1903.05.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 83

τῆς 24 Μαΐου 1903.

(Σάββατον).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Δ. Ράλλη).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 6 μ. μ. παρόντων 119 Βουλευτῶν, ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κτηματίαι τοῦ δήμου Ἄργους δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν παρακαλοῦσιν, ἵνα διὰ τῆς συμβάσεως περὶ μονοπωλίου τῆς σταφίδος ὑποχρεωθῇ ἡ Ἑταιρεία νὰ ἀγοράζῃ ὅλον τὸν παραγόμενον σταφιδόκαρπον σουλτανίναν ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου καὶ εἰς ὡρισμένην τιμήν.

§2Ι. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Ἔλαβον καὶ ἐγὼ ὁμοίαν ἀναφοράν, σταλεῖσάν μοι ἐξ Ἄργους, τὴν ὁποίαν καὶ καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον· παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὰς νέας μετὰ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἑταιρείας διαπραγματεύσεις.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ σταφιδοκτήμονες τοῦ δήμου Ἄριος τῶν Καλαμῶν δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν ὑποβάλλουσι παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς συμβάσεως περὶ μονοπωλίου τῆς σταφίδος, καὶ ζητοῦσι τὴν σύστασιν ἀποθήκης παραλαβῆς ἐν τῇ κωμοπόλει Ἀσλάναγα, πρωτευούσῃ τοῦ δήμου. Ἐκ Ζακύνθου ὑποβάλλουσι τηλεγραφικῶς παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς αὐτῆς συμβάσεως.

§4Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ποῖοι εἶναι οἱ τηλεγραφοῦντες;

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολλοὶ καὶ διάφοροι. Λέγουσι δὲ (ἀναγινώσκει): «...τολμῶμεν νὰ ἐπικαλεσθῶμεν τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, ὅτι τὸ μονοπώλιον συνεπάγεται καταστροφὴν ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου εἰς τὰς τάξεις πρακτόρων ἀτμοπλοίων, ἐμποροϋπαλλήλων...» κλπ. Οἱ κάτοικοι Φιγαλίας ἐπίσης διὰ τηλεγραφήματός των παραπονοῦνται διὰ τὴν ἀδικίαν, ἥτις προσγίνεται εἰς τὸν δῆμόν των διὰ τῆς κατατάξεως τοῦ σταφιδοκάρπου Ὀλυμπίας εἰς κατωτέραν τάξιν τῆς τοῦ σταφιδοκάρπου Πύργου. Ὁ Βασίλειος Σκαλτσᾶς καταγγέλλει, ὅτι ἡ ἀστυνομία τοῦ δήμου Δύμης, ἐξυπηρετοῦσα πάθη πολιτικά, μετῆλθεν ἔκνομον ἐνέργειαν ἐναντίον του. Θὰ ἀναγνωσθῇ ὁλόκληρος ἡ ἀναφορά.

§6ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Διὰ τῆς παρούσης μου σᾶς ἀναφέρω τὰ ἑξῆς. Ὁ ἀστυνόμος Δύμης Κ. Παπανδρεόπουλος μετὰ τοῦ ὑπ’ αὐτὸν ἐνωμοτάρχου Μπότζη, ἐξυπηρετοῦντες πολιτικὰ πάθη, ἀπέστειλαν τὸν παρὰ τῇ ἀστυνομίᾳ ταύτῃ λοχίαν τῶν εὐζώνων Μπακογιάννην μετὰ τοῦ ἀποσπάσματος τῶν εὐζώνων, οἵτινες ἐλθόντες εἰς τὸ χωρίον μου, καὶ διὰ τρόπου, ὃν τὰ ἀποσπάσματα τοῦ Βουλγαρικοῦ κομιτάτου ἐν Μακεδονίᾳ μετέρχονται εἰς τοὺς ἐκεῖ Ἕλληνας, μὲ συνέλαβον ὡς δῆθεν φυγόδικον ἀπὸ τοῦ ἔτους 1895, καταζητούμενον δι’ ἐντάλματος τοῦ ἀνακριτοῦ, μὲ ἔδεσαν, κρατήσαντές με δεμένον ἐπὶ 24 ὥρας, μὲ ἔδειραν ἀσπλάγχνως, καὶ τὴν ἑπομένην μὲ μετέφεραν εἰς τὴν ἀστυνομίαν Δύμης δι’ ἐξευτελιστικῶν ὕβρεων καὶ ἀπειλῶν, ὅπου ὁ κύριος ἀστυνόμος μὲ ἀπέλυσε μετὰ μίαν ὥραν, καὶ χλευαστικῶς μοὶ εἶπεν, ὅτι «ἐγένετο λάθος· ἄλλον ἐζητούσαμεν, καὶ κακὴ παρεξήγησις ἐγένετο». Καὶ ταῦτα, ἀφοῦ ἐξεπλήρωσεν ἀκριβῶς τὴν ἐντολὴν τῆς κρατούσης ἐν τῷ δήμῳ Δύμης πολιτικῆς. Τὴν πρᾶξιν ταύτην ἐνήργησαν τὴν προχθὲς καὶ χθές, ἤτοι τὴν 20 καὶ 21 τρέχοντος μηνός. Παρακαλῶ ἐνεργήσατε ὅ,τι δεῖ πρὸς τιμωρίαν καὶ σωφρονισμὸν τῶν τοιούτων ὀργάνων τῆς ἐξουσίας, ἅτινα περιέβαλεν ἡ πατρὶς καὶ ὁ ἱδρὼς τοῦ ἐντίμου πολίτου μὲ δικαιώματα πρὸς φρούρησιν τοῦ νόμου καὶ τῆς τιμῆς τῶν πολιτῶν, καὶ ταῦτα πράττουσιν ἀντιθέτως πρὸς τὸ καθῆκόν των, δι’ εὐτελεῖς σκοπούς. Ὁ μετὰ σεβασμοῦ ἀναφερόμενος Βασίλειος Σκαλτσᾶς.»

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κωνσταντῖνος Σφήκας διὰ τηλεγραφήματός του ἐκ Ναυπάκτου παραπονεῖται κατὰ τοῦ ἀστυνόμου Κραββάρων Κωτσέτσου, ὅτι ἐνέκλεισεν αὐτὸν εἰς τὸ κρατητήριον ἐπὶ διήμερον, καὶ τὸν κατέστησεν ἀναίσθητον ἐκ τῶν κατ’ αὐτοῦ βιαιοπραγιῶν. Θ’ ἀναγνωσθῇ τὸ τηλεγράφημα.

§8ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ὑπεράριθμος ἀστυνόμος Κραββάρων Κωτσέτσος ἀναιτίως 21 Μαΐου συλλαβών με, προσωπικῆς ἐκδικήσεως ἕνεκα, ἐνέκλεισεν ἀστυνομικὸν κατάστημα, ἐκτύπησε μέχρις ἀναισθησίας καὶ κατεκράτησε παρανόμως διήμερον, καὶ δίκην κακούργου ἀπέστειλέ με ἐνταῦθα, εὑρισκόμενον καθειργμένον ἀστυνομικὸν κατάστημα. Καταγγέλλω βασιβουζουκικὴν ἄνανδρον πρᾶξιν, καὶ ἐπικαλοῦμαι ἀντίληψιν Βουλῆς πρὸς προστασίαν ἐλευθερίας πολιτῶν κατὰ παρανομιῶν ὀργάνων, ὀργιαζόντων ἐν ὀνόματι Πολιτείας. Κωνστ. Σφήκας.»

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Βόργιανης τῶν Τρικκάλων δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν παραπονοῦνται κατὰ τῶν ἐνοικιαστῶν τοῦ χωρίου των καὶ κατὰ τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία, συμπράττουσα μὲ τοὺς ἐνοικιαστὰς, ἀφαιρεῖ τοὺς χωρικοὺς τὸ δικαίωμα τῆς βοσκῆς ἐπὶ τῶν κτημάτων τῶν ἀγορασθέντων παρὰ τοῦ Δημοσίου.

§10Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἄλλοτε ἦλθε ἐνταῦθα τὸ ζήτημα περὶ τῶν διαπραττομένων ὑπὸ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων ἐκνόμων πράξεων. Ὅτε ἔκαμε λόγον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Νάξου Βουλευτὴς περὶ τῆς ἐκνόμου ἐνεργείας τοῦ ἀστυνόμου Ἀπειρανθίας καὶ τοῦ φόνου τοῦ πολίτου Σοϊλὲ, εἶπον πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι πολὺ καλῶς θὰ πράξῃ καὶ αὐτὸς καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ συστήσουν εἰς τοὺς Εἰσαγγελεῖς τοῦ Κράτους, ἵνα αἱ ἐπιδιδόμεναι μηνύσεις ἐναντίον τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων εἰσάγωνται συμφώνως τῷ νόμῳ ἐντὸς τῆς ὡρισμένης ὑπ’ αὐτοῦ προθεσμίας πρὸς ἐκδίκασιν εἰς τὰ Πλημμελειοδικεῖα, διότι διὰ τοῦ τρόπου τούτου ἔχω πεποίθησιν ὅτι θὰ περιορισθῶσι τὰ ἀδικήματα, τὰ ὑπὸ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων διαπραττόμενα. Λέγω δὲ τοῦτο, διότι γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, ὅτι οἱ κύριοι Εἰσαγγελεῖς οὐδέποτε εἰσάγουσιν ἐντὸς τῆς ὑπὸ τοῦ ἀστυνομικοῦ νόμου ὁριζομένης προθεσμίας τὰ ἀδικήματα ταῦτα, ἀλλὰ παρέρχονται καὶ ἓν καὶ δύο καὶ τρία καὶ τέσσαρα καὶ πέντε πολλάκις ἔτη. Αὐτόπτης δὲ μάρτυς ἤμην, κύριοι Βουλευταὶ, κατὰ τινα συνεδρίασιν τοῦ Πλημμελειοδικείου Ἀργοστολίου, καθ’ ἣν σειρὰ ὁλόκληρος τοιούτων ὑποθέσεων, ἀφορωσῶν παρανομίας ἀστυνομικῶν ὀργάνων, εἰσήχθη εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον πρὸς ἐκδίκασιν, καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐζήτησε τὴν παραγραφὴν αὐτῶν. Ἑπόμενον λοιπὸν εἶναι, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι ἀπέναντι τῶν ἀνθρώπων τούτων, οἵτινες μένουσιν ἀτιμώρητοι, δὲν ἔχει καμμίαν ἰσχὺν ὁ νόμος, καὶ ὡς ἐκ τούτου καθ’ ἑκάστην θὰ ἔχωμεν τοιαῦτα τηλεγραφήματα, ἀπευθυνόμενα πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, καὶ ἀδιακόπως θ’ ἀπασχολῶμεν τὴν Βουλὴν, καὶ ἀδιακόπως θὰ γίνεται λόγος εἰς τὸν τύπον περὶ αὐτῶν. Θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ συστήσωσι δι’ ἐγκυκλίου εἰς τοὺς Εἰσαγγελεῖς νὰ εἰσάγωσι τὰ πλημμελήματα ταῦτα ἐντὸς τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζομένης προθεσμίας, διότι ἄλλως ὄχι μόνον τοιαῦτα ἀδικήματα θὰ διαπράττωνται ὑπὸ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ἀλλὰ καὶ πολὺ μεγαλείτερα, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις.

§11ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀναμένῃ τὴν ἔκδοσιν δικαστικῶν ἀποφάσεων, διὰ νὰ προβαίνῃ εἰς μέτρα ἑκάστοτε περὶ πάσης καταγγελλομένης εἰς αὐτὸ παραβάσεως τῶν νόμων ὑπὸ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, βεβαίως οὐδέποτε θὰ ἐπέλθῃ τιμωρία τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, καὶ οὐδέποτε θέλουσιν ἐμποδισθῆ ταῦτα νὰ διαπράττωσι τὰς ἐκνόμους πράξεις, αἱ ὁποῖαι καὶ σήμερον κατηγγέλθησαν καὶ ἄλλοτε πολλάκις, καὶ καθ’ ἑκάστην καταγγέλλονται. Εἶναι ἀληθὲς τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅτι δὲν διεξάγεται ταχεῖα ἡ ἐκδίκασις τῶν κατὰ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων μηνύσεων. Πλὴν δὲ τῆς ἀδιαφορίας, τὴν ὁποίαν, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, δεικνύουσιν αἱ Εἰσαγγελικαὶ ἀρχαὶ περὶ τὴν καταδίωξιν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων διὰ τὰς παραβάσεις, δι’ ἃς ταῦτα καταγγέλλονται, συντελεῖ εἰς τοῦτο καὶ ἡ κακὴ ἐκτέλεσις τοῦ νόμου. Αἱ ἐπιδόσεις πρὸς τὰ καταγγελλόμενα ἀστυνομικὰ ὄργανα τῶν κλήσεων καὶ τῶν κατηγορητηρίων γίνονται δι’ αὐτῶν τῶν ἀστυνόμων, αἱ δὲ ἐπιδόσεις πρὸς τοὺς ἀστυνόμους διὰ τοῦ Ὑπουργείου, παραγγέλλοντος τοὺς ἀστυνόμους νὰ ἐπιδώσωσιν εἰς ἑαυτούς! Ἐννοεῖται ὅτι ἕνεκα τούτου γίνεται τακτικὴ καθυστέρησις τῶν ἐπιδοτηρίων, αἱ δὲ ὑποθέσεις, καὶ ἂν εἰσαχθῶσι δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως, δὲν δύνανται νὰ συζητηθῶσι, διότι δὲν ὑπάρχουσιν ἐπιδοτήρια. Ἕως ὅτου ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια πρὸς διόρθωσιν τοῦ ἀτόπου καὶ τοῦ τρόπου τούτου τῆς παραμελήσεως τῶν ἀστυνομικῶν δικῶν, νομίζω ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ν’ ἀκολουθήσῃ ἄλλην ὁδὸν, διαγεγραμμένην ὑπὸ τοῦ νόμου καὶ ἐπιτρεπομένην εἰς αὐτό· νὰ ἐνεργῇ δηλ. ταχεῖαν διοικητικὴν ἐξέλεγξιν, νὰ προβαίνῃ δὲ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων, ἐφ’ ὅσον ἀπόκειται εἰς αὐτὸ, ἐπιβάλλον τιμωρίαν δι’ οἱασδήποτε διοικητικῆς πράξεως κατὰ τῶν παρανομούντων ἀστυνομικῶν ὀργάνων, καὶ οὕτω νὰ αἴρηται τὸ σκάνδαλον· διότι κατ’ ἄλλον τρόπον θεραπεία δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ, θὰ ἐξακολουθῶσι δὲ νὰ θρασύνωνται τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα, ἔχοντα ὑπ’ ὄψει, ὅτι δὲν τιμωροῦνται, ὅπως πρέπει νὰ τιμωρῶνται, διότι πᾶσα παρανομία ἢ παρεκτροπὴ αὐτῶν δυστυχῶς θεωρεῖται ὑπέρμετρος ζῆλος, οὕτω δὲ θὰ ἐξακολουθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις, ἥτις ὅμως θὰ ἐπιφέρῃ ἐξ ἀνάγκης ἀντεκδικήσεις, τῶν ὁποίων οὐκ ὀλίγα δείγματα εἴχομεν ἐσχάτως.

§12Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνεγνώσθη πρὸ ὀλίγου ἀναφορὰ ἑνὸς Βασιλείου Σκαλτσᾶ, ἐκ τοῦ δήμου Δύμης, διὰ τῆς ὁποίας οὗτος παραπονεῖται, ὅτι κάποιος λοχίας ἀστυνόμος ἐκεῖ τὸν συνέλαβεν ἀδίκως. Γνωρίζω, ὅτι εἷς Σκαλτσᾶς εἶχεν ἔνταλμα πρὸ πολλοῦ, οὗτος δ’ ἦτο Ἠπειρώτης, καὶ ἔγεινεν ἄφαντος. Τοῦτο δ’ ἐπιστοποιήθη εἰς τὴν ἀστυνομίαν, καὶ τὸ ἐγνώριζεν αὕτη. Ἀλλ’ ὁ λοχίας αὐτὸς φαίνεται ὅτι ἐγένετο ὄργανον ἐντοπίων παθῶν, καὶ συνέλαβεν ἀδίκως τὸν παραπονούμενον, καίτοι ὅλοι οἱ κάτοικοι τοῦ τόπου ἐκείνου διεμαρτύροντο, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ, ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ καταζητούμενος· καὶ ὄχι μόνον τὸν συνέλαβεν, ἀλλὰ καὶ τὸν ἔδειρεν ἀνηλεῶς, κύριε Πρόεδρε, μεθ’ ὃ ὁ κύριος ἀστυνόμος τὸν ἀπέλυσε, διότι, ὡς εἶπον, δὲν ὑπῆρχεν ἔνταλμα κατ’ αὐτοῦ, ἀλλὰ κατὰ τοῦ ἄλλου, ὁ ὁποῖος ἔχει γείνῃ ἄφαντος. Ἡ θρασύτης αὕτη, κύριε Πρόεδρε, τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων ὀφείλεται εἰς τὴν πλημμελῆ ἐνέργειαν τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, διότι ὄχι μόνον οἱ Εἰσαγγελεῖς δὲν ἐνεργοῦσι τὸ καθῆκόν των, ἀλλὰ καὶ παρὰ τοῖς Δικαστηρίοις παρατηρεῖται μία ἀνήκουστος ἐπιείκεια, ὅταν πρόκηται νὰ δικάσωσι τοιαύτας πράξεις ἀστυνομικῶν ὀργάνων, καὶ διὰ τοῦτο τὰ ὄργανα ταῦτα ἀπεθρασύνθησαν, καὶ δὲν ἐκτιμῶσι ποσῶς οὔτε τὴν ἐλευθερίαν οὔτε τὴν ζωὴν τῶν πολιτῶν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅταν πρόκηται περὶ τοιούτων παρανομιῶν ἢ παρεκτροπῶν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ὁ μὲν εἷς νὰ ἀνακαλῇ ἀμέσως ἐκ τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων τὰ τοιαῦτα ὄργανα, ὁ δὲ ἕτερος νὰ παραγγέλλῃ τοὺς κυρίους Εἰσαγγελεῖς, ἵνα εἰσάγωσιν ἀπ’ εὐθείας, καθ’ ἃ λέγει ὁ νόμος, τὰς ὑποθέσεις ταύτας ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου Δικαστηρίου, νὰ ἐπιστήσῃ δὲ τὴν προσοχὴν εἰς τὰ Δικαστήρια, ἵνα μὴ φαίνωνται τοσοῦτον ἐπιεικῆ πάντοτε, διότι ἡ ἐπιείκεια ἀπεθράσυνε τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα, καὶ δὲν θ’ ἀφήσωσι κανένα ἄνθρωπον χωρὶς νὰ τὸν δείρωσιν ἢ παρανόμως νὰ τὸν φυλακίσωσιν.

§13ΑΝΔΡ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἰς ἐμὲ, κύριε Πρόεδρε, ἀπεστάλη αἴτησις τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Βουπρασίων, παραπονουμένων κατὰ πλείστων πράξεων τοῦ ἐκεῖ ἀστυνόμου. Ὁ ἀστυνόμος Δράκος, ἀνθυπολοχαγὸς τοῦ πεζικοῦ, εἶχε καὶ ἄλλοτε ὑπηρετήσει ἐκεῖ, καὶ εἶχε συνδεθῆ διὰ σχέσεων καὶ κουμπαριῶν πολλῶν μετὰ πολλῶν προσώπων ἀναμιγνυομένων εἰς τὴν πολιτικήν. Δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ φαντασθῇ, ὁποίου εἴδους ἐνέργεια εἶναι ἡ τῆς ἀστυνομίας ἐκείνης, προϊσταμένου ὄντος ἑνὸς ἀνθυπολοχαγοῦ Δράκου, ὁ ὁποῖος ἔχει λόγους νὰ ἦναι οὐχὶ ἐκτελεστὴς τῶν νόμων καὶ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ εὐχάριστος πρὸς πολιτευόμενα πρόσωπα. Τὴν διαγωγὴν ταύτην τοῦ εἰρημένου ἀξιωματικοῦ κατήγγειλε πρὸ πολλοῦ ὁ συνάδελφος κ. Σπηλιάδης. Τοῦτ’ αὐτὸ πράττω καὶ ἐγὼ σήμερον, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ τὰ τῆς διαγωγῆς τοῦ ἀστυνόμου τούτου καὶ ἐνεργήσῃ ὅ,τι τὸ καθῆκον καὶ τὸ συμφέρον τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας τῷ ἐπιβάλλει. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει ἡ περαιτέρω διαμονὴ τοῦ εἰρημένου ἀστυνόμου ἐν τῷ δήμῳ Βουπρασίων κατήντησε σκάνδαλον, καὶ οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι θὰ προκαλέσῃ σκηνὰς λυπηρὰς εἰς τὸν τόπον, ἐὰν παραμείνῃ ἐκεῖ ὡς ἀστυνόμος.

§14Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Προκειμένου περὶ τῶν αὐθαιρεσιῶν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, εὐθὺς ὡς ἀνελάβομεν τὴν ἀρχὴν, τηλεγραφικῶς δι’ ἐγκυκλίου συνεστήσαμεν πρὸς τοὺς κυρίους Εἰσαγγελεῖς νὰ ἐνεργῶσιν αὐστηρῶς τὰ κατὰ νόμον καὶ ἐν τῇ τακτῇ προθεσμίᾳ. Πρὸς τούτοις δ’ ἐκαλέσαμεν αὐτοὺς νὰ ὑποβάλωσιν ἡμῖν ἐκθέσεις καὶ καταστάσεις περὶ τῶν ἐνεργειῶν τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς ἀπέναντι τῶν καταγγελθέντων ἀστυνόμων, πρὸς δὲ καὶ ἔκθεσιν περὶ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἀποφάσεων τῶν Δικαστηρίων· διότι ὑπῆρχον πληροφορίαι, ὅτι ἐξεδίδοντο καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις, ἀλλ’ ἐβράδυνεν ἡ ἐκτέλεσις αὐτῶν. Καὶ πράγματι ἀπεδείχθη, ὅτι οἱ καταδικαζόμενοι κατέφευγον εἰς πολλὰ ἔνδικα μέσα, καὶ εἰς τὸ τῆς ἀναιρέσεως. Ἔχω δὲ τὰ περὶ τούτων σχετικὰ, ἅτινα ἐσκόπουν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλήν. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν πενταετίαν (1898–1902) ἐξεδόθησαν βουλεύματα, ἀφορῶντα κατηγορουμένους ἀστυνόμους ἀξιωματικοὺς 1196.

§15Ι. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Ἀναφέρεται εἰς τὰ σχετικά, πόσοι κατηγγέλθησαν καὶ πόσοι κατεδικάσθησαν;

§16Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μάλιστα. Κατηγορούμενοι ἐν ὅλῳ τῷ Κράτει 1196. Ἐκ τούτων ἀπηλλάγησαν διὰ βουλεύματος 846, κατὰ 139 ἔπαυσε πρὸς καιρὸν ἡ καταδίωξις, καὶ 211 παρεπέμφθησαν εἰς δίκην.

§17Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Πόσαι πράξεις ἔχουσι κηρυχθῆ παραγεγραμμέναι;

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραγραφῶσιν ἀπὸ τοῦ 1898 μέχρι τοῦ 1902.

§19ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη διὰ τοὺς ἀστυνόμους ἀξιωματικοὺς νὰ κατατεθῇ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν καταδικασθέντων, ἵνα, λαμβάνων τοῦτον ὑπ’ ὄψιν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀπομακρύνῃ τῆς ὑπηρεσίας τοὺς καταδικασθέντας δι’ ἀστυνομικὰς παραβάσεις. Διότι γνωρίζω, ὅτι πάντες οἱ καταδικασθέντες παραμένουσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, πολλοὶ δ’ ἐκ τούτων εἰς τοὺς αὐτοὺς τόπους, εἰς οὓς διέπραξαν τὰ ἐγκλήματα, δι’ ἃ κατεδικάσθησαν· ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει, ἐννοεῖται, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία νὰ λειτουργῇ, ὡς ἀπαιτεῖ ὁ νόμος. Πρέπει λοιπὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὁ κατάλογος οὗτος καὶ νὰ γείνῃ ἐκκαθάρισις.

§20Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει ὁ νόμος.

§21ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀλλὰ δὲν ἐκτελεῖται.

§22Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Ἐὰν ἐφάνησαν ὑπερβολικὰ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔφερεν ἐνταῦθα, ὡς πρὸς τὰς καταγγελίας καὶ καταδίκας τῶν ἀστυνόμων, ἐφάνησαν τοιαῦτα, διότι ὁ ἀστυνομικὸς νόμος δὲν ἐφηρμόσθη κατὰ πάντα. Ἐὰν ὁ νόμος ἐφηρμόζετο, καὶ αὐστηρῶς ἐτιμωροῦντο οἱ ἀξιωματικοὶ ἀστυνόμοι καὶ οἱ ὁπλῖται τῆς ἀστυνομίας, δὲν θὰ παριστάμεθα πρὸ τοῦ φαινομένου χιλιάδων καταγγελιῶν κατ’ ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Ὁ νόμος περὶ ἀστυνομίας, ὡς καὶ ἡ τροποποίησις ἡ ἐπελθοῦσα διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ Ἀρχηγείου, καὶ τὸ Βασ. Διάταγμα περὶ ἐπιβολῆς ποινῶν κατ’ ἀστυνομικῶν ὀργάνων παραβατῶν τοῦ καθήκοντός των, προβλέπουσι δύο τρόπους περιστολῆς τῶν παρεκτροπῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἔκτοτε ὑποπίπτουσι τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα. Ἤκουσα τοῦ κ. συναδέλφου, παραπονουμένου κατὰ τῆς ἐνεργείας — ὡς αὕτη διεξάγεται — τῶν Εἰσαγγελέων, δὲν ἤκουσα ὅμως αὐτοῦ παραπονουμένου καὶ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία δὲν ἐφήρμοσε τὸ μέτρον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι καταλληλότατον, ἵνα περιστείλῃ τὰ κακὰ, τὰ γινόμενα ὑπὸ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι πολλὰ τῶν καταγγελθέντων ἀστυνομικῶν ὀργάνων πράγματι παρενόμησαν, ἀλλὰ εἶναι ἐπίσης ἀληθὲς ἐξ ἀντιθέτου, ὅτι πλεῖσται μηνύσεις κατ’ ἀστυνομικῶν ὀργάνων εἶναι ψευδεῖς, καὶ ἐκ τούτου παρουσιάζεται ἡ πληθώρα αὕτη. Οἱ κ. Ὑπουργοὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλλωσι τιμωρίαν κατὰ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ἀλλ’ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι δὲν ἐγένετο χρῆσις τοῦ μέτρου τούτου ὑπ’ αὐτῶν. Ἐὰν τὸ μέτρον τοῦτο ἐφηρμόζετο, δὲν θὰ εὑρισκόμεθα πρὸ τοῦ καταπληκτικοῦ ἀριθμοῦ τῆς καταδίκης ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Ἠδύνατο κάλλιστα νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ περὶ πειθαρχικῶν ποινῶν Β. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον βεβαίως θὰ ἔσωζε τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα ἀπὸ τὴν καταδίκην τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης, καὶ τοὺς πολίτας ἀπὸ τὰς παρεκτροπὰς τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Ἀθλιεστάτη γίνεται ἡ ἐπίβλεψις τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, καὶ οὐδένα λόγον δίδουσι ταῦτα τῶν πράξεών των. Εἰς τοιαύτην ἔκλυσιν εὑρίσκεται ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἡ ἀστυνομικὴ διοίκησις! Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ παρουσιάσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, ἐμφαίνοντα, πόσα τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων ἐτιμωρήθησαν πειθαρχικῶς, ἵνα ἴδητε κατὰ πόσον σᾶς λέγω ἀληθῆ· ὅτι, δηλαδὴ, ἂν ἐλειτούργουν αἱ πειθαρχικαὶ ποιναί, δὲν θὰ ἐκάθηντο τόσον συχνὰ τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα εἰς τὰ ἐδώλια τῶν κατηγορουμένων ἐν τοῖς ποινικοῖς Δικαστηρίοις. Ἐὰν ἐφαρμοσθῶσιν αἱ πειθαρχικαὶ ποιναὶ κατὰ τῶν ἀστυνόμων, θὰ περισταλῇ τὸ κακὸν καὶ δι’ ἄλλον σπουδαιότατον λόγον. Ἡ ποινὴ ἡ πειθαρχικὴ τοῦ ἀστυνόμου ἐπιδρᾷ ἐπὶ τοῦ μέλλοντος αὐτοῦ, ὡς ἀξιωματικοῦ, διότι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον αἱ παρεκτροπαὶ αὗται ἀναγράφονται εἰς τὸ φύλλον ποιότητος τῶν ἀξιωματικῶν. Ἡ παράλειψις ταύτης βεβαίως εἶναι πλάγιον ἐλατήριον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ κινήσῃ αὐτοὺς εἰς παρεκτροπὰς· ὅταν δὲ τὸ πλάγιον ἐλατήριον κινῇ τὸν ἀξιωματικὸν, ἀποδεικνύεται, ὅτι αὐτὸς εἶναι οὐ μόνον ἀνάξιος νὰ ἦναι ἀστυνόμος, ἀλλὰ καὶ ἀνάξιος νὰ τύχῃ προαγωγῆς, εὑρισκόμενος εἰς τὸ στράτευμα. Ἡ πειθαρχικὴ ποινὴ εἶναι σπουδαιότατον μέτρον ὑπὲρ τῆς βελτιώσεως τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς. Διότι οὕτω, στερούμενος ὁ ἀξιωματικὸς καὶ τῶν ἐνδίκων κατὰ τῆς ποινῆς ταύτης μέσων, θὰ προσπαθήσῃ νὰ ἐκτελῇ τὸ καθῆκόν του συμφώνως πρὸς τὸν νόμον. Ἀλλὰ μήπως ἐκτὸς τῶν πειθαρχικῶν ποινῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐφαρμόζονται, καὶ ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη ἐφαρμόζεται καλῶς; Οὔτε αὐτή! Αὐτὰ, Κύριοι, εἶναι τὰ αἴτια, ἕνεκα τῶν ὁποίων βλέπομεν τὴν πληθώραν τῶν βουλευμάτων καὶ ἀποφάσεων κατὰ ἀστυνόμων, τὴν ὁποίαν παρουσίασε πρὸς ἡμᾶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§23Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἀναγκάζομαι νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ μιᾶς παρανομίας, ἧς ταύτην τὴν στιγμὴν ἔλαβον γνῶσιν, διαπραχθείσης ἐν τῷ δήμῳ Τριταίας τῶν Πατρῶν. Μέρος τοῦ ἀποσπάσματος τοῦ δήμου Λαμπείας τῆς Ἠλείας ὑπό τινα λοχίαν μετέβη εἰς τὸν δῆμον Τριταίας πρὸς καταδίωξιν δῆθεν τῶν φυγοδίκων Ἀναγνωστοπούλου καὶ Ματζετάκια· ἐπὶ τῇ προφάσει δὲ ταύτῃ προέβησαν εἰς διαφόρους ἐκνόμους πράξεις. Εἰς ἓν χωρίον ἔσφαξαν 15 πρόβατα ἑνὸς χωρικοῦ, καὶ διεπέρασαν διὰ τῆς λόγχης ἕτερα 17· εἰς ἄλλο χωρίον, ἑτέρου χωρικοῦ ἔσφαξαν 4 πρόβατα· ἐπίσης 12 πρόβατα τοῦ ἀδελφοῦ του καὶ 8 ἑνὸς ἄλλου. Συνέλαβον δὲ καὶ 100 πρόβατα, ἅτινα ἔθηκαν ὑπὸ κράτησιν ἐπὶ ὥρας πολλὰς, καὶ κατόπιν τὰ ἀπέλυσαν. Παρακαλῶ τοὺς ἁρμοδίους κυρίους Ὑπουργοὺς, ἵνα εὐαρεστούμενοι διατάξωσι τὸν ἀποσπασματάρχην Λαμπείας νὰ μὴ ἦναι τοσοῦτον αὐστηρὸς εἰς τὴν καταδίωξιν ἀθώων ἀνθρώπων.

