1903.01.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 19

τῆς 29 Ἰανουαρίου 1903.

(Τετάρτη).

(Προεδρεύοντος τοῦ προσωρινοῦ Προέδρου κ. Ε. Τσαρλαμπᾶ).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 10 καὶ 30′ π. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἀπάντησιν εἰς διαφόρους ἐπερωτήσεις τοῦ βουλευτοῦ Δωρίδος κ. Ἀναγνωστοπούλου.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Μαντινείας. Ὁ κύριος Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§3Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναγνωρίζω, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι ἀνιαρὸν εἶναι διὰ τὸν ἀκροατὴν ν’ ἀκούῃ ὀνομασίας τοποθεσιῶν ἢ προσώπων, τὰ ὁποῖα τελείως ἀγνοεῖ. Καὶ ἂν ἦναι ἀνιαρὸν διὰ τὸν ἀκροατὴν, φαντασθῆτε πόσον ἄχαρι εἶναι διὰ τὸν ἀγορεύοντα περὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι τελείως ἄγνωστα εἰς τοὺς ἀκροατὰς αὐτοῦ, καὶ τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν τέρψιν παρέχουσιν εἰς αὐτούς. Τούτου ἕνεκα δὲν ἤθελον λάβει ποσῶς τὸν λόγον, ἂν μὴ πρὸς τοῦτο μὲ ἠνάγκαζεν ὁ ἐπίλογος τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου κ. Τριανταφυλλάκου, ὅστις εἶπε πρὸς ὑμᾶς: «Ἐὰν ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογήν μου, μετὰ τεσσαράκοντα ἡμέρας θὰ ἐπανέλθω τετιμημένος». Οὕτω πως ἔθεσεν—ἐσφαλμένως, κατὰ τὴν γνώμην μου—τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ὡς πρὸς τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος διαφωνῶ πρὸς αὐτόν· διότι ἐγὼ, κύριοι Βουλευταὶ, δὲν νομίζω ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς περὶ τῆς ἐκδικάσεως τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τῶν ἐκλογικῶν διαμερισμάτων ἀποτελεῖ τὸ συνάλλαγμα τῆς περιδόσεως, ὥστε ὑμεῖς νὰ κανονίσητε τὴν ψῆφόν σας ἀναλόγως τῆς μεγαλειτέρας πιθανότητος τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης ἐκβάσεως τοῦ στοιχήματος. Ἐνδεχόμενον, ἐὰν παραπέμψητε τοὺς ἀξιοτίμους συμπολίτας μου κ. κ. Μανέταν, Κωνσταντόπουλον καὶ Τριανταφυλλᾶκον ἐνώπιον τῶν ἐκλογέων συμπολιτῶν μου, ἡ ἐτυμηγορία τοῦ λαοῦ νὰ ᾖναι ὑπὲρ αὐτῶν, πολὺ ἐνδεχόμενον ὅμως νὰ ἦναι καὶ κατ’ αὐτῶν. Ἐγὼ γνωρίζω, ὁποῖοι μὲ ἔστειλαν ἐνταῦθα καὶ ὁποίους ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω, καὶ δὲν δύναμαι νὰ προεξοφλήσω τὴν ψῆφον αὐτῶν. Ἀντιπροσωπεύω ἐκλογεῖς, οἱ ὁποῖοι ἀείποτε ἀντεπροσωπεύθησαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὑπὸ ἀνδρῶν καὶ προσώπων πολὺ ἀνωτέρας, καὶ πολιτικῆς καὶ κοινωνικῆς, περιωπῆς τῆς ἐμῆς· ἀντεπροσωπεύθησαν οἱ ἐκλογεῖς μου ὑπὸ ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐκυβέρνησαν τὴν Ἑλλάδα καὶ ὡς Πρωθυπουργοὶ καὶ ὡς Ὑπουργοὶ, ἀλλ’ οὐδεὶς ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε ἀντιπροσωπευσάντων τὴν ἐπαρχίαν μου ἐτόλμησε νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῶν ἐκλογέων του ἔχων ὡς ἐφόδιον μόνον τὸ ἐγώ του· ἀείποτε προσεπάθησαν νὰ ἐμφανισθῶσιν ἐνώπιον τῶν συμπολιτῶν μου ἐν συνδυασμῷ μετὰ προσώπων, πρὸς τὰ ὁποῖα οὐδεὶς σύνδεσμος πολιτικὸς τοὺς συνέδεε. Καὶ δὲν θέλω ἀνατρέξει, Κύριοι, εἰς τὴν παλαιοτέραν πολιτικὴν ἱστορίαν. Ἐπιτραπήτω μοι ὅμως νὰ ἀναφέρω ἐκλογάς τινας, ἐνεργηθείσας ἀπὸ τοῦ 1892 μέχρι σήμερον. Πρωΐαν τινὰ τοῦ ἔτους 1892 ἡ Τρίπολις κατεπλάγη ὑπὸ χαρᾶς, καὶ ἡ χαρὰ αὐτὴ μετεδόθη ἀνὰ πᾶσαν τὴν ἐπαρχίαν, διότι ἡ ἐπαρχία μου ἐτιμήθη ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου κυρίου Κωνσταντοπούλου διὰ τοῦ πρωθυπουργικοῦ ἀξιώματος· καὶ ὁ κύριος Κωσταντόπουλος, καίτοι Πρωθυπουργὸς τότε, καίτοι ἀπολαύει καὶ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου τῆς ὑπολήψεως, ἧς ἀπολαύει ἐν τῇ Ἀθηναϊκῇ κοινωνίᾳ, ἐνεργήσας τὰς τότε βουλευτικὰς ἐκλογὰς, δὲν ἐτόλμησε νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῶν ἐκλογέων τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας διὰ μόνου τοῦ ἐγώ του, ἔχων ὡς ἐφόδιον καὶ τὸ πρωθυπουργικὸν ἀξίωμα· προσεπάθησε νὰ καταρτίσῃ συνδυασμὸν μετὰ προσώπων, τὰ ὁποῖα ἀνῆκον εἰς ὅλα τὰ πολιτικὰ κόμματα, καὶ οὕτω κατήρτισε συνδυασμὸν ἀποτελούμενον ὑπὸ τῶν πολιτευομένων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀντεπροσώπευον τότε ὅλα τὰ γνωστὰ κόμματα· κατηρτίσθη συνδυασμὸς ἀποτελούμενος ἐκ τῶν κ. κ. Κωνσταντοπούλου, Πρωθυπουργοῦ τότε ὄντος, Μανέτα, τέως Ὑπουργοῦ, Βάρβογλη καὶ Ζέγγελη, καὶ ἀπόπειρα ἐγένετο νὰ προσληφθῇ καὶ ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος, καὶ οὕτως ἀπεμονώθην ἐγὼ, ὁ ὁποῖος, ἔχων τὴν ὑποχρέωσιν, ἐξ οἰκογενειακῶν λόγων, νὰ ἐκθέτω κάλπην, καίτοι μόνος, προετιθέμην νὰ πράξω τοῦτο. Διαφωνία ὅμως προέκυψε μεταξὺ τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου καὶ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, καὶ τότε ἐγὼ, συνενωθεὶς μετὰ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου καὶ ἄλλων ἀξιοτίμων συμπολιτῶν μου, ἀντεπεξήλθομεν κατὰ τοῦ πολιτικοῦ καὶ πολυχρόου ἐκείνου συνδυασμοῦ, καὶ κατωρθώσαμεν, ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου νὰ κερδίσωμεν μίαν βουλευτικὴν ἕδραν. Τοιούτους λοιπὸν ἐκλογεῖς ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω ἐδῶ. Κατὰ τὸ 1899 ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος διηύθυνε καὶ τότε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπὸ τὴν πρωθυπουργίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτοῦ, διαδεχθέντος τὴν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας μέλος ἀπετέλει ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος, ὡς Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Καὶ τότε ὁ κύριος Τριανταφυλλᾶκος, καίτοι διηύθυνε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καίτοι εἶχε τὸ κόμμα, διὰ τὸ ὁποῖον, ἐν τῷ δικαίῳ ἐγωϊσμῷ του, εἶπεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι εἰς τὸ ὄνομά του ὤμνυον ὅλοι οἱ ἐκλογεῖς, δὲν ἐτόλμησεν ὅμως νὰ προσέλθῃ ἐνώπιον τῶν ἐκλογέων διὰ μόνου τοῦ ἐγώ του, ἐφωδιασμένου διὰ τοῦ ὑπουργικοῦ ἀξιώματος. Καὶ τότε προσπάθεια ἐγένετο νὰ καταρτίσῃ συνδυασμὸν ἐξ ὅλων τῶν πολιτευτῶν τῶν ἀντιπροσωπευόντων τὰ ὑπάρχοντα καὶ ὑπάρξαντα τότε κόμματα, καὶ τοῦτο, ὅπως ἀπομονωθῶ ἐγὼ καὶ μοὶ ἀπαγορευθῇ ἡ εἴσοδος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἀλλ’ ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος ἔκαμε τὸν λογαριασμὸν τοῦτον ἄνευ τοῦ ξενοδόχου, ὅστις ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἶναι οἱ ἐκλογεῖς μου. Τότε συνενωθεὶς μετὰ τοῦ κ. Παπαναστασίου καὶ τῶν ἄλλων ἀξιοτίμων συμπολιτῶν μου, ἀντεπεξῆλθον καὶ κατὰ τοῦ ὑπουργικοῦ καὶ πολυχρόου ἐκείνου συνδυασμοῦ, καὶ ἐκερδίσαμεν μίαν ἕδραν ἐν τῷ προσώπῳ μου, καίτοι καὶ τότε, Κύριοι, προσπάθεια εἶχε καταβληθῆ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου, ἵνα ἀπαγορευθῇ ἡ εἴσοδός μου ἐνταῦθα ἀπὸ μέρους τῆς ἐπαρχίας διὰ παρομοίας καταστάσεως, ἡ ὁποία διεξετραγῳδήθη ὑπὸ τοῦ καὶ τότε συνυποψηφίου μου καὶ συναδέλφου κυρίου Παπαναστασίου. