1903.02.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 23

τῆς 2 Φεβρουαρίου 1903.

(Κυριακή).

(Προεδρεύοντος τοῦ προσωρινοῦ Προέδρου κ. Ε. Τσαρλαμπᾶ).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 11 π. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας. Ὁ κ. Στάϊκος ἔχει τὸν λόγον.

§2Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Χθὲς, κύριοι Βουλευταὶ, ἀγορεύων εἶπον, ὅτι λυποῦμαι, διότι εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας, καὶ πολὺ φυσικὸν ἦτο νὰ παρεξηγηθῶ ἴσως παρά τινων Βουλευτῶν, ὅτι ἔχω ἐνδιαφέρον περὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης, διότι κατάγομαι ἐκ τοῦ αὐτοῦ νομοῦ. Ἐπεθύμουν νὰ λάβω τὸν λόγον εἰς ἄλλην ἐκλογὴν, ἥτις νὰ ἦναι πολὺ μακρὰν τοῦ νομοῦ, ἐξ οὗ κατάγομαι, καὶ τότε βεβαίως δὲν ἤθελεν ὑπάρξει ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία, ὅτι ἐξ ἀγαθοῦ συνειδότος ἔλαβον τὸν λόγον, ὅπως πείσω τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας εἶναι νομιμωτάτη. Ἐπεκαλέσθην τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς Αʹ Συνόδου τῆς ΙΔʹ Περιόδου, διότι κατὰ τὴν Σύνοδον ἐκείνην εἶχον ὑποβληθῆ ἐνστάσεις κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Εὐρυτανίας, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τότε ἐπιτυχόντα καὶ νῦν βουλευτὴν κ. Ἀλεξανδρόπουλον. Τοῦτο ἔπραξα πρωτίστως, διότι ἐνόμισα καθῆκον νὰ ἀποδείξω ποίαν γνώμην εἶχεν ὁ ἐξ Εὐρυτανίας βουλευτὴς κ. Ἀλεξανδρόπουλος τότε, καὶ ποίαν γνώμην ἔχει σήμερον καὶ ποίαν ψῆφον θέλει δώσει ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας, τῆς ὁποίας τὴν ἀκύρωσιν ζητεῖ, ὡς πρὸς τὸν κύριον Κατσᾶνον. Ἐπίσης νομίζω, ὅτι καθῆκον παντὸς ἀντιπροσώπου τοῦ ἔθνους εἶναι νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως ἐκείνης, ἵνα ἴδῃ ποίαν γνώμην ἐξήνεγκον τότε διάφορα μέλη τοῦ Κοινοβουλίου, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπάρχουσι καί τινα παρόντα. Διὰ τῆς ἀγορεύσεώς μου ταύτης δὲν ἐπιθυμῶ ποσῶς νὰ προκαταλάβω κανένα τῶν κυρίων Βουλευτῶν, ἀλλ’ ἔχω καθῆκον νὰ ἀποδείξω τὸ νόμιμον τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἀφοῦ σχηματισθῇ πεποίθησις, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη εἶναι νόμιμος, ἡ ψῆφος ἑκάστου τῶν κ.κ. Βουλευτῶν βεβαίως εἶναι ἐλευθέρα νὰ δοθῇ εἴτε ὑπὲρ τοῦ ἀκύρου, εἴτε ὑπὲρ τοῦ ἐγκύρου αὐτῆς. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ παρατείνω ἐπὶ πολὺ τὴν ἀγόρευσίν μου, διότι τοῦτο ἀφορᾷ ἐμὲ τὸν ἀγορεύοντα· ἂν δέ τινες ἠθέλησαν νὰ εἴπωσιν, ὅτι ὁ σκοπὸς, διὰ τὸν ὁποῖον ἀνῆλθον τὸ ἱερὸν τοῦτο βῆμα, ἦτο νὰ κωλυσιεργήσω, ἔχω πεποίθησιν, ὅτι σήμερον θὰ μεταβάλωσι τὴν σκέψιν ταύτην. Πέπεισμαι λοιπὸν, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι θέλετε πεισθῆ, οὐχὶ βεβαίως διὰ τῶν ἀποδείξεων,—διότι ἐγὼ δὲν εἶμαι ὁ ἁρμόδιος νὰ παρουσιάσω τὰς ἀποδείξεις, ἀλλ’ οἱ ἀμέσως ἐνδιαφερόμενοι ὀφείλουν νὰ ἀποδείξωσι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς· καθῆκον ἔχω μᾶλλον νὰ ἀναπτύξω μὲ τὴν ἐμὴν λογικὴν καὶ μὲ τὴν ἐμὴν κρίσιν τοιαῦτα ἐπιχειρήματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηριζόμενος, ἀποφαίνομαι ἀδιστάκτως, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη εἶναι νομιμωτάτη. Βάσις τῆς νομιμότητος ἢ μὴ ἑκάστης ἐκλογῆς, γνωρίζετε πάντες, ὅτι εἶναι τὰ πρακτικὰ ἑκάστου ἐκλογικοῦ τμήματος. Βεβαίως πᾶς τις δύναται νὰ λέγῃ, ὅτι τὰ πρακτικὰ δὲν συνετάγησαν καλῶς, πᾶς τις δύναται νὰ λέγῃ, ὅτι καὶ μετὰ τὴν σύνταξιν τῶν πρακτικῶν ἔχει τὸ δικαίωμα πᾶς τις, εἴτε ἐκλογεὺς εἴτε μὴ, νὰ ὑποβάλῃ ἐνστάσεις. Τοῦτο οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ. Ἀλλὰ τοῦτο — ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω — δὲν εἶναι οὔτε εὐχάριστον, οὔτε λογικὸν, διότι ἐκεῖνοι, οἵτινες ἔχουσι νομίμους λόγους νὰ ὑποβάλωσιν ἐνστάσεις κατὰ τοῦ κύρους ἑκάστης ἐκλογῆς, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὑποβάλλωσι ταύτας ἐγκαίρως, καὶ μετὰ τὸ πέρας ἑκάστης ἐν τῷ ἐκλογικῷ τμήματι ψηφοφορίας, ἰδίως δὲ ὅταν πρόκηται περὶ ζητημάτων τοιούτων, οἷα ἔχομεν σήμερον ἐν τῇ προκειμένῃ ἐκλογῇ. Ὑπάρχουσιν ἐνστάσεις, τὰς ὁποίας δύναται νὰ ὑποβάλῃ τις καὶ βραδύτερον, ἀλλὰ βεβαίως αὗται δὲν εἶναι τῆς αὐτῆς φύσεως. Εἴχομεν ἐν τῷ ἐκλογικῷ τμήματι τοῦ δήμου Παμφίας τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, εἴχομεν κατὰ τὸ διάστημα τῆς ψηφοφορίας τὸν δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον, κατὰ τὸν χρόνον δὲ τῆς διαλογῆς καὶ τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Οἱ δύο οὗτοι ἀντιπρόσωποι διορίζονται ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον διὰ νὰ μὴ ἐπιτρέψωσι καμμίαν παρανομίαν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας καὶ κατὰ τὴν ὥραν τῆς διαλογῆς. Δὲν θέλω ποσῶς νὰ ἐξετάσω, ἂν ὁ ἀριθμὸς ἐκεῖνος τῶν ψήφων, εἴτε εἴκοσιν εἴτε τριάκοντα ἦσαν, εἴτε ἀποθαμένων ἦσαν εἴτε μὴ ἐγγεγραμμένων ἐν τῷ καταλόγῳ, εἴτε ὅ,τι δήποτε θέλετε, καὶ δὲν τὸ λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν, ἀλλὰ παραδέχομαι, ὅτι εἷς ἀριθμὸς ἐκλογέων, εἴτε τριάκοντα εἴτε τεσσαράκοντα, ἐψηφοφόρησαν καὶ δὲν ἐνεγράφησαν εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας. Εἶναι ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα, ἂν ἐψήφισαν εἴκοσιν ἄτομα καὶ δὲν ἐνεγράφησαν εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας, ὅπως εἶναι ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα, ἂν ἐψήφισαν ἄτομα, τῶν ὁποίων διαφέρουσι τὰ ὀνοματεπώνυμα. Ποῖον εἶναι τὸ καθῆκον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς; Δὲν ἐξετάζω ποσῶς, ἂν οἱ ἐνιστάμενοι εἶχον καθῆκον τότε νὰ εἴπωσιν, ὅτι ὁ τάδε δὲν εἶναι ἐκλογεύς. Τοῦτο πρὸς στιγμὴν τὸ παραλείπω. Ἀλλὰ ποῖον ἦτο τὸ καθῆκον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἐὰν παραδεχθῶμεν ὅτι εὑρίσκοντο ψῆφοι πλέον τῶν ὅσων ἦσαν ἐγγεγραμμένοι ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας; Νὰ ἀφαιρέσῃ τὰς ψήφους ταύτας ἐξ ὅλων τῶν καλπῶν, καὶ τοιουτοτρόπως τὸ ἀποτέλεσμα δὲν ἤθελε μεταβληθῆ. Ἐὰν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ δὲν ἔπραττε τοῦτο, βεβαίως τὸ Δικαστήριον, τὸ ὁποῖον ἀνεκήρυξε τοὺς ὑποψηφίους, ἤθελεν ἀφαιρέσει πάλιν αὐτάς· ἐὰν δὲ καὶ τὸ Δικαστήριον δὲν ἔπραττε τοῦτο, τότε εἴχομεν καθῆκον ἡμεῖς νὰ ἐξετάσωμεν, ἂν ἐπέρχεται μεταβολὴ ἐκ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν ψήφων τούτων, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ἀφαιρέσωμεν αὐτάς· ἤδη ὅμως θὰ εἴπωμεν, ὅτι, εἴτε ἀφαιρεθῶσιν εἴτε μὴ, οὐδεμία μεταβολὴ ἐπέρχεται εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, καὶ συνεπῶς ἡ ἐκλογὴ εἶναι νομιμωτάτη. Τώρα ἐρχόμεθα νὰ ἐξετάσωμεν, ὅτι ἐψηφοφόρησαν εἴκοσι πρόσωπα, ὅτι τὰ πρόσωπα ταῦτα δὲν εἶναι γνωστόν, Κύριοι, ὑπὲρ τίνος ἐψήφισαν. Τίς δύναται νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι ἐψήφισαν ὑπὲρ τοῦ κ. Κατσάνου ἢ ὑπὲρ τοῦ κ. Νικολίτσα; Οὐδεὶς, ὑποθέτω. Ὅταν δὲ δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι οἱ ἐκλογεῖς ἐκεῖνοι ἐψηφοφόρησαν εἴτε ὑπὲρ τοῦ κ. Κατσάνου εἴτε ὑπὲρ τοῦ κ. Νικολίτσα, δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ἄλλο τι ἢ ὅτι αἱ ψῆφοι αὗται εἶναι ψῆφοι ἄχρηστοι, ψῆφοι μὴ ὑπάρχουσαι, ψῆφοι ὡς νὰ μὴ ἦσαν ἐγγεγραμμέναι ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας. Ἐγὼ, κύριοι Βουλευταὶ, τὴν γνώμην μου ἐκφέρω. Βεβαίως ὑμεῖς δύνασθε νὰ ἔχητε οἵαν γνώμην θέλετε. Ἀλλ’ αὐτὴ εἶναι ἡ ἐμὴ γνώμη. Δὲν θέλω δὲ νὰ ἐπικαλεσθῶ βεβαίως καὶ γνώμας ἄλλων, διότι καὶ ὑμεῖς οἱ ἴδιοι, τολμῶ νὰ εἴπω, δὲν ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σεβασθῆτε τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν ἕτερα μέλη τοῦ Κοινοβουλίου· ἐναντίον τῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν ἔχουσι, δύνασθε νὰ ψηφίσητε. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι, ὅταν οἱ ψηφοφόροι οὗτοι δὲν ἦναι γνωστὸν ὑπὲρ τίνος ἐψήφισαν, τὸ δίκαιον, τὸ νόμιμον, τὸ λογικὸν εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι εἶναι τοιοῦτοι, ὡς ἐὰν ἦσαν ἐγγεγραμμένοι ἐπὶ πλέον εἰς τὸν κατάλογον τῆς ψηφοφορίας. Ἐὰν θέλητε νὰ παραδεχθῶμεν πρὸς στιγμήν, ὅτι αἱ ψῆφοι αὗται ἐψήφισαν τὸν ἐκ Τριχωνίας βουλευτὴν κ. Κατσάνον καὶ δὲν ἐψήφισαν τὸν ὑποψήφιον κ. Νικολίτσαν, τότε ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἐκφέρω καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην, ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ φέρωμεν εἰς τὸ Κοινοβούλιον τὸν κ. Νικολίτσαν, εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀποδιωκομένου κ. Κατσάνου, καὶ νὰ μὴ ὑποβάλωμεν τὴν ἐπαρχίαν Τριχωνίας εἰς νέους ἀγῶνας, ἀγῶνας, οἵτινες, σᾶς βεβαιῶ, θὰ ἔχωσι σοβαρὰς συνεπείας. Ἀναλογισθῆτε, ὅτι κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς τῆς 17 Νοεμβρίου καὶ πτώματα ἔπεσαν ἐν τῇ πλατείᾳ τοῦ Ἀγρινίου, καὶ μόνον ἡ μεγάλη δύναμις τοῦ ἀποσταλέντος στρατοῦ κατώρθωσε νὰ κατευνάσῃ τὰ ἐξηρεθισμένα πνεύματα καὶ ἡ μεγάλη σύνεσις καὶ περίσκεψις τοῦ ἀποσταλέντος ὡς ἐπόπτου τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως ἀντισυνταγματάρχου τοῦ πεζικοῦ κ. Γιαννάρου. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι θὰ ὑπέχωμεν μεγάλην ἠθικὴν εὐθύνην, ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἀκυρώσωμεν διὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον λόγον τοιαύτην ἐκλογήν. Βεβαιωθῆτε, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι ἡ γνώμη μου αὕτη δὲν ἀπορρέει ἐκ συμφέροντος ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἑτέρου, ἀλλ’ ἀπορρέει ἐκ τῆς πεποιθήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχω περὶ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας καὶ τῆς ἀνάγκης νὰ ἀναιρέσωμεν τὰς διαδόσεις καὶ ὁμολογίας πολλῶν κ. Βουλευτῶν, ἀνηκόντων εἰς τὴν πτέρυγα ταύτην, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη θὰ ἀκυρωθῇ ὅπως δήποτε. Καὶ μάλιστα σήμερον ἐν τῇ δημοσιογραφίᾳ ἐγράφη, ὅτι «ἀνεβλήθη ἡ καρατόμησις τοῦ βουλευτοῦ Κατσάνου ἐπὶ 24 ὥρας»· ἔχω μάλιστα καὶ τὸ ὄνομα τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, τοῦ μεταδώσαντος τὴν φράσιν ταύτην, καὶ ἂν κακῶς τὸ ὄνομά του ἐγράφη, ἂς δώσῃ λόγον ὁ δημοσιογράφος. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὕτη ἀνάγεται εἰς ὑψηλοτέραν περιωπήν· νομίζω ὅτι μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀγάπη, ἡ εἰλικρίνεια, ἡ ἀξιοπρέπεια καὶ ὁ σεβαστὸς πρὸς ἕνα ἕκαστον, καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον οὔτε εἰς ἐμὲ τὸν μικρότερον ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, σεβόμενον τὰς ἀρχὰς τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ κόμματός μου, οὔτε εἰς τὸν μικρότερον τῆς ἑτέρας πτέρυγος, σεβόμενον τὰς ἀρχὰς τοῦ ἀρχηγοῦ του, νὰ ἐξέρχηται εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ νὰ ὁμιλῇ τοσοῦτον ἀπροσέκτως δι’ ἀντιπρόσωπον τοῦ ἔθνους.

§3Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν ἀξίζει νὰ λέγωνται αὐτὰ εἰς τὴν Βουλήν.

§4Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Διὰ σᾶς ἴσως δὲν ἀξίζει, ἐγὼ ὅμως νομίζω, ὅτι ταῦτα ἀφορῶσι πάντας ἡμᾶς, καὶ ὑποθέτω ὅτι τὴν αὐτὴν γνώμην ἔχει καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος βεβαίως δὲν θὰ ηὐχαριστεῖτο, ἐὰν ἤκουε Βουλευτὴν ἐκφραζόμενον κατὰ τοιοῦτον τρόπον κατὰ συναδέλφου του. Ἐγὼ δὲν ἐξετάζω σήμερον, τί γράφουσιν οἱ ρέπορτερ τῶν ἐφημερίδων· ἐγὼ ἤκουσα ὁ ἴδιος ἐκ στόματος κ. Βουλευτοῦ τὰς λέξεις ταύτας.

§5Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ αὐτῶν τῶν λέξεων ὁ κ. Βουλευτὴς ἠθέλησε νὰ ἐκφράσῃ τὴν πεποίθησιν, ὅτι θ’ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή.