§24Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐκ τοῦ γεγονότος, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, ἀναφύεται καὶ τὸ ἑξῆς ζήτημα· ὅτι ὁ ἀποσπασματάρχης ὑπερέβη τὰ ὅρια τῆς δικαιοδοσίας του, εἰσελθὼν εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν.

§25Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀποσπασματάρχου τῆς καταδιώξεως.

§26Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἄλλης ἐπαρχίας, εἰς ἣν δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέλθῃ. Ὁ ἀποσπασματάρχης ἔχει ὅρια τοπικῆς διοικητικῆς δικαιοδοσίας, ἅτινα δὲν δύναται νὰ διέλθῃ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λοιπὸν ὀφείλει νὰ τιμωρήσῃ τὸν ἀποσπασματάρχην, ὅστις, ἄνευ λόγου μάλιστα, ἐνήργησεν ἐν δήμῳ, ἔνθα ὑπάρχει καὶ ἄριστος ἀστυνόμος, ὅστις μετέβη ἐκεῖ καὶ ἀποκατέστησε τὴν τάξιν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ πίνακες οἱ κατατεθέντες ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης εἶναι ἄξιοι μελέτης, διότι φέρουσι συμπεράσματα ἐπὶ τῆς καθεστηκυίας ἀστυνομικῆς καταστάσεως. Ἡ Βουλὴ, πιστεύω, ἐπιθυμεῖ νὰ τυπωθῶσι.

§28Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι οἱ ὑποβληθέντες πίνακες εἶναι ἀτελεῖς, καὶ εἶναι ὀρθὸν νὰ διατάξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ γείνῃ ἔλεγχος. Ἐπιθυμοῦμεν νὰ μάθωμεν, πόσοι τῶν ἀστυνόμων ἐδικάσθησαν, πόσοι κατεδικάσθησαν καὶ πόσοι ἠθωώθησαν, μετὰ σημειώσεως τοῦ βαθμοῦ αὐτῶν καὶ τοῦ Δικαστηρίου, εἰς ὃ ἐδικάσθησαν, τῆς καταδικαστικῆς ἀποφάσεως καὶ τῆς ποινῆς, διότι, ὡς φαίνεται, ὁ ἀριθμὸς εἶναι ὑπέρογκος, πιθανὸν δὲ εἷς ἀστυνόμος νὰ ἐδικάσθη δὶς ἢ τετράκις, ἀλλ’ ἐκ τῶν πινάκων δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἔλεγχος. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ μάθωμεν, πόσοι τῶν ἀστυνόμων ὑπέπεσαν εἰς ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα συνεπέφεραν τὴν καταδίκην αὐτῶν, ἐκ τούτου δ’ ἕκαστος θέλει κρίνει· διότι ἠκούσατε πρὸ ὀλίγου, ὅτι πολλοὶ ἀστυνόμοι, καίτοι κατεδικάσθησαν, ἔμειναν ἀτιμώρητοι, διότι δὲν ἐξετελέσθησαν αἱ κατ’ αὐτῶν ἀποφάσεις. Θέλομεν ἐπίσης νὰ μάθωμεν καὶ τοὺς ἀποβληθέντας ἀστυνόμους, διότι ὅσοι κατεδικάσθησαν δὲν δύνανται νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὸ αὐτὸ μέρος. Ἂν δὲν ἐξετελέσθησαν αἱ ἀποφάσεις, τὸ λάθος εἶναι τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ συμπληρώσῃ τοὺς πίνακας, καθ’ ἃ εἶπον ἐν ἀρχῇ.

§29Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ κατατεθεὶς πίναξ εἶναι σύνοψις τῶν ὑπὸ τῶν Εἰσαγγελέων ὑποβληθεισῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καταστάσεων, αἵτινες εὑρίσκονται εἰς τὸ τμῆμα τῆς στατιστικῆς, ὅπερ διευθύνει ἱκανώτατος ὑπάλληλος. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικοὺς ἀστυνόμους, δύναμαι νὰ φέρω λεπτομερέστερον πίνακα.

§30Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπέκρινα τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου· ἠθέλησα μόνον, νὰ ζητήσῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τηλεγραφικῶς ἀπὸ τοὺς Εἰσαγγελεῖς νὰ ὑποβάλωσι καταλόγους.

§31Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὰ ἔχομεν ὅλα· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ θέλει καὶ ὀνομαστικὸν κατάλογον τῶν ἀστυνόμων, θέλω φέρει τὴν κατάστασιν τοῦ 1902 καὶ τοῦ πρώτου ἑξαμήνου τοῦ 1903.

§32Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικοὺς ἀστυνόμους, τὰ ὀνόματα αὐτῶν εἶναι γνωστά· ἀξιωματικοὶ δὲ τοιοῦτοι πολλάκις ἐτιμωρήθησαν καὶ ἕνεκα διαφόρων ἄλλων παραπτωμάτων. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τοὺς ὑπαξιωματικοὺς ἀστυνόμους, ἐγὼ θεωρῶ ἀναγκαιότατον τὸν κατάλογον, διότι οὗτοι γίνονται συνήθως ὄργανα προσωπικῶν ἐμπαθειῶν, ἢ δωροδοκοῦνται, καὶ ἐγείρονται τὰ μεγαλείτερα σκάνδαλα, αὐτοὶ δὲ καταπιέζουσι τοὺς πολίτας, καὶ κατήντησαν μάστιξ. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι περὶ αὐτῶν πρέπει νὰ γείνῃ ἔλεγχος, διότι ἐκ τούτου θὰ ἐννοήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον, ἂν πρέπει ν’ ἀναλαμβάνωσιν ὑπηρεσίαν ἀστυνομικὴν τοιοῦτοι ὑπαξιωματικοί, ἐξ ὧν πολλοὶ καταδικασθέντες ἀπώλεσαν καὶ τὸν βαθμόν των, καὶ ὅμως ἐξακολουθοῦσιν ὄντες ἀστυνόμοι, καὶ προβαίνουσιν εἰς ἀδιακόπους παρεκτροπάς!

§33Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, — καὶ ἐνθαρρύνομαι εἰς τοῦτο, διότι τὸν βλέπω ἐνεργητικόν, — νὰ φέρῃ καὶ σημείωσιν τῶν διὰ βουλευμάτων παραπεμφθέντων ἀξιωματικῶν ἀστυνόμων, ὡς καὶ τῶν πράξεων, δι’ ἃς παρεπέμφθησαν.

§34Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ καὶ πρὸ τινων ἡμερῶν παρεκάλεσα καὶ κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην, ἐπειδὴ γίνεται λόγος περὶ τῶν ἀστυνόμων, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, ἐμφαίνοντα πόσοι καὶ ποῖοι ἀξιωματικοὶ ὑπηρέτησαν ὡς ἀστυνόμοι ἐν Ἠλείᾳ ἀπὸ τοῦ 1897 μέχρι τοῦ Νοεμβρίου τοῦ 1902, καὶ τίνες ὑπηρετοῦσι σήμερον. Σᾶς βεβαιῶ δὲ, ὅτι ἀγνοῶ τὰ ὀνόματά των, ἀλλὰ γνωρίζω, ὅτι τὸ πλεῖστον σήμερον εἶναι ἀξιωματικοί, ἐνῷ πρὶν διηύθυνον τὰς ἀστυνομίας δεκανεῖς καὶ ὑπενωμοτάρχαι, ἐξ ὧν οἱ πλεῖστοι εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακάς, ὅπως ὁ Καραγιαννόπουλος. Ὥστε, ἀξιότιμε φίλε κύριε ἐξ Ἠλείας Βουλευτά, δὲν πρέπει νὰ φέρωμεν ἐνταῦθα τοιαῦτα ζητήματα, διότι ὅλοι οἱ ἐκεῖ ἀστυνόμοι ὑπαξιωματικοὶ ἐγένοντο ὄργανα τῶν κομματαρχῶν.

§35ΧΡ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ ὁ κ. συνάδελφος ἀνέλαβε τὴν προστασίαν τῶν ἀστυνόμων; Ἡμεῖς ἀνεφέρθημεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν μὲ τὴν παράκλησιν νὰ προβῇ εἰς ἐξέτασιν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ τί γίνεται ἐν Ἠλείᾳ. Ὁ κ. συνάδελφος ἀνέφερε πάλιν τὸν Καραγιαννόπουλον· ἀλλ’ οὗτος παρεπέμφθη εἰς τὸ Κακουργοδικεῖον. Ὄργανον δὲ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἦτο ἐν τῷ δήμῳ Ὀλυμπίων ὁ Γράτσος. Ἐγὼ δὲν συνηγορῶ ὑπὲρ τοῦ Καραγιαννοπούλου. Ἐὰν νομίζητε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ φέρωμεν παράπονα ἐναντίον τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, διαφέρει, ἐκτὸς ἐὰν πρέπῃ νὰ ζητῶμεν προηγουμένως τὴν ἄδειαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§36Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον νὰ ζητῆτε τὴν ἄδειάν μου. Τοῦτο λέγω μόνον, ὅτι ἐπὶ πέντε ἔτη οἱ ἀστυνόμοι εἶχον τιμάριον τὴν Ἠλείαν, καὶ πάντες οἱ ὑπάλληλοι ἦσαν τυφλὰ ὄργανα αὐτῶν, ἀπὸ τοῦ νομάρχου μέχρι τοῦ τελευταίου ὑπαλλήλου, ἐνῷ σήμερον ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα. Ἐγὼ δὲν ἀναμιγνύομαι παντάπασιν εἰς τὴν τοποθέτησιν τῶν ὑπαλλήλων. Ὁ Γράτσος ἐγένετο ἀφορμὴ δολοφονίας, ἀλλὰ θὰ δώσῃ δίκην τῶν πράξεών του. Σήμερον ἡ διοίκησις ἐν Ἠλείᾳ εἶναι ἀνωτέρα τῆς προτέρας.

§37ΧΡ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὴν γνωρίζετε.

§38Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τὴν γνωρίζω πολὺ καλά.

§39Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἰς τὰς παρακλήσεις τὰς ἀπευθυνθείσας πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης προσθέτω καὶ ἐγὼ τὴν ἑξῆς· νὰ προσκομίσῃ πίνακα, ἐμφαίνοντα πόσοι ἀξιωματικοί, ὑπαξιωματικοὶ καὶ στρατιῶται, ὑπηρετοῦντες εἰς τὰς διαφόρους ἀστυνομίας, διατελοῦσιν ὑπὸ κατηγορίαν, καὶ ἐν τούτοις εὑρίσκονται ἐν ὑπηρεσίᾳ.

§40Δ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν, πόσοι διατελοῦσιν ὑπὸ κατηγορίαν, ἀλλὰ πόσοι κατεδικάσθησαν.

§41ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταθέτω ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ κ. Ραδινοῦ, τὴν ὁποίαν μοὶ ἀπηύθυνε πρὸ ἡμερῶν, ἀφορῶσαν τὴν περιουσίαν τοῦ χωρίου Βόργιανης.

§42Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Προχθὲς ἔλαβον ἀφορμὴν ἐκ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον μοὶ ἀπέστειλαν οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Βόργιανης, ἀνήκοντος εἰς τὸ Δημόσιον, ἀνέπτυξα δὲ δι’ ὀλίγων εἰς τὴν Βουλὴν τὰς πιέσεις, τὰς ὁποίας ὑφίστανται οἱ διάφοροι καλλιεργηταὶ τῶν τσιφλικίων ἀπὸ τοὺς ἐνοικιαστάς. Διὰ τοῦ τηλεγραφήματος ἐκείνου οἱ κάτοικοι Βόργιανης διαμαρτύρονται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι τῇ ἐπεμβάσει τῶν ἀστυνομικῶν ἀρχῶν ἐπρόκειτο νὰ ἐκδιωχθῶσιν ἐκ τῶν βοσκῶν τὰ ποίμνια τῶν χωρικῶν, παρὰ τῶν ὁποίων ἐζητεῖτο δικαίωμα βοσκῆς, παρὰ τὰ κρατοῦντα ἔθιμα. Ἐκτὸς τοῦ τηλεγραφήματος ἐκείνου οἱ κάτοικοι τοῦ ἰδίου χωρίου ἀπέστειλαν ἀναφοράν, ἣν ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς ἀναφορᾶς ταύτης μοὶ ἀπέστειλαν καὶ ἑτέραν οἱ κάτοικοι ἑτέρου χωρίου ἀνήκοντος εἰς τὸ Δημόσιον, τοῦ χωρίου Μπάγιας τοῦ δήμου Φαρκαδόνος. Ἀφορμὴν εἰς τὴν ἀναφορὰν ἔδωκεν ἔγγραφον τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Τρικκάλων,—συνεπείᾳ παραγγελίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν,—δι’ οὗ προσεκαλοῦντο οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων Μπάγιας καὶ Βοστιδίου, ὅπως ἐντὸς προθεσμίας 13 ἡμερῶν συντάξωσι καὶ ὑπογράψωσι συμβόλαιον μετὰ τῶν ἐνοικιαστῶν τοῦ κτήματος, ἠπειλοῦντο δέ, ὅτι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει ἤθελον ἐκδιωχθῆ ἐκ τῶν κτημάτων, καὶ ἤθελεν ἐπιτραπῆ εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς ἡ καλλιέργεια τῶν ἀγρῶν. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, κύριοι Βουλευταί, νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ ἔγγραφον τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου, ἵνα ἴδητε καὶ χαρακτηρίσητε τὴν ἀστοργίαν τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας ἐναντίον πληθυσμοῦ, τὸν ὁποῖον ζητοῦσι νὰ ἀπελάσωσιν ἐκ τοῦ ἑλληνικοῦ ἐδάφους. Βεβαίως δέ, Κύριοι, περὶ ἀπελάσεως πρόκειται, ἐν ὅσῳ ἡ Κυβέρνησις δὲν θεωρεῖ ἑαυτὴν ὑποχρεωμένην νὰ δηλώσῃ, ποῦ τέλος πάντων θὰ ἐγκαταστήσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους μετὰ τὴν ἔξωσίν των ἐκ τῶν κτημάτων αὐτῶν. Ἰδού, Κύριοι, τὸ ἔγγραφον τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου. (Ἀναγινώσκει αὐτό). Εἶναι γνωστόν, Κύριοι, ὅτι τὰ κτήματα τοῦ Στεφάνοβικ ἠγοράσθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῆς ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κερκύρας,—ὀφείλει δὲ ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς τῆς Θεσσαλίας νὰ ἦναι εὐγνώμων ἐπὶ τούτῳ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην,—οὐχὶ διότι ἡ Κυβέρνησις ἐσκόπει νὰ ἐπωφεληθῇ ἢ νὰ κερδοσκοπήσῃ, οὐδὲ ὁ ἀοίδιμος Στεφάνοβικ ἐπώλησε τὰ κτήματά του πρὸς κερδοσκοπίαν. Εἷς ὑπῆρξεν ὁ σκοπὸς αὐτοῦ, σκοπὸς ἱερός, σκοπὸς μέγας, σκοπὸς εὐγενής, ὁ σκοπὸς ν’ ἀπελευθερώσῃ τοὺς κατοίκους ἐκείνους ἀπὸ τῆς δουλείας διὰ τῆς ἀποκαταστάσεως αὐτῶν, ἐπ’ ὠφελείᾳ αὐτῶν τε καὶ τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς. Καὶ ἔρχεται σήμερον ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς ἔθεσεν ὡς κυριώτερον σκοπὸν τοῦ προγράμματος αὐτῆς, δίδουσα διὰ τῶν πράξεών της τὸ καιριώτερον τραῦμα κατὰ τῆς παραγωγῆς, καὶ ἀναιροῦσα τὰς ὑποσχέσεις, ἃς ἔδωκεν εἰς τοὺς γεωργικοὺς πληθυσμούς! Ἀλλὰ ποῦ θέλετε ἐγκαταστήσει τοὺς ἀτυχεῖς αὐτοὺς γεωργικοὺς πληθυσμούς; Θὰ πετάξητε τὰς οἰκογενείας αὐτῶν εἰς τοὺς πέντε δρόμους; Πῶς θέλετε νὰ ζήσουν οἱ ἔντιμοι αὐτοὶ καλλιεργηταί; Σᾶς ἐδόθη καιρὸς νὰ μελετήσητε, ποῖα τὰ δικαιώματά σας, τὰ προελθόντα ἐκ τῆς ἀγορᾶς αὐτῆς, κατὰ τὰ κρατοῦντα ἐν Θεσσαλίᾳ ἔθιμα; Ἐὰν κατὰ τὸ παρελθὸν ὑπῆρξαν ἐνοικιασταί, οἱ ὁποῖοι ἠπείλησαν τοὺς ἀτυχεῖς χωρικοὺς δι’ ἐξώσεως, αὐτοὶ ἦσαν οἱ ὀλιγώτεροι, καὶ τὰς ἀπειλὰς ταύτας ἐποιοῦντο μᾶλλον πρὸς ἐκφόβισιν τῶν δυστροπούντων καλλιεργητῶν, ἢ οἱ δύστροποι ἐνοικιασταὶ κατὰ τῶν δυσαρέστων εἰς αὐτοὺς καλλιεργητῶν. Ἀλλ’ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀπειλεῖ ὁλόκληρα χωρία διὰ τῆς ἐξώσεως! Τὴν ἀναλγησίαν ταύτην τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως δὲν γνωρίζω ποῦ νὰ ἀποδώσω. Ἐπαναλαμβάνω τὴν ἐρώτησιν: ποῦ θέλει ἐγκαταστήσει τοὺς χωρικοὺς τούτους; Τοσαύτην ἀναλγησίαν τῆς Κυβερνήσεως δὲν δύναμαι νὰ φαντασθῶ. Ὑποθέτω μᾶλλον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι θῦμα κακοβούλων εἰσηγήσεων. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ αὐτήν, ὅπως, λαμβάνουσα ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἀναφορᾶς, τὴν ὁποίαν θὰ καταθέσω, ἐξετάσῃ τὰ κατὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην καὶ τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἐκ τῆς ἀγορᾶς, προβῇ δὲ τάχιστα εἰς ἀνάκλησιν τοῦ ἐγγράφου τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Τρικκάλων.

§43Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω ὅτι θέλετε ἀναγνωρίσει, ὅτι ὁ τρόπος οὗτος τοῦ ἐπερωτᾶν δὲν εἶναι κοινοβουλευτικός. Ἐὰν ὑμεῖς ἔχητε πληροφορίας, ὅτι ἐξεδόθησαν διαταγαὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, αἱ ὁποῖαί εἰσιν ἢ παράνομοι, ἢ ἄδικοι, ἢ ἐπιβλαβεῖς εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου ἢ εἰς τὰ δικαιώματα τῶν πολιτῶν, προσῆκον εἶναι νὰ ζητήσητε παρ’ ἐμοῦ νὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα ταῦτα, διὰ νὰ λάβητε γνῶσιν καὶ ὑμεῖς καὶ οἱ κύριοι Βουλευταί, καὶ δυνηθῶσι νὰ κρίνωσιν, ἂν τὸ κατηγορητήριον, τὸ ὁποῖον τότε ἠθέλετε τυχὸν ἀπευθύνει καθ’ ἡμῶν, καὶ τὸ ὁποῖον σήμερον ἀπευθύνετε ὡς Εἰσαγγελεύς, στηρίζεται ἐπὶ βάσεων. Διὰ τοῦτο, ἐγὼ μὲν θέλω καταθέσει τὰ ἔγγραφα, ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀναστείλητε τὴν ὀργήν σας μέχρις οὗ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα.

§44Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Θὰ ἀναμείνω τὴν κατάθεσιν αὐτῶν.

§45Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς, κύριε Πρόεδρε, τὴν ὁποίαν εὐηρεστήθητε ν’ ἀνακοινώσητε πρὸς τὴν Βουλήν, ὡς καὶ ἐπὶ ἐκείνης, τὴν ὁποίαν θὰ καταθέσῃ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τρικκάλων συνάδελφος, λαμβάνω τὸν λόγον, ἵνα συστήσω ἀμφοτέρας ταύτας, διότι φρονῶ, ὅτι τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς ὑποχρέωσις καὶ καθῆκον εἶναι νὰ φροντίσωσι νὰ λάβωσι τὰ κατάλληλα μέτρα, ἐκεῖνα δηλαδή, τὰ ὁποῖα μέλλουσι νὰ προαγάγωσι τοὺς Θεσσαλικοὺς πληθυσμούς. Οὐδεμίαν θέλω παραλείψει περίστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ μὴ ἐγείρω φωνὴν ὑπὲρ τῆς Θεσσαλίας, διότι θεωρῶ, ὅτι τὸ ζήτημα τὸ Θεσσαλικὸν εἶναι ἐπίσης ζωτικόν, ὡς τὸ ζήτημα τῆς σταφίδος, διότι διὰ τῆς βελτιώσεως τοῦ τρόπου τῆς καλλιεργείας, διὰ τῆς βελτιώσεως ἐν γένει τῆς παραγωγῆς ὅλης τῆς Θεσσαλικῆς γῆς θὰ κατορθωθῇ ν’ ἀποκτήσωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχομεν μέχρι σήμερον, θὰ κατορθωθῇ ν’ ἀποκτήσωμεν τὴν σιτάρκειαν. Θεωρῶ δὲ περιττὸν νὰ ἀναπτύξω εἰς ὑμᾶς, ποίαν ἔχει τοῦτο σημασίαν, ὡς πρὸς τὰ οἰκονομικὰ καὶ τοῦ Κράτους καὶ τῆς χώρας, διότι εἶναι ζήτημα γνωστὸν εἰς πάντας, ὅτι, ὅταν γείνωμεν σιτάρκεις, ἐκτὸς τῶν ἄλλων ὠφελειῶν, θέλομεν ἰδεῖ ῥαγδαίως ὑποτιμώμενον τὸν χρυσὸν, καὶ ὑπερτιμώμενον τὸ νόμισμα ἡμῶν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ ἀγανάκτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Τρικκάλων, ὅταν βλέπῃ, ὅτι τοιαύτη ἀστοργία δεικνύεται ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πρὸς τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους, πρὸς τοὺς ὁποίους ἐπιτακτικὸν ἔχομεν καθῆκον καὶ συμφέρον νὰ δείξωμεν ἐνδιαφέρον καὶ στοργὴν, καὶ μάλιστα μετὰ τὸν ἀτυχῆ πόλεμον, κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ πάνδεινα ὑπέστη ἡ Θεσσαλικὴ γῆ.

§46ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν πρόσκλησιν τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Τρικκάλων τὴν ἔλαβον καὶ ἐγὼ, καὶ θὰ ἐλάμβανον ἐπ’ αὐτῆς τὸν λόγον. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ καταθέσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω μετὰ τὴν κατάθεσιν αὐτῶν. Δὲν ἀποκρύπτω ὅμως, ὅτι μοὶ ἐφάνη παράδοξος ἡ πρόσκλησις αὕτη. Καὶ μοὶ ἐφάνη παράδοξος, διότι ἀπέβλεψα εἰς τὸν νομικὸν ὅρον τῆς συμβάσεως. Ἡ σχέσις τῆς ἀγροληψίας, συμφώνως μὲ τὴν συνθήκην τοῦ 1881, διέπεται ὑπὸ τῶν διατάξεων τοῦ Ὀθωμανικοῦ νόμου, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ ἀγροληψία εἶναι εἶδος Ἑταιρείας, εἰς ἣν ὁ μὲν γαιοκτήμων παρέχει τὰς γαίας του, ὁ δὲ γεωργὸς τὴν ἐργασίαν του, ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς διανομῆς τῶν καρπῶν. Τώρα πῶς θέλετε ὑμεῖς, νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τὸν συνέταιρον, ἢ νὰ ἀναγκάσωμεν αὐτὸν νὰ δεχθῇ ὅρους ἀντικειμένους εἰς τὰ συμφέροντα αὐτοῦ; Τῷ λέγομεν νὰ κάμῃ συμβόλαιον. Ποῖος εἶναι ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος θ’ ἀναγκάσῃ τὸν καλλιεργητὴν νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὰς θελήσεις τοῦ ἰδιοκτήτου, ὅταν ἔχῃ οἷα καὶ οὗτος δικαιώματα; Σήμερον ἀντὶ τοῦ ἰδιοκτήτου ἔχομεν τὸν ἐνοικιαστήν. Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω, τίνι τρόπῳ φέρονται ἐν γένει οἱ ἐνοικιασταὶ ἀκινήτων πρὸς τοὺς χωρικοὺς γεωργούς. Μόνον συμφέρον ἔχουσι τὴν ἁρπαγήν. Προσπαθοῦσι παντὶ τρόπῳ νὰ κερδίζωσι περισσότερα, ἀδιαφοροῦντες, ἂν οἱ γεωργοὶ καταστρέφονται. Νομίζω διὰ τοῦτο, ὅτι τὸ ἔγγραφον τοῦ κ. οἰκονομικοῦ ἐφόρου Τρικκάλων εἶναι ὄχι μόνον παράνομον ἐντελῶς, ἀλλὰ καὶ ἀκατανόητον.

§47Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἔχουσι νὰ ζημιωθῶσιν οἱ γεωργοὶ, ἐὰν προβῶσιν εἰς τὴν σύνταξιν τῶν συμβολαίων;

§48ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ἀναπτύξω ἀργότερον.

§49Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Οὐδεὶς, κύριε Πρόεδρε, ἐκ τῶν προλαλησάντων ἔθεσε τὸ ζήτημα ἐκεῖ, ὅπου ἔπρεπε νὰ τεθῇ. Τὸ ἔγγραφον τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Τρικκάλων, ὁ ὁποῖος ἀντιπροσωπεύει τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις εἶναι διαχειριστὴς τῆς δημοσίας περιουσίας, εἶναι κάλλιστον. Τὸ Δημόσιον οὐδὲν ἄλλο ἐζήτησεν, εἰμὴ νὰ ἀναγνωρισθῶσι τὰ δικαιώματά του ἀπέναντι τῶν χωρικῶν. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Τρικκάλων, ὁ ὁποῖος ἐκάκισε τὴν ὑπηρεσίαν, διότι ἔδωκε τοιαύτην ἐντολὴν, μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον, διότι οἱ ἐνοικιασταὶ οὐδὲν ἕτερον ἐζήτησαν ἀπὸ τοὺς χωρικοὺς ἢ νὰ ἀναγνωρισθῶσι τὰ δικαιώματα τοῦ Δημοσίου.

§50Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμφισβητήθησαν ποτὲ τὰ δικαιώματα τοῦ Δημοσίου.

§51Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πάντα ὅμως ταῦτα ἀνάγονται εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως, δὲν εἴμεθα δὲ σήμερον εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως. Ἔχετε ὑπομονὴν μέχρις ὅτου κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα.

§52ΗΛΙΑΣ ΜΠΑΣΔΕΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἔλαβον τὸ τηλεγράφημα, καὶ συνιστῶ ἐνθέρμως τὴν ἀναφορὰν τῶν γεωργῶν, διότι βεβαίως οἱ ἐνοικιασταὶ καταπιέζουσι τοὺς χωρικούς.

§53Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Τὸ ζήτημα ἔχει ἄλλως πως. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ σκεφθῇ βεβαίως καὶ θὰ κανονίσῃ τὴν τύχην τῶν περὶ ὧν πρόκειται χωρικῶν. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα τοῦ μέλλοντος, ἀλλὰ σήμερον οἱ κύριοι ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων οὐδὲν ἄλλο, φαίνεται, ζητοῦσιν ἢ νὰ ἀφήσῃ τὸ Δημόσιον τὰς χεῖρας τῶν χωρικῶν ἐλευθέρας, ἵνα οὗτοι κάμωσιν ὅ,τι θέλουσι!

