νόμου, τὸ νομοσχέδιον περὶ στρατολογίας καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ταμείου ὑλικοῦ τοῦ πολέμου. Αὐτὰ εἶπον τότε εἰς τὴν Βουλὴν, οὐδ’ ἐλησμόνησα αὐτὰ σήμερον. Ποίαν παραλυσίαν ἔφεραν αἱ δυσκολίαι, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν νομοσχεδίων τῶν στρατιωτικῶν; Ἐὰν ἡμεῖς νομίζωμεν ὅτι πρέπει νὰ μελετηθῶσιν ἀκόμη ἐπί τινὰ καιρὸν τὰ ὑπόλοιπα νομοσχέδια, τὰ τρία ὅμως, τὰ ὁποῖα ἐμνημόνευσα, ἀξιῶ νὰ συζητηθῶσι κατ’ αὐτὴν τὴν Σύνοδον. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας εὑρίσκει ἴσως, ὅτι ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ἱκανοὶ νὰ διευθύνωμεν τὰς συζητήσεις τοῦ Κοινοβουλίου. Εἶναι γνώμη αὐτοῦ, οὐδ’ ἔχω νὰ παραπονεθῶ· χαίρω δέ, διότι, ἐὰν νομίζῃ ὅτι ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ἱκανοὶ νὰ διευθύνωμεν τὰς συζητήσεις τοῦ Κοινοβουλίου, φρονεῖ πάντως, ὅτι αὐτὸς εἶναι ἱκανώτερος πρὸς τοῦτο. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας εἶχεν ἰσχυρὰν πλειοψηφίαν, ὑπάρχει δὲ φίλος του καὶ μέλος τοῦ ὑπ’ αὐτὸν Ὑπουργείου, τὸν ὁποῖον δὲν θέλω νὰ ὀνομάσω, ὅστις ἐνθυμεῖται, ὅτι εἶχε καὶ ὁ κ. Θεοτόκης τὴν ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, αὕτη δὲ, ἡ τότε Ἀντιπολίτευσις, παρέσχε τὴν συνδρομὴν αὐτῆς πλήρη.

§9Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τοῦτο τὸ βεβαιῶ, κύριε Πρόεδρε.

§10Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἐπανέλθω εἰς γεγονός τι, περὶ οὗ ἐγένετο λόγος. Ἓν μόνον γεγονὸς ἐνθυμοῦμαι. Ἐπρόκειτο περὶ συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἡ συζήτησις αὕτη παρετείνετο ἐπ’ ἄπειρον· παρετείνετο ἡ συζήτησις αὕτη ἐπ’ ἄπειρον διὰ τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον τότε δὲν ἐθεωρεῖτο ὡς κωλυσιεργία· ἀλλ’ ἐπὶ τέλους ὁ προϋπολογισμὸς ἐψηφίσθη, καὶ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπῆλθε συνεννόησις ὡς πρός τινα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐπέμενεν, ὅπως μὴ ψηφισθῶσι. Τὰ νομοσχέδια δὲ ταῦτα, ὡς ἐνθυμοῦνται ὅσοι ἀπετέλουν μέρος τῆς Βουλῆς τῆς περιόδου ἐκείνης, ἦσαν νομοσχέδια τοπικοῦ συμφέροντος λεγόμενα, ἀλλὰ καὶ τότε ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχε προτάξει ταῦτα, ἀλλ’ εἶχεν ἀφήσει διὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας τῆς Συνόδου, δηλ. διὰ τὰς παραμονὰς τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ λήξῃ ἡ Σύνοδος. Καὶ ἐπῆλθε συμφωνία τότε, ὅπως τεθῶσι κατὰ μέρος τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα, κατὰ τῶν ὁποίων ἐκωλυσιέργει ἡ Ἀντιπολίτευσις. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Ὡς πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν, συμφωνία ἐπῆλθε κατὰ τὴν 5ην πρωϊνὴν ὥραν, ἀφοῦ συνεζητεῖτο ὁ προϋπολογισμὸς ἐπὶ 30 ἡμέρας. Ἑπομένως, ἐὰν αὐτὴ εἶναι ἡ ἀρωγὴ, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς τὴν τότε Κυβέρνησιν, ὁμολογῶ ὅτι ἐγὼ ἀπέδωκα αὐτὴν ἑκατονταπλασίαν, διότι ἐπὶ ἑξάμηνον ἤδη παραμένομεν εἰς τὰς συνεδριάσεις, καὶ δι’ ἡμῶν καὶ μόνον δι’ ἡμῶν κατορθοῦται ἡ ἀπαρτία, καὶ τῇ ἀνοχῇ ἡμῶν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δύναται νὰ προβαίνῃ εἰς τὰ ἔργα τὰ κοινοβουλευτικά.

§11Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας ἔχει ἀσθενῆ μνήμην, βεβαιῶν τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ συνεννόησις αὕτη ἐγένετο τὴν 5ην πρωϊνὴν ὥραν τῆς τελευταίας ἡμέρας τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Χαλκίδος ἂς ὁμολογήσῃ, ἂν ἐγένετο ἡ συνεννόησις τὴν 5ην πρωϊνὴν ὥραν, ἢ ἂν εἶχεν εὐαρεστηθῆ νὰ μοὶ κάμνῃ τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἐπισκέπτηται οἴκοι καὶ νὰ συνεννοῆται μετ’ ἐμοῦ, ὅπως τακτοποιηθῇ ἡ ἐργασία τῆς Βουλῆς, φθάσωμεν δ’ οὕτως εἰς τὸ πέρας τῶν ἐργασιῶν.

§12Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τότε ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Χαλκίδος ἐνήργει ἄνευ ἐντολῆς.

§13Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ προκαλοῦμαι, ὀφείλω νὰ εἴπω δύο λέξεις. Εἶχε ψηφισθῆ ὁ προϋπολογισμὸς, καὶ ἐπλησίαζε νὰ λήξῃ ἡ Σύνοδος· ἐγὼ τότε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἴδω ἐπανειλημμένως τὸν ἀξιότιμον κ. Πρωθυπουργὸν, τότε ἀρχηγὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἰς τὸν οἶκόν του, φέρων μετ’ ἐμοῦ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ὅπως συνεννοηθῶ μετ’ αὐτοῦ ἐπί τινων νομοσχεδίων. Ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἐνόει νὰ φέρῃ δυσκολίας καὶ δὲν εἶχεν ἀντίρρησιν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις παραμερίσῃ τὰ ἄλλα, διὰ τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ συζήτησις. Ὁ κ. Δηλιγιάννης, ὀφείλω νὰ τὸ ὁμολογήσω, εἶχε τὴν καλωσύνην καὶ τὴν εὐγένειαν νὰ μὲ δεχθῇ πολλάκις καὶ συνεννοηθῇ μετ’ ἐμοῦ, ἵνα ὁρισθῶσι τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἐνόει νὰ φέρῃ καμμίαν δυσκολίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ψηφισθῶσι. Τῇ συνεννοήσει λοιπὸν μετὰ τοῦ τότε ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι πλεῖστα ὅσα νομοσχέδια τοπικῶν συμφερόντων ἐψηφίσθησαν κατὰ τὴν Σύνοδον ἐκείνην.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον;

§15ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν σᾶς παρακαλῶ. Αἱ διαφοραὶ μεταξὺ τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ τοῦ σημειώματος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐλάχισται· διότι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται πρῶτα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὡς ἐπείγοντα, εἰσὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀστυνομικῆς διοικήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας, τὸ περὶ καταργήσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν νόμων ͵ΒΡΚΒʹ καὶ ͵ΒΧΙΘʹ. Ἐπίσης τὸ 4ον καὶ 5ον. Εἶναι μόνον ὀλίγα νέα κατωτέρω. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις...

§17ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§18ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, τὸν ὁποῖον ὑπέγραψεν ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§19ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω, κύριε Πρόεδρε, ἂν εἶναι δυνατὸν, νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν καταστραφέντων ὑποθηκοφυλακείων.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Τράκας ἔχει τὸν λόγον.

§21Κ. ΤΡΑΚΑΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, ἐλάβομεν τηλεγράφημα ἐκ μέρους τῶν κατοίκων τῶν χωρίων Μπρούφλιανης καὶ Χαλίλης τῆς Φθιώτιδος, διὰ τοῦ ὁποίου παραπονοῦνται, ὅτι τὴν 2 Ἰουνίου ἐπῆλθε χάλαζα μετὰ θυέλλης φοβερᾶς, καὶ κατέστρεψε τὰ προϊόντα ὅλα τοῦ χωρίου ἐκείνου. Εὑρίσκονται λοιπὸν ἐν ἀπελπιστικῇ καταστάσει ὅλοι οἱ κάτοικοι, ἀφοῦ κατεστράφησαν ὅλα τὰ προϊόντα αὐτῶν, ὄχι μόνον τὰ ἀμπέλια, ἀλλὰ καὶ τὰ σιτηρά.

§22Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε συνάδελφε, ἔλαβον καὶ ἐγὼ τηλεγράφημα ὅμοιον, καὶ ἔδωκα παραγγελίαν νὰ ἐξετασθῇ ἡ ὑπόθεσις.

§23ΤΡΑΚΑΣ. Παρακαλῶ θερμῶς νὰ μεριμνήσητε. Ὅ,τι θὰ κάμῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις περὶ τῶν λοιπῶν παθόντων νὰ κάμῃ καὶ περὶ αὐτῶν.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Ζʹ τμῆμα τῆς Βουλῆς ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν του ἐπὶ τῆς ἀναπληρωματικῆς ἐκλογῆς Τυρνάβου. Θὰ τυπωθῇ καὶ θ’ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς αὔριον ὡς πρῶτον ἀντικείμενον, διότι πρόκειται περὶ καταρτισμοῦ τοῦ Σώματος. (Ὅρα Παράρτημα ἀριθ. 3.)

§25ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταθέτω ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Τρικκάλων βουλευτοῦ κ. Ραδινοῦ, ἢ μᾶλλον εἰπεῖν καταθέτω φυλλάδιον τῆς Ζαππείου Ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἀπάντησις εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου. Ἐπίσης καταθέτω ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Οἰτύλου συναδέλφου, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ταχυδρομικὸν ἐπιστάτην Πλάτσης τοῦ δήμου Λεύκτρου. Ὡσαύτως καταθέτω ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Λακεδαίμονος βουλευτοῦ κ. Φικιώρη. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ εὑρίσκεται τὴν στιγμὴν ταύτην ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βόλου βουλευτὴς κ. Τοπάλης, ὁ ὁποῖος προχθὲς μὲ ἐπηρώτησε διὰ τὴν κατάστασιν τῶν ἀστυνομιῶν τῆς ἐπαρχίας Βόλου. Νομίζω, ὅτι αἱ αἰτιάσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Βόλου συναδέλφου δὲν ἦσαν δεδικαιολογημέναι, ἦσαν μάλιστα ἄδικοι, καὶ δι’ αὐτὸ φρονῶ, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαντήσω δι’ ὀλίγων λέξεων. Ἡ ἐπαρχία Βόλου ἔχει 10 ἀστυνομίας· τὴν ἀστυνομίαν Βόλου, ἥτις ἔχει ἀστυνόμον ἀξιωματικόν, τὴν ἀστυνομίαν Νηλείας, ἥτις ἐπίσης ἔχει ἀστυνόμον ἀξιωματικόν, τὴν ἀστυνομίαν Μακρυνίτσης, ἥτις ἐπίσης ἔχει ἀστυνόμον ἀξιωματικόν, τὴν ἀστυνομίαν Ἰωλκοῦ, ἥτις ἐπίσης ἔχει ἀστυνόμον ἀξιωματικόν, τὴν ἀστυνομίαν Ἀργαλαστῆς, ἥτις ἐπίσης ἔχει ἀστυνόμον ἀξιωματικόν, τὴν ἀστυνομίαν Αἰαντίου, ἥτις ἐπίσης ἔχει ἀξιωματικόν, τὴν τῆς Βοίβης, ὡσαύτως ἔχουσαν ἀξιωματικόν ἀστυνόμον, τὴν τῆς Κισσοῦ, ἥτις ἔχει ἐπίσης ἀξιωματικόν. Λοιπὸν παρατηρεῖτε, ὅτι ἔχομεν ὀκτὼ ἀστυνομίας μὲ ἀξιωματικούς. Ἡ ἀστυνομία Ζαγορᾶς ἐπίσης ἔχει ἀξιωματικόν, ὁ ὁποῖος ἐτοποθετήθη ἐκεῖ τῇ 10 Μαΐου διὰ Β. Διατάγματος, ἀλλ’ εἰσέτι δὲν μετέβη εἰς τὴν θέσιν του, διότι εἶναι ἀποσπασματάρχης, εὑρισκόμενος δὲν γνωρίζω εἰς ποῖον μέρος θὰ μεταβῇ ὅμως καὶ αὐτὸς εἰς τὴν θέσιν του. Ὥστε καὶ ἡ ἀστυνομία αὕτη θὰ πληρωθῇ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν. Ἡ μόνη κενὴ ἀστυνομία εἶναι ἡ ἀστυνομία Μηλεῶν. Ἦτο δυνατὸν ὅμως, Κύριοι, νὰ συμβῇ, ὥστε πλειότεραι ἀστυνομίαι τῆς ἐπαρχίας Βόλου νὰ μὴ ἔχωσιν ἀξιωματικούς, ὅπως συμβαίνει καὶ εἰς πολλὰς ἄλλας ἀστυνομίας τοῦ Κράτους· διότι δὲν ἀγνοεῖτε, ὅτι ἠναγκάσθην νὰ προβῶ εἰς ἀπόλυσιν περίπου 40 ἀστυνόμων, οὓς ἐθεώρησα ἀκαταλλήλους διὰ τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ἀντικατάστασιν δὲ τῶν ἀστυνόμων τούτων ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν· ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω ἐν εἰλικρινείᾳ, ὅτι ἡ Γενικὴ Διοίκησις προθύμως πάντοτε μοὶ δίδει ἀξιωματικούς, καὶ σπεύδω μάλιστα νὰ εἴπω, ὅτι μοὶ δίδει καὶ τοὺς καλλιτέρους. Ἀλλὰ πάντα ταῦτα ἀπαιτοῦσι χρόνον, καὶ ὡς ἐκ τούτου δυνατὸν νὰ συμβῇ, ὡς προεῖπον, τινὲς τῶν ἀστυνομιῶν νὰ μὴ ἔχωσιν ἀξιωματικούς. Τὰς παρατηρήσεις ταύτας ἐνόμισα ὅτι ὤφειλον νὰ ποιήσωμαι εἰς τὴν Βουλὴν εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Βόλου.

§26ΦΙΛ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου ἡ ἀστυνομία Κισσοῦ–Μυρεσίου διατελεῖ ἄνευ ἀστυνόμου. Εἶχον παρακαλέσει καὶ τότε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ συμπληρώσῃ ταύτην, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ φωνή μου δὲν εἰσηκούσθη. Ἤδη ἔλαβον τηλεγράφημα, καθὼς καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν συναδέλφων μου, ὅτι ὁ ἐκεῖ ἑδρεύων ἀστυνομικὸς σταθμάρχης συνέλαβε πρὸ ἡμερῶν ἔμπορον ἐξ Αἰγύπτου ἐλθόντα, καὶ ἐφυλάκισεν αὐτὸν, διότι δὲν ἀνήκει εἰς τὸ πολιτικὸν κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ ἀστυνομεύων ἐκεῖνος προσφέρει τὰς ὑπηρεσίας του. Θὰ παρακαλέσω ἑπομένως τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμπληρώσῃ ἀκόμη τὴν ἀστυνομίαν Κισσοῦ–Μυρεσίου, νὰ μεταθέσῃ τουλάχιστον ἐκεῖθεν ταχέως τὸν ἀστυνομεύοντα.

§27Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Ποδολοβίτσης τοῦ δήμου Οἰνιάδος τῆς ἐπαρχίας, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω, μοὶ διεβίβασαν παράπονα ἐναντίον τῶν οἰκονομικῶν ἀρχῶν τῆς ἐπαρχίας, τὰ ὁποῖα καὶ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον δι’ ἀναφορᾶς των ἀπηύθυναν. Τὰ παράπονα ταῦτα παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ν’ ἀκούσῃ ἐν ὀλίγαις λέξεσι, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θέλει πεισθῆ περὶ τοῦ δικαίου τῶν παραπονουμένων. Ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος Βονίτσης ἐκοινοποίησε πρὸς ἅπαντας σχεδὸν τοὺς κατοίκους τοῦ εἰρημένου χωρίου εἰδοποιήσεις ἢ προσκλήσεις, τῶν ὁποίων μίαν θὰ ἀναγνώσω πρὸς τὴν Βουλὴν, ἵνα ἴδητε περὶ τίνος πρόκειται (ἀναγινώσκει) «Ἀριθ. 51. Ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος Βονίτσης «Πρὸς τὸν κ. Ἰωάννην Λιαροκάπην. «Καλεῖσθε ὅπως ἐντὸς προθεσμίας δεκαπέντε ἡμερῶν ἀπὸ τῆς παραλαβῆς τῆς παρούσης ὑποβάλητε αἴτησιν δηλώσεως πρὸς τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον Βονίτσης, ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου συντεταγμένην καὶ κοινοποιητέαν διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος, ὅπως συμφώνως τῷ νόμῳ ΑΣΜΖʹ τῆς 26 Ἰουλίου τοῦ 1885 περὶ παραχωρήσεως ἐθνικῶν, ἐπισκοπικῶν ἢ εἰς διαλελυμένας Μονὰς ἀνηκόντων γηπέδων, συμμορφούμενος μὲ τὸ ἄρθρον 16 τοῦ ἀνωτέρω νόμου, δηλώσητε οἰκίαν λιθόκτιστον ἀνώγειον μετὰ κήπου, καθόσον ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θέλουσιν ἐπανέλθει εἰς τὴν κυριότητα τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου, ἀνήκουσαι εἰς τὴν διαλελυμένην Μονὴν Ἁγίου Γεωργίου Ποδολοβίτσης· ἀπεναντίας δὲ, συμμορφούμενος μὲ τὸν νόμον, θέλετε τύχει μεγάλων εὐεργετημάτων. «Ἐν Ποδολοβίτσῃ τὴν 16 Μαΐου 1903. «Ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος Βονίτσης καὶ α. α. «Ὁ Γραμματεὺς «Μ. Γουβέλης». Ἰδοὺ λοιπὸν περὶ τίνος πρόκειται. Ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος Βονίτσης διεκδικεῖ ὁλόκληρον τὸ χωρίον, ἀξιῶν ὅτι τοῦτο κεῖται ἐπὶ ἑνὸς λειβαδίου τῆς διαλελυμένης Μονῆς Ἁγίου Γεωργίου Πόρτα, καὶ ὅτι συνεπῶς οἱ κάτοικοι δὲν ἔχουσιν οὔτε οἰκίας, οὔτε σταφιδαμπέλους, οὔτε ἀμπέλους, οὔτε κήπους, καὶ συνεπῶς, ἐὰν δὲν δηλώσωσι τὰς οἰκίας των, πρόκειται νὰ ἐξωσθῶσι τοῦ χωρίου των, καὶ νὰ συμβῇ καὶ ἐκεῖ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Μεγαρίδος ἀνέφερε πρό τινων ἡμερῶν. Ἀλλὰ τὸ χωρίον ἐκεῖνο ὑφίσταται πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως, καὶ ἂν κρίνῃ τις ἐκ τοῦ ὀνόματός του, τὸ ὁποῖον εἶναι σλαυϊκὸν, ἢ κτίσις του χρονολογεῖται ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν οἱ Σλαῦοι διῆλθον τῆς Ἑλλάδος. Ζητοῦνται λοιπὸν οἱ κάτοικοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν οἰκίας λιθοκτίστους, ὄχι ἀπὸ τῶν γονέων των, ἀλλ’ ἀπὸ τῶν προπατόρων των, νὰ δηλώσωσι ταύτας, ἀπειλούμενοι ἄλλως δι’ ἐξώσεως. Ἐγὼ ἔχω ἀντίγραφον τοῦ Κώδικος τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ λειβαδίου τῆς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Γεωργίου Πόρτας, τὸ ὁποῖον θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω. Ὁ Κῶδιξ φέρει ὅρια τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει) «Σημείωσις τῶν ὁρίων τοῦ λειβαδίου τῆς Μονῆς Ἁγίου Γεωργίου Πόρτας, κειμένου εἰς Ποδολοβίτσαν.—Ἄρχονται ἀπὸ Παλαιοκατοῦναν, σύνορον Ραχοῦλι κατὰ μεσημβρίαν, καὶ πηγαίνει εἰς τὸν Ἅγιον Ταξιάρχην καὶ εἰς τὸ ἄλλο Ραχοῦλι καὶ γυρίζει εἰς τὴν αὐλόπορταν, εἰς τὴν Σωτῆρα, καὶ πηγαίνει τὸν ἀνήφορον τὴν Λάκκα, καὶ ἐκεῖθεν κατ’ εὐθείαν εἰς τὰ Ἀμπελάκια, καὶ γέρνει εἰς τὸ Λάπατον, εἰς τὸν μυχὸν Λούτσαν, εἰς τὴν ράχιν, πέρνει τὸ ρεῦμα καὶ βγαίνει εἰς τὴν Δαφνοῦλαν εἰς τὸν Βάλτον.» Αὐτὰ εἶναι τὰ ὅρια τοῦ λειβαδίου. Τὸ χωρίον Ποδολοβίτσα κεῖται παρὰ τὴν ὄχθην τοῦ παταμοῦ Ἀχελώου, δὲν ἀναφέρει δὲ ὁ Κῶδιξ, ὅτι τὸ εἰρημένον λειβάδιον ἐκτείνεται μέχρι τοῦ Ἀχελώου, ὅτι εἶναι παραποτάμιον, ἑπομένως δὲν δύναται νὰ πιστευθῇ, ὅτι αἱ οἰκίαι τοῦ χωρίου, τὸ ὁποῖον εἶναι παραποτάμιον, ἐκτίσθησαν ἐπὶ μέρους τοῦ λειβαδίου, ὡς θέλει νὰ ἰσχυρισθῇ ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος. Παρακαλῶ ἑπομένως τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μελετήσῃ τὴν ὑπόθεσιν καὶ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα, διότι πρόκειται περὶ ὁλοκλήρου χωρίου. Ἐὰν δὲ νομίσῃ, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη πλείονος ἀναπτύξεως, νὰ καταθέσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτῶν· διότι, ἐὰν ἐκτελεσθῇ ἡ πρόσκλησις αὕτη τοῦ ἐφόρου, ἡ ὁποία, ὡς μοι γράφουσιν οἱ ἐπίτροποι τῆς κοινότητος, ἐκοινοποιήθη πρὸς ἅπαντας τοὺς κατοίκους, αὐτοὶ δὲν θὰ ἔχωσι πλέον οἰκίας. Ἐγὼ ἀπὸ τεσσαράκοντα ἐτῶν γνωρίζω τὸ χωρίον τοῦτο, ὥστε, καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι κεῖται ἐπὶ θέσεως ἀνηκούσης εἰς τὸ λειβάδιον τῆς Μονῆς, πάλιν ἐπῆλθεν ἡ παραγραφή, καὶ μόνον τὰ δικαστήρια δύνανται ἐπὶ τοιούτου εἴδους ὑποθέσεων ν’ ἀποφανθῶσι.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ἀργυρόπουλος.

§29Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐζήτησα, κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον διὰ ν’ ἀπαντήσω εἰς ὅσα ὁ κύριος Στυμφαλιάδης εἶπε προχθές, ὅτε ἐγὼ δὲν ἤμην παρών, ἀπουσιάζων ἐξ Ἀθηνῶν. Ἐπειδὴ ὅμως ἀπόψε ἀπουσιάζει ὁ κ. Στυμφαλιάδης, ἀναβάλλω τὴν ὁμιλίαν μου δι’ αὔριον.

§30Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν, ὅπως, εἰ δυνατόν, διατάξῃ τὸν ταμίαν Κεφαλληνίας ν’ ἀπολύσῃ ἐκ τῶν φυλακῶν τῶν διὰ πολιτικὰ χρέη κρατουμένων τὸν Νικόλαον Μπεκατῶρον, ὅστις συνελήφθη ὡς ὀφειλέτης τοῦ Δημοσίου δυνάμει μιᾶς ἀποφάσεως τοῦ Πλημμελειοδικείου, ἥτις ὄντως εἶχε καταστῆ τελεσίδικος, διότι εἶχεν ἀπορριφθῆ ἡ ἀνακοπὴ τοῦ ὀφειλέτου...

§31Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν εἴχετε τὴν καλωσύνην νὰ μοὶ δώσητε μίαν σημείωσιν, νὰ ἦσθε βέβαιος, ὅτι ἠθέλομεν προβῆ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς ὑποθέσεως μετὰ τοῦ αὐτοῦ πόνου, μετὰ τοῦ ὁποίου καὶ ὑμεῖς ὁμιλεῖτε.

§32ΓΕΡΑΚΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, κύριε Πρόεδρε, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς δώσω ἐξηγήσεις διὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην.

§33Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θέλομεν τηλεγραφήσει εἰς Κεφαλληνίαν, ἵνα ἐξετασθῇ ἡ ὑπόθεσις καὶ ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον· ἀρκεῖ νὰ μᾶς δώσητε σημείωσιν.

§34ΓΕΡΑΚΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπω καὶ ἐγὼ ὀλίγα περὶ αὐτῆς. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἔκαμε καὶ δευτέραν ἀνακοπήν, καὶ κατὰ τὴν συνεπεία ταύτης δίκην ἠθωώθη. Τὴν ἀθωωτικὴν ἀπόφασιν ὑπέβαλεν εἰς τὸν ταμίαν Κεφαλληνίας, ἀλλ’ ὁ ταμίας δὲν ἐννοεῖ νὰ λάβῃ ταύτην ὑπ’ ὄψιν, καίτοι ἐξαφανίζεται δι’ αὐτῆς καθ’ ὁλοκληρίαν καὶ ἡ ἀπόφασις ἡ πρώτη, ἡ ἐρήμην, καὶ ἡ ἀπορρίψασα τὴν ἀνακοπήν του. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ.

§35ΗΛ. ΜΠΑΣΔΕΚΗΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, κύριε Πρόεδρε, ἐν Τρικκάλοις καὶ εἰς ὅμιλον διαφόρων κυρίων, ὁ αὐτόθι δικαστὴς Μπογιατζῆς ἐξέφερε φράσεις ὑβριστικὰς ἐναντίον μου. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὰς ὑβριστικὰς φράσεις, βεβαίως προσωπικῶς θέλει μὲ ἱκανοποιήσει ὁ κύριος οὗτος· ἐπειδὴ ὅμως ὁ ἐξυβρίσας εἶναι καὶ δημόσιος ὑπάλληλος, καὶ δὴ δικαστής, μὲ ὑβρίζει δὲ διότι δὲν μετατίθεται ἀπὸ τὰ Τρίκκαλα, ὅπου δὲν εἶναι εὐχαριστημένος νὰ μένῃ, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ αὐστηρὰς ἀνακρίσεις, καὶ ὅταν βεβαιωθῇ περὶ τῆς παρεκτροπῆς τοῦ εἰρημένου δικαστοῦ, νὰ τὸν τιμωρήσῃ αὐστηρότατα.

§36Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ μεγαλειτέρα του τιμωρία εἶναι νὰ μένῃ εἰς τὰ Τρίκκαλα, ἀφοῦ εἰς τοιαῦτα προέβη, ὅπως ἐπιτύχῃ τὴν ἐκεῖθεν μετάθεσίν του.

§37Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Κατά τινα συνεδρίασιν τῆς ληξάσης Συνόδου εἶχον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μεριμνήσῃ, ἵνα, ἐν ᾗ περιπτώσει κατασκευασθῶσι προχώματά τινα ἐπὶ τῆς ἀριστερᾶς ὄχθης τοῦ Πηνειοῦ, ἡ ἐργασία ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ τῆς δεξιᾶς ὄχθης, ὅπως μὴ παραβλαφθῶσι πολλὰ κτήματα, ἐν οἷς καὶ ὁ σιδηρόδρομος Θεσσαλίας, ὡς συνέβη κατὰ τὸ 1884, ὅτε ὑπέστησαν τὰ κτήματα ταῦτα μεγάλας βλάβας. Παρακαλῶ καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν μέριμναν τῆς Πολιτείας καὶ ἐπὶ τῆς δεξιᾶς ὄχθης, καὶ ἰδίως εἰς τὸ χωρίον Μπαξιλάρ, ὅπου ὁ Πηνειὸς ἐξέρχεται τῆς κοίτης του καὶ καταλαμβάνει ὅλους τοὺς ἀγροὺς, οἱ δὲ δυστυχεῖς κάτοικοι τοῦ χωρίου τούτου, ἐὰν δὲν ληφθῶσι μέτρα μηχανικὰ, ἵνα προλάβωσι τὸν ἐκ τοῦ Πηνειοῦ κίνδυνον, θὰ μείνωσιν ἄνευ ἀγρῶν, καὶ τὸ χωρίον θὰ καταστραφῇ, ἡ δὲ Κυβέρνησις θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ δώσῃ εἰς αὐτοὺς ἀγρούς. Θὰ παρακαλέσω ἑπομένως τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ τοὺς μηχανικοὺς νὰ κάμωσι μελέτην καὶ ὑποβάλωσι προϋπολογισμὸν τῆς δαπάνης τῶν ἔργων, διότι ὑποθέτω ὅτι διὰ μικρᾶς δαπάνης δύναται νὰ διορθωθῇ τὸ πρᾶγμα. Ἡ μέριμνα δὲ τῆς Κυβερνήσεως θέλει δεόντως ἐκτιμηθῇ ὑπὸ τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου τούτου.

§38Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Πολλοὶ κάτοικοι τοῦ χωρίου Μποζαΐτι τῶν Πατρῶν μοὶ ἔγραψαν διαμαρτυρόμενοι δι’ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον προσγίνεται εἰς τὸ χωρίον αὐτῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν διέταξε τὴν χάραξιν ὁδοῦ, ἡ ὁποία θὰ στοιχίσῃ 24,000 δραχμὰς καὶ ἡ ὁποία εἶναι προωρισμένη νὰ μὴ ἐξυπηρετῇ οὐδὲν συμφέρον, διότι πρόκειται δι’ αὐτῆς νὰ συνδεθῇ ὁ σταθμὸς Μποζαΐτικα μὲ τὸν σταθμὸν τοῦ Ῥίου. Ἐκεῖ μόνον κτήματα ὑπάρχουσι, καὶ βεβαίως εἰς τοὺς ὀλίγους ἰδιοκτήτας τῶν κτημάτων ἐκείνων θὰ ἦναι μεγάλη ἡ ὠφέλεια, ἐὰν γείνῃ ἡ ὁδὸς αὕτη, διότι θὰ μεταβαίνωσιν εὐχερῶς εἰς τὰς ἐξοχὰς αὑτῶν· ἀλλὰ τὸ χωρίον Μποζαΐτι, πυκνῶς οἰκούμενον καὶ ἀπωτέρω κείμενον, διαμαρτύρεται, καὶ δικαίως, διότι πρόκειται νὰ δαπανηθῶσι 24,000 δραχμαὶ ἀσκόπως. Τὸ περιεργότερον δ’ εἶναι, ὅτι δὲν χαράσσεται ἡ ὁδὸς, οὐδὲ κατασκευάζεται δι’ ἰδίου κονδυλίου, ὡς ὁ νόμος κελεύει, ἀλλὰ γίνεται τοῦτο διὰ τῶν χρημάτων τῶν προωρισμένων διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν. Φρονῶ ὅτι διαφεύγει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἡ λεπτομέρεια αὕτη, καὶ τὸν παρακαλῶ, πρὶν ἢ γείνῃ ἡ δαπάνη, νὰ μελετήσῃ τὸ ἔργον, ὅπως, ἀφοῦ τὸ Δημόσιον ὑποβάλλεται εἰς τὰ ἔξοδα ταῦτα, κατασκευασθῇ ἡ ὁδὸς διὰ τοῦ χωρίου Μποζαΐτι, ἵνα ἡ δαπάνη χρησιμεύσῃ χάριν τῶν πολλῶν καὶ οὐχὶ μόνον τῶν ὀλίγων.