§6Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἐὰν λοιπὸν παραδέχεσθε, ὅτι ἐξεδόθη ἀπόφασις νὰ γείνῃ ἡ καρατόμησις τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας, βεβαίως ἡ ἀπόφασις αὕτη εἶναι ἀπόφασις ἐνίων ἴσως Βουλευτῶν· καὶ ἐπειδὴ βεβαίως διὰ τοιαύτην ἀπόφασιν δὲν δυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν Βασιλικὴν χάριτα, διότι ἡ Βασιλικὴ χάρις ἀπονέμεται εἰς τοὺς καταδικαζομένους ὑπὸ τῶν Δικαστηρίων, νομίζω ὅτι μᾶς ἐπιβάλλεται νὰ ζητήσωμεν αὐτὴν ἀπὸ τοὺς Βουλευτὰς ἐκείνους, ὅπως σώσωμεν τὴν κεφαλὴν τοῦ μέλλοντος νὰ καρατομηθῇ ἀξιοτίμου συναδέλφου μας. Ἐγὼ, κύριοι Βουλευταὶ, εἶμαι πολὺ μικρὸς, — ὄχι βεβαίως κατὰ τὴν ἡλικίαν, ἀλλὰ κατὰ τὴν δύναμιν, — ἐπιθυμῶ ὅμως, ὅσον τὸ δυνατὸν, νὰ ὑπάρξῃ ἐν τῷ μέλλοντι ἡ συναίσθησις τῆς ὀφειλομένης ἀξιοπρεπείας μεταξὺ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ὥστε νὰ μὴ δίδωμεν τὸ δικαίωμα νὰ λέγωνται ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ λέγωνται δι’ ἀντιπροσώπους τοῦ ἔθνους. Ἐὰν θελήσητε νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ἦτο προγεγραμμένη ἡ ἐκλογὴ αὕτη, ὅτι ἀπεφασίσθη ἡ ἀκύρωσις αὐτῆς, νομίζω ὅτι ἡ τοιαύτη ἀπόφασις εἶχεν ἐκδοθῆ πρὶν ἢ πεισθῇ βεβαίως ἕκαστος τῶν κ. Βουλευτῶν, ἂν ἡ ἐκλογὴ εἶναι νόμιμος ἢ μή. Ἡ ψῆφος τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους νομίζω, ὅτι ἔχει πολὺ σπουδαίαν σημασίαν· ἀλλὰ δυστυχῶς ἡμεῖς δὲν δίδομεν τόσον σοβαρὰν σημασίαν εἰς ταύτην, ὡς δὲν δίδουσι καὶ οἱ ἐκλογεῖς μας εἰς τὴν ψῆφόν των, καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους παρατηρεῖται τὸ ἑξῆς· ἕκαστος ἐκλογεὺς, ἐνῷ πρόκειται νὰ ἐκλεχθῇ εἷς Βουλευτὴς ἢ δήμαρχος, ψηφίζει τρεῖς ἢ τέσσαρας ὑποψηφίους, καὶ ἑπομένως ἡ ψῆφός του δὲν ἔχει ἀξίαν. Σήμερον ὅμως ἡ ἀξία τῆς ψήφου τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἔθνους ἔχει σοβαρὰν σημασίαν, καὶ ἔχομεν πρόσφατον παράδειγμα, κύριοι Βουλευταὶ, τὴν ἰσοψηφίαν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Αἰγιαλείας· διότι, ἂν εἷς ἔτι τῶν κ. κ. Βουλευτῶν ἔδιδε ψῆφον ἐπικυρωτικὴν, θὰ εἴχομεν μεταβολὴν τοῦ ἀποτελέσματος. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους νομίζω, Κύριοι, ὅτι καὶ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης ἡ ψῆφος ἡμῶν πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν σημασίαν ἐκείνην, καὶ νὰ μὴ δίδωμεν προσοχὴν οὔτε εἰς ὑποχρεώσεις, οὔτε εἰς φιλίας, οὔτε εἰς πολιτικὰς σχέσεις· πρέπει νὰ ἐκπληρώσωμεν μετὰ θρησκευτικῆς εὐλαβείας τὴν ἐντολὴν, τὴν ὁποίαν παρὰ τοῦ λαοῦ τῆς ἐπαρχίας ἡμῶν ἐλάβομεν, ὀφείλομεν νὰ σεβασθῶμεν τὸν ὅρκον, τὸν ὁποῖον ὠμόσαμεν ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου τούτου· διότι ἄλλως μὴ περιμένετε, κύριοι Βουλευταὶ, ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους νὰ ἐκτελῶσι τὸ καθῆκόν των, μὴ περιμένετε ἀπὸ κανένα νὰ ἔχῃ συνείδησιν τῶν πράξεών του, ἀφοῦ ἡμεῖς δίδομεν τοιοῦτον παράδειγμα. Συνεπῶς φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ πᾶσα ἐπιρροὴ τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων, πρέπει ἡ ψῆφος ἑκάστου Βουλευτοῦ νὰ μείνῃ ἐλευθέρα, ἀπορρέουσα ἐκ τῆς συνειδήσεως ἑνὸς ἑκάστου· οὐδέποτε δὲ πιστεύω, ὅτι ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κόμματός μου ἠδύνατο νὰ εἴπῃ, ὅτι πρέπει νὰ καταψηφίσω ταύτην ἢ ἐκείνην τὴν ἐκλογήν· ἀλλὰ καὶ ἂν μοὶ τὸ ἔλεγε, βεβαίως δὲν θὰ ἠκολούθουν τὴν ἐντολήν του, καὶ διὰ τοῦτο δὲν δύναμαι νὰ πιστεύσω, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἦτο προγεγραμμένη, καὶ ἵνα πεισθῶ, ὅτι ἡ προγραφὴ αὕτη δὲν ἦτο προαποφασισμένη, καὶ ἵνα μὴ ἐπιτρέπηται πρός τινας τῶν κ. Βουλευτῶν νὰ λέγωσιν εἰς τὰ δημόσια μέρη, ὅτι ἀπεφασίσθη ἡ καρατόμησις τοῦ ἐκ Τριχωνίας βουλευτοῦ κ. Κατσάνου, παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ εἴπῃ, ὅτι οἱ Βουλευταὶ ἐκεῖνοι κακῶς διέδοσαν τοιαύτας φράσεις, καὶ ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς Τριχωνίας, οὐδένα πολιτικὸν ἢ προσωπικὸν χαρακτῆρα φέρει. Βεβαίως, ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μοὶ δώσῃ τὴν τιμὴν ταύτην, ἡ ὁποία φρονῶ ὅτι θὰ ἔχῃ σπουδαίαν ἐπιρροὴν ἐπὶ τοῦ Κοινοβουλίου, διότι θὰ μείνωσιν ἐλεύθεροι οἱ κύριοι Βουλευταὶ νὰ ψηφίσωσιν ὅπως θέλωσι, δηλῶ ὅτι θὰ κατέλθω ἀμέσως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, διότι τότε θὰ ἦναι περιττὸν νὰ κουράζω ἐπὶ πλέον τὴν Βουλήν.

§7ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄλλως;

§8ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐὰν δὲν γείνῃ αὐτὸ;

§9Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἐὰν ἡ δήλωσις αὕτη δὲν γείνῃ, — ὅπερ καὶ φοβοῦμαι,—τότε ἓν μόνον καθῆκον ἔχω, νὰ ἀναπτύξω ἔτι περισσότερον τὰ ζητήματα, διὰ τῶν ὁποίων ἐλπίζω, ὅτι θὰ πείσω, ἂν ὄχι ὅλους, βεβαίως τοὺς πλείονας τῶν κυρίων Βουλευτῶν, τῶν ἐχόντων τὴν ἀπόφασιν νὰ καρατομήσωσι τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Τριχωνίας, καὶ νὰ καταστήσω γνωστὸν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας, μετὰ τὴν ἀπόδειξιν ταύτην, μετὰ τὰς γνώμας τὰς ὁποίας εἶχον ἐκφέρει σπουδαῖα μέλη τοῦ Κοινοβουλίου, δὲν δύναται νὰ ὀνομασθῇ ἄκυρος, διότι εἶναι νομιμωτάτη, ἀλλὰ δύναται νὰ ὀνομασθῇ, τοὐλάχιστον παρ’ ἐμοῦ, ἀποπομπὴ τοῦ βουλευτοῦ Τριχωνίας κ. Κατσάνου ἀπὸ τοῦ Κοινοβουλίου! Καὶ ἂν παραδεχθῶμεν τοῦτο, βεβαίως δὲν πρέπει νὰ ἐπανακληφθῇ ἡ ἐκλογὴ αὕτη, δὲν πρέπει νὰ κληθῇ ἐκ νέου εἰς ἐκλογικὸν ἀγῶνα ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Κατσάνος, διότι, δεδομένου ὅτι ἔχομεν νομιμωτάτην ἐκλογὴν καὶ ἀποδιώκομεν τοῦ Κοινοβουλίου τὸν Βουλευτὴν Τριχωνίας, καὶ δευτέρα ἂν γείνῃ ἐκλογὴ, θὰ τὸν ἀποδιώξωμεν καὶ ἐκ δευτέρου. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ γνώμη αὕτη τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Εὐρυτανίας βουλευτοῦ κ. Ἀλεξανδροπούλου θὰ ἦναι βεβαίως ἀντίθετος πρὸς τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν εἶχεν, ὅτε ὁ κύριος οὗτος εὑρίσκετο εἰς τὴν κατηγορίαν, εἰς ἣν εὑρίσκεται σήμερον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τριχωνίας Βουλευτής. Καὶ βεβαίως ἡ ψῆφος αὐτοῦ θὰ ἦναι ἀκυρωτικὴ, καὶ θὰ αἰσθανθῇ μεγίστην εὐχαρίστησιν, ἥτις θὰ ἦναι γλυκυτέρα ἀπὸ τὴν πικρίαν, τὴν ὁποίαν ἔπιεν ὡς Βουλευτὴς Εὐρυτανίας, ὅτε ἠκυρώθη ἡ ἐκλογή του, ὅπερ ἀποδεικνύει ἡ ἐν τῇ Βουλῇ ἀγόρευσίς του, ἧς τὸ σπουδαιότερον μέρος ἀνεγνώσθη κατὰ τὴν χθεσινὴν ἀγόρευσίν μου. Ἔλεγεν ὁ κ. Ἀλεξανδρόπουλος, ὁ ὁποῖος ἐπιμένει εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ταύτης, καὶ ὅστις ἤδη δὲν ἀναλογίζεται τοὺς ἀγῶνας τῆς ἐπαρχίας, διότι δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἑτέρου (ἀναγινώσκει): «Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ φαντασθῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους θὰ ἀκούσητε παρ’ ἐμοῦ καὶ τῶν ὑποβαλλομένων ἐνστάσεων κατὰ τοῦ κύρους τοιαύτης νομιμωτάτης ἐκλογῆς, θὰ ἀποφανθῇ ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἀκυρωτέα. Ἀλλὰ θὰ παραδεχθῶ μόνον, ὅτι, ἂν ἀπεφασίσθη ἡ ἀκύρωσις τοιαύτης ἐκλογῆς ἐκ τῶν προτέρων, τότε καὶ θ’ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ, διότι εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἡ πλειονοψηφία, ἀνήκουσα εἰς τὴν πτέρυγα ἐκείνην, δύναται νὰ ἀκυρώνῃ καὶ νὰ ἐπικυρώνῃ τὰς ἐκλογὰς, κατὰ τὴν ἑαυτῆς θέλησιν καὶ τὰς ἀποφάσεις τοῦ ἀρχηγοῦ αὐτῆς.» Καὶ εἶτα θὰ εἴπῃ βεβαίως, ὅτι ἡ ἐκλογὴ Τριχωνίας ἠκυρώθη, διότι ὑπῆρχον σοβαροὶ λόγοι, ἐπιβάλλοντες τὴν ἀκύρωσιν ταύτης! Ὁμολογῶ, ὅτι διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους εἶχεν ἀκυρωθῆ καὶ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Εὐρυτανίας κατὰ τὸ 1895 διὰ τὸν κ. Ἀλεξανδρόπουλον· ἀλλὰ διότι ἐγένετο τότε ἓν ἀδίκημα εἰς τὸν κ. Ἀλεξανδρόπουλον,—καὶ ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ὁ καὶ νῦν ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως—πρέπει νὰ γείνῃ καὶ δεύτερον ἀδίκημα, ἀφοῦ καὶ ὁ ἴδιος ἐνθυμεῖται τὴν πικρίαν, τὴν ὁποίαν ὑφίστατο, διότι ἠκυρώθη ἡ ἐκλογή του, ὡς ἔλεγε πολλάκις; καὶ ἀπορῶ, πῶς σήμερον συνετάχθη μὲ τὴν γνώμην ταύτην...

§10Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλετε νὰ κερδίσητε μίαν ψῆφον!

§11Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Δὲν ἔχω ἀνάγκην τῆς ψήφου σας· σεῖς ἔχετε ἀνάγκην τῆς ἐμῆς.

§12Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν προσεβλήθη ἡ ἐκλογὴ τοῦ κυρίου Ἀλεξανδροπούλου, οὐδὲ σᾶς παρεκάλεσε διὰ καμμίαν ἄλλην ἐκλογήν.

§13ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Κύριε Στάϊκε, μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς ἐρωτήσω κἄτι τι;

§14Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ὁρίστε.

§15ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Μᾶς εἴπετε ὅτι κἄποιος Ὑπουργός...

§16Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Δὲν εἶναι τῆς παρούσης ὥρας. Θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά του. Ἐγώ, Κύριοι, σᾶς εἶπον, ὅτι ἀνέλαβον τὸν ἀγῶνα τοῦτον μετὰ λύπης, καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω. Δὲν ἐνόμιζον, οὐδὲ νομίζω, ὅτι, ἂν ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας ἀκυρωθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς, θὰ δώσωσιν ἀκυρωτικὴν ψῆφον καὶ τὰ μέλη τοῦ Κοινοβουλίου ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τότε ἔδοσαν ἐπικυρωτικὴν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἀλεξανδροπούλου, — ἥτις προσεβάλλετο διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους, — ὁ ὁποῖος ἐγένετο Βουλευτὴς διὰ δύο καὶ μόνων ψήφων. Ἐπιπροστίθημι δὲ τὰ ἑξῆς—καὶ δὲν θέλω νὰ φέρω τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς ἐκείνης, διότι δὲν ὑπάρχει λόγος, — ὅτι οἱ ἐνιστάμενοι κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τότε τοῦ ἐξ Εὐρυτανίας βουλευτοῦ κ. Ἀλεξανδροπούλου παρουσίασαν ἀντίγραφον ἀποφάσεων, δυνάμει τῶν ὁποίων ἦσαν ἐστερημένοι τῶν πολιτικῶν των δικαιωμάτων ἐκεῖνοι, οἵτινες εἶχον ψηφίσει· εἶχον δηλαδὴ ἀποδείξεις σχεδόν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἦτο ἄκυρος· καὶ περὶ τούτου ἠγέρθη μέγας πάταγος ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ μεταξὺ τῶν βουλευτῶν Εὐρυτανίας κ. κ. Ἀλεξανδροπούλου καὶ Χατζοπούλου καὶ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ἄρτης κ. Καραπάνου καὶ ἄλλων Βουλευτῶν. Νομίζω λοιπόν, Κύριοι, ὅτι ἀφοῦ μέλη τοῦ Κοινοβουλίου, κατόπιν τοιούτων ἀποδείξεων, κατόπιν ἐπισήμων ἐγγράφων, δι’ ὧν ἐβεβαιώθη ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐκείνη ἦτο ἄκυρος, ἔδοσαν ψῆφον ἐπικυρωτικὴν, διότι ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν των, ὅτι τοιαῦτα λάθη πάντοτε γίνονται, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ὑπεύθυνοι βεβαίως οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους, νομίζω, ὅτι ἤδη εἶναι ἔτι μᾶλλον ἐπιβεβλημένον νὰ δώσωσι ψῆφον ἐπικυρωτικὴν, ὅταν ἔχωμεν ἀποδείξεις τὰς ἐναντίας, καὶ ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι νομιμωτάτη. Βεβαίως δὲν ἐπιθυμῶ νὰ δώσωσι ψῆφον χάριν ἐμοῦ, οὐδὲ μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ ζητήσω τοῦτο· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται. Ἐγὼ δὲ τοὐλάχιστον σᾶς βεβαιῶ, ὅτι, ἂν δώσω σήμερον ψῆφον ἐπικυρωτικὴν διὰ τιαύτην ἐκλογὴν, οὐδέποτε θὰ δώσω ψῆφον ἀκυρωτικὴν δι’ ἐκλογὴν ὁμοίας φύσεως. Ἰδοὺ ὁ διάλογος μεταξὺ τῶν βουλευτῶν Εὐρυτανίας κ. κ. Ἀλεξανδροπούλου καὶ Χατζοπούλου. — Παραλείπω πολλά. Λέγει ὁ κ. Χατζόπουλος (ἀναγινώσκει): «Κύριοι, αὐτὴ ἡ ἐξέτασις, ἡ ὁποία εἰς πολλὰς ἄλλας περιστάσεις, εἰς πολὺ διαφορετικὰ θέματα, τίνες ἀληθῶς ὑπὲρ τίνων ἆρά γε ἐψηφοφόρησαν, δύναται νὰ ἔχῃ χώραν, δὲν ἐπιτρέπεται ποτὲ, ὅταν ἔχητε βεβαιωμένον, ὅτι ἐψηφοφόρησαν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίσωσιν.» Ἄρα ἦτο βεβαιωμένον ἐκ τῶν ἐπισήμων ἐγγράφων, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν, δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίσουν. Ὁ κ. Ἀλεξανδρόπουλος ἐρωτᾷ: «Ἅμα ἀφαιρέσητε ὅλας τὰς ψήφους, ἀλλοιοῦται τὸ ἀποτέλεσμα;» Ἀπαντᾷ ὁ κ. Χατζόπουλος: «Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγω, ἐπαναλαμβάνετε κατ’ ἄλλον τρόπον· διότι, εἴτε ἐψήφισαν ὑπὲρ ὅλων, εἴτε κατεψήφισαν ὅλων, δὲν ἀλλοιοῦται βεβαίως τὸ ἀποτέλεσμα· ἀλλὰ τίς γνωρίζει, ὅτι ὑπερεψήφισαν ἢ κατεψήφισαν ὅλων; Ἀλεξανδρόπουλος. Ἐγὼ δέχομαι, ὅτι ὑπερεψήφισαν ὅλων. Ἀφαιρέσατε τὰς ψήφους ταύτας ἀπὸ ὅλας τὰς κάλπας· ἀλλοιοῦται τὸ ἀποτέλεσμα; Δ. Χατζόπουλος. Ὑποθέτετε, ὅτι εἴτε ἐψήφισαν ὑπὲρ ὅλων, εἴτε κατά, καὶ ζητεῖτε νὰ τὰς ἀφαιρέσωμεν· διότι, ἂν τὰς ἀφαιρέσωμεν... Κ. Καραπᾶνος. Ἐὰν καλῶς ἀντελήφθην τοῦ κ. Ἀλεξανδροπούλου, ὁ κ. Ἀλεξανδρόπουλος ἀμφισβητεῖ, ὅτι οἱ ψηφίσαντες εἶναι ξένοι, ὑποστηρίζων, ὅτι εἶναι πρόσωπα ἐγγεγραμμένα ἐν τῷ καταλόγῳ.» Ὁ κύριος Καραπᾶνος τότε ἦτο τῆς γνώμης, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ διὰ τὸν κ. Ἀλεξανδρόπουλον.