§54Β. ΓΙΑΝΝΟΥΣΙΟΥ. Ὁ πρῶτος τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἀγορεύσας ἀφορμὴν εἰς ὅσα εἶπεν ἔλαβεν ἴσως ἐκ τῆς περικοπῆς τοῦ ἐγγράφου τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Τρικκάλων, δι’ ἧς ἠπειλοῦντο, ὅτι θὰ ἐξωσθῶσιν οἱ καλλιεργηταὶ τῶν κτημάτων, ἂν δὲν προσέλθωσι νὰ συντάξωσι συμβόλαιον ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας. Ἐὰν θεωρηθῇ νομικῶς ἀκριβὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἰσχυρίσθη ὁ δεύτερος τῶν προαγορευσάντων ἀξιοτίμων συναδέλφων, ὅτι τουτέστιν ἡ σχέσις μεταξὺ ἰδιοκτητῶν καὶ καλλιεργητῶν εἶναι σχέσις Ἑταιρείας, ἤτοι ὅτι ἡ ἀγροληπτικὴ σχέσις εἶναι σχέσις καθαρῶς ἑταιρική, — ὅπερ δὲν εἶναι ἴσως πολὺ ἀκριβὲς — ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ ἔφορος, ἢ ὁ παραγγείλας αὐτὸν Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, εὑρίσκεται ἐν τῷ δικαίῳ, διότι πᾶς συνέταιρος δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ μονομερῶς τὴν διάλυσιν τῆς Ἑταιρείας· ἄλλο δὲ τὸ ζήτημα, ἂν ὑπόκειται εἰς εὐθύνην διὰ τὴν ἄνευ λόγου διάλυσιν. Ὅτι πιέζονται ἴσως οἱ χωρικοί, κύριε Πρόεδρε, καὶ ὅτι πάσχουσιν οἱ Θεσσαλικοὶ πληθυσμοί, εἶναι ἐκτὸς ἀμφισβητήσεως. Ἀλλ’ ἂν πάσχωσιν οἱ Θεσσαλοί, δὲν πταίουσι διὰ τοῦτο αἱ Κυβερνήσεις, πταίουσιν οἱ Βουλευταὶ τῆς Θεσσαλίας, πταίομεν ἡμεῖς οἱ πολιτευόμενοι, οἱ ὁποῖοι ἀρκούμεθα νὰ παριστάνωμεν αὐτοὺς ὡς εἵλωτας, ὡς παρίας, νὰ καταβιβάζωμεν αὐτοὺς εἰς τὴν τελευταίαν κλίμακα τοῦ ἀνθρωπισμοῦ! Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου οὐδέποτε διετυπώθησαν γνῶμαι. Συζητοῦσιν οἱ Πελοποννήσιοι συνάδελφοι, ἔχουσιν ἐπὶ τοῦ τάπητος τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, ἀλλ’ ἔχουσι καὶ ὡρισμένας γνώμας, ἐνῷ ἡμεῖς ἀρκούμεθα μόνον εἰς ἐπιτροπάς! Ἂς μὴ παραπονώμεθα λοιπόν. Ἂς μὴ ἐξευτελίζωμεν τοὺς Θεσσαλοὺς μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε νὰ ὀνομάζωμεν αὐτοὺς δουλοπαροίκους, σκλάβους, εἵλωτας!

§55Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Δὲν εἶναι ἐξευτελισμός.

§56Β. ΓΙΑΝΝΟΥΣΙΟΥ. Ἂς λάβωμεν μέτρα, ἂς συνέλθωμεν καὶ ἡμεῖς, ἂς κάμωμεν ὅ,τι ἔκαμαν οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐκ Πελοποννήσου, ἂς διατυπώσωμεν γνώμας, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις, εἴτε ἡ παροῦσα εἴτε ἄλλη, δὲν λάβῃ μέτρα, τότε νὰ σκεφθῶμεν καὶ ἡμεῖς, τί πρέπει νὰ πράξωμεν.

§57ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγένετο ἐπιτροπή, ἀλλὰ δὲν συνῆλθε.

§58Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνῶ πρὸς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ συζήτησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ ἄνευ τῶν ἐγγράφων, ἐπὶ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ γείνῃ ἡ μελέτη καὶ ἡ συζήτησις. Προσεκόμισεν ὁ κ. Βουλευτὴς Τρικκάλων μίαν ἀναφοράν, συνώδευσε δὲ τὴν ἀναφορὰν ταύτην μετὰ τοῦ ἐπισήμου ἐγγράφου τοῦ ἐφόρου, τὸ ὁποῖον ἔχει τι τῷ ὄντι τὸ πρωτοφανὲς, διὰ τὰς ἀπειλὰς, τὰς ὁποίας ἀναφέρει ἐναντίον τῶν καλλιεργητῶν, καθ’ ἣν περίπτωσιν δὲν συμμορφωθῶσι πρὸς τὰς διαταγὰς τοῦ κ. ἐφόρου· ἀλλ’ ὑπὸ ὅλα ταῦτα ὑπάρχει τι πρὸς ἔλεγχον. Διατὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διέταξε ταῦτα πρὸς τὸν κ. ἔφορον; Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἐκπροσωποῦν τὸ Δημόσιον, τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἰδιοκτήτης τῶν κτημάτων Στεφάνοβικ, θέλει ν’ ἀναγνωρισθῇ πρὸς τοὺς καλλιεργητὰς ὡς ἰδιοκτήτης. Ἐὰν τοιοῦτο πνεῦμα ὑπηγόρευσε τὸ ἔγγραφον τοῦτο, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν εὑρίσκεται ἐν τῇ βάσει τοῦ δικαίου. Διατὶ ἀρνοῦνται οἱ καλλιεργηταὶ νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ ἐφόρου, ἵνα συνάψωσι συμβόλαιον μετὰ τῶν πρώτων μισθωτῶν ἀπέναντι τοῦ Δημοσίου; Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διαβλέπω ἐγὼ ἐν μέσῳ τῶν ἐπιφυλάξεων τῶν ἐπερωτώντων, εἶναι, ὅτι οἱ καλλιεργηταί, ὅτε ἰδιοκτήτης ἦτο ὁ Στεφάνοβικ, ἀπήλαυον ἐξαιρετικῶν τινων δικαιωμάτων, εἶχον, ἐπὶ παραδείγματι, τὸ δικαίωμα τῆς βοσκῆς δωρεὰν τῶν ποιμνίων καὶ τῶν κτηνῶν αὐτῶν, εἶχον τὸ δικαίωμα τῆς ξυλεύσεως τῆς ἐλευθέρας. Διὰ τοῦτο πρὸς τοῖς ἐγγράφοις, τὰ ὁποῖα ἐζητήθησαν νὰ κατατεθῶσιν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ζητῶ νὰ κατατεθῇ καὶ ἀντίγραφον τοῦ συμβολαίου, τὸ ὁποῖον συνετάχθη μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν δύο πρώτων μισθωτῶν, ἵνα ἴδωμεν, κατὰ τίνα τρόπον ἐκτείνονται τὰ δικαιώματα τῶν μισθωτῶν τούτων πρὸς τοὺς καλουμένους ὑπεκμισθωτὰς καὶ καλλιεργητάς. Ἵνα γείνῃ ἀρτία ἡ συζήτησις, πρέπει νὰ ἔχωμεν πλῆρες φῶς ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως· πρέπει νὰ ἴδωμεν, ἀρνοῦνται οἱ παραπονούμενοι χωρικοὶ νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν ὀρθὴν παρακέλευσιν τοῦ Δημοσίου, ἵνα διὰ τοῦ συμβολαίου ἀναγνωρισθῇ τὸ Δημόσιον κύριον, καὶ μὴ φανῇ, ὅτι ἐξακολουθεῖ ἡ κατοχὴ αὐτῶν ἐπὶ ἰδίῳ ὀνόματι; ἢ πρόκειται οἱ μισθωταὶ οἱ πρῶτοι νὰ ζητήσωσι διὰ τῶν συμβολαίων πλείονα δικαιώματα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀπέναντι τοῦ ἰδιοκτήτου; Ἀλλὰ προκειμένου περὶ ἐλέγχου τῶν κυβερνητικῶν πράξεων, ὅταν αὗται φέρωνται κατὰ τρόπον ἀποδεδειγμένον, δὲν πρέπει ὁ σεβαστὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀσχάλλῃ, ὅταν ἀπευθύνωνται καταγγελίαι κατὰ τῶν ὀργάνων τῶν ἐκτελεσάντων παρανομίαν τινά. Ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ζητήσω τὸν λόγον, ἵνα εἴπω ταῦτα, κύριε Πρόεδρε, διότι ἔχω ὑπ’ ὄψιν νωποτάτην παραβίασιν θεμελιώδους νόμου ὑπὸ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Πειραιῶς, γενομένην κατὰ τρόπον ἀξιοθρήνητον, τὸν ὁποῖον ἐν βραχεῖ θὰ ἐκθέσω. Εἰς τὸ ἄκρον τῆς Πειραϊκῆς χερσονήσου, ἐν τῷ Περάματι τῷ ἀντικειμένῳ πρὸς τὸ Πέραμα τῆς Σαλαμῖνος, εἶναι τὸ γνωστὸν δάσος, τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τὴν Μονὴν Σκαραμαγκᾶ, καὶ ἡ γνωστὴ ἐξοχὴ τοῦ Πειραιῶς. Ἐκεῖ πρὸ πεντήκοντα περίπου ἐτῶν Σαλαμίνιοί τινες εἶχον κτίσει οἰκίας, εἷς δ’ ἐξ αὐτῶν πρὸ ἑνὸς ἢ δύο ἐτῶν εἶχε κτίσει μίαν τοιαύτην. Τὸ Δημόσιον ἢ ἡ Μονὴ ἠμφισβήτησε τὸ ἔδαφος, καὶ δικαίως ἠμφισβήτησε τὸ ἔδαφος, ἀλλ’ ἀπώλεσε τὸ δικαίωμα ἀπέναντι τῶν πρώτων κτητόρων, τῶν πρὸ τριακονταετίας ἢ πεντηκονταετίας. Εἶχεν ἴσως δικαιώματα ἀπέναντι τοῦ πρὸ δύο ἐτῶν κτίσαντος τὴν οἰκίαν του Ἀλεξάνδρου Δρυμούση, ἀλλὰ τὰ δικαιώματα ταῦτα ἔδει νὰ ἐνασκήσῃ κατὰ τὸ στάδιον τῆς προσβολῆς τῆς κατοχῆς τῆς ἰδιοκτησίας πρὸς τὸ Δημόσιον ὑπὸ τοῦ πολίτου. Τὸ στάδιον αὐτὸ παρῆλθε, καὶ μετὰ δύο ἔτη, ὅτε ὁ Ἀλέξανδρος Δρυμούσης ἐπώλησεν ἀντὶ 1500 δραχμῶν τὴν οἰκίαν του πρὸς τὸν Μιχαὴλ Παρθένην, διέταξε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν δι’ ἐγγράφου — τὸ ὁποῖον ζητῶ νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, —τὸν κ. ἔφορον Πειραιῶς, ἵνα προσκαλέσῃ τὸν Παρθένην, ὅπως ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ἐνοικιάσῃ ἀπὸ τὸ Δημόσιον τὴν οἰκίαν,— ἣν ἠμφισβήτησεν αὐτὸ ὡς ἰδίαν,—ἄλλως ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν νὰ καταρρίψῃ τὴν οἰκίαν ταύτην. Εἶναι παράδοξος ἡ διαδικασία αὕτη. Καὶ ὅταν ἀποδείξω εἰς ὑμᾶς, ὅτι ἐξετελέσθη ὑπὸ τοῦ κ. ἐφόρου, τότε θὰ ἴδωμεν, ἂν δυνάμεθα νὰ καυχώμεθα, ὅτι τασσόμεθα μεταξὺ οὐχὶ τῶν μᾶλλον εὐνομουμένων, ἀλλὰ τῶν ἧττον εὐνομουμένων Κρατῶν. Κατὰ τίνα τρόπον ἐγένετο ἡ ἐκτέλεσις ὑπὸ τοῦ ἐφόρου Πειραιῶς; Ἔχομεν τὸ κτίριον πλῆρες, ἔχομεν ἐστεγασμένον τὸ κτίριον πρὸ δύο ἐτῶν, ἔχομεν ἐμπόριον διεξαχθὲν ἐν τῷ κτιρίῳ, ἔχομεν συμβόλαιον ἀγοραπωλησίας πρὸ ἓξ μηνῶν μεταξὺ τοῦ πρώτου καὶ τοῦ δευτέρου ἰδιοκτήτου· ὁ δεύτερος ἰδιοκτήτης, δι’ ἐγγράφου τοῦ ἐφόρου Πειραιῶς, ἐκτελοῦντος τὴν ἔγγραφον διαταγὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καλεῖται ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν νὰ ὑποταχθῇ εἰς τὴν διαταγὴν, νὰ προσέλθῃ καὶ συντάξῃ ἐνοικιαστήριον τοῦ ἐδάφους. Αὐτὸς ἀρνεῖται νὰ μεταβῇ· εἶναι ἰδιοκτήτης τοῦ χώρου ἐκείνου, ἔχει τακτικὸν ἔγγραφον ἀγοραπωλησίας, καὶ δὲν μεταβαίνει. Τὴν 17 ἢ 18 Ἀπριλίου ἐ. ἔ. ὁ γραμματεὺς τῆς Ἐφορίας Πειραιῶς μεθ’ ἑνὸς ἐνωμοτάρχου τῆς ἀστυφυλακῆς καὶ τριῶν εὐζώνων μεταβαίνουσιν ἐκεῖ. Τί ἐγένετο; Ὅσοι θέλετε μεταβῆ ἐκεῖ, θέλετε ἰδεῖ τὰ ἐρείπια τῆς οἰκίας, κατεδαφισθείσης ἄνευ οὐδεμιᾶς δικαστικῆς ἀποφάσεως! Ὅταν δὲ τὸ Δημόσιον, τὸ ὁποῖον κέκληται νὰ προστατεύῃ τοὺς πολίτας, ὡς ἐκπροσωποῦν τὴν Πολιτείαν, διαπράττῃ τοιαῦτα, τί πρέπει νὰ κάμουν οἱ πολῖται ἀπέναντι τοιούτων αὐθαιρεσιῶν; Ὅτε ἀνηγγέλθη εἰς ἐμὲ ἡ πρᾶξις, μετέβην ἐπὶ τόπου, εἶδον τὰ ἐρείπια, καὶ προέβην εἰς τὰ νόμιμα μέτρα, εἰς τὴν ὑποβολὴν καταγγελίας ἐπὶ φθορᾷ ξένης ἰδιοκτησίας ἐναντίον τοῦ γραμματέως τῆς Ἐφορίας καὶ ἐναντίον τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων καὶ τῶν εὐζώνων. Ἀλλὰ συνεβούλευσα τοὺς ἰδιοκτήτας ν’ ἀφήσωσι τὰ ἐρείπια, ἵνα τὰ ἴδωσι, παρελαύνοντες ἀπ’ ἐκεῖ, οἱ διάφοροι πολῖται Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ μαρτυρήσωσι περὶ τῆς ζημίας, ἡ ὁποία ἐγένετο. Ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν εἶχε βάσιν τινὰ, οὕτως ἐνεργῆσαν, θὰ τὸ ἀποδείξῃ ἡ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων. Διὰ τοῦτο δὲν ἐπεκτείνω τὸν λόγον· δίδω μόνον τὴν εἰκόνα χονδρικῶς τοῦ ζητήματος τούτου. Τὰς λεπτομερείας θέλομεν ἰδεῖ εἰς τὰ κατατεθησόμενα ἔγγραφα. Διὰ τοῦτο λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ τὴν ὑπ’ ἀριθμὸν 25275 ἐ.ἔ. διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν πρὸς τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον Πειραιῶς, παραγγελλόμενον, ἵνα, ἐὰν οἱ ἰδιοκτῆται ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν δὲν συμμορφωθῶσι πρὸς τὴν διαταγὴν, ὅπως προσέλθωσι καὶ συντάξωσι συμβόλαιον, προβῇ ὁ κ. ἔφορος εἰς τὴν κατεδάφισιν τοῦ κτιρίου. Δεύτερον, τὴν διαταγὴν τὴν διαβιβασθεῖσαν ὑπὸ τοῦ κ. ἐφόρου πρὸς τοὺς ἰδιοκτήτας Ἀλέξανδρον Δρυμούσην καὶ Μιχαὴλ Παρθένην, καὶ τὸ πρακτικὸν τῆς κατεδαφίσεως. Ὅταν κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα ταῦτα, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι πολλάκις ἡ Πολιτεία διὰ τοιούτων πράξεων δὲν συμβουλεύει οὐδὲ πράττει ἐποικοδομητικὸν ἔργον πρὸς ἀνόρθωσιν τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ τὸ ἐναντίον.

§59Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὰ ἔγγραφα θέλω καταθέσει.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ παρατηρῶ εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, ὅτι δὲν ἠθέλησα νὰ τὸν διακόψω· ἀλλὰ διέκοψε συζήτησιν, τὴν ὁποίαν εἴχομεν ἐδῶ, παρεμβάλλων μίαν ἐπερώτησιν. Καὶ τώρα ἐπανερχόμεθα. Ὁρίστε, κύριε Γιαννακίτσα.

§61Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ εὐτύχημα εἶναι, ὅτι ἐν τέλει ἐκάμετε τὴν παρατήρησιν ταύτην.

§62Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Δὲν σκοπῶ νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ ἐν σχέσει πρὸς τὸν ὑπαινιγμόν, τὸν ὁποῖον ἔκαμεν ὁ ἐκ Καλαμπάκας ἔντιμος συνάδελφος, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐργασίας τῆς ἐπιτροπῆς. Καὶ ἄλλοτε ἐγένετο λόγος, κύριε Πρόεδρε, ἐνταῦθα περὶ τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπιτροπῆς τῆς διορισθείσης παρ’ ὑμῶν διὰ τὴν μελέτην τῶν Θεσσαλικῶν ζητημάτων. Τότε ἔλεγον, ὑπεραμυνόμενος τοῦ κ. προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης, ὁ ὁποῖος ἠλέγχετο ὡς ἀδιαφορῶν καὶ μὴ συγκαλῶν τὴν ἐπιτροπήν, ὅτι τοῦτο δὲν ἦτο δίκαιον, διότι ἦτο ἀδύνατον νὰ συγκληθῇ ἡ ἐπιτροπή, ἕνεκα τῆς ἀπουσίας εἰς τὰς ἐπαρχίας αὐτῶν πολλῶν συναδέλφων, ἀνηκόντων εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην. Δεδικαιολογημένως λοιπὸν τότε ὁ κ. πρόεδρος ἀνέβαλλε τὴν σύγκλησιν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ καίτοι πρὸ μηνὸς καὶ πλέον οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ καὶ εἰσηγηταὶ τῶν διαφόρων ὁρισθέντων θεμάτων, ἐπανῆλθον ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν των, καίτοι κατ’ ἐπανάληψιν παρεκλήθη ὑπ’ ἐμοῦ ὁ κύριος πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς, ὁ ἔντιμος ἐκ Καρδίτσης συνάδελφος, νὰ συγκαλέσῃ τὴν ἐπιτροπήν, ἵνα οἱ κύριοι εἰσηγηταὶ ὑποβάλωσι τὰς ἐκθέσεις αὐτῶν ἐπὶ τῶν οἰκείων ἕκαστος θεμάτων, ἐν τούτοις μέχρι σήμερον ἀναβάλλεται ἡ σύγκλησις αὕτη. Ἑπομένως δὲν ὑποθέτω, ὅτι πταίουσιν οἱ Βουλευταὶ —ἐξ ὧν εἷς εἶμαι καὶ ἐγὼ—οἱ ἐκ Θεσσαλίας προερχόμενοι, οἵτινες ἔσχον τὴν πρωτοβουλίαν νὰ προτείνωσιν εἰς τὴν Βουλήν, καὶ αὕτη παρεδέχθη τὸν καταρτισμὸν τῆς ἐπιτροπῆς. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, κύριε Πρόεδρε, νομίζω πρέπον νὰ καταστήσω γνωστὸν καὶ εἰς ὑμᾶς καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι, ἐντολῇ τῆς ἐπιτροπῆς ἀναλαβὼν τὴν μελέτην ὡρισμένων θεμάτων, ἀπὸ τῶν μέσων τοῦ παρελθόντος μηνὸς ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν τὰς σχετικὰς προτάσεις νόμων ἐπὶ τῶν θεμάτων τούτων, αἵτινες καὶ ἐτυπώθησαν καὶ διενεμήθησαν. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι ἐγὼ ἐξεπλήρωσα τὸ καθῆκόν μου. Ἐὰν τυπικῶς παρέβην τοῦτο, ἐὰν δηλαδὴ δὲν ὑπέβαλον τὰς προτάσεις ταύτας εἰς τὴν ἐπιτροπήν, εἶμαι ἀρκούντως δεδικαιολογημένος τόσον ἀπέναντι τῆς Βουλῆς, παρὰ τῆς ὁποίας ἐλάβομεν τὴν ἐντολήν, ὅσον καὶ ἀπέναντι τῆς ἐπαρχίας μου, διότι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν συνεδρίασεν ἔκτοτε. Βεβαίως καὶ ἐγὼ φρονῶ, κατόπιν τῆς ἀρνητικῆς ταύτης πολιτικῆς τοῦ κ. προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς, τοῦ ὑποχρέου διὰ τὴν σύγκλησιν αὐτῆς, καὶ ἐγὼ, λέγω, φρονῶ, ὅτι τὰ Θεσσαλικὰ ζητήματα βαίνουσι τὴν πρὸς τὰς ἑλληνικὰς καλένδας ἄγουσαν. Ἐπειδὴ δὲ φρονῶ, ὅτι ἐξεπλήρωσα τὸ καθῆκόν μου, ἐπιτρέψατέ μοι, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ ἀπαλλάξητε τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ νὰ ἔχω μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον καὶ τὸ καθῆκον τοῦτο ἐξεπλήρωσα, ἀλλὰ καὶ τὴν προσεχῆ Δευτέραν προτίθεμαι νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, ἵνα ἀποφασίσῃ καὶ προτάξῃ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὰς προτάσεις τὰς ὑποβληθείσας ὑπ’ ἐμοῦ, καὶ τότε θὰ ἴδωμεν, ποίαν στάσιν οἱ ἔντιμοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιρρίπτουσι μομφὴν κατὰ τῶν ἐκ Θεσσαλίας Βουλευτῶν, θὰ λάβωσιν ὡς πρὸς τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τῶν προτάσεων τούτων.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στεφάνου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐκ Ζακύνθου ἀναφορᾶς.

§64Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐτελείωσε τὸ ζήτημα τὸ Θεσσαλικόν;

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν διαταγὴν τοῦ ἐφόρου Τρικκάλων; Θέλετε νὰ λάβητε τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ;

§66Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἤθελον νὰ εἴπω δύο λέξεις.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§68Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ ἔγγραφον τοῦ ἐφόρου, τὸ ὁποῖον ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἐντίμου Βουλευτοῦ Τρικκάλων, πρέπει νὰ ἐξετασθῇ βεβαίως μετὰ τὰς πληροφορίας, ἃς θὰ δώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τῶν αἰτίων, τὰ ὁποῖα ἠνάγκασαν αὐτὸν νὰ προβῇ εἰς τοιοῦτον μέτρον· οὐχὶ διότι τὸ μέτρον εἶναι αὐθαίρετον ἢ παράνομον, ἀλλὰ διότι ὁμολογουμένως τοιαύτη ἐπεκράτησε καὶ ἐπικρατεῖ συνήθεια σήμερον ἐν Θεσσαλίᾳ, ὅπως μὴ ἀναγκάζωνται οἱ χωρικοὶ νὰ συνάψωσι συμβόλαια μετὰ τῶν ἰδιοκτητῶν. Ἀλλὰ δὲν σημαίνει τοῦτο, ὅτι δὲν ἔχουσι δικαίωμα οἱ ἰδιοκτῆται νὰ ἀπαιτήσωσι τὴν σύναψιν τοιούτων συμβολαίων, καὶ ἑπομένως καὶ τὸ Δημόσιον, τὸ ὁποῖον σήμερον εἶναι ἰδιοκτήτης. Τὸ Δημόσιον ὅμως εὑρίσκεται εἰς ἐξαιρετικῶς εὐνοϊκὴν θέσιν, ὅπως ἐνασκῇ τὰ δικαιώματα τοῦ ἰδιοκτήτου· εὑρίσκεται εἰς εὐνοϊκὴν θέσιν, διότι τὸν σκόπελον, τὸν ὁποῖον οἱ ἰδιῶται ἰδιοκτῆται τσιφλικίων αἰσθάνονται ἀπέναντι τῶν καλλιεργητῶν, ὅπως διεξαγάγωσι τὰς δίκας ἐν περιπτώσει ἀρνήσεως τῶν κολλίγων νὰ συνάψωσι συμβόλαια, καὶ ἀκόμη τοὺς ἀποβάλωσιν ἐκ τῶν χωρίων, δύναται εὐκόλως νὰ παρακάμψῃ τὸ Δημόσιον διὰ τῆς διοικητικῆς ἐκτελέσεως. Δὲν ἐπιμένω, ἂν τοῦτο εἶναι ἢ δὲν εἶναι νόμιμον. Ἀλλὰ τὸ Δημόσιον, ὑποθέτω, ἐπὶ τῇ ἀρνήσει καλλιεργητοῦ νὰ συνάψῃ συμβόλαιον, δηλαδὴ νὰ ἀναγνωρίσῃ τὰ δικαιώματα τῆς ἰδιοκτησίας, δύναται νὰ τὸν ἀποβάλῃ διοικητικῶς, καὶ νὰ τὸν μεταβάλῃ εἰς ἐνάγοντα ἀπὸ ἐναγομένου. Ἀλλ’ ὁ ἰδιοκτήτης δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν· ὁ ἰδιοκτήτης ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θ’ ἀναγκασθῇ νὰ προσφύγῃ εἰς τὰ Δικαστήρια· θὰ προσφύγῃ δὲ εἰς τὰ Δικαστήρια, ἂν ὄχι ἐπὶ ματαίᾳ ἐκβάσει τῆς δίκης, ἀλλὰ βεβαίως ἐπὶ δαπάναις μεγάλαις καὶ μεγάλῃ ἀπωλείᾳ χρόνου. Διότι τί εἶναι ἠναγκασμένος ν’ ἀποδείξῃ ὁ ἰδιοκτήτης, ἐνάγων τὸν καλλιεργητήν, ὡς παρανόμως, ἄνευ δηλαδὴ τῆς συγκαταθέσεως αὐτοῦ κατέχοντα ἀγροὺς τοῦ κτήματός του; Θ’ ἀναγκασθῇ, διὰ ν’ ἀποκρούσῃ τὰς στρεψοδίκους ἐνστάσεις τοῦ ἐναγομένου, νὰ προσφύγῃ εἰς μάρτυρας· οὐδεὶς ὅμως ἐκ τῶν χωρικῶν τοῦ κτήματος — διότι αὐτοὶ μόνοι γινώσκουσι τὰ θέματα — θὰ ἦναι διατεθειμένος νὰ μαρτυρήσῃ ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ κατὰ τῶν ἀξιώσεων καὶ ἐνστάσεων τοῦ συγχωριανοῦ του, καὶ νὰ βεβαιώσῃ τὰ δικαιώματα τοῦ ἰδιοκτήτου, καίτοι ὅλοι τὰ γνωρίζουν καὶ τὰ ὁμολογοῦν ἰδιαιτέρως· πάντες, ἐννοεῖται, οἱ καλλιεργηταὶ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ χωρίου ἔχουσι τὸ αὐτὸ κοινὸν συμφέρον, νὰ ἀρνηθῶσι τὰ δικαιώματα τοῦ ἰδιοκτήτου ἐνώπιον τῶν δικαστῶν, διότι πάντες δύνανται νὰ εὑρεθῶσιν εἰς τὰς αὐτὰς περιστάσεις. Ἐὰν ὁ ἰδιοκτήτης θελήσῃ νὰ προσφύγῃ εἰς ἄλλα χωρία, εἰς τὰ ἐγγὺς χωρία, ζητῶν ἐκεῖθεν μάρτυρας, τὴν αὐτὴν θὰ ἀπαντήσῃ δυσκολίαν· ὅλοι ἑνοῦνται μὲ τὸ αὐτὸ συμφέρον. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, καὶ ἄλλαι προσέτι δυσκολίαι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν δικαστικὴν διεξαγωγήν, αἱ ὁποῖαι πολλοὺς ἐκ τῶν ἰδιοκτητῶν, ὁσάκις λαμβάνωσιν ἀφορμήν, ἀναγκάζουσι νὰ μὴ προφεύγωσιν εἰς τὰ Δικαστήρια, διότι ἐπὶ μακρὸν χρόνον θέλουσι βασανισθῆ ἐν αὐτοῖς, καὶ ἐπὶ τέλους καὶ νικῶντες καὶ λαμβάνοντες ἀπόφασιν δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ τὴν ἐκτελέσωσι. Τοῦτο συνέβη πολλάκις, διότι μετὰ τὸ πέρας τῆς δίκης ὁ ἡττηθεὶς ἐναγόμενος, διὰ νὰ ματαιώσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀποφάσεως, συνεννοεῖται μετά τινος συγχωριανοῦ καὶ καταλαμβάνει αὐτὸς τὴν οἰκίαν καὶ τὰς γαίας, ὁ δὲ κλητὴρ εὑρίσκει τοῦτον καὶ οὐχὶ τὸν ἐναγόμενον κατέχοντα τὰ ἐπίδικα, καὶ ἀπέρχεται ἄπρακτος, μὴ δυνάμενος νὰ ἐκτελέσῃ. Νέα λοιπὸν δίκη, καὶ αὕτη ἴσως ἄσκοπος καὶ ματαία. Ἐννοεῖται, ὅτι τοὺς τοιούτους ἀγῶνας οὐδεὶς ἰδιοκτήτης ἔχει ὄχει ὄρεξιν νὰ μετέλθῃ, καὶ ἕνεκα τούτου τοὺς ἀποφεύγει. Ἀλλὰ τοῦ Δημοσίου ἡ θέσις εἶναι διαφορετικὴ, ὡς εἶπον, καὶ διὰ τοῦτο εἶναι ἄξιον τῆς προσοχῆς τῆς Βουλῆς τὸ ἔγγραφον τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Τρικκάλων, διότι, ἐν ᾗ περιπτώσει οὐδεὶς κολλίγος θέλει νὰ ὑπογράψῃ συμβόλαιον, τὸ Δημόσιον δὲν θὰ ὑποστῇ ὅλα τὰ μαρτύρια καὶ τοὺς ἐμπαιγμοὺς, οὓς ὑφίστανται οἱ ἄλλοι ἰδιοκτῆται, ἀλλὰ θὰ ἀποβάλῃ τοὺς καλλιεργητὰς διὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Ἑπομένως δίκαιον εἶχεν ὁ κ. Βουλευτὴς Τρικκάλων νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐπ’ αὐτῆς τῆς περιπτώσεως. Ἀλλὰ τὸ δίκαιον μένει πάντοτε δίκαιον, ὅτι δηλαδὴ εἰς τὴν σχέσιν τὴν ὑφισταμένην μεταξὺ καλλιεργητοῦ καὶ ἰδιοκτήτου πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἓν ἔγγραφον συμβόλαιον περὶ τῆς σχέσεως, διότι, ὅταν ὑπάρχῃ συμβόλαιον, εὔκολος ἡ ἐκτέλεσις τῶν συμπεφωνημένων, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ὑπάρξῃ παράβασις, ταχέως καὶ ἀσφαλῶς δύναται διὰ τῆς νομίμου ὁδοῦ νὰ ἀνορθωθῇ ἡ παράβασις. Ὅταν ὅμως δὲν ὑπάρχῃ συμβόλαιον, ὅταν ἀφίνωμεν τοὺς ἐρίζοντας εἰς τὰς παραδόσεις καὶ τὰ ἔθιμα, περὶ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ προσφύγητε εἰς τὰ Δικαστήρια, ὅπως ἀποδειχθῶσι μαρτυρικῶς, γίνεται ἀτελεύτητος καὶ δεινὸς ὁ ἀγὼν, καὶ οὐδεμία ἐξουσία ἐκ μέρους τοῦ ἰδιοκτήτου ὑπάρχει, ὅπως καὶ δικαστικῶς ἐκτελέσῃ τὰ δικαιώματα αὐτοῦ. Λοιπὸν δὲν εἶναι τὸ δίκαιον καὶ τὸ νόμιμον, χάριν τῶν ὁποίων ζητεῖ ὁ ἰδιοκτήτης νὰ ὑποβάλῃ τὸν χωρικὸν εἰς συμβόλαιον, ἀλλ’ ἡ διευκρίνησις καὶ βεβαίωσις τῶν διαφόρων ὅρων τῆς συμφωνίας, ἄνευ τοῦ ὁποίου ἐπικρατεῖ βία καὶ ψεῦδος. Τὸ δικαίωμα ὁ ἰδιοκτήτης τὸ ἔχει, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἔχει πρακτικὸν σκοπὸν, ὡς ὑπάρχει. Διὰ τὸ Δημόσιον ὅμως ἔχει ἄλλως· ἂν τὸ Δημόσιον θελήσῃ νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν διοικητικὴν ἐκτέλεσιν τῶν περιπτώσεων αὐτῶν, βεβαίως θέλουσιν ἀναγκασθῆ πάντες, ἢ νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν ὑπογραφὴν αὐτῶν τῶν συμβολαίων, ἢ νὰ ἀπέλθωσι τοῦ κτήματος. Λοιπὸν ἔλαβον τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, διὰ ν’ ἀμφισβητήσω τὴν γνώμην ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν, ὅτι οὐδὲν ὑπάρχει δικαίωμα, ἑπομένως οὔτε εὔλογος ἀξίωσις, ὅπως κληθῶσιν οἱ χωρικοὶ νὰ ὑπογράψωσι συμβόλαια. Εἶπον οἱ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι ἑταιρικὴ σχέσις. Ἀλλὰ μήπως ἑταιρικαὶ σχέσεις ὑπάρχουσιν ἄνευ συμβολαίου; Ὁ τουρκικὸς νόμος δὲν ἐδέχετο τοιαῦτα συμβόλαια· διατί; διότι τὰ κτήματα αὐτὰ ὅλα ἦσαν ὑπὸ τὴν αὐθαίρετον καὶ ἀπόλυτον ἐξουσίαν τοῦ Τούρκου ἰδιοκτήτου, καὶ δὲν εἶχεν ἀνάγκην αὐτὸς νὰ ὑπογράφῃ συμβόλαια, ὅπως ἐν ἀνάγκῃ δύνηται νὰ ἀποβάλλῃ τὸν δυστροποῦντα χωρικόν. Οὐχ οὕτως ὅμως ἔχει νῦν. Ἀσφαλῶς ὁ χωρικὸς δύναται νὰ μένῃ ἐπὶ μακρὸν χρόνον ἐν τῷ κτήματι, παρὰ τὴν θέλησιν τοῦ κυρίου καὶ ἄνευ δικαιώματος. Αὐτὴ ἡ κατάστασις ἐδημιούργησε τὴν ἄνευ συμβολαίου συμβίωσιν τοῦ ἰδιοκτήτου μετὰ τοῦ κολλίγου, διότι οἱ χωρικοὶ δὲν θέλουν νὰ ὑπογράψουν συμβόλαια. Τὸ πλεῖστον μέρος τῆς Θεσσαλίας οὕτως ἐργάζεται. Ἡ ἰδιοκτησία εἶναι ἐν τοῖς τσιφλικίοις ἀμφίβολος, ἐξαρτωμένη ἐκ τῆς θελήσεως τῶν χωρικῶν. Ὁ χωρικὸς δὲν θέλει συμβόλαιον, διὰ νὰ δύνηται εὐκολώτερον ν’ ἀμφισβητῇ τὰς ὑποχρεώσεις του, ἢ νὰ ἐπιβάλλῃ τὰς ὀρέξεις του.