§39ΚΥΡΙΑΚ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου μοὶ ἐγένετο λόγος καὶ ὑπὸ τῶν λοιπῶν συναδέλφων τῆς ἐπαρχίας Πατρῶν, καὶ ὑπεσχέθην εἰς αὐτοὺς, ὅτι θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§40ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Ἡ ὁδὸς, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται καὶ περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, εἶναι ἡ ὁδὸς Πατρῶν–Κορίνθου· ἄρχεται ἀπὸ τὰς Πάτρας, ἀνακόπτεται ὅμως ἡμίσειαν ὥραν μακρὰν τῶν Πατρῶν, παρὰ τὸ χωρίον Μποζαΐτικα, ἕνεκα τοῦ χειμάρρου Χαράδρου. Ἀφ’ ἧς κατεσκευάσθη ἡ ὁδὸς αὕτη, δηλ. ἀπὸ 30 ἐτῶν, ὅτι κατεστράφησαν τὰ ἐπὶ τοῦ Χαράδρου διάφορα τεχνικὰ ἔργα καὶ ἡ γέφυρα, μελετᾶται τὸ ζήτημα τῆς ἑνώσεως τῆς ὁδοῦ. Ἄλλοτε ἐγένετο μεγάλη γέφυρα, ἀλλὰ δὲν ἐχρησίμευσε διόλου, διότι ἕνεκα πλημμύρας κατεστράφησαν τὰ ἑκατέρωθεν αὐτῆς προχώματα, καὶ ἔμεινε μόνον ἡ γέφυρα, χωρὶς νὰ διέλθῃ ἀπὸ εἰκοσαετίας ὕδωρ ὑπ’ αὐτήν, διότι ὁ χείμαρρος ἀλλάσσει κατ’ ἔτος κοίτην. Ἐγένετο κατόπιν σκέψις, πῶς ἐπὶ τέλους νὰ συνδεθῇ ἡ ὁδὸς, διότι διακόπτεται εἰς διάστημα ὥρας σχεδὸν, καὶ κατὰ συνέπειαν τὰ ἄλλα τμήματα τῆς ὁδοῦ ταύτης δὲν χρησιμεύουσι καθόλου. Ἐμελετήθη ἡ κατασκευὴ προχωμάτων εἰς τὸ ἄνω μέρος τοῦ χειμάρρου, ἀλλ’ ἡ πρὸς τοῦτο ἀπαιτουμένη δαπάνη 200,000 δραχμῶν ἦτο μεγάλη, καὶ διὰ τοῦτο οὐδεμία Κυβέρνησις ἐνέκρινε τὸ μέτρον τοῦτο. Ἐγένετο ἐπίσης σκέψις, ἐπὶ τοῦ χειμάρρου νὰ κατασκευασθῶσι τρεῖς γέφυραι, καὶ τὸ ἄλλο μέρος νὰ πλακοστρωθῇ, νὰ καθαρίζηται δὲ καθ’ ἕκαστον Ἀπρίλιον τὸ μέρος τοῦτο, ἵνα καθίσταται δυνατὴ ἡ συγκοινωνία κατὰ τοὺς μέχρι τῶν πρώτων βροχῶν μῆνας· ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἀπῄτει μεγάλην δαπάνην. Ἕνεκα τούτων κατέληξαν εἰς τὸ τελευταῖον μέτρον, περὶ οὗ ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος, λαβὼν δῆθεν ἀφορμὴν ἐκ παραπόνων κατοίκων τοῦ χωρίου Μποζαΐτι, νὰ συνδεθῇ ἡ ὁδὸς κάτωθεν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς, ἀριστερᾷ τῷ ἐκ Πατρῶν βαίνοντι, διότι ἄνωθεν τῆς ὁδοῦ ὑπάρχουσιν αἱ γέφυραι τοῦ σιδηροδρόμου καὶ τὰ ἄλλα ἔργα, καὶ φυλάσσεται τὸ μέρος ἐκεῖνο, οὕτως ὥστε ὁ σύνδεσμος τῆς ὁδοῦ νὰ ἦναι διαρκής. Τὸ χωρίον, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ὅτι βλάπτεται, ἀπέχει ἡμίσειαν ὥραν τῶν Πατρῶν. Μέχρις αὐτοῦ, ὡς ἐν ἀρχῇ εἶπον, ἡ ὁδὸς λειτουργεῖ ἐξ ἀρχῆς καὶ ἐπισκευάζεται τακτικῶς· ἐκτὸς τούτου συγκοινωνεῖ μὲ τὰς Πάτρας καὶ διὰ τοῦ σιδηροδρόμου, καὶ δὲν βλέπω τίνα βλάβην ὑφίσταται. Ἄλλο λοιπὸν ἤθελεν ἴσως νὰ εἴπῃ ὁ κ. συνάδελφος, φανταζόμενος ὅτι ἡ ὁδὸς αὕτη ἐξυπηρετεῖ συμφέροντα ἰδιωτικὰ, καὶ διὰ τοῦτο προέβη εἰς τὴν ἐπερώτησίν του, καὶ οὐχὶ διὰ παράπονα τῶν κατοίκων Μποζαΐτικα.

§41Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα.

§42Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελον τῶν ἐγγράφων τῶν ἀφορώντων τὴν κατασκευὴν τῆς προκυμαίας τοῦ Ναυστάθμου, τὸν ὁποῖον ἐζήτησα δι’ ἐπερωτήσεώς μου ἀπὸ τῆς 6 Μαΐου.

§43Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Παρακαλῶ νὰ καταθέσητε τὸ σημείωμά σας.

§44ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὸ κατέθεσα καὶ τότε, ἀλλὰ δὲν κατετέθη ὁ φάκελος.

§45Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν τὸ ἔλαβον. Παρακαλῶ τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς νὰ μοὶ πέμψῃ τὸ σημείωμα.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἕτερός τις τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως; Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐξακολούθησις τῆς κατ’ ἄρθρον πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀστυνομικῆς διοικήσεως. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1;

§47Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ τούτου δύο λέξεις διὰ τὴν τάξιν τοῦ Κανονισμοῦ. Αἱ συζητήσεις θὰ διεξαχθῶσιν ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἣν κατήρτισε χθὲς ὁ κ. Πρόεδρος ἀποφάσει τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἔχομεν νέαν Σύνοδον, καὶ ἐπειδὴ δὲν παρενεβλήθη χρονικὸν διάστημα μεταξὺ τῆς τακτικῆς καὶ τῆς ἐκτάκτου Συνόδου, δύναται νὰ νομισθῇ, ὅτι ἡ ἔκτακτος εἶναι συνέχεια τῆς τακτικῆς. Ἡ καθεστηκυῖα ἀρχὴ ὅμως, κατὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, εἶναι ἄλλη, καὶ δέον τὰ νομοσχέδια, τὰ μείναντα ἀψήφιστα, νὰ εἰσαχθῶσιν ἐκ νέου.

§48Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Μόνον ὅταν πρόκηται περὶ δύο Περιόδων βουλευτικῶν γίνεται τοῦτο· ἀλλ’ ἤδη δὲν ἔχομεν δύο Περιόδους βουλευτικάς, ἀλλὰ δύο Συνόδους.

§49Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὴν μελέτην τοῦ ζητήματος, καὶ τὸν παρακαλῶ αὔριον νὰ μᾶς εἴπῃ, ἂν εἶναι δικαία καὶ ὀρθὴ ἡ παρατήρησίς μου.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ῥητὴ διάταξις. Εἶναι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 47 τοῦ Κανονισμοῦ, κατὰ τὴν ὁποίαν «τὰ νομοθετικὰ ἔργα, τὰ ἀρξάμενα καὶ διακοπέντα ἐκ τῆς λήξεως τῆς Συνόδου, δύνανται νὰ ἐπαναληφθῶσιν εἰς τὴν ἑπομένην Σύνοδον τῆς αὐτῆς Περιόδου, καθ’ ἣν εὑρίσκονται στάσιν». Συμφώνως λοιπὸν μὲ τὸ ἄρθρον 47 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς τὸ Προεδρεῖον κατήρτισε τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§51ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Αὐτὸ γίνεται πάντοτε.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναμφιβόλως λοιπὸν εὑρισκόμεθα ἐντὸς τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 47 τοῦ Κανονισμοῦ. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου;

§53ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ πρῶτον ἄρθρον, κύριοι Βουλευταί, τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ ἔχομεν πρὸ ἡμῶν, ἀποτελεῖ, οὕτως εἰπεῖν, τὸν θεμέλιον λίθον τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ὑπεβλήθη. Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου καθορίζεται τὸ σύστημα, ἢ μᾶλλον καθορίζονται τὰ συστήματα, ἅτινα τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἠκολούθησε περὶ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἀστυνομίας τῆς χώρας, καὶ διὰ τοῦτο ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλή, ἵνα εὐρύτερον συζητήσω, καὶ ὑπὸ τὴν ἱστορικὴν ἔποψιν τοῦ θεσμοῦ, ὅστις ἤδη κρατεῖ, καὶ ὑπὸ τὴν ἱστορικὴν ἔποψιν τοῦ θεσμοῦ, ὅστις ἴσχυε πρὸ τούτου. Ἀπὸ τοῦ ἔτους 1893, ἀναγνωρισθέντος ὑφ’ ἁπάντων, ὅτι τὸ κρατοῦν μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης σύστημα τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας δὲν ἀπέδωκε τοὺς καρπούς, οὓς προσεδόκα ὁ νομοθέτης τοῦ διατάγματος τοῦ 1836 τοῦ περὶ δήμων νόμου, ὁρμηθεὶς ἐξ ἰδεῶν ἀποκεντρωτικῶν, ὄντως συμφώνων τῷ ἡμετέρῳ πολιτεύματι, ἀπὸ τοῦ ἔτους 1893, λέγω, εἰσήχθη τὸ κρατοῦν ἤδη ἀστυνομικὸν σύστημα. Μέγας ἀγὼν διεξήχθη κατὰ τούτου ἐκ μέρους τῆς μερίδος, τῆς ὁποίας προΐστατο καὶ προΐσταται καὶ νῦν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γορτυνίας Βουλευτὴς καὶ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ὁ ἀγὼν τῆς πτέρυγος ταύτης ἐστηρίζετο εἰς τὸ κατὰ θεωρίαν ἴσως ὀρθὸν, ὅτι τὸ ἀστυνομεῖν, τὸ διευθύνειν τὰ τῆς τοπικῆς καὶ εἰδικῆς λεγομένης ἀστυνομίας, ἀνήκει εἰς τοὺς δήμους. Τὸ ἀποκεντρωτικὸν δόγμα λοιπὸν ἔπρεπε νὰ μένῃ καθιερωμένον, ὡς εἶχε διὰ τοῦ διατάγματος τοῦ 1836. Καὶ μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ τούτου, ὅτε εἰς τὴν πρώτην δοθεῖσαν εὐκαιρίαν ὁ εἰσαχθεὶς θεσμὸς ἠκρωτηριάσθη διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς, ὁ νῦν κ. Πρωθυπουργός, τότε ἡγούμενος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὀχυρούμενος ὄπισθεν τῆς θεωρίας, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀποστερῶμεν τοὺς δήμους τῆς δημοτικῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως, ὅπερ εἶναι ἐλευθεριώτερον καὶ συμφωνότερον πρὸς τὰ αἰσθήματα τοῦ λαοῦ καὶ τὸ κρατοῦν πολίτευμα, κατεπολέμει τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ὅπερ ἐθεωρήθη ὑπὸ τῆς τότε Κυβερνήσεως ὡς μόνον κατάλληλον ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸ ὑφιστάμενον καθεστώς, τὸ πολλάκις, ἰδίως δ’ ἀπὸ τῆς Μεταπολιτεύσεως, ἀποδειχθὲν οὐ μόνον ἀλυσιτελές, ἀλλὰ καὶ ἐπιβλαβὲς εἰς τὴν δημοσίαν τάξιν. Διὰ τῆς καταργήσεως δὲ τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς, μετὰ πάροδον δύο ἐτῶν, ὁ θεσμὸς οὗτος ἐξηρθρώθη, διότι τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς ἀπετέλει τὴν σπουδαιοτέραν ἐγγύησιν τῆς κανονικωτέρας καὶ ἀνεπηρεάστου ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἀλλ’ ἴδωμεν, ἐὰν οἱ ὑποστηρίζοντες τὸ δόγμα τοῦτο ὑπῆρξαν πάντοτε συνεπεῖς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ καὶ κατὰ τὸ 1896 Πρόεδρος αὐτῆς, εἰσηγητὴς νομοσχεδίου σκοποῦντος τὴν μεταβολὴν τοῦ κρατοῦντος συστήματος, καὶ τότε ὑπέβαλε σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου πάλιν εἰσῆγε σύστημα οὐχὶ ἀπολύτως συνεπὲς πρὸς τὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας ἔθετο, ἀλλὰ σύστημα διπλοφυές, οὕτως εἰπεῖν. Ἀναγνωρίζων τὰ ἐλαττώματα τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, καθιέρου διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου καὶ διετήρει ἐν τοῖς μεγάλοις κέντροις τὴν διοικητικὴν λεγομένην ἀστυνομίαν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ δὲν ἐγένετο νόμος τοῦ Κράτους, ἐψηφίσθη ὅμως ὑπὸ τῆς Βουλῆς, συνιστῶντο διοικητικαὶ μὲν ἀστυνομίαι ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν νομῶν ὑποχρεωτικῶς, δυνητικῶς δ’ ἐπίσης διοικητικαὶ ἀστυνομίαι, μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ ἁρμοδίου Εἰσαγγελέως τῶν Πλημμελειοδικῶν καὶ τοῦ Νομάρχου, ἐν τοῖς δήμοις ἐκείνοις, τῶν ὁποίων ὁ πληθυσμὸς ὑπερέβαινε τὰς 10,000 κατοίκων, καὶ ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν ἐπαρχιῶν. Ἀγνοῶ, Κύριοι, ἐὰν τοῦτο ἦτο συνεπὲς πρὸς τὴν κρατοῦσαν τότε διοικητικὴν διαίρεσιν, διότι ὄντως αἱ πρωτεύουσαι ἐπαρχιῶν ἦσαν ἄγνωστοι κατὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον. Ἀλλ’ ἐν τούτοις τί διαβλέπομεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἐκείνῳ, τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, ἐψηφίσθη μὲν ὑπὸ τῆς Βουλῆς, δὲν περιεβλήθη ὅμως τὴν κύρωσιν τοῦ Βασιλέως, τῇ βουλήσει αὐτοῦ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, μὴ ὑποβαλόντος εἰς κύρωσιν καὶ μὴ δημοσιεύσαντος αὐτό; Διαβλέπομεν, ὅτι καὶ ἐν τῷ νομοθετήματι τούτῳ ἀναγνωρίζεται, ὅτι ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία δὲν ἦτο δυνατὸν λυσιτελῶς νὰ λειτουργήσῃ καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος, ἀναγνωρίζεται, ὅτι ἦτο ἀνάγκη ἑτέρας ἀστυνομικῆς ἀρχῆς, ἀπορρεούσης οὐχὶ ἐκ τῶν δήμων, ἀλλ’ ἐξ αὐτῆς τῆς Πολιτείας ἀμέσως, χρησίμου ἵνα ἀσφαλίσῃ τὴν τάξιν εἰς τὰ μεγάλα κέντρα, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου εἰς τὰ μικρὰ κέντρα ἀφίετο τὸ σύστημα τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, ὅπερ, ὡς εἶπον, δὲν ηὐτύχησε νὰ καταστῇ νόμος τοῦ Κράτους, ἐπανελήφθη καὶ κατὰ τὴν δευτέραν Σύνοδον τοῦ 1896, ἤτοι κατὰ μῆνα Δεκέμβριον, μὲ τινα παραλλαγήν, διότι καθ’ ὅλα τὰ λοιπὰ σημεῖα παραμένει ὁμοιόμορφον, ὡς εἶχε τὸ πρῶτον, ὅπερ ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐψηφίσθη· Ἡ μόνη παραλλαγή, ἥτις ἐχώρησεν ἐν τῷ δευτέρῳ ὑποβληθέντι νομοσχεδίῳ, ἦτο, ὅτι ἀντὶ τῶν ἀστυφυλάκων, ὡς κατωτέρων ἀστυνομικῶν ὀργάνων τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, εἰσήγοντο, ὡς κατώτερα ὄργανα, χωροφύλακες. Ἐν ἀμφοτέροις τούτοις τοῖς νομοσχεδίοις παρατηρεῖται καὶ κυροῦται, ὅτι καὶ αὐτοὶ ἀκόμη οἱ ὑπέρμαχοι, καὶ αὐτοὶ ἀκόμη οἱ θιασῶται τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας ἀνεγνώρισαν, ὅτι τὸ σύστημα τοῦτο ἠστόχησεν ἐν Ἑλλάδι. Ἀλλὰ μήπως καὶ ὁ νομοθέτης τοῦ 1836, τοῦ ὁποίου τὴν θεωρητικὴν βάσιν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρωθυπουργὸς ἐπεκαλέσθη κατά τινα τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐθεώρησεν, ὅτι ἦτο δυνατόν, ἀποβλέπων βεβαίως εἰς τὰ ἤθη τοῦ λαοῦ, εἰς τὴν κατάστασιν καὶ ἀνάπτυξιν αὐτοῦ, ἀπολύτως νὰ ἰσχύσῃ τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας τὸ σύστημα, τὸ ἀπορρέον ἐξ αὐτοῦ τοῦ δήμου, ἐξ αὐτῶν τῶν πολιτῶν ἀμέσως ἢ ἐμμέσως διὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δημάρχου καὶ ὑπ’ αὐτοῦ ἀσκούμενον; Τοὐναντίον καὶ ἐν τῷ νομοθετήματι ἐκείνῳ ἀνευρίσκομεν τὰ σπέρματα τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, εἰς ἐλάχιστον μὲν βαθμὸν, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε μαρτυροῦντα, ὅτι ἀπομακρύνεται ὁ νομοθέτης τοῦ ἄκρως δημοτικοῦ συστήματος. Διότι δὲν παρέλιπεν ὁ νομοθέτης νὰ περιλάβῃ ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν, προκειμένου ν’ ἀσκηθῶσι τὰ καθήκοντα τῶν ἀστυνόμων, οὐχὶ ὑπὸ τῶν δημάρχων πλέον ἢ τῶν ἀναπληρωτῶν αὐτῶν δημαρχικῶν παρέδρων, ἀλλ’ ὑπὸ εἰδικῶν ἀστυνόμων, τὸ δικαίωμα τοῦ διορισμοῦ αὐτῶν μετ’ ἐκλογῆς ἀπόκειται εἰς τὸν Βασιλέα, καὶ μόνον ἡ πρότασις ἀπόκειται εἰς τὸν οἰκεῖον δήμαρχον. Ἆρα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὅτε τὸ πρῶτον ἐθεσπίσθησαν τὰ περὶ ἀστυνομίας τῆς ἡμετέρας χώρας, ὁ νομοθέτης κατεῖδε τὴν ἀνάγκην τῆς οὐχὶ τελείας ἀποκεντρώσεως, καὶ δὲν ἠθέλησε νὰ παρασυρθῇ ὑπὸ τῶν θεωριῶν τῶν ἀποκεντρωτικῶν, αἱ ὁποῖαι δύνανται μὲν νὰ ὦσιν ὀρθαὶ καὶ σύμφωνοι πρὸς τὸ πολίτευμα ἡμῶν, ἀλλὰ δὲν συμβιβάζονται, ὡς εἶπον, πρὸς τὰ ἤθη τοῦ λαοῦ, πρὸς τὴν πολιτικὴν αὐτοῦ ἀνατροφὴν, ἥτις τὰ μέγιστα ἐπέδρασεν ἐπὶ μακρὸν χρόνον οὐχὶ ἐπ’ ἀγαθῷ, ἐφ’ ὅσον ἴσχυε τὸ σύστημα τὸ δημοτικόν. Ὁ νομοθέτης, λέγω, προὐνόησε νὰ θεραπεύσῃ τὴν ἀνάγκην ταύτην, ἀπομακρυνόμενος κατὰ τι τοῦ συστήματος τούτου τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας. Ἑπομένως, Κύριοι, μικτὸν σύστημα ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ κατὰ τὸ 1896, μικτὸν σύστημα ὑποβάλλεται καὶ σήμερον, καὶ οὐχὶ πλέον δυσυπόστατον, ὡς ἦτο τὸ σύστημα ἐκεῖνο, ἀλλὰ, δύναταί τις εἰπεῖν, τεθρυπόστατον. Καὶ λέγω τεθρυπόστατον, διότι κατὰ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἔχομεν μίαν ἀστυνομίαν, τὴν στρατιωτικὴν, ἐκείνην δηλ. τὴν ἀστυνομίαν, ἐν τῇ ὁποίᾳ ὑπηρετοῦσιν ὡς ὄργανα διευθύνσεως ἀξιωματικοὶ ἀστυνόμοι. Ἡ ἀστυνομία αὕτη, ἡ στρατιωτική, θέλει λειτουργεῖ ἀναγκαίως ἐν τοῖς δήμοις Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ τοῖς περιχώροις, ἐν τοῖς δήμοις, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσιν ἤδη πρωτευούσας νομῶν, καὶ ἐν δώδεκα, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἑτέροις δήμοις. Ἔχομεν ἐπίσης ἑτέραν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, ἢ μᾶλλον ἡμιστρατιωτικὴν, ἐν τοῖς δήμοις ἐκείνοις, οἵτινες θὰ μετακαλῶσι τὰ κατώτερα ὄργανα τῆς ἀστυνομίας διὰ νὰ ὑπηρετῶσι παρ’ αὐτοῖς, εἴτε δι’ ἔλλειψιν προσώπων, εἴτε διότι λόγοι δημοσίας ἀσφαλείας ἐπιβάλλουσι τὴν ἀνάγκην ταύτην τῶν δήμων. Οἱ δῆμοι οὗτοι θὰ καλῶσι, κατὰ τὸ ἄρθρον 4, ἀστυφύλακας, ἵνα ὑπηρετῶσιν. Ἔχομεν ὡσαύτως τὴν ἀστυνομίαν τὴν καθαρῶς δημοτικὴν τῶν ἑτέρων δήμων, τὴν ἀπορρέουσαν δηλονότι ἐμμέσως ἐκ τοῦ λαοῦ καὶ διὰ τῶν δημάρχων καὶ τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων ἐνασκουμένην, ἐν τῇ ὁποίᾳ θὰ ὑπηρετῶσι πολιτικοὶ κλητῆρες, ὡς ἀστυνομικὰ ὄργανα κατώτερα. Θὰ ἔχωμεν ὅμως καὶ τοὺς ἀπόρους δήμους, ἐν τοῖς ὁποίοις θὰ ὑπάρχῃ ἀνυπαρξία διοικήσεως ἀστυνομικῆς. Διὰ τοῦτο πρὸ ὀλίγου εἶπον, ὅτι ἀντὶ τοῦ μικτοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ 1896 δὶς ὑπεστηρίχθη, σήμερον ἔχομέν τι χειρότερον ἐκείνου, σύστημα συγκείμενον ἐκ ποικίλων ἄλλων μικροτέρων ἀστυνομικῶν συστημάτων. Ἔψεξαν, Κύριοι, τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν ὡς ἀστοχήσασαν, καὶ ἔλαβον ὡς ἐπιχειρήματα τῆς ἀποτυχίας αὐτῆς μεμονωμένα ἴσως γεγονότα, ἀφορῶντα εἰς ὡρισμένα πρόσωπα, εἰς ὄργανά τινα ἀστυνομικὰ, εἴτε ἀνώτερα, διευθύνοντα τὰ τῆς ἀστυνομίας, εἴτε καὶ κατώτερα. Δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι καὶ ἐγὼ ἀπὸ τῆς αἰθούσης ταύτης πολλάκις ἐβόησα κατὰ παρεκτροπῶν τῶν ὀργάνων τούτων. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι σπουδαῖον κατὰ τοῦ θεσμοῦ ἐπιχείρημα; Καὶ διατὶ λησμονοῦμεν τὰ ἐλαττώματα τῶν ὀργάνων τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας τῆς παλαιοτέρας ἐποχῆς; Καὶ διατὶ διαφεύγει τὴν μνήμην ἡμῶν, ὅτι ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία ἐν τοῖς μικροῖς κέντροις κατὰ τὴν παλαιοτέραν ἐποχὴν ἀπετέλει τὰ κέντρα συμμοριῶν ἐγκληματικῶν, λυμαινομένων τὸν τόπον; Καὶ ἀγνοοῦμεν, Κύριοι, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1863 καὶ μετέπειτα, ἰδίως δὲ κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη μετὰ τὴν πολιτειακὴν μεταβολὴν, αἱ δημοτικαὶ ἀστυνομίαι οὐ μόνον ἀνίκανοι ἀπεδείχθησαν νὰ συγκρατήσωσι τὴν τάξιν ἐπὶ δεκάδας ὁλοκλήρους ἐτῶν, ἀλλὰ καὶ τελείαν ἀναρχίαν ἐπέφερον διὰ τοῦ φανατισμοῦ καὶ διὰ τῆς ἐξασκήσεως φατριαστικῶν ἐκδικήσεων τῶν ἀστυνομικῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν διευθυντῶν τῶν ἀστυνομιῶν; Ἐπιτραπήτω μοι, Κύριοι, νὰ ἀναφέρω ἓν ἱστορικὸν γεγονὸς, σχετιζόμενον μὲ τὴν καταργηθεῖσαν δημοτικὴν ἀστυνομίαν, σχετιζόμενον δ’ ἀκριβῶς μὲ τὴν ἐγκληματικότητα, τὴν ὁποίαν οὐ μόνον δὲν προελάμβανεν, οὐ μόνον δὲν περιέστελλεν, ἀλλὰ καὶ περιέθαλπε. Συνέβη ποτὲ ἔκ τινος πεδινοῦ δήμου τῆς ἡμετέρας ἐπαρχίας νὰ κλαπῇ ἵππος ἀξίας χιλίων δραχμῶν. Ὁ ἵππος οὗτος, καθ’ ἃς εἶχε πληροφορίας ὁ ἰδιοκτήτης αὐτοῦ, μετεκομίσθη εἰς δῆμόν τινα τῆς ὁμόρου ἐπαρχίας. Ἐπειδὴ δὲ προσελθὼν ὁ ἰδιοκτήτης πρός με, ἵνα ἐπικαλεσθῇ τὴν ἐπιστημονικὴν συνδρομήν μου πρὸς ποινικὴν καταδίωξιν τοῦ ἀγνώστου κλέπτου, μοὶ εἶπεν, ὅτι εἶχε τὴν πληροφορίαν ἢ τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι ὁ ἵππος του μετηνέχθη εἰς ὡρισμένον δῆμον τῆς ὁμόρου ἐκείνης ἐπαρχίας, ἐθεώρησα καλὸν νὰ γράψω εἰς προσωπικὸν φίλον μου, ἄξιον ἐμπιστοσύνης, ἵνα μὲ πληροφορήσῃ πρωτίστως, ἐὰν πράγματι ὑπάρχει ὁ ἵππος ἐκεῖ. Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας λαμβάνω ἀπάντησιν τοῦ προσώπου ἐκείνου, δι’ ἧς μὲ ἐπληροφόρει, ὅτι ὁ ἵππος, ἀκριβῶς ἢ κατὰ προσέγγισιν ὁ περιγραφόμενος, εἶχεν ἐκποιηθῆ καθ’ ὅλας τὰς νομίμους διατυπώσεις, ὡς εὑρεθεὶς περιπλανώμενος. Τοῦτο μοὶ ἐκίνησε τὴν ἀγανάκτησιν, διότι ἦτο γνωστὸν, ὅτι οὔτε περιεπλανήθη, οὔτε ἀπεμακρύνθη τοῦ τόπου τῆς διαμονῆς τοῦ κυρίου του, ἀλλ’ ὅτι ἐκλάπη. Ἦτο γνωστὸν τοῦτο οὐ μόνον εἰς τὸν ἰδιοκτήτην τοῦ ἵππου, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς περιοίκους. Ἐσκέφθημεν λοιπὸν τότε, διότι ὁ μοχλὸς τῆς ὅλης ὑποθέσεως ἦτο ὁ ἀστυνομεύων τοῦ δήμου ἐκείνου, νὰ ὑποβληθῇ μήνυσις καὶ κατ’ αὐτοῦ καὶ κατὰ παντὸς τυχὸν ὑπαιτίου, ὃν εἶχεν ἀνακαλύψει ὁ ἰδιοκτήτης. Τί δὲ προέκυψεν; Ὅτι ὁ δημιουργὸς τῆς κλοπῆς ταύτης, ὁ διευθύνας τὴν ἑταιρείαν τῶν κλεπτῶν, ἦτο ὁ δημοτικὸς ἀστυνόμος, ὅστις, ἀφοῦ παρήγγειλε εἰς τὰ ὑπ’ αὐτὸν ὄργανα τῆς ζωοκλοπῆς νὰ κλέψωσι τὸν ἵππον ἐκεῖνον, παρήγγειλεν ἐπίσης νὰ ἀφήσωσι τοῦτον ἐλεύθερον, καὶ περιπλανώμενον συνέλαβεν αὐτὸν, τὸν παρέπεμψεν εἰς τὸν εἰρηνοδίκην, ἐξεδόθησαν τὰ προγράμματα, παρῆλθον αἱ νόμιμοι προθεσμίαι, καὶ κατόπιν ἐγένετο κύριος τοῦ ἵππου ὁ ἀγοραστὴς ἀντὶ 80 ἢ 90 δραχμῶν, αἵτινες δὲν ἐπήρκεσαν οὔτε εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν ἀποζημιώσεων καὶ τῶν φυλακικῶν δικαιωμάτων. Αὐτὴ εἶναι ἡ εἰκὼν τῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν!

§54ΓΚΟΤΣΗΣ. Ναί. Ἀλλ’ ἔχομεν παραδείγματα τοιαῦτα καὶ ἐπὶ τῆς παρούσης ἀστυνομίας.

§55ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω. Ἀλλ’ ἐγὼ ἀνέφερα ἓν παράδειγμα ἐκ τῶν πολλῶν, τὰ ὁποῖα δύναταί τις νὰ ἀναφέρῃ ἐκ τῶν ἄθλων τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας.

§56Ν. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ προϊστάμενος τῆς ἀστυνομίας Ἄργους ἐπὶ ἓν ἢ δύο ἔτη, ἐξῆλθε τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων των, κερδίσας περὶ τὰς 20 χιλιάδας δραχμάς!

§57ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀνεξακρίβωτον.

§58Ν. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι λίαν ἐξηκριβωμένον παρ’ ὅλης τῆς κοινωνίας.

§59ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον ἀγνοῶ. Ἀκούονται τοιαῦται αἰτιάσεις κατὰ πολλῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Πολλοὶ δημόσιοι ὑπάλληλοι ὑπέκυψαν εἰς τὴν μομφὴν ταύτην.

§60Ν. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι βεβαιωμένον δυστυχῶς καὶ διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως.

§61ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀλιγώτερον ἐπικίνδυνον εἰς τὴν δημοσίαν τάξιν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε. Ἀλλὰ τοῦτο, ἠξεύρετε ποῦ ἔχει τὴν ἀρχήν του; Οὐχὶ ἐν τῷ προσωπικῷ τῆς ἀστυνομίας, ἀλλ’ ἀλλαχοῦ, ἐν τῷ θεσμῷ τῆς ποιμνιοβοσκῆς καὶ ἐν ἄλλοις νόμοις, οἱ ὁποῖοι χρήζουσι τροποποιήσεως. Διότι πόθεν ἐπιέσθησαν οἱ κτηνοτρόφοι; ἐκ τῆς ἀτελείας τῶν νομοθετημάτων, καὶ διὰ τοῦτο ἐπῆλθον αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα.

§62Ν. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀτέλεια τῶν προσώπων.

§63Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐκ τῆς ἀτελοῦς λειτουργίας τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης.