§17Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διάφορος περίστασις.

§18Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Τοὐναντίον μάλιστα.

§19Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ γνώμη σας.

§20Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Βεβαίως τὴν γνώμην μου ἑρμηνεύω. Ὁ κύριος Καραπᾶνος, πολὺ φυσικὸν ν’ ἀμφισβητῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀμφισβητεῖ καὶ ὁ κ. Ἀλεξανδρόπουλος· διότι εἶχον μίαν καὶ τὴν αὐτὴν γνώμην περὶ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλ’ οἱ ἐνιστάμενοι εἶχον παρουσιάσει ἐπίσημα ἔγγραφα, ἐκ τῶν ὁποίων ἀπεδεικνύετο, ὅτι ὄντως ἐκεῖνοι δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίσωσι· συνεπῶς, ἀφοῦ εἶχον ἐπίσημα ἔγγραφα παρουσιάσει, δὲν ἐπετρέπετο ἀμφισβήτησις· ἀλλ’ ἔπρεπε βεβαίως νὰ συμφωνήσῃ μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ἀλεξανδροπούλου, ἀφοῦ ἐκ τῶν προτέρων ἦτο ἀποφασισμένον νὰ δώσῃ ψῆφον ἐπικυρωτικήν, οἷαν καὶ θὰ ἴδητε κατόπιν ὅτι ἔδωκε. Δὲν θέλω νὰ προχωρήσω εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἀφορώντων τὴν ἐκλογὴν Εὐρυτανίας. Ταῦτα ἐλέχθησαν παρὰ τοῦ κ. Ἀλεξανδροπούλου, ζητοῦντος τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς του. Φυσικὴ δὲ συνέπεια εἶναι, ὅτι, ἀφοῦ σήμερον ἐπιθυμεῖ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας, τῷ ἐπιβάλλεται νὰ εἴπῃ τἀναντία. Ἀλλὰ καθῆκον ἔχω, διότι εὑρίσκομαι ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ τούτῳ, ἀπέναντι Βουλευτῶν πρώτην ἤδη φορὰν εἰσερχομένων ἐν αὐτῷ, νὰ ἀναγνώσω τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας ἐκείνης, καὶ νὰ καταστήσω γνωστὸν, — ἐὰν ἡ μνήμη δὲν μὲ ἀπατᾷ — ὅτι ἡ πλειονοψηφία τῆς Περιόδου ἐκείνης, ἢ μᾶλλον τῆς Συνόδου, ἦτο παρὰ πολὺ μεγάλη, ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν πλειονοψηφίαν, ἣν ἔχει σήμερον ἡ πτέρυξ αὕτη ἀπὸ τῆς ἄλλης. Καὶ βεβαίως ὁ κ. Ἀλεξανδρόπουλος τότε, ἀνήκων εἰς τὴν πτέρυγα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν ἠδύνατο νὰ ἔχῃ περισσοτέρας ψήφους ἐπικυρωτικὰς, διότι τὰ περισσότερα μέλη τοῦ Κοινοβουλίου, ἐξ ὧν πολλὰ παρακάθηνται καὶ νῦν ἐνταῦθα, ἤθελον δώσει ψῆφον ἀκυρωτικήν. Ἡ πρότασις ὑπεβλήθη κατ’ ἀντίθετον τρόπον παρ’ ἐκείνων, καθ’ ὧν ὑποβάλλεται νῦν, καίτοι ἐγὼ, πρώτην φορὰν ἐλθὼν ἐνταῦθα, δὲν γνωρίζω, ἂν τὸ σύνηθες εἶναι τοῦτο ἐν τῇ Βουλῇ. Ἡ πρότασις ὑπεβλήθη οὕτως: «Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ βʹ τμήματος τοῦ δήμου Καρπενησίων, ὡς πρὸς τὸν κ. Ἀλεξανδρόπουλον, λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον λέγουσιν Ὄχι». Συνεπῶς τὸ Ναὶ ἐσήμαινεν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἦτο ἄκυρος, τὸ Ὄχι ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἦτο ἔγκυρος. Ἰδοὺ τὰ ὀνόματα τῶν ψηφοφορησάντων Βουλευτῶν καὶ ὁ τρόπος, καθ’ ὃν ἐψηφοφόρησαν. «Δημοσθένης Καΐρης. Ὄχι» (δηλ. ἐπικυρωτικός). Κωνσταντῖνος Καραπᾶνος. Ὄχι». («Ἐπικυρωτικός).

§21Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὑπάρχει διαφορὰ περιστάσεων.

§22Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Διαφορὰ μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὴν θέσιν τῆς πτέρυγος.

§23ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὴν αὐτὴν γνώμην καὶ τώρα ὁ κ. Καραπᾶνος.

§24Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἐγὼ δὲν προεξοφλῶ τὴν γνώμην οὐδενός. Πιθανὸν νὰ ἔχῃ τὴν αὐτὴν γνώμην, πιθανὸν νὰ ἔχῃ καὶ ἄλλην. Θὰ φανερωθῇ βραδύτερον, ὅταν θέσῃ τὸ ἐρώτημα ὁ κ. Πρόεδρος, καὶ θὰ ἴδωμεν, ἂν ἡ γνώμη του εἶναι αὐτὴ ἢ διάφορος. (Ἀναγινώσκει): «Δημήτριος Ράλλης. Ὄχι». (Ἐπικυρωτικός). «Κων. Παππαμιχαλόπουλος. Ὄχι». (Ἐπικυρωτικός).» Ἀλέξανδρος Ρώμας. Ὄχι». (Ἐπικυρωτικός). Γ. Μελισσηνός... Ὄχι». (Ἐπικυρωτικός).

§25Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Καὶ σήμερον τὴν αὐτὴν γνώμην ἔχω.

§26Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Σᾶς συγχαίρω.

§27Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἴδω, πῶς θὰ τεθῇ τὸ ζήτημα.

§28Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Δύνασθε νὰ εἴπητε, ἂν εἶσθε ἐπικυρωτικὸς ἢ ἀκυρωτικός.

§29Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἄλλαι περιστάσεις ἐκεῖναι.

§30Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Μόνον διαφορὰ πτέρυγος.

§31Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Καὶ οὐσίας· διότι ἡ ἐκλογὴ ἐκείνη ἦτο ἔγκυρος, ἐνῷ ἡ σημερινὴ ἄκυρος.

§32Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. «Πέτρος Δελένδας. Ὄχι». (Ἐπικυρωτικός, ὡς καὶ πλεῖστα ἄλλα μέλη τοῦ Κοινοβουλίου). Ὁ δὲ κ. Πρόεδρος τῆς τότε Κυβερνήσεως ἠρνήθη ψῆφον· καὶ βεβαίως ἐπὶ τοιούτων ἀμφιβόλων ὑποθέσεων τὸ πρᾶγμα ἦτο φυσικόν.

§33ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀναγνώσατε τὰ ὀνόματα τῶν ἀκυρωτικῶν.

§34Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Σᾶς παραδίδω τὸ βιβλίον, καὶ μὲ διαδέχεσθε.

§35Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀναγνώσατε τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε!

§37Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἤδη θὰ προσπαθήσω δι’ ὀλίγων νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν πραγματικὴν καὶ καθαρὰν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα καὶ μόνον.

§38Γ. ΚΟΡΙΖΗΣ. Δὲν εἰσήλθετε ἕως τώρα;

§39Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Τώρα εἰσέρχομαι. Τοῦτο τὸ ἔκαμα, διότι πρέπει, ὡς εἶπον προηγουμένως, ἀφοῦ δὲν ἔχομεν ἀποδείξεις οὔτε ἐκ μέρους τῶν ἐνισταμένων οὔτε ἐκ μέρους τῶν καθ’ ὧν αἱ ἐνστάσεις αὗται, νὰ ἐξαγάγωμεν τὰ λογικὰ συμπεράσματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων φρονῶ ὅτι θὰ στηρίξωμεν τὴν ψῆφον, ἣν θὰ δώσωμεν. Διότι αὐτὸ νομίζω ὅτι ἔλεγον πρὶν, καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς, δι’ ὃν εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω τὰς γνώμας, ἃς εἶχον μέλη τινὰ τοῦ Κοινοβουλίου. Ἰσχυρίσθησάν τινες, ὅτι ἦτο εὔκολον νὰ ψηφίσωσι πρόσωπα ἄγνωστα, εἴτε ἀποθαμμένοι εἴτε μὴ, νὰ ψηφίσωσι δὲ ἐν ἀγνοίᾳ αὐτῶν. Ἐν τῷ τμήματι τοῦ δήμου Παμφίας ὑπῆρχεν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι. Βεβαιοῦται δὲ ἐκ τῶν ἐπισήμων πράξεων...

§40Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Τί εἶναι τὰ ἔγγραφα αὐτά;