§69ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ νόμος καθορίζει τὸν τρόπον, καθ’ ὃν γίνεται ἡ λύσις τῆς ἀγροληψίας... (διαμαρτυρίαι). Δύο λέξεις θὰ εἴπω... Ἀλλ’ ἐδῶ ἔρχεται τὸ Δημόσιον, τὸ ὁποῖον ἔλαβε τὴν φροντίδα νὰ βελτιώσῃ τὴν τύχην τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, καὶ λέγει: «Ἐλθὲ νὰ κάμῃς συμβόλαια, ἄλλως σὲ ἀποβάλλω». Ἀλλ’ ὡς προεῖπον, ἐν τῷ νόμῳ ὁρίζονται αἱ περιπτώσεις, καθ’ ἃς δύναται νὰ γείνῃ ἀποβολὴ ἐκ τοῦ κτήματος. Ὅταν ὁ καλλιεργητὴς δὲν ἐκπληρώσῃ τὴν ὑποχρέωσίν του, ἔχετε σεῖς τὸ δικαίωμα, ὡς ἰδιοκτήτης, νὰ λύσητε τὴν σχέσιν. Σήμερον ὅμως δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ἄλλως, μήπως ἠρνήθησαν οἱ καλλιεργηταὶ νὰ συντάξωσι συμβόλαια;

§70Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀλλὰ σήμερον δὲν συζητοῦμεν περὶ τούτου.

§71ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε. Βεβαίως θὰ λάβω τὸν λόγον κατόπιν.

§72Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναγνώσας ἤδη τὸ ἔγγραφον τοῦ ἐφόρου, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἀνακαλέσω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον πρίν, ὅτι ἠπειλοῦντο διὰ διοικητικῆς ἐκτελέσεως· διότι ῥητῶς λέγει ὁ ἔφορος: «ἂν δὲν θελήσητε νὰ ὑπογράψητε συμβόλαια, θέλω ἐγείρει τὴν περὶ ἀποβολῆς ὑμῶν ἐκ τοῦ κτήματος ἀγωγήν.»

§73Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Λοιπὸν ἄνευ λόγου τόσην ὥραν μᾶς ἀπησχολήσατε!

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στεφάνου ἔχει τὸν λόγον.

§75Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ συμπληρώσω.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε τέλος πάντων κάτω! Τώρα ἐτελείωσε τὸ ζήτημα.

§77ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως ἀνεκοινώσατε, κύριε Πρόεδρε, ἓν τηλεγράφημα ἐκ Ζακύνθου, ὑπογεγραμμένον ὑπὸ διαφόρων πολιτῶν. Ἀντίγραφον τοῦ τηλεγραφήματος τούτου ἔλαβον καὶ ἐγώ· ἐπειδὴ δὲ τὸ τηλεγράφημα τοῦτο ἀναφέρεται εἰς τὸ ζήτημα τῆς συζητουμένης συμβάσεως περὶ μονοπωλίου τῆς σταφίδος, παρακαλῶ ὑμᾶς, ἂν καὶ ἡ Βουλὴ συναινῇ, νὰ τυπωθῇ, ὅπως τὸ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν συζήτησιν.

§78ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§79Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἐπιτραπῇ καὶ εἰς ἐμὲ νὰ πράξω ὅ,τι πρό τινων ἡμερῶν ἔπραξεν ὁ ἐκ Λαρίσης ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Γιαννακίτσας, νὰ ὑποβάλω δηλαδὴ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Θεσσαλῶν Βουλευτῶν. Ἡ ἐπιτροπή, ἣν ὑμεῖς, κύριε Πρόεδρε, ἐξελέξατε κατ’ ἐντολὴν τῆς Βουλῆς, εἶχεν ἀναθέσει εἰς ἐμὲ νὰ ἐκπονήσω πρότασιν νόμου περὶ διανομῆς ἢ μᾶλλον παραχωρήσεως τῶν δημοσίων ἀγροτικῶν κτημάτων εἰς τοὺς γεωργοὺς τῆς Θεσσαλίας. Τὴν ἐργασίαν ταύτην ἡτοίμασα, ἀλλὰ δυστυχῶς, καίτοι ἐπανειλημμένως παρεκαλέσαμεν τὸν κ. πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ συγκαλέσῃ αὐτήν, οὗτος δὲν τὴν συνεκάλεσε. Τούτου ἕνεκα λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν νόμου «περὶ ἀπαλλαγῆς τῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἁλμυροῦ ἰδιοκτήτων γαιῶν ἀπὸ τῆς ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου δουλείας τῆς χορτονομῆς, καὶ περὶ ὑπαγωγῆς τῶν ἐν τῇ αὐτῇ ἐπαρχίᾳ ἐθνικῶν βοσκῶν εἰς τὰς διατάξεις τῶν νόμων περὶ διαθέσεως καὶ διανομῆς τῆς ἐθνικῆς γῆς». Ἐλπίζω δέ, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ θὰ θελήσωσιν ἐν καιρῷ τῷ δέοντι νὰ προτάξωσιν αὐτήν. Δὲν θέλω νὰ μακρηγορήσω ἀπόψε. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀναπτύξω εὐρύτερον τὰς γνώμας, αἱ ὁποῖαι κυριαρχοῦσιν ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης, κατὰ τὴν συζήτησιν.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ἁλμυροῦ ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἐγγραφῆ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει κατὰ τὴν σειράν της. (Ὅρα Παράρτημα, ἀρ. 483). Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§81ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Καταθέτω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἀντίγραφον τοῦ τηλεγραφήματος, περὶ τοῦ ὁποίου χθὲς ἔκαμα λόγον, τὸ σχετικὸν πρὸς τὰς προτάσεις τοῦ κ. Πετιμεζᾶ.

§82Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ, παρακαλῶ.

§83Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§84Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δύο λέξεις.

§85Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ πρῶτον τὸ τηλεγράφημα.

§86Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀμέσως. Πρὶν ἢ λάβω ὑπ’ ὄψιν μου τὸ τηλεγράφημα καὶ τὸ ἀναγνώσω, θέλω νὰ κάμω καὶ ἐγὼ ἀνακοινώσεις τινὰς εἰς τὴν Βουλὴν, σχετικὰς πρὸς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι σοβαρώτατον. Ἀλλὰ πρὸ τούτου θ’ ἀνακοινώσω σήμερον τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔχω, τοῦ κυρίου Μπίελερ.

§87ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μπίλλερ.

§88Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μπίελερ. Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον καὶ καταθέτω, εἶναι ἀπάντησις εἰς ἰδικόν μου τηλεγράφημα, διὰ τοῦ ὁποίου παρεκάλουν νὰ σπεύσῃ ἡ ὁμὰς νὰ συνεννοηθῇ μετὰ τῆς Κυβερνήσεως περὶ τοῦ ζητήματος τοῦ Μονοπωλίου· λέγει δὲ αὐτό: «ἀναμείνατε ὑπομονητικῶς τὸ ἀποτέλεσμα». Φαίνεται ὅτι ἐκεῖνοι ἔχουν ὑπομονήν, ἐνῷ ἡμεῖς ἀνυπομονοῦμεν πολὺ, καὶ δὲν βιάζονται, ἐνῷ ἡμεῖς δεικνύομεν μεγάλην σπουδὴν εἰς τὸ σπουδαῖον, εἰς τὸ σοβαρὸν τοῦτο ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς τὴν οἰκονομικὴν εὐεξίαν ὅλου τοῦ τόπου. Περὶ τούτου τοῦ ζητήματος θὰ κάμω ἀνακοινώσεις εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν, ἀφοῦ λάβω ὑπ’ ὄψιν μου τὸ τηλεγράφημα τῆς ἐν Παρισίοις Ἑλληνικῆς Πρεσβείας.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγνώσατέ το λοιπὸν, διὰ νὰ τελειώσῃ!

§90ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Τηλεγράφημα τῆς ἐν Παρισίοις Β. Πρεσβείας. «Ὁ κ. Μπίλλερ, τὸν ὁποῖον δὲν ἠδυνήθην, ἕνεκα τῆς χθεσινῆς καὶ προχθεσινῆς ἑορτῆς, νὰ ἴδω πρότερον, μοὶ εἶπεν, ὅτι εἶχε τεθῆ εἰς ἐπικοινωνίαν πρὸς ἀντιπρόσωπον Γερμανικοῦ πιστωτικοῦ καταστήματος πρώτης τάξεως, εἰς ὃ τὸ σχέδιον εἶχεν ὑποβληθῆ, καὶ ὅτι εἶχε τηλεγραφήσει τῷ κ. Πετιμεζᾷ εἰς Ἀθήνας, ἀγνοῶν ὅτι ἡ σύμβασις εἶχεν ἤδη ὑπογραφῆ μεθ’ ὁμάδος Ἄγγλων καὶ ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κ. Μπίλλερ ἀναμένει οὐδὲν ἧττον τῇ 10 Ἰουνίου (ἐ. ν.) τὴν ἀπάντησιν τοῦ Γερμανικοῦ καταστήματος. Μοὶ εἶπεν, ὅτι εἶναι ἐργολάβος ἔργων.»

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Εὐρυτανίας κ. Δ. Τσιτσάρας ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ κατασκευῆς ὑδραγωγείου ἐν τῇ κωμοπόλει Προυσῷ τοῦ δήμου Ἀρακυνθίων τῆς Εὐρυτανίας ἐκ χρημάτων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας». Ὁ αὐτὸς κ. Βουλευτὴς μετὰ τοῦ βουλευτοῦ Φθιώτιδος κ. Δ. Δεδούση ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ κατασκευῆς ὑδραγωγείου ἐν τῷ χωρίῳ Στύρφακα τοῦ δήμου Παραχελωϊτῶν τῆς Φθιώτιδος ἐκ χρημάτων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας». Αἱ προτάσεις νόμων αὗται θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλουσιν ἐγγραφῆ κατὰ τὴν σειράν των ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 484 καὶ 485). Ὁ κύριος Σμολένσκης ἔχει τὸν λόγον.

§92Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν θὰ κάμητε διακοπὴν, κύριε Πρόεδρε;

§93Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἐζήτησα τὸν λόγον.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑμεῖς ἐζητήσατε καὶ ἐλάβετε ἤδη τὸν λόγον.

§95Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἐπὶ ἄλλου ζητήματος.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Θὰ σᾶς ἐγγράψω.

§97Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Ἔχω τηλεγράφημα τῶν συμπολιτῶν μου, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται διὰ τὴν κακὴν κατάταξιν τῆς σταφίδος Ἄργους. Μεθ’ ὅσα εἶπε χθὲς ὁ κύριος συνάδελφός μου ἐν τῇ Βουλῇ, κρίνω περιττὸν νὰ προσθέσω τι, Καταθέτω μόνον τὸ τηλεγράφημα, καὶ παρακαλῶ τὸν σεβαστὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ πρόνοιαν πρὸς διόρθωσιν τοῦ ἀδικήματος.

§98Ι. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ θερμῶς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Εὐρυτανίας κ. Δ. Τσιτσάρας κατέθηκε τὴν ἑξῆς ἔγγραφον ἐπερώτησιν: «Παρακαλῶ καὶ αὖθις τὸν σεβαστὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς φακέλους, τοὺς περιέχοντας ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἤτοι συμβόλαια, δικαστικὰς ἀποφάσεις, ὑπουργικὰς διαταγάς, γνωμοδοτήσεις τοῦ Δικαστικοῦ Συμβούλου καὶ τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, καὶ ἄλλα ἔγγραφα, ἀφορῶντα τὰ δάση «Μικρόχρυσον», «Κούτσορο» καὶ «Μπέσια», κείμενα ἐν Εὐρυτανίᾳ. Συνάμα νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσιν τοῦ δασάρχου Εὐρυτανίας, δυνάμει τῆς ὁποίας ἡ δασικὴ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἀπηγόρευσεν εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τοῦ ἐκ καστανεῶν δάσους τοῦ χωρίου Λάσπης τῆς Εὐρυτανίας τὴν χρῆσιν αὐτοῦ, ὡς καὶ τὴν ἀπαγορευτικὴν ταύτην διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου.» Οἱ βουλευταὶ Πυλίας κ. Νικ. Μισυρλῆς, Ὀλυμπίας κ. Φ. Μοσχούλας, καὶ Θήρας κ. Β. Μαρκεζίνης κατέθηκαν ἐγγράφους παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς συμβάσεως περὶ μονοπωλίου τῆς σταφίδος. Ὁ κύριος Φικιώρης ἔχει τὸν λόγον.

§100Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατὶ δὲν ἐξετελέσθησαν τὰ ἔργα τὰ τεχνικὰ ἐπὶ τῆς δημοτικῆς ὁδοῦ ἀπὸ Ἀραχώβης εἰς Βρέσθενα, ἥτις ἐχαράχθη συνεπείᾳ αἰτήσεως τοῦ δημάρχου Οἰνοῦντος καὶ τῇ διαταγῇ τοῦ Ὑπουργείου ὑπὸ εἰδικοῦ μηχανικοῦ, καὶ ἐγένετο ὁ προϋπολογισμὸς τῆς δαπάνης τῶν ἔργων, ἅτινα καὶ ἐκτεθέντα εἰς δημοπρασίαν κατεκυρώθησαν ἐπ’ ὀνόματι τοῦ ἐργολάβου Γ. Γρηγόρη, μεθ’ οὗ ἐγένετο καὶ συμβόλαιον, ἀλλ’ ἐπὶ δύο ἤδη καὶ πλέον ἔτη οὐδὲ ἀρχὴ τῆς ἐργασίας ἐγένετο. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἀπὸ Ἀραχώβης εἰς Ἅγιον Πέτρον καὶ Καστρὶ τῆς Κυνουρίας τμήματος τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Σπάρτης–Ἄστρους, οὗτινος ἀπὸ τοῦ 1898 ἔχει γείνῃ ἡ μελέτη, τὸ σχεδιογράφημα καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τῆς δαπάνης, τὰ ὁποῖα καὶ ἐνεκρίθησαν ὑπὸ τοῦ τμήματος τῶν δημοσίων ἔργων. Ὡσαύτως θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὴν κατασκευὴν τοῦ τμήματος ἀπὸ τῆς θέσεως «Βουλιακάμπος» εἰς Βρέσθενα καὶ Ἀράχωβαν τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Σπάρτης– Ἄστρους, ἐὰν ὑπεβλήθη μελέτη περὶ αὐτῆς μετὰ τοῦ σχετικοῦ διαγράμματος καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς δαπάνης. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συμπεριλάβῃ τὴν κατασκευὴν τοῦ τμήματος τούτου εἰς τὰς ὁδοὺς τὰς κατασκευαστέας κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο. Ἐπίσης δὲ νὰ διατάξῃ τὴν κατασκευὴν τῆς γεφύρας ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Οἰνοῦντος, ἥτις εἶναι ἀναγκαιοτάτη, διότι ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῆς γεφύρας ταύτης κατ’ ἔτος ὁ ποταμὸς οὗτος ἔχει πολλὰ ἀνθρώπινα θύματα, καθόσον οἱ κάτοικοι δὲν ἔχουσιν ἄλλοθεν νὰ διαβῶσιν αὐτόν.

§101Ι. Π. ΜΕΛΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ τὴν κατασκευὴν τῆς γεφύρας, διότι εἶναι ἀναγκαιοτάτη, καὶ ἐκ τῆς ἐλλείψεως αὐτῆς κινδυνεύουσιν οἱ ἄνθρωποι, ἐξ ὧν τινες καὶ ἐπνίγησαν. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ μελέτη τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς μεταξὺ Λεονταρίου καὶ Σπάρτης, καὶ διατὶ ἡ μελέτη αὕτη βαίνει μετὰ βραδύτητος.

§102Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Τὸ ταχυδρομεῖον Σπάρτης – Τριπόλεως, μεταφερόμενον ἄλλοτε δι’ ἵππων, κατώρθου, ἀναχωροῦν ἀφ’ ἑσπέρας ἐκ Σπάρτης, νὰ φθάνῃ εἰς Τρίπολιν καὶ προλαμβάνῃ τὴν πρώτην ἁμαξοστοιχίαν. Τώρα δὲ, καίτοι ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία διεξάγεται δι’ ἁμάξης, τὸ ταχυδρομεῖον δὲν προλαμβάνει τὴν πρώτην ἁμαξοστοιχίαν, καὶ ἡ ἀλληλογραφία φθάνει ἐνταῦθα 18 ὅλας ὥρας βραδύτερον ἐνίοτε. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη νὰ παραγγείλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν διευθυντὴν τοῦ ταχυδρομείου Τριπόλεως, ὅπως οὗτος διατάξῃ τὸν μεταφέροντα τὸ ταχυδρομεῖον ἀπὸ Σπάρτης εἰς Τρίπολιν νὰ ἀφικνῆται εἰς Τρίπολιν πρὸ τῆς 6 π. μ. ὥρας, ὅπως οὕτως ἀποστέλληται ἐνταῦθα τὸ ταχυδρομεῖον διὰ τῆς πρώτης ἁμαξοστοιχίας· διότι, ὅταν ἀφικνῆται ἐκεῖ τὴν 6 π. μ. ἢ μετ’ αὐτὴν, τὸ ταχυδρομεῖον ἀποστέλλεται διὰ τῆς δευτέρας ἁμαξοστοιχίας, καὶ οὕτως ἐπέρχεται δεκαεξάωρος βραδύτης εἰς τὴν ἐν Ἀθήναις διανομὴν τῶν ἐπιστολῶν, καθόσον αἱ διὰ τῆς πρώτης ἁμαξοστοιχίας ἀφικνούμεναι ἐπιστολαὶ διανέμονται μέχρι τῆς 8 μ. μ. ὥρας, ἐνῷ αἱ διὰ τῆς δευτέρας ἀφικνούμεναι διανέμονται τὴν ἑπομένην μέχρι τῆς μεσημβρίας.

§103Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς συνεδριάσεως παρεκάλεσα ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, νὰ μὲ ἐγγράψητε.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐγγεγραμμένος μετὰ τὸν κ. Σμολένσκην· οὐχ ἧττον παρακαλῶ νὰ λάβητε τὸν λόγον.

§105Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σχετικῶς πρὸς τὴν ἐπερώτησιν, ἣν ἴσως πρόκειται ν’ ἀναπτύξῃ ὁ κ. Σμολένσκης, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ εἴπω δύο λέξεις.

§106Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐὰν πρόκηται νὰ μὴ γείνῃ διακοπὴ, τότε θὰ λάβω ἀμέσως τὸν λόγον.

§107Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κύριος Σμολένσκης...

§108Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Καταπατοῦνται τὰ δικαιώματά μου κατ’ ἐπανάληψιν, κύριε Πρόεδρε, τὰ ὁποῖα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ ἀπορρέουσι, καὶ νομίζω, ὅτι ὀφείλω νὰ τὰ διεκδικήσω. Εἰς οὐδένα ἐπιτρέπεται νὰ παραιτῆται πρῶτον τοῦ λόγου καὶ ἔπειτα νὰ διακόπτῃ τὸν ἀγορεύοντα, πολλῷ δὲ μᾶλλον ὁ μὴ ἐγγεγραμμένος. Ὁ στρατηγὸς κ. Σμολένσκης προηγεῖτο, ἀλλ’ εἶχε παραιτηθῆ τοῦ λόγου.

§109Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (πρὸς τὸν κ. Ἀγγελόπουλον). Θέλετε νὰ λάβητε σεῖς τὸν λόγον;

§110Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ εἴπω δύο λέξεις. Ἐπειδὴ πρόκειται νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ ἀνακινηθέντος ζητήματος τῶν προμηθειῶν, ἡ δὲ συζήτησις θὰ διεξαχθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐγγράφων τῶν κατατεθέντων ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τὰ ἔγγραφα δὲ ταῦτα ἀφ’ ἧς κατετέθησαν μέχρι τοῦδε εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν κατοχήν σας, παρακαλῶ ὑμᾶς νὰ τὰ ἀποδώσητε.

§111Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἔλαβον γνῶσιν αὐτῶν τόσοι Βουλευταί!

§112ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ τὰ εἶδον σήμερον τὴν 5ην ὥραν μετὰ μεσημβρίαν.

§113Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Καὶ ὁ κύριος Λεβίδης τὰ εἶδε.

§114Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τούτοις ἐγὼ τὰ ἐζήτησα, καὶ ἐστάθη ἀδύνατον νὰ τὰ λάβω. Εἶναι λοιπὸν καλὸν νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν Δευτέραν ἡ συζήτησις, ὁπότε θὰ κατατεθῶσι καὶ ἄλλα ἔγγραφα, ζητηθέντα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§115Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὄχι. Θὰ ὁμιλήσω ταύτην τὴν στιγμήν.

§116Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε καλλίτερον νὰ διακόψωμεν.

§117ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§118Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Τότε δύναμαι νὰ ὁμιλήσω μετὰ τὴν διακοπήν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς 9 καὶ 30′. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 καὶ 25′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 καὶ 20′ μ. μ.)

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κατέθηκε τὸν ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Ὕδρας κ. Τσαμαδοῦ ζητηθέντα πίνακα τῆς προμηθείας τοῦ σανοῦ καὶ τῆς κριθῆς τῶν ἐτῶν 1899 ἕως 1903. Ὁ κύριος Σμολένσκης ἔχει τὸν λόγον.