§64ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως καὶ ἐκ τῆς ἀτελοῦς λειτουργίας τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης. Ἐγὼ πρὸ ἡμερῶν, ἐὰν παρευρέθητε κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, εἶπον ὅτι χρήζουσι τροποποιήσεως οἱ σχετικοὶ νόμοι περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς βοσκῆς τῶν ζώων, διότι ὁμολογουμένως αὐτοὶ παρέχουσι καὶ εἰς τοὺς ἀστυνομικοὺς λαβὴν νὰ χρηματίζωνται καὶ νὰ πιέζωσι. Καὶ ἐννοῶ οὐ μόνον τοὺς ἀνωτέρους, ἀλλὰ καὶ τοὺς κατωτέρους, τοὺς ἀστυφύλακας. Τὰ πλεῖστα δὲ τῶν παραπόνων γίνονται ἐκ μέρους τῶν ποιμένων καὶ τῶν κτηνοτρόφων, καὶ οἱ κτηνοτρόφοι ὑφίστανται τὰ πάνδεινα. Βεβαίως αὐτὰ πρέπει νὰ ἐκλείψωσι καὶ δύνανται νὰ ἐκλείψωσι· ταῦτα ὅμως δὲν ἀποτελοῦσιν ἐπιχείρημα ἐναντίον τῆς βάσεως τοῦ θεσμοῦ. Καὶ ἐνῷ τὸ νομοθέτημα τοῦτο προνοεῖ περὶ τῆς διπλοφυοῦς ἢ τριπλοφυοῦς αὐτῆς, ὡς εἶπον, ἀστυνομικῆς διοικήσεως, ἐνῷ δὲν ἀντικαθιστᾷ ἓν σύστημα πλῆρες καὶ ἑνιαῖον δι’ ἑτέρου ἑνιαίου συστήματος, ἐναρμονίως δυναμένου νὰ λειτουργήσῃ εἰς τὴν χώραν, διὰ νὰ δικαιολογηθῇ ἡ διατήρησις ἐν 35, νομίζω, δήμοις τοῦ Κράτους, τοῖς καὶ μεγαλειτέροις, τοῦ καθεστῶτος τοῦ ἀστυνομικοῦ, ἀναφέρεται ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει καὶ ὅτι «ἐλήφθη πρόνοια, ὅπως περιβληθῶσι δι’ ἐγγυήσεων τὰ τοῦ θεσμοῦ τούτου, ὥστε νὰ καταστήσωσι τοὺς διοικοῦντας τὰ τῆς ἀστυνομίας ἀκριβεῖς τῶν νόμων ἐκτελεστάς, διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι ὑποβάλλει αὐτοὺς (ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου) διὰ πᾶσαν παράβασιν τῶν νόμων εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν πολιτικῶν δικαστηρίων», — ἴσως ἤθελεν ἐνταῦθα νὰ εἴπῃ «τῶν κοινῶν ποινικῶν δικαστηρίων» κυριολεκτικώτερον, — «ἀλλ’ ὑποβάλλει αὐτοὺς καὶ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ἐπιτήρησιν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῶν Νομαρχῶν.» Ἀλλ’ ἐρωτῶ, εἶναί τι νέον τοῦτο; Εἰσάγετε νέαν διάταξιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, διὰ τῆς ὁποίας οἱ ὑπηρετοῦντες ἐν ταῖς διοικητικαῖς ἀστυνομίαις ἀξιωματικοὶ θὰ ὑποβάλλωνται εἰς τοιούτους περιορισμοὺς; Μήπως τοιαύτη διάταξις, ἀκριβῶς ὁμοία, δὲν ὑπάρχει καὶ ἐν τῷ κειμένῳ τοῦ κρατοῦντος συστήματος; Ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον 24 τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ὅπερ εἶναι πιστὴ ἀντιγραφὴ τοῦ ἰσχύοντος νόμου: «Πάντες οἱ ἀστυνόμοι καὶ οἱ ἐκτελοῦντες ἀστυνομικὰ καθήκοντα ὁπλῖται ὑπάγονται εἰς τὰ τακτικὰ ποινικὰ δικαστήρια διὰ πᾶσαν ἀξιόποινον πρᾶξιν, ἐκτὸς τῶν πλημμελημάτων καὶ κακουργημάτων τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ βʹ τμήματος τοῦ τετάρτου βιβλίου τοῦ νόμου ΦΥΒʹ τῆς 19 Μαΐου 1860 περὶ στρατιωτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ νόμου ΑΨΞΕʹ τῆς 28 Μαΐου 1887.» Καὶ μήπως ἤδη δὲν διατελοῦσιν ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν; Δὲν βλέπω λοιπὸν, τί νέον προσεθέσατε. Ἄρα ἀναγνωρίζετε, ὅτι, ἵνα τηρηθῇ ἡ ἀσφάλεια καὶ ἡ δημοσία τάξις εἰς τὸ Κράτος, ἔχετε ἀνάγκην τοῦ θεσμοῦ, τὸν ὁποῖον καταδικάζετε. Τὸ πλεῖστον ὅμως τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου οὐδὲν ἕτερον εἶναι ἢ ἀντιγραφὴ τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἐπὶ πλέον δὲ διατηρεῖται τὸ καθεστὼς ὁλόκληρον. Ὡς εἶπον πρὸ ὀλίγου, ἐὰν ἔπταισεν ὁ θεσμὸς κατά τι, ἔπταισε κατὰ τοῦτο, ὅτι τὰ ὄργανα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας δὲν ἐξελέγοντο μετὰ τῆς προσηκούσης προσοχῆς. Ἡ τάξις τῶν ἀστυφυλάκων καὶ τῶν κατωτέρων βαθμοφόρων καὶ τῶν χωροφυλάκων δὲν ἀπετελεῖτο ἐκ καταλλήλων προσώπων. Καὶ πῶς δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι πταίει ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, ὅταν δὲν ἐλήφθη μέριμνα παρὰ τῶν Κυβερνήσεων, ὅπως πᾶσαι αἱ ἀστυνομικαὶ θέσεις πληρῶνται ὑπὸ ἀξιωματικῶν, ἀλλ’ εὐρύταται περιφέρειαι διοικοῦνται ἀστυνομικῶς ὑπὸ ὑπαξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς; Καὶ ὡς παράδειγμα ἀναφέρω τοὺς δήμους Ψωφίδος, Ἡραίας καὶ Ἐλευσῖνος τῆς Γορτυνίας, οἵτινες ἔχουσιν ἀστυνόμους ὑπαξιωματικούς. Ἀλλὰ, Κύριοι, τὸ σπουδαιότερον ζήτημα, ὅπερ πρέπει ν’ ἀπασχολήσῃ ἡμᾶς ἐν τῇ προκειμένῃ συζητήσει, εἶναι, ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν μικρῶν δήμων τοῦ Κράτους θὰ μείνωσιν ἄνευ ἀστυνομίας. Καὶ τότε φθάνομεν εἰς τὴν ἐντελῆ ἀνυπαρξίαν ἀστυνομίας. Ἐπιτρέπει μὲν τὸ ἄρθρον 5 τὴν λῆψιν ἀστυφυλάκων ἐκ τοῦ σώματος τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, ἐκ τοῦ ἀποθεματικοῦ κεφαλαίου τῶν ἀστυφυλάκων, ἀλλὰ τὸ δῶρον εἶναι ἄδωρον, διότι ὑποχρεοῦμεν τοὺς δήμους αὐτοὺς νὰ καταβάλλωσι τὸ ἥμισυ τῶν ἐξόδων. Δὲν ἀγνοεῖτε δὲ, ὅτι ὑπάρχουσι καί τινες δῆμοι, οἵτινες οὐδὲ εἰς τὰς δαπάνας τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσι, καὶ περὶ τούτων προὐνόησεν ὁ νόμος τῆς 24 Μαρτίου 1900, ὅστις διὰ τοῦ ἄρθρου 11 ἀπαλλάσσει αὐτοὺς τῆς εἰσφορᾶς διὰ τὰ ἔξοδα τῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως. Καὶ ὅμως σήμερον ἐρχόμεθα νὰ ἐπιβαρύνωμεν αὐτοὺς διὰ τῶν δαπανῶν τούτων, καὶ δὲν προσφερόμεθα τοὐλάχιστον ν’ ἀποδώσωμεν εἰς αὐτοὺς ὅ,τι ὀφείλομεν ν’ ἀποδώσωμεν, ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ πρόστιμα τῶν πταισμάτων θεσπίζομεν νὰ εἰσάγωνται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, καὶ καταδικάζομεν οὕτω αὐτοὺς τοὺς ἀτυχεῖς δήμους, οἵτινες εἶναι ἄξιοι μείζονος προστασίας, διότι λόγῳ τῆς ἀνατροφῆς τῶν κατοίκων καὶ τῶν κακῶν ἕξεων αὐτῶν ἔχουσιν ἀνάγκην δραστηριωτέρας ἀστυνομίας, τοὺς καταδικάζομεν, λέγω, εἰς τὸ νὰ μὴ ἔχωσι προστασίαν τῆς περιουσίας αὐτῶν, τῆς τιμῆς καὶ τῆς ζωῆς των. Ἀλλ’ ἴσως εἴπῃ τις, ὅτι τότε τὰ καθήκοντα τὰ ἀστυνομικὰ θέλουσι πάλιν ἐκτελεῖ ὑπαξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς. Καὶ περὶ τούτου ἤκουσα προχθὲς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καταδικάζοντα τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, διότι τὰ κατώτερα ὄργανα τῆς ἀστυνομίας ἐκτρέπονται εἰς πράξεις προσβαλλούσας τὴν ἰδιωτικὴν περιουσίαν, καταγίνονται εἰς ὀρνιθοφαγίαν καὶ χοιριδιοφαγίαν. Ἀλλὰ τί θὰ συμβῇ, ὅταν ἐκλείψῃ πᾶν ἴχνος ἀστυνομίας ἀπὸ τοὺς ἀπόρους δήμους; Μήπως ὑπὸ τὸ εἰσαγόμενον σύστημα οἱ ἄνδρες τῆς χωροφυλακῆς δὲν θὰ ἦναι τεταγμένοι εἰς τὴν τήρησιν τῆς τάξεως; Κατὰ τί μεταβάλλεται τὸ σύστημα; Μάστιξ ἐθεωροῦντο τέως οἱ ὑπαξιωματικοὶ ἀστυνόμοι, καὶ τούτοις διατηροῦμεν καὶ ἤδη. Οὐδόλως βελτιοῦται ἡ κατάστασις. Λέγω δὲ, ὅτι ἐλλείψει πάσης ἀστυνομικῆς ἀρχῆς εἰς τοὺς μικροὺς δήμους θὰ ἐγείρῃ θρασεῖαν κεφαλὴν τὸ ἔγκλημα, θ’ ἀναπτυχθῇ ἡ φυγοδικία καὶ θὰ φθάσῃ μέχρι τῆς λῃστείας, θὰ εὑρεθῇ δὲ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην ν’ ἀποστέλλῃ στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα χάριν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Ἀλλὰ μήπως καὶ ταῦτα δὲν καταπιέζουσι τὸν λαόν;

§65ΚΥΡΙΑΚ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ σήμερον τὰ στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα καταδιώκουσι τοὺς λῃστάς.

§66ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἤρχισε λειτουργοῦσα ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, ἔχομεν παραδείγματα συλλήψεως φυγοδίκων καὶ λῃστῶν ὑπὸ ἀξιωματικῶν ἀστυνόμων. Καὶ ἀναφέρω τὸ παράδειγμα τῆς συλλήψεως τοῦ Πανοπούλου ἐν Πάτραις. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου ἐπίσης ὁ Τσεκερὲς συνελήφθη τῇ συνδρομῇ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ὡσαύτως καὶ ἕτεροι λῃστοφυγόδικοι, ὡς ὁ Ἀβραμέας κλπ.

§67ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα τῆς Κυπαρισσίας ἐξεδίωξαν τοὺς φυγοδίκους ἐκ τῆς ἐπαρχίας.

§68ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο εἶναι λαμπρὸν κατόρθωμα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἐὰν ἐγένετο. Ὅτε δὲ ὑπῆρχε καὶ τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς, δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία ἔφερεν ἀγαθοὺς καρποὺς, ἐνῷ σήμερον, ὡς ἔχει, ἠκρωτηριασμένη δὲν δύναται νὰ παραγάγῃ τι ἀγαθόν. Θὰ ἐπέλθωσι δὲ χείρονα κακὰ διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ συστήματος τῆς μικτῆς ἀστυνομίας.

§69ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καιρὸς εἶναι νὰ διακόψωμεν.

§70Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰς 9½ νὰ ἐπανέλθωμεν, κύριε Πρόεδρε.

§71Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἐπανέλθωμεν τῇ 9ῃ καὶ 30′.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς 9½. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 καὶ 30′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 καὶ 25′ μ. μ.)

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις! Ὑπάρχει ἀντίρρησις;

§74ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις, ἀλλ’ ἤθελον παρακαλέσει ὑμᾶς, ἵνα παρακαλέσητε τὰ μέλη τῆς πλειονοψηφίας νὰ ἔρχωνται ἐνωρίτερον, διότι ἡμεῖς ἐρχόμεθα ἀπὸ τῆς ἐνάτης καὶ ἡμισείας, ἤδη δὲ παρατηρῶ, ὅτι, καίτοι ἡ ὥρα εἶναι 10½, μόνον 37 Βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως εὑρίσκονται ἐν τῇ αἰθούσῃ. Αὔριον δὲ θὰ καταγγείλῃ πάλιν ἡμᾶς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι κωλυσιεργοῦμεν.

§75Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§76Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὄχι· εἶναι ἀπαρτία.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§78ΣΤΑΗΣ. Δὲν γίνεται ἔνστασις, κύριε Πρόεδρε.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου.

§80Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Βεβαίως, διότι ἔγεινεν ἔνστασις.

§81Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀποσύρω τὴν ἔνστασιν.

§82ΣΤΑΗΣ. Δικαίωμα τοῦ ὑποβαλόντος εἶναι νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ἔνστασιν.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (πρὸς τὸν Γραμματέα, ἀρξάμενον τῆς ἀναγνώσεως τοῦ καταλόγου). Ἀφήσατε. Ὁ κύριος Πονηρόπουλος παρακαλεῖται νὰ συνεχίσῃ τὸν λόγον του.

§84ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Συνεχίζων, Κύριοι, τὴν διακοπεῖσαν ὁμιλίαν μου, καὶ δὴ ἐπὶ τοῦ θέματος, ὅτι ἐν τοῖς ἀπόροις δήμοις δὲν θὰ ὑπάρχῃ οὔτε σκιὰ ἀστυνομίας, θὰ ὑπάρχῃ ὀνόματι μόνον ἀστυνομία καὶ οὐχὶ πράγματι, δὲν δύναμαι ἢ νὰ μνησθῶ καὶ τῶν γνωμῶν, ἃς ἄλλοτε ἐξήνεγκε μετὰ τῆς χαρακτηριζούσης αὐτὸν δεξιότητος καὶ εὐγλωττίας ὁ ἀξιότιμος κ. ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς καὶ νῦν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργός. Ἰδού, Κύριοι, τί ἔλεγεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ὁ ἀξιότιμος κ. Καραπᾶνος,—διότι ἀκριβῶς καὶ τότε συνεζητεῖτο νομοσχέδιον παρεμφερὲς πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν, τὸ νομοσχέδιον δηλαδὴ τὸ εἰσαχθὲν κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1896, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐν τισι μὲν δήμοις τοῦ Κράτους καθιεροῦτο τὸ σύστημα τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, ἐν ἑτέροις δὲ δήμοις ἀφίετο ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία, χωρὶς νὰ λαμβάνηται πρόνοια καὶ περὶ ἀνακουφίσεως τῶν δήμων τούτων, ἢ περὶ ἀπαλλαγῆς αὐτῶν ἀπὸ τῶν εἰσφορῶν, ἃς ὑποχρεοῦνται κατὰ τὸ νῦν ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον νὰ παρέχωσιν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον (ἀναγινώσκει): «Κ. Καραπᾶνος. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξηγηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως ἐν τῇ δευτέρᾳ ἀναγνώσει συζητήσωμεν μᾶλλον ἐν γνώσει περὶ τῆς εἰσφορᾶς, τὴν ὁποίαν εἰσπράττει τὸ Κράτος παρὰ τῶν δήμων, διότι κατὰ τὸ ἄρθρον 2, ἐν οἷς δήμοις δὲν συνιστᾶται στρατιωτικὴ ἀστυνομία οἱ ἀστυνόμοι ἐκλέγονται παρὰ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου κατὰ τὸν νόμον τῆς 7 Μαρτίου 1891. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου θὰ ὑπάρχῃ καὶ ἡ χωροφυλακὴ, ἥτις κατὰ τὸν ψηφιζόμενον νόμον θὰ στέλλῃ δύναμιν ἀνάλογον τῶν ἀναγκῶν τοῦ δήμου. Θὰ ἔχωμεν λοιπὸν ἀντίθεσιν καθηκόντων· ἀφ’ ἑνὸς ὁ ἀστυνόμος, τὸν ὁποῖον θὰ ἐκλέγῃ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, ἀφ’ ἑτέρου οἱ χωροφύλακες μετὰ τοῦ ἐνωμοτάρχου. Ὁ ἐνωμοτάρχης, κατὰ τὸ πνεῦμα τῆς διατάξεως θὰ διατελῇ ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ ἀστυνόμου, τοῦ ἐκλεχθησομένου παρὰ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου (ὡς νῦν θὰ ὑπάρχωσιν ἀστυφύλακες ὑπὸ τοὺς δημοτικοὺς ἀστυνόμους). «Δύναται νὰ φαντασθῇ τις τὸ παράχορδον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπέλθῃ...». Ἐπὶ τῇ ἀπαντήσει τότε τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς εἰσφορᾶς τῶν δήμων διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ἀστυνομίας, ὅτι ἡ εἰσφορὰ αὕτη παύει, ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς προστίθησι τὰ ἀκόλουθα: «Ἐγὼ εἶπον, ὅτι πλὴν τῆς διοικητικῆς ἀταξίας καὶ τῆς στρατιωτικῆς ὑπάρχει καὶ ἀντίφασίς τις ὑπὸ οἰκονομικὴν ἔποψιν. Ἐξ ὅσων ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπήντησεν ἐξάγω τὸ συμπέρασμα, ὅτι οἱ μὲν εὔποροι δῆμοι ἀπαλλάσσονται πάσης δαπάνης καὶ εἰσφορᾶς χάριν τῆς ἀστυνομίας, διότι τὴν συντήρησιν τῆς ἀστυνομίας ἀναδέχεται τὸ Κράτος, οἱ πτωχοὶ ὅμως δῆμοι μένουσιν ἐπιβεβαρημένοι μὲ τὴν δαπάνην τὴν ἀστυνομικήν. Διότι αὐτοί, ἀπολαμβάνοντες τὸ ἀγαθὸν τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, πληρώνουσιν αὐτοὶ τοῦτο, πληρώνοντες τὸν ἀστυνόμον καὶ τὰ ἐνοίκια τοῦ ἀστυνομικοῦ καταστήματος καὶ τὸν φωτισμὸν κλπ. Νομίζω ὅτι τοῦτο ὑπὸ οἰκονομικὴν ἔποψιν ἔχει τι τὸ ἄδικον, ἵνα μὴ εἴπω ἄλλο τι. Δὲν ἐννοῶ ποία ἡ σκέψις, ἡ ὁποία ἐπεκράτησε· διότι βεβαίως, ἐὰν πρόκειται δῆμος τίς ν’ ἀποκτήσῃ τὴν δημοτικὴν ἐλευθερίαν, ἀξίζει νὰ τὴν πληρώσῃ, ἀλλὰ διατὶ νὰ μὴ πληρώσῃ ταύτην καὶ ὁ εὔπορος δῆμος; Τὸ νομοσχέδιον ἐν τῇ διατάξει ταύτῃ περιέχει τι τὸ ἄδικον, καὶ πρέπει νὰ εὑρεθῇ συνδυασμός τις διὰ τὴν παρουσιαζομένην ἀδικίαν....» Ὥστε ἀμφότερα τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἠρευνήθησαν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην, εἶναι καὶ σήμερον ἐρευνητέα. Διότι καὶ ὑπὸ διοικητικὴν ἔποψιν καὶ ὑπὸ διοικητικὴν εὐταξίαν, ὡς καὶ ὑπὸ οἰκονομικὴν ἔποψιν, εὑρισκόμεθα καὶ σήμερον εἰς ἣν μοῖραν εὑρισκόμεθα καὶ τότε. Τότε ὑπηρέτουν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῶν δημοτικῶν ἀστυνόμων οἱ χωροφύλακες, σήμερον θὰ ὑπαχθῶσι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νομοσχεδίου ὑπ’ αὐτοὺς οἱ ἀστυφύλακες. Καὶ τότε ἠγέρθη ἡ αἰτίασις κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τηρηθῇ ἡ πειθαρχία, διότι ἐκτὸς τῶν ἄλλων δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ ἐφαρμοσθῶσι καὶ αἱ διατάξεις τῆς στρατιωτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας κατὰ τῶν ὑφισταμένων ὀργάνων, τῶν ἀπειθούντων ἢ ἐξυβριζόντων τυχὸν προϊστάμενον αὐτῶν. Καὶ τώρα τὸ αὐτὸ δύναται νὰ ἐπαναληφθῇ. Καὶ ἐπειδὴ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀντέταξε τότε, ὅτι πάντες οἱ δῆμοι τοῦ Κράτους εἶναι ἄποροι, ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ δῆμος Ἀθηναίων καὶ αὐτὸς ὁ δῆμος Πατρέων δὲν εὑρίσκεται ἐν εὐπορίᾳ, ὡς νομίζεται, ἐπέρχεται ἡ ἑξῆς ἀπάντησις τοῦ κ. ἐξ Ἄρτης Βουλευτοῦ (ἀναγινώσκει): «Ὅσον καὶ ἂν ἦναι ἄπορος ὁ δῆμος Ἀθηναίων ἢ Πατρέων, εἶναι εὐπορώτερος τοῦ δήμου Κοθωνίων ἢ Παρακαμπυλίων. Βεβαίως ὁ δῆμος ὁ μὴ ἔχων ἔσοδα εἶναι ἀπορώτερος τοῦ ἔχοντος καὶ δαπανῶντος πολλά. Ἀλλὰ σήμερον εἰσάγομεν νέον σύστημα, διὰ τοῦ ὁποίου δὲν συγκατατιθέμεθα νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς δήμους δημοτικὴν ἀστυνομίαν. Ἀφαιροῦμεν μέρος τῶν ἐλευθεριῶν τῶν δήμων εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, καὶ δίδομεν τοῦτο εἰς τὰ χωρία. Ἀλλὰ πῶς τὸ δίδομεν; Δὲν τὸ δίδομεν πλῆρες, διότι δὲν τοὺς ἀφίνομεν ἐλευθέρους νὰ διαχειρίζωνται τὰ τῆς ἀστυνομίας, ἀλλ’ ἐπιβάλλομεν νὰ διαχειρίζωνται αὐτὰ διὰ δημοσίας δυνάμεως, διὰ τῆς χωροφυλακῆς.» Ἀκριβῶς αὐτὸ δύνασθε, κύριε ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργέ, νὰ παρατηρήσητε καὶ σήμερον, ὅτι πλεῖστοι δῆμοι τοῦ Κράτους θὰ μένωσι μὲ σκιὰν ἀστυνομίας, καὶ θὰ ἔχωμεν ὡς ἀποτέλεσμα, ἢ τὴν πλήρη ἀναρχίαν, τὴν πλήρη διασάλευσιν τῆς δημοσίας τάξεως ἐν τοῖς δήμοις ἐκείνοις, ἢ τὴν κατ’ ἀνάγκην ἀντικατάστασιν τῶν ἐλλειπόντων ἀστυνομικῶν ὀργάνων δι’ ὀργάνων τῆς χωροφυλακῆς, τὰ ὁποῖα θὰ καταστῶσιν ἔτι χειροτέρα μάστιξ παρ’ ὅ,τι εἶναι σήμερον τὰ ὄργανα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας.

§85Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Εἴπετε ὅτι κατὰ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον εἰς τοὺς δημοτικοὺς ἀστυνόμους θὰ ὑπάγωνται καὶ οἱ ἐνωμοτάρχαι τῆς χωροφυλακῆς. Ὑπάρχει τοιαύτη διάταξις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ;

§86ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀστυφύλακες, εἶπον.

§87Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Φρονεῖτε ὅτι δὲν θὰ ὑπακούωσιν οἱ στρατιῶται εἰς αὐτούς;

§88ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Διότι ὑπόκεινται μόνον εἰς τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν αὐτῶν, καὶ εἰς τὴν χαλαρὰν πειθαρχίαν, τὴν ὁποίαν παρέχουσιν οἱ πολιτικοὶ νόμοι, οὐχὶ ὅμως καὶ εἰς τὴν αὐστηρὰν πειθαρχίαν τὴν στρατιωτικήν.

§89Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Φρονεῖτε ὅτι σήμερον εἰς τοὺς ἀστυνόμους δὲν εἶναι ὑπόχρεοι νὰ ὑπακούωσιν οἱ στρατιῶται;

§90ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί. Ἀλλὰ δὲν ἀγνοεῖτε ὅτι σήμερον, ἐὰν ὁ κατώτερος ἐξυβρίσῃ τινὰ ἀνώτερον, ἔχει νὰ δώσῃ λόγον, δυνάμει τῶν διατάξεων τῆς στρατιωτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας, αἱ ὁποῖαι, οὖσαι αὐστηρότεραι, θὰ τιμωρήσωσιν αὐτὸν αὐστηρότερον. Ποία ἡ σχέσις μεταξὺ ἀστυφύλακος καὶ πολιτικοῦ ἀστυνόμου, ἀφίνω εἰς ὑμᾶς νὰ κρίνητε. Διότι καλλίτερον ἐμοῦ γνωρίζετε, ὅτι δὲν θὰ ἦναι ἡ εὐπείθεια τόσον μεγάλη, ὅσον ἡ στρατιωτική, διότι θὰ ἀσκῇ ἐξουσίαν πολιτικήν, θὰ δύναται νὰ ἐπιβάλλῃ εἰς αὐτοὺς ἢ τὴν ποινὴν τῆς ἐπιπλήξεως, ἢ τὴν τοῦ προστίμου, πέραν ὅμως τούτου δὲν θὰ δύναται νὰ ἀσκῇ πειθαρχικὴν ἐξουσίαν. Καὶ ἐγὼ, Κύριοι, φρονῶ, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, μετὰ τὴν ἐξάρθρωσιν, τὴν ὁποίαν ὑπέστη διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς, δὲν ἀποτελεῖ τὸ ἰδεῶδες, ὅτι ἐν πολλαῖς καὶ αὐτὴ ἠστόχησεν, ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην νέου συστήματος, καὶ σύστημα τοιοῦτον δὲν ὤκνησεν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. ἐκ Κερκύρας πολιτευτοῦ καὶ σεβαστοῦ μοι ἀρχηγοῦ νὰ ὑποβάλῃ, ἀλλ’ ἀτυχῶς τὸ σύστημα τοῦτο δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἕνεκα λόγων οἰκονομικῶν. Ἔχομεν ἀνάγκην συστήματος πλήρους, ἑνιαίου, οὐχὶ ψηφιδωτοῦ, ὡς παρίσταται τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον, συστήματος δυναμένου νὰ παγιώσῃ τὴν δημοσίαν τάξιν, καὶ ἐν πολλοῖς νὰ προαγάγῃ αὐτὴν καὶ τὴν εὐημερίαν τοῦ λαοῦ. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν δυνάμεθα τοιοῦτον σύστημα νὰ εἰσαγάγωμεν, εἴτε ἕνεκα λόγων οἰκονομικῶν, εἴτε ἕνεκα ἄλλων λόγων, βεβαίως πρέπει νὰ προκρίνωμεν τὸ ὑπάρχον σύστημα, τὸ ὁποῖον εἶναι μὲν κακὸν, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν κρεῖσσον, ἵνα θέσωμεν εἰς ὑποκατάστασιν αὐτοῦ, δὲν πρέπει νὰ τὸ καταργήσωμεν. Ἐλπίζω ὅτι καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἐπαναλάβῃ τὸ πείραμα, τὸ ὁποῖον δὶς ἐπανελήφθη κατὰ τὸ 1896, ἀπεύχομαι δὲ, τοιοῦτον σύστημα, οἷον προβάλλεται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, νὰ ἔλθῃ εἰς ἐφαρμογήν. Ἄς ἀναμείνωμεν, ἵνα βελτιουμένων τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, ἵνα ἐξευρεσκομένων πόρων πλειοτέρων, ἐπιτύχωμεν σύστημα ἀρτιώτερον, εἴτε ἐφαρμόζοντες τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν καὶ βελτιοῦντες αὐτὴν, καθ’ ὁλοκληρίαν ὅμως, εἴτε εἰσάγοντες σύστημα ἴδιον ἀστυνομίας ὠργανωμένης, μὲ διευθυντὰς καὶ πρόσωπα ἐκπεπαιδευμένα ἀστυνομικῶς. Διότι δὲν πρέπει νὰ ἀγνοῶμεν, Κύριοι, ὅτι τὸ ἀστυνομεῖν δὲν εἶναι ἔργον οὔτε τῶν στρατιωτικῶν βεβαίως, ἀλλ’ οὔτε καὶ παντὸς τυχόντος, τὸν ὁποῖον θὰ λάβωμεν ἐκ τῶν ὁδῶν διὰ τῆς προτάσεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, διὰ τοῦ διορισμοῦ τοῦ δημάρχου, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἐξ αὐτῶν ἀκόμη, δύναταί τις εἰπεῖν, τῶν ἐπιστημόνων. Ἀπαιτοῦνται ἰδιοφυΐαι ἀτομικαὶ καὶ παίδευσις εἰδικὴ διὰ τὰ πολλαπλᾶ καθήκοντα τῆς ἀρχῆς ταύτης. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι ἀκολουθοῦντες τὸ ἀρχαῖον λόγιον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ κινῶμεν κακὸν εὖ κείμενον, ὀφείλομεν νὰ μὴ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§91Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, μετὰ τὴν λαμπρὰν ὁμιλίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας πολιτευτοῦ καὶ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, νομίζω ὅτι δὲν δύναταί τις νὰ προσθέσῃ τι ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἐγὼ λοιπὸν θὰ περιορισθῶ νὰ ὁμιλήσω μόνον ἐφ’ ὅσον σχετίζεται τοῦτο μετὰ τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος. Βεβαίως δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις καθαρῶς ἐζήτει, ἵνα οἱ ἀξιωματικοὶ ἀποχωρισθῶσιν ἐντελῶς ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐπανέλθωσιν εἰς τὸ στράτευμα. Θὰ ἐθεώρουν τοῦτο ὡς μίαν ἰδέαν περὶ τῆς ὀργανώσεως τοῦ στρατεύματος, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν πρέπει ἀπολύτως νὰ ἀσχολῶνται εἰς ἀλλότρια τοῦ ἐπαγγέλματός των. Ἀλλ’ εἶμαι ἐναντίος τοῦ μικτοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἡ τοιαύτη ἀρχὴ δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν, καθόσον δὲν καταργεῖται ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία ἐν γένει, διατηρεῖται ἐν μέρει εἰς 35 περίπου ἀστυνομίας, εἰς τὰς ὁποίας κατὰ τὸ νομοσχέδιον θὰ ὑπηρετῶσιν ἀξιωματικοὶ ὅλων τῶν ὅπλων· συνεπῶς περὶ τοὺς 60 ἢ 70 ἢ καὶ 80 ἀξιωματικοὶ θὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν. Κατ’ ἀκολουθίαν οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν θὰ ἀσχολῶνται μόνον εἰς τὰ τοῦ ἐπαγγέλματός των, ἀλλὰ θὰ ἀσχολῶνται καὶ εἰς ἀλλότρια. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἅπαξ ἐτέθη ἡ ἀρχὴ αὕτη, ἄς ἴδωμεν, ἂν εἶναι συμφέρον νὰ καταργηθῇ ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, ἢ ἂν δὲν εἶναι συμφέρον, τοὐναντίον, καὶ πρὸς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς τὸ συμφέρον ἐν γένει αὐτοῦ ἀκόμη τοῦ στρατεύματος, νὰ διατηρηθῇ ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία. Καὶ ἐγὼ μόνον ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν θὰ ὁμιλήσω. Κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ, τὸν ἰσχύοντα, κύριοι Βουλευταὶ, τὸ πεζικὸν ἀποτελεῖται ἀπὸ 10 συντάγματα, ὡς δὲ λέγει ὁ ὀργανισμὸς, ἕκαστον σύνταγμα ἀποτελεῖται ἀπὸ 2 τάγματα, τὸ 3ον δὲ τάγμα ἀποτελεῖται μόνον ἀπὸ τὰ στελέχη. Θὰ σᾶς εἴπω δὲ τὰ στελέχη ἑνὸς μόνου τάγματος, καὶ ἐξ αὐτῶν θὰ ἴδητε τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν, οἵτινες εἶναι ἄνευ ὑπηρεσίας εἰς τὸ πεζικόν. Ἕκαστον τάγμα ἀποτελεῖται ἀπὸ ἕνα ταγματάρχην, ἀπὸ 5 λοχαγοὺς, 5 ὑπολοχαγοὺς, 8 ἀνθυπολοχαγοὺς καὶ 2 ἀνθυπασπιστάς. Ὥστε τὰ 10 αὐτὰ τάγματα περιλαμβάνουσι 10 ταγματάρχας, 50 λοχαγοὺς, 50 ὑπολοχαγοὺς, 80 ἀνθυπολοχαγοὺς καὶ 20 ἀνθυπασπιστάς, ἤτοι τὸ ὅλον 210 βαθμοφόρους, οἵτινες οὐδεμίαν ἀπολύτως ἔχουσιν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατεύματι, διότι κατὰ τὸν νόμον αὐτοὶ μόνον ὑπάρχουσιν ὡς στελέχη.