§41Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Αἱ πράξεις τοῦ τμήματος τοῦ δήμου Παμφίας... Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἀπετελεῖτο ἐκ πέντε προσώπων, ἤτοι τεσσάρων ἀνηκόντων εἰς τὸν συνδυασμὸν τῶν κ. κ. Σκαλτσοδήμου καὶ Νικολίτσα καὶ ἑνὸς εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Κατσᾶνον. Ὁ ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴς κ. Κολιάτσος, — καὶ τὸν ἀναφέρω, ἵνα μὴ παρεξηγηθῶ ἀπὸ τὸν κύριον Κ. Ἀγγελόπουλον, — χθὲς, ὡς εἰσηγητὴς τοῦ τμήματος, ἔλεγεν, ὅτι ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, ὅστις ἦτο ἰατρός, ἠδύνατο νὰ εἰσαγάγῃ καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ψηφοφορήσωσι πρόσωπα ἀνήκοντα εἰς τὸν συνδυασμὸν τοῦ κυρίου Κατσάνου, καὶ οὕτω τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο νόθον. Ἀλλ’ εἶναι ἀδύνατον νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ἓν μόνον μέλος τῆς ἐπιτροπῆς δύναται νὰ διευθύνῃ τὰς ἐργασίας ὁλοκλήρου τοῦ τμήματος; Γνωρίζομεν πάντες, διότι βεβαίως ὅλοι εἴμεθα ἐκ τῆς ψήφου τοῦ λαοῦ, καὶ ὅλοι παρέστημεν εἰς ἐνέργειαν ψηφοφορίας, ὅτι ὄχι ἓν μόνον μέλος, ἀλλ’ ὁλόκληρος ἡ ἐπιτροπή, — ἀδιάφορον ἂν αὕτη ἀνήκει εἰς τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον συνδυασμόν, — ὅταν παρουσιασθῇ ψηφοφόρος τις ἀνήκων εἰς τὸν ἀντίθετον συνδυασμόν, προβάλλει ἐνστάσεις, ὅτι τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο δὲν πρέπει νὰ ψηφίσῃ, διότι δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένον, ἢ ἄλλο τι, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἀποφασίζει, ἂν πρέπει νὰ ψηφίσῃ ἢ μή. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι κατώρθωσεν ὁ κ. ἐκ Τριχωνίας Βουλευτὴς νὰ παρεισαγάγῃ πρόσωπα ἄγνωστα εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν καὶ εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ἄλλων ὑποψηφίων, ἐν οἷς καὶ ὁ ἴδιος ὑποψήφιος ἦτο παρών, καὶ νὰ ὑπερψηφίσωσι τοῦ ἑνὸς συνδυασμοῦ, καταψηφίζοντες τὸν ἕτερον; Τότε καὶ μόνον νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν τοῦτο, ὅταν ἔχωμεν βεβαιότητα, ἢ ὅταν ἔχωμεν ἐνστάσεις ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ὅτι οἱ ἐνιστάμενοι προσέβαλον τὴν ταυτότητα τοῦ μέλλοντος νὰ ψηφοφορήσῃ. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐγένετο, καὶ βεβαίως δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι οἱ ψηφοφορήσαντες ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ τοῦ κ. Κατσάνου, ἢ ὑπὲρ τοῦ κ. Νικολίτσα. Ἀφοῦ δὲ δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας εἶναι νομιμωτάτη. Καὶ θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, κύριοι Βουλευταί, χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Σώματος, ἀφοῦ ἡ Βουλὴ ἔχει καθῆκον νὰ προβῇ ταχέως καὶ ἐξετάσῃ σοβαρώτερα καὶ ὕψιστα συμφέροντα τοῦ ἔθνους καὶ νὰ μὴ παρατείνῃ τὴν κατάστασιν ταύτην διὰ τῆς ἐξελέγξεως τοιούτων ἐκλογῶν, οἵα ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας, ἡ ὁποία, νομίζω, εἶναι μία τῶν νομιμωτέρων ἐκλογῶν, σχετικῶς πρὸς ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ ἐπεκύρωσε, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν ταύτην· διότι ψῆφος ἐπικυρωτικὴ διδομένη ὑπὲρ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Τριχωνίας θέλει ἐπικροτηθῆ ὄχι μόνον ὑπὸ τοῦ λαοῦ τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας, ἀλλὰ καὶ ὑφ’ ὁλοκλήρου τοῦ ἔθνους. Νομίζω, κύριοι Βουλευταί, ὅτι καθῆκον ἔχομεν νὰ ἐπικυρώσωμεν τὴν νομιμωτάτην ἐκλογὴν τοῦ συναδέλφου κυρίου Κατσάνου, ἀφοῦ μάλιστα ἐπεκυρώσαμεν ἀσυζητητὶ ἄλλας ἁμαρτωλὰς ἐκλογάς, ἀφοῦ οὐδεὶς προσέβαλε τὴν ἐκλογὴν Ναυπακτίας, οὔτε ἄλλας ἐκλογὰς Βουλευτῶν, οἵτινες, καίτοι δὲν ἔχουν τὴν νόμιμον ἡλικίαν, παρακάθηνται σήμερον μεταξὺ τῶν ἄλλων συναδέλφων. Ἤδη ἡ παράτασις τοῦ ἔργου τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν δὲν προέρχεται, φρονῶ, ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἀλλὰ προέρχεται διότι ἠγέρθη συζήτησις ἐπὶ ἐκλογῆς νομιμωτάτης, οἵα ἡ ἐκλογὴ Τριχωνίας. Ὑποθέτω ὅμως, ὅτι καὶ ἡ ἐκλογὴ αὕτη θέλει ἐπικυρωθῆ, ὡς ἐπίσης καὶ αἱ ὑπολειπόμεναι ἐκλογαί. Παρακαλῶ ὅθεν ὑμᾶς, κύριοι Βουλευταί, ἐνδιαφερόμενος περὶ τῆς ἀξιοπρεπείας ἡμῶν, ὅπως, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς, τὰς ὁποίας ἐξέδωκεν ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐκλογῶν, δώσητε ἐπικυρωτικὴν ψῆφον καὶ διὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας, καὶ μὴ ὑποβάλητε διὰ τῆς ἀκυρώσεως αὐτῆς τοὺς ἐκλογεῖς τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας εἰς νέον ἀγῶνα, ὅστις ἤθελεν ἔχει ἴσως σοβαρὰς συνεπείας.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πονηρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§43ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤκουον, κύριοι Βουλευταί, πανταχόθεν θρυλούμενον, ἀνεγίνωσκον ἐν ταῖς ἐφημερίσι, καὶ δὴ ἐν φύλλοις δημοσιογραφικοῖς, ἅτινα, ὡς λέγεται, ἐκφράζουσι τὰς πολιτικὰς ἰδέας τοῦ σεβαστοῦ ἐκ Γόρτυνος πολιτευτοῦ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας εἶναι ἐκ τῶν ἐκλογῶν ἐκείνων, αἵτινες βρίθουσιν ἁμαρτημάτων, αἵτινες ἐν τοῖς κόλποις αὐτῶν περικλείουσιν ἕλκη, καὶ ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὸ Κοινοβούλιον, ἐξ ὑποχρεώσεως ὑπὲρ τοῦ δικαίου καὶ χάριν τῆς πολυϋμνήτου ἀνορθώσεως τῶν θεσμῶν, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ταύτης. Καὶ ἔλεγον κατ’ ἐμαυτόν: τί ἆράγε συνέβη ἐν τῇ ἐκλογῇ Τριχωνίας; καὶ ὑπελάμβανον ὅτι, διεξερχόμενος τὴν ἐκλογὴν Τριχωνίας μετὰ τὴν ὑπὸ τοῦ τμήματος γενομένην προεξέλεγξιν αὐτῆς, ἤθελον συναντήσει ἐπεμβάσεις, ὄργια κυβερνητικὰ, ἀποκλεισμοὺς ἐκλογέων, ἀνατροπὰς καλπῶν καὶ τὰ παρόμοια ἢ καὶ ἄλλας καλπονοθεύσεις καὶ σφαιρίδια πλεονάζοντα ἐν ταῖς κάλπαις τῶν ἀντιθέτων τοῦ ἐκ Τριχωνίας κ. Βουλευτοῦ. Ἀλλ’ ἀντὶ τούτων, ἅμα τῇ διανομῇ τῆς ἐκθέσεως τοῦ τμήματος τοῦ προεξελέγξαντος τὴν ἐκλογὴν, ἐπείσθην, ὅτι ἐλλείψει τοιούτων σπουδαίων λόγων οἱ ἐνιστάμενοι ἀντίπαλοι τοῦ κ. Κατσάνου κατέφυγον εἰς τὴν διατύπωσιν ἐξεζητημένων ἐνστάσεων, ἠντλημένων εἴτε ἐκ παραδρομῶν τοῦ ὑπαλλήλου τῆς ψηφοφορίας εἴτε ἐκ τυπογραφικῶν λαθῶν τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου, τοῦ ὁποίου εἶναι γνωστὸν πᾶσιν ὑμῖν, πῶς ἐγένετο ἡ τύπωσις, ὡς χθὲς ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ ἐλέχθη. Δὲν θὰ θελήσω, Κύριοι, νὰ κουράσω ὑμᾶς, καὶ δὲν ἔχω ἐκ φύσεως τὴν ἕξιν ταύτην, ἵνα μακρολογῶ, διότι εἴθισμαι νὰ ἦμαι συνεπτυγμένος τὰς ἰδέας καὶ τὴν ἔκφρασιν. Αἱ ὑποβληθεῖσαι ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας εἶναι τοιαῦται, ὥστε, κατὰ τὴν ἐμὴν πεποίθησιν, δὲν εἶναι πρέπον νὰ ὑποστηρίζωνται σοβαρῶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Διότι, ὡς ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὑπὸ τοῦ προλαλήσαντος κ. Βουλευτοῦ ἐκ Τριχωνίας, τοῦ ὑποστηρίξαντος τὴν ἑαυτοῦ ἐκλογήν, αἱ παρατηρούμεναι ἀταξίαι ἐν τῇ ψηφοφορίᾳ τῆς ἐκλογῆς Παμφίας δὲν εὑρίσκονται μόνον ἐν τῇ ἐκλογῇ ταύτῃ, ἀλλ’ ἐὰν ἀνερευνήσωμεν ὅλα τὰ πρακτικὰ καὶ τὰ πρωτόκολλα τῶν ψηφοφοριῶν τῶν διαφόρων ἐκλογῶν, θὰ ἀνεύρωμεν τοιαύτας ἀταξίας. Ἀλλὰ μᾶς εἶπον οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες, οἱ ἐνιστάμενοι κατὰ τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας, ὅτι ἐν τῇ ἐκλογῇ ταύτῃ ἐξαιρετικῶς αἱ ἀταξίαι αὗται δέον νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν, διότι ἠλλοίωσαν τὸ ἀποτέλεσμα λόγῳ τῆς μικρᾶς πλειονοψηφίας τῆς ὑπὲρ τοῦ κ. Κατσάνου, τῆς πλειοψηφίας κατὰ 7 ψήφους ὡς παραδέχεται καὶ ἡ μειονοψηφία τοῦ τμήματος. Ἐλέχθη, Κύριοι, καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον, ὅτε τὸ πρῶτον εἰσῆλθον ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, καὶ ἤδη ἐπανελήφθη ὑπὸ μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου, ὧν ἡ γνώμη ἔχει ἀναμφισβήτητον κῦρος, ὅτι ἡ Βουλή, ὡς δικαστικὸν Σῶμα δρῶσα ἐν τῷ σταδίῳ τῶν ἐξελέγξεων, ἔχει μὲν καθήκοντα δικαστικὰ, ἀλλ’ ἡ ψῆφος καὶ ἡ γνώμη αὐτῆς ὑπὸ οὐδεμιᾶς δεσμεύεται νομικῆς θεωρίας περὶ τὴν ἀπόδειξιν, ἡ γνώμη καὶ ἡ ψῆφος αὐτῆς εἶναι πάντῃ ἐλευθέρα, ἐρευνᾷ δὲ τὰ πράγματα ὡς ἀληθῶς ἐν ταῖς ἐκλογαῖς λαμβάνουσι χώραν, καὶ οὐχὶ ὡς τυπικῶς ὁρίζονται ἐν τοῖς νόμοις, οὔτε δεσμεύεται ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ἐκ τεκμηρίων καὶ ἐκ νομικῶν πλασμάτων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ ἐξετάσῃ ἡ Βουλὴ ἐν τῇ προκειμένῃ περιστάσει, εἶναι, ἂν ὁ ἀντιπρόσωπος ὁ παρακαθήμενος μεταξὺ ἡμῶν εἶναι ὁ γνήσιος ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας του, ἂν ἀντιστοιχεῖ ἡ παρουσία αὐτοῦ ἐν τῇ Βουλῇ πρὸς τὴν θέλησιν τῆς πλειονότητος τῶν ἐκλογέων τῆς ἐπαρχίας του. Καὶ εἶπε χθὲς ἐντεῦθεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τριχωνίας Βουλευτής, ἀμυνόμενος κατὰ τῶν ἐνστάσεων τούτων, τῶν εἰλημμένων ἐκ τοῦ ταμείου — ἐπιτραπήτω μοι ἡ ἔκφρασις — τῶν δικανικῶν στρεψοδικιῶν, εἶπεν ἡμῖν, ὅτι ἐπάλαισε κατὰ ποικίλων στοιχείων, ὅτι οὐδεμιᾶς ἀπήλαυε κυβερνητικῆς εὐνοίας, ὅτι εὑρίσκετο ἀπέναντι ἰσχυρῶν, ἀδύνατος αὐτός, καὶ ἐν τούτοις ἐξῆλθε νικητής, ἐπάλαισε δὲ ἐπὶ πλέον καὶ κατὰ τῆς ἐξασκησάσης μεγάλην ἐπιρροὴν διελεύσεως ἐκ Τριχωνίας τοῦ ἐκ Γόρτυνος σεβαστοῦ πολιτευτοῦ, οὗτινος, γνωστὸν εἶναι, πόσην ἐπίδρασιν ἐπὶ τοῦ τοῦ λαοῦ ἀσκεῖ ἡ παρουσία ἐν συνελεύσεσι καὶ ἐν λαϊκαῖς συγκεντρώσεσιν. Ὁ ὑποστηρίζων τὰς ἐνστάσεις ταύτας ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς; ὁ τὸ πρῶτον λαλήσας; καὶ ὁ μετ’ αὐτὸν ἐξ Εὐρυτανίας ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξεπλάγησαν διότι ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος προσπαθεῖ διὰ συλλογισμῶν καὶ διὰ συμπερασμάτων νὰ πεισθῇ καὶ νὰ πείσῃ περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς; καὶ ἀπέδοσαν εἰς τὸν ἐκ Τριχωνίας Βουλευτὴν τὴν ἰδιότητα τοῦ εἰκαστικοῦ Βουλευτοῦ ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου, καὶ εἶπον ὅτι ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος ἐπιζητεῖ νὰ χειροτονήσῃ αὐτὸν Βουλευτήν. Διατί; διότι ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος σκέπτεται, διότι συλλογίζεται καὶ ἄγεται εἰς λογικὰ συμπεράσματα. Ἀλλ’ ἐρωτῶ ὑμᾶς, Κύριοι, ποία ἄλλη ἐργασία εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν καλούμεθα σήμερον νὰ ἐπιτελέσωμεν ἐν ταῖς ἐξελέγξεσιν, ἢ ἐργασία καθαρῶς συλλογιστικὴ, ἑδραζομένη ἐπὶ τῶν πραγμάτων καὶ ἐπὶ τῆς ἐκλογικῆς πείρας; Καὶ σᾶς εἶπον, ἵνα ὑποστηρίξωσι τὰ ἐπιχειρήματά των, — διότι δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, τῶν ὁποίων ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἔχω, ὡς ἐξ ἄλλης ἐπαρχίας προερχόμενος, ἀκριβῆ γνῶσιν, ἀλλ’ ἐν γενικωτάτῃ ὁμιλίᾳ θὰ προσπαθήσω νὰ πείσω καὶ ἐμαυτὸν καὶ ὑμᾶς, ὅτι ἔχω δίκαιον νὰ λέγω, ὅτι δὲν εἶναι σοβαρὸν νὰ ὁμιλῶμεν περὶ τοιούτων ἐνστάσεων, — σᾶς ἔλεγον λοιπὸν, ὅτι 7 ἐκλογεῖς ἐψήφισαν δὶς, ὅτι 4 ἐψήφισαν ἀντὶ ἀνυπάρκτων προσώπων, κατὰ τὰ προσαγόμενα πιστοποιητικὰ τοῦ οἰκείου δημάρχου, καὶ ὅτι 9 ἐκλογεῖς ἐψήφισαν ἀντὶ τεθνεώτων· καὶ εὐλόγως, Κύριοι, ἠγέρθη ἐν ἡμῖν καὶ ἐξεδηλώθη ἡ ἀπορία: δὲν ἦσαν παρόντες ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας ἄνθρωποι ἐκπροσωποῦντες τὴν πολιτικὴν μερίδα τοῦ κ. Νικολίτσα, καθ’ οὗ κυρίου Νικολίτσα ἐστρέφοντο αἱ ἐκλογικαὶ αὐταὶ ἐνέργειαι, ἢ αἱ ἐκλογικαὶ μικροπονηρίαι τοῦ κ. Κατσάνου; Εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον εὐλόγως ἐγεννήθη ἐν ἡμῖν, ἀπαντῶσιν: «ἆ! ἦτο ὁ ἰατρὸς Εὐθυμίου; ἦτο ὁ πολύμητις ἐκεῖνος ἰατρὸς, ὁ τοὺς πάντας γινώσκων; ἄρα πάντες οἱ ψηφίσαντες δὶς, ἢ οἱ ψηφίσαντες ἀντὶ τεθνεώτων παρεσκευάσθησαν ὑπὸ τοῦ ἰατροῦ Εὐθυμίου...» Ἀλλ’ οἱ ἄλλοι τί ἔπραττον; Ἦτο δυνατὸν νὰ ψηφίσωσιν 20 ἐν ὅλῳ ἐκλογεῖς κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας ἐν ἐκλογικῷ τμήματι, τοῦ ὁποίου ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφορησάντων δὲν ὑπερέβη τοὺς 1500, ὡς εἶπε χθὲς ὁ ἐκ Τριχωνίας κ. Βουλευτὴς, καὶ νὰ μὴ ἀναγνωρίσῃ ἕνα κἄν — δὲν θέλω νὰ εἴπω περισσοτέρους — ὁ κ. Νικολίτσας, ὁ ἐπὶ ὀκταετίαν διατελέσας δήμαρχος ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ, ὁ μετερχόμενος ἐπὶ τριακονταετίαν τὸν ἰατρὸν εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον; ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ διαμαρτυρηθῶσι τὰ τέσσαρα ἄλλα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς;

§44Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε, πῶς δὲν ἀντελήφθησαν τοῦτο οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ κ. Κατσάνου;

§45ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Κατσάνου δὲν γνωρίζει τοὺς ἐκλογεῖς τόσον καλῶς, ὡς ὁ κ. Νικολίτσας, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐκ τοῦ δήμου ἐκείνου καὶ μένει ἐκεῖ διαρκῶς· ὁ Εὐθυμίου εἶναι μὲν ἰατρός, ἀλλὰ νεώτερος πολὺ τοῦ Νικολίτσα καὶ ἧττον ἔμπειρος.

§46Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι 23 ἔτη.

§47ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔστω. Ἀλλ’ εἰς αὐτὸ σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἐνιστάμεθα, ἀλλὰ σεῖς, καὶ ὀφείλετε νὰ ἀποδείξητε, ὅτι ἠπατήθητε. Τώρα ἐρωτᾶτε, διατὶ ἠπατήθημεν ἡμεῖς. Ἠπατήθημεν βεβαίως, διότι, ἐὰν ἐγνώριζε τὰ πρόσωπα ὁ Εὐθυμίου, βεβαίως θὰ ἔκαμνεν ἔνστασιν, ἀλλὰ δὲν τὰ ἐγνώριζεν, ἀφοῦ μάλιστα, ὡς ἐλέχθη ἐντεῦθεν, εἶναι καὶ ἄνθρωπος μὴ ἀναμιγνυόμενος πολὺ εἰς τὴν πολιτικήν.

§48Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὁ κ. Εὐθυμίου ἦτο μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Τὰ τέσσαρα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς βεβαίως εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ διορίσουν τὸν πρωτοκολλητήν. Ἡμεῖς γνωρίζομεν, τίνι τρόπῳ ἐνεργοῦνται αἱ ἐκλογαί· ὁ πρωτοκολλητὴς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ παίξῃ ὅλα αὐτὰ τὰ μπιρμπάντικα παιγνίδια, ἐπειδὴ δὲ αὐτὸς ἐνδιεφέρετο ὑπὲρ τῶν ἀντιθέτων τοῦ κ. Κατσάνου, φυσικῷ τῷ λόγῳ αὐτὸς ἐδημιούργησεν αὐτὴν τὴν ἀνώμαλον κατάστασιν.

§49ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀπόστασις τοῦ γραφείου ἀπὸ τῶν καλπῶν τῶν ὑποψηφίων εἶναι τόσον μικρὰ, ὥστε δὲν δύναται νὰ διαφύγῃ ἐκλογεὺς, καὶ ἂν δέχωνται οἱ Κύριοι, ὅτι ὁ Εὐθυμίου τοὺς ἐγνώριζε, κατὰ μείζονα βαθμὸν τοὺς ἐγνώριζεν ὁ Νικολίτσας, καθήμενος διαρκῶς ἐπὶ τῆς κάλπης του.

§50Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντὶ νὰ προβαίνητε εἰς συλλογισμοὺς κατὰ τοῦ ἐπιλαχόντος καὶ ὑπὲρ τοῦ ἐπιτυχόντος, παρακαλῶ νὰ ἀναιρέσητε τοῦτο, ἂν οἱ ἐκλογεῖς αὐτοὶ εἶναι γνήσιοι ἢ ὄχι.

§51ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν λέγετε, ὅτι ἑπτὰ ἐκλογεῖς ἐψήφισαν δὶς.

§52Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δώδεκα.

§53ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἐπειδὴ ἀναμφισβητήτως ἀποδεικνύεται ὅτι ἐψήφισαν δὶς πλέον τῶν ἑπτά...»

§54Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος λέγει πλείους τῶν ἑπτὰ, ἀλλ’ ἐψήφισαν δώδεκα· εἶναι γεγραμμένον. Ὅταν λέγωμεν «πλείους τῶν ἑπτὰ,» ἠμπορεῖ νὰ ἦναι καὶ 15, ἀλλὰ σᾶς λέγω 12.

§55Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτοὶ οἱ ἑπτὰ ἢ οἱ δώδεκα ἢ δεκαπέντε ἢ τριάκοντα, οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν δὶς, εἶναι βεβαιωμένον ὑπὲρ τίνος ἐψήφισαν;

§56ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι.

§57Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂν δὲν ἦναι βεβαιωμένον τοῦτο, εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅμως, ὅτι τὰ μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἀνήκουσι τὰ περισσότερα εἰς τὴν ἀντίθετον τοῦ Κατσάνου μερίδα. Κατὰ συνέπειαν, ἂν αὐτοὶ ἐγνώριζον — καὶ βεβαίως ἐγνώριζον, διότι ἦσαν τοῦ δήμου ψηφοφόροι, — ἂν ἐγνώριζον ὅτι οἱ ψηφοφόροι ἦσαν ἀντίθετοι τοῦ ὑποψηφίου τοῦ φίλου των, βεβαίως δὲν ἤθελον ποτὲ τοῖς ἐπιτρέψει νὰ ψηφοφορήσωσιν.

§58ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἁπλούστατα.

§59Α. ΣΚΑΛΤΣΟΔΗΜΟΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ἀρνηθῇ ὁ κ. Κατσᾶνος, ἐρωτώμενος, νὰ διαβεβαιώσῃ, ὅτι οἱ γραφεῖς ἦσαν φίλοι του.

§60Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἦσαν ὑπάλληλοι τῆς Δημαρχίας· ὁ Χρῆστος Σπύρου, ὁ Παπαγγέλου καὶ ὁ γραμματεὺς τῆς Δημαρχίας.

§61Α. ΣΚΑΛΤΣΟΔΗΜΟΣ. Ὄχι ὁ Μᾶκος;

§62Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ὄχι.