§121Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Σᾶς ὁμολογῶ, κύριοι Βουλευταί, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης δὲν κατώρθωσα νὰ εὕρω τὴν αἰτίαν, ἡ ὁποία ἠνάγκασε τοὺς ἀξιοτίμους στενοὺς φίλους τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ νὰ θορυβήσωσι διὰ μίαν ἁπλῆν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν, καὶ διὰ τὴν ὁποίαν τοῦ ἐζήτησα τὴν ἄδειαν, ἣν καὶ μοὶ ἔδωκε· διότι, ἐνῷ ἠρώτων αὐτὸν, κατόπιν τῆς δοθείσης μοι ἀδείας του, περὶ μιᾶς διαταγῆς του, αἴφνης ἠγέρθησαν οἱ στενοὶ οὗτοι φίλοι τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ ἔκαμαν ὅλον τὸν θόρυβον, περὶ τοῦ ὁποίου περιττὸν εἶναι νὰ ὁμιλήσω πλέον εἰς τὴν Βουλήν. Ἐδῶ, κύριοι Βουλευταὶ, δὲν εἶναι πολὺς καιρὸς, ὅτε ἐγένετο μακρὰ συζήτησις περὶ τῶν υἱῶν τοῦ Βασιλέως, καὶ οὐδεμία ἠγέρθη φωνὴ ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Συμπολιτεύσεως πρὸς ὑπεράσπισιν αὐτῶν. Καὶ ὅμως ἐθορυβήθησαν ἐπὶ τοσοῦτον οἱ ἀξιότιμοι φίλοι τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, διότι ἐγὼ ἀπηύθυνα μίαν ἐρώτησιν, καὶ δὴ κατόπιν τῆς ἀδείας του! Βεβαίως κἄποια ἄλλη αἰτία ὑπάρχει, ἡ ὁποία ἐξώθησε τοὺς Κυρίους αὐτοὺς εἰς τὸν θόρυβον, καὶ ἡ αἰτία αὕτη πιθανὸν νὰ προκύψῃ ἐκ τῆς συζητήσεως. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, καὶ ἐκ τῆς ἡλικίας του καὶ ἐκ τῆς ἱκανότητός του καὶ ἐκ τῆς εὐγενεστάτης συμπεριφορᾶς του, καὶ τὸν σκαιότερον τῶν ἀνθρώπων δύναται νὰ μεταβάλῃ ἀπέναντι αὐτοῦ εἰς μειλίχιον, ὥστε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν εἶχεν ἀνάγκην τῆς προστασίας αὐτῶν τῶν Κυρίων. Πολὺ ἔσπευσαν οἱ Κύριοι οὗτοι· καίτοι δὲ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐξ εὐγενοῦς καλωσύνης μὲ ἀποκαλεῖ εἰσέτι σύμμαχον, ἐγώ, κατόπιν τῆς συμπεριφορᾶς τῶν Κυρίων τούτων, δὲν δύναμαι πλέον νὰ δέχωμαι τὸν τίτλον αὐτόν. Σύμμαχοι δύνανται νὰ ἦναι οἱ ἔχοντες τὰ αὐτὰ φρονήματα, καὶ οὐχὶ οἱ διϊστάμενοι ὡς πρὸς ταῦτα. Εὐχαριστῶ ὅμως ἀφ’ ἑτέρου τοὺς εὐγενεῖς συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ὁμοφώνως ἠγέρθησαν πρὸς ὑπεράσπισίν μου, καὶ τοὺς διαβεβαιῶ, ὅτι καὶ ἐγὼ εἰς τὸ μέλλον θὰ ἦμαι συστρατιώτης καὶ συναγωνιστὴς αὐτῶν, ὁσάκις θὰ θίγηται τὸ δίκαιον αὐτῶν. Ἐγὼ, Κύριοι, δὲν λησμονῶ τὴν ὑποστήριξιν, ἣν παρὰ τοῦ λαοῦ ἔλαβον, τόσον ἐν ἀγαθαῖς, ὅσον καὶ ἐν πονηραῖς ἡμέραις, ἑπομένως δὲν εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ φανῶ ἀσεβὴς πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους αὐτοῦ, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου καὶ ἡ θέσις μου καὶ ὁ χαρακτήρ μου καὶ τὸ ἔντιμον παρελθόν μου ἐπέβαλλον εἰς τοὺς φίλους τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ νὰ φέρωνται ἄλλως πρὸς ἐμέ, παρὰ ὅπως ἐφέρθησαν τὴν ἑσπέραν τῆς χθές. Καὶ ἂν δὲ ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν ἀπευθύνω ἐπερωτήσεις πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, πράττω τοῦτο οὐχὶ ἐξ ὑστεροβουλίας, ἀλλὰ διότι ὡς Βουλευτὴς ἔχω τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου τῶν κυβερνητικῶν πράξεων. Ἄλλως τε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς γνωρίζει καλῶς, ὅτι οὐδέποτε ἐγὼ ἐβάδισα πρὸς αὐτὸν, ἐκεῖνος ἐβάδισε πρὸς ἐμέ· καὶ ἐνθυμεῖται τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον μοὶ ἀπηύθυνεν εἰς Βελεστῖνον, συγχαίρων με μετὰ τὴν μάχην τῆς 18 Ἀπριλίου τοῦ 1897· καὶ ἐνθυμεῖται ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1899 ἐκεῖνος ἀπηυθύνθη πρὸς ἐμὲ ἐγγράφως, ζητῶν τὴν σύμπραξίν μου· καὶ ἐνθυμεῖται ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι καὶ πρὸ ἕξ μηνῶν πάλιν αὐτὸς ἀπηυθύνθη πρὸς ἐμὲ ἐγγράφως, ζητῶν τὴν σύμπραξίν μου. Ὥστε δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τρέχει κατόπιν αὐτοῦ· ἐκεῖνος ἔτρεξε κατόπιν ἐμοῦ. Καὶ ἂν σήμερον κατέχῃ τὴν θέσιν τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ἂς μὴ λησμονῇ, ὅτι καὶ ἐγὼ εἶμαι εἷς ἐκ τῶν δεκατριῶν ἐκείνων, οἵτινες συνετέλεσαν εἰς τὸ νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὴν θέσιν τοῦ Πρωθυπουργοῦ. Ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς ἔπραξα, τοῦτο τὸ συζητῶ τώρα ἐγὼ μόνος μου (γέλωτες). Βεβαίως οὐδεὶς ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ εἶναι ἀναμάρτητος. Καὶ ἐγὼ, Κύριοι, ὑπῆρξα Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ εἰς περιστάσεις μάλιστα δυσχερεῖς, μετὰ τὸν πόλεμον. Καὶ εἰς ἐμὲ ἀπηυθύνθησαν τότε ἐπερωτήσεις περὶ τῶν λιποτακτῶν καὶ ἀνυποτάκτων, καὶ περὶ τῆς συσταθείσης ἐλεγκτικῆς ἐπιτροπῆς, καὶ περὶ τῶν προβιβασμῶν· ἔφθασαν μάλιστα μέχρι τοῦ σημείου νὰ μὲ ἐπερωτήσωσι καὶ περὶ τῆς μετὰ τοῦ Ἄνακτος συνεργασίας μου! Οὐδέποτε ὅμως ἠγανάκτησα, οὐδέποτε οἱ φίλοι μου ἠγανάκτησαν διὰ τοῦτο. Εἰς ὅ,τι δὲ ἠδυνάμην ν’ ἀπαντήσω ὡς ἐκ τῆς θέσεώς μου, ἀπήντων ἐν ὅλῃ τῇ ἀταραξίᾳ. Ἐγὼ λοιπὸν ἐκ τῆς συζητήσεως θὰ προσπαθήσω νὰ ἀνεύρω τὴν αἰτίαν, ἡ ὁποία ὤθησε τοὺς Κυρίους αὐτοὺς εἰς τὸ νὰ ἐγερθῶσι καὶ θορυβήσωσιν ἐναντίον ἐμοῦ· πιστεύω δὲ, ὅτι ἐκ ταύτης θὰ προκύψῃ βαθμηδὸν ἡ ἀλήθεια. Ἐὰν, Κύριοι, εἰς τὰς ἐπερωτήσεις μου ἐφάνην πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κατά τι αὐστηρὸς, προέβην εἰς τοῦτο καὶ ἐξ ἄλλων λόγων. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς νῦν Κυβερνήσεως ὑπῆρξεν ἐπανειλημμένως Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν πρὸ τοῦ πολέμου, καὶ ἐγνώριζε τὴν κατάστασιν τοῦ στρατεύματος, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα οὐδέποτε ὡμίλησε πρὸ τοῦ πολέμου περὶ τῆς καλῆς ἢ κακῆς καταστάσεως τοῦ στρατοῦ. Τοῦτο ἔπραξε μόνον πρὸ δύο μηνῶν, ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης κηρύξας ἐπισήμως, ὅτι δὲν ἔχομεν στρατὸν, καὶ ὅτι ἐλπὶς ὑπάρχει νὰ δημιουργήσωμεν στρατὸν διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν ἡ ὑπ’ αὐτὸν Κυβέρνησις. Καὶ ἐνῷ τοιαύτη ἦτο ἡ κατάστασις τοῦ στρατοῦ, ἐρρυμουλκήθη τὸ ἔθνος ἐν ἀγνοίᾳ του εἰς τὸν πόλεμον, καὶ ὁ στρατὸς ὑπέστη ὅλας ἐκείνας τὰς ταπεινώσεις, τὰς ὁποίας γνωρίζομεν, καὶ μόνον ὀλίγα τμήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἦσαν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπέφυγον τὰς ταπεινώσεις αὐτὰς, καὶ κατώρθωσαν νὰ σώσωσι τὴν τιμὴν τῆς σημαίας τῆς πατρίδος...

§122Γ. ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ. Ποῖα ἦσαν τὰ τμήματα αὐτά;

§123Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐρωτήσατε τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ σᾶς τὸ εἴπουν.

§124ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὰ γνωρίζομεν.

§125Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ (πρὸς τὸν κ. Γ. Νικολαΐδην). Ἕν ἐξ ἐκείνων ἦτο καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διηυθύνετε ὑμεῖς, κύριε συνταγματάρχα.

§126Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἰς τὰ σώματα αὐτὰ ἔχετε καὶ σεῖς τὸ μέρος σας, κύριε συνταγματάρχα.

§127Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐγὼ ἦλθον ἁπλῶς νὰ ὁμιλήσω πρὸς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, πρὸς τὴν Βουλὴν, σχετικῶς πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα.

§128Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν γνωρίζητε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, πρέπει νὰ τὸ εἴπητε ὑμεῖς.

§129Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ποῖον πρᾶγμα;

§130Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ποῖα ἦσαν τὰ τμήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διέπρεψαν.

§131Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ποῖα τμήματα ἔπραξαν τὸ καθῆκόν των, τὸ γνωρίζει καλῶς ἡ ἱστορία τῆς Ἑλλάδος. Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα, κύριοι Βουλευταὶ, κατόπιν τῶν ταπεινώσεων αὐτῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστη ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς, ῥυμουλκηθεὶς εἰς τὸν πόλεμον, διότι δὲν εἶχε τὸ θάρρος ὁ τότε Πρωθυπουργὸς κ. Θ. Π. Δηλιγιάννης νὰ ὁμολογήσῃ τὴν κατάστασιν τοῦ στρατεύματος, — καὶ ἣν, ὡς προεῖπον, ὡμολόγησε μετὰ τὸν πόλεμον, κηρύξας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι δὲν ἔχομεν στρατὸν, — τί βλέπομεν σήμερον; Βλέπομεν πάλιν εἰς μὲν τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν Πρωθυπουργὸν, ὁ ὁποῖος ἐγένετο αἴτιος τῆς ταπεινώσεως τοῦ στρατεύματος.

§132ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ποῖος τὸ εἶπεν αὐτό;

§133Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. .. Εἰς δὲ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν τοῦ στρατοῦ, τί βλέπομεν; Βλέπομεν πάλιν νὰ κατέχῃ παρανόμως τὴν θέσιν τοῦ ἐπιτελάρχου ὁ ἴδιος ἐπιτελάρχης τοῦ ἀτυχοῦς στρατεύματος, ὁ ὁποῖος ἀνεκλήθη ἐκ τοῦ θεάτρου τοῦ πολέμου ὑπὸ τῆς τότε Κυβερνήσεως. Ὥστε βλέπετε, ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ στρατεύματος δὲν προώδευσεν οὔτε κατὰ ἓν βῆμα. Ἑπομένως, ἂν ἐπηρώτησα τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν, δὲν πρέπει τοῦτο νὰ φαίνηται δυσάρεστον εἰς τοὺς φίλους αὐτοῦ, διότι πᾶς, ὅστις μεριμνᾷ περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ στρατεύματος, ὀφείλει νὰ ἐπερωτᾷ τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν διὰ πᾶσαν αὐτοῦ πρᾶξιν. Αὐτὸς λοιπὸν εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπηρώτησα ἐντεῦθεν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Κατόπιν τοῦ προοιμίου τούτου, Κύριοι, ἔρχομαι εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα. Πρόκειται πάλιν περὶ μιᾶς πράξεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν· πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν, ἂν ἡ πρᾶξις αὕτη ἐξετελέσθη συμφώνως πρὸς τὸν νόμον, ἢ παρὰ τὸν νόμον. Φρονῶ, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι ἡ προμήθεια τοῦ σανοῦ καὶ τῆς κριθῆς διὰ τὰ κτήνη τῆς ἐνταῦθα φρουρᾶς ὑπὸ τῶν προσώπων, εἰς τὰ ὁποῖα τὴν παρεχώρησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, παρεχωρήθη παρανόμως. Καὶ ἰδοὺ διατί. Διὰ πᾶσαν προμήθειαν, Κύριοι, γίνεται προκήρυξις δημοπρασίας, διὰ νὰ τὸ μάθῃ ὁ κόσμος καὶ λάβῃ μέρος εἰς τὸν μειοδοτικὸν διαγωνισμὸν, συμφώνως μὲ τὸν νόμον περὶ λογιστικοῦ τοῦ Κράτους, ὁσάκις τὸ ἔξοδον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ γείνῃ, ὑπερβαίνῃ τὰς 1000 δραχμάς. Ὑπάρχουσι δὲ καὶ ἐξαιρέσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δύναται νὰ προβῇ ἐκτάκτως καὶ ἠτιολογημένως εἰς ἔξοδα, χωρὶς νὰ ἐνεργηθῶσιν αὐταὶ αἱ διατυπώσεις τοῦ νόμου. Τὸ Φρουραρχεῖον Ἀθηνῶν ἔκαμε δύο προκηρύξεις μειοδοτικῆς δημοπρασίας, τὴν προκήρυξιν τῆς 26 Μαρτίου 1903 διὰ τὸν σανὸν, διὰ τὰς ἡμέρας 11, 12 καὶ 13 Ἀπριλίου, καὶ τὴν προκήρυξιν διὰ τὴν κριθὴν, τὴν 9 Μαρτίου 1903, διὰ τὰς ἡμέρας 28, 29 καὶ 30 Μαρτίου 1903. Φαίνεται δὲ, ὅτι ἔγεινε καὶ διὰ τὴν κριθὴν καὶ διὰ τὸν σανὸν μειοδοτικός τις διαγωνισμὸς ἅπαξ, ὁ ὁποῖος διήρκεσε 3 ἡμέρας, οὐχὶ δὲ τρεῖς μειοδοτικοὶ διαγωνισμοὶ, ὡς ἐσφαλμένως ἐπληροφόρησε τὴν Βουλὴν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος διεβεβαίωσε, νομίζω, τὴν Βουλὴν, ὅτι εἶχε διατάξει τοὺς σωματάρχας νὰ προβῶσιν αὐτοὶ εἰς μειοδοτικὸν διαγωνισμὸν, ἕκαστος χωριστὰ, διὰ τὴν προμήθειαν τῆς νομῆς τῶν κτηνῶν τοῦ ὑπ’ αὐτὸν Σώματος... Μοὶ φαίνεται, ὅτι τοιοῦτόν τι εἴπετε, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν.

§134Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι. Διέταξα, ἀλλ’ ὕστερον ἀνέστειλα τὴν διαταγήν. Εἶναι τὰ ἔγγραφα εἰς χεῖράς σας, καὶ δύνασθε νὰ βεβαιωθῆτε.

§135Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Πολὺ καλά. Δὲν ἀντιλέγω.

§136Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ κατέθεσα τὰ ἔγγραφα, σᾶς παρακαλῶ νὰ τὰ μελετήσητε.

§137Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἐρωτήσω, ἂν εἴπετε, ὅτι ἡ προμήθεια ἐγένετο κατὰ τὸν νόμον καὶ κατόπιν διαγωνισμοῦ, ἢ παρεχωρήθη αὕτη συνεπείᾳ τῶν ἐξαιρέσεων τοῦ νόμου.

§138Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αἱ ἐξαιρέσεις δὲν ἐφαρμόζονται εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν.

§139Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὥστε δὲν ἔγεινε χρῆσις τῶν ἐξαιρέσεων τοῦ νόμου;

§140Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν τὰς ἐπεκαλέσθην.

§141Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ τὸ ἤκουσεν. Ἐγὼ θὰ ἀποδείξω τὸ ἐναντίον. Καὶ ἄρχομαι τῆς ἀποδείξεως. Ἐπειδή, Κύριοι, τὸ Φρουραρχεῖον, κατόπιν τῶν δύο διαγωνισμῶν, εἰς οὐδὲν ἀποτέλεσμα ἔφθασεν, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐξέδωκε τὴν ἑπομένην διαταγὴν πρὸς τὰ Σώματα τῆς ἐνταῦθα φρουρᾶς. (Ἀναγιγνώσκει τὴν ὑπ’ ἀριθ.15695 ἐ. ἔ. διαταγὴν τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργείου πρὸς τὰ Σώματα τῆς φρουρᾶς Ἀθηνῶν). Λοιπὸν ἡ διαταγὴ αὕτη ἀπεστάλη πρὸς τὰ Σώματα τῆς ἐνταῦθα φρουρᾶς, ἵνα προβῇ ἓν ἕκαστον αὐτῶν εἰς τὴν ἐνέργειαν μειοδοτικοῦ διαγωνισμοῦ διὰ τὰς ἐν λόγῳ προμηθείας διὰ τὰ κτήνη αὐτοῦ.

§142ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τίνα χρονολογίαν ἔχει ἡ διαταγὴ αὕτη;

§143Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἡ διαταγὴ αὕτη ἐξεδόθη τὴν 13 Ἀπριλίου 1903. Κατόπιν, Κύριοι, τῆς διαταγῆς ταύτης τὸ Βʹ πυροβολικὸν σύνταγμα καὶ ἄλλα προεκήρυξαν δημοπρασίαν πρὸς προμήθειαν σανοῦ διὰ τὰ κτήνη αὑτῶν τὴν 17 Ἀπριλίου διὰ τὰς ἡμέρας 25, 26 καὶ 27 Ἀπριλίου. Ἐνῷ δ’ ἐπρόκειτο νὰ διενεργηθῇ ὁ διαγωνισμὸς οὗτος τὴν 25 Ἀπριλίου, αἴφνης παρουσιάζεται ὁ κ. Β. Γεωργακόπουλος τὴν 24 Ἀπριλίου, καὶ ζητεῖ νὰ δοθῇ εἰς αὐτὸν ἡ προμήθεια τοῦ σανοῦ ἐντὸς 24 ὡρῶν, ἐνῷ ἐπρόκειτο τὴν ἑπομένην νὰ γείνῃ μειοδοτικὸς διαγωνισμός. Ἰδοὺ δὲ ἡ ἀναφορὰ τοῦ κ. Γεωργακοπούλου (ἀναγινώσκει): «Ὁ ὑποφαινόμενος προσφέρομαι νὰ παραδώσω τὸν ἀναγκαιοῦντα σανόν...» κλπ. κλπ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη φέρει χρονολογίαν τῆς 24 Ἀπριλίου 1903, ἐπρωτοκολλήθη δὲ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν τὴν 25 Ἀπριλίου, καὶ παρεδόθη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ ἀμέσως. Ἡ ἀναφορά, λέγω, φέρει ἡμερομηνίαν τῆς 24 Ἀπριλίου, ἐνῷ ἡ ἀναφορὰ τοῦ Φρουραρχείου, διὰ τῆς ὁποίας ὑποβάλλεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὸ πρακτικὸν τῆς μειοδοσίας κατὰ τὰς ἡμέρας 11, 12 καὶ 13 Ἀπριλίου, φέρει ἡμερομηνίαν τῆς 18 Ἀπριλίου. Ἐδῶ εἶναι τὸ πρακτικὸν αὐτὸ τῆς μειοδοσίας διὰ τὴν 11, 12 καὶ 13 Ἀπριλίου. Λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν διέταξε, συμφώνως μὲ τὰς ὁδηγίας, τὰς ἑρμηνευούσας τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, τὴν ἐπανάληψιν τοῦ διαγωνισμοῦ διὰ τὴν ἑπομένην Κυριακὴν, ἀλλὰ, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν αὐτὸ τὸ πρακτικόν, χωρὶς νὰ ἐπαναλάβῃ τὸν διαγωνισμὸν, στηριζόμενος δὲ εἰς τὰς ἐξαιρέσεις τοῦ νόμου, δίδει τὴν προμήθειαν εἰς τὸν κ. Β. Γεωργακόπουλον, ἐνῷ σᾶς ἐβεβαίωσεν, ὅτι δὲν ἐβασίσθη εἰς τὰς ἐξαιρέσεις τοῦ νόμου. Ἰδοὺ ἐδῶ ἡ διαταγή του περὶ ἀναθέσεως τῆς ἐνιαυσίας προμηθείας σανοῦ διὰ τὴν τροφὴν τῶν κτηνῶν τοῦ στρατοῦ εἰς τὸν Β. Γεωργακόπουλον. (Ἀναγινώσκει αὐτήν). Αὕτη εἶναι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 25290 καὶ 26408 ἐ. ἔ. διαταγὴ τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργείου.

§144Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Τρεῖς διαγωνισμοί.

§145Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Εἷς, τριήμερος.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ μὲν νὰ λέγωσι μιᾶς, οἱ δὲ νὰ λέγωσι τριῶν ἡμερῶν, δὲν σημαίνει τίποτε.

§147Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἔχοντες δὲ προσέτι ὑπ’ ὄψει καὶ τὰς ἐξαιρέσεις τοῦ ἄρθρου 34 ἐδαφ. ηʹ τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ τοῦ Κράτους νόμου ἀνατιθέμεθα εἰς τὸν εἰρημένον τὴν προμήθειαν τοῦ σανοῦ...» κλπ. Λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν σᾶς ἔλεγεν, ὅτι δὲν κατέφυγεν εἰς ἐξαιρέσεις. Ἐδῶ ἡ διαταγὴ λέγει, ὅτι κατέφυγεν εἰς ἐξαιρέσεις... (θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Συμπολιτεύσεως). Σᾶς παρακαλῶ, διατὶ σᾶς φαίνεται παράξενον; Ἐγὼ ἠρώτησα τὸν εἰδικῶς ὑπεύθυνον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Τί προβαίνετε ὑπερασπισταί του σεῖς; Ἐδῶ εἶναι ὁ κ. Ὑπουργός...

§148ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸν ἐπιάσατε εἰς τὰ πράσα!

§149Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ ἦναι καὶ εἰς τὰ γρασίδια! Καὶ ταῦτα μὲν περὶ σανοῦ. Ἀφοῦ δὲ, Κύριοι, παρέδωκε τὴν προμήθειαν τοῦ σανοῦ εἰς τὸν κ. Βασ. Γεωργακόπουλον, τότε ἐξέδωκε τὴν ἑπομένην διαταγὴν πρὸς τὰ Σώματα τῆς φρουρᾶς Ἀθηνῶν, φέρουσαν ἡμερομηνίαν τῆς 26 Ἀπριλίου, τοῦ αὐτοῦ μηνός, καὶ ἀριθμὸν 25527 (ἀναγινώσκει): «Ἐξασφαλισθείσης τῆς ἐνιαυσίου προμηθείας τοῦ σανοῦ δι’ ἅπαντα τὰ κτήνη τῆς φρουρᾶς Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, ἐντελλόμεθα ὑμῖν, κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 15695 διαταγῆς ἡμῶν ἀπὸ 13 Ἀπριλίου ἐ. ἔ., ὅπως προβῆτε μόνον εἰς τὴν ἐνέργειαν δημοσίου μειοδοτικοῦ διαγωνισμοῦ διὰ τὴν προμήθειαν τῆς κριθῆς, καὶ ὑποβάλητε ἐν καιρῷ ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν ἡμῶν τὰ πρακτικά. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν Θ. Π. Δηλιγιάννης.» Βλέπετε, ὅτι ἐδόθη διαταγὴ πρὸς τὰ Σώματα, ἐπειδὴ εἶχεν ἐξασφαλισθῆ ἤδη ἡ προμήθεια τοῦ σανοῦ παρὰ τοῦ κ. Β. Γεωργακοπούλου, νὰ μεριμνήσωσι μόνον διὰ κριθήν.

§150ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς ποίαν τιμὴν ἀνέλαβεν ὁ κ. Γεωργακόπουλος τὴν προμήθειαν τοῦ σανοῦ;

§151Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Εἰς τὴν τιμὴν τῶν 16 λεπτῶν καὶ ⅞ κατ’ ὀκᾶν.

§152Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Τὸ ἀνέφερα. Ἐνῶ λοιπόν, Κύριοι, ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ διαγωνισμός...

§153Γ. ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ. Ἀντὶ πόσων λεπτῶν ἐξησφαλίσθη ἡ προμήθεια τοῦ σανοῦ;

§154Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἀντὶ 16 καὶ ⅞ τοῦ λεπτοῦ κατ’ ὀκᾶν. Τὸ εἶπον καὶ πρίν. — Ἐνῶ λοιπὸν ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ ὁ διαγωνισμὸς διὰ τὴν κριθήν, παρουσιάζεται ἄλλη ἀναφορὰ τοῦ Φρουραρχείου, τῆς 18 Ἀπριλίου 1903. Πάλιν ἓν πρακτικὸν μειοδοσίας διὰ τὴν κριθὴν κατὰ τὰς ἡμέρας 28 29 καὶ 30 Μαρτίου. Ἀλλ’ ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατικῶν δὲν ἔπραξεν ὅ,τι ἔδει· διότι ἔπρεπε τὸ πρακτικὸν αὐτὸ νὰ τὸ ἐπιστρέψῃ πρὸς τὸν κύριον Φρούραρχον, καὶ νὰ ἐπιβάλῃ μάλιστα εἰς τοῦτον καὶ μίαν ποινήν, διότι, ἐνῷ ἡ προκήρυξις ὥριζε τὰς ἡμέρας τῆς τελέσεως τοῦ διαγωνισμοῦ, τὸ πρακτικὸν περιλαμβάνει μὲν τὴν μειοδοσίαν τῆς 28, 29 καὶ 30 τοῦ μηνὸς Μαρτίου, ἀλλὰ περιλαμβάνει ὡσαύτως καὶ τὴν 13 τοῦ ἑπομένου μηνός, δηλαδὴ ἡμέραν διαγωνισμοῦ μειοδοσίας μὴ διαλαμβανομένην ἐν τῇ προκηρύξει· ἤτοι, ἐνῷ ἡ προκήρυξις ὁρίζει τὰς ἡμέρας καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἡμερῶν, τὸ πρακτικὸν περιλαμβάνει τὴν 28, 29 καὶ 30 τοῦ μηνὸς Μαρτίου καὶ περιλαμβάνει κατόπιν καὶ τὴν 13 τοῦ ἑπομένου μηνός· δηλαδὴ διαγωνισμὸς μειοδοσίας διὰ 4 ἡμέρας, καὶ ὄχι συνεχεῖς.

§155Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Καλῶς ἐγένετο οὕτω.

§156Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἀλλὰ προσθέτει καὶ τετάρτην ἡμέραν.

§157Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Τοῦτο εἶναι ἴσως παράτυπον, ἀλλὰ ἐγένετο πρὸς ὄφελος τοῦ Δημοσίου.

§158Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Οὕτω τὸ ἐξηγεῖτε;

§159ΗΛΙΑΣ ΜΠΑΣΔΕΚΗΣ. Εἰς ὅλας τὰς διακηρύξεις τοῦ Φρουραρχείου ἀναγράφεται ὁ ὅρος, καθ’ ὃν δύναται ἡ μειοδοτικὴ δημοπρασία ν’ ἀναβληθῇ διὰ τὴν ἑπομένην Κυριακήν.

§160Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐνταῦθα, εἰς τὸ Θεσμολόγιον αὐτό, τόμος Ηʹ, ὑπάρχει ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5572 ἐγκύκλιος τῆς 21 Ἰανουαρίου 1900 περὶ καθορισμοῦ τοῦ τρόπου τῆς ἐνεργείας τῆς προμηθείας ἄρτου, νομῆς κλπ., ἥτις μεταξὺ ἄλλων διαλαμβάνει καὶ τὰ ἑπόμενα (ἀναγινώσκει): «... Παραγγέλλονται ὅθεν τὰ κατὰ τόπους Φρουραρχεῖα, ἔχοντα ὑπ’ ὄψει τὰ ὡς ἄνω ὁριζόμενα, νὰ συντάττωσι τρεῖς μῆνας πρὸ τῆς λήξεως τῆς ἐργολαβίας τὰς πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς προμηθείας ἑκάστου τῶν ἐν λόγῳ εἰδῶν διακηρύξεις συμφώνως ταῖς διατάξεσι προγενεστέρων ἐγκυκλίων διαταγῶν τοῦ Ὑπουργείου, καὶ νὰ πέμπωσι ταύτας πρὸς δημοσίευσιν εἴς τε τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τὴν ἐπιτόπιον ἀστυνομικὴν ἀρχήν, νὰ διενεργῶσι δὲ μετὰ τοῦτο τὰς δημοπρασίας κατὰ τὴν ὁρισθεῖσαν ὑπ’ αὐτῶν ἡμέραν καὶ ὥραν καθ’ ὅλους τοὺς νομίμους τύπους κλπ., ἐπαναλαμβάνοντες ταύτας κατὰ Κυριακήν, μέχρις οὗ προσφερθῶσι τοιαῦται τιμαί, αἵτινες νὰ θεωρῶνται συμφέρουσαι τῷ Δημοσίῳ, ἀναλόγως τῆς τοῦ ἔτους ἐν γένει συγκομιδῆς, καὶ ἀφοῦ μετὰ τὴν κατ’ ἐπανάληψιν ἐνέργειαν τῆς δημοπρασίας προηγουμένως βεβαιωθῶσιν, ὅτι συμφερώτεραι τιμαὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῶσι...» κλπ. Λοιπὸν ἀκούετε; μετὰ τὴν κατ’ ἐπανάληψιν ἐνέργειαν τῆς δημοπρασίας. Ἀλλ’ ἐνταῦθα, κατόπιν ἑνὸς ἢ δύο μόνον διαγωνισμῶν, καὶ πάλιν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καταφεύγει εἰς τὰς ἐξαιρέσεις τοῦ νόμου· δὲν διατάσσει, λέγω, τὴν ἐπανάληψιν τῶν μειοδοτικῶν διαγωνισμῶν, ἀλλὰ καταφεύγει καὶ πάλιν εἰς τὰς ἐξαιρέσεις τοῦ νόμου, πότε; ὅτε παρουσιάζεται ἄλλος τις Κύριος, ὀνομαζόμενος Κ. Καναβαριώτης, ὁ ὁποῖος προσφέρεται δι’ ἀναφορᾶς του νὰ χορηγήσῃ αὐτὸς τὴν κριθήν. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη διαλαμβάνει τὰ ἑξῆς: «Πολλάκις ἐπανελήφθη ἡ δημοπρασία διὰ τὴν προμήθειαν τῆς κριθῆς· καὶ εἰς τὰ πλεῖστα μὲν Σώματα οὐδεὶς παρουσιάσθη μειοδότης, εἴς τινα δὲ ἐμειοδότησαν 29 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, εἰς ἓν δὲ καὶ μόνον 27½ τὴν ὀκᾶν. Ἤδη ἐγὼ ἀναλαμβάνω ὁλόκληρον τὴν προμήθειαν τῆς κριθῆς ἀντὶ λεπτῶν 27 καὶ ¼...» κλπ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη φέρει χρονολογίαν τῆς 9 Μαΐου. Τὴν 9 Μαΐου παρουσιάζεται ἡ αἴτησις, καὶ αὐθημερόν, δηλαδὴ τὴν 9 Μαΐου, ἐκδίδεται ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 30611 διαταγὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἡ ὁποία διαλαμβάνει τὰ ἑπόμενα: «Παύσατε ἐνεργοῦντες διαγωνισμὸν ἐνιαυσίου προμηθείας κριθῆς πρὸς διατροφὴν τῶν κτηνῶν σας, καθόσον αὕτη ἐξησφαλίσθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 25289 καὶ 30452 ἐ. ἔ. διαταγῆς μου πρὸς τὸ Φρουραρχεῖον Ἀθηνῶν διὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν δεόντων.» Ἰδοὺ δὲ τί διαλαμβάνει ἡ ὑπ’ ἀριθ. 25289 καὶ 30452 διαταγή: «Ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὰ διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. δεῖνα καὶ δεῖνα ἀναφορῶν σας ὑποβληθέντα πρακτικά, τὴν ἀπὸ 9 Μαΐου ἀναφορὰν τοῦ κ. Κ. Καναβαριώτου...» Ἐδῶ φαίνεται, ὅτι εἶναι γράψιμον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Δὲν ἠξεύρω ἂν ἀπατῶμαι, ἀλλὰ τοιαύτην ἔχω βεβαίωσιν. Ἡ διαταγή, φαίνεται, παρουσιάσθη εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν μὲ ἀνοικτὴν θέσιν, ἵνα γράψῃ ὁ ἴδιος τὸ ὄνομα. Ἐπίσης καὶ ἡ τιμὴ τῆς ὀκᾶς εἶναι σημειωμένη μὲ τὸ γράψιμον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ «27 καὶ ¼».

§161Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἔπρεπε νὰ τὸ ἀφήσῃ κενόν, ὥστε νὰ καταβιβάσῃ τὴν τιμὴν, ὅσον ἠδύνατο περισσότερον.

§162Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν ἀντιλέγω. Ἐγὼ δὲν συζητῶ ἐμπαθῶς,—μὴ μὲ παρεξηγῆτε·—οὐδεμίαν ἀφορμὴν δυσαρεσκείας ἔχω πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργόν.

§163Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Συμπαθείας ἔχετε μάλιστα.