§92ΓΚΟΤΣΗΣ. Νὰ καταργηθῶσι τότε.

§93Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Νὰ ἐξακολουθήσω, καὶ τὰς ἰδέας σας τὰς ἀναπτύσσετε κατόπιν. Ἄλλως τε ἐγὼ θὰ ἐξετάσω καὶ τὸ ζήτημα, ἂν πρέπει νὰ καταργηθῶσιν ἢ νὰ αὐξηθῶσιν. Ἐννοεῖται ὅτι θὰ ἐθεωρεῖτο, ὅτι ὀργανισμὸς περιέχων στελέχη τόσον πολυάριθμα, οἷα σᾶς ἀνέφερα, εἶναι πολυτελὴς καὶ πολυδάπανος καὶ ἄσκοπος ἴσως διὰ μικρὸν ἔθνος καὶ οὐχὶ εὔρωστον οἰκονομικῶς, ὡς εἶναι ἡ Ἑλλάς· ἀλλ’ ὅτε ὁ τοιοῦτος ὀργανισμὸς συνετάχθη, ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔπρεπε νὰ ὑποστῇ καὶ θυσίας, ἐὰν θέλῃ νὰ ἔχῃ ἀξιόμαχον στρατιωτικὴν δύναμιν. Δὲν δύναται δὲ νὰ ἔχῃ ἀξιόμαχον στρατιωτικὴν δύναμιν, ἐὰν δὲν ἔχῃ στελέχη ἐπαρκῆ, ὥστε ἐν ὥρᾳ ἀνάγκης νὰ παρατάσσῃ στρατὸν ἀξιόμαχον· ἐγὼ δὲ φρονῶ, ὅτι οὔτε αὐτὸς ὁ ὑπάρχων ὀργανισμὸς ἐπαρκεῖ, διότι περιέχει στελέχη διὰ 38 μόνον τάγματα πεζικοῦ, καὶ βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νομίζῃ τις, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐπαρκεῖ, ἐὰν δύναται νὰ παρατάξῃ 33,000 μόνον πεζικοῦ, ὅταν εἰς τὸν τελευταῖον πόλεμον ἡ Τουρκία εἶχεν 130 τάγματα πεζικοῦ· ἠδύνατό τις μάλιστα νὰ ὑποθέσῃ, ἢ μᾶλλον νὰ θεωρήσῃ ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ Ἑλλὰς πρέπει εἰς τὸν νέον ὀργανισμὸν, τὸν ὁποῖον θὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ, νὰ σκεφθῇ περὶ αὐξήσεως τῶν στελεχῶν, διότι ἡ Ἑλλὰς δέον νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τοὐλάχιστον πρέπει νὰ δύναται νὰ παρατάξῃ 60,000 πεζικοῦ. Ὁ τελευταῖος πόλεμος ἀπέδειξε τὴν ἀνεπάρκειαν τῶν παραταχθεισῶν δυνάμεων.

§94Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον τὴν ἀνεπάρκειαν;

§95Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ ἀφήσατε νὰ ἐξηγήσω ἐντελῶς. Δύνασθε κατόπιν νὰ ἔλθητε νὰ ἐξηγήσητε τὰς ἰδέας σας. Διατὶ μὲ διακόπτετε; Δὲν σᾶς εἶπον περὶ προβιβασμῶν, κύριοι Βουλευταί. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι καλλίτερον εἶναι νὰ τὸν διαλύσητε αὐτὸν τὸν στρατὸν, οὔτε προβιβασμοὺς οὔτε τίποτε νὰ ἔχητε, καὶ νὰ γίνωμεν ἓν γεωργικὸν καὶ βιομηχανικὸν ἔθνος, ἀλλὰ θ’ ἀφήσωμεν τότε τὰ ἀπαράγραπτα δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἔχει ὁ Ἑλληνισμὸς νὰ διεκδικήσῃ. Ἐὰν ὅμως ἔχωμεν δικαιώματα νὰ διεκδικήσωμεν, πρέπει νὰ σκεφθῶμεν περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ τὰ διεκδικήσωμεν.

§96ΓΚΟΤΣΗΣ. Παρεγράφησαν.

§97Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Δὲν παρεγράφησαν. Τοιαῦτα δικαιώματα οὐδέποτε παραγράφονται ἐθνικῶς. Λοιπόν, ἐὰν ἔχωμεν τοιαύτας ἰδέας περὶ ὀργανισμοῦ, ἐννοεῖται ὅτι, ἔχων τις ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ γλίσχρα μέσα τῆς χώρας καὶ τὴν μὴ οἰκονομικὴν εὐρωστίαν αὐτῆς, ἠδύνατο νὰ σκεφθῇ, ὅτι, καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, ἔπρεπε νὰ ἐπινοηθῇ, ὥστε ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς — ἀριθμὸς μέγας — τῶν ἀξιωματικῶν νὰ δύναται ν’ ἀπασχολῆται, καὶ νὰ μὴ κατατρίβεται ἐν τῇ ἀργίᾳ, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὸ Κράτος νὰ μὴ μισθοδοτῇ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εἰς οὐδὲν καταγίνονται καὶ εἰς οὐδὲν δύνανται νὰ καταγίνωνται. Ἀφοῦ σήμερον δὲν ὑπάρχῃ ἐπαρκὴς ἀριθμὸς στρατιωτῶν διὰ τὰ ἤδη ὑπάρχοντα 20 τάγματα πεζικοῦ, — διότι, ἂν μεταβῆτε εἰς τοὺς στρατῶνας, θὰ ἴδητε τάγματα, τῶν ὁ ἀριθμὸς τῶν στρατιωτῶν ἑκάστου λόχου δὲν ὑπερβαίνει τοὺς 30 ἄνδρας, καὶ εἰς τὰ ὁποῖα ὁ ὅλος ἀριθμὸς τῶν στρατιωτῶν δὲν ἀποτελεῖ οὔτε τὴν δύναμιν ἑνὸς λόχου, — τί θὰ γείνῃ ἤδη διὰ τοὺς ἀξιωματικούς, τοὺς ὁποίους θ’ ἀνακαλέσητε, καταργουμένης τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, καὶ τῶν ὁποίων ὁ ἀριθμὸς ἀνέρχεται εἰς 210, (οἵτινες μεταβαίνοντες εἰς τὸν στρατὸν δὲν θὰ ἔχωσι τί νὰ πράξωσι; Σήμερον τί γίνεται εἰς τοὺς στρατῶνας; Ἔρχονται οἱ λοχαγοὶ κατὰ σειρὰν εἰς τὰ γυμνάσια τοῦ λόχου ἅπαξ τοῦ μηνός. Ὥστε αὐτοὶ οἱ ὑπάρχοντες ἀξιωματικοὶ σήμερον δὲν ἐργάζονται, πολὺ δὲ περισσότερον δὲν θὰ ἐργάζωνται, ὅταν προσέλθωσι καὶ οἱ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Θὰ ἦσθε δικαιολογημένοι, ἂν τοὐλάχιστον ἐφέρετε ὀργανισμὸν στρατοῦ, ἀπαιτοῦντα τὴν παρουσίαν ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν· ἀλλ’ ἐνόσῳ τοιοῦτον δὲν φέρετε, διατὶ καὶ ἐναντίον τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς ὑμῶν καταργεῖτε τὸ ὑπάρχον σύστημα; — διότι αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοί, εἴτε καταργηθῇ τὸ ὑπάρχον σύστημα, εἴτε μή, θὰ μισθοδοτῶνται, ἀδιάφορον ἐὰν θὰ μισθοδοτῶνται ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ταμεῖον τοῦ Κράτους εἶναι ἓν καὶ τὸ αὐτό. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοί, εἶναι καὶ οἱ 175 ἀνθυπασπισταὶ τοῦ στρατοῦ· ἐξ αὐτῶν δ’ ἴσως μόνον 75 εἶναι χρήσιμοι διὰ τὸ στράτευμα· καὶ οὕτως ἔχομεν καὶ 100 περίπου ἀνθυπασπιστὰς πλεονάζοντας, ἤτοι ἐν ὅλῳ 300 περίπου ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς πλεονάζοντας ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατεύματος. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτοί· εἶναι καὶ οἱ εὐεργετικοὶ ἀξιωματικοί, οἱ τοῦ εὐεργετικοῦ νόμου δηλαδή, οἵτινες δύνανται νὰ παράσχωσι μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, οὐχὶ δὲ τόσον μεγάλας εἰς τὸ στράτευμα. Βεβαίως ὑπάρχει καὶ μειονέκτημα εἰς τὸν θεσμὸν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Βεβαίως κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ θεσμοῦ ὑπῆρξαν καὶ αὐθαιρεσίαι ἐκ μέρους τινῶν, καίτοι ὁ θεσμὸς δὲν ἐπρόφθασε νὰ λειτουργήσῃ, διότι οἱοσδήποτε μηχανισμὸς ἐν ἀρχῇ δὲν δύναται νὰ μὴ παρουσιάσῃ προσκόμματα· ταῦτα ὅμως ἐκλείπουσι διὰ τοῦ χρόνου. Νομίζω δέ, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, ὅπως ὁ νομοθέτης ἐθέσπισεν αὐτήν, ἂν ἀφίνετο νὰ λειτουργήσῃ, θὰ ἔφερεν ἄριστα ἀποτελέσματα. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἐκφέρω γνώμην, διότι κατὰ τὸ 1896, ὅτε ὑπηρέτουν εἰς τὸ τρίτον Ἀρχηγεῖον τοῦ στρατοῦ, διετάχθην παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου καὶ νῦν Πρωθυπουργοῦ νὰ ἐπιθεωρήσω τὸν ὁπλισμὸν τοῦ στρατεύματος καὶ τῆς χωροφυλακῆς καὶ τῶν ἀστυνομιῶν ἐννέα νομῶν τοῦ Κράτους· Διῆλθον τὰ ⅔ σχεδὸν τῆς Ἑλλάδος, ὅλην τὴν Πελοπόννησον, Στερεὰν καὶ Κυκλάδας, καὶ πανταχόθεν ἀπεκόμισα τὰς ἀρίστας ἐντυπώσεις περὶ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας· πανταχοῦ δήμαρχοι καὶ ἰδιῶται μοὶ ὡμολόγουν τ’ ἀγαθὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Κατὰ τὸ ἔτος 1896 εἶχε καταργηθῆ τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς· γνωρίζω δέ, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν ἐπαρχίαν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς αὐτὴν τὴν Ἀρεόπολιν, ὑπῆρχε στρατιωτικὸς ἀστυνόμος, ὁ ὁποῖος ἀφῆκε λαμπρὰς ἀναμνήσεις, ὅτε δὲ μετετέθη, διὰ κωδωνοκρουσίας συνήχθη ὁ λαός, ὅπως τὸν προπέμψῃ, εἰς ἔνδειξιν εὐγνωμοσύνης, διότι διὰ τοῦ τρόπου του κατώρθωσε νὰ φέρῃ τὴν συμφιλίωσιν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἐθίμου, ὅπερ ὑπάρχει ἐν Μάνῃ· ἐγὼ αὐτὸς εἶδον τὴν οἰκίαν τοῦ δημάρχου ὠχυρωμένην, οἱ δὲ κάτοικοι μοὶ εἶπον, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς ἐκεῖνος κατώρθωσε νὰ φέρῃ τὴν συμφιλίωσιν. Εἰς τὴν Μονεμβασίαν, πρώην Βουλευτὴς, τοῦ ὁποίου ὁ ἀνεψιὸς εἶναι ἤδη Βουλευτὴς, μὲ ἐξώρκιζεν, ὅταν ἔλθω εἰς τὰς Ἀθήνας, νὰ παραστήσω τὰ ἀγαθὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἐὰν ἡ ἀστυνομία αὐτὴ παρεξετράπη κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἐὰν περιέπεσεν εἰς αὐθαιρεσίας, τοῦτο πρέπει ν’ ἀποδοθῇ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ Ἀρχηγείου· διότι ἀφέθησαν 400 ἀξιωματικοὶ ἄνευ ἀρχηγοῦ, γνωρίζετε δὲ, τί ἐστι στρατὸς ἄνευ ἀρχηγοῦ, διότι ὅ,τι καθιστᾷ ἀκμαίαν πᾶσαν δύναμιν ἔνοπλον εἶναι ἡ πειθαρχία, ἡ ἑνιαία διοίκησις· ὅταν δὲ αὐτὴ δὲν ὑπάρχῃ, παρουσιάζονται ὅλα τὰ μειονεκτήματα. Ὁ θεσμὸς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, βελτιούμενος διὰ τῆς ἐπαναφορᾶς τοῦ Ἀρχηγείου ὑπὸ οἱανδήποτε μορφὴν, ὥστε νὰ συμβιβάζηται μὲ τὰς συνταγματικὰς διατάξεις — διότι ἤκουσα ὅτι δὲν συμβιβάζεται, λόγῳ ὅτι τὸ Ἀρχηγεῖον ἦτο ἀρχὴ ἀνεύθυνος, — εἶναι θεσμὸς ἄριστος. Λοιπὸν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δύναται νὰ τροποποιήσῃ τὸ σύστημα τοῦ Ἀρχηγείου, ὥστε νὰ συμβιβάζηται μὲ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος.

§98Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Φρονεῖτε ὅτι πρέπει νὰ ἐγκαθιδρυθῇ παρ’ ἡμῖν ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, καὶ αὐτὴ νὰ διοικῇ τὸ Κράτος; Καὶ νομίζετε ὅτι τοῦτο εἶναι συμφερώτερον παρὰ ὁ στρατὸς νὰ ἀσχολῆται εἰς τὰ ἔργα αὐτοῦ;

§99Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Περὶ τούτου ὡμίλησα ἐν ἀρχῇ. Ἐγὼ λοιπὸν, κύριοι Βουλευταὶ, νομίζω ὅτι, ἐὰν ὄντως ἡ Βουλὴ ἀποβλέπῃ εἰς πραγματικὰς οἰκονομίας, πρέπει ν’ ἀποκρούσῃ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον καὶ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποβάλῃ ἕτερον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ συγχωνευθῇ ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία καὶ ἡ χωροφυλακὴ, διότι οὕτω θὰ ὑπάρχῃ πραγματικὴ οἰκονομία. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως περὶ καταργήσεως τῶν 10 νομῶν ἀνασυνιστῶνται 76 ὑπομοιραρχίαι, καὶ θὰ ἔχωμεν 76 ὑπομοιράρχους. Διὰ τοῦτο πρεσβεύω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς οἰκονομικὰς βλέψεις τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε εἰς τὴν ἰδέαν τῆς ἀσφαλείας καὶ τάξεως ἐν τῇ χώρᾳ, αἵτινές εἰσιν οἱ πρῶτοι παράγοντες τῆς οἰκονομικῆς εὐεξίας καὶ τῆς ἐνισχύσεως τῆς παραγωγῆς. Τί χρειάζονται οἱ νόμοι οἱ ψηφισθέντες περὶ ἀπονομῆς βραβείων εἰς φυτεύοντας δένδρα, ὅταν ὁ τυχὼν βοσκὸς τὰ καταστρέφῃ; Πῶς θὰ ἔχητε ἀσφάλειαν μὲ τοὺς δημοτικοὺς κλητῆρας, οἵτινες θὰ ἦναι οἱ ὑπηρέται τοῦ δημάρχου ἢ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι παρέσχον ἢ πρόκειται νὰ παράσχωσιν ἐκλογικὰς ὑπηρεσίας εἰς τὸν δήμαρχον; Ὑπῆρξέ ποτε κλητὴρ δημοτικὸς, ἐκτελέσας νυκτερινὴν περιπολίαν εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς δήμους; καὶ εἴδομέν ποτε ἐπὶ τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας ἀσφάλειαν εἰς τὰ χωρία; εἴδομεν ἐφαρμογὴν τῶν ἀγορανομικῶν διατάξεων περὶ ὑγείας, καθαριότητος καὶ τόσων ἄλλων, τὰ ὁποῖα μόλις ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας τὸ πρῶτον εἴδομεν εἰς τοὺς μικροὺς δήμους; Καὶ ὅμως ζητεῖτε, μετὰ ἐφαρμογὴν ἡμίσεως αἰῶνος τοῦ συστήματος τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, νὰ ἐπανέλθωμεν καὶ πάλιν εἰς αὐτό! Ἐγὼ δ’ αὐτοὺς τοὺς λόγους νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς χώρας, οὐδὲ τὰς οἰκονομικὰς βλέψεις τῆς Κυβερνήσεως πληροῖ, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω, ὅπως ἡ Βουλὴ τὸ καταψηφίσῃ.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἕτερός τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου;

§101Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε. Κύριοι Βουλευταὶ, τὸ ἀστυνομικὸν ζήτημα ἔχει ἀπασχολήσει πολὺ τὰς κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις καὶ κατὰ διαφόρους περιόδους καὶ τὴν Βουλήν, δυστυχῶς ὅμως μέχρι σήμερον εἰς οὐδὲν κατελήξαμεν ὁριστικὸν ἀποτέλεσμα. Ὁ ὑφιστάμενος νόμος εἶναι νόμος, ὁ ὁποῖος ἐλήφθη ὡς μέτρον προσωρινὸν, τὴν ἀρχὴν δόντος τοῦ σεβαστοῦ πολιτευτοῦ ἐκ Μαντινείας κ. Κωνσταντοπούλου, ὁ ὁποῖος πρῶτος εἰσήγαγε τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν εἰς τὴν ἀστυνομίαν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Ἔρχεται κατόπιν ὁ μακαρίτης Τρικούπης, ὁ ὁποῖος χάριν οἰκονομιῶν συνεδύασε τὰ τοῦ στρατοῦ μετὰ τῆς ἀστυνομίας, καὶ ἐκ τούτου, φρονῶ, ὡς προσωρινὸν μέτρον ἠναγκάσθη νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν νόμον περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ὁ ὁποῖος ἔκτοτε μέχρι σήμερον ὑφίσταται καὶ λειτουργεῖ ἐν τῷ Κράτει. Ὁ νόμος, οὗτος, κατὰ τὴν γνώμην μου, δὲν ἀνταπεκρίθη εἰς τὰς ἐλπίδας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐνόμιζον, ὅτι διὰ τοῦ συστήματος τούτου, ὡς μέτρου προσωρινοῦ, ἠδύναντο νὰ φέρωσι τ’ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα προσεδόκων. Ἀπεδείχθη, ὅτι εἶναι ἀλυσιτελής· διότι, ἐὰν λάβωμεν ἀφ’ ἑνὸς τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ στρατοῦ καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἐκεῖνον εἰς τὸν ὁποῖον θ’ ἀναθέσωμεν τὰ τῆς τιμῆς, τῆς ἀσφαλείας τῆς ἰδιοκτησίας καὶ τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀτόμου, τὰ τῆς ἀγορανομίας καὶ ὅλα τὰ ἄλλα δικαιώματα, τὰ ὁποῖα παρέχονται εἰς τὸν ἀστυνόμον δυνάμει τοῦ διατάγματος τοῦ 1836, θέλομεν ἴδει, ὅτι πάντα ἄλλον δυνάμεθα νὰ χρησιμοποιήσωμεν πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπὸν, οὐχὶ ὅμως καὶ τὸν ἀξιωματικὸν τοῦ στρατοῦ. Ὁ χαρακτὴρ, ἡ φύσις, τὰ ἔθιμα τοῦ στρατιώτου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσωσιν, ὅπως ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ στρατοῦ δυνηθῇ νὰ διευθύνῃ καλῶς μίαν ἀστυνομίαν. Ὁ στρατιώτης εἶναι ἀρειμάνιος, εἶναι ἐπιβλητικός, ὁ στρατιώτης εἶναι συνειθισμένος νὰ διατάσσῃ, καὶ ἅμα τῇ διαταγῇ νὰ τὸν ὑπακούῃ ὁ κατώτερος· ἀλλ’ αὐτὰ τὰ χαρακτηριστικὰ δὲν δύνανται νὰ προσιδιάζωσιν εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε τὰ καθήκοντα τοῦ ἀστυνομεῖν. Ὁ ἀστυνόμος πρέπει νὰ ᾖναι προσηνὴς πρὸς τοὺς πολίτας, πρέπει νὰ συμβιβάζῃ τὰ πράγματα, πρέπει νὰ μὴ ἀφαρπάζηται, νὰ μὴ ξυλοκοπῇ· ὁ ἀστυνόμος δὲν πρέπει ἀμέσως νὰ συλλαμβάνῃ καὶ ῥίπτῃ εἰς τὰ κρατητήρια, εἰς τὰ γνωστὰ ἐκεῖνα καταγώγια, πάντα, ὅστις ἤθελεν εὑρεθῆ ἐνώπιόν του, ἀδιαφορῶν ποίαν ἡ κοινωνικὴ τάξις τοῦ ἀτόμου. Πάντα ταῦτα πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ ἀναλαμβάνων τὴν διεύθυνσιν μιᾶς ἀστυνομίας. Συμφώνως δὲ πρὸς τὰ ὀλίγα, τὰ ὁποῖα εἶπον, νομίζω ὅτι ὁ στρατιωτικὸς δὲν δύναται νὰ ᾖναι καλὸς ἀστυνόμος, δὲν δύναται νὰ διαχειρίζηται καλῶς τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν. Εἰσάγεται καὶ αὖθις ἀτελὲς, ἀμελέτητον καὶ προσωρινὸν τὸ ἀστυνομικὸν ζήτημα πρὸς συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι, ὅτε εἰσήχθη τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ὑπὸ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, ηὐχαριστήθην ἐκ καρδίας, νομίσας καὶ ἐγὼ, ὅτι θ’ ἀπαλλαγῶμεν ἑνὸς κακοῦ, ὅτι λύεται πλέον τὸ ζήτημα, καὶ ἅμα ὡς διενεμήθη τὸ νομοσχέδιον, ἐθεώρησα καλὸν νὰ τὸ ἀναγνώσω. Δυστυχῶς ἀμέσως ἀπὸ τοῦ πρώτου ἄρθρου ἀντιλαμβάνομαι, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ νέου συστήματος, περὶ διοικητικῆς ἀστυνομίας, ἀλλὰ περὶ τοῦ αὐτοῦ συστήματος, τοῦ ὑφισταμένου καὶ σήμερον. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἠγανάκτησα, καὶ νομίζω, ὅτι ἡ ἀγανάκτησίς μου αὕτη εἶναι δικαία, διότι διὰ τοῦ εἰσαγομένου νομοσχεδίου δὲν ἀπαλλάσσεται ἡ χώρα τῶν στρατιωτικῶν ἀστυνόμων, οἱ ὁποῖοι νομίζουσιν, ὅτι δύνανται νὰ ἐκπληρῶσι τὸ καθῆκόν των διὰ διαταγῶν, διὰ τῆς ἐπιβολῆς, διὰ τῆς αὐθαιρεσίας. Τοῦτο ἀκριβῶς μὲ ἠνάγκασε νὰ ζητήσω καὶ ἐγὼ τὸν λόγον, ὅπως ὑψώσω τὴν φωνήν μου καὶ ἀναπτύξω τὴν γνώμην μου, καὶ νομίζω, ὅτι ἡ Βουλή, ἐὰν κρίνῃ ἀκριβῆ καὶ ὀρθὰ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον ἤδη καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θέλω ἐκτυλίξει κατόπιν, θέλει ἀποδεχθῆ τὴν γνώμην μου· εἶναι ὅμως ἐλευθέρα νὰ δώσῃ ψῆφον ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου ἢ κατ’ αὐτοῦ. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ συζήτησιν, κύριοι Βουλευταὶ, δὲν μεταρρυθμίζει κἄν τὸν ὑφιστάμενον νόμον. Ἂς μὴ ἀπατώμεθα ἐκ τῆς ἐπικεφαλίδος αὐτοῦ, ἥτις ἀναφέρει «περὶ ἀστυνομικῆς διοικήσεως», ἄνευ τῆς λέξεως στρατιωτικῆς. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἀναγνώσωμεν ὁλόκληρον τὸ νομοσχέδιον, ἵνα ἀνεύρωμεν, ὅτι δι’ αὐτοῦ δὲν καταργεῖται ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία· διότι διὰ τοῦ εἰσαγομένου νομοσχεδίου τοὐναντίον ὑποστηρίζεται αὐτή, καὶ παγιοῦται πλέον καθ’ ὅλα ὁ νόμος περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Πρέπει λοιπὸν, κύριοι Βουλευταὶ, νὰ προσέξωμεν, ἵνα μὴ δώσωμεν τὴν ψῆφον ἡμῶν ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε καὶ παγιώσωμεν τὸ ὑφιστάμενον προσωρινῶς σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας· διότι, ἐὰν δώσωμεν ψῆφον ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου καὶ γείνῃ τοῦτο νόμος τοῦ Κράτους, δὲν θὰ παρέλθῃ πολὺς χρόνος καὶ θέλομεν ἀναγκασθῆ νὰ συζητήσωμεν ἐκ νέου περὶ τοῦ ἀστυνομικοῦ ζητήματος. Ἀλλὰ διατὶ εἰσάγομεν καὶ συζητοῦμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; Διὰ τοῦ εἰσαγομένου νόμου εἰσάγονται οὐχὶ ἓν σύστημα, ἀλλὰ δύο συστήματα, — δὲν ἀποδέχομαι τὸ τῆς χωροφυλακῆς ὡς τρίτον, θέτων τοῦτο κατὰ μέρος. — Εἰσάγεται τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, καὶ ὑποβάλλεται νομοσχέδιον περὶ αὐτῆς, εἰσάγεται δὲ καὶ πάλιν τὸ σύστημα τὸ καταργηθὲν, τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, νομίζω, πρὸ ἐτῶν πολλῶν, ἀφ’ ἧς εἰσήχθη τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, εἶχε πολὺ ἀντίθετον γνώμην ἐκείνης, τὴν ὁποίαν θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ σήμερον. Διότι ἡ Κυβέρνησις, ὡς Ἀντιπολίτευσις τότε, ἀντεπολιτεύθη ὡρισμένως τὸ σύστημα ἐκεῖνο, καὶ πολὺ ὀρθῶς ἔπραξε· κατόπιν δ’ ὡς Κυβέρνησις, ἠθέλησε νὰ εἰσαγάγῃ νέον σύστημα καὶ καταργήσῃ τὸν ὑφιστάμενον νόμον τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Καταπολεμήσασα τὸν νόμον περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας τότε, καὶ θελήσασα ἔπειτα νὰ καταργήσῃ αὐτὸν καὶ εἰσαγάγῃ ἄλλον νόμον, βεβαίως ἦτο πεπεισμένη, ὅτι τὸ σύστημα ἐκεῖνο δὲν ἐλειτούργησε λυσιτελῶς. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν ἐλειτούργησε μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης λυσιτελῶς, βεβαίως δὲν ἐλειτούργησε καὶ μέχρι σήμερον, καὶ ἀφοῦ δὲν ἐλειτούργησε μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, οὔτε μέχρι σήμερον λυσιτελῶς, ἀπορῶ, πῶς σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰσάγει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, παγιῶν δι’ αὐτοῦ τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν. Καὶ ἠθέλησαν νὰ ἐφαρμόσουν τὸ σύστημα τοῦτο μόνον εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ Κράτους, εἰς τὸν Πειραιᾶ, εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν καὶ εἰς τοὺς δήμους, ὧν ὁ πληθυσμὸς ὑπερβαίνει τὰς 11,000 κατοίκων, εἰς δὲ τοὺς δήμους τοὺς μὴ ὑπερβαίνοντας τὰς 11,000, ἀλλ’ ἔχοντας ὀλιγώτερον πληθυσμόν, εἰσάγουσι νέον σύστημα. Ἐνταῦθα δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ πολὺ καλὰ, νομίζω, τὸ ῥητὸν τοῦ φιλοσόφου Πασκὰλ, τὸ ὁποῖον λέγει: «Ἐκεῖθεν μὲν τῶν Πυρηναίων ἀλήθεια, ἐντεῦθεν δὲ ψεῦδος». Καὶ δικαίως ἐφαρμόζεται τὸ ῥητὸν τοῦτο ἐνταῦθα· διότι ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ἀφ’ ἑνὸς μὲν μᾶς λέγει, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία εἶναι καλὴ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ, ὅτι «ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία δὲν εἶναι καλὴ, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω τὴν δημοτικήν.» Φρονῶ λοιπὸν καὶ ἐγὼ, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἐπικαλεσθῶ τὸ ῥητὸν τοῦ Πασκὰλ ἐν τῷ προκειμένῳ, καὶ νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία λειτουργεῖ καλῶς ἀφ’ ἑνὸς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ κατὰ τὸ νομοσχέδιον δὲν λειτουργεῖ καλῶς, καὶ διὰ τοῦτο εἰσήχθη μεταρρύθμισις τοῦ ὑφισταμένου νόμου, καὶ ζητεῖται νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τοὺς δήμους τοὺς ἔχοντας ὀλιγώτερον πληθυσμὸν τὸ σύστημα τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας. Ἀλλὰ διὰ τοῦ εἰσαγομένου νομοσχεδίου προσγίνεται καὶ μέγα ἀδίκημα. Διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἀποδεχόμεθα, ὅτι τὸ ἀστυνομικὸν σύστημα τὸ εἰσαγόμενον εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ Κράτους, εἰς τὸν Πειραιᾶ, εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν καὶ τοὺς δήμους τοὺς ἔχοντας πληθυσμὸν ἀνώτερον τῶν 11,000 κατοίκων, εἶναι λυσιτελὲς, εἰσάγομεν δὲ νόμον, ὁ ὁποῖος βεβαίως θὰ ἐξασφαλίσῃ καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ ἄτομον, τὴν περιουσίαν του, τὴν ἰδιοκτησίαν του καὶ ὅλα ἐκεῖνα ἀκριβῶς, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουσι τὴν κοινωνίαν, ἀφ’ ἑτέρου ὅμως εἰς τοὺς ἄλλους δήμους, τοὺς ἔχοντας πληθυσμὸν ὀλιγώτερον, ἀποδίδομεν σύστημα ἀστυνομικὸν τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ θέλωμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν καθ’ ὁλοκληρίαν οὔτε τὴν ἰδιοκτησίαν, οὔτε τὴν ἀσφάλειαν τοῦ ἀτόμου, οὔτε τὴν τιμήν του, οὔτε τοὺς ἀγρούς του, οὔτε τὰ τῆς ἀγορανομίας καὶ τὰ τοιαῦτα. Καὶ τοῦτο εἶναι δῆλον, φρονῶ, ὅταν γείνῃ ἡ ἑξῆς σκέψις. Ἀφοῦ τὸ Κράτος δὲν ἔρχεται ἀρωγὸν πρὸς τοὺς δήμους τοὺς ἔχοντας πληθυσμὸν ὀλιγώτερον τῶν 11,000, πῶς αὐτοὶ οἱ δῆμοι θὰ δυνηθῶσι νὰ ἔχωσιν ἀσφάλειαν; πῶς αὐτοὶ οἱ δῆμοι θὰ δυνηθῶσι ν’ ἀποκτήσωσιν ἀστυνομίαν; Εὔκολον εἶναι νὰ λέγωμεν, ὅτι οἱ δῆμοι οὗτοι δύνανται νὰ ζητήσωσι τὴν ἀρωγὴν τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον Κράτος δύναται νὰ πληρώνῃ τὸ ἥμισυ τῶν ἐξόδων εἰς τοὺς ἀστυφύλακας καὶ, νομίζω, εἰς τοὺς ἀστυνόμους. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, Κύριοι: Ἐὰν οἱ δῆμοι οὗτοι δὲν θελήσωσι νὰ ζητήσωσι τὴν ἀρωγὴν τοῦ Κράτους, ἐὰν οἱ δῆμοι οὗτοι δὲν θελήσωσιν ἀστυνομίαν δημοτικήν, τότε τί γίνεται; Εἶναι ὑποχρεωμένον τὸ Κράτος νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ ἄτομον καὶ τὴν περιουσίαν του. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἀποδέχομαι, ὅτι οἱ δῆμοι οὗτοι θὰ ἀρνηθῶσι νὰ ἔχωσιν ἀστυνομίαν δημοτικήν. Ἀλλ’ ἐὰν θέλωσιν οἱ δῆμοι οὗτοι νὰ ἔχωσιν ἀστυνομίαν δημοτικήν, δὲν θὰ δύνανται, διότι δὲν ἔχουσι τοὺς ἀπαιτουμένους πόρους, καὶ μὴ ἔχοντες τοὺς πόρους αὐτοὺς,—καθόσον εἶναι γνωστὸν, ὅτι δὲν τοὺς ἔχουσι,—πῶς εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπολαύσωσι σύστημα ἀστυνομικὸν, ἔστω καὶ δημοτικῆς ἀστυνομίας; Ἐὰν ἀποδεχθῶμεν τὴν ἀρχὴν, ὅτι δύνανται νὰ ζητήσωσι τὴν ἀρωγὴν καὶ τὴν συνδρομὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἔχουσι νὰ πληρώσωσι τὸ ἄλλο ἥμισυ, ἀφοῦ, καθὼς ἐλέχθη προηγουμένως, οἱ δῆμοι οὗτοι δὲν δύνανται νὰ διατηρήσωσιν οὔτε τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν. Φρονῶ, κύριοι Βουλευταί, ὅτι μέγα ἄδικον προσγίνεται ἐκ τῆς διακρίσεως, ἡ ὁποία γίνεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, εἰς τοὺς δήμους αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι τὸν ἀπαιτούμενον πληθυσμόν. Καὶ ὄχι μόνον ἄδικον προσγίνεται, ἀλλὰ καὶ δὲν ὑπάρχει ἰσότης μεταξὺ τῶν πολιτῶν. Τὸ Σύνταγμά μας, Κύριοι, δὲν κάμνει διακρίσεις· τὸ Σύνταγμα ἔχει ὅλους τοὺς πολίτας ἴσους. Ἀλλὰ διὰ τοῦ εἰσαγομένου νομοσχεδίου ἀφ’ ἑνὸς δεχόμεθα, ὅτι ἔχουσι προσόντα ἡ πρωτεύουσα τοῦ Κράτους, αἱ πρωτεύουσαι τῶν νομῶν καὶ τῶν δήμων τῶν ἐχόντων πληθυσμὸν ἀνώτερον τῶν 11,000.