§63Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς δὲν τὸ ἠρνήθητε εἰς τὸ τμῆμα;

§64ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ἐρευνῶνται καὶ ἠρευνήθησαν ὑπὸ τῶν ἐνισταμένων ὅλα τὰ δυνάμενα κατὰ τὴν κρίσιν τῶν ἀντιφρονούντων νὰ καταλογισθῶσιν εἰς τὸ παθητικὸν τῆς ἐκλογῆς τοῦ κυρίου Κατσάνου, οὐχὶ δὲ καὶ τὰ εἰς τὸ ἐνεργητικὸν αὐτῆς καταλογιστέα. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι καθ’ ὃν τρόπον σκεπτόμεθα, ἐπιτρέπεται νὰ σκεφθῶμεν καὶ νὰ λέγωμεν ὅτι οἱ 20 ἐκλογεῖς, ἐκ τῶν ὁποίων τινὲς μὲν ἐψήφισαν δὶς, τινὲς δὲ ἀντὶ τεθνεώτων, εἶναι κατασκεύασμα τῶν ἀντιπάλων τοῦ κυρίου Κατσάνου ἢ τῶν ἀντιπροσωπευόντων αὐτούς. Ἀλλὰ εἰς τὴν κάλπην τοῦ κυρίου Κατσάνου εὑρίσκονται 14 σφαιρίδια, τὰ ὁποῖα ἀφαιροῦνται ἐκ τοῦ Ναί.

§65Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀντιπρόσωπός του τί ἔκαμνε;

§66ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω. Ἀλλὰ τί κάμνουσιν οἱ ἀντιπρόσωποι, ὅταν γίνηται καλπονόθευσις;

§67Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Αὐτὰ τὰ ἔρριψαν οἱ φίλοι τοῦ κ. Κατσάνου, φρονοῦντες ὅτι δύνανται νὰ περάσουν καὶ ἄλλους ἐκλογεῖς μὴ ψηφοφορήσαντας.

§68ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβές· εἶναι εἱκασίαι. Ἐπὶ εἱκασιῶν στηριζόμενοι θέλετε νὰ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογὴν; Λοιπὸν καὶ ἐγὼ λέγω, ὅτι αὐτὰ ἐρρίφθησαν ἀπὸ ἐχθρικὴν χεῖρα, διότι αἱ φιλικαὶ χεῖρες εἶναι προειδοποιημέναι ἐκ τοῦ τεκμηρίου τοῦ νόμου, ὅτι, καὶ ἂν τοῦτο πράξωσιν, εἰς οὐδὲν θὰ ὠφελήσωσι. Κύριοι, εἶπον τὴν γνώμην μου, ὅτι πρέπει ν’ ἀπορριφθῶσι μετ’ ἀγανακτήσεως τοιαῦται ἐνστάσεις. Ἔχω ὅμως καὶ ἄλλην ἰδέαν, τὴν ὁποίαν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω πρὶν ἢ κατέλθω τοῦ βήματος. Ἡ ἐπικύρωσις τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας, κατὰ τὴν πεποίθησίν μου, ἐνδιαφέρει καὶ τὸ ἠθικὸν τῆς Βουλῆς. Ἀντιπαρήλθομεν ἀσυζητητὶ ἐκλογὰς, τῶν ὁποίων τὰ ἐλαττώματα ἦσαν πολλῷ μείζονα, ἐν αἷς ἀπήντα ἀνυπαρξία ψηφοφορίας. Ἂς προσέξωμεν νὰ μὴ ἀκολουθήσωμεν ὁδὸν φαρισαϊκὴν, καὶ νὰ μὴ ἀποδοθῇ εἰς ἡμᾶς ἡ μομφὴ, ὅτι τὸν κώνωπα διϋλίζομεν καὶ τὴν κάμιλον καταπίνομεν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς.)

§69Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, εὐθὺς ἀρχόμενος τοῦ λόγου, λέγω, ὅτι εἰμὶ κατὰ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας. Εἰμὶ κατὰ τῆς ἀκυρώσεως, δι’ οὓς λόγους κατὰ προηγουμένην τινὰ συνεδρίασιν ἀνέπτυξα, εἰς οὓς δὲ καὶ κατὰ ταύτην ἐπιμένω, θεωρῶν ὅμως περιττὸν νὰ ἐπανέλθω εἰς αὐτοὺς, διότι ἀρκούντως ἐξηγήθησαν. Παρακάθημαι ἐκ τῆς ἐμπιστοσύνης τῶν συμπολιτῶν μου ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, πολλάκις δὲ συνέπεσε νὰ λάβω τὸν λόγον κατὰ τὸ ἐξελεγκτικὸν τοῦτο στάδιον τῆς Βουλῆς, συνετέλεσα δὲ ἴσως καὶ ἐγὼ, κατὰ τὸ μέτρον τῶν ἀσθενῶν μου δυνάμεων, εἰς ἀκύρωσιν ἐκλογῶν. Ἀλλ’ ἂν συνετέλεσα εἰς τοῦτο, ἠγέρθην πάντοτε ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ἐν ᾗ διαρκῶς παρακάθημαι, ἐναντίον τῆς βίας τῶν Κυβερνήσεων, ἐναντίον τῆς δωροδοκίας τῶν ἀτόμων. Ἰδοὺ οἱ λόγοι, ὧν ἕνεκεν ἡ ψυχὴ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ δέον ἀληθῶς νὰ ἐξεγείρηται. Ὑπῆρξεν ἐποχὴ, ἐπὶ τῆς ἄλλης Βασιλείας, καθ’ ἣν οἱ μοίραρχοι καὶ οἱ νομάρχαι, οἰστρηλατούμενοι καὶ διατασσόμενοι ἐκ τῶν βασιλικῶν θαλάμων, διηύθυνον τὰς ἐκλογὰς, καὶ ὁ κατάλογος τῶν μελλόντων νὰ ἐπιτύχωσι Βουλευτῶν συνετάσσετο εἰς τὰ δωμάτια τῶν Ἀνακτόρων τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως Ὄθωνος. Ἡ κατάστασις ἐκείνη παρῆλθε, κρούσματα αὐτῆς ἀνεφάνησαν ἐπὶ τῆς δευτέρας Βασιλείας, καὶ γνωρίζετε κατὰ τίνα τρόπον ὁ ἀείμνηστος Πρωθυπουργὸς ἐξ Ὕδρας, ὁ Βούλγαρης, διηύθυνε τὰς ἐκλογὰς ἐκείνας. Ὀλίγοι δυστυχῶς, εἷς ἢ δύο, παρακάθηνται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐκ τῶν ὑποστάντων τὰ ἀποτελέσματα παρομοίων ἐκλογῶν, καὶ μεταξὺ ἐκείνων εἷς εἶναι ὁ ἔντιμος τῆς πλειονοψηφίας ἡγέτης. Ἀλλὰ καὶ μετὰ ταῦτα, Κύριοι, ὡς εἶπον, σπανίως ὅμως ἀληθῶς, παρέστημεν μάρτυρες παρομοίων σκηνῶν, ἐγὼ δὲ, ἐφ’ ὅσον ἠδυνήθην, συνέπεσε πάντοτε νὰ ἐγερθῶ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, καὶ νὰ προσβάλω τὰς ἐκλογὰς τῆς δωροδοκίας καὶ τῆς βίας. Διότι ἀλλοίμονον καὶ εἰς τὸ Κοινοβούλιον καὶ εἰς τὸν Τόπον καὶ εἰς τὸ Στέμμα, ἐὰν τὴν ἀκραιφνῆ θέλησιν τοῦ λαοῦ ἀναθέσωμεν εἰς τὰς λόγχας τῆς χωροφυλακῆς καὶ τὸ ἀργύριον τῶν νεοπλούτων! Θέλει συμβῆ τότε, ἐὰν τὸ δεύτερον γείνῃ, ὅ,τι συνέβη ἄλλοτε ἐν τῇ Ἀγγλίᾳ, ὅτε οἱ Ναβὰβ, ἐκ τῶν Ἀνατολικῶν καὶ τῶν Δυτικῶν Ἰνδιῶν συγκομίζοντες πλοῦτον, ἤρχοντο εἰς τὴν Ἀγγλίαν, καὶ ἠγόραζον τὰς ἐκλογικὰς περιφερείας, καὶ εἰσήρχοντο εἰς τὸ Κοινοβούλιον, ὅπου ἐχρησίμευον πρὸς νοθείαν τοῦ πολιτεύματος. Ἀλλοίμονον, ἂν ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς μοιράρχους καὶ τοὺς νομάρχας, ἢ εἰς τοὺς διαφόρους Ὑπουργοὺς, ἐκ τῶν δωματίων αὐτῶν νὰ διευθύνωσι τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ! Ἐννοῶ, Κύριοι, ἐν τοιαύτῃ περιστάσει τὴν ἐξέγερσιν τῆς Βουλῆς καὶ τὴν ἐξέγερσιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος, ἐννοῶ τὴν ἀποβολὴν διὰ παντὸς μέσου ἐκ τῆς Βουλῆς τοιούτων μὴ ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ θὰ φθάσωμεν ἆρά γε ἡμεῖς εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ ἐγερθῶμεν τιμωροὶ ἀπηνεῖς τῆς διαμάχης μεταξὺ τῶν πολιτευομένων; Ἐὰν ὁ εἷς ἦναι ἐπιτηδειότερος τοῦ ἑτέρου, ἐὰν ἦναι εἰλικρινέστερος, ἐὰν ἔχῃ οὕτω πλείστας συμπαθείας, ἐὰν τέλος πάντων, καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, κατώρθωσε νὰ διεξαγάγῃ ἐπιτυχῶς τὸν ἐκλογικὸν ἀνταγωνισμὸν καὶ τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, θέλομεν κατέλθει ἡμεῖς, Κύριοι, τρεῖς μῆνας μετὰ τὴν ἐκλογὴν καὶ ἕνα μετὰ τὴν ψηφοφορίαν, ἵνα ἀναδιφῶμεν τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, καὶ ἐξετάζωμεν διὰ τοῦ μικροσκοπίου τὰ ὀνόματα τῶν πατέρων, πάππων, προπάππων, ἐγγόνων καὶ δισεγγόνων τῶν ψηφισάντων ἐκλογέων; Θέλομεν εἰσδύσει εἰς ὅλα τὰ ἐκλογικὰ τμήματα τῆς ἐπαρχίας, ἵνα κατορθώσωμεν μετὰ τοσοῦτον χρόνον καὶ δι’ οἱωνδήποτε προσπαθειῶν, διὰ τοιούτου συστήματος, ἐπιτρέψατέ μοι τὴν λέξιν, ἀπαισίου, νὰ ἀντικαταστήσωμεν τὴν θέλησιν ἡμῶν εἰς τὴν θέλησιν τῶν ἐκλογέων; Ἐγὼ τοὐλάχιστον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀτομικήν μου ψῆφον, ποτὲ δὲν θέλω συντελέσει εἰς τοιοῦτον σκοπόν. Ἐδῶ ἐκ τῆς μακρᾶς αὐτῆς διαδικασίας γεγονότα τινὰ εἶναι ἀκριβῶς καὶ πασιφανῶς βεβαιωμένα. Πρῶτον γεγονὸς, ὅπερ ἐπιδρᾷ ἐπὶ τῆς συνειδήσεώς μου, εἶναι, ὅτι ὁ ἐκλεχθεὶς Βουλευτὴς Τριχωνίας δὲν ἦτο κατὰ τὰς ἐκλογὰς φίλος τῆς διενεργησάσης τὰς ἐκλογὰς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἦτο ὑποψήφιος αὐτῆς, ἴσως δὲν θὰ ἤμην ἐπιεικὴς πρὸς αὐτόν. Θὰ ἐδύνατό τις τότε ὑπὸ τὸ αὐστηρὸν δίκαιον νὰ ἐξετάσῃ τὴν ἐπιτυχίαν αὐτοῦ. Ἀλλ’ ὅταν συμβαίνῃ ἀκριβῶς τὸ ἐναντίον, ὑποψήφιος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἦναι ἕτερος, καὶ οὐχὶ ὁ πρὸς τὴν πτέρυγα ἐκείνην (δεικνύει τὴν Ἀντιπολίτευσιν) καθήμενος, καὶ ἔχωμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ὑπὲρ αὐτοῦ, δὲν πρέπει, ἂν οὐχὶ ἄλλο, τοὐλάχιστον ἐπιεικῶς νὰ δικάσωμεν τὴν ἐπιτυχίαν αὐτοῦ; Εἶναι ἆρά γε ἀνώνυμός τις ὁ ἐκ Τριχωνίας συνάδελφος, εἶναι πρόσωπον στερούμενον ἱστορίας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐκείνῃ, πρώτην φορὰν εἰσελθὼν εἰς τὴν Βουλήν; Δὲν εἶναι εἷς τῶν ἰσχυρῶν παραγόντων, τῶν πολιτευομένων ἀνδρῶν τῆς Τριχωνίας; Καὶ ὅταν τοιοῦτος παράγων ἐπιτύχῃ, ἡμεῖς, δικασταὶ τοῦ πράγματος, ἔχομεν καθῆκον σπουδαιότερον καὶ ἐπιεικέστερον νὰ σκεφθῶμεν περὶ τοῦ τοιούτου προσώπου καὶ τοῦ τοιούτου συναδέλφου. Τρίτον γεγονὸς, ὅπερ ἐπιδρᾷ εἰς τὴν συνείδησίν μου, εἶναι, ὅτι ἡ δημοτικὴ ἐξουσία ἦτο ἀκριβῶς κατ’ αὐτοῦ. Γνωρίζομεν δὲ, Κύριοι, δυστυχῶς πόσον ἐν τῷ τόπῳ ἡμῶν ἐπιδρῶσι τὰ δημοτικὰ κεφάλαια καὶ ὁ δημοτικὸς ἄρχων εἰς τὰς βουλευτικὰς ἐκλογάς. Τέταρτον γεγονός μήπως ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἦτο ἐκ τῶν φίλων τοῦ κ. Κατσάνου; Ἐρρήθη, ὅτι σχεδὸν ὁλόκληρος ἡ ἐπιτροπὴ, πλὴν ἑνὸς μέλους αὐτῆς, ἦτο ἀντίθετος πρὸς αὐτόν. Πέμπτον γεγονὸς, ἐνισχῦον τὴν γνώμην ταύτην, καὶ καταδεικνῦον, ὅτι ἐν τῷ τμήματι ἐκείνῳ δὲν ἠδύνατο νὰ ἄγῃ καὶ φέρῃ τὴν ψηφοφορίαν ὁ κ. Κατσᾶνος, εἶναι, ὅτι εὑρέθησαν 14 σφαιρίδια πλεονάζοντα εἰς τὸ μαῦρον τῆς κάλπης τοῦ κυρίου Κατσάνου, ἀφαιρεθέντα ἐκ τῶν λευκῶν. Ἄλλο γεγονὸς, ὅτι ὁ πολιτικὸς αὐτοῦ ἀντίπαλος κ. Νικολίτσας, ἰατρὸς, ἡλικίας μεγάλης, κάτοικος ἐν τῷ μέρει ἐκείνῳ, αὐτοπροσώπως παρίστατο ἐπὶ τῆς κάλπης, καὶ ἐξήλεγχε τοὺς εἰσερχομένους νὰ ψηφίσωσιν. Ἀλλὰ ταῦτα, Κύριοι, δὲν εἶναι τάχα γεγονότα, ἐπιβάλλοντα ἡμῖν, μετὰ πολλῆς προσοχῆς νὰ σταθμίσωμεν τὴν ψῆφον ἡμῶν καὶ τὴν γνώμην; Δὲν θέλομεν ἆρά γε, Κύριοι, ἀνατρέψει αὐτὴν τὴν βάσιν, αὐτὴν τὴν γενικὴν ἔννοιαν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ὅταν ἡμεῖς νομίζωμεν, ὅτι τὰ σφαιρίδια φέρουσι τὴν ὑπογραφὴν τῶν ψηφοφόρων καὶ τὸ ὄνομα ἐκείνου, ὑπὲρ οὗ ψηφίζομεν; Ποῦ πλέον δύναται νὰ σταθῇ ἡ ἐκ τῆς μυστικότητος ἐγγύησις τῆς ψηφοφορίας; Τίς δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι οἱ ἔστω παρανόμως ψηφίσαντες ἐψήφισαν ὑπὲρ τοῦ κ. Κατσάνου, ἐνῷ ὅλαι αἱ ἐνδείξεις, συρρέουσαι, ἐπιβάλλουσι νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι πᾶν ὅ,τι ἐκεῖ ἠδύνατο νὰ γένηται, βεβαίως ἤθελε γείνῃ κατὰ τοῦ κ. Κατσάνου, καὶ οὐχὶ ὑπὲρ αὐτοῦ. Ἐγὼ, Κύριοι, γνωρίζω τὸν ἡγέτην τῆς πλειονοψηφίας, ἐπὶ 14 συναπτὰ ἔτη συμπολιτευθεὶς αὐτῷ καὶ ἀκολουθήσας τὰς ἀρχὰς αὐτοῦ. Οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν, οὐδὲ πρὸς στιγμὴν, νὰ πιστεύσω, ὅτι ἄλλοι λόγοι ἵστανται ὄπισθεν τῶν λόγων, δι’ οὓς ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς. Ποτὲ δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι κοινοβουλευτικὸς ἀνὴρ καὶ φιλελεύθερος ἄλλως, οἷος εἶναι ὁ ἐκ Γόρτυνος πολιτευτὴς, ποτὲ δὲν δύναμαι νὰ πιστεύσω, ὅτι εἶναι πιθανὸν εἴτε αὐτὸς εἴτε ἡ εἰς αὐτὸν ἀνήκουσα πλειονοψηφία νὰ ὁρμῶνται ἐξ ἄλλων λόγων πρὸς ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς. Πιθανὸν τὸ πεῖσμα τοῦ πολιτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ, πιθανὸν κακὴ ἐκτίμησις τῶν πραγμάτων, πιθανόν τινες τῶν σήμερον φίλων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἀγνοοῦντες τὸν χαρακτῆρα αὐτοῦ, νὰ συνετέλεσαν ἵνα ὑποτίθηται, ὅτι ὁ ἐκ Γόρτυνος πολιτευτὴς ἔχει ὡρισμένην γνώμην ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ἀπορρέουσαν οὐχὶ ἐκ τῶν πραγμάτων, ἀλλ’ ἐξ ἄλλων λόγων. Ὑπάρχουσι, Κύριοι τοσαῦτα ζητήματα, ἐν οἷς δυνάμεθα νὰ περιποιηθῶμεν τὸν ἡγέτην τῆς πλειονοψηφίας, καὶ νὰ ἀποδείξωσιν, ὅσοι θέλουσιν, ὅτι εἶναι φίλοι αὐτοῦ, ὥστε βεβαίως δὲν πρέπει κατὰ τὴν στιγμὴν, καθ’ ἣν δικάζομεν ὡς ἔνορκοι δικασταὶ, νὰ νομίζωμεν, ὅτι προσφέρομεν θυμίαμα καὶ λιβανωτὸν, ψηφίζοντες κατὰ τρόπον, καθ’ ὃν πέποιθα, ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ ἡγέτης τῆς πλειονοψηφίας δὲν θέλει νὰ ψηφίσωμεν. Ἔχομεν, Κύριοι, τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς μετὰ μίαν ἢ δύο ἡμέρας. Ἂς ἀποδείξωσιν ἐκεῖ, ὅσοι θέλουσιν, ὅτι ὑποστηρίζουσι τὸ πρόγραμμα, ὅπερ ἀνέπτυξεν ὁ ἡγέτης τῆς πλειονοψηφίας καὶ οἱ φίλοι καὶ οἱ σύμμαχοι αὐτοῦ, ἐκεῖ καὶ οὐχὶ ἐν τῷ σταδίῳ τούτῳ, τῷ δυστυχῶς μακρῷ, τῶν ἐξελέγξεων. Ἐγὼ, καίτοι δὲν ἀνήκω εἰς τὴν μερίδα τοῦ ἐκ Γόρτυνος πολιτευτοῦ, θέλω ψηφίσει τὸν ὑποψήφιον Πρόεδρον τῆς Συμπολιτεύσεως, οἱοσδήποτε καὶ ἂν ἦναι οὗτος, διότι δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα, ἐπὶ εἴκοσιν ἔτη ὑποστηρίζων τὰς αὐτὰς ἰδέας, νὰ μεταβάλω ταύτας ἐξ οἱωνδήποτε λόγων, καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ πρόγραμμα τῆς πρώην Ἀντιπολιτεύσεως, ἣν ἐπὶ πολλὰ ἔτη παρηκολούθησα καὶ παρακολουθῶ, εἶναι ἐκεῖνο, ὅπερ διεγράψαμεν,—εἶναι κακὴ ἡ λέξις — ἐλαξεύσαμεν. Βεβαίως ὑπόχρεως εἰμὶ καὶ καθῆκον ἔχω καὶ πρὸς τὴν συνείδησίν μου καὶ πρὸς τὸ μικρὸν παρελθόν μου, ἐκτελουμένου τοῦ προγράμματος ἡμῶν, νὰ παρακολουθῶ τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας. Ἀλλὰ ποτὲ δὲν θέλω ἐπιτρέψει νὰ πιστευθῇ, ὅτι οἱοιδήποτε λόγοι, ὅσον καὶ ἂν ἦναι σοβαροὶ, ὅσον καὶ ἂν δύνανται νὰ ἐρεθίζωσι φιλότιμον ἄνθρωπον, εἶναι δυνατὸν νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν μεταβολὴν πολιτικοῦ φρονήματος, ἐφ’ ὅσον τὸ πρόγραμμα τοῦτο εὑρίσκεται σύμφωνον πρὸς τὸ παρελθὸν καὶ πρὸς τὰς ἐπαγγελίας τοῦ κόμματος. Ὑπάρχουσι ζητήματα ἐθνικὰ ὕψιστα καὶ ἐπείγοντα, ἅτινα βομβοῦσι περὶ τὸ κτίριον τοῦτο. Ἐκεῖ ἂς δείξωμεν τὰ πολιτικὰ ἡμῶν φρονήματα καὶ τὴν ἀφοσίωσιν ἡμῶν, ἐὰν τοιαύτη ὑπάρχῃ, εἰς τὸν ἡγέτην τῆς πλειονοψηφίας. Ἀλλὰ ποτὲ δὲν νομίζω, Κύριοι, ὅτι ὑμεῖς, κυρίως δὲ οἱ περὶ τὸν Πρωθυπουργόν, ἐπὶ ζητήματος τοιούτου, οὕτω πως ἐξεταζομένου καὶ οὕτως ἀληθῶς ἔχοντος, ὡς ἐγὼ ἀνέλυσα αὐτό, θέλετε πιστεύσει ποτέ, ὅτι ἐκπληροῦτε τὴν θέλησιν τοῦ ἡγέτου ὑμῶν, ψηφίζοντες κατ’ ἄλλον τρόπον, τουτέστιν ἀποβάλλοντες τοῦ Βουλευτηρίου συνάδελφον κεκτημένον ἐκεῖ ἀναμφισβήτητον ἐπιρροήν, συνάδελφον ἐκτεθέντα καὶ ἀγωνισθέντα ὑπὸ ὅλως δυσμενεῖς ὅρους πρὸς αὐτόν. Δύο εἰσὶν οἱ τρόποι, Κύριοι, καθ’ οὓς αἱ Βουλαὶ δικαίωμα ἔχουσι καὶ καθῆκον νὰ ἐξελέγχωσι τὰς ἐκλογάς· εἶναι τὸ σύστημα τῆς ἐπιεικείας, εἶναι καὶ τὸ σύστημα τῆς αὐστηρότητος. Μήπως καὶ ἡ ἐπιείκεια δὲν εἶναι δικαιοσύνη; Δύναταί τις ποτὲ καὶ θὰ ἠδύνατό τις ποτὲ νὰ ὑψώσῃ κατηγορίαν ἢ καὶ κατ’ ἄλλης Βουλῆς, ἢ καὶ κατὰ τῆς παρούσης, ἐὰν αὕτη, τοιούτων περιστάσεων περικυκλουσῶν τὴν πατρίδα, μετ’ ἐπιεικείας ἐδίκασεν ἁπάσας σχεδὸν τὰς ἐκλογάς; Μήπως ἡ ἐπιείκεια ἐν αὐτῷ τῷ Ἀστικῷ Δικαίῳ δὲν ἀποτελεῖ νόμον; Πρέπει νὰ λησμονήσωμεν, ἐξετάζοντες τὸ ζήτημα καὶ νομικώτερον ἴσως, ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ αὐστηρὸν Ρωμαϊκὸν Δίκαιον ἀντετάσσετο ἡ ἐπιείκεια, τὸ ἐπιεικὲς Δίκαιον τοῦ Πραίτωρος, ὅπερ ἐξηυγένισε μάλιστα τὴν Ρωμαϊκὴν νομοθεσίαν; Δύναταί τις καὶ ἐπὶ πολιτικῶν πραγμάτων νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἐνίοτε καθῆκον ἔχει ἡ Βουλὴ ἐπιεικῶς νὰ κρίνῃ τὰ τοιαῦτα ζητήματα. Ἐγὼ, Κύριοι, δὲν θέλω νὰ ἐγερθῶ τώρα κατήγορος τῆς γνώμης τῆς πλειονοψηφίας, δεχθείσης καὶ ἀκολουθησάσης τὸ δεύτερον τοῦτο σύστημα τῆς ἐπιεικείας, νὰ παρακαθήσωσιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ προφανῶς ἀνήλικοι· ἐγὼ βεβαίως, Κύριοι, δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω τώρα τὴν Βουλὴν, δεχθεῖσαν νὰ παρακαθήσωσιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ προφανῶς οἱ ἐστερημένοι τοῦ στοιχείου τῆς ἐγκαταστάσεως· ἐγὼ, Κύριοι, ἀληθῶς δὲν θέλω ἀναστῆ τώρα, ἵνα κατηγορήσω τῆς Βουλῆς ταύτης, δεχθείσης ἐν τοῖς κόλποις αὐτῆς ἀντιπροσώπους, ὧν οἱ φίλοι, ἀνατρέψαντες τὰς κάλπας, ἐφιλοδώρησαν τοῖς μὲν φίλοις αὐτῶν 1200 σφαιρίδια, τοῖς δὲ ἐχθροῖς 15! Οὐδεμίαν τῶν ἐκλογῶν τούτων καὶ οὐδεμίαν τῶν ἀποφάσεων τούτων τῆς Βουλῆς θέλω νὰ κατηγορήσω τώρα. Ἀλλ’ ὅταν, Κύριοι, κατὰ τοιοῦτον ἐπιεικῆ τρόπον, δικαίως ἴσως, ὡς ἐκ τῶν μεγάλων περιστάσεων, αἵτινες εὔχομαι νὰ μὴ ἐκσπάσωσιν εἰς βάρος ἡμῶν, καὶ τοσοῦτον ἔσπευσεν ἡ Βουλή, ἵνα εἰσέλθῃ εἰς τὰ σπουδαῖα αὐτῆς ἔργα, ὅταν, λέγω, μετὰ τοσαύτης ἀφειδοῦς ἐπιεικείας ἔκρινεν ἄλλας ἐκλογάς, ἐφ’ ὧν ἐν ἄλλοις χρόνοις ἴσως τις θὰ ἠδύνατο διὰ μακρῶν καὶ πεισμόνως νὰ ἀγορεύῃ, θέλετε, Κύριοι, νὰ ἐκβάλωμεν ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς Τριχωνίας, διατί; Διότι, ἐρευνῶντες ἐν ταῖς Ἀθήναις, μετὰ ἕνα μῆνα ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς, ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ, ἠδυνήθημεν νὰ συλλέξωμεν ὀλίγα ὀνόματα ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν, ἅτινα, ὑποβαλλόμενα δὲν γνωρίζω εἰς ποίους κανόνας λογικῆς, καὶ τεχνολογούμενα, ζητοῦνται νὰ στραφῶσιν ἐναντίον τοῦ ἐκλεκτοῦ τούτου τοῦ λαοῦ! Ποτὲ, Κύριοι, δὲν πιστεύω τοῦτο. Ἐγὼ δὲ, ἐκφράζων καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὡς καὶ πάντοτε, τὴν ἀτομικήν μου γνώμην, δηλῶ, ὅτι θέλω ψηφίσει ὑπὲρ τοῦ κύρους τῆς παρούσης ἐκλογῆς.