§164Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Συμπαθῶ πρὸς αὐτόν, διότι εἶναι εὐγενέστατος ἄνθρωπος. Ἀλλ’ ἄλλο τὸ ἕν, καὶ ἄλλο τὸ ἄλλο. Ἄλλοτε ὑπηρέτησα καὶ ἐγὼ εἰς τὸ τάγμα, τὸ ὁποῖον διώκει ὁ μακαρίτης Πᾶνος Κολοκοτρώνης. Αὐτὸς εἶχε τὴν συνήθειαν νὰ λέγῃ: «ὑπηρεσία–ὑπηρεσία, φιλία–φιλία». Ἄλλο τὸ ἕν, ἄλλο τὸ ἄλλο. Τώρα σεῖς δύνασθε νὰ ἔχητε ὁποίαν ἰδέαν θέλετε· αὐτὸ μοὶ εἶναι ἀδιάφορον. Ἐγὼ λέγω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον αἰσθάνομαι. Λοιπὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διεβεβαίωσε τὴν Βουλὴν ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, εἶναι, ὅτι δὲν ἔκαμε χρῆσιν τῶν ἐξαιρέσεων τοῦ νόμου. Ἀλλ’ ἰδοὺ τί λέγει πάλιν ἡ σχετικὴ διαταγή του: «Ἰδόντες δὲ καὶ τὰς ἐξαιρέσεις τοῦ νόμου...» κλπ. (Θόρυβος ἐν τῇ δεξιᾷ). Κύριοι, ἐγὼ σᾶς εἶπον καὶ χθὲς, ὅτι ἀπὸ φωνὰς δὲν πτοοῦμαι. Συνηθίζω νὰ ἐκτελῶ τὸ καθῆκόν μου. Θὰ μὲ εὕρητε δὲ εἰς πᾶσαν περίστασιν ἀτάραχον. Τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν.

§165ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Οὐδεὶς πτοεῖται, οὐδὲ πρέπει νὰ πτοῆται.

§166Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Πολὺ καλά. Μήπως σᾶς εἶπα ἐγώ, ὅτι πτοεῖσθε; Ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ διὰ σᾶς, ὁμιλῶ διὰ τὸν ἑαυτόν μου. Λοιπὸν κατόπιν ὅλων αὐτῶν, Κύριοι, ἐξεδόθη ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 30671 ἐ. ἔ. διαταγὴ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ πρὸς τὰ διάφορα Σώματα τῆς φρουρᾶς Ἀθηνῶν. Ἡ διαταγὴ αὕτη διαλαμβάνει τὰ ἑπόμενα (ἀναγινώσκει): «Παύσατε ἐνεργοῦντες διαγωνισμὸν ἐνιαυσίου προμηθείας κριθῆς πρὸς διατροφὴν τῶν κτηνῶν σας, καθόσον αὕτη ἐξησφαλίσθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 25289 καὶ 30452 ἐ. ἔ διαταγῆς μου, ἐκδοθείσης πρὸς τὸ Φρουραρχεῖον Ἀθηνῶν διὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν δεόντων. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν Θ. Π. Δηλιγιάννης.» Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 25289 καὶ 30452 ἐ. ἔ. διαταγὴ τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ εἶναι αὐτή, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα, καὶ ἡ ὁποία κάμνει μνείαν τῶν ἐξαιρέσεων τοῦ νόμου.

§167Ι. ΣΙΓΑΛΑΣ. Ποίαν χρονολογίαν ἔχει ἡ διαταγή;

§168Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Κατὰ περίεργον σύμπτωσιν ὅλαι αὐταὶ αἱ διαταγαὶ ἔχουσι τὴν ἡμερομηνίαν τῆς ἀναφορᾶς τοῦ κ. Καναβαριώτου.

§169Ι. ΣΙΓΑΛΑΣ. Αὐθημερόν;

§170Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ναί. Λοιπὸν ἡ διαταγὴ ἡ τελευταία ἐξεδόθη τὴν 9 Μαΐου, ἡ διαταγὴ τῆς παραχωρήσεως τῆς προμηθείας τὴν 9 Μαΐου, ἡ ἀναφορὰ τοῦ κ. Καναβαριώτου ἐδόθη τὴν 9 Μαΐου. Ὅλαι αὐταὶ αἱ διαταγαί, κατὰ περίεργον σύμπτωσιν, ἐξεδόθησαν τὴν 9 Μαΐου.

§171ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὰς τιμὰς πῶς τὰς εὑρίσκετε;

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε Ἀλεξάκη. Ὅταν θέλητε νὰ εἴπητε περὶ τῶν τιμῶν, λαμβάνετε τὸν λόγον... Παρακαλῶ νὰ μὴ ἀπαντᾶτε, κύριε Βουλευτά.

§173Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος λέγει νὰ μὴ σᾶς ἀπαντῶ.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ νὰ πράξητε πρὸς πάντα Βουλευτὴν διακόπτοντα.

§175Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν;

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Ἐγὼ δὲν σᾶς ἐπιτρέπω.

§177Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠρώτησα.

§178ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Διότι θὰ παραπονεθῶ ἐγὼ τότε.

§179Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὥστε λοιπὸν εἷς μειοδοτικὸς διαγωνισμὸς τριήμερος ἔλαβε χώραν. Διατὶ νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ δὶς καὶ τρὶς καὶ τετράκις, ὅπως εἰς ἄλλην περίστασιν, διευθύνων προσωρινῶς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ κ. Β. Βουδούρης ἔκαμε, διατάξας τὴν ἐπανάληψιν τῆς τοιαύτης μειοδοσίας, καὶ καταβιβάσας τὴν τιμὴν τῆς κριθῆς, νομίζω, ἀπὸ 35 εἰς 22 λεπτά; Ὁ κ. Β. Βουδούρης ἐπανέλαβε, λέγω, τετράκις τὸν διαγωνισμόν. Ὁ νῦν κύριος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς κάμνει ἕνα μόνον, δὲν τὸν ἐπαναλαμβάνει, καὶ καταφεύγει εἰς τὰς ἐξαιρέσεις τοῦ νόμου, ἐνῷ ἐβεβαίωσε τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν ἔκαμε χρῆσιν τῶν ἐξαιρέσεων τοῦ νόμου. Κατ’ ἐμέ, Κύριοι, ἡ πρᾶξις, ἥτις ἔλαβε χώραν, διευθύνοντος τοῦ κυρίου Θ. Π. Δηλιγιάννη τὸ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργεῖον, δὲν εἶναι μὲν τοιαύτη, ὥστε νὰ ἀπαιτήσῃ ἀνακριτικήν τινα ἐνέργειαν, ἐν τούτοις, κατὰ τὴν ἰδέαν μου, εἶναι πρᾶξις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐπισύρῃ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς.

§180Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Διὰ ποῖον λόγον;

§181Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους σᾶς εἶπον. Νομίζετε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προσέξῃ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς πράξεως ταύτης; (Φωναὶ εἰρωνικαὶ ἐκ τῆς δεξιᾶς: Βέβαια! βέβαια!). Ἂν δὲν θέλῃ, αὐτὸ εἶναι δικαίωμά της.

§182ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Αὐτὰ ἦσαν ὅλα;!

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἕτερός τις τὸν λόγον;

§184ΗΛ. ΜΠΑΣΔΕΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις, παρακαλῶ.

§185ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Δὲν χρειάζεται.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἕτερός τις τὸν λόγον;

§187Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ παρέλθῃ τὸ ζήτημα, χωρὶς ν’ ἀκούσωμεν τοὐλάχιστον, τί συνέβη ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως.

§188Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἠκούσατε χθές.

§189Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. ... Διότι ἐξ ὅσων ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἀνέπτυξε, προδήλως προκύπτει, ὅτι ἐξαιρετικῶς ἐτελέσθησαν ὅσα ἐτελέσθησαν κατὰ τὴν ἔγκρισιν τῶν ἀναφορῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προσεφέρθησαν νὰ χορηγήσωσι τὸν σανὸν καὶ τὴν κριθὴν εἰς τὴν φρουρὰν τῶν Ἀθηνῶν· ὅσα δὲ προχθὲς ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐπεκαλέσθη πρὸς ἀπόδειξιν, ὅτι συνεμορφώθη πρὸς τὸν νόμον κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς προκειμένης ὑποθέσεως, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐπαρκῆ· διότι ὁ νόμος περὶ δημοσίου λογιστικοῦ ἐν ἄρθρῳ 34 ῥητῶς ὁρίζει, ὅτι ἀπαγορεύεται πᾶσα προμήθεια τοῦ Δημοσίου ἄνευ διαγωνισμοῦ μειοδοτικοῦ. Καὶ ἰσχυρίσθη μὲν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ δὲν ἠρνήθη ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, ὅτι διετάχθη ἡ ἐνέργεια μειοδοτικῆς δημοπρασίας, καὶ ἐγένετο τοιαύτη μειοδοτικὴ δημοπρασία ἅπαξ κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας τοῦ Μαρτίου, ἀλλ’ ἡ μειοδοτικὴ ἐκείνη δημοπρασία εἰς οὐδὲν κατέληξεν ἀποτέλεσμα, διότι οὐδεμία προσφορὰ ἐδόθη. Ἐὰν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐθεώρει, ὅτι ὤφειλε νὰ προβῇ τότε εἰς ἰδιαιτέραν συμφωνίαν μετὰ τὴν ματαίωσιν τῆς δημοπρασίας, χωρὶς νὰ ἐπαναλάβῃ τὴν δημοπρασίαν ἐκ νέου, ἤθελε πράξει τι βεβαίως ἀσύνηθες, ἀλλ’ ἤθελεν εἶσθαι τυπικῶς τοὐλάχιστον ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ νόμου. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὡς προκύπτει ἐκ τῶν ἐγγράφων, δὲν ἔπραξε τοῦτο. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ὠχυρώθη ὄπισθεν τοῦ γεγονότος τῆς ματαιώσεως μιᾶς δημοπρασίας, ἵνα προβῇ εἰς τὴν δι’ ἰδιαιτέρας συμφωνίας παραχώρησιν τῶν προμηθειῶν τούτων εἰς ἰδιώτην, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀναγνωρίσας ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ τελεσθεῖσα μειοδοτικὴ δημοπρασία, προέβη εἰς τὴν διακήρυξιν ἄλλης δημοπρασίας· ἀφ’ ἧς δὲ στιγμῆς προέβη εἰς τὴν διακήρυξιν ἄλλης δημοπρασίας, δὲν εἶχε πλέον τὸ δικαίωμα νὰ ἐπικαλεσθῇ τοὺς λόγους τῆς ἐξαιρέσεως διὰ τὴν ματαίωσιν τῆς προηγουμένης δημοπρασίας, διότι εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναμείνῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς νέας δημοπρασίας. Καὶ τὸ περίεργον, Κύριοι, πρὸ πάντων εἶναι, ὅτι ἡ διαταγὴ τῆς ἐγκρίσεως τῆς ἀναφορᾶς τοῦ μειοδότου Β. Γεωργακοπούλου γίνεται ἀκριβῶς τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν τελεῖται ἡ δημοπρασία, τὴν 26 Ἀπριλίου, — διότι ἐν τῇ διακηρύξει ὁρίζονται τρεῖς ἡμέραι πρὸς ἐνέργειαν τῆς δημοπρασίας, ἡ 25, ἡ 26 καὶ ἡ 27 Ἀπριλίου, ἥτις ἦτο καὶ Κυριακή. — Καὶ ἐνῷ τελεῖται ἡ δημοπρασία, καὶ ἐνῷ εἶναι γνωστὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἢ ὤφειλε τοὐλάχιστον νὰ ἦναι γνωστόν, ὅτι κατὰ τὴν 26 Ἀπριλίου τελεῖται δημοπρασία, ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἀποστέλλει τῇ 26 Ἀπριλίου ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου εἰδοποιεῖται τὸ Φρουραρχεῖον, ὅτι «ἐξασφαλισθείσης τῆς χορηγίας τοῦ σανοῦ, παραγγέλλεσθε νὰ παύσητε τὴν δημοπρασίαν, καὶ νὰ ἐνεργήσητε μόνον τὴν δημοπρασίαν περὶ τῆς κριθῆς». Πῶς εἶναι δυνατόν, καθ’ ὃν χρόνον τελεῖται ἡ δημοπρασία, κατὰ τὴν ἡμέραν ἀκριβῶς, καθ’ ἣν ἐνεργεῖται τὸ δεύτερον ἡ δημοπρασία.

§190Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Λάθος ἔχετε εἰς τὴν χρονολογίαν. Εἰς τὰς 27 ἦτο Κυριακή.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε.

§192Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. .. Καθ’ ἣν ἡμέραν, λέγω, ἀκριβῶς τελεῖται ἡ δημοπρασία, ἤτοι τὴν 26 Ἀπριλίου, διατάσσεται ἡ ἀναστολὴ τῆς ἐκτελέσεως τῆς δημοπρασίας, καὶ χορηγεῖται ἡ προμήθεια τοῦ σανοῦ εἰς πρόσωπον, τὸ ὁποῖον διάκειται, καθ’ ἃ λέγεται, οἰκειότατα πρὸς τὸν κύριον Πρωθυπουργόν.

§193ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καὶ τί πρὸς τοῦτο;

§194Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἠδύνατο νὰ διάκηται φιλικῶς, καὶ ὤφειλε νὰ προτιμηθῇ ὁ φιλικῶς διακείμενος ἐπὶ ἴσοις ὅροις πρὸς πάντας τοὺς ἄλλους. Περὶ τούτου δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία. Ἀλλ’ ἐπὶ ἴσοις ὅροις πρὸς πάντας τοὺς ἄλλους ἔπρεπε νὰ προτιμηθῇ. Δὲν ἔπρεπε δὲ νὰ προτιμηθῇ, παρορωμένου τοῦ νόμου, καὶ τῆς δημοπρασίας ματαιουμένης, καθ’ ὃν χρόνον ἐτελεῖτο αὕτη. Τοῦτο λοιπὸν, κύριε Πρόεδρε, εἶναι τὸ περίεργον, καὶ περὶ τούτου θεωρῶ ὅτι δικαιοῦται ἡ Βουλὴ καὶ ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ ζητήσῃ ἐξηγήσεις παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο, τὸ ὁποῖον καθιστᾷ περίεργον τὴν ἐνέργειαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τῆς προκειμένης πράξεως· διότι ἀνέγνωσα εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως τῆς 17, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἢ τῆς 19 Ἀπριλίου, ὅτι καὶ προκειμένου περὶ τῆς κριθῆς εἶχεν ἐκδοθῆ νέα διακήρυξις τοῦ Φρουραρχείου, καὶ προεκηρύσσετο νέα μειοδοτικὴ δημοπρασία, τελεσθησομένη κατὰ τὴν 1 μέχρι 3 Μαΐου. Καὶ ἐνῷ ἦτο ἐκκρεμὴς ἡ τοιαύτη δημοπρασία, ἐξαποστέλλεται ἔγγραφον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ τοῦ ὁποίου εἰδοποιοῦνται τὰ Σώματα νὰ καταπαύσωσι πᾶσαν ἐνέργειαν δημοπρασίας, διότι ἐξησφαλίσθη καὶ ἡ χορηγία τῆς κριθῆς ἀντὶ λεπτῶν 27¼ κατ’ ὀκᾶν, χορηγηθείσης ταύτης, καθ’ ὃν τρόπον ἐξέθεσεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, εἰς τὸν κ. Κ. Καναβαριώτην. Δὲν εἶναι, Κύριοι, τὸ πρᾶγμα ἀνάξιον προσοχῆς, διότι πάντες ἔχομεν ὑποχρεώσεις πρὸς τοὺς φίλους ἡμῶν, ἀλλ’ αἱ ὑποχρεώσεις αὗται μέχρις ὁρίου πρέπει νὰ ἐκτείνωνται, καὶ πρὸ πάντων πρέπει νὰ μὴ παραβιάζωνται οἱ νόμοι, ἵνα παρασχεθῶσιν ὠφέλειαι πρὸς φίλους, οἵτινες ἠδύναντο, ἐπὶ ἴσοις ὅροις διαγωνιζόμενοι, ν’ ἀναγνωρισθῶσιν αὐτοὶ ὡς οἱ προμηθευταὶ τοῦ σανοῦ καὶ τῆς κριθῆς. Ἀλλὰ καὶ ἄλλο τι δύναταί τις νὰ παρατηρήσῃ ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως. Ἐν τῷ νόμῳ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, ὅστις ἐν ἄρθρῳ 34 περιλαμβάνει τὰς περιπτώσεις, καθ’ ἃς κατ’ ἐξαίρεσιν δύναται ἄνευ δημοπρασίας ὁ Ὑπουργὸς νὰ δώσῃ τὰς προμηθείας εἰς ἰδιώτας, ἀναγράφεται, ὅτι δύναται νὰ γείνῃ ἐξαίρεσις, μόνον «διὰ προμηθείας, μετακομίσεις ἢ ἐργασίας, δι’ ἃς ἢ οὐδεμία ἐγένετο προσφορὰ, ἢ προσεφέρθησαν ἀπαράδεκτοι τιμαί· ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει, ὀφείλει ἡ ἁρμοδία διοικητικὴ ἀρχὴ νὰ μὴ ὑπερβῇ τὸν ὑπ’ αὐτῆς τυχὸν τεθέντα καὶ δημοσιευθέντα ὅρον.» Τίνα σκοπὸν ἔχει ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ; Ἠθέλησεν ὁ νομοθέτης νὰ δεσμεύσῃ τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν, ἥτις πρόκειται νὰ διενεργήσῃ τὰς δημοπρασίας, καὶ ἂν ἐγκρίνῃ ταύτας, νὰ προσδιορίσῃ κατώτερον ὅριον μειοδοσίας, διότι αἱ προμήθειαι τῶν εἰδῶν τοῦ στρατοῦ, ἰδίως τῆς νομῆς τῶν κτηνῶν τοῦ στρατοῦ, δὲν ἔχουσι πάντοτε τὰς αὐτὰς τιμάς. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι αἱ τιμαὶ παραλλάσσουν, ἀναλόγως τῆς εὐφορίας ἢ ἀφορίας τῶν ἐτῶν, ἀναλόγως τῆς ἐπιτυχίας ἢ ἀποτυχίας τῶν προϊόντων, καὶ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ὡρισμένη τιμὴ ἐν τῇ διακηρύξει, ἵνα ᾖ γνωστὸν, μέχρι τίνος ὁρίου δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ὑπερβῇ τὴν τιμὴν ταύτην ὁ Ὑπουργὸς, ὅταν θὰ εὑρεθῇ εἰς τὰς περιπτώσεις τῶν ἐξαιρέσεων, τὰς ὁποίας ἀναγράφει ὁ νόμος. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου οὐδεμία τιμὴ ὡρίσθη· διότι ἀνέγνωσα τὰς διακηρύξεις, καὶ δὲν εἶδον κανὲν κατώτερον ὅριον τιμῆς ἀναγραφόμενον ἐν ταῖς διακηρύξεσιν. Οὕτω δ’ ἐχόντων τῶν πραγμάτων, εἶναι δυνατὸν ἡ ὑπηρεσία τῶν διαφόρων Ὑπουργείων, δικαιολογουμένη ὅτι τοιαῦται εἶναι αἱ τιμαὶ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, νὰ παραδώσῃ εἰς τιμὰς ἀσυμφόρους πρὸς τὸ Δημόσιον τὰς προμηθείας; — καὶ τοιαύτη λέγεται ὅτι εἶναι ἡ τιμὴ ἐπὶ τοῦ προκειμένου τῆς τε κριθῆς καὶ τοῦ σανοῦ, διότι ἡ ἐφετεινὴ ἐσοδεία ὑπῆρξεν εὐτυχεστάτη, καὶ αἱ τιμαὶ εἶναι πολὺ μικραὶ καὶ τοῦ σανοῦ καὶ τῆς κριθῆς. Ταῦτα δὲν νομίζω, Κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ παρέλθωσιν ἀπαρατήρητα, καὶ νὰ μὴ ζητήσῃ ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ἐξηγήσεις παρὰ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν· διότι ἐγὼ οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν ἔχω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις ἄλλως τε διακρίνεται διὰ τὴν μέριμναν, τὴν ὁποίαν δεικνύει ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν ἐγένετο θῦμα πιέσεως, ἵνα, ὀχυρούμενος ὄπισθεν τῶν διατάξεων τῶν ἐξαιρέσεων τοῦ λογιστικοῦ νόμου, χορηγήσῃ τὰς προμηθείας πρὸς ἀνθρώπους, οἵτινες εἶχον συμφέρον νὰ μὴ ὑποβληθῶσιν εἰς μειοδοτικὸν διαγωνισμόν. Διὰ τοῦτο ἐθεώρησα, ὅτι μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ ἔπρεπε νὰ ἀκουσθῇ ἡ φωνὴ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ δὲν ἠδυνάμην νὰ μὴ ὑποβάλω τὴν παρατήρησιν ταύτην, ὅτε εἶδον τοὺς πάντας σιωπῶντας, ὅτε εἶδον μάλιστα, ὅτι, καθ’ ἣν στιγμὴν ἠγέρθη ὁ κ. Βουλευτὴς Τρικκάλων, ἵνα ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, πάντες μιᾷ φωνῇ προσεπάθησαν νὰ ἀποτρέψωσιν αὐτὸν ἀπὸ τοῦ νὰ ὁμιλήσῃ, ἵνα μὴ δοθῇ ἀφορμὴ πρὸς περαιτέρω συζήτησιν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τὸ θέμα, Κύριοι, ἀνάξιον συζητήσεως, καὶ διὰ τοῦτο ἐθεώρησα καθῆκον νὰ λάβω τὸν λόγον, ἵνα προσθέσω εἰς ὅσα ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς εἶπεν ὅ,τι ἀντελήφθην ἐκ τῆς ἐξελίξεως τῆς ὑποθέσεως ταύτης· ὑποθέτω δὲ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ δώσῃ ἐξηγήσεις ἐπ’ αὐτῆς.

§195Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἐκπλήσσομαι, διότι ὁ κ. ἐκ Λεβαδείας Βουλευτὴς ἠρεύνησε μετὰ τοσαύτης ἐπιστασίας καὶ κατώρθωσε νὰ ἀνακαλύψῃ, ὅτι ἡ παραχώρησις τῆς ἐργολαβίας τῆς προμηθείας τοῦ σανοῦ καὶ τῆς κριθῆς διὰ τὴν τροφὴν τῶν κτηνῶν τοῦ στρατοῦ εἶναι πρᾶξις χαριστικὴ, πρᾶξις γενομένη ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ δημοσίου ταμείου. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λεβαδείας ἴσως θεωρεῖ τοῦτο, ὅτι εἶναι πιθανὸν, ὅτι ἡ ἀνθρωπίνη ἀτέλεια ἴσως καθιστᾷ οὐχὶ πιθανὸν, ἀλλὰ καὶ λίαν πιθανὸν τοιοῦτον συμβεβηκός. Ἀλλὰ δὲν πιστεύω ὁ βίος μου νὰ ἔδωκεν ἀφορμὴν μέχρι τοῦδε εἰς τὸν κ. ἐκ Λεβαδείας Βουλευτὴν νὰ ἐλέγξῃ ἐμὲ, ὅτι χαρίζομαι, ζημιῶν τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου (ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ δεξιῶν).

§196ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Κρίνουσιν ἐξ ἰδίων τὰ ἀλλότρια!

§197Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ποία παρανομία, ποία παράβασις νόμου, ποία παράλειψις ἐκπληρώσεως διατυπώσεως ὑπῆρξεν, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ τὸν κ. ἐκ Λεβαδείας Βουλευτὴν νὰ ἀνεύρῃ ἐν τῇ πράξει μου προαίρεσιν χαριστικὴν πρὸς φίλους μου ἢ πρὸς συμπολίτας μου; Ἐγένοντο τρεῖς δημοπρασίαι διὰ τὸν σανὸν καὶ τρεῖς διὰ τὴν κριθήν. Καὶ κρίνετε παρανομίαν, διότι ἐγένετο καὶ τετάρτην φορὰν δημοπρασία διὰ τὴν κριθήν; Καὶ διὰ τὸν σανὸν καὶ διὰ τὴν κριθὴν ὑπῆρξε συμφωνία τῶν συνήθων διαφόρων χορηγητῶν, ἵνα ἐπιβληθῶσιν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ προσδιορίσωσιν αὐτοὶ τὰς τιμάς· συνεννόησις ἐγίνετο πάντων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐμπορεύονται τὰ εἴδη τῆς νομῆς τοῦ στρατοῦ. Καὶ δὲν δεικνύει τοῦτο τὸ παρελθόν; δὲν δεικνύει τοῦτο ἡ κατὰ Σεπτέμβριον τοῦ 1902 γενομένη δημοπρασία, ἡ ὁποία παρεχώρησε τὴν νομὴν τῆς κριθῆς τοῦ στρατοῦ ἀπὸ 1 Σεπτεμβρίου 1902 μέχρι 31 Μαΐου 1903 πρὸς λεπτὰ 29 καὶ ¼ κατ’ ὀκᾶν; Τὴν 31 Μαΐου ἔληγεν ἡ ἐργολαβία αὕτη, ἡ ὁποία ἐγένετο ὑπὸ τῶν προκατόχων. Ἔμενε λοιπὸν καιρὸς νὰ ἐπαναλαμβάνωμεν ἑκάστοτε δημοπρασίας, καὶ νὰ μὴ προβῶμεν εἰς τὴν προμήθειαν τῆς κριθῆς, ἀφοῦ μάλιστα αὐτὸς ὁ κ. Ἀνδρέας Καμπᾶς, προσελθὼν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀπετάθη πρὸς τὸ προσωπικὸν τὸ ἐργαζόμενον ἐν τῷ οἰκείῳ τμήματι, καὶ ἐδήλωσεν, ὅτι προσφέρει διὰ τὴν προμήθειαν τοῦ σανοῦ 17½ λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, δηλώσας συγχρόνως, ὅτι «εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἤθελεν εὑρεθῇ ἄλλος τις, ἵνα προσφέρῃ μικροτέραν τιμὴν, ἔστω καὶ ἓν ἑκατοστὸν τοῦ λεπτοῦ, αὐτὸς παραιτεῖται παντὸς περαιτέρω διαγωνισμοῦ»; Καὶ εὑρισκόμεθα τότε, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς εἰς ποίαν ἡμέραν τοῦ Μαΐου, ἔληγε δὲ κατὰ τὴν 31 Μαΐου ἡ ἐργολαβία τῆς προμηθείας. Εἴπετε ὅτι ἐχαρίσθην εἰς ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους παρεχώρησα τὴν ἐργολαβίαν, ἐνῷ αὐτοὶ μοὶ προσήνεγκον ὑπηρεσίαν, διότι διέρρηξαν τὴν συμφωνίαν, ἡ ὁποία διὰ τοῦ ἀποκλεισμοῦ παρεσκεύαζε νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὸ Δημόσιον τὰς τιμὰς τῶν κερδοσκόπων.

§198Π. ΣΑΚΚΗΣ. Καὶ τὸ νέμεται ἐπὶ εἴκοσιν ἔτη!