§102Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Εἶναι προσόν;

§103ΓΕΡΑΚΗΣ. .. Εἰς ἐκείνους δὲ, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν ἀκριβῶς τὸν πληθυσμὸν τῶν 11,000, εἰς αὐτοὺς δὲν δίδομεν τίποτε, καὶ ἐπειδὴ τοὺς εὑρίσκομεν ἐν πενίᾳ, τοὺς καταδιώκομεν!

§104Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν τοῖς δίδομεν τὸν Σκυλλάκο, τὸν ἐνωμοτάρχην!

§105ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὥστε διὰ τοῦ εἰσαγομένου νομοσχεδίου φρονῶ ὅτι ἀφ’ ἑνὸς προσβάλλονται τὰ δικαιώματα τοῦ πολίτου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ προσγίνεται καὶ μέγα ἀδίκημα εἰς τοὺς λαοὺς ἐκείνους, διότι δὲν ἀποδίδονται τὰ ἴσα εἰς αὐτούς. Εἰς τοῦτο, Κύριοι, πρέπει νὰ ἐπιστήσωμεν παρὰ πολὺ τὴν προσοχὴν ἡμῶν· διότι, ἐὰν ἐφαρμοσθῇ τὸ σύστημα τοῦτο, οἱ μόνοι, οἱ ὁποῖοι θ’ ἀκούσωσι πρῶτοι τὰ παράπονα καὶ τὰς οἰμωγὰς τῶν συμπολιτῶν των, θὰ ἤμεθα ἡμεῖς, καὶ κατόπιν ἡ Κυβέρνησις, καὶ κατόπιν θὰ ἔλθῃ τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν πρέπει νὰ παραβλέψωμεν καθ’ ὁλοκληρίαν ταῦτα πάντα. Ὀφείλομεν νὰ συζητήσωμεν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον καὶ νὰ συνδράμωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ νὰ μὴ θελήσῃ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς νὰ ἐπιβάλῃ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς ἔχει, ἀλλ’ ὀφείλει ν’ ἀκούσῃ τὰς παρατηρήσεις, αἵτινες θὰ γείνωσιν ἐπ’ αὐτοῦ. Καὶ νομίζω ὅτι ἔχει καθῆκον νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἵνα μελετήσῃ αὐτὸ, καλέσῃ δὲ καὶ ἄλλους, ἵνα τὸ συζητήσῃ, καὶ νὰ εἰσαγάγῃ νέον νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ φέρῃ ἀγαθοὺς καρποὺς εἰς τὴν κοινωνίαν, καθιστάμενον νόμος. Ἐλέχθη καὶ παρὰ τῶν προαγορευσάντων, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν δύναται οὔτε τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐξ αὐτοῦ προσδοκᾷ ἡ Κυβέρνησις, νὰ φέρῃ, διότι δὲν δύναται νὰ λογισθῇ οἰκονομία ὁ περιορισμὸς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀστυφυλάκων. Διὰ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀστυφυλάκων οὐδὲν ἄλλο πράττομεν ἢ νὰ παραλύωμεν καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν ἀστυνομίαν, νὰ παραλύωμεν τὴν ἀσφάλειαν, καὶ νὰ ἐπαγέλθωμεν εἰς καθεστὼς πολὺ χειρότερον τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, καθεστὼς πολὺ χειρότερον τοῦ ὑφισταμένου νόμου. Δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀστυνομευθῶσιν αἱ πόλεις, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀσφαλισθῇ τὸ ἄτομον, ἡ τιμή, ἡ ζωὴ καὶ περιουσία αὐτοῦ μὲ ὅσους ἀστυφύλακας ἀναγράφει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Μὴ λησμονῶμεν, ὅτι σήμερον ἔχομεν εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν καὶ τὰς πρωτευούσας τῶν ἐπαρχιῶν διπλάσιον σχεδὸν ἀριθμὸν τῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναφερομένων ἀστυφυλάκων δι’ ἑκάστην ἀστυνομίαν· καὶ μ’ ὅλα ταῦτα ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς δὲν ἐπαρκεῖ πρὸς ἀσφάλειαν τῶν δήμων αὐτῶν. Καθ’ ἡμέραν διαπράττονται ἐγκλήματα βδελυρὰ, ἐγκλήματα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα οὐ μόνον τὴν ἀγανάκτησιν τῶν συμπολιτῶν ἡμῶν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις προκαλοῦσιν, ἀλλὰ καὶ τὸν Τύπον ἀπασχολοῦσι καὶ τὴν Βουλήν. Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα ἡμεῖς προσπαθοῦμεν νὰ περιορίσωμεν, λόγῳ οἰκονομίας, τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀστυφυλάκων! Νομίζω, Κύριοι, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀποδεχθῶμεν τοῦτο, διότι οἱ πρῶτοι, οἱ ὁποῖοι θὰ μετανοήσωμεν, θὰ ἤμεθα ἡμεῖς. Βεβαίως — καὶ μετὰ θάρρους λέγω τοῦτο — ἡμεῖς θ’ ἀρχίσωμεν τὰ τηλεγραφήματα ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν ἡμῶν, καὶ θὰ ἐφιστῶμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ ζητῶμεν τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἀστυνομίας καὶ τὴν ἀποστολὴν ἀστυφυλάκων· ἀλλὰ τότε θὰ ἦναι ἀργά. Δὲν ἐννοῶ νὰ ἀπασχολήσω ὑμᾶς περισσότερον, κύριοι Βουλευταί. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναπτύξω περισσότερον τὸ ζήτημα, διότι καὶ αἱ δυνάμεις μου δὲν εἶναι ἀρκεταί, ὥστε νὰ ἐμβαθύνω περισσότερον εἰς τὸ προκείμενον ζήτημα. Ἐνόμισα ὅμως καλὸν νὰ ἐκφέρω καὶ ἐγὼ τὴν ταπεινήν μου γνώμην ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία δέον καθ’ ὁλοκληρίαν νὰ καταργηθῇ, τὸ δὲ εἰσαγόμενον νομοσχέδιον δὲν καταργεῖ τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, ὡς εἶπον καὶ προηγουμένως καὶ ἐξακολουθῶ νὰ ἐπιμένω. Εἶναι καλὸν νὰ εἰσαχθῇ τέλος ἓν σύστημα ἑνιαῖον· εἴτε ἡ χωροφυλακὴ νὰ ἀναλάβῃ καὶ τὰ τῆς ἀστυνομίας, εἴτε νὰ ἐφαρμοσθῇ ἓν σύστημα ὡς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν ὁ ἀξιότιμος πολιτευτὴς καὶ εὐγενέστατος ἀρχηγός μου κ. Θεοτόκης κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον. Τὸ σύστημα ἐκεῖνο ναὶ μὲν εἶναι πολυδάπανον, — τὸ ἀναγνωρίζομεν, — πλὴν ὅμως, καίτοι πολυδάπανον, δὲν πρέπει νὰ τὸ παραβλέψωμεν καθ’ ὁλοκληρίαν, διότι διὰ τοῦ συστήματος ἐκείνου καταργεῖται ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, διότι διὰ τοῦ συστήματος ἐκείνου μόνον προσδοκῶμεν τ’ ἀποτελέσματα ἀκριβῶς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δύνανται καὶ τὸ ἄτομον νὰ ἱκανοποιήσωσι καὶ τὴν περιουσίαν αὐτοῦ νὰ ἀσφαλίσωσιν.

§106Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, ἐκ πείρας ὁμιλῶν θὰ εἴπω ἐν ὀλίγοις τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς δημοτικῆς καὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Περιέμενον τοὺς ἀξιοτίμους προαγορεύσαντας κυρίους Βουλευτὰς νὰ εἴπωσι πρὸς τὸν σεβαστὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ ποῖον λόγον δὲν καταργεῖται ὁλοσχερῶς ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, καὶ νὰ ἐπανέλθῃ ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία, ἡ ὁποία θεωρεῖται ὡς πατὴρ τοῦ λαοῦ.

§107ΦΩΝΑΙ. Μήτηρ.

§108ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Μήτηρ... Σᾶς παρακαλῶ. Ἂν δὲν εἶμαι εἰς κατάστασιν νὰ τοποθετήσω τὰς λέξεις σύμφωνα μὲ τὴν Γραμματικήν, δὲν πρέπει νὰ παραξενεύησθε, διότι ἐξηγήθην προηγουμένως, ὅτι ἐκ πείρας ὁμιλῶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἤκουσα τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐκ Κερκύρας ἰσχυριζόμενον, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία ἔφερεν ἀγαθοὺς καρποὺς εἰς τοὺς πληθυσμοὺς τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου. Δυστυχῶς ὅμως τὸ τοιοῦτον, κύριοι Βουλευταὶ, δὲν συνέβη, ἢ μᾶλλον δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν τὸ ἐναντίον, ὅτι πάντοτε ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὑπέστη μαρτύρια ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν. Τοῦτο δύναμαι νὰ βεβαιώσω καὶ ἐγὼ, διότι καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου συνέβησαν παρόμοια μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἄλλοι ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἀνέφεραν ὡς συμβάντα εἰς τὰς ἐπαρχίας αὐτῶν. Μήπως εἴχομεν στρατιωτικοὺς ἀστυνόμους, οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχωσι τοὐλάχιστον νομικὰς γνώσεις, διὰ νὰ γνωρίζωσι νὰ ἐκπληρῶσιν ἀστυνομικὰ καθήκοντα; Εἴχομεν ἀστυνόμους γνωρίζοντας μόνον τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ οὐδόλως γνωρίζοντας ποία εἶναι ἡ ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία; εἴχομεν ἀστυνόμους, οἱ ὁποῖοι ἐνόμιζον, ὅτι ἐνώπιον αὐτῶν ὁ πολίτης ὁ φιλήσυχος εἶναι στρατιώτης ἄνευ πειθαρχίας, καὶ δὲν μετεχειρίζοντο τὸν φιλήσυχον πολίτην διὰ τρόπου εὐγενοῦς, — ὡς πάντοτε ἐφέρθησαν οἱ δημοτικοὶ ἀστυνόμοι, ὡς πάντοτε ἐφέρθησαν οἱ δήμαρχοι, ὡς πατέρες πρὸς τὰ τέκνα αὐτῶν, — ἀλλὰ πάντοτε παρεξετράπησαν, πάντοτε ἐξυλοκόπησαν, πάντοτε ἔπιασαν ἀπὸ ταὐτὶ τοὺς φιλησύχους πολίτας καὶ τοὺς ἐπέταξαν ἐντὸς τοῦ κρατητηρίου. Αὐτὰ εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν, κύριοι Βουλευταὶ, δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ, διότι ὅλοι τὰ εἴδετε εἰς τὰς ἐπαρχίας σας. Τοιοῦτοι εἶναι δυστυχῶς ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον οἱ στρατιωτικοὶ ἀστυνόμοι. Ὁ δήμαρχος, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ἐκλεκτὸς τοῦ λαοῦ καὶ εὐθύνεται ἐνώπιον αὐτοῦ, συναισθάνεται τὴν θέσιν του, διότι θὰ δώσῃ λόγον πρὸς τοὺς συμπολίτας του, μὲ τοὺς ὁποίους θὰ συζήσῃ καὶ πάντοτε μετ’ αὐτῶν θὰ εὑρίσκηται. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον θὰ ἐκλέγῃ, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τρία πρόσωπα, ἐκ τῶν τριῶν δ’ αὐτῶν προσώπων ὁ δήμαρχος θὰ διορίζῃ τὸν ἐντιμότερον καὶ τὸν ἱκανώτερον, διότι θὰ στιγματισθῇ παρὰ τοῦ λαοῦ, παρὰ τοῦ ὁποίου ἐξελέχθη, ἐὰν δὲν ἐκλέξῃ τὸ κατάλληλον ἄτομον. Ὁ ἀστυνόμος ὁ ἐκλεχθεὶς, ὁ ὁποῖος θὰ ἦναι ἀπὸ τὰ σπλάγχνα τοῦ λαοῦ, θὰ πονῇ καὶ θ’ ἀγαπᾷ τοὺς συμπολίτας του, καὶ ὅταν ἤθελον παρουσιασθῆ ἐνώπιον αὐτοῦ πολῖται εὑρισκόμενοι εἰς διενέξεις, θὰ φροντίζῃ, ὡς καλὸς πατὴρ, νὰ τοὺς συμβιβάζῃ καὶ τοὺς συμφιλιώνῃ, καὶ ὄχι νὰ τοὺς ξυλοκοπῇ καὶ τοὺς φυλακίζῃ, ἢ νὰ τοὺς εἰσάγῃ εἰς δίκην διὰ ψύλλου πήδημα, ὡς συμβαίνει συνήθως ἐπὶ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ὁ ἀστυνόμος ὁ στρατιωτικός, κύριοι Βουλευταί, οὐδέποτε ἐκάλεσε τὰ μέρη τὰ διαφερόμενα νὰ ἔλθωσιν εἰς συμβιβασμὸν, ἀλλὰ πάντοτε, καὶ διὰ τὰ ἐλάχιστα, ἢ χειροδοκεῖ, ἢ λαμβάνει σημείωσιν τῶν ὀνομάτων αὐτῶν καὶ τοὺς παραπέμπει ἐνώπιον τοῦ Πταισματοδικείου, διὰ νὰ τιμωρῶνται οἱ ἄνθρωποι μὲ κράτησιν ἢ μὲ πρόστιμον, καὶ ἡ κράτησις καὶ τὸ πρόστιμον φέρουν τὴν διχόνοιαν μεταξὺ τῶν προσώπων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα καταδικάζονται. Ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία, κύριοι Βουλευταί, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐλειτούργει, πάντοτε συμβιβαστικῶς ἔλυε τὰς μεταξὺ τῶν πολιτῶν διαφορὰς, καὶ ἐπέφερε τὴν ἀγάπην καὶ τὴν ὁμόνοιαν, καὶ δὲν ἐβλέπατε νὰ καταδιώκωνται οἱ ἄνθρωποι ἀδιακόπως ἀπὸ τὰ δικαστήρια καὶ τοὺς ταμίας. Σήμερον δὲ τί βλέπομεν; Βλέπομεν τὸν ἀστυφύλακα, βλέπομεν τὸν στρατιωτικὸν ἀστυνόμον, ὁ ὁποῖος δὲν σέβεται οὔτε τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν τοῦ πολίτου, οὔτε τὴν περιουσίαν αὐτοῦ, ἀλλὰ διὰ τὰ παραμικρὰ πταίσματα δέρνει καὶ φυλακίζει αὐτὸν, ἢ τοῦ καταστρέφει τὴν περιουσίαν, ἀφαιρῶν παρανόμως τὰ ζῷά του, τὰς ὄρνιθας κλπ. Ὁ στρατιωτικὸς ἀστυνόμος δὲν φοβεῖται τὸν ποινικὸν νόμον, διότι δυστυχῶς ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον δὲν τιμωρεῖται, ἐνῷ ὁ δημοτικὸς ἀστυνόμος τρέμει τὰς συνεπείας αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τὴν ὀργὴν τῶν συμπολιτῶν του, παρὰ τῶν ὁποίων ἀποδοκιμάζεται, ἐὰν τὰ ἔργα αὐτοῦ δὲν ἦναι σύμφωνα πρὸς τὸ δίκαιον καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ πολίτου. Διὰ τοῦτο ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία πρέπει νὰ καταργηθῇ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, καὶ ὄχι μόνον εἰς τοὺς δήμους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι πληθυσμὸν ὀλιγώτερον τῶν 11,000 κατοίκων, διὰ νὰ ὠφεληθῶμεν καὶ ἡμεῖς ἐκ τῆς ἀλλαγῆς τοῦ συστήματος καὶ νὰ μὴ εὑρισκώμεθα εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου;

§110Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε. Δύο, κύριοι Βουλευταί, εἶναι οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους εἶμαι κεκηρυγμένος κατὰ τοῦ συστήματος τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας· ὁ μὲν πρῶτος, διότι ἐφρόνουν καὶ φρονῶ, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς ὤφειλε καὶ ὀφείλει νὰ ἦναι προσηλωμένος εἰς τὰ ἔργα του, νὰ ἦναι ἀφωσιωμένος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του, τὴν καθαρῶς στρατιωτικήν, ὁ δ’ ἕτερος διότι ἐπίστευον καὶ πιστεύω, ὅτι εἰς συνταγματικὰ Κράτη δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ διοικῶνται οἱ πολῖται ὑπὸ στρατιωτικῶν ἀστυνόμων, διότι οἱ στρατιωτικοὶ ἐξ ἀνατροφῆς εἶναι οὕτως εἰθισμένοι μὲ τὴν ἐπιβολὴν πρὸς τοὺς στρατιώτας, ὥστε δὲν εἶναι εὔκολον ν’ ἀποβάλωσι τὴν ἕξιν αὐτὴν καὶ πρὸς τοὺς πολίτας. Καὶ ἔχομεν πλεῖστα ὅσα παραδείγματα, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουσιν, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία οὐ μόνον δὲν ἀπέφερε τοὺς καρποὺς, τοὺς ὁποίους ἀνέμενεν ἡ Πολιτεία παρ’ αὐτῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὴν παγίωσιν τῆς τάξεως, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐδημιούργησεν ἐγκλήματα, καὶ ἐδημιούργησεν αὐτὰ εἰς τοὺς πολίτας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον καὶ ἔχουσιν ἀκριβῶς ἀνάγκην ἀστυνομικῆς προστασίας, δηλαδὴ εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς. Εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ὑμᾶς, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἐν τοῖς δήμοις τοῖς ἀγροτικοῖς ὡς ἀστυνόμοι ὑπηρέτουν μόνον σταθμάρχαι, εἴτε ἐνωμοτάρχαι, εἴτε ὑπενωμοτάρχαι, εἴτε χωροφύλακες, ἐν πολλοῖς δὲ μόνον χωροφύλακες. Οἱ χωροφύλακες αὐτοὶ εἶναι στρατιῶται, οἱ ὁποῖοι ἀφοῦ διανύσωσιν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ τὰ ¾ τῆς θητείας των, μετατίθενται εἰς τὴν χωροφυλακὴν πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ὑπολοίπου χρόνου τῆς ὑπηρεσίας των· ὑπηρετοῦντες δὲ εἰς τὰς ἀστυνομίας τῶν διαφόρων δήμων ὡς ἀστυφύλακες, ἕνα εἶχον καὶ ἔχουσι σκοπόν· οὐχὶ πῶς νὰ φροντίζωσι διὰ τὴν τάξιν, ἀλλὰ πῶς νὰ ἀπέρχωνται ἐκεῖθεν μὲ τὸ βαλάντιον ὁπωσδήποτε πεπληρωμένον. Ἀλλ’ εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς δήμους δὲν ὑπάρχουσιν εὔκολα τὰ μέσα πρὸς τοῦτο, διότι κρεοπώλης δὲν ὑπάρχει ἐν τῇ μικρᾷ κωμοπόλει τοῦ δήμου, ἵνα ἐξ αὐτοῦ κερδίσωσιν, ἰχθυοπώλης δὲν ὑπάρχει, ἵνα ἐξ αὐτοῦ ὠφεληθῶσιν· ἄλλο μέσον χρηματισμοῦ δὲν ὑπάρχει, διότι, ὡς δὲν ἀγνοεῖτε, εἰς τοὺς μικροὺς δήμους, ἢ μᾶλλον εἰς ὅλους τοὺς ἀγροτικοὺς δήμους ἡ πρωτεύουσα αὐτῶν ἀπαρτίζεται ἀπὸ 300 τὸ πολὺ οἰκογενείας. Ἐκεῖ ἔχετε τρία μπακάλικα, ἕνα εἰρηνοδίκην, ἐὰν ὑπάρχῃ Εἰρηνοδικεῖον εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον, ἕνα διδάσκαλον καὶ τὸν δήμαρχον μὲ τὸν γραμματέα του, τοὺς ὁποίους θὰ εὕρητε εἰς τὸ καφενεῖον· οἱ δὲ λοιποὶ χωρικοὶ τὴν πρωΐαν θὰ πάρουν τὸ ζῷόν των, τὸ κλαδευτῆρί των, τὰ διάφορα γεωργικὰ ἐργαλεῖά των, καὶ θὰ μεταβῶσιν εἰς τοὺς ἀγρούς των. Ἑπομένως οἱ ἀστυνομεύοντες χωροφύλακες δὲν εὑρίσκουσιν ἀνθρώπους, ἵνα συναλλάσσωνται καὶ συζητῶσι μεταξύ των· ἔχουσι λοιπὸν ἀνάγκην νὰ τρέξωσιν εἰς τοὺς ἀγρούς, ὅπου ἀκριβῶς καὶ οἱ πολῖται ἔχουσιν ἀνάγκην προσοχῆς καὶ φυλάξεως. Μεταβαίνουσι λοιπὸν ἐκεῖ, καὶ τί εὑρίσκουσι; Τὸν χωρικὸν ἐργαζόμενον εἰς τὸ κτῆμά του, ὁ ὁποῖος παραπλεύρως ἔχει τὸ ζῷόν του δεμένον πρὸς βόσκησιν. Ὁ χωροφύλαξ, δυνάμει δῆθεν τοῦ περὶ ἀγροζημιῶν νόμου, συλλαμβάνει τὸ ζῷον τοῦ χωρικοῦ, καὶ λέγει εἰς αὐτόν: «τὸ ζῷόν σου εἶναι εἰς ἀπηγορευμένον μέρος καὶ ἑπομένως θέλω σύλληπτρα». Ὁ χωρικός, ἔχων τὸ δίκαιον, ἀμύνεται, ὁ χωροφύλαξ ἐπιμένει· ὁ ἄλλος χωρικός, ὁ ὁποῖος καλλιεργεῖ τὸν ἀγρόν του ἐκεῖ πλησίον, σπεύδει νὰ συντρέξῃ τὸν ἀδικούμενον πολίτην, ὁ δὲ χωροφύλαξ δὲν δύναται νὰ πάρῃ τὸ ζῷον, διότι οἱ χωρικοὶ εἶναι περισσότεροι, καὶ ἐντεῦθεν κάμνει μίαν καταγγελίαν, διὰ τῆς ὁποίας καταγγέλλει αὐτοὺς ἐπὶ ἀντιστάσει, καὶ οὕτως ἐγέμισαν αἱ φυλακαὶ τοῦ Κράτους. Ἐὰν δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τοὺς διαφόρους Εἰσαγγελεῖς τοῦ Κράτους, τίνες καὶ πόσοι ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας κατεδικάσθησαν ἐπὶ ἀντιστάσει κατὰ τῆς ἀρχῆς, θέλετε εὕρει ὅτι εἰς 300,000 τοὐλάχιστον ἀνέρχονται οἱ διὰ τοιοῦτον λόγον εἰσελθόντες εἰς τὰς φυλακάς. Δὲν εἶναι ὑπερβολικόν, καὶ νομίζω ὅτι πάντες τὸ γινώσκετε. Ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία διὰ τοῦτο κατέστη καταθλιπτική, διότι ὁ ὀργανισμὸς αὐτῆς δὲν εἶναι ἄρτιος καὶ διότι ἡ ἀνατροφὴ τῶν στρατιωτικῶν δὲν εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ ἐκπληρῶσιν ἀστυνομικὰ καθήκοντα. Αὐτὸς λοιπὸν εἶναι ὁ δεύτερος λόγος, ὁ ὁποῖος μὲ ἠνάγκασε καὶ μὲ ἀναγκάζει νὰ ἦμαι ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, καὶ διὰ τοῦτο ἐχάρην, ὅταν εἰς παρελθούσας Βουλευτικὰς συνόδους ἤκουον τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως λέγοντα, ὅτι ἐν καιρῷ τῷ δέοντι θὰ καταργήσῃ τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, καὶ ηὐχόμην νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ δημιουργῆται διοικητικὴ ἀστυνομία, ἀλλ’ ἀστυνομία μεριμνῶσα πρωτίστως περὶ τῶν πραγμάτων ἐκείνων, τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμός. Ἀλλὰ τὸ ἀστυνομικὸν νομοσχέδιον, Κύριοι, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν, δὲν ἐκπληροῖ ἀκριβῶς τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου. Παρακαλῶ δὲ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ προσέξουν εἰς ὅσα θὰ εἴπω, διότι ἐπιθυμῶ ἀληθῶς τὴν διόρθωσιν τοῦ ἀστυνομικοῦ νόμου. Καὶ περὶ τούτου ἄλλοτε, ὅτε ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας πολιτευτὴς καὶ ἀρχηγός μου ἦτο ἐν τῇ ἐξουσίᾳ, ὑπέβαλον αὐτῷ ἐν ὑπομνήματι τὴν γνώμην μου, διότι καὶ ὁ τότε προταθεὶς νόμος δὲν ἐπλήρου τὰς ἀνάγκας ἐν γένει τῆς χώρας. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ἡ ἀστυνομία, ἡ μέλλουσα νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς αὐτὸν τὸν τόπον, πρέπει νὰ ἦναι ἀστυνομία καθαρῶς ἀστικὴ, καὶ ἰδιαιτέρως ἀγροτικὴ, ἐν τῇ ὁποίᾳ νὰ συγχωνευθῶσι καὶ οἱ ἀγροφύλακες ὁμοῦ, διότι οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ, ὡς εἶπον πρὸ μικροῦ, δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ τοὺς φυλάξητε εἰς τὴν κωμόπολίν των,—διότι τὴν ἡμέραν δὲν θὰ εὕρητε ἐκεῖ κανένα,—ἔχουσιν ἀνάγκην ἀσφαλείας εἰς τοὺς ἀγρούς των, διότι ἐκεῖ ὁ χωρικὸς θὰ ποτίσῃ τὸ χωράφι του, καὶ ὅταν θελήσῃ νὰ πάρῃ τὸ νερὸ τοῦ γείτονός του, θὰ ἔλθῃ πρὸς αὐτὸν εἰς ῥῆξιν. Διὰ τοῦτο πρέπει ἡ ἀστυνομία νὰ συνδυασθῇ μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἀγροφυλακῆς, διότι σήμερον ἀγροφύλακες ἐν τοῖς δήμοις δὲν ὑπάρχουσι, καθόσον πάντες οἱ ἀγροφύλακες, οἱ ὑποδεικνυόμενοι ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῶν χωρίων, εἶναι οἱ πενέστεροι καὶ οἱ ἀθλιέστεροι, εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καὶ μὲ τοὺς ζωοκλέπτας συνεννοοῦνται, εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κάμνουσι τὰς ζημίας καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τίποτε διατί; διότι οὐδεὶς καλὸς πολίτης δέχεται τὴν θέσιν τοῦ ἀγροφύλακος. Ἐὰν λοιπὸν συνδυασθῇ τὸ ζήτημα τῆς ἀγροφυλακῆς μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἀστυνομίας, ἵνα διὰ νόμου διορίζωνται κατ’ ἀναλογίαν εἰς τοὺς δήμους οἱ ἀγροφύλακες, τὸ κακὸν θεραπεύεται. Πόσους ἔχομεν σήμερον ἀγροφύλακας εἰς ἕκαστον δῆμον; Ἕκαστος δῆμος ἀπαρτίζεται ἀπὸ 10 χωρία, κατὰ μέσον ὅρον οὐδὲν τῶν χωρίων τούτων ἔχει ὀλιγωτέρους τῶν δύο ἀγροφυλάκων, πολλὰ δ’ ἔχουσι καὶ τρεῖς. Οἱ ἀγροφύλακες οὗτοι πληρώνονται εἰς εἶδος ὑπὸ τῶν κατοίκων, καὶ ἂν ὑπολογίσητε κατὰ μέσον ὅρον, ἕκαστος τῶν ἀγροφυλάκων τούτων λαμβάνει 400 ἢ 500 δραχμὰς κατ’ ἔτος, πάντοτε εἰς εἶδος, ἐλάχιστα εἰς χρῆμα. Ἐὰν λοιπὸν λάβῃ ἡ Κυβέρνησις ὑπ’ ὄψιν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀγροφυλάκων ἐκείνων καὶ τὴν ἀμοιβὴν αὐτῶν, καὶ προσθέσῃ μικρὰν ἐπιχορήγησιν ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου, οὕτως ὥστε νὰ ἔχωσι 40 δραχμὰς κατὰ μῆνα, οἱ δὲ ἀγροφύλακες, ἐκ τοῦ δήμου ἐκλεγόμενοι, νὰ ἔχωσιν ὑπηρετήσει εἰς τὸν στρατὸν μὲ διαγωγὴν ἄμεμπτον, θὰ ἔχωμεν ἀγροφύλακας οὐχὶ τοὺς τελευταίους τοῦ χωρίου, ἀλλὰ τοὺς καλλιτέρους, διότι οὐδεὶς τούτων ἔχει 500 δραχμὰς ἐκ τῆς περιουσίας του καθαρὸν εἰσόδημα. Θὰ ἔχητε λοιπὸν εἰς ἕκαστον δῆμον 20 καλοὺς ἀγροφύλακας, καὶ τὸ Δημόσιον ἐλάχιστα πράγματα θὰ πληρώνῃ, διότι θὰ ὑποχρεωθῶσιν οἱ κάτοικοι νὰ πληρώνωσιν ὅ,τι καὶ σήμερον δίδουσιν εἰς εἶδος εἰς τοὺς ἀγροφύλακας, ἀλλὰ θὰ ἔχωσιν ἀσφάλειαν, ἐνῷ σήμερον δὲν ἔχουσιν. Οἱ ἀγροφύλακες δ’ οὗτοι θὰ χρησιμεύωσιν οὐ μόνον εἰς τὴν ἀγροτικὴν ἀσφάλειαν, εἰς τὴν φύλαξιν τῆς περιουσίας τῶν κατοίκων, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλα ἔργα πολιτειακά· λόγου χάριν θὰ ἐξαλειφθῇ, εἶμαι βέβαιος, ἐντελῶς ἡ ζωοκλοπή· διότι, ὅταν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀναλάβωσιν ὑποχρεώσεις, ὁρκιζόμενοι μὲ θητείαν, ἀπέναντι τῆς ὑπηρεσίας των καὶ τοῦ ποινικοῦ νόμου, βεβαίως πάντα ζωοκλέπτην, ὁ ὁποῖος κατοικεῖ εἰς τὸ χωρίον των, θὰ τὸν γνωρίζωσι καὶ θὰ τὸν συλλαμβάνωσιν ἐγκληματοῦντα, ἢ θὰ προλαμβάνωσι τὴν ζωοκλοπήν· οὕτω δὲ θὰ ἐξαλειφθῶσι καὶ οἱ φυγόδικοι. Ἀλλ’ ὄχι μόνον εἰς αὐτὰ θὰ συντελέσωσιν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν περιφρούρησιν τῶν δασῶν, τὰ ὁποῖα καταστρέφονται, καὶ τὰ ὁποῖα οὐδόλως προστατεύει σήμερον ἡ δασοφυλακὴ, διότι ὁ δασοχωροφύλαξ ἕνα μόνον ἔχει σκοπὸν, πῶς νὰ χρηματολογήσῃ· ἀναμένει εἰς τὸν δρόμον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἐξυλεύθη εἰς τὸ δάσος, ἐπιστρέφοντα εἰς τὴν πόλιν, καὶ ἂν δὲν ἔχῃ ἄδειαν ξυλεύσεως, τοῦ ἀφαιρεῖ τὸ τσεκοῦρι του ἢ 5 δραχμὰς, διὰ νὰ τὸν ἀφήσῃ ἐλεύθερον, ἀφοῦ ἐκεῖνος κατέστρεψε τὸ δάσος, προξενήσας ζημίαν εἰς τὸ Δημόσιον. Τὸ σύστημα, Κύριοι, τὸ ὁποῖον ἐγὼ συνιστῶ, θὰ συντελέσῃ ἐκτὸς τῶν ἄλλων καὶ εἰς τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ Δημοσίου ἀπὸ μεγάλης δαπάνης: διότι, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ἔχετε ἀνάγκην, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βονίτσης Βουλευτὴς, ν’ ἀπομακρύνητε τοῦ στρατεύματος ἀξιωματικοὺς, δύνανται οὗτοι νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὸ ἀστυνομικὸν ἐκεῖνο σῶμα, τὸ διοικητικὸν, τὸ ὁποῖον θὰ καταρτισθῇ, καὶ οὕτω καὶ τὸ Δημόσιον ἀπαλλάσσεται καὶ ἐκεῖνοι εὑρίσκουσιν ὑπηρεσίαν. Διότι ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐπὶ ἓν ἢ δύο ἢ τρία ἔτη ὑπηρέτησεν εἰς ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, βεβαίως δὲν δύναται νὰ ἦναι καλὸς, διότι — ἂς μὴ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τοῦ δακτύλου μας — εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ διαφθαρῇ ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐπὶ ἔτη ὑπηρέτησεν ὡς ἀστυνόμος· ὅσον σιδηροῦν χαρακτῆρα καὶ ἂν ἔχῃ, ὅσον ἠθικὸς καὶ ἂν ἦναι, βεβαίως θὰ παρασυρθῇ. Ἐντεῦθεν λοιπὸν ἠμπορεῖ νὰ ἐξοικονομηθῇ καὶ τὸ μέρος τὸ οἰκονομικὸν καὶ ἡ πληθώρα τῶν ἀξιωματικῶν, περὶ τῶν ὁποίων ἐλάλησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. Ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ συντελέσῃ τὸ σύστημα τοῦτο καὶ εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν δημοσίων προσόδων, χωρὶς νὰ διατρέχωσι κίνδυνον οὔτε αἱ ὄρνιθες, οὔτε τὰ χοιρίδια καὶ οἱ ἀμνοὶ, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλει προχθὲς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Διότι κατὰ τὸ σύστημα τοῦτο ὁ ταμίας θὰ λαμβάνῃ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διαταγὴν νὰ ὑποβάλλῃ εἰς τὸν Διευθυντὴν τῆς ἀστυνομίας τοῦ νομοῦ — διότι βεβαίως θὰ ἦναι ὠργανωμένον σῶμα — τοὺς καταλόγους τῶν διαφόρων ὀφειλετῶν τῆς περιφερείας του, καὶ ὁ Διευθυντὴς θ’ ἀποστέλλῃ τοὺς καταλόγους ἐκείνους εἰς τοὺς διαφόρους ἀστυνόμους, οἱ ἀστυνόμοι δ’ οὗτοι θὰ εἰδοποιῶσι τοὺς κατοίκους, — τοιχοκολλοῦντες καὶ ἀναγινώσκοντος ἐπ’ ἐκκλησίας πρὸ ἑνὸς μηνὸς τὴν εἰδοποίησιν, — ὅτι ὀφείλουσι νὰ πληρώσωσιν εἰς τὸ Δημόσιον αὐτὰ τὰ χρήματα, καὶ ὅτι μετὰ ἕνα μῆνα θὰ παρουσιασθῇ ὁ εἰσπράκτωρ, καὶ πρέπει νὰ ἦναι παρεσκευασμένοι διὰ νὰ πληρώσουν. Ὅταν λοιπὸν λήξῃ ὁ μὴν, θὰ πάρῃ ἀπὸ τὸν ταμίαν τὴν διαταγὴν ὁ εἰσπράκτωρ καὶ θὰ μεταβῇ εἰς τὸν Διευθυντὴν τῆς ἀστυνομίας, ὁ ὁποῖος θὰ τοῦ δώσῃ δύο ἀστυφύλακας, ἵνα τὸν συνοδεύσωσιν εἰς τὸν Μαραθῶνα, φερ’ εἰπεῖν, ὅπου θὰ τὸν παραδώσωσιν εἰς τὸν αὐτόθι ἀστυνόμον διὰ τὰ παραιτέρω, ὁ δὲ ἀστυνόμος θὰ τὸν συντρέξῃ εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν ὀφειλομένων δημοσίων ἐσόδων. Οὕτω δὲ βεβαίως θέλει ἀπαλλαγῆ καὶ μέγα μέρος τῆς χωροφυλακῆς ἐκ τῆς ἀσχολίας ταύτης, χίλιοι τοὐλάχιστον ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι ἀπασχολοῦνται μὲ τοὺς εἰσπράκτορας, καὶ αἱ ὄρνιθες τῶν κατοίκων θὰ σώζωνται, καὶ τὸ Δημόσιον θὰ ἔχῃ οἰκονομίαν, καὶ αἱ εἰσπράξεις θὰ γίνωνται ἀνετώτερον καὶ τακτικώτερον. Οὕτω λοιπὸν, προστιθεμένων καὶ τῶν ἀγροφυλάκων εἰς τὴν ἀστυνομικὴν δύναμιν, θὰ ἔχητε πράγματι δημοσίαν ἀσφάλειαν, ἡ ὁποία θὰ ἐξυπηρετῇ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, καὶ πολὺ οἰκονομικῶς, οἱ δὲ πολῖται, ζῶντες ἐν ἀσφαλείᾳ καὶ ἀνέσει, θὰ εὐλογῶσι τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, ἡ ὁποία ἐμερίμνησε περὶ τούτου. Διότι πρωτίστως Κύριοι, ἔχομεν ἀνάγκην ἀγροτικῆς ἀσφαλείας, ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῆς ὁποίας γεννῶνται ὅλα τὰ κακὰ, καὶ ἐντεῦθεν ἐμειώθησαν καὶ αἱ πρόσοδοι τοῦ Κράτους. Μεριμνῶμεν διὰ γεωργικοὺς σταθμοὺς, μεριμνῶμεν περὶ Γεωργικῆς Ἑταιρείας, καὶ φυτεύομεν δενδρύλια, ἵνα μᾶς χρησιμεύσωσι πρὸς μεταφύτευσιν. Ἀλλ’ εἰς τί σᾶς χρησιμεύουσι πάντα ταῦτα, Κύριοι, ἄνευ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας; Εἰς οὐδέν. Διότι εἶναι εὔκολον εἰς ἕνα γεωπόνον, ὁ ὁποῖος ἔχει μίαν ἔκτασιν εἴκοσι στρεμμάτων καὶ ὅλα τὰ μέσα, λιπάσματα καὶ τόσα ἄλλα, νὰ ἀναπτύσσῃ δενδρύλια πρὸς μεταφύτευσιν, ἀλλὰ βεβαίως οὐδεὶς χωρικὸς τολμᾷ σήμερον νὰ φυτεύσῃ τοιαῦτα, καὶ οὔτε ἔχει ἀνάγκην τοιαύτης διδασκαλίας· διότι ἐκεῖνος πηγαίνει νὰ κεντρώσῃ τὴν ἐλιά του, καὶ τὴν ἐπιοῦσαν αὕτη εἶναι κατεστραμμένη, καὶ ἕνεκα τούτου τὴν ἐγκαταλείπει· πηγαίνει νὰ σπείρῃ τὸν ἀγρόν του, καὶ τὴν ἐπιοῦσαν οὗτος εἶναι κατεστραμμένος, καὶ δι’ αὐτὸ φοβεῖται, καὶ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ κάθηται μὲ τὸ τουφέκι εἰς τὸ χέρι, καὶ ἐντεῦθεν γεννῶνται μυρία ὅσα ἐγκλήματα. Ἐὰν ὅμως τοῦ δώσητε ἀγροτικὴν ἀσφάλειαν, μετὰ παρέλευσιν μιᾶς δεκαετίας θὰ ἔχητε μεταβεβλημένην εἰς κῆπον ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα· διότι πάντες γιγνώσκουσι καλῶς νὰ καλλιεργῶσιν, ἀλλὰ φοβοῦνται. Ἀλλ’ ἴσως εἴπῃ τις, ὅτι τὸ Κράτος θὰ δαπανήσῃ οὕτω 500,000 δραχμὰς ἐπὶ πλέον διὰ τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς, καὶ θὰ ἦναι ζημία εἰς τὸ Κράτος. Καμμία ζημία δὲν εἶναι, διότι ἡ ἀσφάλεια, τὴν ὁποίαν θὰ δώσητε εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς, θ’ ἀποζημιωθῇ δεκαπλασίως ἐκ τῆς ἀναπτύξεως τῆς παραγωγῆς τῆς χώρας, καὶ θὰ εὐλογῇ, ἐπαναλαμβάνω, ὁ λαὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, ἡ ὁποία θὰ τοῦ δώσῃ τὴν ἀσφάλειαν ταύτην. Διὰ ταῦτα φρονῶ, ὅτι τὸ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχέδιον εἶναι ἀνάγκη νὰ μελετηθῇ καλλίτερον, καὶ ἂς ἦναι βέβαιοι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι θὰ εὐεργετήσωσι τὸν τόπον, ἐὰν πληρέστερον καταρτίσωσι τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ γείνῃ τι καλὸν καὶ ὠφέλιμον εἰς τὸν τόπον· διότι οὐδὲν καλὸν θέλετε ἐπιτύχει, ἐὰν ἐπιμείνητε νὰ ψηφισθῇ τὸ τρισύνθετον σύστημα τοῦ νομοσχεδίου· καὶ λέγω τρισύνθετον, διότι κατὰ τὸ νομοσχέδιον θὰ ὑπάρχῃ εἰς 26 πόλεις στρατιωτικὴ ἀστυνομία, καὶ εἰς 440 δήμους δημοτικὴ ἀστυνομία· ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό· διότι δῆμοί τινες ἐκ τῶν πόρων αὐτῶν δὲν δύνανται νὰ ἔχωσι περισσοτέρους ἀπὸ δύο ἢ τρεῖς κλητῆρας, ἐκεῖνοι δὲ οἱ δῆμοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ ἔχουν ἀστυνομίαν χάριν τῆς ἀσφαλείας τῶν κατοίκων, θὰ ζητῶσιν ἀλλαχοῦ ἀστυφύλακας; Κυβέρνησις λοιπὸν πατρικῶς σκεπτομένη δὲν πρέπει νὰ δημιουργῇ τὰ τοιαῦτα· οὐδὲ φαντάζομαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ συστήματος τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας ἠθέλησε νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς δημάρχους. Ἡ Κυβέρνησις μεταβάλλεται, ἀλλ’ ἡ ἀστυνομία θὰ ὑπάρχῃ πάντοτε. Ἄλλως δὲ ὁ νέος θεσμὸς τῆς ἀστυνομίας, ὁ ἰσχύων σήμερον, ἐρρίζωσε, καὶ εἶναι δύσκολον νὰ μεταβληθῇ· ἀπόδειξις δὲ ὁ θόρυβος, ὅστις ἐγένετο, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ καταργηθῇ ὁ θεσμὸς τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας καὶ εἰσαχθῇ ὁ τῆς στρατιωτικῆς. Ἐν τούτοις ὁ θεσμὸς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἐν ἀρχῇ ἔκαμεν εἰς τὰς πόλεις καλὴν ἐντύπωσιν, διότι ἐπάταξε τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα· ἀλλὰ μετ’ ὀλίγον τὰ πράγματα μετεβλήθησαν, καὶ ὅσοι τῶν κυρίων Βουλευτῶν παρηκολούθησαν τοὺς διαφόρους ἀστυνομικοὺς ἄθλους εἶναι ἀπεγοητευμένοι ἐκ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, καὶ ἐπιθυμοῦσι τὴν κατάργησιν αὐτῆς, ἀλλὰ κατάργησιν καὶ ἀντικατάστασιν μὲ σύστημα, τὸ ὁποῖον νὰ φέρῃ καρποὺς ἀγαθοὺς, ἀσφάλειαν εἰς τὸν τόπον καὶ ἡσυχίαν εἰς τοὺς πολίτας. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ συναινέσῃ νὰ ὑποβληθῇ τὸ ζήτημα εἰς ἐπιτροπὴν, ἥτις συντόμως νὰ μελετήσῃ τὸ νομοσχέδιον, καὶ μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας νὰ φέρῃ τὸ πόρισμα τῶν μελετῶν της εἰς τὴν Βουλήν. Διότι φρονῶ, ὅτι πάντες οἱ Βουλευταὶ εἶναι διατεθειμένοι νὰ ψηφίσωσι τοιοῦτο νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ἐκτὸς τῶν ἄλλων νὰ φέρῃ καὶ τὴν ἰσότητα, ὡς εἶπε καὶ ὁ ἐκ Κραναίας ἀξιότιμος συνάδελφος· διότι μεριμνῶμεν μόνον περὶ τῶν πρωτευουσῶν, τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἄλλων μεγαλοπόλεων, ἐνῷ ἔξω, εἰς τοὺς δήμους, ὁ λαὸς ὑποφέρει καὶ ἔχει ἀνάγκην ὑποστηρίξεως καὶ συνδρομῆς. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ συναινέσῃ, ἵνα τὸ νομοθέτημα αὐτὸ μελετηθῇ καλλίτερον, ὥστε ψηφιζόμενον καὶ ἐφαρμοζόμενον νὰ παράσχῃ πραγματικὴν ὠφέλειαν καὶ ἀσφάλειαν εἰς τὸν λαόν.