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τοῦ ἔτους 1902 ὁ αὐτὸς τότε Ὑπουργὸς κ. Τριανταφυλλᾶκος ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ προκειμένου νὰ ἐνεργήσῃ τὰς ἐκλογὰς τῆς 17 παρελθόντος Νοεμβρίου, δὲν ἐτόλμησε νὰ ἀντιτάξῃ τὸ ἐγώ του πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς μας, καὶ τότε κατήρτισε συνδυασμὸν ἀποτελούμενον, κατὰ χρονολογικὴν τάξιν τῆς συμπράξεως ἑνὸς ἑκάστου, ἀπὸ τὸν κ. Ζέγγελην, φίλον τοῦ ἐκ Κερκύρας πολιτευτοῦ, Μάνεσην, φίλον τοῦ κ. Δραγούμη, Μανέταν, φίλον τοῦ κ. Δεληγεώργη, καὶ ἐσταμάτησεν ἐκεῖ εἰς τοὺς τέσσαρας Κυρίους τοῦ συνδυασμοῦ, εὐθὺς δὲ, ὡς διενοήθη νὰ διατυπώσῃ τὴν ἐπιθυμίαν ὁ πρῴην Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἤθελε νὰ προσλάβῃ ἐν τῷ συνδυασμῷ ἐκείνῳ πρόσωπον ἐκ τῆς ἐπαρχίας μας καταγόμενον, ἡμιυποτελὲς ὅμως κατὰ τὰ πολιτικὰ φρονήματα εἰς αὐτόν, — διότι κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἔδωκεν ὑπόσχεσιν, ὅτι θέλει ἀκολουθήσει τὰ πολιτικὰ φρονήματα αὐτοῦ, — ἀμέσως ὁ τέως Ὑπουργὸς ἐγκατελείφθη καὶ ὑπ’ αὐτῶν τῶν συντρόφων του. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον συνετρίβη ὁ συνδυασμὸς ἐκεῖνος, καὶ ἠναγκάσθη νὰ στεγασθῇ ὑπὸ τὴν στέγην τῶν κ. κ. Κωνσταντοπούλου, Μανέτα, Μάνεση καὶ Ζέγγελη. Τοιαύτην ἐπαρχίαν λοιπὸν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, πρὸς τὴν ὁποίαν οὐδεὶς δύναται νὰ ἀντιτάξῃ τὸ ἐγώ του, πολλῷ δ’ ὀλιγώτερον ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας κύριος Τριανταφυλλᾶκος, τοῦ ὁποίου τὸν ἐγωϊσμὸν εὑρίσκω ἀρκετὰ δεδικαιολογημένον, διότι κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν χρησιμεύει ὡς διηνεκὴς Ὑπουργὸς, μὲ ὀλίγας διακοπάς. Καὶ ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου περὶ κοινοβουλευτισμοῦ καὶ ἀντικοινοβουλευτισμοῦ, περὶ ἐλευθέρων ἐκλογῶν, χωρὶς νὰ μᾶς εἴπῃ καὶ ὁποίας ἰδέας ἔχει περὶ κοινοβουλευτισμοῦ ἢ μὴ κοινοβουλευτισμοῦ, ἢ ὁποίαν σχέσιν ἔχει πρὸς τὴν ἐκλογὴν Μαντινείας ὁ κοινοβουλευτισμὸς ἢ μὴ κοινοβουλευτισμός. Ἐγὼ, Κύριοι, δὲν ἀνήκω εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι νομίζουσιν, ὅτι οἱ κοινοβουλευτικοὶ θεσμοὶ τρέχουσι τὸν κίνδυνον νὰ καταργηθῶσιν. Ἡ κατάργησις τῶν κοινοβουλευτικῶν θεσμῶν συνεπάγεται εὐθύνας, καὶ τὰς εὐθύνας ἐν Ἑλλάδι πάντες ἀποστέργουσι. Διὰ τοῦτο θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ περιορισθῶ μόνον εἰς τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐκλογὴν Μαντινείας, διότι οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουσι πάνθ’ ὅσα εἶπεν ὁ κύριος πρῴην Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ κοινοβουλευτισμοῦ, περὶ ἐκλογῆς Αἰγίνης, περὶ πονηρίας τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου, περὶ ὑπερβολῶν τοῦ κ. Λεβίδου καὶ τόσων ἄλλων. Ἀντὶ νὰ καταγείνῃ, ὡς ὤφειλε νὰ καταγείνῃ, εἰς τὴν ἀπόκρουσιν τῶν ἀπαριθμηθεισῶν ὑπὸ τοῦ κ. Παπαναστασίου παραβάσεων, διεξέφυγε τὸν σκόπελον αὐτὸν, καὶ κατέγεινε νὰ ἀναπτύξῃ θεωρίας περὶ κοινοβουλευτισμοῦ καὶ περὶ συναισθήσεως τῶν καθηκόντων του ὡς Ὑπουργοῦ. Τὸ ζήτημα λοιπὸν, τὸ ὁποῖον τίθεται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι νὰ μαντεύσῃ, ὁποῖον τὸ ἀποτέλεσμα τῆς μελλούσης ἐκλογῆς, ἂν οἱ ἀξιότιμοι συμπολῖταί μου παραπεμφθῶσιν ἐνώπιον τῶν ἐκλογέων καὶ αὖθις, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης ἐκλογῆς νὰ κανονίσῃ τὴν ψῆφόν της ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν πρόκειται μετ’ ὀλίγον νὰ ἐκδώσῃ· τὸ ζήτημα εἶναι, νὰ ἐξετάσῃ ἡ Βουλὴ κατὰ πόσον τὰ διαπραχθέντα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ἐνεργησάσης τὰς ἐκλογὰς τῆς 17 Νοεμβρίου, ἐπηρέασαν τὸ ἐκλογικὸν φρόνημα τῶν ἐκλογέων τῆς Μαντινείας. Δὲν θέλω, Κύριοι, νὰ εἰσέλθω εἰς τὰ καθέκαστα, διότι ἀναγνωρίζω, ὅτι πολὺ θέλετε κουρασθῆ· θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ὅμως, ἵνα ἐν γενικαῖς γραμμαῖς ἐπαναλάβω ὅσα εἶπεν ὁ κ. Παπαναστασίου πρὸς ὑμᾶς, καὶ θὰ προκαλέσω ἐπ’ αὐτῶν τὴν ὑμετέραν κρίσιν, ἂν ὅσα διεπράχθησαν καὶ ὅσα προανηγγέλθησαν ὡς μέλλοντα νὰ διαπραχθῶσιν, ἀλλὰ μὴ ἐκτελεσθέντα, ἐπηρέασαν τὸ ἐκλογικὸν φρόνημα τῆς ἐκλογῆς Μαντινείας, ἢ ὄχι. Διότι ἐγὼ δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον, ὡς πολίτης τῆς Μαντινείας, διὰ τὰ τηλεφωνεῖα, τοὺς δρόμους, τὰ τηλεγραφεῖα, τὰ ἐκτελεσθέντα... εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου. Δύναμαι μάλιστα νὰ τὸν εὐχαριστήσω καὶ νὰ τὸν συγχαρῶ, ὡς κάτοικος τῆς Μαντινείας· καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐν ὅλῃ τῇ εἰλικρινείᾳ μου, ὅτι οἱ πολιτευόμενοι —καὶ τὸν φθονῶ δι’ ὅσα ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου διέπραξεν, εὔχομαι δὲ καὶ ἐγὼ νὰ ἀξιωθῶ νὰ πράξω τὰ αὐτὰ, ἂν μὴ περισσότερα... (γέλωτες ἐν τῇ ἀριστερᾷ). Μὴ γελᾶτε, διότι οἱ γελῶντες μαρτυροῦσιν ἄγνοιαν τῶν καθηκόντων των. Ἐὰν διέπραξεν ὅσα διέπραξεν ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, καὶ καθ’ ὃν τρόπον τὰ διέπραξεν, ἔχετε τὸ καθῆκον νὰ ἐξετάσητε, ἂν τὰ διαπραχθέντα, —καλὰ καὶ χρήσιμα ἄλλως τε—παρέσυραν τοὺς ἐκλογεῖς Μαντινείας, ὥστε νὰ δώσωσι λευκὴν ψῆφον πρὸς τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον καὶ τοὺς συντρόφους του, μέλαιναν δὲ εἰς τοὺς συντρόφους μου. Βεβαίως ἐν τῷ πολιτικῷ ἀνταγωνισμῷ προσπαθοῦμεν νὰ γίνωνται ἔργα ἐν ταῖς ἐπαρχίαις μας, ἀλλὰ τὶς ἐξ ὑμῶν, τῶν βιούντων ἐν ἐπαρχίαις, ἀρνεῖται, ὅτι μία ὁδὸς, ἓν σχολεῖον εἰς κοινότητά τινα, μία βρύσις, ἓν τηλεγραφεῖον ἢ ἓν τηλεφωνεῖον, προσελκύουσι τὴν ἀγάπην καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην τῆς κοινότητος ἐκείνης; Ὑπάρχει ἐναντία γνώμη; Καὶ ὅταν ταῦτα διαπράττωνται κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, νομίζετε ὅτι δὲν δελεάζουσι τὸ φρόνημα τῶν ἀδυνατωτέρων χαρακτήρων;

§4Π. ΜΑΝΕΤΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§5Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο εἶναι τὸ ἔργον σας. Δὲν ὑπάρχει δῆμος ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου, εἰς ὃν ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος νὰ μὴ ηὐτύχησε νὰ συστήσῃ τηλεγραφεῖον ἢ τηλεφωνεῖον, ἢ νὰ κάμῃ δρόμον. Καὶ τοῦτο εἶπον καὶ χθὲς, καὶ σήμερον ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν παραπονοῦμαι, ἀλλὰ τοὐναντίον φθονῶ τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον. Ἀλλ’ ὅτε προεκήρυξεν, ὅτι τὸ ἱερὸν χρῆμα, τὸ προωρισμένον πρὸς ἵδρυσιν Γεωργικῶν Σταθμῶν, θέλει δαπανηθῆ πρὸς ἵδρυσιν Γεωργικοῦ Σταθμοῦ ἐν Τριπόλει, ἐνῷ δὲν ἐπρόκειτο περὶ τούτου, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ παραπονεθῶ κατὰ τῆς τοιαύτης διακηρύξεως. Διότι πάντες ὑμεῖς γινώσκετε, ὅτι πρὸς ἵδρυσιν Γεωργικοῦ Σταθμοῦ ἀπαιτοῦνται τρία τινά: χρῆμα, χοῦς καὶ ὕδωρ. Καὶ πρὸς ἐξεύρεσιν τῶν δύο τελευταίων στοιχείων ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος συνέστησεν ἀλληλοδιαδόχους ἐπιτροπὰς ἐξ ὑψηλῶν καὶ μικρῶν ἀναστημάτων, αἵτινες διέσχιζον τὰς ῥύμας καὶ τὰς ἀγυιὰς τῆς Τριπόλεως καὶ τῶν περιχώρων αὐτῆς πρὸς ἐξεύρεσιν καταλλήλου θέσεως. Διὰ τὴν ἵδρυσιν ὅμως Γεωργικοῦ Σταθμοῦ ἀπαιτεῖται καὶ χρῆμα, καὶ τοιοῦτον δὲν ὑπῆρχε, διότι τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν πρὸς ἵδρυσιν καὶ συντήρησιν Γεωργικῶν Σταθμῶν, ἀνέρχεται μόλις εἰς δεκάδας χιλιάδων δραχμῶν. Αἱ ἐπιτροπαὶ ἐκεῖναι, ἀφοῦ ἠρεύνησαν πολλὰ μέρη τῆς πεδιάδος τῆς Μαντινείας, ἀπεφάνθησαν, ὅτι, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ ὕδωρ, ἠδύνατο νὰ γείνῃ Γεωργικὸς Σταθμὸς εἰς τὰ πρόθυρα τῆς Τριπόλεως, τὰ πρὸς τὸν δῆμον Φαλάνθου καὶ εἰς τοὺς πρόποδας ἑνὸς βουνοῦ, ὅπου ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐξευρεθῇ ὕδωρ· ὑπῆρχεν ἐκεῖ ὀλίγον χῶμα, ὀλίγη γῆ, ἀκατάλληλος πρὸς γεωργικὰς ἐργασίας καὶ παίδευσιν, ἀλλ’ ἡ ἐπιστήμη ἠδύνατο νὰ μεταβάλῃ τὴν γῆν ἐκείνην εἰς χρήσιμον καὶ κατάλληλον. Οἱ κάτοικοι τοῦ μέρους ἐκείνου, φίλοι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριζον ἡμᾶς, δὲν ἠδύναντο νὰ ἐγκαταλείψωσι τὰς γαίας ἐκείνας, ἐθνικὰς οὔσας, διότι ἰσχυρίζοντο, ὅτι κατέχουσι ταύτας ἀπὸ ἀμνημονεύτων χρόνων. Ἕνεκα τούτου ἀνακρούει πρύμναν ὁ κύριος Τριανταφυλλᾶκος, παραιτεῖται τῆς ἰδέας ἱδρύσεως Γεωργικοῦ Σταθμοῦ, καὶ διαβεβαιοῖ αὐτοὺς, ὅτι δὲν θέλουσιν ἐκβληθῆ τῶν γαιῶν αὐτῶν, ἐὰν συνωμολόγουν φιλίαν πρὸς τοὺς φίλους αὐτοῦ· ὅπερ καὶ ἐγένετο. Ἄλλην ὅμως προκήρυξιν ἔχομεν μετ’ ὀλίγον· ὁ Γεωργικὸς Σταθμὸς μετατρέπεται εἰς Οἰνολογικὸν Σταθμόν. Ποῦ; Εἰς μέρος, ὅπου δὲν ὑπῆρχεν οὔτε ῥίζα ἀμπέλου! Ἐγὼ δὲν εἶμαι κατὰ τῆς ἱδρύσεως Γεωργικοῦ Σταθμοῦ, οὔτε Οἰνολογικοῦ. Εὔχομαι νὰ γείνωσιν, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ, τὰ ἱερὰ χρήματα νὰ πετῶνται εἰς τοὺς ἀνέμους καὶ νὰ κατασπαταλῶνται πρὸς ἐξυπηρέτησιν ἀλλοτρίων σκοπῶν. Ἐὰν ὁ Γεωργικὸς Σταθμὸς ἱδρύετο εἰς μέρος, ὅπου ἡ γῆ ἦτο εὔφορος, καὶ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἐκεῖ ὕδωρ πρὸς γεωργικὰς ἐργασίας, βεβαίως ἐγὼ ἤθελον ἐπικροτήσει· ἀλλ’ ἐκεῖ, ὅπου ἱδρύεται, δαπανῶνται μυριάδες δραχμῶν πρὸς συγκέντρωσιν πετρῶν καὶ κεράμων, καὶ τίποτε περισσότερον. Διότι δὲν πρόκειται περὶ Οἰνολογικοῦ Σταθμοῦ· πρόκειται νὰ γείνῃ ἓν οἰκοδόμημα στεγαζόμενον ὑπὸ ὀλίγων κεράμων, καὶ οὐδὲν πλέον. Διατὶ τοῦτο; Διὰ νὰ μεταβαίνωσιν οἱ συμπολῖταί μου εἰς περίπατον καὶ νὰ ἐρωτῶσι: «Τί εἶναι αὐτό; — Εἶναι ὁ Γεωργικὸς Σταθμός! — Ποῖος τὸν ἔκαμεν; — Ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος! — Εὖγε!». Πρόκειται καθαρῶς περὶ τῆς ἐντυπώσεως, ἣν θέλει προξενήσει τὸ πρᾶγμα ἐκεῖ. Διὰ νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολῶ δὲ, ἀπαριθμῶν ὅσα ὁ κ. Παπαναστασίου ἀπηρίθμησε, μεταβαίνω εἰς ἄλλο κεφάλαιον, τὸ κεφάλαιον τῶν παραβάσεων, τὰς ὁποίας ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος διέπραξε πρὸς ἐκλογικοὺς σκοπούς. Δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω, Κύριοι, ὅτι ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος, Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὤν, καὶ φέρων τὸν ὄγκον τοῦ Ὑπουργικοῦ ἀξιώματος, κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Διατάγματος τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς, ἐπισκεφθεὶς τὴν Τρίπολιν, ἐκόμισεν ὁ ἴδιος διορισμὸν ἑνὸς γραμματέως Πρωτοδικείου, δι’ οὗ ἀπέσπασεν ἀπὸ τοὺς ἐμοὺς φίλους ἕνα βιομήχανον, ἀμπατζῆν, διαθέτοντα ὀλίγας ψήφους. Δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω τὸν τρόπον τῆς συνάψεως τοῦ ἐκλογικοῦ συναλλάγματος μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ πρώην συναδέλφου μας κ. Σακελλαροπούλου, ὃν διώρισε νομάρχην, καὶ ὃν ἠνάγκασεν οὕτω νὰ ἀπόσχῃ τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος, ἐκχωρήσαντα δὲ τοὺς ὀλίγους φίλους, οὓς εἶχεν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μας. Ἐὰν νομίζητε, ὅτι ταῦτα δὲν εἶναι ἀρκετὰ νὰ ἐπηρεάσωσι τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων, δικαίωμά σας εἶναι νὰ ψηφίσητε ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι ἡ διὰ κραυγῶν ἐπικύρωσις τῶν ἐκλογῶν, ὡς τείνει νὰ γίνηται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, θέλει δώσει τὸ δικαίωμα νὰ παρακάθηνται ἐνταῦθα οἱ προλαμβάνοντες νὰ εἰσέλθωσι πρὸ ὑμῶν, οἵτινες θέλουσιν ἀποκλείει τοὺς νομίμως ἐκλεγομένους. Τοιαύτη ἡ συνέπεια τῆς ψήφου σας, ἐὰν, πεισθέντες ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος, δώσητε ψῆφον ἐπικυρωτικήν. Δὲν θὰ ἐπιτυγχάνηται ἡ εἴσοδός σας ἐνταῦθα διὰ τῆς ἐκφράσεως τῆς πρὸς ὑμᾶς ἐμπιστοσύνης τῶν συμπολιτῶν σας, ἀλλὰ θὰ ἔρχωνται πρῶτοι οἱ δυνάμενοι νὰ σᾶς ἐκβάλωσι, καὶ αὐτοὶ, φράσσοντες πρὸς ὑμᾶς τὴν εἴσοδον εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, θέλουσι νομιμοποιεῖ αὐτοὶ ἑαυτοὺς, οἱ δὲ ἐκλεκτοὶ θέλουσι μένει ἔξω τῆς Βουλῆς. Ἐρωτῶ ὅμως πάντας ὑμᾶς, προσεπαθήσατε κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν νὰ προμηθευθῆτε ἐκλογικοὺς καταλόγους τῶν διαφόρων διαμερισμάτων τῆς ἐπαρχίας σας; ναὶ ἢ οὔ; καὶ ἐλάβετε τοιούτους; Νὰ μοὶ ἀπαντήσητε. Διότι εἰς ἐμὲ ἐκ διαφόρων μερῶν τῆς Ἑλλάδος διάφοροι πολιτευόμενοι, πρὸς οὓς ἔχω τὴν τιμὴν νὰ συνδέωμαι φιλικῶς, ἀπετάθησαν, παρακαλοῦντες νὰ προμηθεύσω εἰς αὐτοὺς καταλόγους, καὶ ἐστάθη ἀδύνατον τοῦτο μέχρι τῆς παραμονῆς τῶν ἐκλογῶν, διότι ὁ κ. πρώην ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἐξεχώρησε πρὸς ὀκτὼ λεπτὰ κατ’ ὄνομα τὴν τύπωσιν ὅλων τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων εἰς συμπολίτας μου τυπογράφους. Καὶ βεβαίως καθῆκον εἶναι νὰ μεριμνῶμεν ὑπὲρ τῶν συμπολιτῶν μας· ἀλλὰ νομίζετε ὅτι τοιαύτη ἐκχώρησις εἰς ὁλόκληρον σωματεῖον δὲν ἐπηρέασε τὸ ἐκλογικὸν φρόνημα;