§70Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Καίτοι ἀσθενής, Κύριοι, προσῆλθον εἰς τὴν Βουλὴν, διότι ἠσθανόμην ὅτι μοὶ ἐπιβάλλεται τὸ καθῆκον, προκειμένου περὶ τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας, — ἣν προεξήλεγξε τὸ τμῆμα, οὗ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προεδρεύω, — νὰ προσέλθω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἀνέλθω ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου, ἵνα ῥήξω κραυγὴν διαμαρτυρίας κατὰ τῆς ἀδικίας, ἣν προκαλεῖται νὰ διαπράξῃ ἡ Βουλή, παρορῶσα ὅλους τοὺς λόγους, οἵτινες συνηγοροῦσιν ὑπὲρ τοῦ δικαίου τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Τριχωνίας, τοῦ παρακαθημένου μεταξὺ ἡμῶν. Ἤκουσα λεγόμενον καὶ ἀνέγνωσα γραφόμενον ἐν ταῖς ἐφημερίσι, καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως ἐκείνης σήμερον ἤκουσα, ὅτι ἄλλοι λόγοι, μηδεμίαν σχέσιν ἔχοντες πρὸς τοὺς ἰσχυρισμούς, τοὺς ὁποίους διὰ τῶν ἐνστάσεων προβάλλουσιν οἱ ἐνιστάμενοι, προκαλοῦσι τὴν τοιαύτην ἄδικον τῆς Βουλῆς ψῆφον. Ἀνεδίφησα ὅλην τὴν ἱστορίαν τὴν κοινοβουλευτικὴν τῆς Ἑλλάδος, ἀνεδίφησα ὅλα τὰ πρακτικά, τὰ περιλαμβάνοντα τὰς συζητήσεις ἐπὶ τῶν ἐξελέγξεων τῶν ἐκλογῶν, ἀφ’ ἧς ἡ Ἑλλὰς ἐγένετο Συνταγματικὴ Πολιτεία, καὶ οὐδαμοῦ εὗρον, ὅτι ἔστω καὶ μία ἐκλογὴ κἄν ἠκυρώθη διὰ τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας. Δὲν ὑπάρχει παράδειγμα εἰς τὴν Ἱστορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου, ὄχι νὰ ὑποβληθῶσι, — διότι ὑπεβλήθησαν πολλάκις τοιοῦτοι λόγοι ἀκυρότητος τῶν ἐκλογῶν, — ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει παράδειγμα νὰ γείνωσι δεκτοὶ παρὰ τῆς Βουλῆς, καὶ ἀκυρωθῇ ἐκλογὴ ἀντιπροσώπου τοῦ ἔθνους διὰ τοιούτους λόγους. Διότι ἡ ἐκλογὴ Εὐρυτανίας, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησαν, κατὰ τὸ 1895 δὲν ἠκυρώθη διὰ τοιούτους λόγους, τοὐναντίον ἐπεκυρώθη καὶ ἀπερρίφθησαν αἱ ἐνστάσεις αἱ ἐπὶ τοιούτων λόγων στηριζόμεναι. Διὰ τοῦτο εἰς τὸν συνάδελφον κ. Ἀλεξανδρόπουλον, διακόπτοντα τὸν κ. Πονηρόπουλον, ἀπὸ τῆς θέσεώς μου ἔλεγον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ διακόπτῃ, διότι ἀπὸ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου θέλει βεβαίως ἐξέλθει ζημιωμένος...

§71Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπερρίφθησαν αὐταὶ αἱ ἐνστάσεις, διότι ἐξηκριβώθη περὶ αὐτῶν τότε, ὅτι ἦσαν ψηφοφόροι.

§72Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἀναμείνατε. Θὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι δὲν ἐξηκριβώθη τίποτε· ἀπερρίφθησαν, διότι ἔπρεπε ν’ ἀπορριφθῶσιν. Ὅτε χθὲς ἐνομίζετο, ὅτι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀσχοληθῇ τις ἐξ ἡμῶν εἰς τὰ τῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς Εὐρυτανίας κατὰ τὸ 1895, ἔλεγον ἀπὸ τῆς θέσεώς των οἱ κύριοι συνάδελφοι τῆς πλειονοψηφίας, ὅτι ἡ ἐκλογὴ Εὐρυτανίας διὰ τοιούτους λόγους ἠκυρώθη, ἐνομίζον δὲ, ὅτι οὕτως ἀπαντῶντες, ἔλυον ὑπὲρ τῆς γνώμης των καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας. Ἀλλ’ ἐγώ, ὅστις ἐγνώριζον τὰ τῆς ἐκλογῆς Εὐρυτανίας, ὅστις ἐμελέτησα τὰ κατ’ αὐτὴν ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, ἀνέμενον τὴν στιγμὴν ταύτην, ἵνα εἴπω εἰς τοὺς κυρίους τῆς πλειονοψηφίας, ὅτι ἡ ἐκλογὴ Εὐρυτανείας κατὰ τὸ 1895, ἐφ’ ὅσον προσεβλήθη διὰ τοιούτους λόγους, ἐπεκυρώθη, καὶ ἐπεκυρώθη διὰ τῶν ψήφων συμπάσης τῆς Βουλῆς, ἥτις ἐθεώρησεν ἀνάξιον ἑαυτῆς νὰ δώσῃ προσοχὴν εἰς τοιαύτας ἐνστάσεις, καὶ ὄχι μόνον δὲν ἐδόθη μία ψῆφος ἀκυρωτική, ἀλλ’ οὐδ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν ἐτόλμησέ τις νὰ προκαλέσῃ. Διότι ὄντως, Κύριοι, εἶναι τρομερὸν νὰ καταγίνηταί τις εἰς ἀναίρεσιν ἐνστάσεων, αἱ ὁποῖαι καθ’ ἑαυτὰς οὐδεμίαν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσι βάσιν, αἱ ὁποῖαι καθ’ ἑαυτὰς προδίδουσι τὸν τρόπον τῆς δημιουργίας αὐτῶν, καὶ αἱ ὁποῖαι ἐκ τῆς ἀφηγήσεως ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὰς ὑπεστήριξαν, ἀποδεικνύουσιν, ὅτι ἐδημιουργήθησαν πρὸς μόνον τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ προκαλέσωσι τὴν Βουλὴν εἰς πρᾶξιν κλονίζουσαν τὸ κῦρος αὐτῆς καὶ προσβάλλουσαν εἰς τὰ καίρια τὴν ἀξιοπρέπειαν αὐτῆς.