§111Ι. ΠΑΛΑΣΚΑΣ. Πάντες, Κύριοι, γνωρίζομεν, ὅτι τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἀπέτυχε, καὶ διὰ τοῦτο πανταχόθεν σήμερον ζητεῖται ἡ κατάργησις αὐτοῦ. Οἱ ἀξιωματικοὶ ἀστυνόμοι πρέπει νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, διὰ νὰ χρησιμεύσουν εἰς ἄλλην στιγμήν, διότι παραμένοντες εἰς τὴν ἀστυνομίαν διαφθείρονται. Ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία πρέπει ν’ ἀντικατασταθῇ διὰ τῆς δημοτικῆς, διότι ὁ πολίτης ἀστυνόμος, ὁ ἐντόπιος, γνωρίζει καλλίτερον τοῦ ἀξιωματικοῦ ἀστυνόμου τὰς ἀνάγκας καὶ τὰ ἔθιμα τοῦ τόπου, καὶ ὡς ἐκ τούτου δύναται νὰ συντελέσῃ περισσότερον εἰς τὴν παγίωσιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τάξεως.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τὸν λόγον;

§113ΑΠ. ΖΑΠΠΑΣ. Ὑπάρχει πρότασις τοῦ κ. Πετροπουλάκη, νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποστηρίζεται ὑπὸ δέκα Βουλευτῶν;

§115ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐγειρόμενοι). Μάλιστα.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Πετροπουλάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§117ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν ἐκ Βουλευτῶν λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Εὐαγγ. Καναβαριώτου καὶ Μιχ. Στελλάκη, καὶ εἶτα ἡ διαλογή, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας)

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 124. Ἐκ τούτων 31 εἶπον Ναὶ καὶ 93 Ὄχι. Ἑπομένως ἡ πρότασις ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν, ὡς ἔχει). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§120Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἐπιφυλάσσομαι κατὰ τὴν δευτέραν ἢ τρίτην συζήτησιν νὰ ὑποβάλω τὰς σκέψεις μου εἰς τὴν Βουλήν. Προκειμένης ὅμως τῆς συζητήσεως περὶ τῶν καθέκαστα τοῦ νομοσχεδίου, ἔχω παρατηρήσεις τινὰς νὰ προβάλω, μεταξὺ δὲ τούτων καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3. Νομίζω ὅτι παρέλκει ἡ διάταξις αὕτη, ἢ τοὐλάχιστον πρέπει νὰ διασαφηνισθῇ ἡ διαδικασία, καθ’ ἣν θ’ ἀποφασίζηται ὑπὸ τοῦ Εἰρηνοδίκου ἡ νομιμότης τῆς ἐκλογῆς. Ἡ ἀστυνομία εἶναι κλάδος διοικητικός, ἀνωτέρα δ’ αὐτῆς προϊσταμένη ἀρχὴ εἶναι ὁ Νομάρχης, καὶ οὐχὶ ἡ δικαστικὴ ἀρχή· ἐκεῖνος ἄρα ἔδει ν’ ἀποφαίνηται, ἐὰν ἐγένετο παρατυπία τις κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν κατωτέρω διοικητικῶν ἀρχῶν, καὶ οὐχὶ αἱ δικαστικαὶ ἀρχαί. Ἀλλ’ ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον 3, δὲν ὁρίζεται ἐν αὐτῷ, πῶς θὰ γείνῃ ἡ εἰσαγωγὴ παρὰ τῷ Εἰρηνοδίκῃ καὶ ἡ ἐκδίκασις ἐνώπιον αὐτοῦ τῆς νομιμότητος τῆς ἐκλογῆς. Κατ’ ἔνστασιν; κατ’ ἀνακοπὴν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου; ἢ θὰ ἐπιληφθῇ αὐτεπαγγέλτως ὁ Εἰρηνοδίκης; Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν παρακαλεῖται νὰ διασαφήσῃ κατὰ τίνα τρόπον θὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν ἔρευναν τοῦ Εἰρηνοδίκου τὸ ζήτημα τῆς νομιμότητος τῆς ἐκλογῆς.

§121ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅπως φέρονται τὰ πρακτικὰ ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδικείου, οὕτω θ’ ἀποστέλλωνται καὶ ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδίκου, ὅστις θὰ ἐξετάζῃ τὸ ζήτημα τῆς νομιμότητος τῆς ἐκλογῆς.

§122Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ λέγετε ὑμεῖς, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον δὲν τὸ λέγει. Ἑπομένως κατὰ τὴν προσεχῆ συζήτησιν παρακαλῶ νὰ προστεθῇ ὅ,τι λέγει ὁ κύριος Ὑπουργός. Ἐὰν, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, πρόκειται νὰ καθιερωθῇ καὶ ἐνταῦθα ἡ ἐπὶ τῶν δημαιρεσιῶν διαδικασία, εἶναι ἐπιτακτικὸν ν’ ἀναγραφῇ τοῦτο.

§123Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν θὰ ἦναι, νομίζετε, ὀρθὸν, αἱ περὶ τῆς νομιμότητος τῆς ἐκλογῆς ἀποφάσεις νὰ ὦσι δι’ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως; Διότι κατὰ τίνα τρόπον θ’ ἀποφασίζῃ ὁ Εἰρηνοδίκης;

§124Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πᾶσα ἀπόφασις δικαστικὴ, καὶ τοιαύτη εἶναι καὶ ἡ τοῦ Εἰρηνοδίκου, πρέπει νὰ ἦναι ἠτιολογημένη.

§125Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀλλ’ ἔχω μίαν ἀπορίαν, ἧς παρακαλῶ νὰ γείνῃ διασάφησις. Αὐτοὶ οἱ ἀστυνόμοι προσόντα θὰ ἔχωσι μόνον τὸ νὰ ἦναι πολῖται Ἕλληνες;

§126Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τὸν δημοτικὸν ἀστυνόμον ἔν τινι δήμῳ εἶναι δύσκολον νὰ προσδιορίσωμεν προσόντα. Τὸ προσὸν εἶναι ἡ ὑπόληψις, ἣν ἔχουσιν οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι περὶ αὐτοῦ.

§127Κ. ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐπειδὴ ὅμως, κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουσι παραδείγματα δημοτικῶν ἀστυνόμων, διορισθέντων κατὰ τὸ παρελθὸν, ἀφοῦ διήνυσαν δεκαετῆ περίοδον εἰς τὰς φυλακὰς (ἐπὶ φόνοις καὶ ἄλλαις πράξεσι, καλὸν εἶναι νὰ προστεθῇ ἐδῶ: «ἐὰν δὲν κατεδικάσθησαν ἐπὶ κακουργήματι».

§128Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀλλ’ ἐὰν κατεδικάσθησαν, δὲν ἔχουσι πολιτικὰ δικαιώματα.

§129ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Διωρίσθη, κύριε Πρόεδρε, δημοτικὸς ἀστυνόμος, ἄνθρωπος διατελέσας ἐπὶ δεκαετίαν ἐν ταῖς φυλακαῖς.

§130Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου καὶ τῶν ἐπιτηρούντων τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ.

§131ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἶχεν ἀποκατασταθῆ εἰς τὰ δικαιώματά του.

§132Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τότε ἔχει τὸ δικαίωμα.

§133ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Δὲν δύναται νὰ γείνῃ φύλαξ εἰς Σωφρονιστήριον· δύναται νὰ γείνῃ ἀστυνόμος δημοτικὸς, ὅταν ὑποπέσῃ εἰς τοιαύτην πρᾶξιν;

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ παρατηρήσεις σας κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιρρήσεως τὰ ἄρθρα 4–9).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται). Ἔχει τις τὸν λόγον;

§136Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνταῦθα ὀφείλω νὰ ὑποβάλω παρατηρήσεις τινὰς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τὰς ὁποίας ὑποχρεοῦται νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, διότι ἄνευ αὐτῶν, καὶ ἂν ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἂν εἶχε σκοπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ τὸ ἐφαρμόσῃ, θὰ εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μὴ δύναται νὰ τὸ ἐφαρμόσῃ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 10, τὸ ὁποῖον δέον νὰ συνδυάσῃ τις πρὸς τὸ ἄρθρον 22, γεννῶνται αἱ ἑξῆς ἀπορίαι. Τὸ ἄρθρον 10 καθορίζει τὸ προσωπικὸν τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, καθορίζει τὰ πρόσωπα τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τὸ λοιπὸν προσωπικόν, ἐν δὲ τῷ ἄρθρῳ 22 καθορίζεται τὸ ποσὸν τῶν διαφόρων ἀστυφυλάκων. Ἀλλ’ ἐὰν ἐψηφίζετο τὸ ἄρθρον τοῦτο ὡς ἔχει, ἠθέλομεν ἔχει τοὺς ἀξιωματικούς, ὑπολοχαγοὺς ἢ ἀνθυπολοχαγοὺς, ἠθέλομεν ἔχει τὸ προσωπικὸν τῶν ἀστυφυλάκων, ἀλλὰ δὲν ἠθέλομεν ἔχει τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τῆς ἀστυφυλακῆς· διότι ἐν τῷ ἄρθρῳ 10 καθορίζονται ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας, οἱ ἀστυνόμοι ἑκάστου τμήματος, ἐν δὲ τῷ ἄρθρῳ 22 ὁρίζεται τὸ ποσὸν 600 ἀστυφυλάκων, ὑπηρετησόντων εἰς τὴν Ἀστυνομίαν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς· ὁρίζεται ἔτι, ὅτι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἑκάστου τμήματος τάσσεται εἷς ὑπολοχαγὸς ἀστυνόμος καὶ εἷς ὑπαστυνόμος, ἐννοεῖται δ’ ὅτι θὰ κατανεμηθῶσι καὶ οἱ 600 ἀστυφύλακες. Παραλείπεται ἐν τῷ ἄρθρῳ, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ τεθῇ, ὅτι ἐν ἑκάστῳ τμήματι δέον νὰ διορισθῶσι δύο ἐνωμοτάρχαι βʹ τάξεως καὶ δύο ὑπενωμοτάρχαι, κατὰ τὸν καθεστῶτα νόμον. Δὲν δύναται νὰ λειτουργήσῃ εἷς νόμος μὲ ἀνωτέρους βαθμοφόρους καὶ μὲ ἁπλοῦς ὁπλίτας, ἐὰν δὲν ὑπάρχωσι καὶ ὑπαξιωματικοί. Δὲν ὑπάρχει δὲ καμμία πρόνοια περὶ τούτων. Εἰς τὰς παρατηρήσεις ταύτας προσθέτω καὶ τοῦτο, κύριε Ὑπουργέ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 22, ἐν ᾧ καταργεῖται ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, ἀναζῇ ἢ μένει ἐν τῇ ζωῇ ὁ θεσμὸς τῶν ἀστυφυλάκων· δὲν προνοεῖτε ὅμως περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν θὰ διορίζωνται οὗτοι. Τοὺς ἀστυφύλακας τοὺς χρησιμοποιεῖτε ἐφ’ ὅσον ὑπάρχωσιν ἐκ τοῦ παρελθόντος. Ἀφ’ ἧς ὅμως στιγμῆς ἐκλείψωσι, δὲν ἔχετε καμμίαν θύραν, κανὲν προσὸν πρὸς κατάταξιν αὐτῶν. Ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον καταργεῖτε, ὁ ΒΞΘʹ, ἐν τῷ ἄρθρῳ 10 καθορίζει τὸν τρόπον τῆς κατατάξεως, ἀναγράφει τὰ προσόντα, ἄνευ τῶν ὁποίων δὲν δύναται νὰ γείνῃ κατάταξις. Τὸ ἄρθρον 10 τοῦ καταργουμένου νόμου λέγει: «Κατατάσσεται ἀστυφύλαξ ἐπὶ πενταετεῖ θητείᾳ ὁ κατὰ τὸν περὶ στρατολογίας νόμον μὴ ἀποκλειόμενος τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, ἄν: —αʹ), βʹ)» κτλ. Ἔχομεν ἕνα ἀριθμὸν ἤδη ἀστυφυλάκων. Οὗτοι ὑποτίθεται ὅτι θὰ ὑπηρετήσωσιν. Ἐὰν δὲν θελήσωσι νὰ ὑπηρετήσωσιν ὑπὸ τὰς διατάξεις τοῦ νέου νόμου, πόθεν θὰ λάβητε τοὺς ἀστυφύλακας, τοὺς ὁποίους βαπτίζετε μὲν μὲ τὸ ὄνομα τῶν ἀστυφυλάκων κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον, ἀλλὰ τοὺς ὁποίους εἰσάγετε χωρὶς νὰ καθορίζητε καὶ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν θέλετε κατατάξει αὐτοὺς, τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχωσι, ἵνα καταταχθῶσι; Τίνα πρόνοιαν νομοθετικὴν ἔχετε, ἵνα κατατάξητε αὐτούς; τίνα προσόντα ἀναγράφετε; Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ πρέπει νὰ προνοήσητε περὶ διατάξεως συμφώνου πρὸς τὸ ἄρθρον 10 τοῦ νόμου τοῦ καταργουμένου περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, διότι αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου τούτου εἶναι ὀρθαὶ καὶ ἀναγράφουσι προσόντα κατάλληλα διὰ τοὺς ἀστυφύλακας. Ἀλλὰ παρουσιάζεται καί τι κενόν, τὸ ὁποῖον ἐν τῇ διατάξει ταύτῃ, ἢ ἄλλῃ αὐτοτελεῖ, εἶναι ἀπαραίτητος ἀνάγκη νὰ καθορίσητε. Ἐν ἄρθρῳ 20, ὡς καὶ ἐν ἄλλῳ ἄρθρῳ τοῦ νομοσχεδίου, λέγετε, ὅτι «οἱ ἀστυφύλακες ἀποβάλλονται τῆς ὑπηρεσίας καὶ πρὸ τῆς λήξεως τῆς θητείας των». Ἔχοντες ὅμως ὑπ’ ὄψιν, κύριε Ὑπουργέ, τὸν νόμον τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, κατὰ τὸν ὁποῖον καθορίζονται τὰ προσόντα τοῦ ἀστυφύλακος καὶ ὁ χρόνος τῆς θητείας, λέγετε ὅτι πρὸ τῆς λήξεως τῆς θητείας γίνεται τοῦτο. Ἀλλὰ ὁρίζετε ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ τὴν θητείαν τοῦ ἀστυφύλακος; ἢ τὴν ἀφίνετε εἰς τὴν θέλησιν τοῦ κατατασσομένου; Εἶναι λοιπὸν ἄλλη ἔλλειψις αὕτη, ἥτις δέον νὰ πληρωθῇ. Ἑπομένως τρία εἶναι τὰ αἰτούμενα διὰ τῶν παρατηρήσεών μου τούτων. Πρῶτον, ὅτι πρέπει ἐν τῷ ἄρθρῳ νὰ τεθῇ ἀπαραιτήτως μετὰ τὸ: «Τάσσονται δ’ ὑπὸ τὰς διαταγὰς αὐτοῦ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Διευθύνσεως τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας, ἐν ἑκάστῳ μὲν τῶν ἀστυνομικῶν τμημάτων ἑκατέρας τῶν δύο πόλεων ἀνὰ εἷς ὑπολοχαγὸς, ὡς ἀστυνόμος, καὶ ἀνὰ εἷς ἀνθυπολοχαγὸς, ὡς βοηθὸς αὐτοῦ», ἡ φράσις «δύο ἐνωμοτάρχαι βʹ. τάξεως καὶ δύο ὑπενωμοτάρχαι».

§137ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα.

§138Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνεῖτε;

§139ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μάλιστα.

§140Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δεύτερον, δέον νὰ καθορισθῶσι τὰ προσόντα τῶν ἀστυφυλάκων, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ, τὸ ὁποῖον καταργεῖται, καὶ τρίτον, ἐνῷ ὁμιλεῖτε περὶ θητείας, δὲν καθορίζετε τὸν χρόνον τῆς θητείας. Τρίτον λοιπὸν εἶναι ὁ χρόνος τῆς θητείας, περὶ τῆς ὁποίας δέον νὰ τεθῇ ἰδίᾳ διάταξις.

§141Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ προσόντα τῶν ἀστυφυλάκων καὶ ἡ διάρκεια τῆς θητείας αὐτῶν θέλουσι κανονισθῆ δι’ ἰδίου νομοσχεδίου.

§142Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀλλὰ παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νά μοὶ εἴπητε, ἐὰν ὁ νόμος αὐτὸς θὰ ἦναι διαρκὴς ἢ προσωρινός.

§143Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Διαρκέστατος, ἐν ὅσῳ δὲν καταργηθῇ δι’ ἄλλου.

§144Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐὰν εἶναι διαρκὴς, τότε δὲν ἐννοῶ τὴν ἔννοιαν τῆς διατάξεως, καθ’ ἣν ἀναστέλλεται ἡ κατάταξις τῶν ἀστυφυλάκων· διότι, ὅταν ἔχητε διάταξιν νόμου, διὰ τῆς ὁποίας λέγετε, ὅτι ἀναστέλλεται ἡ κατάταξις τῶν ἀστυφυλάκων, χωρὶς νὰ ὁρίζητε καὶ πότε παύει ἡ ἀναστολὴ, θὰ εὑρεθῆτε ἡμέραν τινὰ ἄνευ ἀστυφυλάκων· ὁ δὲ νόμος βασίζεται ἐπὶ ὑπαρχούσης ἀστυφυλακῆς. Τώρα ἡ διάταξις εἶναι ῥητή· ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ νόμου τούτου, λέγει τὸ ἄρθρον, ἀναστέλλεται πᾶσα κατάταξις ἀστυφυλάκων. Ἐννοεῖται ὅτι ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι διὰ τῆς λήξεως τῆς θητείας ἢ διὰ θανάτου θέλει ἐλαττωθῆ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀστυφυλάκων. Ἀλλ’ ὅταν φθάσητε κάτω τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπομένου, τί θὰ γείνῃ; Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μελετηθῇ τὸ ἄρθρον τὸ ἀναστέλλον ἀπολύτως τὴν κατάταξιν, καὶ νὰ ὁρισθῇ, ὅτι ἀναστέλλεται ἡ κατάταξις μέχρις οὗ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀστυφυλάκων περιορισθῇ εἰς τὸν δεῖνα ἀριθμόν· διότι ἄλλως θὰ ἔχητε ἀνάγκην νὰ προβῆτε εἰς κατάταξιν. Ὑπέβαλον τὰς παρατηρήσεις ταύτας, διότι ὁ κανονισμὸς τῶν προσόντων τῶν ἀστυφυλάκων κλπ. οὐδεμίαν σημασίαν θὰ ἔχῃ, ἐν ὅσῳ ὑπάρχει ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου, δι’ ἧς ἀναστέλλεται πᾶσα κατάταξις.