§6Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ δίδονται διὰ δημοπρασίας.

§7Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἡ Τρίπολις ἔγεινε Λειψία, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς τυπογράφους!

§8Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζετε δὲ, ὅτι, ὁσάκις ἐνσκήπτῃ εἰς μέρος τι τοῦ κόσμου ἐπιδημική τις νόσος, πάντες οἱ κατοικοῦντες εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο, καθὼς καὶ οἱ πλησίον οἰκοῦντες, φοβούμενοι ἐκ τοῦ κινδύνου τῆς ἐπιδημίας, λαμβάνουσι πάντα τὰ μέτρα, ὅπως μὴ ἐπεκταθῇ ἡ ἐπιδημία. Καὶ ἐνῷ αἱ τοιαῦται ἐπιδημίαι θεωροῦνται ὡς δυστυχήματα ἐν παντὶ τῷ κόσμῳ, διὰ τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον καὶ τοὺς συντρόφους αὐτοῦ ὑπῆρξεν εὐτύχημα ἐκλογικὸν, διότι τὸ Λοιμοκαθαρτήριον τῆς Δήλου ἐξεχωρήθη εἰς φίλους καὶ συγγενεῖς τοῦ κ. Βάρβογλη, οἵτινες μετέβησαν καὶ διωρίσθησαν φύλακες τοῦ Λοιμοκαθαρτηρίου, καὶ οὕτω πως οἱ συγγενεῖς τοῦ κ. Βάρβογλη ἐν Τριπόλει μετέστησαν πρὸς τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον.

§9Π. ΜΑΝΕΤΑΣ. Δὲν ἦσαν εἰς διάστασιν μετὰ τοῦ κ. Βάρβογλη πρότερον;

§10Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς τὸ γνωρίζετε καλλίτερον, ὄχι ἐγὼ, διότι ἐγὼ ἀπεμακρύνθην ἀπὸ σᾶς πρὸ ἐτῶν, καὶ δὲν μεριμνῶ, ἐὰν θὰ γείνω Βουλευτής· ὅτε δ’ ἐγὼ διεμαρτυρόμην, ὅτι σεῖς οἱ τρεῖς εἴχετε ἑνωθῆ, μὲ διέψευδον, ἀλλὰ τὰ πράγματα μὲ ἐδικαίωσαν. Ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, Κύριοι, νὰ σᾶς ἐξηγήσω, ὁποία ὑπῆρξεν ἡ κατάστασις τῆς ἀστυνομίας ἀνὰ τοὺς διαφόρους δήμους τῆς ἐπαρχίας μου. Ἀξιωματικὸς ἀστυνόμος εἰς οὐδένα δῆμον ὑπῆρχε· καὶ ἂν δ’ ἐτοποθετεῖτο τοιοῦτος, μετὰ 2 ἢ 3 ἡμέρας τηλεγραφικῶς ἀνεκαλεῖτο· καὶ ἀφέθη οὕτως ἡ διεύθυνσις τῆς ἀστυνομίας εἰς ὑπενωμοτάρχας, ἢ εἰς ἁπλοῦς χωροφύλακας!

§11Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Μόνον ὁ Λαθούρας ἔμεινεν ἀκίνητος ἐν Παξοῖς!

§12Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος σᾶς εἶπε νὰ τὸν κατηγορήσητε; Δι’ αὐτὸ τὸν ἄφησαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν σας.

§13Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν γνωρίζω, ἂν τῷ ἀπενεμήθη καὶ παράσημον μετὰ ταῦτα.

§14Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤρχοντο ἐκλογεῖς τοῦ δήμου Μαντινείας—ὅπου ἐγὼ δὲν συνδέομαι φιλικῶς πρὸς τοὺς κομματάρχας, ἀπολαύω ὅμως πολλῶν συμπαθειῶν παρὰ τοῖς ἐκλογεῦσι,—καὶ παρεπονοῦντο κατὰ τῆς ἐκεῖ ἀστυνομίας, ἡ ὁποία, εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, διηυθύνετο ὑπὸ ἀλλεπαλλήλων ἐνωμοταρχῶν καὶ ἀξιωματικῶν, τηλεγραφικῶς διοριζομένων καὶ τηλεγραφικῶς ἀνακαλουμένων· εἷς λοχίας τοῦ πεζικοῦ, ἀστυνόμος, ὀνόματι Δάσιος, ὁ ὁποῖος παρέμεινεν ἐκεῖ ἀρκετὸν χρόνον, τὰ μὲν ποίμνια τῶν φίλων τοῦ κυρίου Τριανταφυλλάκου ἄφινεν ἐλεύθερα, καὶ εἶχε μεταβληθῆ τὸ πεδίον τοῦ δήμου Μαντινείας εἰς λιβάδια τῶν ἐκ τῶν ποιμένων φίλων τοῦ κυρίου Τριανταφυλλάκου, οἱ δὲ ποιμένες οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν μερίδα, ἡ ὁποία ὑπεστήριζεν ἡμᾶς, δὲν ἐτόλμων νὰ κατέλθωσιν εἰς τὴν πεδιάδα. Νομίζετε ὅτι καὶ τοῦτο δὲν ἐπηρέασε τὸ ἐκλογικὸν φρόνημα τῶν πτωχῶν ἐκείνων κτηνοτρόφων ἐκλογέων; Δικαίωμά σας εἶναι νὰ τὸ νομίζητε, ἀλλὰ τοῦτο ἔσεται κάκιστον προηγούμενον. Ὅτε ὁ δήμαρχος Τεγέας, φίλος τοῦ κ. Βάρβογλη καὶ φίλος τοῦ συντρόφου μου κ. Λαμπροπούλου, μετέβη νὰ παρουσιασθῇ εἰς ἐκλογὴν ἀγροφυλάκων, ὁ ἐκεῖ ἀστυνομεύων ἐνωμοτάρχης τὸν ὑπεδέχθη διὰ κωδωνοκρουσιῶν· —καὶ περὶ τούτου ἀλλεπάλληλοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τὴν Εἰσαγγελίαν ἐδόθησαν καταγγελίαι. —Νομίζετε ὅτι καὶ τοῦτο δὲν εἶναι τρόπος σαγηνεύσεως τῶν ἐκλογέων; Τοιαύτη, Κύριοι, ὑπῆρξεν ἡ ἐνέργεια τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου κ. Τριανταφυλλάκου, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, κατὰ τὰς παρελθούσας βουλευτικὰς ἐκλογάς. Καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι τὸν φθονῶ δι’ ὅσα ηὐτύχησε νὰ πράξῃ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου, οὐδεὶς ὅμως δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι τὰ ὑπ’ αὐτοῦ διαπραχθέντα ἐπηρέασαν κατὰ πολὺ τὸ ἐκλογικὸν φρόνημα τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας, ἐνώπιον τῶν ἐκλογέων τῆς ὁποίας—μεθ’ ὅλον τὸν ἐκδηλωθέντα χθὲς ἐγωισμόν, ὅτι θὰ ἐπανέλθῃ ἐνταῦθα τετιμημένος, —οὐδέποτε θὰ τολμήσῃ ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος νὰ ἐμφανισθῇ μόνος. Καὶ ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι, μόλις ἐγκατελείφθη ὑπὸ τῶν συμπολιτῶν μου καὶ συντρόφων του κατὰ τὰς παρελθούσας ἐκλογὰς κ. κ. Κωνσταντοπούλου, Μανέτα καὶ Ζέγγελη, ἠναγκάσθη νὰ ὑποχωρήσῃ, καὶ νὰ ὑποταχθῇ αὐτὸς εἰς αὐτούς. Πρὶν ὅμως ἐγκαταλίπω τὸ βῆμα, μίαν παράκλησιν ἔχω νὰ διατυπώσω πρὸς τὴν Βουλήν. Ὅσα ἠκούσατε ἀναπτυχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Παπαναστασίου καὶ ὑπ’ ἐμοῦ, ὡς διαπραχθέντα ὑπὸ τοῦ κυρίου Τριανταφυλλάκου, νομίζετε ὅτι ἐπηρέασαν τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, ὁ ὁποῖος ὑπερβαίνει ὁμολογουμένως κατὰ πολλὰς ἑκατοντάδας ψήφων τοὺς ἐπιλαχόντας; Καὶ ἂν ἐπηρέασαν τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, δὲν ἐπηρέασαν τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου, ὁ ὁποῖος ὑπερβαίνει τοὺς ἐπιλαχόντας κατὰ ὀλιγωτέρας ψήφους ἢ ὅσας ὑπερβαίνει ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος; Καὶ ἂν ἐπηρέασαν τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, δὲν ἐπηρέασαν τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Μανέτα, ὁ ὁποῖος κατὰ ὀκτὼ μόνον ψήφους ὑπερβαίνει τὸν ἐπιλαχόντα κ. Τσακόπουλον; ὑπερβαίνει ὀκτὼ ψήφους· δηλαδὴ τέσσαρας μόνον ψήφους ἐὰν μεταφέρητε ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ κ. Μανέτα εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ κ. Τσακοπούλου, ἔρχεται ἐπιτυχὼν ὁ κ. Τσακόπουλος. Οἱ φρονοῦντες λοιπόν, ὅτι ἐκ τῶν διαπραχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου ἐπηρεάσθη τὸ ἐκλογικὸν φρόνημα, ὅσον ἀφορᾷ τὸν κύριον Τριανταφυλλᾶκον, κατὰ πλείονα λόγον πρέπει νὰ παραδεχθῶσιν, ὅτι τὸ ἐκλογικὸν φρόνημα τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας ἐπηρεάσθη διὰ τὸν κύριον Κωνσταντόπουλον καὶ τὸν κ. Μανέταν, οἱ δὲ διαφωνοῦτες πρὸς αὐτὸ παρακαλοῦνται νὰ ἐπικυρώσωσι τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, διότι πᾶς ἀγὼν πρὸς τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον μεμονωμένος εἶναι ἄδικος καὶ ἑπομένως μάταιος.