§199Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ δημοπρασία ὡσαύτως διὰ τὸν σανὸν ἔληγε τὴν 31 Μαΐου. Ἐπειδὴ δὲ ἡ ἀποτυχία τῶν μειοδοτικῶν δημοπρασιῶν ἀπεδείκνυε τὸν συνασπισμὸν τῶν διαφόρων χορηγητῶν, ἐστράφην πρὸς τὰς ἐπαρχίας· ἀπετάθην εἰς τὴν Κόρινθον, εἰς τὰς Θήβας, εἰς τὸ Μεσολόγγιον, εἰς τὸ Ναύπλιον, εἰς τὸ Ἄργος, εἰς τὴν Χαλκίδα, μετὰ τῆς ἐλπίδος νὰ εὕρω ἐκεῖ σανὸν εὐθηνότερον, ἀφοῦ ἐλέγετο, ὅτι ἡ ἐσοδεία ἦτο εὐτυχής. Ἔκρινα, ὅτι ἐνδεχόμενον ἦτο νὰ εὕρω ἐκεῖ σανὸν εὐθηνότερον, καὶ νὰ προμηθευθῶ αὐτὸν, ἐὰν τὰ ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς ἤθελον εἶσθαι τοσαῦτα, ὥστε νὰ μὴ ἀνέλθῃ ἡ τιμὴ εἰς ποσὸν ὑπέρμετρον, οὕτω δὲ νὰ δυνηθῶ νὰ φέρω οἰκονομίαν τινά. Ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθην νὰ εὕρω τιμὰς συμφερούσας, καὶ μόλις κατώρθωσα νὰ ἀγοράσω 150,000 ὀκάδας σανοῦ ἐν Χαλκίδι. Ἀλλ’ ἡ τιμή, ἐπὶ τῇ ὁποίᾳ ἠγόρασα τὸ ποσὸν τοῦτο, καὶ τὰ ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς κατέστησαν ἀσύμφορον τὴν ἐκεῖθεν προμήθειαν, καίτοι ποσὰ μεγάλα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀγορασθῶσιν ἐκεῖ. Προσεκάλεσα τὰ διάφορα Σώματα τοῦ στρατοῦ νὰ προκηρύξωσιν ἕκαστον δημοπρασίας μειοδοτικὰς διὰ τὴν νομὴν τῶν κτηνῶν του· καὶ ἐγένοντο δημοπρασίαι. Ἀλλὰ τῶν μὲν ἄλλων Σωμάτων αἱ δημοπρασίαι δὲν παρήγαγον ἀποτελέσματα, κατὰ τὴν δημοπρασίαν ὅμως τοῦ Βʹ συντάγματος τοῦ πυροβολικοῦ ἐνεφανίσθη μειοδότης μόνος ὁ κ. Νικόλαος Ρακιντζῆς, προσφέρων 27½ λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν διὰ τὴν κριθὴν διὰ μόνα τὰ κτήνη τοῦ Βʹ συντάγματος, κατὰ τὴν δημοπρασίαν δὲ τοῦ Γʹ συντάγματος τοῦ πυροβολικοῦ παρουσιάσθησαν ὁ κ. Καμπᾶς, προτείνας τιμὴν 30 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν, ὁ κ. Ρακιντζῆς 29 λεπτῶν, ὁ κ. Θεολογίτης 28½, ὁ κ. Ρακιντζῆς 28, ὁ κ. Θεολογίτης 27½, καὶ ἦτο οὗτος ὁ τελευταῖος μειοδότης. Καὶ προσέφερε τὴν τιμὴν ταύτην μόνον διὰ τὸ Γʹ σύνταγμα τοῦ πυροβολικοῦ. Τότε μοὶ εἰσήχθη ἀναφορὰ, διὰ τῆς ὁποίας προσεφέρετο τιμὴ διὰ τὸν σανὸν λεπτῶν 16 καὶ ⅞. Βεβαίως ὤφειλον νὰ σπεύσω νὰ ἐγκρίνω τὴν προσφορὰν, ἀφοῦ ἐδίδετο ἐπὶ προθεσμίᾳ, ἀφοῦ ὁ χρόνος ἦτο προκεχωρηκὼς, ἔπρεπε δὲ νὰ παραχωρηθῇ ἡ προμήθεια ἐν τάχει, ὅπως ἔχῃ καιρὸν ὁ ἐργολάβος νὰ φροντίσῃ, ἵνα εὕρῃ τὸ ἀναγκαιοῦν ποσὸν πρὸς προμήθειαν τῆς νομῆς. Ὁμολογῶ ὅτι κατανοῶ, ὅτι ὑποβάλλω ἐμαυτὸν εἰς ἐξευτελισμὸν, ζητῶν νὰ πείσω τοῦτον ἢ ἐκεῖνον, ὅτι δὲν ἔπραξά τι ἐπὶ ζημίᾳ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, ἢ νὰ ἀποδείξω, ὅτι δὲν ἐχαρίσθην. Ἴσως ἔπρεπε νὰ προτιμήσω νὰ σιωπήσω, καὶ ν’ ἀφήσω τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφασίσῃ ὅ,τι θέλει, οὐδὲ κατεδέχθην ποτὲ νὰ μεριμνήσω, ἵνα πείσω τινὰ περὶ τῆς τιμῆς μου. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ κ. ἐκ Λεβαδείας Βουλευτὴς μετέθεσε τὴν συζήτησιν ἀπὸ τοῦ θέματος, εἰς τὸ ὁποῖον αὕτη εἶχε τεθῆ ὑπὸ ἄλλων, μὲ ἤλεγξε δὲ διὰ παράβασιν νόμου, ἠναγκάσθην νὰ ἐγερθῶ, ἵνα εἴπω ταῦτα. (Εὖγε! εὖγε! καὶ χειροκροτήματα ζωηρὰ ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἕτερος τὸν λόγον; Κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις. Ὁ κύριος Σκληρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§201Γ. ΣΚΛΗΡΟΣ. Ἐλήφθησαν ἐκ Νησίου δύο τηλεγραφήματα, ὅλως διαφορετικὰ τὸ ἓν τοῦ ἑτέρου, ἀποστελλόμενα ἐκεῖθεν πρὸς τοὺς Βουλευτὰς Μεσσήνης καὶ πρὸς ἐφημερίδας Ἀθηναϊκάς. Ἐκ τούτων τὸ μὲν πρῶτον ἔχει οὕτω: «Κάτοικοι τοῦ χωρίου Μαυρομματίου ἀποδοκιμάζομεν ὡς προδότας ἀντιδρῶντας κατὰ μονοπωλίου. Πᾶσαν ἄλλην λύσιν θεωροῦμεν καταστρεπτικήν. Ὑψώσατε φωνήν! Κινηθῆτε! Πόθος μας ναυαγεῖ! Ὑπερίσχυσαν οἱ αἰσχροκερδεῖς! Συγκροτήσατε ἐπιτροπάς· ὁρίσατε ἡμέραν ἀναχωρήσεως Ἀθήνας. Ἡ Ἐπιτροπὴ Μοσχοβασίλης, Πέτρου, Λάκης, Ἀλεβίζος.» Τὸ δὲ ἕτερον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀντίγραφον ἐκ τοῦ αὐτοῦ πρωτοτύπου, φέρει ἐπιπροσθέτως καὶ τὰς λέξεις «ἀποδοκιμάζομεν βουλευτὴν Σκληρόν». Ἰδοὺ αὐτὸ (ἀναγινώσκει): «Κάτοικοι τοῦ χωρίου Μαυρομματίου ἀποδοκιμάζομεν βουλευτὴν Σκληρόν, καταδικάζομεν ὡς προδότας ἀντιδρῶντας κατὰ μονοπωλίου κλπ.» (ὅμοιον τῷ πρώτῳ). Ἐγὼ δὲν γνωρίζω, πῶς εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποδοκιμάζωσιν ἄνθρωπον, ὅστις ἐπάλαισε, παλαίει καὶ θὰ παλαίσῃ ὑπὲρ τοῦ καλοῦ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν, καὶ οὐδὲν ἄλλο ἔπραξεν ἢ νὰ ὑπερασπίσῃ τὸ μονοπώλιον, διότι εἶναι ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου, ἀλλὰ προσεπάθησε νὰ βελτιώσῃ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν...

§202ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ἔχετε ἀνάγκην ν’ ἀπολογηθῆτε.

§203Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μοὶ ἐπιτρέπετε;

§204Γ. ΣΚΛΗΡΟΣ. Παρακαλῶ.

§205Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐζήτησα τὴν ἄδειαν νὰ σᾶς διακόψω, ἵνα σᾶς εἴπω τὴν γνώμην μου, ὡς πρεσβύτερος, ὅτι δὲν συμβιβάζεται μὲ τὴν ἀξιοπρέπειάν σας νὰ ζητῆτε ν’ ἀναιρέσητε ὅσα ἔγραψαν καθ’ ὑμῶν, διότι ἐκπληροῦτε τὸ καθῆκόν σας. Ἐκπληρώσατε εὐσυνειδήτως τὸ καθῆκόν σας, καὶ ἔστε βέβαιος, ὅτι πάντοτε θὰ σᾶς τιμήσωσι.

§206Γ. ΣΚΛΗΡΟΣ. Εὐχαριστῶ. Παρακαλῶ ὅμως τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ, τίς ὑπάλληλος διέπραξε τὴν κακοήθειαν ταύτην, τὴν προσθήκην δηλ. τῶν λέξεων «ἀποδοκιμάζομεν βουλευτὴν Σκληρόν», καὶ νὰ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα· νὰ πληροφορήσῃ δὲ τὴν Βουλὴν περὶ τούτου τὴν προσεχῆ Δευτέραν.

§207Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι τὸ ἓν τῶν τηλεγραφημάτων, τὰ ὁποῖα κατέθηκεν ὁ κ. ἐκ Λευκάδος Βουλευτής, ἐδόθη πρὸς αὐτὸν ὑπ’ ἐμοῦ, διότι εἰς ἐμὲ διεβιβάσθη ἐκ τοῦ τηλεγραφείου Ἀθηνῶν. Σήμερον δ’ ἐξεπλάγην μεγάλως, ἀκούσας παρὰ τοῦ συναδέλφου μου κυρίου Ι. Νικολαΐδου, ὅτι τὸ τηλεγράφημα τὸ ἀπευθυνθὲν πρὸς αὐτὸν ὑπὸ κατοίκων τοῦ χωρίου Μαυρομματίου εἶχεν ὅλως ἀλλοίαν διατύπωσιν, διότι τὸ πρὸς τὸν κ. Νικολαΐδην τηλεγράφημα δὲν περιεῖχε τὴν φράσιν «ἀποδοκιμάζομεν τὸν βουλευτὴν Σκληρόν». Ὁ κ. Νικολαΐδης μὲ ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἐκ περιεργείας δεδικαιολογημένης μετέβη εἰς τὸ τηλεγραφεῖον καὶ ἐζήτησε τὸ πρωτότυπον, καὶ ἰδὼν αὐτό, δὲν ἀνεῦρε τὴν φράσιν ταύτην, ἥτις, ὡς φαίνεται, παρενεβλήθη ὑπὸ τοῦ ὑπαλλήλου τοῦ καταρτίσαντος τὸ ἀντίγραφον ἐν Ἀθήναις. Ἡ πρᾶξις αὕτη, ἡ καταγγελθεῖσα ὑπὸ τοῦ κυρίου Σκληροῦ, προσήκει βεβαίως νὰ ἐφελκύσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις ὀφείλει νὰ ἐξετάσῃ τὸ πρᾶγμα καὶ καθ’ ὅσον ὁ νόμος τῷ παρέχει δικαίωμα νὰ λάβῃ μέτρα κατὰ τοῦ ὑπαλλήλου, ὅστις διέπραξε τὴν πρᾶξιν ταύτην.

§208Ι. ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ. Ἀληθῶς μετέβην εἰς τὸ τηλεγραφεῖον καὶ ἐζήτησα τὸ πρωτότυπον, διότι ἠπόρησα, πῶς ἐν ἑνὶ τῶν τηλεγραφημάτων ἀνεφέρετο ὀνομαστὶ ὁ κ. Σκληρός.

§209ΚΥΡΙΑΚ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τῷ ὄντι μετ’ ἀπορίας ἠκούσαμεν, ὅτι τὸ ἓν τῶν τηλεγραφημάτων ἀνέφερε τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου Σκληροῦ, ἐνῷ τὸ ἕτερον οὐχί. Βεβαίως συμβαίνει τι, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ διατάξωμεν ἀνάκρισιν, μεθ’ ἣν, ἂν ἀποδειχθῇ ἡ πρᾶξις, ὁ διαπράξας αὐτὴν θὰ τιμωρηθῇ αὐστηρῶς. Ἀλλ’ εἴτε περιλαμβάνεται, εἴτε μὴ, τὸ ὄνομα τοῦ κ. Σκληροῦ, ὀφείλομεν νὰ δηλώσωμεν, ὅτι δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ παρακωλύσωμεν τὴν μεταβίβασιν τοιούτων τηλεγραφημάτων, καθὼς δὲν παρακωλύομεν πολλὰ τηλεγραφήματα ἀφορῶντα αὐτοὺς τοὺς Ὑπουργοὺς, παρακωλύομεν δὲ μόνον τὰ τηλεγραφήματα τὰ ἀφορῶντα τὴν δημοσίαν τάξιν.

§210Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ τηλεγράφημα φέρει τὸν ἀριθμὸν τῶν λέξεών του ἐν ἀρχῇ. Ἐὰν ὁ ἀριθμὸς τῶν λέξεων, ὁ ὑπάρχων ἐν τῷ τηλεγραφήματι τῷ ἀναφέροντι τὸν κ. Σκληρὸν ἦναι ἀνώτερος τοῦ ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ τηλεγραφήματος ἀναφερομένου, οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι αἱ λέξεις παρενεβλήθησαν ἐν τῷ τηλεγραφήματι. Ἐὰν δὲ τοιοῦτον γεγονὸς ἐπαληθεύσῃ, νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὀφείλει τάχιστα νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του, τὸ ὁποῖον ἐδήλωσεν ὅτι θὰ ἐκπληρώσῃ. Θὰ ἦναι, Κύριοι, παραδοξότατον, ἐὰν ὑπάλληλος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους ἐν τῷ τηλεγραφείῳ, ὑπὸ οἱανδήποτε ἐπίδρασιν, ἔπραξεν ὅ,τι ἐγένετο ἐν τῷ τηλεγραφήματι, ἐπέρριψε δηλ. ὕβριν κατὰ Βουλευτοῦ, τὴν ὁποίαν ὁ δειλός, ὅστις ἤθελε νὰ τὴν ἐπιρρίψῃ, μὴ ἔχων τὸ θάρρος αὐτὸς οὗτος, εὗρε θῦμα πρόθυμον ἵνα τὴν ἐπιρρίψῃ. Ἐκτὸς ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἡ ἐκ τοῦ πόνου συνταραχὴ τοῦ λαοῦ ἐπέδρασε καὶ ἐπὶ τῶν τηλεγραφικῶν συρμάτων, καὶ κατέστησε καὶ ταῦτα φρενήρη ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως τοῦ μονοπωλίου ἀσυζητητί.

§211ΙΩ. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἐὰν ἐπιμένω νὰ λάβω τὸν λόγον, πράττω τοῦτο, διότι πρόκειται περὶ σπουδαίου πράγματος, περὶ σοβαροῦ γεγονότος, τὸ ὁποῖον, ἂν δὲν ἔχῃ οἰκονομικὰς συνεπείας, ὡς ἔχει τὸ σταφιδικὸν, ὅπερ ἀπασχολεῖ ἡμᾶς ἐπὶ ἡμέρας ἤδη, ἔχει βεβαίως ἠθικὰς συνεπείας, διότι καὶ κατὰ τὸ ῥητὸν τοῦ Εὐαγγελίου «οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνον ζήσεται ἄνθρωπος». Ἀπό τινος χρόνου, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας,—περὶ τῆς ἀκριβείας τῶν ὁποίων δύναμαι νὰ ἔχω πεποίθησιν,—διενεργεῖται ἐν τῇ χώρᾳ ταύτῃ, ἢ, διὰ νὰ ἦμαι μᾶλλον ἀκριβὴς, εἰς τμήματα τῆς χώρας, θρησκευτικὸς προσηλυτισμὸς, ὅστις εἶναι ἀνάγκη νὰ προσελκύσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς, προσηλυτισμὸς παρὰ κληρικῶν καὶ μοναχῶν, πρὸς οὓς παρέχομεν φιλοξενίαν, καθ’ ἣν μάλιστα ἐποχὴν ἡ πατρὶς αὐτῶν, Μεγάλη Δύναμις, ἔδειξε πρὸς αὐτοὺς τὴν θύραν, καὶ δὴ κατὰ τρόπον σκληρὸν, κατὰ τρόπον μὴ συνάδοντα πρὸς τὴν παροιμιώδη εὐγένειαν τῆς χώρας ἐκείνης.

§212ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Τοὺς ἐξώρισε!

§213Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἡμεῖς ἐξ ἐναντίας, ἐν τῇ ἀνεξιθρησκίᾳ ἡμῶν, ἐπετρέψαμεν καὶ ἐπιτρέπομεν εἰς αὐτοὺς τὴν ἐνταῦθα παραμονὴν καὶ ἐγκατάστασιν, καίτοι δὲν ἔχομεν τὴν φήμην τῶν λεπτῶν καὶ εὐγενῶν τρόπων τοῦ φέρεσθαι. Ἀλλὰ πρέπει νὰ μάθωσιν οἱ Κύριοι οὗτοι, ὅτι καὶ ἡ ἀνεξιθρησκία ἔχει τὰ ὅριά της, καὶ ὅταν αὐτοὶ ὑπερβῶσι τὰ ὅρια ταῦτα, δὲν γνωρίζομεν, τί δύναται νὰ συμβῇ. Διότι, ὅσον ἀνεξίθρησκος καὶ ἂν ἦναι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ἔχομεν παραδείγματα, καὶ πρόσφατα μάλιστα, καθ’ ἅ, θιχθέντος τοῦ θρησκευτικοῦ αὐτοῦ αἰσθήματος, προέβη μέχρις ἐσχάτων, καὶ ἐθρηνήσαμεν θύματα. Ὀφείλουσι λοιπὸν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, προκειμένου περὶ ζητήματος δυναμένου νὰ ἔχῃ λυπηρὰς συνεπείας, νὰ ἐπιστήσωσι τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων ἐκκλησιαστικῶν ἀρχῶν καὶ τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων, ὅπως ἀσκῶσιν αὐστηρὰν ἐπίβλεψιν ἐν τοῖς σχολείοις καὶ τοῖς κέντροις ἐκείνοις, ἔνθα εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκῆται ὁ θρησκευτικὸς προσηλυτισμός.

§214Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Καὶ ἐθνικὸς προσηλυτισμός.

§215Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. .. Διότι εἶναι ἄδικον, ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐμπιστευόμεθα τὰ τέκνα ἡμῶν καὶ εἰσάγομεν αὐτὰ εἰς σχολεῖα τοιούτων κληρικῶν πρὸς ἐκμάθησιν ξένων γλωσσῶν, νὰ ὑφιστάμεθα τοιούτους κινδύνους· διότι δυστυχῶς τὰ Ἑλληνικὰ σχολεῖα δὲν παρέχουσι τὰ μέσα ταῦτα πρὸς τελείαν ἐκπαίδευσιν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν ξένων γλωσσῶν...

§216ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Καθηγητὴς τῆς Δογματικῆς ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ ἀποστέλλει τὰ τέκνα του εἰς τὸ σχολεῖον τῶν Δυτικῶν!

§217Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Δὲν εἶναι ἀξιόμεμπτος, πράττων τοῦτο, διότι, ὡς εἶπον, τὰ ἰδικά μας σχολεῖα δυστυχῶς δὲν παρέχουσι τὰ μέσα πρὸς ἐκμάθησιν ξένων γλωσσῶν. Ἀλλ’ ὑποχρεοῦνται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διατηροῦσι σχολεῖα ὑπὸ τὸ κράτος τῶν Ἑλληνικῶν νόμων, νὰ μὴ ἐκμεταλλεύωνται τὴν συνείδησιν νεαρῶν ὑπάρξεων, ὅταν διδάσκωσιν αὐτάς, ὥστε νὰ ὦσιν ἀπηλλαγμένα τὰ τέκνα μας πάσης ἐπιδράσεως θρησκευτικῆς.

§218Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ποῦ γίνεται ὁ προσηλυτισμός;

§219Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἐν Ἀθήναις καὶ εἰς τὰς νήσους τοῦ Αἰγαίου καὶ εἰς ἄλλα μέρη.

§220ΧΡ. ΑΣΙΜΗΣ. Εἰς τὰς νήσους δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον παράδειγμα.

§221ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἐὰν ἔχητε ὡρισμένα γεγονότα, σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ τὰ ἀναφέρητε.

§222Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Μάλιστα, κύριε Ὑπουργέ, ἀμέσως θὰ τὸ πράξω. Εἰς τὰς παρατηρήσεις μου ταύτας, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, μὲ ὤθησε γεγονὸς ὡρισμένον, ἐπεισόδιον σκανδαλῶδες, ἐπεισόδιον, ὅπερ ἐτάραξε τὴν κοινὴν γνώμην οὐχὶ πρὸ πολλοῦ χρόνου, καὶ τὸ ὁποῖον ὠφείλετε νὰ γνωρίζητε, ἂν ὄχι ὡς ἄτομον ἁπλοῦν, τοὐλάχιστον ὡς ἄτομον περιβεβλημένον ὕπατον τῆς Πολιτείας ἀξίωμα. Ὀφείλω δὲ νὰ δηλώσω πρὸς ὑμᾶς, ὅτι, ὁσάκις πρόκηται νὰ προβῶ εἰς καταγγελίαν τινὰ, στηρίζομαι πάντοτε ἐπὶ γεγονότων ἐξηκριβωμένων, καὶ οὐχὶ ἐπὶ φημῶν καὶ ἀοριστολογιῶν. Οὐχὶ πρὸ μακροῦ χρόνου, κύριοι Βουλευταί, ἐξηφανίσθη ἐντεῦθεν νεαρὰ κόρη, ὑπὸ περιστάσεις λίαν δραματικάς, καὶ ἡ ἐξαφάνισις διήρκεσεν ἐπὶ τρία ὁλόκληρα ἔτη. Ὅτε ἡ οἰκογένεια αὐτῆς ἔλαβε γνῶσιν τῆς τοιαύτης ἐξαφανίσεως καὶ ἐζήτησε νὰ μάθῃ, ποῦ εὑρίσκετο τὸ τέκνον αὐτῆς, ἔλαβεν ἐπιστολὴν ὁ ἀτυχὴς πατὴρ ἐκ Παρισίων παρ’ αὐτῆς τῆς κόρης, ἐξ ἧς ἐμάνθανεν, ὅτι εὑρίσκετο ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ. Ἀμέσως ὁ πατὴρ λαμβάνει τὴν εἰς Παρισίους ἄγουσαν... Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ προσέξῃ.

§223ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὁμιλῶ, ἀλλὰ καὶ προσέχω εἰς τοὺς τόσον σπουδαίους λόγους σας.

§224Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, ἂν ἐννοῆτε ἐπὶ τοιούτου σπουδαίου ζητήματος νὰ μὲ εἰρωνευθῆτε, νομίζω ὅτι εὑρίσκεσθε ἐν τῷ ἀδίκῳ, καὶ θ’ ἀναγκασθῶ νὰ σᾶς ὑπομνήσω τὸ ῥητόν: «ὅστις τρέχει κατόπιν τοῦ πνεύματος, συλλαμβάνει...» γνωρίζετε τί συλλαμβάνει.

§225ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Τοὐναντίον ἀποδίδω πολλὴν βαρύτητα εἰς τὰς παρατηρήσεις σας.

§226Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ὁ πατὴρ λοιπὸν τῆς κόρης ἔλαβε τὴν εἰς Παρισίους ἄγουσαν, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ ἡ κόρη δὲν εὑρέθη πλέον· ἐνῷ δ’ ἡτοιμάζετο ν’ ἀναχωρήσῃ, ἔλαβεν ἐπιστολὴν ἐκ Κωνσταντινουπόλεως, ὅτι ἡ κόρη εὑρίσκετο ἐν Κωνσταντινουπόλει. Μεταβαίνει ἐκεῖ ὁ πατὴρ, ἀλλ’ ἡ κόρη εἶχεν ἐξαφανισθῆ καὶ ἐκεῖθεν. Ἔρχεται ἄπελπις εἰς Ἀθήνας καὶ τὴν ἀναζητεῖ, ἀλλ’ οὐδαμοῦ τὴν εὑρίσκει.

§227Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Μήπως ἦτο γεροντοκόρη;

§228Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Παρέρχεται πολὺς χρόνος, καὶ μανθάνει, ὅτι ἡ κόρη του εὑρίσκετο εἴς τινα νῆσον τοῦ Αἰγαίου. Τρέχει καὶ ἐκεῖ, ὅπου ὄντως τὴν ἀνευρίσκει· ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ παρῆλθε τριετία, καθ’ ἣν ἡ κόρη περιεπλανᾶτο ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν. Ζητεῖ τὴν κόρην του, ἀλλὰ τῷ ἀπαντῶσιν, ὅτι αὐτὴ δὲν θέλει νὰ προσέλθῃ εἰς αὐτὸν, διότι εἶχεν ἤδη συμπληρώσει τὸ εἰκοστὸν πρῶτον ἔτος τῆς ἡλικίας της, καὶ ἠδύνατο νὰ ἀρνηθῇ τὴν πατρικὴν ἐξουσίαν...

§229Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἶναι ζήτημα.

§230Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Δὲν εἶναι ζήτημα... Καὶ ἡ κόρη ἔμεινεν ἐν τῇ νήσῳ ἐκείνῃ τοῦ Αἰγαίου, ἐν μοναστηρίῳ. Ὁ ἱεράρχης τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης κατήγγειλε τὸ γεγονὸς εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. Ὥστε ὁ νῦν Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ἀναπληρῶν τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἀδύνατον νὰ μὴ ἔλαβε γνῶσιν τοῦ ἐγγράφου τοῦ ἱεράρχου. Τὸν παρακαλῶ δὲ νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἵνα ἴδωμεν, ποῦ κατέληξεν ἡ ὑπόθεσις, καὶ ποῖα μέτρα ἔλαβεν ἡ ἐξουσία, ὅπως παύσωσιν ἐν τῷ μέλλοντι τοιαῦτα γεγονότα, οἷον ἐκεῖνο, περὶ οὗ ὡμίλησα. Καὶ ἄλλα γεγονότα συνέβησαν κατὰ τὸ διάστημα τῆς τελευταίας τριετίας, ἱκανὰ ἵνα κινήσωσι τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, διότι δύνανται νὰ ἔχωσι συνεπείας σπουδαίας, καθ’ ὧν πρέπει νὰ λάβῃ μέτρα, ἵνα τεθῇ τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν ταύτην, ἣν δὲν δύναμαι ἢ νὰ χαρακτηρίσω ὡς ἔκρυθμον, καὶ ἥτις καιρὸς εἶναι νὰ λήξῃ, ἵνα μὴ εὑρεθῶμεν ἡμέραν τινὰ πρὸ ἐπεισοδίων λυπηρῶν, πρὸ ἐξεγέρσεως, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ καταστείλῃ ἡ ἐξουσία ἢ μεταχειριζομένη τὴν βίαν καὶ πατοῦσα ἐπὶ πτωμάτων.

§231ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Τὸ ζήτημα, ὅπερ ἔφερεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ προαγορεύσας, εἶναι σπουδαιότατον, καὶ ἐπεθύμουν νὰ συζητηθῇ ἀπόψε, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν, προκειμένου νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν περὶ μονοπωλίου τῆς σταφίδος. Πλὴν τοῦ παραδείγματος, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ προλαλήσας, εἶναι πολλὰ ἄλλα, καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου διὰ τὴν ἀνατροφὴν τῶν Ἑλληνοπαίδων θέματος, καὶ διὰ τὰς ἐνεργείας τῶν καθολικῶν καὶ τῶν σχολείων αὐτῶν. Ἂν οὗτοι, ἐκ τῆς Γαλλίας ὡς λύμη ἐκδιωκόμενοι, διασπείρωνται εἰς τὴν Ἀνατολὴν καὶ τὴν Ἑλλάδα, προστατευόμενοι παρὰ τῶν διωκτῶν των, τὸ καθῆκόν των πράττουσιν, ὅπως αὐτοὶ τὸ ἐννοοῦσι, καὶ μάλιστα ἀφοῦ εὑρίσκουσιν ἔδαφος ἐλεύθερον καὶ ἀπροστάτευτον. Καὶ διὰ τοῦτο δέον νὰ ἐξετασθῇ καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν Ἑλλήνων ἐκείνων, οἵτινες, ἐπιλήσμονες τοῦ ἐθνισμοῦ αὑτῶν καὶ τῶν ὑποχρεώσεων αὑτῶν ἀκόμη, παραδίδουσι τὰ τέκνα των εἰς σχολεῖα τοιαῦτα, ἅτινα οὔτε τοὺς νόμους μας σέβονται, οὔτε συμμορφοῦνται πρὸς τὰ παρ’ ἡμῖν διατεταγμένα. Ἐφορευτικαὶ ἐπιτροπαὶ σχολείων καὶ ἐπιθεωρηταὶ ἐκπαιδεύσεως δὲν εἶναι παρ’ αὐτοῖς δεκτοὶ, καὶ ἂν μὴ ὁ κ. Μαυρομιχάλης προσφάτως μόνον εἶχεν ἀναλάβει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, θὰ ἐγνώριζε καὶ ἐξ ἰδίας πείρας, ὅπως προηγούμενοι Ὑπουργοὶ, κατὰ πόσον οἱ ξένοι αὐτοὶ Κύριοι καὶ αἱ καλογραῖαι τῶν καθολικῶν σέβονται τοὺς νόμους τοῦ Κράτους ἢ συμμορφοῦνται πρὸς τὰ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου παραγγελλόμενα. Διὰ τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, ἐπειδὴ ἀπόψε δὲν εἶναι εὔθετος ὁ καιρὸς, ἕνεκα τοῦ φλέγοντος σταφιδικοῦ ζητήματος, παρακαλῶ καὶ συνιστῶ, ὅπως ὁρισθῇ ἐπίτηδες ἡμέρα πρὸς συζήτησιν περὶ τῆς λειτουργίας καὶ τῶν ἐνεργειῶν τῶν ξένων σχολείων.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις αὕτη δύναται νὰ γείνῃ μετὰ τὸ πέρας τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς συμβάσεως περὶ μονοπωλίου τῆς σταφίδος. Ὁ κύριος Κ. Κουμουνδοῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§233Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἤθελον νὰ προκαλέσω καὶ αὖθις τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τῆς διαγωγῆς τοῦ διευθύνοντος τὸ ταχυδρομικὸν γραφεῖον τοῦ δήμου Λεύκτρου, διότι καὶ δευτέραν ἐπιστολὴν ἔπεμψα ἐκεῖ, ἥτις δὲν ἐλήφθη.

§234ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Διέταξα ἀνακρίσεις, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀκόμη καιρὸς νὰ λάβω ἀπάντησιν.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν, ἂν θὰ συνέλθωμεν εἰς συνεδρίασιν τὴν προσεχῆ Δευτέραν, διότι εἶναι ἑορτή.

§236Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι καιρὸς, νομίζω, συχνὰ νὰ ἑορτάζωμεν. Αὔριον εἶναι Κυριακή. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συνεδριάσῃ ἡ Βουλὴ τὴν Δευτέραν.

§237ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐξακολούθησις τῆς πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως περὶ παραχωρήσεως μονοπωλίου τῆς σταφίδος». Ὁ κύριος Σιγάλας ἔχει τὸν λόγον.

§239Ι. ΣΙΓΑΛΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πονηρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§241ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παραιτοῦμαι.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον;

§243ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§244Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θὰ ὁμιλήσω, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ ὥρα εἶναι περασμένη.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§246Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶμαι προπαρεσκευασμένος.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ δὲν εἶσθε προπαρεσκευασμένος, εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν ὁμιλεῖτε.

§248Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ συναινέσῃ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, διότι εἶμαι προδιατεθειμένος νὰ ὁμιλήσω, καθόσον σπουδαῖα συμφέροντα τῆς ἐπαρχίας μου βλάπτονται. Δυνατὸν νὰ ὠφελῶνται αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι, ἀλλ’ ἡ μόνη ἐπαρχία, ἡ ὁποία θέλει αἰσθανθῆ τοῦ μονοπωλίου τὰ δυσάρεστα ἀποτελέσματα, εἶναι ἡ ἐπαρχία τῆς Αἰγιαλείας. Εἶναι γνωστὸν ἐξ ὅλων τῶν συζητήσεων, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ζητήματος τῆς παρακρατήσεως, ποῖα προσόντα, ποῖα φυσικὰ προνόμια ἔχει ἡ ἐπαρχία Αἰγιαλείας, καὶ ὅτι ἡ μόνη, ἡ ὁποία ἔπαθεν ἐκ τῆς παρακρατήσεως, καὶ πρόκειται νὰ πάθῃ καὶ ἐκ τοῦ μονοπωλίου, εἶναι ἡ ἐπαρχία Αἰγιαλείας. Ἴσως ἄλλαι ἐπαρχίαι νὰ ὠφελῶνται, ἴσως νὰ ᾖναι ἐπωφελὲς εἰς αὐτὰς τὸ μονοπώλιον, ἴσως εἶναι ἐπωφελὲς τὸ σύστημα τῆς παρακρατήσεως, ἀλλ’ ἡ ἐπαρχία τῆς Αἰγιαλείας, ἡ ὁποία εἶναι ἡ πρώτη ὡς πρὸς τὴν ποιότητα τῆς σταφίδος, μόνη αὐτὴ ἐβλάβη. Ἔχων ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι ἤθελον ὁμιλήσει ἄλλοι ῥήτορες, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐγγεγραμμένοι, ὡς ὁ κ. Γουναράκης, ὁ κ. Πονηρόπουλος καὶ ἄλλοι πολλοὶ, δὲν ἡτοιμάσθην δεόντως. Ἕνεκα τούτου καὶ διότι καὶ ἡ ὥρα εἶναι περασμένη καὶ ἡ Βουλὴ κουρασμένη καὶ οὐχὶ πλήρης, δὲν νομίζω ὀρθὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοσοῦτον σπουδαίου καὶ σοβαροῦ ζητήματος, προκειμένου τοιοῦτον σύστημα νὰ ἐπικρατήσῃ ἐπὶ τῆς τύχης τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν καὶ ὁλοκλήρου τῆς Πελοποννήσου. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ μὴ σπεύδῃ τοσοῦτον γοργῶς ἐπὶ τοσοῦτον σοβαροῦ ζητήματος.