§145Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀναγράφεται ἡ διάταξις αὕτη τῆς ἀναστολῆς τῆς κατατάξεως, διότι ὁ ὑπάρχων ἀριθμὸς τῶν ἀστυφυλάκων ὑπερβαίνει τὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἐκρίναμεν ὅτι ἔχομεν. Κατὰ τὸν νόμον τοῦτον ἀρκοῦσι 1100–1200 ἀστυφύλακες, ἔχομεν δὲ 2200 περίπου. Διὰ τοῦτο ἀνεγράφη ἡ διάταξις, ἵνα ἀνασταλῇ ἡ περαιτέρω κατάταξις, μὴ αὐξηθῇ δὲ καὶ περαιτέρω ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνδρῶν τῆς ἀστυφυλακῆς. Ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην αἱ διατάξεις περὶ κατατάξεως τῶν ἀστυφυλάκων καὶ περὶ τῆς διαρκείας τῆς θητείας αὐτῶν καὶ περὶ τῆς ἀποβολῆς αὐτῶν χρήζουσιν ἀναθεωρήσεως. Διὰ τοῦτο θέλει συνταχθῆ νομοσχέδιον ἴδιον περὶ τούτου, τὸ ὁποῖον θέλει κανονίσει κατὰ τρόπον ἴσως κατά τι διάφορον τοῦ νῦν κανονίζοντος τὰ περὶ τούτου.

§146Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 20 λέγει, ὅτι «οἱ ἀστυφύλακες ἀποβάλλονται τῆς ὑπηρεσίας καὶ πρὸ τῆς λήξεως τῆς θητείας των». Ἔχομεν λοιπὸν τὴν λέξιν «θητείαν». Ἀφοῦ δὲ τὴν ἔχομεν ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ, δέον νὰ καθορίσωμεν πόση εἶναι ἡ θητεία· τριετής; πενταετής;

§147Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν ὅσῳ δὲν τροποποιηθῇ ὁ νόμος περὶ ἀστυφυλακῆς,—εἴπομεν δὲ, ὅτι θέλομεν εἰσαγάγει νομοσχέδιον περὶ τούτου,—ἰσχύει ἡ διὰ τοῦ κρατοῦντος νόμου ὡρισμένη θητεία.

§148Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀλλὰ τότε ὅλαι αὗται αἱ διατάξεις δύνανται νὰ μὴ ὑπάρξωσιν, ὡς καὶ ἡ διάταξις ἡ ὁποία ἀναστέλλει τὴν κατάταξιν ἀστυφυλάκων.

§149Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διατὶ δύναται νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἡ περὶ ἀναστολῆς διάταξις;

§150Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Καλῶς προνοήσαντες ἐδῶ δὲν ὁρίζετε μέχρι ποίου σημείου ἡ ἀναστολὴ φθάνει. Δὲν πρόκειται τότε περὶ διαρκοῦς νομοσχεδίου.

§151Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἀναστολὴ ἰσχύει ἐφ’ ὅσον ἰσχύει ὁ ὑπάρχων νόμος περὶ ἀστυφυλακῆς. Τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θέλουσιν ὁρισθῆ αἱ διατάξεις τῶν προσόντων, τῆς θητείας καὶ τῆς ἀφέσεως, αὐτὸ θέλει κανονίσει καὶ τὴν παῦσιν τῆς ἀναστολῆς τῆς κατατάξεως. Ἐν ὅσῳ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν συνταχθῇ καὶ ψηφισθῇ, διατὶ πρέπει νὰ ἐπιτρέπωμεν ν’ αὐξήσῃ ὁ ὑπάρχων ἀριθμός;

§152Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὥστε δι’ ἄλλου νομοσχεδίου θὰ μεταβληθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου τούτου. Καὶ ἄλλην μίαν παρατήρησιν ἤθελον νὰ κάμω, ἢ μᾶλλον μίαν ἄλλην ἐξήγησιν ἤθελον νὰ ζητήσω. Θὰ δώσητε εἰς τοὺς δήμους ἀστυφύλακας, ὁσάκις οἱ δῆμοι ζητῶσιν ἀστυφύλακας, διότι ὑπάρχει ἡ φράσις ἐν τῷ νόμῳ «ἐκ τῶν ἐν τῷ σώματι τῆς ἀστυφυλακῆς κατατεταγμένων». Ἐρωτῶ, ἐκ τῶν σήμερον κατατεταγμένων; ἢ, προκειμένου περὶ διαρκοῦς νόμου, πάντοτε θὰ δίδητε ἀστυφύλακας;

§153Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τώρα ἔχομεν, κατὰ τὸν προϋπολογισμόν, ὃν εἰσηγάγομεν διὰ τὸ ἔτος 1903, ἀστυφύλακας 2132.

§154Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐκ τῆς μακρᾶς συζητήσεως μοὶ ἐγεννήθησαν δύο ἀπορίαι, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μοὶ δώσῃ ἐξήγησιν. Πρῶτον ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, καταργεῖται ἢ οὔ ὁ ὑφιστάμενος νόμος; Ἐὰν καταργῆται ἐν μέρει, ποῖαι διατάξεις καταργοῦνται καὶ ποῖαι μένουσιν ἐν ἰσχύϊ; Διότι, ὡς παρατηρεῖτε, ἐνιαχοῦ ἀναφέρεται, ὅτι διατηρεῖται τὸ καθεστὼς· ἀναφέρεται δὲ οὕτως, ὥστε δὲν μένει ἀμφιβολία, ὅτι διατηρεῖται τὸ καθεστώς· εἰς ἐνίσχυσιν δ’ ἔρχεται ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις εἶπεν, ὅτι ἐν ὅσῳ δὲν προβληθῇ νέος νόμος, ἰσχύουσιν αἱ διατάξεις τοῦ ὑπάρχοντος. Εὐλόγως λοιπὸν γεννᾶται ἡ ἀπορία, ὑφίσταται ἢ καταργεῖται ἡ νῦν ἰσχύουσα ἀστυνομία; καὶ κατὰ πόσον καταργεῖται; Γίνεται δ’ ἐνταῦθα καὶ μία καινοτομία· δηλαδὴ παραδέχεται τὸ νομοσχέδιον, ὅτι δύναται νὰ διορισθῇ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ ἀπόστρατος ἀνώτερος ἀξιωματικὸς, ὁ ὁποῖος εἶναι πολίτης. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν εἰς τοῦτο, ἀλλὰ θέλω νὰ ἐπεκταθῇ ἡ διάταξις καὶ νὰ διορίζηται καὶ πολίτης· διότι, ἀφοῦ δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διορίζῃ ἀπόστρατον, ὅστις εἶναι πολίτης, διατὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν σαφῶς, ὅπως διορίζηται καὶ πολίτης, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο προτιμότερον;

§155Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἐπιτακτικὴ ἡ διάταξις.

§156ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν λέγω νὰ γείνῃ ἐπιτακτική. Ἐγὼ ἀρκοῦμαι εἰς τὸ ἐνδεικτικὸν τῆς διατάξεως, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ μὴ περιορίζηται ἡ ἐνδεικτικότης αὐτῆς μέχρι τοῦ ἀποστράτου, ἀλλὰ νὰ ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ παντὸς πολίτου, ἀφοῦ πολίτης εἶναι καὶ ὁ ἀπόστρατος, πολίτης μάλιστα θεωρούμενος ἀνίκανος δι’ ὡρισμένην δημοσίαν ὑπηρεσίαν.

§157Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λεβαδείας ἐπρότεινε τὴν ἑξῆς θεωρίαν· ἀξιωματικὸς ἐν ἀποστρατείᾳ εἶναι πολίτης, ἄρα διορίζομεν πολίτην, καὶ ἑπομένως δύναται καὶ πολίτης νὰ διορισθῇ ἀστυνόμος ἐν Ἀθήναις, τῇ πρωτευούσῃ τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐξάγεται ἐκ τοῦ νόμου. Ὁ νόμος διατάσσει, ὅτι δύναται νὰ διορισθῇ καὶ ἀπόστρατος ἀξιωματικός. Τί εἶναι ἀπόστρατος; Εἶναι πολίτης, ὅστις ὑπηρέτησεν ὡς ἀξιωματικός, εἶναι ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος φέρει τὰ προσόντα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἔχῃ καὶ ἂν ἦτο ἐν ἐνεργείᾳ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν, τίνες διατάξεις τοῦ ὑπάρχοντος νόμου ἰσχύουσι καὶ τίνες ὄχι, τοῦτο προκύπτει ἐκ τῆς μελέτης τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν ὑπάρχῃ διάταξις καταργοῦσα τὸν νόμον, τοῦτο θέλει διατάττεσθαι ῥητῶς. Πᾶσαι λοιπὸν αἱ διατάξεις αἱ μὴ μετατρεπόμεναι ἰσχύουσι.

§158ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἀποδέχομαι τὴν πρώτην παρατήρησιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ὡς πρὸς τὸ ἕτερον ζήτημα, ἔδωκεν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἀνέμενον καὶ ἡ ὁποία συντελεῖ εἰς τὸ νὰ γείνῃ εὐρυτάτη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου· διότι παρεδέχθη καὶ ἐπανέλαβεν, ἵνα τονισθῇ καλῶς, ὅτι ὁ ἀπόστρατος ἀξιωματικὸς εἶναι πολίτης, ἀλλ’ ὑπηρέτησεν ὡς ἀξιωματικός, καὶ ἑπομένως ἀπέκτησεν ὅλα τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχῃ ὡς Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας. Τοῦτο θὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὴν Βουλήν.

§159Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχει ὅλα τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχωσιν ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους καλεῖ ὁ νόμος.

§160Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεων ἐδήλωσεν, ὅτι μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου θέλει ὑποβληθῆ ἕτερον, συμπληροῦν ἐλλείψεις τινὰς αὐτοῦ.

§161Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ ἀστυφυλάκων.

§162Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ ὑποβολὴ ἑτέρου νομοσχεδίου, σχετικοῦ πρὸς τὸν νόμον, θέλει παρατείνει τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς ὡς ἐκ τῶν νέων συζητήσεων, αἵτινες θ’ ἀρχίσωσι. Δὲν βλέπω λοιπὸν τὸν λόγον, δι’ ὃν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν τροποποιοῦσι τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον καὶ δὲν προσθέτουσιν ἄρθρα τινὰ, ἵνα ἔχωμεν ἓν νομοσχέδιον πρὸς συζήτησιν. Τὸ νὰ λέγωσιν ὅτι θέλουσιν ὑποβάλει καὶ ἕτερον νομοσχέδιον, τοῦτο σημαίνει, ὅτι τὸ ὑποβληθὲν δὲν ἐμελετήθη καλῶς. Ἐν τούτοις θὰ ἐξακολουθήσωμεν συζητοῦντες ἐπὶ τοιούτου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ παρατείνῃ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, καὶ ἀφοῦ παραταθῶσιν αὗται, θὰ χαρακτηρισθῶμεν ἡμεῖς, ὅτι δὲν ἐργαζόμεθα ὡς πρέπει. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νομίζω ὅτι ἔχει καθῆκον νὰ φέρῃ πᾶσαν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν ἤθελε νομίσει ὀρθὴν, ἀπὸ τοῦδε, ἵνα μὴ ἐπανερχώμεθα ἐπὶ τὰ αὐτά.

§163Α. ΨΥΛΛΑΣ. Μία παρατήρησιν ἔχω νὰ ὑποβάλω, καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἡ πόλις τοῦ Πειραιῶς ηὔξησε καταπληκτικῶς, καὶ πλησιάζει νὰ ἔχῃ πληθυσμὸν 60,000 κατοίκων· διὰ τοῦτο τὰ ἀστυνομικὰ τμήματα αὐτῆς πρέπει ν’ αὐξήσωσι. Βεβαίως δὲν πρέπει ἡ πόλις τοῦ Πειραιῶς νὰ χωρισθῇ τῆς Διευθύνσεως τῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν, διότι ὁ Πειραιεὺς εἶναι ἐπίνειον τῶν Ἀθηνῶν. Ἀλλ’ ἐν Πειραιεῖ πλὴν τῆς αὐξήσεως τῶν τμημάτων, τὴν ὁποίαν θεωρῶ ἀναγκαίαν, δύναται νὰ ὁρισθῇ εἷς ἀξιωματικός, λοχαγὸς ἢ ὑπολοχαγός, διὰ τὴν διεύθυνσιν τῶν τμημάτων τούτων.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιρρήσεως τὰ ἄρθρα 11–13).

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 14 (ἀναγινώσκεται).

§166Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Παρακαλῶ νὰ διασαφηνισθῇ, ἂν ὁ ἀνώτερος ἀξιωματικὸς θὰ λαμβάνῃ τὴν σύνταξίν του ἥμισυν, καὶ ποῖον. Διότι ἐν τῷ ἄρθρῳ ὁρίζεται, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἐκτελοῦντες ἀστυνομικὰ καθήκοντα λαμβάνουσι τὸν μισθόν των· ἀλλ’ ἂν ἡ ὑπηρεσία θέλῃ νὰ διορίσῃ ἀξιωματικοὺς ἐν ἀποστρατείᾳ, πρέπει νὰ ὁρισθῇ καὶ ὁ μισθός, διότι αὐτοὶ λαμβάνουν σύνταξιν καὶ οὐχὶ μισθόν.

§167Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰς ἀπορίας ταύτας λύει ὁ νόμος περὶ δημοσίου λογιστικοῦ. Κατ’ αὐτὸν οὐδεὶς δύναται νὰ λαμβάνῃ σύνταξιν καὶ μισθοδοσίαν. Οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἔχοντες σύνταξιν, διοριζόμενοι δύνανται νὰ ἐκλέξωσιν, ἐὰν θέλωσι, νὰ λαμβάνωσι τὴν σύνταξιν ἢ τὸν μισθόν των.

§168ΣΤΑΙΚΟΣ. Ποῖον μισθόν; Διότι αὐτοὶ ἀποστρατευόμενοι λαμβάνουσιν ἕνα βαθμὸν περισσότερον.

§169Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸν μισθὸν, ὃν εἶχον ὅτε ἦσαν ἐν ἐνεργείᾳ.

§170Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ὑμεῖς ἐννοεῖτε, ὅτι ὁ ἀποστρατευόμενος ἀξιωματικός, διοριζόμενος ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ, θὰ λαμβάνῃ τὸν μισθὸν τοῦ βαθμοῦ, ὃν εἶχεν ἀποστρατευθείς· ἀλλὰ δὲν δύναται ἐπανερχόμενος νὰ λάβῃ τὸν μισθὸν τοῦ ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικοῦ ἄνευ νόμου. Οἱ ἀξιωματικοί, ὡς γνωρίζετε, ἀποστρατευόμενοι καρποῦνται τοῦ εὐεργετήματος νὰ λαμβάνωσιν ἕνα βαθμὸν ἀνώτερον· πῶς εἶναι λοιπὸν δυνατόν, διορίζοντες ἀστυνόμον ἕνα συνταγματάρχην, νὰ τοῦ δώσητε τὸν μισθὸν τοῦ ἀντισυνταγματάρχου; Τοῦτο εἶναι πλημμελές, καὶ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μελετήσητε αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§171Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατ’ ἐμὲ, δὲν ὑπάρχει ζήτημα· εἶναι τὸ πρᾶγμα ἁπλούστατον. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ διατάγματος διορίζει ἕνα ἀπόστρατον ἀξιωματικὸν ὡς Διευθυντήν· ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς δὲν λαμβάνει μισθὸν ἐνεργείας, ἀλλὰ τὸν μισθὸν τοῦ βαθμοῦ του. Δὲν ἐξετάζεται ποῖον μισθὸν ἐλάμβανεν ἐν τῷ βαθμῷ, ὃν εἶχεν, ὅτε ἦτο ἐν ἐνεργείᾳ, ἀλλὰ ποῖος ὁ μισθὸς τοῦ βαθμοῦ, ὃν ἔχει.

§172Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω, ὅτι κατ’ ἄλλον τρόπον δύναται τὸ ζήτημα νὰ λυθῇ, ἀποδιδομένου εἰς τὸν Διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας τοῦ μισθοῦ, ὃν εἶχεν ἡ θέσις αὕτη, ἀναλόγως τοῦ βαθμοῦ, ὃν ἔφερεν ἐν τῇ ἱεραρχίᾳ.

§173Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ μισθὸς, ὃν ἐλάμβανεν ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας, ὅτε δὲν ὑπῆρχεν ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, ἦτο ὁ μισθὸς τοῦ Νομάρχου, καὶ ἐπειδὴ ὁ μισθὸς τοῦ Νομάρχου ἦτο τότε 480 δραχμαί, ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας ἐλάμβανε 480 δραχμάς. Ἀλλὰ κατὰ τὸ νομοσχέδιον Διευθυντὴς τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς διορίζεται ἀνώτερος ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος εἶναι εἴτε ἐν ἐνεργείᾳ, εἴτε ἀπόστρατος. Ποῖον μισθὸν ἐλάμβανεν ἐν τῷ στρατῷ ὁ ἐν ἐνεργείᾳ, δυνάμει τοῦ βαθμοῦ, τὸν ὁποῖον ἔχει; Εἶναι ἀντισυνταγματάρχης; ἐλάμβανε τὸν μισθὸν τοῦ ἀντισυνταγματάρχου· ἀλλ’ ἀποστρατευθεὶς προὐβιβάσθη εἰς συνταγματάρχην· ὡς Διευθυντὴς θέλει λαμβάνει τὸν μισθὸν τοῦ συνταγματάρχου.

§174Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι δύναται νὰ διορισθῇ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ ὑποστράτηγος· ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δίκαιον εἶναι νὰ κανονισθῇ καὶ δι’ αὐτὸν μία ἀποζημίωσις. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 14, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 15 καὶ 16 ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).

§176Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 17 § βʹ ἀναφέρεται, ὅτι «καὶ οἱ ἀστυφύλακες πρώτης τάξεως προβιβάζονται καὶ ἐκ τοῦ βαθμοῦ τούτου εἰς τὸν τοῦ ὑπενωμοτάρχου, καὶ ἐκ τοῦ βαθμοῦ τούτου εἰς τὸν τοῦ ἐνωμοτάρχου βʹ τάξεως, προτάσει τοῦ προϊσταμένου αὐτῶν Ἀστυνόμου, ὑποστηριζομένῃ ἠτιολογημένως ὑπὸ τοῦ Νομάρχου». Ἐν τοῖς ἄλλοις νόμοις περὶ τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἀστυφυλακῆς ὑπάρχει νομοθετικὴ διάταξις ἀκριβεστέρα καὶ ὀρθοτέρα, ὁρίζουσα τὸν τρόπον τῆς προαγωγῆς. Ἀνάλογον διάταξιν δυνάμεθα νὰ περιλάβωμεν καὶ ἐνταῦθα, καὶ νὰ μὴ περιορισθῶμεν εἰς τὴν ὑποστήριξιν τοῦ Νομάρχου. Νομίζω ὅτι ἡ παρέμβασις τοῦ Νομάρχου πρὸς προβιβασμὸν παρέλκει.

§177ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν! (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 18 καὶ 19 ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 20 (ἀναγινώσκεται).

§179Ι. ΣΤΑΪΚΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλω παρατήρησίν τινα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 20. Κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο, ἐδάφ. βʹ, «οἱ ἀστυφύλακες ἀποβάλλονται τῆς ὑπηρεσίας, ἐὰν κατεδικάσθησαν ἐπὶ πλημμελήματι εἰς ποινὴν ἀνωτέραν τῆς τριμήνου φυλακίσεως». Ἀλλ’ εἶναι ἐνδεχόμενον, ἀστυφύλακες ὑποπεσόντες εἰς διαφόρους ἐγκληματικὰς πράξεις νὰ καταδικασθῶσι δεκάκις ἐπὶ πλημμελήματι, ἀλλ’ οὐδέποτε ἡ ποινὴ αὐτῶν νὰ ὑπερβῇ τὴν τρίμηνον φυλάκισιν. Ὁ τοιοῦτος ἀστυφύλαξ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ παραμένῃ εἰς τὰς τάξεις τῆς χωροφυλακῆς. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσθέσῃ μετὰ τὸ βʹ ἐδάφιον διάταξιν, καθ’ ἣν νὰ ἀποβάλλωνται τῆς ὑπηρεσίας καὶ οἱ καταδικασθέντες ἐπὶ πλημμελήματι δὶς ἢ τρὶς τοῦ ἔτους εἰς ποινὴν ὑπερβαίνουσαν τὴν δεκαπενθήμερον φυλάκισιν. Ὡς ἔχει σήμερον ἡ διάταξις τοῦ ψηφιζομένου νόμου, ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι οὐδεὶς ἀστυφύλαξ, ὑποπεσὼν εἰς ἐγκληματικὴν πρᾶξιν, δι’ ἣν ἐτιμωρήθη μὲ φυλάκισιν μικροτέραν τῆς τριμήνου, θὰ ἀποπεμφθῇ τῶν τάξεων τῆς ἀστυφυλακῆς.

§180Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἀκριβῶς διὰ τὴν περίπτωσιν, δι’ ἣν ὁμιλεῖτε, ἐτέθη τὸ ἐδάφιον γʹ, ὁρίζον ὅτι τῇ προτάσει τοῦ προϊσταμένου του καὶ τῇ γνωμοδοτήσει τοῦ Νομάρχου ἀποβάλλεται τοῦ σώματος τῆς ἀστυφυλακῆς πᾶς παρεκτρεπόμενος ἀστυφύλαξ.

§181ΣΤΑΪΚΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ ἐδάφιον γʹ πραγματεύεται περὶ πράξεων μὴ ὑπαγομένων εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν ποινικῶν δικαστηρίων· τὸ ἐδάφιον γʹ εἶναι ὅλως ξένον πρὸς τὴν τροπολογίαν.

§182Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἰς τὸ ἐδάφιον βʹ πρέπει νὰ προστεθῶσι μετὰ τὸ «Ἐὰν κατεδικάσθησαν ἐπὶ πλημμελήματι» αἱ λέξεις «κατ’ ἀντιμολίαν». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 20, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 21–28 ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 29 (ἀναγινώσκεται).

§184Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρετηρήθη ἐν τῷ ἐλέγχῳ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, εἶναι ὅτι διάφοροι ἀξιωματικοὶ ἢ ὁπλῖται, κυρίως ἀξιωματικοὶ καὶ ὑπαξιωματικοὶ τῆς ἀστυφυλακῆς, κατηγγέλθησαν, ἐδικάσθησαν ἐν τοῖς Πλημμελειοδικείοις, κατεδικάσθησαν, ἀλλὰ ἐβράδυνεν ἡ ἐκτέλεσις τῆς ποινῆς αὐτῶν, καὶ τοιουτοτρόπως ἀξιωματικοὶ ἢ ὑπαξιωματικοὶ διαπράξαντες ἀδίκημα ἐν τινὶ ἐπαρχίᾳ καὶ καταδικασθέντες εἰς φυλάκισιν, ἐνῷ ἔδει, ἐκτελουμένης τῆς ποινῆς ταύτης, νὰ ἐκδιωχθῶσι τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, συνεπείᾳ τῆς βραδείας ἐκτελέσεως τῆς ποινῆς παρέμειναν παρανόμως ἐν τῇ θέσει των, ἐξεγειρομένης τῆς κοινῆς συνειδήσεως. Ἑπομένως προτείνω, ἐν τῇ δευτέρᾳ παραγράφῳ, μετὰ τὰς λέξεις «Ἐκτελοῦνται δ’ αἱ τοιαῦται κατ’ αὐτῶν ἐπὶ πλημμελήματι ἀποφάσεις τῇ ἐπιμελείᾳ τοῦ ἁρμοδίου Εἰσαγγελέως», ἀντὶ «ὅστις ἀποστέλλει ἀντίγραφον αὐτῶν εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργεῖον», νὰ τεθῇ: «ὅστις ἐντὸς 5 ἡμερῶν ἀποστέλλει ἀντίγραφον αὐτῶν εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργεῖον, ὀφεῖλον ἐντὸς 10 ἡμερῶν νὰ διατάξῃ τὴν ἐκτέλεσιν». Ὑπάρχουσι, κύριε Ὑπουργέ, τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ὁπλῖται ἢ ἀξιωματικοί, οἵτινες ἐδικάσθησαν καὶ κατεδικάσθησαν, καὶ αἱ ἀποφάσεις ἐστάλησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν διετάχθη ὅμως ἡ ἐκτέλεσις αὐτῶν.

§185Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τοῦτο τροποποιεῖ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου. Ὄντως ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 29 τροποποιεῖ τὴν ὑπάρχουσαν διάταξιν, καθ’ ἣν αἱ ἀποφάσεις ἐκτελοῦνται μόνον τῇ ἀδείᾳ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐκτελοῦνται πλέον τῇ ἀδείᾳ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ τῇ ἐπιμελείᾳ τοῦ ἁρμοδίου Εἰσαγγελέως (ἀναγινώσκει): «Ἐκτελοῦνται δ’ αἱ τοιαῦται κατ’ αὐτῶν ἐπὶ πλημμελήματι ἀποφάσεις τῇ ἐπιμελείᾳ τοῦ ἁρμοδίου Εἰσαγγελέως, ὅστις ἀποστέλλει ἀντίγραφον αὐτῶν εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργεῖον», διατί; «πρὸς ἐφαρμογὴν τῶν περὶ ἀργίας ἢ ἀποτάξεως διατάξεων τοῦ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ νόμου», διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ δεύτερον μέρος, ἡ στρατιωτικὴ ποινή.

§186Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν τοιαύτη εἶναι ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν δίδετε, εἶναι ὀρθοτάτη ἡ διάταξις· ἀλλὰ πρέπει νὰ λεχθῇ, ὅτι ὁ Εἰσαγγελεύς, τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ὁ ἀξιωματικὸς καταδικάζεται ὑπὸ τοῦ Πλημμελειοδικείου, θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ἀποστέλλῃ εἰς τὰς φυλακάς.

§187Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως αὐτὸ λέγει.

§188ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ γίνεται.

§189Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι γνωστόν, ὅτι προκειμένου περὶ καταδίκης ἀξιωματικῶν, ὁ Εἰσαγγελεὺς δὲν ἔχει τὴν δικαιοδοσίαν αὐτήν· τὴν ἔχει τὸ Φρουραρχεῖον.

§190Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ταῦτα εἶχον οὕτω μέχρι τοῦδε. Ἀλλὰ κατὰ τὸ νομοσχέδιον ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐπιμελεῖται τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν. Κατέχω τὸ φυλλάδιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον περιέχει πάσας τὰς ἀποφάσεις, τὰς ἐκδοθείσας κατ’ ἀξιωματικῶν ἀστυνόμων. Καὶ δὲν πρέπει μὲν νὰ ἀναφέρω ὀνόματα, ἀλλ’ εὑρίσκω ἐν αὐτῷ, ὅτι π. χ. ὑπῆρξεν ἀνθυπασπιστής, ὅστις ἐτιμωρήθη πρῶτον ἐπὶ τραύμασι, δεύτερον ἐπὶ παραβάσει τοῦ νόμου περὶ καπνοῦ, τρίτον ἐπὶ ἐξυβρίσει τιμῆς, τέταρτον ἐπὶ ἐξυβρίσει, πέμπτον ἐπὶ ἀδίκῳ ἐπιθέσει, ἕκτον ἐπὶ ἐξυβρίσει τιμῆς· ἓξ ποινὰς εἶχε, καὶ ὅμως ἐξηκολούθει νὰ ἦναι ἀστυνόμος! Διὰ τοῦτο διὰ τοῦ νομοσχεδίου ῥητῶς διατάσσεται, ὅτι ἐκτελοῦνται αἱ ἀποφάσεις ἐπιμελείᾳ τοῦ ἁρμοδίου Εἰσαγγελέως, ὅστις ἀποστέλλει αὐτὰς ὕστερον εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ οὗτος τὰς περὶ ἀργίας καὶ ἀποτάξεως διατάξεις τοῦ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ νόμου.

§191Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ καταδίκη ἑνὸς ἀξιωματικοῦ ἔχει δύο συνεπείας ἀμέσους· τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ποινῆς, ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς ποινῆς καὶ τὴν διοικητικὴν ἐνέργειαν διὰ τῆς συστάσεως Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἀποφαίνεται περὶ θέσεως εἰς ἀργίαν δι’ ἀπολύσεως ἢ εἰς πρόσκαιρον τοιαύτην. Τὸ ἄρθρον ἐνταῦθα, ἐὰν πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ καθ’ ἣν ἑρμηνείαν δίδετε, εἶναι ἀνάγκη κἄπως σαφέστερον νὰ διατυπωθῇ, διότι προσκρούει πρὸς τὸ καθεστὼς περὶ ἐκτελέσεως τῶν ποινῶν ἐναντίον τῶν ἀξιωματικῶν· διότι ἡ Εἰσαγγελία δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀμέσου ἐκτελέσεως.

§192Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ποινικὴ Δικονομία δὲν κάμνει καμμίαν ἐξαίρεσιν. Ἡ Ποινικὴ Δικονομία ἀναθέτει τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀποφάσεων εἰς τὸν Εἰσαγγελέα· ἀλλὰ δυνάμει ἐγκυκλίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔχει δικαίωμα ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ ἐκτελέσῃ ἀπόφασιν κατὰ ἀξιωματικοῦ, ἐὰν δὲν εἰδοποιήσῃ τοῦτον.

§193Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ἀντίγραφον τοῦ νόμου, ὅστις ὅμως δὲν ἐφαρμόζεται. Κατὰ τὴν ἑρμηνείαν λοιπόν, τὴν ὁποίαν δίδει ὁ κ. Πρωθυπουργός, πρέπει νὰ τεθῇ: «Ἐκτελοῦνται δ’ αἱ τοιαῦται ἀποφάσεις παραχρῆμα παρὰ τοῦ ἁρμοδίου Εἰσαγγελέως, ὅστις ἀποστέλλει ἀντίγραφον αὐτῶν εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργεῖον». Τὸ ἀντίγραφον, τὸ ὁποῖον ἀποστέλλει, εἶναι διὰ νὰ κρίνῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν πρέπει τὸν ἀξιωματικὸν αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ἐτιμωρήθη ἐπὶ πλημμελήματι, νὰ τὸν παραπέμψῃ εἰς Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον, διὰ νὰ ἐφαρμοσθῶσι κατ’ αὐτοῦ αἱ διατάξεις περὶ ἀργίας κλπ. Ἀλλὰ πῶς ἐκτελοῦνται αἱ ἀποφάσεις; Τῇ ἐπιμελείᾳ τοῦ Εἰσαγγελέως.

§194ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ μέχρι τοῦδε ἠξεύρετε πῶς ἐκτελοῦνται αἱ ἀποφάσεις;

§195Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τεθῇ «παραχρῆμα».

§196Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα. Ἐὰν θέλητε καὶ ἄλλο τι νὰ προσθέσωμεν, δέχομαι, διότι ἡ ἔννοια εἶναι αὕτη.

§197ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μίαν παρατήρησιν ἔχω. Ἡ τοιαύτη ἔκπτωσις ἀπαγγέλλεται κατὰ τὸ ἄρθρον 29 μόνον «διὰ παραβάσεις τῶν ἀξιωματικῶν κατὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων των». Εἶναι αὕτη ἡ λεγομένη παράβασις καθήκοντος τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ἢ εἶναι ἄλλη παράβασις διατάξεώς τινος τῶν νόμων;

§198Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑμεῖς γνωρίζετε, ὅτι αἱ διατάξεις περὶ παραβάσεως καθηκόντων κατὰ τὸν Ποινικὸν Νόμον ἀναγράφονται ἐν τῷ ἄρθρῳ 487 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, τὸ ὁποῖον διαιρεῖται εἰς δύο παραγράφους· ἡ πρώτη παράγραφος ἐπιβάλλει τὴν πειθαρχικὴν ποινήν, ἡ δευτέρα ἐν ὑποτροπῇ μετὰ τὴν πειθαρχικὴν ποινὴν παραπέμπει εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον. Λοιπόν, ἐὰν τιμωρηθῇ ὁ ἀστυνόμος ὑπὸ τῶν ἐχόντων τὸ δικαίωμα νὰ ἐνασκῶσι τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν ἐπ’ αὐτοῦ, καὶ περιπέσῃ πάλιν εἰς παράβασιν, παραπέμπεται εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον, κατὰ τὸ ἄρθρον 487 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Ἐνθυμοῦμαι, βλέπετε, καὶ τὰς διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου.

§199ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μετὰ τὰς παρατηρήσεις αὐτάς, κύριε Πρόεδρε, γεννᾶται τὸ ζήτημα, τί θὰ ἐκτελέσῃ ὁ Εἰσαγγελεύς; Πρῶτον δὲν πρόκειται παρὰ περὶ παραβάσεως καθήκοντος, τῆς ἀναγραφομένης εἰς τὸ ἄρθρον 487 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Πᾶσα ἄλλη ἐπὶ πλημμελήματι καταδίκη εἶναι ἄσχετος, διότι τὴν ἔκπτωσιν ἐπιφέρει μόνον ἡ καταδίκη ἐπὶ πλημμελήματι.

§200Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου.