§15Π. ΜΑΝΕΤΑΣ. Δὲν εἶναι, Κύριοι, δύσκολον νὰ ἐννοήσῃ τις, ὅτι ἐξηντλήθη ἡ ὑπομονὴ τῆς Βουλῆς ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε συζητήσεων ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας. Οὐχ ἧττον κρίνω ἀναγκαῖον νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ πληροφορίας τινὰς, αἵτινες, ὑποθέτω, ὅτι δύνανται νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν ἀκριβῆ ἐκτίμησιν καὶ τὴν ὀρθὴν κρίσιν τῶν κατὰ τῆς ἐκλογῆς ταύτης λεγομένων, καὶ συγχρόνως νὰ ἐξηγήσω, ὅτι, ἀποδεχθεὶς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς καὶ ἐκπληρώσας μέχρι τοῦδε τὰ καθήκοντα τοῦ Βουλευτοῦ, ἔπραξα τοῦτο ἐκ τῆς πεποιθήσεως, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας διερμηνεύει τὸ γνήσιον καὶ εἰλικρινὲς φρόνημα τῶν ἐκλογέων. Αἱ ὑποβληθεῖσαι ἐνστάσεις κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ταύτης ἦσαν πολλαὶ καὶ ποικίλαι· πληροῦσιν ὀγκώδη χειρόγραφα τεύχη· ἀπέδιδον δὲ κατὰ τῆς ἐκλογῆς πολλὰς αἰτιάσεις, δι’ ὧν ὑπεστηρίζετο, ὅτι τὸ ἐπελθὸν ἀποτέλεσμα ὀφείλεται εἰς νοθείας, εἰς δωροδοκίας καὶ εἰς ἐπεμβάσεις κυβερνητικάς. Εὐτυχῶς τὸ μὲν τμῆμα τῆς Βουλῆς παμψηφεὶ ἀπέρριψε πάσας σχεδὸν τὰς ἐνστάσεις ταύτας, οἱ δὲ ἐνιστάμενοι ἐγκατέλειψαν αὐτὰς, καὶ περιωρίσθησαν μόνον εἰς τὸν λόγον τὸν ἀναφερόμενον εἰς τὰς πράξεις τοῦ συναδέλφου ἡμῶν πρώην ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, αἵτινες κατὰ τὴν γνώμην των ἐπηρέασαν τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων τῆς ἐπαρχίας. Ἐν πρώτοις, Κύριοι, ὀφείλω νὰ συγχαρῶ τοὺς ἐνισταμένους διὰ τὴν ἱερὰν ἀγανάκτησιν, τὴν ὁποίαν ἠσθάνθησαν ἐπὶ τῇ ἐνασκήσει τῆς ὑπουργικῆς δικαιοδοσίας χάριν ἐκλογικῶν σκοπῶν, καὶ νὰ εὐχηθῶ εἰς αὐτοὺς, ὅπως, μνήμονες τοῦ τοιούτου φρονήματος αὐτῶν, ἀπέχωσιν ἀπὸ τοῦ νὰ ὑποβάλλωσι πρὸς τὰς Κυβερνήσεις, τὰς ὁποίας θὰ ὑποστηρίζωσι, προτάσεις σκοπούσας τὴν ἐξυπηρέτησιν ἐκλογικῶν συμφερόντων. Δὲν ἔχω, Κύριοι, τὸ δικαίωμα, ἀλλ’ οὔτε καὶ τὴν διάθεσιν νὰ ἐκφράσω παρατήρησίν τινα πρὸς τοὺς προαγορεύσαντας κατὰ τῆς ἐκλογῆς, διότι ἐνέκριναν νὰ παραστήσωσιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῶν ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ ἡμῶν ἐπιτυχόντων δὲν εἶναι ἀπόρροια τῆς ἁγνῆς καὶ εἰλικρινοῦς θελήσεως τῶν ἐκλογέων, ἀλλ’ εἶναι ἀποτέλεσμα ἐπεμβάσεων, καίτοι ὑπῆρχον λόγοι ἐπιβάλλοντες, ὅπως ἀπέχωσι τοιούτων παραστάσεων. Ἴσως καθῆκον πρὸς τοὺς ἀποτυχόντας συναδέλφους των, ἴσως ἡ συναίσθησις ἐκ τῆς διαψεύσεως τῶν διαβεβαιώσεων, τὰς ὁποίας ἔδιδον περὶ τῆς πλήρους ἐπιτυχίας τοῦ συνδυασμοῦ αὐτῶν...

§16Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸς ποῖον;

§17Π. ΜΑΝΕΤΑΣ. Πρὸς τὸ κοινόν... Ἴσως, λέγω, ταῦτα τοὺς ἠνάγκασαν νὰ δικαιολογηθῶσι, καὶ νὰ παραστήσωσιν, ὅτι ἡμεῖς, μόνον χάριν τῶν κυβερνητικῶν ἐπεμβάσεων καὶ δυνάμει αὐτῶν ἐπετύχομεν τὰς θέσεις, τὰς ὁποίας κατέχομεν ἐν τῇ Βουλῇ. Λέγουσι λοιπὸν, ὅτι αἱ ἐνέργειαι τοῦ πρώην ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ ἐπηρέασαν τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων καὶ ἠλλοίωσαν τὴν θέλησιν αὐτῶν. Περὶ τῶν πράξεων, Κύριοι, τοῦ συναδέλφου ἡμῶν καὶ πρώην ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, οὗτος, ἁρμόδιος καὶ ὑπεύθυνος, ἀρκετὰ εἶπε χθὲς πρὸς τὴν Βουλὴν, καὶ ἔδωσε περὶ τούτου εὐρείας ἐξηγήσεις. Ἐγὼ ἓν μόνον θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ προσθέσω, ὅτι δὲν πιστεύω ὅτι ἡ ἐπιτυχία τοῦ πρώην ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, πολλῷ δ’ ὀλιγώτερον ἡ ἐπιτυχία τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου καὶ ἐμοῦ, προῆλθεν ἐκ τῶν πράξεων καὶ τῶν ἐνεργειῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπεδόθησαν εἰς τὸν πρώην ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν. Ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος δὲν ἐπέτυχε τὸ πρῶτον ἤδη ὡς βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας, ἐξελέγη πολλάκις μέχρι τοῦδε, ὄχι δὲ ἅπαξ καὶ ἄνευ κυβερνητικῆς τινος ὑποστηρίξεως· εἰς τὰς δύο τελευταίας Περιόδους ἔτυχε πράγματι νὰ ᾖναι Ὑπουργὸς, ἀλλ’ εἰς τὰς προγενεστέρας δὲν ἦτο τοιοῦτος, οὔτε εἶχε κυβερνητικὴν ὑποστήριξιν· ὡς μάλιστα ὑπέμνησεν αὐτὸς ὁ προλαλήσας, κατὰ τὸ 1892 διεφωνήσαμεν πρὸς αὐτὸν, καὶ ἀπετέλεσε συνδυασμὸν μετὰ τοῦ προλαλήσαντος καὶ ἐπέτυχεν. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, Κύριοι, ὅτι αἱ πράξεις καὶ αἱ ἐνέργειαι τοῦ πρώην ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ ἔσχον εὐχάριστα ὁπωσδήποτε δι’ αὐτὸν ἀποτελέσματα, καὶ ἐπήνεγκον ὠφέλειάν τινα ὑπὲρ αὐτοῦ, πῶς δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι ἡ ὠφέλεια αὕτη μετεδόθη καὶ εἰς τὸν κ. Κωνσταντόπουλον καὶ εἰς ἐμέ; Ἆρά γε μόνον τὸ γεγονὸς, ὅτι ἀπετελοῦμεν συνδυασμὸν μετ’ αὐτοῦ, ἀρκεῖ νὰ δικαιολογήσῃ τὸ συμπέρασμα τοῦτο; Ὅσοι προέρχονται ἐξ ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐκλέγουσι πλέον τοῦ ἑνὸς Βουλευτὰς, καὶ εἶναι οἱ ὑποψήφιοι ἠναγκασμένοι, δυνάμει τοῦ ἐκλογικοῦ ἡμῶν συστήματος, νὰ συνδυάζωνται μετ’ ἄλλων, καλῶς γινώσκουσιν, ὅτι ἐν ταῖς σκέψεσι περὶ συνδυασμῶν δὲν ἀποβλέπουσιν ἢ μόνον εἰς τὰ θετικὰ καὶ ἀποκλειστικὰ λεγόμενα κεφάλαια ἐκείνων, μετὰ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ συνδυασθῶσιν, ὄχι δὲ καὶ εἰς τὰς ἀτομικὰς συμπαθείας, αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἐκ συγγενικῶν ἢ φιλικῶν δεσμῶν, ἢ πηγάζουσιν ἐκ τῆς θέσεως αὐτῶν καὶ τῶν παροχῶν, ἃς δυνάμει τῆς θέσεώς των δύνανται νὰ παρέχωσι πρὸς τοὺς συμπολίτας των· αἱ τοιαῦται ψῆφοι εἶναι κεφάλαια ἐκλεκτικὰ, εἶναι κεφάλαια προσωπικὰ, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνταλλάσσονται, καὶ ἑπομένως οὐδεμία προσοχὴ δίδεται εἰς αὐτά. Διὰ τοῦτο βλέπομεν, ὅτι καὶ μεταξὺ τῶν μελῶν ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ συνδυασμοῦ ὑπάρχουν τοιαῦται διαφοραὶ, αἱ ὁποῖαι κυροῦσι τὴν γνώμην ταύτην· διότι δὲν δύναται νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι οἱ συνάδελφοι ἠδύναντο νὰ δώσουν, ἀλλὰ δὲν ἔδωκαν εἰς τοὺς συντρόφους αὐτῶν τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ἐκεῖνοι ἔλαβον· δὲν ἠδύναντο νὰ τὰς μεταδώσωσι, διότι αἱ ψῆφοι αὗται εἶναι ἐκλεκτικαὶ, εἶναι ἀτομικὰ κεφάλαια, οἱονεὶ ἀναπαλλοτρίωτα. Οὕτω καὶ ὁ προλαλήσας συνάδελφος ὑπερβαίνει τὸν ἐπιτυχόντα συνάδελφον αὐτοῦ κατὰ 800 περίπου ψήφους, ὑπερβαίνει τὸν μετ’ αὐτὸν ἐρχόμενον σύντροφόν του κατὰ 900, ὑπερβαίνει τὸν κ. Βάρβογλην κατὰ 1200, ὑπερβαίνει καὶ τὸν κ. Λαμπρόπουλον κατὰ 1300· τί ἕπεται ἐκ τούτου; ὅτι ὁ κύριος Μπακόπουλος ἀπολαύει τῆς ὑπολήψεως πολλῶν ἐκλογέων, οἱ ὁποῖοι τὸν ψηφίζουν, ἀλλὰ τὰς ψήφους αὐτῶν δὲν δύναται νὰ διαθέσῃ καὶ ὑπὲρ τῶν συντρόφων του. Τὰ συμπεράσματα ταῦτα, Κύριοι, τῆς λογικῆς ἐκτιμήσεως τῶν πραγμάτων κυροῦσι καὶ τὰ προηγούμενα ἀποτελέσματα, τῶν ὁποίων ἡ παραβολὴ καὶ ἡ σύγκρισις εἶναι πάντοτε χρήσιμος, καὶ δύναται νὰ δώσῃ ἀσφαλεῖς πληροφορίας περὶ τῆς κανονικότητος καὶ τῆς ἀκριβείας καὶ τῶν ἐνεστώτων ἀποτελεσμάτων. Ὅπως ἀποδείξω, Κύριοι, ὅτι οὐδεὶς ἐπηρεασμὸς ἔλαβε χώραν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ ἡμῶν, ἀναγκάζομαι νὰ ἀνατρέξω εἰς τὰ ἀποτελέσματα τῆς προηγουμένης ἐκλογῆς, καὶ νὰ συγκρίνω ταῦτα πρὸς τὰ τῆς ἐνεστώσης...