§73Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§74Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Μὴ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τῶν δακτύλων μας, Κύριοι! Ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς δὲν ζητεῖται διὰ τοὺς λόγους, οὓς ἐν ταῖς ἐνστάσεσι περιέλαβον οἱ ἐνιστάμενοι. Αἱ ἐνστάσεις προεβλήθησαν ὡς πρόσχημα, διὰ νὰ ἔχωσι μίαν δικαιολογίαν, ἔστω καὶ ἀσθενῆ, καὶ νὰ καλύψωσιν ὄπισθεν αὐτῆς τοὺς ἀληθεῖς λόγους, ὧν ἕνεκα προκαλεῖται ἡ Βουλὴ εἰς τὴν διάπραξιν τῆς ἀδικωτέρας τῶν πράξεων, ἀφ’ ἧς τὸ Ἑλληνικὸν Βασίλειον ἔχει τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα. Ἐψήφισαν, λέγουν οἱ ἐνιστάμενοι, εἰς τὸν δῆμον Παμφίας 17 ἐκλογεῖς μὴ ἔχοντες ψῆφον, εἴτε διότι ἐψήφισαν δὶς, εἴτε διότι ἦσαν ἀνύπαρκτοι, εἴτε διότι δὲν ἦσαν ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον. Καὶ εἰς ποίαν ἐκλογὴν δὲν ἐψήφισαν τοιοῦτοι ἐκλογεῖς; — ὄχι ἐψήφισαν, διότι δὲν εἶναι ἀκριβὲς τοῦτο, — εἰς ποίαν ἐκλογὴν δὲν παριστῶνται ὡς ψηφίσαντες τοιοῦτοι ἐκλογεῖς, εἴτε διότι παρεφθαρμένα τὰ ὀνόματα αὐτῶν εἶχον ἀναγραφῆ εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἀνεγνώρισεν εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίσωσιν, εἴτε διότι δὲν ἦτο δυνατὴ ἡ ἀνεύρεσις αὐτῶν ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ, παραλειφθέντων ἐκ τυπογραφικοῦ λάθους, εἴτε δι’ οἱονδήποτε ἄλλον λόγον; Εἰς πάσας τὰς ἐκλογὰς, ἐὰν ἀναδιφήσωμεν τὰ πρωτόκολλα τῆς ψηφοφορίας, θέλομεν ἀνεύρει, ὅτι ὑπάρχουσι τοιοῦτοι ψηφίσαντες. Ἀλλὰ, Κύριοι, οὐδεὶς δύναται νὰ γνωρίζῃ ποῖοι κατὰ τὰς διαφόρους ἐκλογὰς ἐψήφισαν ὄντως, καὶ οὐδεὶς ἀναδιφῶν τὰ πρωτόκολλα δύναται νὰ τὸ ἀνακαλύψῃ. Δύναται νὰ τὸ ἀνακαλύψῃ μόνον ἐκεῖνος, ὅστις ἐν γνώσει καὶ ἐκ προθέσεως ἐδημιούργησε τοιαύτην ἀταξίαν, ἵνα ὠφεληθῇ ἐκ ταύτης, εἴτε λαμβάνων ὑπὲρ ἑαυτοῦ τὰς ψήφους τῶν οὕτω πως ψηφισάντων, εἴτε, ἂν τὰ πράγματα μετεβάλλοντο, ὅπως μετεβλήθησαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἐπιδιώκων τὴν ἀκύρωσιν τῆς νομιμωτέρας τῶν ἐκλογῶν. Εἶναι ἀδύνατον νὰ μὲ πείσῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ἀλεξανδρόπουλος, ὅτι ἀναδιφήσας τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας καὶ ποιήσας σύγκρισιν τῶν ὀνομάτων τῶν ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας ἀναγεγραμμένων πρὸς τὰ ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ, εὗρε τοὺς δὶς ψηφίσαντας ἢ τοὺς ἀνυπάρκτους. Ἡ ἐργασία αὕτη εἶναι λίαν ἐργώδης καὶ ἀδύνατον εἶναι, εἷς μόνος, καὶ ξένος μάλιστα πρὸς τὰ πρόσωπα, νὰ κατορθώσῃ νὰ ἀνεύρῃ τοὺς δὶς ψηφίσαντας· τοὺς ἀνευρίσκει, ὅταν ἄλλος τῷ ὑποδείξῃ τοῦτο, ὅταν τῷ ὑποδείξῃ τοῦτο ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐδημιούργησεν αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Τίς ἐξ ὑμῶν δὲν γνωρίζει, Κύριοι, ὅτι εἰς τοὺς χωρικοὺς δήμους οἱ ἔχοντες τὰς μείζονας πρὸς τὰ πρόσωπα σχέσεις, οἱ γνωρίζοντες πάσας τὰς συνθήκας τοῦ βίου αὐτῶν, οἱ γνωρίζοντες τὰ τέκνα αὐτῶν, οἱ γνωρίζοντες τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῶν εἶναι οἱ δήμαρχοι, οἱ ἐξ ἐπαγγέλματος πολιτευόμενοι ὡς δήμαρχοι, καὶ οἱ ἰατροί; Μόνον οὗτοι ἔρχονται εἰς καθημερινὰς πρὸς τοὺς κατοίκους σχέσεις, καὶ μόνον οὗτοι ἐξετάζουσι τὰ κατ’ αὐτούς. Καὶ ἐνῷ ἔχομεν ἀποδεδειγμένον, ὅτι ὁ ἀποτυχὼν κ. Νικολίτσας ὑπῆρξεν ἐπὶ 8 ἔτη δήμαρχος, ὅτι ἀσκεῖ ἐκεῖ τὸ ἰατρικὸν ἐπάγγελμα ἐπὶ τριακονταετίαν, διαμένων διαρκῶς ἐκεῖ, θέλει ὁ κ. Ἀλεξανδρόπουλος καὶ ὁ ἀγαπητός μου φίλος κ. Σκαλτσοδῆμος νὰ δεχθῶμεν καὶ νὰ πεισθῶμεν ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προσῆλθον καὶ ἐψήφισαν καθ’ ὃν τρόπον ἐψήφισαν, ἦλθον καὶ ἐψήφισαν χαριζόμενοι πρὸς τὸν κ. Κατσᾶνον, τὸν ξένον, τὸν μηδεμίαν ἰδιαιτέραν ἔχοντα σχέσιν ἐν τῷ δήμῳ Παμφίας!

§75Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος τὸ ὑπεστήριξε;

§76Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ πεισθῆτε περὶ τούτου· ἀρκεῖ τὸ γεγονὸς ὅτι ἐψήφισαν τοιοῦτοι.

§77Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Σεῖς πιθανὸν νὰ μὴ ἔχητε ἀνάγκην νὰ πεισθῆτε, ἀλλ’ ἐγὼ ἔχω ἀνάγκην νὰ πεισθῶ, ἵνα δώσω ψῆφον εὐσυνείδητον (εὖγε! ἐκ τῆς ἀριστερᾶς)· διότι σεῖς ὑπεστηρίξατε πρὸ ὀλίγου, διακόπτοντες τὸν συνάδελφον κ. Πονηρόπουλον, ὅτι οὐδεμίαν σημασίαν ἔχει ἡ εὕρεσις τῶν περιπλέον σφαιριδίων εἰς τὴν κάλπην ἑνὸς τῶν ὑποψηφίων, ἀφοῦ κατὰ τὸν νόμον ἀφαιροῦνται ἀπὸ τοῦ Ναί. Καὶ ὑπάρχει περὶ τούτου ἀμφιβολία, ὅτι κατὰ τὴν διαλογὴν τῶν καλπῶν ἀφαιροῦνται τὰ περιπλέον εὑρεθέντα ἀπὸ τοῦ Ναί; Ἀλλ’ ἂν κατὰ τὴν πρᾶξιν τῆς διαλογῆς ἀφαιροῦνται ἀπὸ τοῦ Ναὶ, παραμένει ὅμως διὰ τὸν δικαστὴν, ὅστις εἶναι ἡ Βουλὴ, ἀκέραιον τὸ οὐσιαστικὸν δικαίωμα, ὅπως κρίνῃ, ἂν ὑπάρχει περίπτωσις νὰ καταλογίσῃ ταύτας εἰς τὸ Ναὶ, καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ τὴν διὰ τῆς καλπονοθεύσεως μεταβολὴν τοῦ ἀληθοῦς ἀποτελέσματος· τοῦτο δὲ ἔπραξεν ἀπειράκις ἡ Βουλὴ, καὶ τὰς ψήφους, αἱ ὁποῖαι ἀφῃρέθησαν, ὅτε ἐπείσθη, — καὶ σχεδὸν πάντοτε ἐπείσθη, — ὅτι ἐρρίφθησαν πλείονες εἰς τὸ μέλαν, τὰς κατελόγισαν ὑπὲρ ἐκείνων, ἀπὸ τῶν ὁποίων ἀφῃρέθησαν, καὶ εἰσήγαγεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸν φαινόμενον ὡς ἀποτυχόντα διὰ τῆς καλπονοθεύσεως, τὸν πράγματι ὅμως ἐπιτυχόντα, ὡς ἔπραξεν ἄλλοτε διὰ τὸν ἀείμνηστον Θρασύβουλον Ζαΐμην...

§78Π. ΣΑΚΚΗΣ. Διότι ἀπεδείχθη ἡ κακοβουλία.

§79Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. «Διότι ἀπεδείχθη ἡ κακοβουλία», λέγει ὁ κ. συνάδελφος, ὡς ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ ῥιφθῶσιν αἱ πλείονες ψῆφοι ἐκ καλοβουλίας! Εἶναι ἀστεῖον, Κύριοι, ἵνα μὴ τὸ χαρακτηρίσω ἄλλως, τὸ νὰ ἰσχυρίζηταί τις μετὰ 40 ἐτῶν ἐφαρμογὴν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ὅτι φιλικὴ χεὶρ θὰ ῥίψῃ τὰ περιπλέον σφαιρίδια.

§80Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καθ’ ἡμέραν συμβαίνει τοῦτο.

§81Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ καὶ εἷς μόνον Ἕλλην ἐκλογεὺς, ὁ ὁποῖος νὰ ἀγνοῇ, ὅτι ὅλα τὰ περιπλέον σφαιρίδια θὰ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τὸ Ναί;

§82Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ αὐτὸ ἀκριβῶς ὥρισεν ὁ νόμος.

§83Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ νόμος ὥρισεν αὐτὸ, ἀλλ’ ἡ συνείδησις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δικάζουσιν, ὥρισε νὰ ἐκτιμῶσι τὸ γεγονὸς καὶ νὰ μὴ ἀφίνωσι νὰ κατισχύῃ τὸ ψεῦδος τῆς ἀληθείας. Μὴ συγχίζετε τὸν τρόπον τῆς ἐνεργείας τῶν πράξεων τῆς διαλογῆς πρὸς τὴν οὐσίαν τῆς ἐκλογῆς καὶ τὴν δικαίαν περὶ ταύτης ἀπόφασιν. Διότι ἡ Δικαιοσύνη μᾶς ἐπιβάλλει, ὅταν ἀναγνωρίζωμεν ὅτι ἐγένετο καλπονόθευσις εἰς τὴν κάλπην, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθησαν πλείονα σφαιρίδια, νὰ καταλογίζωμεν τὰ ἀφαιρεθέντα εἰς τὸ Ναὶ, ἵνα ἔχωμεν τὸ ἀληθὲς, τὸ γνήσιον ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς.

§84Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καμμία συνείδησις δὲν χωρεῖ ἀπέναντι τῆς ἐπιτακτικῆς διατάξεως τοῦ νόμου. Τί εἶναι αὐτὰ, τὰ ὁποῖα λέγετε!

§85Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ νόμος δὲν ἐπιβάλλει τὸ ψεῦδος. Τοῦτο πρέπει νὰ γνωρίζητε. Καὶ ἐνῷ ὁ κ. Κατσᾶνος, Κύριοι, ὑπέστη κακοηθεστάτην καὶ βδελυρὰν καλπονόθευσιν, ἐνῷ οὐδενὸς ἐφείσθησαν ἐν τῷ δήμῳ Παμφίας, ὅπως κατορθώσωσι ν’ ἀποτύχῃ οὗτος, τί σᾶς ζητοῦσι νῦν, Κύριοι; Νὰ πράξητε σεῖς ἐκεῖνο, ὅπερ αὐτοὶ δὲν κατώρθωσαν· νὰ ἐκδιώξητε τὸν κ. Κατσᾶνον ἐκ τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ εἰσέλθῃ ὁ κ. Νικολίτσας! Ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἀδικωτέρα πρᾶξις αὐτῆς, εἰς τὴν ὁποίαν προκαλοῦσι τὴν Βουλήν; Καὶ δύναμαι νὰ πιστεύσω, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ Βουλὴ, ἡ ὁποία τοιαύτην νὰ διαπράξῃ ἀδικίαν; ἀδύνατον! Διότι, ἂν τοιαύτην ἡ Βουλὴ διαπράξῃ ἀδικίαν, πρέπει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι θὰ παραμείνῃ ἐν τῇ ἱστορίᾳ τῆς Βουλῆς ἡ πρᾶξις αὐτῆς αὕτη ὡς στίγμα τοῦ βίου αὐτῆς! Ὀφείλω, Κύριοι, ἀφοῦ εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Εὐρυτανείας, ὅτε ἠθέλησε νὰ διακόψῃ τὸν ἀπὸ τοῦ βήματος ὁμιλοῦντα, εἶπον νὰ μὴ προβαίνῃ εἰς διακοπὰς, διότι ἐκ τῆς συζητήσεως θὰ ἐξέλθῃ ζημιωμένος, ὀφείλω ν’ ἀποδείξω διατί εἶπον εἰς αὐτὸν τοῦτο. Συνεζητεῖτο κατὰ τὸ 1895 τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς Εὐρυτανίας· προσεβάλλοντο, Κύριοι, δύο δῆμοι, ἓν τμῆμα τοῦ δήμου Καρπενησίου καὶ ὁ δῆμος Κτημενίων. Καὶ διὰ μὲν τὸ τμῆμα τοῦ δήμου Καρπενησίου ὑπεβάλλοντό τινες ἐνστάσεις, σχετικαὶ πρὸς τὰς ἐνστάσεις τὰς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας, ἀλλ’ ἐπεβάλλοντο καὶ ἐνστάσεις ἐπεμβάσεως τῶν ἀρχῶν, καὶ κυρίως περὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐνστάσεων τούτων ἐστράφη ἡ συζήτησις· εἰς δὲ τὸν δῆμον Κτημενίων ὑπεβάλλοντο ἐνστάσεις ἀπαράλλακτοι, πανομοιόταται πρὸς τὰς ἐνστάσεις, τὰς ὁποίας συζητοῦμεν σήμερον. Ἠγέρθη τότε ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐξ Εὐρυτανίας, ἵνα ἀντικρούσῃ τὸν πρὸ αὐτοῦ ἀγορεύσαντα βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς κ. Ἀγγελόπουλον, καὶ ἀφοῦ εἶπεν ἀρκετὰ περὶ τοῦ δήμου Καρπενησίου, εἰσέρχεται εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ἐνστάσεων τοῦ δήμου Κτημενίων, αἵτινες, ὡς σᾶς εἶπον, ἦσαν ἀπαράλλακτοι πρὸς τὰς κατὰ τοῦ δήμου Παμφίας σήμερον ὑποβληθείσας.

§86Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Συγγνώμην· τὰς εἶχεν ὑποβάλει ὁ σύντροφός μου.

§87Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν γνωρίζω ποῖος τὰς εἶχεν ὑποβάλει, οὐδὲ μὲ ἐνδιαφέρει τοῦτο· μὲ ἐνδιαφέρει μόνον ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἀπεκρούσατε τὰς ἐνστάσεις, καὶ τὸν τρόπον τοῦτον θέλω νὰ ἐπικαλεσθῶ, ὅπως σᾶς ἐξαναγκάσω καὶ ἄκοντας νὰ ψηφίσητε ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας.

§88Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀκούσωμεν!

§89Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἔλεγε λοιπὸν τότε ὁ κ. Ἀλεξανδρόπουλος (ἀναγινώσκει): «...Προβαίνω ἤδη εἰς τὸν δῆμον Κτημενίων. Ἐνταῦθα ὑπεβλήθη ἔνστασις, ὅτι ἐψήφισαν 15 πρόσωπα μὴ ἔχοντα δικαίωμα ψήφου...» Τοιαύτη ἀκριβῶς εἶναι καὶ ἡ σήμερον ὑποβαλλομένη ἔνστασις κατὰ τοῦ δήμου Παμφίας, ὅτι ἐψήφισαν 17 χωρὶς νὰ ἔχωσι δικαίωμα ψήφου.

§90Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπρόκειτο περὶ πολιτῶν ἐστερημένων τῶν πολιτικῶν αὐτῶν δικαιωμάτων.

§91Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι· πρόκειται περὶ ἀνθρώπων, οἵτινες ἐψήφισαν χωρὶς νὰ ἔχουν δικαίωμα. Μὴ διακόπτετε, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποφύγητε τὰς συνεπείας ἐκείνου, τὸν ὁποῖον σᾶς ὑπέδειξα, ὅτε διεκόψατε τὸν συνάδελφον κ. Πονηρόπουλον.

§92Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναλαμβάνω πᾶσαν εὐθύνην.