§249Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Ἔχομεν δέκα ἡμέρας, καθ’ ἃς συζητοῦμεν ἄνευ ἀποτελέσματος.

§250Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δέκα καὶ εἴκοσι πρέπει νὰ συζητήσωμεν, διότι πρόκειται νὰ δεσμευθῶμεν ἐπὶ εἴκοσιν ἔτη, πρόκειται νὰ χάσωμεν τὸ πολυτιμότερον προϊόν μας, νὰ μὴ ἤμεθα ἐλεύθεροι νὰ τὸ διαθέσωμεν· πρόκειται περὶ τῆς περιουσίας ἡμῶν, καὶ πρέπει νὰ σκεφθῶμεν σοβαρῶς. Διότι, Κύριοι, ἕκαστος ὅρος τῆς συμβάσεως εἶναι εἷς κρίκος, ὁ ὁποῖος πρόκειται ν’ ἀποτελέσῃ μίαν ἅλυσιν σιδηρᾶν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ δεσμευθῶμεν ἐπὶ εἴκοσιν ἔτη, καὶ ἀφοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ λύσωμεν τὰς χεῖρας ἀπὸ τοὺς νῦν ἐμπόρους, ἀπὸ τοὺς τοκογλύφους, ἀπὸ τοὺς ὄφεις, ὡς ὀνομάζομεν αὐτοὺς, ἀφοῦ, λέγω, δὲν δυνάμεθα νὰ λύσωμεν τὰς χεῖρας, αἱ ὁποῖαι τώρα εἶναι δεδεμέναι μὲ σχοινία καὶ μὲ σπάγγους, πολὺ περισσότερον, ψηφιζομένης τῆς συμβάσεως, δὲν θὰ λυθῶσιν αὗται ποτὲ, οὔτε θὰ δυνηθῶμεν νὰ διαρρήξωμεν ποτὲ τὰς ἁλύσεις τὰς σιδηρᾶς τοῦ μονοπωλίου. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγνώσατε τὰ τηλεγραφήματα, ἅτινα ἔλαβον.

§252Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐξετάζω τί λαμβάνετε, τηλεγραφήματα ἢ ἐπιστολάς. Ἐξετάζω ποῖον καθῆκον ἔχω νὰ ἐκπληρώσω ἐγὼ, μὴ πτοούμενος ἀπὸ ἀπειλάς. Βεβαίως δὲν εἶμαι καὶ ἐγὼ κατὰ τοῦ μονοπωλίου...

§253Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Εἶσθε κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τῆς συμβάσεως;

§254Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠξεύρω. Κατ’ ἀρχὴν, κατὰ μέσον, κατὰ τέλος. Τί θέλετε νὰ σᾶς δηλώσω, ἐὰν δὲν ἐπέλθωσιν αἱ τροποποιήσεις αἱ ἀναγκαῖαι; Σεῖς, ὅταν παραδεχθῆτε τὴν ἀρχὴν, παραδέχεσθε τὸ ὅλον.

§255Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Ὄχι, Κύριε.

§256Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παραδεχθῶ μονοπώλιον, ὅταν μεταβληθῶσι καὶ τροποποιηθῶσιν οἱ ὅροι. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀρχή. Ἐδῶ εἶναι ἡ σύμβασις. Ἅμα παραδέχεσθε τὴν ἀρχὴν, παραδέχεσθε τὸ ὅλον.

§257Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Ὄχι.

§258Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν ἐπέλθωσιν αἱ τροποποιήσεις αἱ ἀναγκαῖαι καὶ δὲν μεταβληθῇ ἡ σύμβασις κατὰ τοὺς ὅρους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην μεταβολῆς, δὲν δύναμαι νὰ ἦμαι οὔτε κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ αὐτῆς. Λοιπὸν ἔχω νὰ ὁμιλήσω, κύριε Πρόεδρε.

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παναγιωτόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§260Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠρώτησα τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ἂν εἶναι κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τῆς συμβάσεως.

§261Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ἐρωτήσητε.

§262Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Πληροφορίας ἐζήτησα... Ἐν τούτῳ, κύριε Πρόεδρε, συνεφωνήσαμεν ὅλοι οἱ μέχρι τοῦδε ἀγορεύσαντες, ἐκτὸς τοῦ κυρίου Σιγάλα, ἐπροτείναμεν δὲ τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἐθεωρήσαμεν ἀναγκαίας ἐν τῇ συμβάσει. Ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος ἤθελεν εἰπεῖ, ὅτι εἶναι κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τῆς συμβάσεως, ἤθελον τὸν παρακαλέσει νὰ ὑποβάλῃ καὶ αὐτὸς τὰς τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἔχει νὰ ὑποβάλῃ, ὅπως ἡ Κυβέρνησις δυνηθῇ νὰ ἔλθῃ εἰς συνεννόησιν μετὰ τῆς Ἑταιρείας...

§263Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰς ἔχω ἐδῶ. Διὰ τοῦτο ἐζήτησα τὴν ἀναβολὴν, κύριε Πρόεδρε.

§264Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Βλέπετε ὅτι ὁμιλῶ.

§265Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ὡμίλουν, ἀλλὰ μὲ διεκόπτετε.

§266Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ὅπως δὲ, κύριε Πρόεδρε, ἐπιταχύνωμεν τὴν συζήτησιν, δὲν ἐλάβομεν τὸν λόγον, ἀλλὰ κατεθέσαμεν ἐγγράφως τὰς ἰδέας ἡμῶν καὶ τὰς γνώμας, τὰς ὁποίας ἔχομεν ἐπὶ τῆς συμβάσεως. Τοῦτο ἔδωκεν ἀφορμὴν, κύριε Πρόεδρε, εἰς πολλοὺς νὰ παρεξηγήσωσι τοὺς λόγους ἡμῶν, καὶ νὰ ἀναγραφῶσιν εἰς τὸν τύπον, καὶ δὴ ἐν τῷ ἐπισήμῳ ὀργάνῳ τῆς Κυβερνήσεως, ἀνακρίβειαι περὶ τῶν λόγων ἡμῶν καὶ περὶ τῆς ἑρμηνείας τῶν γνωμῶν ἡμῶν. Καὶ ναὶ μὲν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διεκήρυξεν, ὅτι οὐδεμίαν εὐθύνην ἔχει ἐπὶ τούτῳ, τὸ ὄργανον ὅμως αὐτὸ παραμένει καὶ θεωρεῖται ἐπίσημον ὄργανον τοῦ κυβερνῶντος κόμματος. Διὰ τοῦτο διαμαρτύρομαι ἐπὶ ταῖς ἀναγραφείσαις ἀνακριβείαις. Δηλῶ δὲ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶχον καὶ ἔχω τὸ θάρρος τῆς γνώμης μου, καὶ θὰ τὸ ἔχω. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν παροῦσαν σύμβασιν, δηλῶ προσθέτως, ὅτι ἔχω τὸ ἐνδιαφέρον πλειότερον ἀπὸ πολλοὺς ἐνταῦθα, διότι εἶμαι εἷς ἐκ τῶν πρώτων — τολμῶ νὰ εἴπω — σταφιδοπαραγωγῶν, καὶ διότι ἡ τύχη μου ἡ προσωπικὴ συνδέεται ἀναποσπάστως μετὰ τῆς εὐτυχίας τῶν παραγωγῶν· ὅ,τι δὲ εἶπον περὶ διορθώσεως τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, τὸ εἶπον διότι ἡμεῖς κυρίως ἐνδιαφερόμεθα ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου. Ἐνδιαφέρονται ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιδιώκουσι τὴν διόρθωσιν αὐτοῦ, ὅπως τοῦτο δυνηθῇ ἀπροσκόπτως νὰ ψηφισθῇ. Ταῦτα λοιπὸν ἐπιδιώκων καὶ ἐγὼ, ὅπως καὶ πλεῖστοι ἄλλοι ἀξιότιμοι συνάδελφοι, οὐδέποτε ἐπερίμενον, ὅτι ἠθέλομεν παρεξηγηθῆ, καὶ ἰδίως παρὰ τοῦ δημοσιογραφικοῦ ὀργάνου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις ὁ ἴδιος προεκάλεσε — καὶ ἀξιεπαίνως, κατὰ τὴν γνώμην μου, — τοὺς Βουλευτὰς νὰ ἐξενέγκωσι τὰς ἑαυτῶν γνώμας, ὅπως σχηματίσῃ πεποίθησιν.

§267Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ σεῖς, διακόψαντές με καὶ μὴ ἀφίνοντές με νὰ ὁμιλήσω, ἐκφράζετε τὸ ἐναντίον.

§268Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Δὲν ἐνοήσατε τὴν ἔννοιαν τῶν λόγων μου.

§269Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἐνόησα πολὺ καλά.

§270Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Λοιπὸν, κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις ἔληξε, κατὰ τὴν ἐμὴν δὲ γνώμην, ἤδη ἄρχεται τὸ στάδιον, καθ’ ὃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μέλλει νὰ διαπραγματευθῇ ἐπὶ τῶν γενομένων παρατηρήσεων μετὰ τῆς Ἑταιρείας. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσῃ πᾶσα περαιτέρω ἐργασία τῆς Βουλῆς, ἵνα δοθῇ καιρὸς εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ διαπραγματευθῇ καὶ ὑποβάλῃ τὸ πόρισμα τῶν διαπραγματεύσεων εἰς τὴν Βουλήν. Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῶμεν εἰς ἐπιψήφισιν τῆς συμβάσεως εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, διότι ἡμεῖς φρονοῦμεν, ὅτι, ἂν ἡ σύμβασις δὲν τύχῃ τῶν τροποποιήσεων, ἃς διετύπωσαν ἐγγράφως πλεῖστοι τῶν κυρίων συναδέλφων, θὰ εὑρεθῶμεν εἰς δίλημμα, ἂν πρέπει νὰ δώσωμεν ψῆφον ὑπὲρ τῆς συμβάσεως· οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίσωμεν σύμβασιν, ὥς τινες γνωμοδοτοῦσιν, ἥτις πρόκειται νὰ ὑποστῇ τροποποιήσεις, ἄνευ τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ συμφέρουσα εἰς τὴν χώραν. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω νὰ διακοπῇ ἡ περαιτέρω ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου συζήτησις, ἕως ὅτου διαπραγματευθῇ ἐπὶ τῶν τροποποιήσεων ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§271Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ ἡ σύμβασις μετὰ προσοχῆς, καὶ μετ’ ἐπιμελείας νὰ ἐξονυχισθῇ, πολλὰ δὲ μένουσιν ἀσαφῆ ἐν αὐτῇ, καὶ ἄλλα μὴ καλῶς ἐκπεφρασμένα, διὰ τοῦτο ἐζήτησα νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγὼ ἐπὶ μερῶν τινων, τὰ ὁποῖα χρήζουσι βελτιώσεως. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν εἶμαι προπαρεσκευασμένος, καὶ ἐπειδὴ συνήθως κατ’ αὐτὴν τὴν ὥραν λύεται ἡ συνεδρίασις, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως διὰ τὴν Δευτέραν. Δὲν πιστεύω, ἀφοῦ ὅλοι ἔλαβον τὸν λόγον, νὰ τὸν ἀφαιρέσητε ἀπὸ ἐμέ.

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε εἰς τὴν πρότασιν ἀναβολῆς;

§273Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν σκοπεῖ νὰ μεταβάλῃ τὴν γνώμην, ἣν ἐξεδήλωσα κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν συζητήσεων ἐπὶ τῆς συμβάσεως. Ἡ γνώμη δὲ αὕτη εἶναι, ἀφοῦ ἐγένοντο πολλαὶ ἀγορεύσεις, νὰ παύσωσιν αἱ συζητήσεις, καὶ νὰ προβάλωσιν οἵ τε ἀγορεύσαντες καὶ οἱ μὴ ἀγορεύσαντες ὅσας ἔχουσι παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς συμβάσεως, ὅπως δυνηθῶ νὰ ἀνακοινώσω τὰς παρατηρήσεις ταύτας πρὸς τὴν Ἑταιρείαν, καὶ συνεννοούμενος μετ’ αὐτῆς μάθω, ἂν ἀποδέχεται πάσας, ἤ τινας ἐξ αὐτῶν, καὶ ποίας, ἀνακοινώσω δὲ τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν. Συνεπείᾳ τῆς γνώμης ταύτης ἔλαβον χθὲς τὸ ἑσπέρας πολλὰ ἔντυπα, ἅτινα ἀποτελοῦσι κείμενον πενταπλάσιον τῆς συμβάσεως, τὰ ἔντυπα δὲ ταῦτα περιλαμβάνουσι τὰς γνώμας, ἃς οἱ μέχρι τῆς ὥρας ταύτης ἀγορεύσαντες ἀνέπτυξαν πρὸς τὴν Βουλήν. Δὲν γνωρίζω, ἂν πλὴν τῶν γνωμῶν αὐτῶν ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι· ἀλλ’ ἐπειδή, ἐὰν ἔλθω εἰς συνεννόησιν μετὰ τῆς Ἑταιρείας, πρέπει συγχρόνως νὰ διαπραγματευθῶ περὶ ὅλων τούτων, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν καθ’ ἑκάστην νέαν ἡμέραν νὰ κομίζω πρὸς τὴν Ἑταιρείαν νέας προτάσεις, παρεκάλεσα διὰ τοῦτο τὸ Προεδρεῖον, ὅσαι γνῶμαι ὑπάρχουσι, νὰ μοὶ ἀνακοινωθῶσιν, ὅπως ἀπὸ αὔριον προβῶ εἰς συνεννόησιν μετὰ τῆς Ἑταιρείας. Τούτου τεθέντος, δὲν πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν τίποτε, ἀλλὰ θέλομεν περιμείνει μέχρις ἀπαντήσεως τῆς Ἑταιρείας.

§274Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Βεβαίως εἶναι πολλὰ τὰ προταθέντα, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὅλα ἐξ ἐκείνων, διὰ τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαία ἡ συναίνεσις τῆς Ἑταιρείας· διότι ἀφορῶσι διατυπώσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐντελῶς ξέναι διὰ τὴν Ἑταιρείαν. Ἐγὼ δὲν ἀνέγνωσα πάσας τὰς τυπωθείσας προτάσεις, ἀλλ’ ἐπειδὴ κακῶς διατυποῦται τὸ ζήτημα τῆς διαιτησίας, ὑποβάλλω τοῦτο εἰς διατύπωσιν, ἣν νομίζω πρόσφορον, ὅπως μᾶς ἀπομακρύνῃ τῶν ἰδεῶν καὶ τῶν ἀντιρρήσεων, τῶν διατυπωθεισῶν κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως. Ἔπειτα ὑποβάλλω πρότασιν διὰ τὸν πολλαπλασιασμὸν τῶν ἀποθηκῶν.

§275ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Διετυπώθη τοιαύτη.

§276Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐπίσης ἐσκόπουν νὰ ὑποβάλω πρότασιν διὰ τὸν σταφιδόκαρπον τῶν Ἰονίων νήσων, ὅτι δίκαιον θὰ ἦναι νὰ πληρώνηται ἡ τιμὴ αὐτοῦ, ἡ ἀναγραφομένη ἐν τῇ συμβάσει, ἐπὶ ἀγγλικῶν λιτρῶν.

§277Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Διετυπώθη καὶ τοιαύτη πρότασις.

§278Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Βουλευτά, νομίζω ὅτι εἶναι ἀπώλεια χρόνου τὸ γιγνόμενον. Προβάλετε καὶ ὑμεῖς τὰς γνώμας σας, καὶ ἂν αὗται δὲν προὐτάθησαν παρ’ ἄλλων, θέλουσι ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν, ἐὰν δὲ προὐτάθησαν καὶ παρ’ ἄλλων, τότε αἱ διάφοροι αὗται γνῶμαι θέλουσι συμπληρώσει ἀλλήλας.

§279Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μάλιστα.

§280Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε αἱ προτάσεις πρέπει νὰ ὑποβληθῶσι μέχρις ἑσπέρας;

§281Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ τάξω προθεσμίαν, ὅπως κηρύξω ἐκπροθέσμους τοὺς πέραν ταύτης προβαλόντας προτάσεις. Ἐπεθύμουν ὅμως νὰ συγκεντρωθῶσιν αἱ γνῶμαι τὸ ταχύτερον, ὅπως δυνηθῶ νὰ προβῶ εἰς συνεννόησιν μετὰ τῆς Ἑταιρείας, διότι πᾶσα ἀπώλεια χρόνου εἶναι ζημία.

§282Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω νὰ ὑποβάλω σπουδαίας παρατηρήσεις, ἀλλὰ δὲν εἶμαι παρεσκευασμένος.

§283ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὰς γράφετε καὶ τὰς δίδετε αὔριον.

§284Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ δασμὸς π. χ. ἐν Ἀγγλίᾳ δὲν εἶναι κατὰ τόννον 2 λίρας τοῖς ἑκατὸν, ἀλλὰ 2¼. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον 27 λέγει, ὅτι ἡ Ἑταιρεία δὲν δύναται νὰ πωλῇ μέχρι τόσων πεννῶν τὴν ἀγγλικὴν λίτραν, ὅπου δὲν εἶναι ὁ ὁρισμὸς ἄνω τῶν 2%, ἐν Ἀγγλίᾳ δὲ εἶναι 2¼.

§285Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Δὲν εἶναι 2¼;

§286Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω καὶ ἄλλας παρατηρήσεις, ἃς θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ὑποβάλω μεθαύριον.

§287Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀγαπητὲ φίλε, νομίζω ὅτι τὸ λάθος εἶναι ὑμέτερον, διότι κατὰ τὰς 8 ἡμέρας εἴχετε καιρὸν νὰ προβάλητε τὰς παρατηρήσεις σας, τώρα ὅμως δύνασθε νὰ γράψητε ταύτας.

§288Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠρυόμην παρατηρήσεις, καθ’ ὅσον ἀνεπτύσσοντο συζητήσεις.

§289Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Σεῖς ἔχετε προτάσεις;

§290Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς ἔχομεν περισσότερον συμφέρον, διότι ἡμεῖς θὰ ὑποστῶμεν ζημίας.

§291Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἔπρεπε τότε νὰ ἔχητε ἤδη ὑποβάλει τὰς προτάσεις σας.

§292ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς ἐνόησα, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς δὲν ὑπάρχει διαφωνία, ἀλλ’ ἐπὶ τῶν καθέκαστα.

§293Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἡ γνώμη ἡ ἐκφρασθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἶναι ἐκείνη, ἣν ἔδει νὰ δεχθῇ ἡ Βουλή. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι θεωρεῖ ὅτι ἡ συζήτησις ἐξηντλήθη πλέον, ὅτι ὑπεβλήθησαν συστάσεις, ὅπως ὅροι τινὲς τῆς συμβάσεως τροποποιηθῶσιν, ὅτι θὰ διέλθῃ πάσας τὰς ὑποβληθείσας παρατηρήσεις καὶ συστάσεις, καὶ θὰ προβῇ εἰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Ἑταιρείας, ὅπως μάθῃ, ποῖαι τῶν προτάσεων τούτων εἶναι δυνατὸν νὰ γείνωσι δεκταὶ καὶ ποῖαι ὄχι, καὶ ποῖαι ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει, ὅτι δὲ μετὰ τὰς διαπραγματεύσεις ταύτας θέλει ἐπαναφέρει τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἡ Βουλὴ θέλει ἐκφράσει γνώμην. Ἑπομένως, κατὰ τὴν κρίσιν μου, οὐδὲν ἄλλο ἔχει νὰ πράξῃ ἡ Βουλὴ ἢ νὰ κηρύξῃ τὴν στιγμὴν ταύτην περατωμένην τὴν συζήτησιν, ἀφίνουσα εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ προβῇ εἰς διαπραγματεύσεις, μετὰ τὸ πέρας τῶν ὁποίων ἡ Βουλὴ θέλει πάλιν συζητήσει.

§294Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρό τινων ἡμερῶν ὡμίλησα ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν λεπτομερειῶν, καὶ κατέδειξα πολλὰς κατ’ ἐμὲ ἀτελείας, ἃς ἐνέχει ἡ σύμβασις, αἱ ὁποῖαι χρῄζουσι βελτιώσεως, συμφώνως πρὸς τὰ ἐκτεθέντα παρ’ ἐμοῦ. Τῶν παρατηρήσεων ἐκείνων συνέταξα ἔγγραφον περίληψιν, ἣν κατέθηκα εἰς τὸ Προεδρεῖον· ἐκ παραδρομῆς ὅμως παρελείφθη μία τῶν προτάσεων, ἀφορῶσα εἰς μίαν τῶν κυρίων ἀτελειῶν τῆς συμβάσεως, ἥτις δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Ἡ παράλειψις ἀφορᾷ εἰς τὴν πρότασίν μου, ὅπως ὁ κανονισμὸς τῶν ἐργασιῶν τῆς ἱδρυθησομένης Ἑταιρείας, ἥτις θὰ διαχειρισθῇ τὸ μονοπώλιον τῆς σταφίδος, ὑποβάλληται εἰς τὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι θεωρῶ ἀπαραίτητον νὰ ἐγκρίνῃ ἡ Κυβέρνησις τὸν κανονισμὸν, ὁ ὁποῖος θίγει ὕψιστα συμφέροντα τῶν παραγωγῶν. Ἐλπίζω δὲ, ὅτι τὴν παρατήρησίν μου ταύτην θέλει διατηρήσει ἐν τῇ μνήμῃ του ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§295Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε τὴν πρότασιν ταύτην, ἢ καὶ ἄλλας, ἂν ἔχητε, ἐγγράφως.

§296Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§297Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ θίξω τίποτε, ἐὰν δὲν μοὶ παραδώσητε τροπολογίας ἐγγράφους. Παρακαλῶ δὲ τὸ Προεδρεῖον νὰ μοὶ παραδώσῃ ὅλας τὰς τροπολογίας μέχρι τῆς ἑσπέρας τῆς αὔριον, ἵνα ἔχω αὐτὰς τὴν Δευτέραν.

§298Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εὔχομαι ἵνα ἐν τῇ συμβάσει γείνωσι παραδεκταὶ ἐκεῖναι αἱ τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτρέψωσιν εἰς τοὺς κηρυχθέντας ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου νὰ δώσωσι τὴν ψῆφον αὐτῶν ὑπὲρ τῆς συμβάσεως.

§299Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι πάντες αὐτοὶ οἱ λόγοι εἶναι περιττοί. Θέλομεν ἀνακοινώσει εἰς τὴν Ἑταιρείαν τὰς γνώμας αἱ ὁποῖαι προετάθησαν ἐν τῇ Βουλῇ, θέλομεν ἀκούσει τὰς γνώμας αὐτῆς, θέλομεν ἀνακοινώσει ταύτας εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι κυρία ν’ ἀποφασίσῃ.

§300Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἐγὼ ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι, ἂν δὲν γείνωσι δεκταὶ αἱ τροπολογίαι, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς συμβάσεως.

§301ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως. Ἡ Βουλὴ ἐπιθυμεῖ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§302ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων). Ὄχι, ὄχι.

§303Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Θέλομεν προβῆ εἰς ψηφοφορίαν, ὅταν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τ’ ἀποτελέσματα τῶν διαπραγματεύσεων.

§304Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγένετο μέχρι τοῦδε, εἶναι, ὅτι ἐπερατώθη ἡ συζήτησις τῆς πρώτης ἀναγνώσεως τῆς συμβάσεως. Δὲν δύναταί τις πλέον νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως.

§305Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω, ὅταν θὰ ὑποβάλητε τὸ ἀποτέλεσμα τῶν νέων διαπραγματεύσεων εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὑποβάλητε τροποποιήσεις, ἂν ἐπιτύχητε τροποποιήσεις ὅρων τινῶν, δὲν θὰ γείνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν;

§306Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως.

§307Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἄρα θὰ ἤμεθα πάντοτε εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν.

§308Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τῶν προταθησομένων τροπολογιῶν, ὄχι πλέον τοῦ κειμένου, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὑπ’ ὄψει.

§309Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Βεβαίως.

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω δύο εἰδῶν συζητήσεις κατ’ ἀρχὴν ἐπὶ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου· γνωρίζω συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, συζήτησιν ἐπὶ τῶν καθέκαστα. Ἐκηρύχθη περατωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς· ἀναγκαίως θέλομεν προβῆ ἢ σήμερον ἢ τὴν Δευτέραν εἰς ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§311Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, κύριε Πρόεδρε, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πρόκειται περὶ συμβάσεως, ἀποδοχὴ δὲ ἀρχῆς συμβάσεως ἄνευ συμβάσεως εἶναι ἀδύνατον νὰ γείνῃ. Σήμερον δὲν ἔχομεν σύμβασιν, διότι ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις νὰ διαπραγματευθῇ, ὅπως τροποποιηθῶσι τὰ ἄρθρα τῆς συμβάσεως, — σημειώσατε δὲ, ὅτι αἱ προταθεῖσαι τροπολογίαι ἀφορῶσιν εἰς τὰ σπουδαιότατα τῆς συμβάσεως ταύτης, — δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἀρχῆς πρὶν ἢ γνωρίσῃ ἡ Βουλὴ, ποίαν σύμβασιν ἔχει ὑπ’ ὄψει. Ὑποθέσατε, ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις δὲν καταλήγουσιν εἰς συμπεράσματα, εὐνοϊκὰ, ὅτι ἡ Ἑταιρεία ἀπορρίπτει πάσας τὰς ὑποβληθείσας τροποποιήσεις, ἤ τινας τῶν σπουδαιοτέρων. Δύναταί τις νὰ εἴπῃ, πρὶν γνωσθῇ, ποῖαι εἶναι αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο δεκταὶ, ποῖαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἀπορρίπτονται, ὅτι δύναται ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφανθῇ; Βεβαίως ὄχι, ἀφοῦ δὲν ἔχομεν κείμενον συμβάσεως. Ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς σχετίζεται πάντοτε πρὸς τὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ὑπ’ ὄψει. Σήμερον δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψει σύμβασιν. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται, εἶναι ἡ διακοπὴ τῆς συζητήσεως μέχρι τῆς ὑποβολῆς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῶν ἀποτελεσμάτων ἐπὶ τῶν διαπραγματεύσεων τούτων. Ὅταν μάθωμεν ποῖα εἶναι τ’ ἀποτελέσματα, τότε ἡ Βουλὴ θέλει σκεφθῆ, μὲ σύμβασιν πλέον ἀνὰ χεῖρας, ἂν δέχεται ἢ ὄχι. Ἕνεκα τούτου εἶναι ἀδύνατον νὰ γείνῃ ψηφοφορία, διότι θὰ θέσητε εἰς τὴν δυσάρεστον ἀνάγκην ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θεωροῦσιν ἀναγκαίας τὰς τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἔφεραν, νὰ δώσωσι ψῆφον ὑπὲρ ἢ κατὰ τῆς συμβάσεως, χωρὶς νὰ γνωρίζωσιν, ἂν αἱ τροποποιήσεις αὐτῶν θὰ γείνωσιν ἢ μὴ δεκταί.

§312ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν πρότασιν, ὅπως τὴν διατυπώνετε, τὴν θεωρῶ ἐντελῶς λογικήν· ἀλλὰ πρὸ ὀλίγου ἐζητήσατε νὰ κηρυχθῇ περατωμένη ἡ συζήτησις. Ἀφοῦ δ’ ἐκηρύχθη περατωμένη, τώρα ζητεῖτε νέαν συζήτησιν!

§313Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ συζήτησις ἐκηρύχθη περατωμένη· ὁ κ. Πρόεδρος ἐκήρυξε περατωμένην τὴν συζήτησιν τῆς πρώτης ἀναγνώσεως τοῦ κειμένου τῆς συμβάσεως καὶ τοῦ νομοσχεδίου· αὐτὸ εἶναι γεγονός, δὲν δύναται δὲ νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ τις. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξέθηκεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας, εἶναι ἡ φυσικὴ συνέπεια τῶν γενομένων. Ὅτε συνεζητήθη ἡ σύμβασις ἐν τῇ Βουλῇ, πολλοὶ τῶν Βουλευτῶν ἐπρότειναν γνώμας καὶ τροποποιήσεις, καὶ ἀπεφασίσθη, ὅτι ἡ μόνη ὁδὸς, ἣν ἔπρεπε νὰ βαδίσωμεν, ἦτο νὰ συλλέξωμεν πάσας ταύτας τὰς γνώμας, νὰ προβῶμεν δὲ εἰς διαπραγματεύσεις πρὸς τὴν Ἑταιρείαν, ἵνα πείσωμεν αὐτὴν ν’ ἀποδεχθῇ αὐτὰς, ἢ δηλώσῃ ὅτι δὲν τὰς δέχεται. Ἐπειδὴ δὲν γνωρίζομεν, τί θέλει πράξει ἡ Ἑταιρεία, ἀφοῦ ἐκηρύχθη περατωμένη ἡ συζήτησις, διακόπτομεν τὴν συζήτησιν, ἵνα περιμείνωμεν τ’ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα θέλει φέρει ἡ συνεννόησις, καὶ ὅταν γνωσθῶσι τ’ ἀποτελέσματα εἰς τὴν Βουλὴν, τότε θέλει γείνῃ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων, καὶ ψηφοφορία ἑπομένως ἐπ’ αὐτῶν. Ἀλλ’ ἀπὸ σήμερον δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν πλέον ἐπὶ τῆς συμβάσεως.

§314ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 1 καὶ 45′ μετὰ τὸ μεσονύκτιον).