§18Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κύριος Βάρβογλης ἐπετύγχανε πάντοτε ἀπὸ τριακονταετίας, καὶ ἐν τούτοις ἤδη ἀπέτυχεν· ὥστε οὐδεμίαν σημασίαν ἔχει τοῦτο.

§19Π. ΜΑΝΕΤΑΣ. Περιμείνατε τὰς πληροφορίας, καὶ τότε ὁμιλεῖτε. Ὡς καὶ ὁ κύριος συνάδελφος, ὁ προηγουμένως ὁμιλήσας κατὰ τῆς ἐκλογῆς, ὡμολόγησεν, οἱ ἀντίπαλοι συνδυασμοὶ ἐν Μαντινείᾳ καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην ἐκλογὴν καὶ κατὰ τὴν ἐνεστῶσαν ἦσαν περίπου οἱ αὐτοί. Ὁ συνδυασμὸς ἡμῶν κατὰ τὴν προηγουμένην ἐκλογὴν συνεπληρώθη διὰ τῶν κυρίων Βάρβογλη καὶ Χρηστοπούλου, ὁ δὲ τῶν ἀντιπάλων διὰ τοῦ κυρίου Σακελλαροπούλου καὶ τοῦ κ. Μάνεση. Κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς ἔλαβον χώραν αἱ ἑξῆς μεταβολαί: ὁ κ. Μάνεσης καὶ ὁ κ. Σακελλαρόπουλος μετέστησαν πρὸς ἡμᾶς, ἐν ᾧ ὁ κ. Βάρβογλης καὶ ὁ κ. Χρηστόπουλος μετέστησαν πρὸς τοὺς ἀντιθέτους...

§20ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Αἱ κομματικαὶ δυνάμεις αὐτῶν εἶναι ἴσαι πρὸς τὰς τοῦ Μάνεση καὶ Χρηστοπούλου;

§21Π. ΜΑΝΕΤΑΣ. Νομίζω ὅτι αἱ δυνάμεις τῶν κ. Μάνεση καὶ Σακελλαροπούλου εἶναι ὑπέρτεραι τῶν δυνάμεων τοῦ κ. Βάρβογλη καὶ Χρηστοπούλου, ὡς πρὸς τοὺς δήμους, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται· ἄλλως περιπλέον ἡμεῖς ἀπεκτήσαμεν καὶ τὰς δυνάμεις τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου. Ἀπεκτήσαμεν λοιπὸν τρεῖς δυνάμεις, ἀπολέσαντες δύο, διότι ὁ ὑποψήφιος κ. Λαμπρόπουλος καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην ἐκλογὴν ἦτο ὀπαδὸς καὶ ὑποστηρικτὴς τῶν ἀντιθέτων. Ὅτι δὲ, Κύριοι, ὁ συνδυασμός μας κατὰ τὴν ἐνεστῶσαν περίοδον ἦτο ἰσχυρότερος ἐκείνου τοῦ 1899, προκύπτει ἐκ τῶν ἑξῆς παρατηρήσεων. Ὁ κ. Κωνσταντόπουλος καὶ ὁ κ. Μάνεσης καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην ἐκλογὴν ἐν Τριπόλει, ὅπου ὁ κ. Βάρβογλης ἐξασκεῖ ὁμολογουμένως κομματικὴν ἐπιρροὴν, ἔλαβον περισσοτέρας ψήφους τῶν τοῦ κ. Βάρβογλη, ὁ δὲ κ. Βάρβογλης ἔλαβεν ἐφέτος τριακοσίας καὶ πλέον ψήφους ὀλιγωτέρας ἀφ’ ὅσας εἶχε λάβει κατὰ τὴν προηγουμένην. Αὐτὰ δὲν σᾶς πείθουν, ὅτι ἀπωλέσαμεν δυνάμεις ὀλιγωτέρας καὶ ἐκερδίσαμεν περισσοτέρας;

§22ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ποῖα γεγονότα συνετέλεσαν; αἱ χάριτες, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τοὺς Νηφωνιστὰς, ἡ συρροὴ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων κλπ.