§93Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐξακολουθεῖ ὁ κύριος Ἀλεξανδρόπουλος ἀναπτύσσων τὰ τῶν ἐνστάσεων, καὶ πρὸς ἀπόκρουσιν τῆς βασιμότητος τῶν ἐνστάσεων, τί, νομίζετε, λέγει, ὁ κ. Ἀλεξανδρόπουλος; Ἀνεγνώσατε πάντες τὴν ἔκθεσιν τῆς πλειονοψηφίας τοῦ τμήματος ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας, καὶ εἴδετε, ὅτι μεταξὺ τῶν ἄλλων ἐπικαλεῖται ὡς ἐπιχείρημα καὶ τοῦτο· ὅτι ἦτο ἀδύνατον ὁ Νικολίτσας, ἰατρὸς ὢν ἐκεῖ καὶ δήμαρχος, νὰ μὴ γνωρίζῃ τοὺς ψηφίζοντας, καὶ ν’ ἀφήσῃ, ἄκοντος αὐτοῦ, νὰ ψηφίσωσι δὶς, ἢ ἀνύπαρκτοι ἢ τεθνεῶτες, παρόντος αὐτοῦ καὶ ἐφορεύοντος εἰς τὴν κάλπην του. Ἀκούσατε ἤδη τὸν κ. Ἀλεξανδρόπουλον, τί λέγει πρὸς ἀπόκρουσιν τῶν ἐνστάσεων κατὰ τοῦ δήμου Κτημενίων (ἀναγινώσκει): «Ταῦτα συνέβησαν ἐν τῷ δήμῳ Κτημενίων, ἐν τῷ ὁποίῳ, καθὼς καὶ τὰ μέλη τοῦ τμήματος δύνανται νὰ ὁμολογήσωσιν, ὁ κ. Ζῶτος ἔχει τὴν δύναμιν αὐτοῦ τὴν ἀπόλυτον. Ἐκεῖ τὰ μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἦσαν ὅλα ὑπὲρ τοῦ κ. Ζώτου, παρίστατο δὲ αὐτοπροσώπως καὶ ὁ κ. Ζῶτος κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, εἶναι δὲ, ὑποθέτω, τόσον δεξιὸς ὁ κ. Ζῶτος νὰ δύναται νὰ διευθύνῃ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου του, καὶ ἂν ἐγένετο ἀταξία τις, βεβαίως τὴν ἀταξίαν ταύτην τὴν ἔκαμεν ὁ κ. Ζῶτος, ὁ ὁποῖος σήμερον ἐνίσταται, καὶ ὑποθέτω ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει ἐπιεικῶς νὰ κρίνῃ, ἂν ἐγένετο ἀταξία τις, διότι ταύτην διέπραξεν ὁ ἐνιστάμενος ὑπὲρ ἑαυτοῦ.» Ἀκούετε, κύριοι Βουλευταί, πῶς ἐξηγεῖ ὁ κ. Ἀλεξανδρόπουλος τὰς ἀταξίας τοῦ δήμου Κτημενίων; Καὶ ταῦτα λέγει περὶ τοῦ κ. Ζώτου, ὁ ὁποῖος κάθηται εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ πηγαίνει κατὰ τὰς ἐκλογὰς μόνον εἰς τὸν δῆμόν του, καὶ δὲν ὑπῆρξε δήμαρχος καὶ δὲν εἶναι ἰατρός.

§94Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ὁποῖος μοὶ ἔδωκε 200 ἄσπρα ἐπὶ 1500!

§95Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Αὐτά, Κύριοι, ἔλεγεν ὁ κ. Ἀλεξανδρόπουλος, ἀποκρούων τὰς ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς Εὐρυτανίας. Καὶ σήμερον, Κύριοι, ἔρχεται νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι τὰς ἀταξίας αὐτὰς τὰς ἔκαμεν ὁ κ. Κατσᾶνος, ὁ ὁποῖος οὔτε παρέστη κἄν εἰς τὸν δῆμον Παμφίας! Καὶ ὅτε εἶπον ἐγὼ πρὸς αὐτὸν, ὅτι τὰς ἀταξίας ἔκαμεν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν δύναμίν του ἐκεῖ, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν ὑπὲρ ἑαυτοῦ, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν ὑπὲρ ἑαυτοῦ, ὁ ὁποῖος παρίστατο εἰς τὴν κάλπην του, μοὶ ἀπήντα ὁ κ. Ἀλεξανδρόπουλος: «Αὐτὰ δὲν εἶναι ἀληθῆ»! Ἀλλὰ διατὶ ἦσαν ἀληθῆ, κύριε Ἀλεξανδρόπουλε, διὰ τὸν δῆμον Κτημενίων; Διατὶ εἰς τὸν δῆμον Κτημενίων ὁ κ. Ἀλεξανδρόπουλος ἐφρόνει μετὰ πεποιθήσεως, ὅτι τὰς ἀταξίας αὐτὰς διέπραξεν ὁ κ. Ζῶτος, ὁ ὁποῖος παρίστατο ἐκεῖ καὶ ὁ ὁποῖος ἐγνώριζε νὰ διευθύνῃ τὰ τῆς ἐκλογῆς; Ἀλλὰ ποῖον ἦτο, Κύριοι, τὸ ἀποτέλεσμα εἰς τὴν Βουλήν; Εἰς τὴν Βουλὴν τότε ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν διαιρετῶς τὸ κῦρος ἑκάστου δήμου. Καὶ ἀκούσατε τίνα γνώμην εἶχεν ἐπὶ τῶν ἐνστάσεων τούτων ἡ Βουλὴ (ἀναγινώσκει): «Πρόεδρος. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν κ. κ. Τσιτσάρα, Χατζοπούλου καὶ Βουλπιώτου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τὸν κ. Ἀλεξανδρόπουλον δι’ ὅλους τοὺς δήμους, πλὴν τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Καρπενησίου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.» Καὶ ὁ δῆμος Κτημενίων ἐπεκυρώθη δι’ ἀναστάσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς, καὶ ἠκυρώθη τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Καρπενησίου, τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, προσεβάλλετο δι’ ἐπεμβάσεις κυβερνητικὰς, διὰ παρανομίας τῶν ἀρχῶν, αἵτινες ἀρχαὶ, κατὰ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, εἰργάσθησαν ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ, εἰς ὃν ἀνῆκεν ὁ κύριος Ἀλεξανδρόπουλος, καὶ ἡ Βουλὴ ἐδέχθη, ὅτι ἡ ἐπέμβασις τῶν ἀρχῶν μετήλλαξε τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων. Αὐτὴ εἶναι, Κύριοι, ἡ ἀπάντησις ἐκ τῆς ἐπισήμου ἱστορίας τῆς Βουλῆς, αὐτὴ εἶναι, Κύριοι, ἡ ἀπάντησις πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν Εὐρυτανίας, ὁ ὁποῖος ἦλθεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, χωρὶς νὰ ἐνθυμηθῇ, τίνα γνώμην ἐπὶ ὁμοίου θέματος ἐξήνεγκε κατὰ τὸ 1895, νὰ ὑποστηρίξῃ τὸν ἐνιστάμενον κατὰ τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας, ἐκπληρῶν οὕτω καθῆκον πρὸς τὸν φίλον καὶ συγγενῆ αὐτοῦ κ. Νικολίτσαν! Ἔλεγον λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι προκαλεῖται ἡ Βουλὴ εἰς ἄδικον πρᾶξιν, καὶ πρέπει ν’ ἀποτρέψῃ ἀπ’ αὐτῆς τοιοῦτον στίγμα. Χθὲς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διέκοψε συνάδελφον, ὁμιλοῦντα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρατείνωμεν τὰς συζητήσεις τῶν ἐξελέγξεων, ἀλλὰ πρέπει νὰ περατώσωμεν ταχέως τὰς συζητήσεις, ἵνα λήξῃ τὸ στάδιον τῶν ἐξελέγξεων τῶν ἐκλογῶν, διὰ νὰ εἰσέλθῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὸ νομοθετικὸν αὐτῆς ἔργον. Ἀλλ’ ἐὰν τὸ στάδιον τῶν ἐκλογῶν παρετάθη, τίς εἶναι ὁ ὑπαίτιος; Ἡμεῖς; Ἡμεῖς, παριστάμενοι ἐνταῦθα καὶ μὴ λαμβάνοντες κἄν μέρος εἰς τὰς συζητήσεις, οὔτε ἀπασχολοῦντες τὴν Βουλὴν διὰ μακρῶν ἀγορεύσεων, συνετρέξαμεν τὴν πλειονοψηφίαν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων αὐτῆς κατὰ τὸ στάδιον τοῦτο. Ἐὰν παρῆλθε τόσος χρόνος, ἡ παρέλκυσις τοῦ χρόνου ὀφείλεται βεβαίως εἰς τὴν πτέρυγα ταύτην (δεικνύει τὴν δεξιὰν), ἥτις διὰ τῆς ἀπεραντολογίας τῶν ῥητόρων αὐτῆς καὶ τῆς ὑποβολῆς καὶ διὰ μακρῶν ἀναπτύξεως ἐνστάσεων ματαίων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἦτο γνωστὸν ποία θὰ ἦτο ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, κατηνάλωσε τόσον χρόνον ἐφ’ ἃ μὴ δεῖ. Νομίζω ὅμως, Κύριοι, ὅτι ἔχει δίκαιον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον νὰ περατώσωμεν τὸ ἔργον τοῦτο, διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὰς κυρίας ἐργασίας ἡμῶν. Διότι, ὡς ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, ἐγκυμονεῖται θύελλα, τῆς ὁποίας τὴν πίεσιν αἰσθανόμεθα πάντες καὶ ἡ ὁποία θᾶττον ἢ βράδιον θέλει ἐκραγῆ. Εὔχομαι δὲ νὰ μὴ ἐκραγῇ καὶ πάλιν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς ἡμῶν. Ἀλλ’ ἐὰν ταῦτα ἀντιλαμβανώμεθα ἡμεῖς, οἱ ἐκτὸς τῆς ἀρχῆς διατελοῦντες, εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀντιλαμβάνωνται ταῦτα οἱ κυβερνῆται τῆς χώρας; Βεβαίως ἀντιλαμβάνονται. Τούτων ὅμως οὕτως ἐχόντων, εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν οἱ διευθύνοντες τὴν πλειονοψηφίαν νὰ μὴ ἀφίνωσι νὰ καταναλίσκηται ὁ χρόνος εἰς συζητήσεις ματαίας, πρὸ πάντων δὲ εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν, ὅτε προεβλήθη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας, νὰ ὑποδείξωσιν εἰς τὴν πλειονοψηφίαν, ὅτι τὸ στάδιον, εἰς ὃ ἔδει νὰ δείξωσι τὴν ἀφοσίωσιν αὐτῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπέδειξεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς. Διότι Βουλὴ, ἡ ὁποία προβαίνει εἰς τοιαύτας ἀδίκους ἀποφάσεις, σημειοῦσα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τὸ στάδιον αὐτῆς διὰ τοιούτων πράξεων, βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ βίον μακρόν. Ἡ πολιτικὴ ἱστορία τοῦ τόπου τούτου τοῦτο διδάσκει, ὅτι ὁσάκις αἱ Βουλαὶ παρεξετράπησαν, ὁσάκις ἐπεδείξαντο τάσεις ἀδίκους, ἐξέπεσαν εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν, ἐκπεσοῦσαι δὲ εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν, προεκάλεσαν μόναι τὴν διάλυσιν αὐτῶν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλεξανδρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§97Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παραιτοῦμαι τοῦ λόγου, κύριε Πρόεδρε.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας ὡς πρὸς τὸν βουλευτὴν κ. Α. Σκαλτσοδῆμον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ νόμιμον βουλευτὴν τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας τὸν κ. Ἀνδρέαν Σκαλτσοδῆμον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας, πλὴν τοῦ δήμου Παμφίας, ὡς πρὸς τὸν κ. Κατσᾶνον, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Παμφίας τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας ὡς πρὸς τὸν κ. Κατσᾶνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§99ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§100ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Δὲν εἶσθε 15.

§101ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Εἴμεθα. (Ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 15).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ γείνῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Παμφίας τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας ὡς πρὸς τὸν κ. Κατσᾶνον λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσι Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Γ. Ραδινοῦ καὶ Ι. Καλαντζοπούλου, καὶ εἶτα ἡ διαλογή, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 202, ἐξ ὧν 91 εἶπον Ναί, καὶ 111 Ὄχι. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Παμφίας τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας ὡς πρὸς τὸν κ. Κατσᾶνον. (Κατόπιν γίνεται δεκτὸν δι’ ἀναστάσεως τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Τροιζηνίας, καὶ ἀναγνωρίζεται νόμιμος βουλευτὴς ὁ κ. Γ. Κορυζῆς).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκλογὴ Τυρνάβου. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τοῦ οἰκείου τμήματος). Ὁ κύριος Ἀλεξάκης ἔχει τὸν λόγον.

§105ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὑπῆρξα μέλος, κύριοι Βουλευταὶ, τοῦ τμήματος, εἰς τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑπαχθῆ καὶ ἡ ἐκλογὴ Τυρνάβου. Ἐν τῷ τμήματι ὑπεβλήθησαν κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς Τυρνάβου, ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Ροδόπουλον, ἐνστάσεις διτταί, ἐνστάσεις ἀφορῶσαι κυβερνητικὰς ἐπεμβάσεις καὶ ἄλλας χαριστικὰς πράξεις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐνστάσεις οὐσιαστικαί. Καὶ χαριστικὴ μὲν πρᾶξις, Κύριοι, ἦτο δημοπρασία κατασκευῆς ὁδοῦ ἐνεργηθεῖσα κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν· καὶ δὲν εἶναί τι τὸ παράδοξον, Κύριοι, διότι διετάχθη κατὰ τὰς παραμονὰς ἐκλογῶν δημοπρασία πρὸς κατασκευὴν ὁδοῦ ἐν τῷ δήμῳ Ὀλύμπου, ὁδοῦ ἡ ὁποία ἄγει ἀπὸ Μπαμπᾶ εἰς Ραψάνην, ἀλλ’ ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον διετάχθη ἡ κατασκευὴ, θέλει πείσει πάντας, ὅτι ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ ἐκείνης δὲν ἦτο δυνατὸν ἢ νὰ ἀλλοιώσῃ τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων ἐν τῷ δήμῳ Ὀλύμπου. Πάντες, κύριοι Βουλευταὶ, γνωρίζετε, ὅτι, ἵνα καταληφθῶσι γαῖαι ἢ φυτεῖαι ἀνήκουσαι εἰς ἰδιώτας, προαπαιτεῖται, ὅταν ἡ κατάληψις αὕτη γίνηται πρὸς δημοσίαν ἀνάγκην, ἐκτίμησις καὶ ἀποζημίωσις· ἐν τῇ ὁδῷ ὅμως, τῆς ὁποίας ἐποιησάμην μνείαν, βλέπετε τὸ παράδοξον φαινόμενον, ὅτι ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ ἤρξατο, χωρὶς νὰ προηγηθῇ κἂν ἐκτίμησις, χωρὶς νὰ προηγηθῇ ἀποζημίωσις, καὶ οὕτως οἱ ἐκλογεῖς τοῦ δήμου Ὀλύμπου παρεσύρθησαν ὑπὲρ ἐκείνου, εἰς τὸν ὁποῖον ἀπέδιδον, ὅτι ἦτο ὁ ἐργάτης τῆς κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ. Ὑπῆρξεν ὑποψήφιος ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Τυρνάβου, κύριοι Βουλευταὶ, ὁ Γεώργιος Ροδόπουλος, ἀγαπώμενος τὰ μάλα παρὰ τῆς διενεργησάσης τὰς ἐκλογὰς Κυβερνήσεως, καὶ πρὸς ἐπιτυχίαν αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη παρεχώρησεν εἰς τὸν κ. Ροδόπουλον τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ ἐκείνης. Καὶ ἤρξατο ἡ κατασκευὴ κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς ἐκλογῆς, μόλις δ’ ἔφθασε μέχρι σημείου τινὸς, καὶ ἐπρόκειτο πλέον νὰ συναντήσῃ κτήματα ἀναμὶξ καὶ ἀντιθέτων καὶ φίλων τοῦ κ. Ροδοπούλου, ἐσταμάτησεν ἡ διεύθυνσις τῆς ὁδοῦ, καὶ οὕτως οἱ κύριοι τῶν κτημάτων, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ καταληφθῶσιν ὑπὸ τῆς ὁδοῦ, προσῆλθον εἰς τὸν κ. Ροδόπουλον, ὡμολόγησαν πίστιν καὶ φιλίαν πρὸς αὐτὸν, καὶ ἡ ὁδὸς ἐγκατελείφθη πρὸς τὸ μέρος ἐκεῖνο, καὶ ἤρξατο πάλιν κατασκευαζομένη ἀπὸ τοῦ ἀντιθέτου μέρους...

§106Ν. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Ἐὰν πρόκηται νὰ μακρηγορήσητε, νὰ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον.

§107ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν πλέον τῶν δέκα λεπτῶν. Ἐπειδὴ βλέπω, Κύριοι, κουρασμένην τὴν Βουλὴν, θέλω προσπαθήσει νὰ συντομεύσω, καὶ ἐν ὀλίγοις νὰ δώσω νὰ ἐννοήσητε, ὁποίαν ἐπιρροὴν ἔσχον ἐπὶ τοῦ φρονήματος τῶν ἐκλογέων τοῦ δήμου Ὀλύμπου αἱ διάφοροι κυβερνητικαὶ πράξεις, αἱ χάριν τῆς ἐπιτυχίας τοῦ κ. Ροδοπούλου γενόμεναι. Ἔλεγον λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι ἤρξατο ἡ κατασκευὴ ὁδοῦ ἐν παραμοναῖς ἐκλογῶν, χωρὶς νὰ προηγηθῇ κἂν ἐκτίμησις καὶ ἀποζημίωσις τῶν κατόχων τῶν γαιῶν καὶ τῶν φυτειῶν, δι’ ὧν ἔμελλε νὰ διέλθῃ ἡ ὁδός. Πλὴν αὐτοῦ βλέπομεν ἀστυνόμους μετατιθεμένους 7 ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς.

§108Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπειδὴ ἐπροτάθη νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν, παρακαλῶ νὰ διακόψητε τὴν ἀγόρευσίν σας.

§109ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὅπως θέλει ἡ Βουλή.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 1 καὶ 45′ μ.μ.).