§201ΒΟΖΙΚΗΣ. (ἀναγινώσκει). «... ἡ ἐπὶ πλημμελήματι καταδίκη τῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς ἀστυνομίας ἀξιωματικῶν διὰ παραβάσεις αὐτῶν κατὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων των ἐπιφέρει ἀναγκαίως τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου ἔκπτωσίν των ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας». Μόνον ἐὰν καταδικασθῇ διὰ παράβασιν καθήκοντος, ἐκπίπτει· ἐὰν καταδικασθῇ διὰ τραῦμα, ἐὰν καταδικασθῇ δι’ ἄλλο τι πλημμέλημα, δὲν ἐκπίπτει. Συνεπῶς δὲν ἔχει νὰ ἐκτελέσῃ κατὰ τῶν ἀστυνόμων ἀξιωματικῶν ἀποφάσεις ὁ Εἰσαγγελεὺς διὰ φυλακίσεως, διότι ἡ παράβασις καθήκοντος, ἡ τιμωρουμένη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 487 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, δὲν τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν· διότι μόνον αἱ τοιαῦται ἀποφάσεις ἐπὶ πλημμελήματι ἐκτελοῦνται ἐπιμελείᾳ τοῦ Εἰσαγγελέως, δηλαδὴ αἱ ἀποφάσεις διὰ παράβασιν τοῦ ἄρθρου 487 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Ἀφοῦ δ’ οὕτως ἔχει τὸ πρᾶγμα, δὲν βλέπω τί θὰ ἐκτελέσῃ ὁ Εἰσαγγελεύς.

§202Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρέπει νὰ ἀναγνώσω τὴν παράγραφον πρώτην τοῦ ἄρθρου 29, διότι νομίζω ὅτι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε, ὑπάρχει ἐν αὐτῇ (ἀναγινώσκει): «Ἐκτὸς τῶν περιπτώσεων, καθ’ ἃς ἡ καταδίκη στρατιωτικῶν συνεπιφέρει κατὰ τοὺς ἰσχύοντας νόμους τὴν στέρησιν τοῦ βαθμοῦ, ἡ ἐπὶ πλημμελήματι καταδίκη τῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς ἀστυνομίας ἀξιωματικῶν διὰ παραβάσεις αὐτῶν κατὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων των, ἐπιφέρει ἀναγκαίως τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου ἔκπτωσίν των ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας». Ἐκτὸς τῶν περιπτώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπιφέρουσι τὴν ἔκπτωσιν ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ, ἐπιβάλλει τὴν ἔκπτωσιν ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου.

§203Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Παρακαλῶ. Τὸ ἄρθρον 29 τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὄχι μόνον ἀσαφὲς καὶ ἀντιφατικὸν, ἀλλὰ κατ’ ἐμὲ δὲν περιλαμβάνει καμμίαν ἔννοιαν, μεθ’ ὅλας τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, καὶ παρακαλῶ νὰ μὲ προσέξητε, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἂν ἀντελήφθην καλῶς τοῦ πράγματος. Πρῶτον θὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἄρθρου, κατὰ τὴν ὁποίαν «ἐκτελοῦνται δ’ αἱ τοιαῦται κατ’ αὐτῶν ἐπὶ πλημμελήματι ἀποφάσεις τῇ ἐπιμελείᾳ τοῦ ἁρμοδίου Εἰσαγγελέως, ὅστις ἀποστέλλει ἀντίγραφον αὐτῶν εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργεῖον», πρὸς τίνα σκοπόν; «πρὸς ἐφαρμογὴν τῶν περὶ ἀργίας ἢ ἀποτάξεως διατάξεων τοῦ νόμου». Δὲν θὰ ὑπάρξῃ ποτὲ τοιαύτη περίπτωσις κατὰ τὸ ἄρθρον αὐτό. Ποτέ! Διότι, ἐὰν ἐπέλθῃ καταδίκη, ἡ ὁποία κατὰ τὴν πρώτην παράγραφον συνεπάγεται τὴν στέρησιν τοῦ βαθμοῦ, ἡ περίπτωσις τῆς δευτέρας παραγράφου δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἐφαρμογήν, διότι βεβαίως ὁ στερηθεὶς τοῦ βαθμοῦ του δὲν ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ εἰς ἀπόταξιν, διότι ἐτέθη ἤδη· ἑπομένως ἡ πρώτη περίπτωσις ἐκλείπει. Ἔρχομαι εἰς τὴν δευτέραν, καθ’ ἣν «ἡ ἐπὶ πλημμελήματι καταδίκη τῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς ἀστυνομίας ἀξιωματικῶν διὰ παραβάσεις αὐτῶν κατὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων των ἐπιφέρει ἀναγκαίως τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου ἔκπτωσίν των ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας». Οὐδεμία παράβασις τοιαύτη, τιμωρουμένη ὡς πλημμέλημα, εἴτε ὡς παράβασις καθήκοντος, εἴτε δι’ ἄλλον λόγον, δύναται νὰ συνεπιφέρῃ τὴν ἀπόταξιν τοῦ ἀξιωματικοῦ. Ποτέ. Διότι δὲν εἶναι αἱ παραβάσεις αἱ ἐπὶ πλημμελήματι τοιαῦται, ὥστε νὰ συνεπιφέρῃ καμμία ἐξ αὐτῶν τὴν ἀπόταξιν ἢ τὴν εἰς ἀργίαν μετάθεσιν.

§204Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μία ἀνήθικος πρᾶξις.

§205ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἶναι ἄλλη περίπτωσις ἐκείνη, ἐντελῶς ἄσχετος μὲ τὴν προκειμένην. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτων ὅλων ὁ νομοθέτης τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 29 τί ἐπεζήτησε διὰ τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου; Ἐπεζήτησε νὰ τιμωρήσῃ δι’ ἐκπτώσεως ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ὑπέπεσαν εἰς παράβασιν καθήκοντος κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἀστυνομικῆς...

§206Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Διὰ πλημμέλημα κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων των.

§207ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τόσον τὸ καλλίτερον. Αὐτοῦ θὰ κατέληγον, καὶ περιέμενον νὰ μὲ διορθώσητε, διὰ νὰ γείνῃ ἐμφανέστερον τὸ πρᾶγμα. Καὶ βεβαίως αὐτὸ ἔπρεπε νὰ τεθῇ. Διατί; Διότι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου οὐδεμίαν ἔχει ἐφαρμογὴν ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν· διότι αἱ παραβάσεις τῶν καθηκόντων τῶν στρατιωτικῶν τιμωροῦνται πολὺ βαρύτερον, καὶ ἡ τιμωρία ἀναγράφεται ἐν τῇ στρατιωτικῇ ποινικῇ νομοθεσίᾳ· οὐδεμίαν δ’ ἐφαρμογὴν δύναται νὰ ἔχῃ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου ἐπὶ παραβάσεων τῶν στρατιωτικῶν καθηκόντων τῶν ἀξιωματικῶν. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 24 ἔχει ἐφαρμογὴν ἐπὶ παραβάσεων τῶν καθηκόντων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ περὶ τίνος προνοεῖ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου περὶ παραβάσεων τῶν καθηκόντων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, τοῦ 487, τὸ ὁποῖον ἀνέφερον; Προνοεῖ περὶ παραβάσεων μὴ ἀναγεγραμμένων ὡς πλημμελημάτων εἰδικῶν ὑπὸ τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ἀλλὰ παραβάσεων βεβαίως τῶν νόμων μὴ τιμωρουμένων ὑπὸ εἰδικῆς διατάξεως, ἢ παραβάσεων τῶν ἐγκυκλίων, διὰ τῶν ὁποίων ἔχουσι κανονισθῆ τὰ καθήκοντα αὐτῶν. Πρόκειται ἄρα οὐχὶ περὶ παντὸς πλημμελήματος εἰς τὸ ἄρθρον 487, ἀλλὰ περὶ εἰδικῶν πλημμελημάτων, χαρακτηριζομένων ὡς παραβάσεων καθήκοντος καὶ μὴ προβλεπομένων παρ’ ἄλλων διατάξεων τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, διότι αἱ παραβάσεις τότε δὲν θὰ ἦσαν παράβασις καθήκοντος, ἀλλὰ θὰ ἦσαν παράβασις τῆς εἰδικῆς διατάξεως, καὶ ἤθελον τιμωρηθῆ συμφώνως πρὸς τὴν εἰδικὴν διάταξιν. Δέον λοιπὸν οὕτω νὰ διασκευασθῇ τὸ ἄρθρον: «Ἡ ἐπὶ πλημμελήματι καταδίκη τῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς ἀστυνομίας ἀξιωματικῶν διὰ παραβάσεις αὐτῶν κατὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων συνεπάγεται τὴν ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας ἔκπτωσίν των.» Δὲν ἐννοεῖ βεβαίως παραβάσεις καθήκοντος μόνον, ἀλλὰ ἐννοεῖ παραβάσεις τιμωρουμένας ὑπὸ εἰδικῶν διατάξεων τοῦ Ποινικοῦ Νόμου.

§208Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πλημμελήματα.

§209ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Πλημμελήματα, ἓν τραῦμα, ἢ οἱανδήποτε ἄλλην πρᾶξιν. Τί ζητεῖ ὁ νομοθέτης; ζητεῖ νὰ γείνῃ ὁ ἀξιωματικὸς ἔκπτωτος τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, ὥστε περιττὴ ἡ ἐπίκλησις τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Λοιπόν: «ἡ ἐπὶ πλημμελήμασι καταδίκη τῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς ἀστυνομίας ἀξιωματικῶν διὰ παραβάσεις αὐτῶν κατὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων των ἐπιφέρει ἀναγκαίως τὴν ἔκπτωσίν των ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας». Οὕτω πρέπει νὰ διασκευασθῇ τὸ ἄρθρον, χωρὶς νὰ ἀναμίξωμεν τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει καμμίαν θέσιν ἐδῶ καὶ καμμίαν ἐφαρμογήν.

§210Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν προστεθῇ «δι’ ἀδικήματα», λύεται τὸ ζήτημα.

§211ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἔστω «δι’ ἀδικήματα». Ὅπως δήποτε δὲν χρειάζεται ἡ ἐπίκλησις τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ἄρθρου, τὸ ὁποῖον οὐδεμίαν δύναται νὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν ἐπὶ στρατιωτικῶν. Ἅγιος ὁ σκοπός, νὰ κηρυχθῶσιν ἔκπτωτοι οἱ παραβάντες τοὺς νόμους τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπικαλεσθῶμεν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου· διότι, ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι καλεῖσθε νὰ ἐφαρμόσητε τὸ ἄρθρον 24 εἰς τὸν στρατιωτικόν, ὄχι ὡς ἀστυνόμον, ἀλλ’ ὡς στρατιωτικόν, κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἐφαρμοσθῇ; Τί θὰ γείνῃ ὁ ἀξιωματικὸς αὐτός, κατὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλετε τὴν συνέπειαν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 24; Εἶχεν ἔλθει ἄλλοτε ἐδῶ τὸ ζήτημα, καὶ συνεζητήθη, καὶ ἐλύθη ἐσφαλμένως. Τί θὰ γείνῃ, ἐρωτῶ, ὁ ἀξιωματικὸς αὐτός; Θὰ τὸν κηρύξετε ἔκπτωτον τοῦ βαθμοῦ του; Ὄχι. Διότι δὲν λέγει αὐτὸ ὁ νόμος. «Ἔκπτωτον τῆς ὑπηρεσίας», λέγει ὁ νόμος· δηλ. εἰς τὸν λοχαγὸν δὲν θὰ δώσητε διοίκησιν λόχου· διότι ἄλλο τίποτε δὲν δύνασθε νὰ τοῦ κάμητε.

§212Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔκπτωσιν ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας.

§213ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἀφοῦ λοιπὸν θέλετε νὰ τὸν κηρύξητε ἔκπτωτον τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, νὰ τὸ εἴπητε ῥητῶς, χωρὶς νὰ ἐπικαλεσθῆτε τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ἡ ὁποία οὐδεμίαν ἔχει ἐφαρμογήν. «Πᾶς ὁ τιμωρηθεὶς ἐπὶ πλημμελήματι διὰ παράβασιν τῶν καθηκόντων τῶν ἀστυνομικῶν, κηρύσσεται ἔκπτωτος τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἀστυνομικῆς». Καὶ οὕτω πως πρέπει νὰ γείνῃ. Ὅταν καταδικασθῇ εἷς ἀξιωματικός, διότι ἔδειρεν ἕνα, ἢ δι’ οἱονδήποτε ἄλλο ἀδίκημα, εἰς φυλάκισιν, νὰ ἀποβληθῇ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας. Τοῦτο βεβαίως πρέπει νὰ γείνῃ. Ἀλλὰ δι’ ἁπάσας τὰς παραβάσεις τῆς ὑπηρεσίας του, ἢ τῶν δι’ εἰδικῶν ὁδηγιῶν διατεταγμένων καθηκόντων του, νὰ τῷ ἐπιβάλλητε τὴν ἔκπτωσιν ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, βεβαίως δὲν εἶναι ὀρθόν, οὔτε δύναται νὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου.

§214Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Βεβαίως. Αὐτὸ ἐννοεῖ τὸ ἄρθρον.

§215Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν ἐστηρίχθητε ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐλάβετε ὡς βάσιν τὴν παράβασιν τῶν καθηκόντων τὴν ἐν τῷ ἄρθρῳ 487 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Ἀλλὰ δὲν ἔχει τὸ κείμενον οὕτω.

§216ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Οὕτως ὑμεῖς εἴπετε προτήτερα.

§217Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἔχει τὸ κείμενον οὕτω.

§218ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν ἔχει τὸ κείμενον οὕτω.

§219Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀφήσατε. Τὸ κείμενον ἀναφέρει παράβασιν κατὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων, δὲν ἀναφέρεται εἰς παράβασιν γενικήν, τὴν ἀφηρημένην τοῦ ἄρθρου 487 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Ἐν τῷ ἄρθρῳ αὐτῷ ἡ παράβασις τοῦ καθήκοντος εἶναι δημιουργία πλημμελήματος ἀγνώστου, πλημμελήματος, τὸ ὁποῖον δὲν περιλαμβάνεται ἐν τῷ καταλόγῳ τῶν πλημμελημάτων τῶν ἀναγραφομένων ἐν τῷ Ποινικῷ Νόμῳ. Ποῖον εἶναι τὸ πλημμέλημα, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ; Ἡ μὴ ἐκπλήρωσις τῆς διαταγῆς τοῦ προϊσταμένου. Διατάσσει ὁ προϊστάμενος τὸν ὑφιστάμενον νὰ ἐκπληρώσῃ καθῆκόν τι, νὰ ἐκτελέσῃ πρᾶξίν τινα· ἐὰν ὁ ὑφιστάμενος δὲν ἐξετέλεσεν αὐτὴν ἐντὸς τῆς προθεσμίας, ἡ ὁποία ἐτάχθη, κατὰ τὸν νόμον τιμωρεῖται μὲ ἐπίπληξιν. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διαταγὴ νὰ τὴν ἐκτελέσῃ· ἂν δὲν τὴν ἐξετέλεσε, τιμωρεῖται ἡ παράβασίς του ὡς πλημμέλημα, κατὰ τὸ ἄρθρον 487, καὶ κηρύσσεται ἔκπτωτος κατὰ τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Δὲν πρόκειται λοιπὸν μόνον περὶ τούτου, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων; Τί εἶναι παράβασις τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων; Ἐνδέχεται ἡ παράβασις νὰ δύναται νὰ καταταχθῇ εἰς ὅλα τὰ πλημμελήματα.

§220Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Γράψατε «δι’ ἀδικήματα κατὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων», καὶ λύεται τὸ ζήτημα.

§221Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀδίκημα; Δὲν ἠξεύρω ἂν πᾶν πλημμέλημα εἶναι ἀδίκημα.

§222Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων του, ὅταν διαπράττῃ παράβασιν, εἶναι πλημμέλημα.

§223Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ συμφωνῶ νὰ τεθῇ «πλημμελήματος».

§224ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἢ κακουργήματος.

§225Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πλημμελήματος. Τελευταῖον εὑρέθην πρὸ ἀποφάσεως Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον εἶχε συστηθῆ καὶ τὸ ὁποῖον ἐγνωμοδότει νὰ τεθῇ εἰς ἀπόταξιν εἷς ἀξιωματικός· προεκάλεσα δὲ Β. Διάταγμα διὰ νὰ τεθῇ εἰς ἀπόταξιν ἐπὶ πλημμελήματι. Λοιπὸν αἱ παραβάσεις τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων βεβαίως δὲν εἶναι τοιαῦται. Δυνατὸν ὅμως νὰ ὑπάρξωσι πλημμελήματα, τὰ ὁποῖα νὰ ἔχωσι τόσην βαρύτητα. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἐφαρμόζηται ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου.

§226ΒΟΖΙΚΗΣ. Μετὰ τὴν ἔννοιαν, ἡ ὁποία ἐδόθη ἤδη καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἡ ὀρθοτέρα, γεννᾶται τὸ ζήτημα: τοὺς καταδικαζομένους εἰς ποίαν φυλακὴν θὰ ἀπάγητε;

§227ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ποία δηλαδὴ ἔννοια εἶναι ἡ ὀρθοτέρα;

§228ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὅτι πρόκειται περὶ παραβάσεως καθήκοντος γενικῶς, καὶ οὐχὶ μόνον τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 487 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου.

§229ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὥστε εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§230Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι εἰς τὴν πρώτην. Ἐγὼ εἰς τὴν πρώτην παρατήρησιν, ὅτε οἱ κύριοι ἐκ Κυνουρίας καὶ ἐκ Μεγαρίδος Βουλευταὶ ἔλεγον περὶ παραβάσεως τῶν καθηκόντων, ἀνέμνησα τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 487 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ἀλλὰ δὲν ἀπέκλεισα τὴν διάταξιν τοῦ κειμένου νομοσχεδίου, κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται περὶ παραβάσεως τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων, ἥτις δύναται νὰ περιλαμβάνῃ καὶ τὴν περίπτωσιν τοῦ ἄρθρου 487.

§231ΒΟΖΙΚΗΣ. Λοιπὸν μετὰ τὸν καθορισμὸν τῆς ἐννοίας τῆς διατάξεως μένει τοῦτο, ὅτι ὁ ἀξιωματικός, καταδικαζόμενος κατ’ ἀντιμολίαν ἐπὶ πλημμελήματι εἰς ποινὴν φυλακίσεως, θὰ ἀπάγηται εἰς τὰς φυλακάς;

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πᾶσα καταδίκη ἐπὶ πλημμελήματι συνεπάγεται τὴν τιμωρίαν τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου.

§233Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ εἶναι φρικῶδες!

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Φρικῶδες! Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια.

§235ΒΟΖΙΚΗΣ. Θὰ ἐκτελεσθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ δικαστηρίου, οὐ μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκπτωσιν, ἀλλὰ καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ποινήν. Ἐὰν δὲν θέλωμεν νὰ μείνῃ τοῦτο, νὰ τὸ διακρίνωμεν ἀπὸ τώρα. Ἐγὼ δὲν ὑποστηρίζω ἰδίαν γνώμην, ἀλλ’ ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ διάκρισις· διότι θὰ ἁρπάζωσιν οἱ χωροφύλακες τὸν ἀξιωματικὸν καὶ θὰ τὸν ὁδηγῶσιν εἰς τὰς φυλακάς. Ἐὰν θέλωμεν τοῦτο, νὰ τὸ διακρίνωμεν. Μόνον καθορισμὸν ζητῶ ἐγώ. Θέλετε νὰ ἀπάγηται εἰς τὰς φυλακὰς ὁ ἀξιωματικὸς ἀπὸ τὸ Πλημμελειοδικεῖον μετὰ τὴν καταδίκην; Νὰ τὸ καθορίσωμεν.

§236Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἔδωκεν ἑρμηνείαν, ἥτις εἶναι γραμματικῶς ὀρθή, ἀλλ’ εἶναι αὐστηροτάτη, ἐὰν ἐφαρμοσθῇ. Ἰδοὺ τί συμβαίνει. Κατὰ τὴν διάταξιν, τὴν ὁποίαν ἔχετε, «ἡ καταδίκη στρατιωτικῶν διὰ παραβάσεις αὐτῶν κατὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων των συνεπιφέρει ἀναγκαίως τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου ἔκπτωσίν των ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας». Κατὰ τὴν παρατήρησιν, τὴν ὀρθοτάτην, τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Λεβαδείας, πρέπει νὰ διαστείλωμεν ἐν τῷ ἀξιωματικῷ δύο ὑπηρεσίας, τὸ ἀξίωμα καὶ τὴν ὑπηρεσίαν.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως.

§238Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποθέσωμεν ὅτι εἶναι λοχαγός. Ἔχομεν τὸ ἀξίωμα τοῦ λοχαγοῦ, καὶ ἔχομεν καὶ τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν. Ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον, ὑπολαμβάνει τις, ὅτι μετὰ τὴν καταδίκην διὰ παράβασίν τινος ἐκ τῶν καθηκόντων τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, ἤτοι δι’ ἀδίκημα κατὰ τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, ἐὰν καταδικασθῇ εἰς βαθμὸν πλημμελήματος, ἐκπίπτεται τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ γίνεται καὶ ἔκπτωτος τοῦ βαθμοῦ, ὡς διατυποῦται ἐν τῷ ἄρθρῳ.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§240Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ποῦ φαίνεται;

§241Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι λέγει ἡ διάταξις «κατὰ τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου».

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ καθορίζεται. Λέγει «τὴν ἔκπτωσίν των ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας».

§243Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Λέγει τὸ κείμενον τοῦ νόμου.

§244Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναγνώσατέ το. Ἡ φράσις «κατὰ τὸ ἄρθρον 24», μόνη αὐτή, ἐνδεικνύει καὶ τὴν ἔκπτωσιν ἀπὸ τοῦ ἀξιώματος.

§245Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι.

§246Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον λέγει: «ἐπιφέρει τὴν ἔκπτωσίν των ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, κατὰ τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου». Ἀρκεῖ, νομίζω, νὰ τεθῇ: «ἐπιφέρει τὴν ἔκπτωσίν των ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας», καὶ νὰ διαγραφῇ ἡ φράσις «κατὰ τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου».

§247Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐφ’ ὅσον ὁ ἀστυνόμος ἐκτελῇ ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, διανύῃ πολιτικὴν ὑπηρεσίαν, ὑπόκειται εἰς τὴν πολιτικὴν ἱεραρχίαν· ἡ πολιτικὴ δὲ καταστολὴ εἶναι ἡ καταστολὴ τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ἔκπτωσις ἀπὸ τοῦ ἀξιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχει. Ὁ βαθμὸς αὐτοῦ ὑπάγεται εἰς τὸν στρατιωτικὸν χαρακτῆρα, κρίνεται καὶ δικάζεται κατὰ τὸν νόμον τὸν στρατιωτικόν. Πῶς στερεῖται ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ βαθμοῦ του; Δὲν ἔχει τι κοινὸν ὁ βαθμὸς τοῦ ἀξιωματικοῦ μὲ τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναμφισβητήτως ἡ ἔννοια εἶναι αὕτη, ὅτι ἐπάγεται τὴν ἀποβολὴν τοῦ ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας.

§249Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά!

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει θέμα.

§251ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διαγραφῇ ἡ φράσις «κατὰ τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου».

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ διαγραφῇ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 29.

§253Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§254Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Τὸν λόγον.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὁ κύριος Χαλκιόπουλος πρῶτον.

§256Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ, Κύριοι, τὴν ἐκτέλεσιν ἀποφάσεως τοῦ Πλημμελειοδικείου κατὰ τῶν ἀξιωματικῶν ἀστυνόμων, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ποιήσωμαι παρατηρήσεις τινάς. Ἐὰν ὁ ἀξιωματικὸς ἀστυνόμος καταδικασθῇ ἐπὶ παραδείγματι εἰς τριήμερον φυλάκισιν, συγχρόνως δὲ καταδικασθῶσι μετ’ αὐτοῦ καὶ ζωοκλέπται καὶ λωποδύται καὶ πάσης ἄλλης τάξεως ἄνθρωποι, ἐρωτῶ, οἱ χωροφύλακες, οἱ ὁποῖοι εἶναι τεταγμένοι ἵνα μεταφέρωσι τοὺς καταδικασθέντας λωποδύτας, τοὺς ζωοκλέπτας καὶ τοὺς ἐσχάτης τάξεως καταδίκους δεσμίους, δὲν ὑποχρεοῦνται νὰ συλλάβωσι συγχρόνως καὶ τὸν εἰς τριήμερον φυλάκισιν διὰ μικρὸν παράπτωμα καταδικασθέντα ἀξιωματικόν; καὶ δὲν ὑποχρεοῦνται, ὅπως δέσμιον μετὰ τῶν λωποδυτῶν καὶ ζωοκλέπτων τὸν μεταγάγωσιν εἰς τὰς φυλακάς; Ἐρωτῶ τὸν κ. Πρόεδρον, εἶναι ὑπόχρεοι νὰ μεταγάγωσι τὸν ἐν λόγῳ ἀξιωματικὸν δέσμιον καὶ φέροντα καὶ τὸ ξίφος του, φέροντα τὴν στολήν του καὶ φέροντα τὸ στέμμα; Ἐρωτῶ, ἐὰν τὸν μεταγάγωσι δέσμιον,—διότι ἔχουσιν ἀναντιρρήτως τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἕνεκα φόβου δραπετεύσεως,— νομίζετε ὅτι εἶναι ἀξιοπρεπὲς καὶ ἁρμόζει νὰ μεταγάγωσιν αὐτὸν εἰς τὰς φυλακὰς οἱ κατώτεροί του χωροφύλακες δέσμιον; Καὶ νομίζετε ὅτι δὲν καταπίπτει τὸ γόητρον τοῦ ἀξιωματικοῦ καὶ ὅτι δὲν ἐκλείπει τελείως πλέον ἡ πειθαρχία τοῦ στρατοῦ, δὲν ἐξευτελίζεται εἷς ἀξιωματικός, Κύριοι, μεταγόμενος καθ’ ὃν ἐξέθηκα τρόπον; Αὐτὸ ἐρωτῶ, καὶ παρακαλῶ νὰ εὐαρεστηθῇ ὁ κ. Πρόεδρος νὰ δώσῃ τὰς δεούσας ἐξηγήσεις.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε νὰ μὴ τιμωρῆται!

§258ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐὰν σεῖς ὑποπέσητε εἰς ἀδίκημα καὶ καταδικασθῆτε, πῶς θὰ σᾶς μεταφέρωσιν εἰς τὰς φυλακάς;

§259ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς ἔχει ὑπὸ τὰς διαταγάς του τοὺς στρατιώτας, οἱ ὁποῖοι ὅμως θὰ τὸν δέσωσι καὶ θὰ τὸν περιαγάγωσιν ἐν στολῇ εἰς τὰς ὁδοὺς δέσμιον μέχρι τῶν φυλακῶν, πρὸς ἐξευτελισμὸν μέγιστον καὶ καταστροφὴν τῆς πειθαρχίας καὶ τοῦ γοήτρου τοῦ ἀξιωματικοῦ, ὅστις χάριν ὑψηλῆς ἰδέας τιμᾶται ἐξαιρετικῶς καὶ περικοσμεῖται διὰ στολῆς ἰδιαιτέρας ὑπὸ τῆς Πολιτείας.

§260Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ τὸ ζήτημα πρέπει νὰ διευκρινισθῇ.

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ζήτημα ἐκτελέσεως.

§262ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ὁ ἀξιωματικὸς δὲν μεταφέρεται διὰ χωροφυλάκων, οὐδὲ φυλακίζεται εἰς τὰς κοινὰς φυλακὰς μετὰ τῶν καταδίκων.

§263Δ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιωματικὸς ἔχει καὶ ἄλλα καθήκοντα, ἔχει καθήκοντα ἀνακριτικά, ἔχει καθήκοντα δημοσίου κατηγόρου. Πότε θὰ παραδώσῃ αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν;

§264Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ὡς πρὸς τὴν δευτέραν παράγραφον, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Λέγει: «Ἐκτελοῦνται δ’ αἱ τοιαῦται κατ’ αὐτῶν ἀποφάσεις»— δηλαδὴ ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἀναφέρει τὸ αʹ ἐδάφιον,—«τῇ ἐπιμελείᾳ τοῦ ἁρμοδίου Εἰσαγγελέως, ὅστις ἀποστέλλει ἀντίγραφον αὐτῶν εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργεῖον πρὸς ἐφαρμογὴν τῶν περὶ ἀργίας κλπ. διατάξεων.» Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι διὰ νὰ ἐκτελεσθῇ ἀπόφασις κατ’ ἀξιωματικοῦ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἔγκρισις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, κατὰ ῥητὴν διάταξιν τοῦ νόμου.

§265ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἤδη ὑπάρχει νεωτέρα διάταξις.

§266Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἡ ὁποία καταργεῖ τὴν διάταξιν ἐκείνην. Ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἔχει δώσει τὴν ἔννοιαν ταύτην· διότι, ἂν νομίζητε, ὅτι πρέπει ν’ ἀφαιρεθῇ τὸ δικαίωμα ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τοῦ νὰ παραδίδῃ τὸν ἀξιωματικὸν εἰς τὴν Δικαιοσύνην, νὰ ἀφίνῃ δὲ τὸν ἀξιωματικὸν νὰ συλλαμβάνηται ἐκ τῶν ἐπωμίδων καὶ νὰ σύρηται εἰς τὰς φυλακάς, οὐδὲν ἐπράξατε· διότι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνῃ, ἂν πρέπει νὰ συλλάβῃ τὸν ἀξιωματικὸν ἐκεῖνον· ἄλλως ἀφαιρεῖτε τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ ἀξιωματικοῦ. Κατὰ δεύτερον λόγον ὁ ἀξιωματικὸς δὲν εἶναι ἰδιώτης, οὐδὲ φυλακίζεται εἰς τὰς κοινὰς φυλακὰς, ἀλλ’ εἰς ὡρισμένας φυλακὰς, ἕνεκα τῆς ἀξιοπρεπείας αὐτοῦ· δὲν δύναται δὲ ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ τὸν στείλῃ εἰς τὰς κοινὰς φυλακὰς μετὰ τῶν λοιπῶν κακούργων. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ ἐντελῶς ἡ διάταξις αὕτη τοῦ ἄρθρου. Ἑτέραν εὑρίσκω περίπτωσιν, περὶ ἧς οὐδεὶς ὡμίλησεν· εἶναι ἡ περίπτωσις, καθ’ ἣν ὁ ἀξιωματικὸς γίνεται ἔκπτωτος τοῦ βαθμοῦ καὶ τίθεται εἰς ἀργίαν καὶ ἀπόταξιν. Ἀλλὰ περὶ τούτου ὑπάρχει εἰδικὸς νόμος, ὁ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν, ὁ ὁποῖος ἐν ἄρθρῳ εἰδικῷ λέγει, ὅτι, ὅταν ἀξιωματικὸς καταδικασθῇ εἰς φυλάκισιν πλέον τῶν 6 μηνῶν, στερεῖται τοῦ βαθμοῦ του. Ὁ Ὑπουργὸς δὲ τῶν Στρατιωτικῶν δύναται νὰ τὸν παραπέμψῃ εἰς Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον. Ἐνταῦθα λοιπὸν πρέπει νὰ γείνῃ διάκρισις, διότι ὁ ἀξιωματικὸς δύναται νὰ καταδικασθῇ δι’ ἀστυνομικὰς παραβάσεις, καὶ ἐκ τούτου νὰ μὴ ἐπιβληθῇ αὐτῷ ἡ ποινὴ τῆς ἀργίας. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ μελετήσῃ τὸν νόμον.

§267Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔχει ὑπογράψει τὸν νόμον αὐτόν. Παρακαλοῦμεν νὰ ἡμᾶς εἴπῃ, ἐὰν δέχεται νὰ ὑπάγωνται οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου τούτου.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 29 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 30 (ἀναγινώσκεται).

§269Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ ἄρθρον 30 λέγει, ὅτι ὁ Δήμαρχος ὀφείλει νὰ δέχηται τὰς κατὰ τῶν ἀστυνόμων καὶ τῶν παρὰ ταῖς ἀστυνομίαις ὁπλιτῶν μηνύσεις. Ἐννοεῖται, ὅτι ἤδη τὰς δέχεται ὡς δημοτικὸς ὑπάλληλος καὶ ὄχι ὡς ἀνακριτικὸς, διότι δὲν ἔχει πλέον ὁ Δήμαρχος τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἀνατίθησιν ἡ Ποινικὴ Δικονομία εἰς τοὺς ἀνακριτικοὺς ὑπαλλήλους. Πρέπει ἑπομένως νὰ σημειωθῇ, ὅτι τὰς δέχεται ὡς ἀνακριτικὸς ὑπάλληλος. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 30, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 2 καὶ 20′ π. μ. τῆς ἐπιούσης).