§23Π. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ἐν ᾧ λοιπὸν, Κύριοι, κατὰ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἐξέθηκα πρὸς ὑμᾶς, ὁ συνδυασμὸς ἡμῶν ἦτο ἰσχυρότερος ἐφέτος, προσλαβὼν καὶ τὸν κ. Κωνσταντόπουλον, ἐν τούτοις ποῖα ὑπῆρξαν τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐφετεινῆς ἐκλογῆς, συγκρινόμενα πρὸς τὰ τῆς παρελθούσης; Καὶ ἀποδεικνύεται ἐκ τούτων, ὅτι ἐπῆλθεν ἐπηρεασμὸς ὑπὲρ ἡμῶν διὰ τῶν πράξεων τοῦ κ. πρώην ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ; Ἐφέτος ὁ κ. Μπακόπουλος ἔλαβεν ἐν ὅλῳ 6309 ψήφους, ὁ κ. Παπαναστασίου ἔλαβε 5530, ὁ κ. Τσακόπουλος ἔλαβε 5447. — Δὲν μνημονεύω τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου, διότι ἰδιαιτέρως θὰ κάμω περὶ αὐτοῦ λόγον. — Ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος ἔλαβεν 6169, καὶ ἐγὼ ἔλαβον 5455· ἐν ᾧ κατὰ τὴν προηγουμένην ἐκλογὴν ὁ κ. Μπακόπουλος ἔλαβε μόνον 5290 ψήφους, ὁ κ. Παπαναστασίου 4854, ὁ κ. Τσακόπουλος 4408, ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος 5684, καὶ ἐγὼ 5554. Κατὰ τὰ ἀποτελέσματα ταῦτα, ἐφέτος ὁ κ. Μπακόπουλος ἔλαβε πλέον τῶν ὅσας εἶχε λάβει κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ 1899 ψήφους 1619, ὁ κ. Παπαναστασίου ἔλαβε πλέον 671, ὁ κ. Τσακόπουλος πλέον 639, ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος πλέον 505, ἐγὼ δὲ ἔλαβον ἐπὶ ἔλαττον 99 ψήφους. Τοιουτοτρόπως, ἐν ᾧ ἐγὼ εἰς τὴν προηγουμένην ἐκλογὴν ἦλθον δεύτερος, μειονοψηφήσας τοῦ πρώτου κ. Τριανταφυλλάκου κατὰ 130 ψήφους, ἀλλὰ πλειονοψηφήσας τοῦ κ. Μπακοπούλου κατὰ 264, τοῦ κ. Παπαναστασίου 695, καὶ τοῦ κ. Τσακοπούλου 746, τελευταῖον ἦλθον πέμπτος, μειονοψηφήσας τοῦ κ. Μπακοπούλου κατὰ 884 ψήφους, τοῦ κ. Παπαναστασίου κατὰ 75, καὶ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου κατὰ 736. Αὐτὰ λοιπὸν τὰ ἀποτελέσματα πείθουσιν, ὅτι κατὰ τὴν ἐνεστῶσαν ἐκλογὴν ἔλαβε χώραν ἐπηρεασμὸς ὑπὲρ ἡμῶν, καὶ ὅτι ὠφελήθημεν ἐκ τῶν πράξεων τοῦ κ. πρώην ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ; Ἐὰν πείθησθε περὶ τούτου, ἀκυρώσατε τὴν ἐκλογήν. Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῶν γενικῶν ἀποτελεσμάτων. Ἤδη κρίνω ἀναγκαῖον νὰ ἀνακοινώσω πρὸς ὑμᾶς καὶ τὰ ἀποτελέσματα τῶν τριῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας, ὧν προτείνεται ἡ ἀκύρωσις. Λέγουσιν ὅτι ἐπηρεάσαμεν τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων ἐν Τριπόλει, ἐν Τεγέᾳ καὶ ἐν Μαντινείᾳ, καὶ διὰ τοῦτο προτείνουσι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων τούτων. Ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν δήμων τούτων προκύπτει πάλιν, ὅτι ὁ κ. Μπακόπουλος εἰς τοὺς τρεῖς αὐτοὺς δήμους ἔλαβεν ἐφέτος 537 ψήφους πλειοτέρας ἢ κατὰ τὸ 1899, ὁ κ. Παπαναστασίου 78 πλειοτέρας, ὁ κ. Τσακόπουλος 160, ὁ κύριος Τριανταφυλλᾶκος μόνον 46 περισσοτέρας, καὶ ἐγὼ ἔλαβον 205 ὀλιγωτέρας. Ὅτι δὲ ἡ δύναμις ἑνὸς ἑκάστου ἐξ ἡμῶν ἐν τοῖς δήμοις, τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις, εἶναι τοιαύτη, ὥστε τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ἐλάβομεν ἐφέτος, λαμβάνομεν σχεδὸν πάντοτε, ἀποδεικνύουσι τὰ ἐκλογικὰ ἀποτελέσματα πολλῶν προηγουμένων ἐκλογῶν. Κατὰ τὸ 1892 ὁ κύριος Κωνσταντόπουλος ἔλαβεν εἰς τὴν Τρίπολιν 1840 ψήφους, ἐγὼ δὲ ἔλαβον 1931, ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος 1947, ἐνῷ ἐφέτος ἐλάβομεν ὀλιγωτέρας· διότι ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἔλαβε 1743, ἐγὼ ἔλαβον 1678, ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος 1845. Εἰς τὴν Τεγέαν κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ 1892 ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἔλαβε 1184 ψήφους, ἐγὼ ἔλαβον 1168 καὶ ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος ἔλαβεν 971. Καὶ τὰ ἀποτελέσματα ταῦτα, συγκρινόμενα πρὸς τὰ τῆς ἐνεστώσης ἐκλογῆς, ἀποδεικνύουσιν, ὅτι δὲν ἔχομεν τοιαῦτα πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα νὰ ἐγείρουν τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι ἔκνομα μέσα καὶ ἐκλογικαὶ ἐπεμβάσεις συνετέλεσαν ὑπὲρ ἡμῶν. Εἰς τὸν δῆμον Τεγέας, ὁ μὲν κ. Κωνσταντόπουλος ἔλαβεν ἐφέτος ψήφους 893, ἐγὼ ἔλαβον 837, καὶ ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος ἔλαβεν 935. Καὶ εἰς τὸν δῆμον Μαντινείας καὶ κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ 1892 ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἔλαβε ψήφους 951, ἐγὼ ἔλαβον 1034, ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος 749. Ἐφέτος δὲ ἐρχόμεθα μειονεκτοῦντες κατὰ πολύ, διότι ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἔλαβε ψήφους 658, ἐγὼ ἔλαβον 647, καὶ ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος 668. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ 1895 ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἔλαβεν ἐν Τριπόλει 1554 ψήφους, ἐγὼ ἔλαβον 1669, ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος 1596, ὅσας δηλαδὴ περίπου καὶ ἐφέτος, μὲ μικρὰς διαφοράς. Ἐπίσης εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ 1899 ὁ κ. Κωνσταντόπουλος, μόνος ἀγωνιζόμενος καὶ χωρὶς οὐδόλως νὰ κατέλθῃ εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἔλαβεν ἐν Τριπόλει 1414, ἐγὼ ἔλαβον 1613, καὶ ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος 1696. Ἐπίσης εἰς τὴν Τεγέαν, ὁ κ. Κωνσταντόπουλος, ὁ ὁποῖος ἐφέτος ἔλαβε ψήφους 893, ἔλαβε κατὰ τὴν προγενεστέραν ἐκλογὴν 804, μὴ ἐλθὼν παντάπασιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ μὴ ὑποστηριζόμενος ὑπὸ συνδυασμοῦ, ἐγὼ ἔλαβον 980, καὶ ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος 937. Λοιπὸν ἐκ τῆς παραβολῆς καὶ τῆς συγκρίσεως τῶν ἀποτελεσμάτων τούτων πείθεσθε, Κύριοι, ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς τῶν ἀντιθέτων, καὶ ἐν συνόλῳ καὶ ὡς πρὸς τοὺς τρεῖς δήμους, τῶν ὁποίων ἡ ἀκύρωσις ἐπιζητεῖται, ὅτι ἡ ἐπιτυχία ἡμῶν ὑπῆρξεν ἀποτέλεσμα κυβερνητικῶν ἐπεμβάσεων καὶ ἐπηρεασμῶν, δὲν εἶναι ἀληθής· ἐξ ἐναντίας, δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἐπηρεασμὸς ἔλαβε χώραν ἀληθῶς, ἀλλὰ ἐναντίον ἡμῶν καὶ ὄχι ὑπὲρ ἡμῶν. Ἀλλὰ περὶ τοῦ ἐπηρεασμοῦ τούτου δὲν θεωρῶ ἀναγκαῖον ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, διότι δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν συζήτησιν, ἀφοῦ ἡμεῖς δὲν προσβάλλομεν τὴν ἐκλογήν. Ὁ κ. Κωνσταντόπουλος καὶ ἐγὼ ἀπὸ μακροῦ χρόνου εἰς οὐδεμίαν σχέσιν διατελοῦμεν πρὸς τὰς ἀλληλοδιαδόχους κομματικὰς Κυβερνήσεις, ἑπομένως δὲν παρέχομεν κυβερνητικὰς παροχὰς, οὔτε προσδοκίας τοιούτων. Ἐπίσης δὲν δυνάμεθα νὰ προσφέρωμεν οὔτε χρηματικὰς δωρεάς. Ἀπολαύομεν τῆς εὐνοίας τῶν συμπολιτῶν ἡμῶν ἕνεκα μακροτάτων σχέσεων καὶ εἰλικρινῶν πρὸς αὐτοὺς ὑπηρεσιῶν καὶ ἕνεκα ἐκτιμήσεως, τὴν ὁποίαν οἱ συμπολῖται ἡμῶν τρέφουσιν ὑπὲρ ἡμῶν. Εὔχομαι δὲ καὶ εἰς ἄλλους, ὅταν στερηθῶσιν ἀλλοτρίων δυνάμεων καὶ μείνωσι μὲ τὰς ἰδίας αὐτῶν δυνάμεις, νὰ ἔχωσι τὴν αὐτὴν τύχην, νὰ ἀπολαύωσιν, ὡς ἡμεῖς, τῆς εὐνοίας τῶν συμπολιτῶν αὐτῶν.

§24Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐκλογὴ τῆς Μαντινείας, κύριοι Βουλευταί, διεξήχθη μετὰ νομιμότητος, τάξεως καὶ ἡσυχίας τοσούτῳ παραδειγματικῆς, βεβαιουμένης διὰ τῶν ἐκθέσεων ὅλων τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων, ὥστε ὁμολογῶ, ὅτι οὐδέποτε ἠδυνάμην νὰ φαντασθῶ, ὅτι ἤθελον περιέλθει ποτὲ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑπερασπίσω τὸ κῦρος αὐτῆς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, οὐδὲ ὑπέθετον μάλιστα, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσιν ἐν τῷ ἐξελεγκτικῷ αὐτῆς τμήματι Βουλευταὶ δυνάμενοι νὰ μορφώσωσιν ἀκυρωτικὴν περὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης γνώμην, καὶ διὰ τοῦτο οὔτε παρέστην κἄν ἐνώπιον τοῦ τμήματος πρὸς ὑπεράσπισίν της. Κατανοεῖτε ἑπομένως, κύριοι Βουλευταί, τὴν ἔκπληξιν, τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθην, ὅτε ἔμαθον ὅτι ἡ γνωμοδότησις τοῦ τμήματος τῆς ἐκλογῆς Μαντινείας ἦτο ἀκυρωτική. Ἀνεζήτησα νὰ εὕρω τὸ τεῦχος τῶν ἐξελέγξεων, ἵνα μάθω κατὰ πρῶτον ἐγώ, τίνες ἐνστάσεις προετάθησαν κατὰ τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἐκ τίνων ἀποδείξεων ἐπείσθη τὸ τμῆμα περὶ τῆς βασιμότητος αὐτῶν. Ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῆς ἐκθέσεως τοῦ τμήματος λίαν εὐχαρίστως παρετήρησα, ὅτι, ἐνῷ τὸ τμῆμα συνεκροτεῖτο ἐξ 28, νομίζω, Βουλευτῶν, δέκα ἕξ μόνον ἔλαβον μέρος εἰς τὴν ἐκδίκασιν τῆς ἐκλογῆς μας, καὶ ἐκ τούτων μόνον ἑπτὰ ἐπρότειναν τὴν ἀκύρωσιν αὐτῆς, ἐκ τῶν λοιπῶν δὲ ἐννέα πέντε ἦσαν ἐπικυρωτικοὶ καὶ τέσσαρες ἐπιφυλακτικοί. Ἐρωτῶ λοιπόν, Κύριοι, τὴν Βουλήν, κατὰ τίνα νόμον ἐξέλαβε τὸ τμῆμα, ὅτι ἡ γνωμοδότησις τῆς πλειονοψηφίας εἶναι ἀκυρωτικὴ τῆς ἐκλογῆς ἡμῶν; Ἐπὶ 16 συγκροτησάντων τὸ τμῆμα ἔπρεπεν 9 τοὐλάχιστον νὰ ἦναι ἀκυρωτικοί, ἵνα ὑπάρχῃ ἀπόφασις ἀκυρωτική. Ὑπέλαβεν ἆρά γε τὸ τμῆμα, ὅτι αἱ ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν, αἱ γνωμοδοτήσεις τῶν τμημάτων ἐπὶ τῶν ἐξελέγξεων τῶν ἐκλογῶν σχηματίζονται διὰ σχετικῆς πλειονοψηφίας; Ἐὰν τοιοῦτόν τι παρεδέχθη, βεβαίως ἐπλανήθη, διότι ἐπὶ πάντων τῶν πολυμελῶν σωμάτων αἱ ἀποφάσεις λαμβάνονται κατὰ ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν, ἐκτὸς ἂν ὑπάρχῃ ἐναντία περὶ τούτου διάταξις, οἵα ἐπὶ ἐξελέγξεων ἐκλογῶν δὲν ὑπάρχει. Δὲν ὑπάρχει λοιπόν, Κύριοι, γνωμοδότησις τοῦ τμήματος ἀκυρωτικὴ τῆς ἐκλογῆς ἡμῶν. Καὶ εἶναι λίαν εὐχάριστον τὸ γεγονός, ὅτι, προκειμένου περὶ ἐκλογῆς, τῆς ὁποίας πεισμόνως ἐπεζητήθη ἡ ἀκύρωσις, ἑπτὰ μόλις Βουλευταὶ εὑρέθησαν μορφώσαντες τοιαύτην γνώμην, διότι τὸ γεγονὸς τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ φωνὴ τῆς δικαιοσύνης, ἡ φωνὴ τῆς συνειδήσεως κατισχύουσιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὅλων τῶν ἀντιθέτων ἐνεργειῶν. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τῆς ὑπάρξεως ἢ μὴ ἀκυρωτικῆς γνωμοδοτήσεως δύναται νὰ ἔχῃ ἐπιρροήν τινα ὡς πρὸς τὴν θέσιν τῶν ζητημάτων, ἀλλὰ κατ’ οὐσίαν οὐδεμίαν δύναται νὰ ἔχῃ ἐπιρροήν. Ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ ἐξετάσῃ τὸ κῦρος τῶν προβληθεισῶν ἐνστάσεων καὶ ἀποφανθῇ περὶ τοῦ ἀποτελέσματος, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐξ αὐτῶν. Ὁποῖαι εἶναι αἱ ἐνστάσεις αὗται, ἠκούσατε ἐν λεπτομερείᾳ ἐντεῦθεν ἀναπτυσσομένας. Ὅλαι ἀφορῶσιν ἐνεργείας τοῦ συναδέλφου ἡμῶν κ. Τριανταφυλλάκου, πρώην Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Εἶχε τὴν μέριμναν ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου νὰ μεριμνήσῃ περὶ θεραπείας πλείστων ὅσων σπουδαίων καὶ πανθομολογουμένων ἀναγκῶν τῆς ἡμετέρας ἐπαρχίας, καὶ ὅμως διὰ τὴν μέριμναν ταύτην, διὰ τὴν θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τούτων οἱ ἀξιότιμοι συμπολῖταί μου, οἱ ἐνιστάμενοι, ἀξιοῦσι, πρὸς τιμωρίαν τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς του, ἀμφισβητοῦσι μάλιστα ἐν μέρει καὶ τὴν σπουδαιότητα τῶν ἀναγκῶν καὶ τὴν νομιμότητα τῶν ληφθέντων ὑπὲρ αὐτῶν μέτρων. Ὑποθέτω ὅτι θὰ ληφθῶσιν ἐν καιρῷ ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῆς ἡμετέρας ἐπαρχίας αἱ τοιαῦται ἀξιώσεις, ἀλλὰ βεβαίως δὲν δύνανται ν’ ἀποτελέσωσι λόγους ἐπαρκεῖς πρὸς ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, διότι ἄλλως ἀμφίβολον εἶναι, ἂν οἱαδήποτε τῶν ἐκλογῶν ἠδύνατο νὰ διαφύγῃ τὴν ἀκύρωσιν. Ἅπαντες οἱ πολιτευόμενοι, ὡς ὡμολόγησε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μαντινείας συνάδελφός μου, ἰδίαν καταβάλλουσι μέριμναν, ἵνα θεραπεύωσι τὰς ἀνάγκας τῶν ἐπαρχιῶν των, ἵνα ἱκανοποιῶσι τὰ συμφέροντα, τά τε γενικὰ τῆς ἐπαρχίας των καὶ τὰ ἰδιαίτερα τῶν ἐκλογέων αὐτῶν, διότι ἡ ἐπιτυχία τῆς τοιαύτης μερίμνης ἀποτελεῖ ἀληθῶς σπουδαῖον κεφάλαιον ἐκλογικῆς ἐπιτυχίας. Ἰδίως ἅπαντες οἱ ἀνελθόντες εἰς ὑπουργικὰς καὶ πρωθυπουργικὰς θέσεις ἰδιαίτερον ἐνόμισαν καθῆκόν των νὰ μεριμνήσωσι κατὰ προτίμησιν περὶ ἱκανοποιήσεως ὁμοίων ἀναγκῶν καὶ ὁμοίων ἀξιώσεων τῶν ἐπαρχιῶν των. Ἀλλὰ καὶ ἂν θεωρηθῇ ἐπίμεμπτος ἡ τοιαύτη μέριμνα, δὲν δύναται μόνη νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἀκύρωσιν τῶν ἐκλογῶν. Ἀπαιτεῖται, ὡς ἀνεγνώρισε καὶ ὁ πρὸ ὀλίγου ἀγορεύσας κ. Μπακόπουλος, νὰ συνετέλεσεν αὕτη εἰς μεταβολὴν τοῦ φρονήματος τῶν ἐκλογέων, καὶ διὰ τοῦτο ὑπεστήριξεν, ὅτι πράγματι ἐκ τῶν πράξεων καὶ ἐνεργειῶν τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπῆλθε τοιοῦτον ἀποτέλεσμα, ὅτι μετετράπη δι’ αὐτῶν τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων. Ἀλλ’ ἵνα παραδεχθῶμεν τοιαύτην μετατροπὴν τοῦ φρονήματος, ὤφειλον νὰ δηλώσωσιν ὡρισμένως καὶ νὰ ἀποδείξωσι, τίνες ἐκ τῶν ὑποστηριζόντων αὐτοὺς φίλων μετέβαλον φρόνημα ἕνεκα τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ κατέστησαν ἡμέτεροι φίλοι καὶ ὑποστηρικταί. Ὤφειλον μάλιστα ν’ ἀποδείξωσιν, ὅτι οἱ τοιοῦτοι ἀνήρχοντο εἰς ἀριθμὸν δυνάμενον νὰ μεταβάλῃ τὸ ἐπελθὸν ἀποτέλεσμα. Ἀλλά, καίτοι μετὰ προσοχῆς παρηκολούθησα τὰς ἀγορεύσεις τῶν ἐνισταμένων, οὔτε δήλωσιν οὔτε ἀπόδειξιν τοιαύτην ἤκουσα. Ἀνέφεραν τοιαῦτά τινα ὀνόματα, ἀλλ’ οὐδεμίαν ἀπόδειξιν τοιούτων μεταβολῶν προσήγαγον, τὸ δὲ σύνολον αὐτῶν ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσῃ, ἵνα καταστήσῃ ἄκυρον τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, ὑπερτερήσαντος κατὰ 200 ψήφους τὸν ἐπιλαχόντα, ἀλλ’ οὔτε καὶ τὴν ἐμὴν ἐκλογὴν ἠδύναντο νὰ ἐπηρεάσωσι. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν ἀπόδειξις, κύριοι Βουλευταί, ὅτι διὰ τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Ὑπουργοῦ μετετράπη τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας. Τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων ὑπῆρχε καὶ πρότερον ἀκμαῖον ὑπὲρ ἡμῶν, καὶ ἑπομένως οὐδεμίαν ἐπ’ αὐτοῦ ἐξήσκησεν ἐπιρροὴν ἡ ἐνέργεια τοῦ Ὑπουργοῦ. Καὶ ἐνῷ οἱ ἐνιστάμενοι οὐδεμίαν προσάγουσιν ἀπόδειξιν, ἡμεῖς ἐπικαλούμεθα τὴν καλλιτέραν περὶ τοῦ ἐναντίου ἀπόδειξιν, τὰ ἀποτελέσματα τῶν προηγουμένων ἐκλογῶν ἐν συγκρίσει πρὸς τὰ ἀποτελέσματα τῆς τελευταίας. Εἰς τὴν σύγκρισιν ταύτην προέβησαν οἱ συνάδελφοί μου κ. κ. Τριανταφυλλᾶκος καὶ Μανέτας, καὶ ἀπέδειξαν, ὅτι τὴν αὐτὴν καὶ μείζονα πλειονοψηφίαν ἐλαμβάνομεν ὁ καὶ κ. Τριανταφυλλᾶκος καὶ ὁ κ. Μανέτας καὶ ἐγὼ κατὰ τὰς παρελθούσας ἐκλογὰς εἰς τοὺς δήμους ἰδίως, τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις, τοὺς δήμους Τριπόλεως, Τεγέας καὶ Μαντινείας, καὶ οὐδεὶς ὑπῆρχε λόγος νὰ ἐλαττωθῇ ἡ πλειονοψηφία αὕτη. Ἀλλ’ ἂν πρὸς στιγμὴν ὑποθέσωμεν, — καὶ ζητῶ συγγνώμην ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου κ. Τριανταφυλλᾶκον διὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, — ἐὰν ὑποθέσωμεν πρὸς στιγμὴν, ὅτι διὰ τῶν ἐνεργειῶν τούτων κατεπείσθησάν τινες τῶν ἐκλογέων νὰ μεταβάλωσι τὸ πολιτικὸν αὐτῶν φρόνημα, ἔπεται ἐντεῦθεν, Κύριοι, ὅτι ἡ μεταβολὴ αὕτη ἐπέδρασε καὶ εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Μανέτα καὶ ἐμοῦ, καὶ ὅτι καὶ ἡ ἡμετέρα ἐκλογὴ ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου πρέπει νὰ κηρυχθῇ ἄκυρος; Ἐγὼ, ἀποτυχὼν εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1895, διετέλουν ἔκτοτε ἰδιωτεύων, καὶ εἰς οὐδεμίαν ἦλθον σχέσιν πρὸς τὰς ἔκτοτε σχηματισθείσας Κυβερνήσεις, ὡς δύνανται νὰ ὁμολογήσωσιν οἱ ἀποτελέσαντες αὐτὰς συνάδελφοι, ἑπομένως οὐδεμίαν ἐγὼ παρέσχον κυβερνητικὴν παροχὴν εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου. Οὐδεμίαν ἐπίσης ὁ συνάδελφός μου κ. Μανέτας, διότι ἦτο διαρκῶς ἀντιπολιτευόμενος. Πῶς λοιπὸν τώρα, ἐκ τῶν ἐνεργειῶν, τὰς ὁποίας ὑπὲρ τῆς ἐπαρχίας, καλῶς ποιῶν, ἔπραξεν ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος, ἐπηρεάσθη τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἡμετέρας ἐκλογῆς; Ἁπλῶς μόνον διότι συνέπεσε νὰ συναντηθῶμεν εἰς τὸν αὐτὸν συνδυασμόν; Ἀλλ’ ἠκούσατε, Κύριοι, τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴν κ. Ράλλην, ἐκθέσαντα ὑμῖν μετὰ τῆς διακρινούσης αὐτὸν εὐσυνειδησίας καὶ γενναιοφροσύνης, ὅτι ἡ σύμπραξις ἡμῶν ἦτο τυχαία, ἦτο ἐπιβεβλημένη. Πράγματι, Κύριοι, εἰς οὐδένα συνδυασμὸν εἶχον καταταχθῆ, ἐπεβλήθη δὲ ἡ εἰς τὸν συνδυασμὸν κατάταξίς μου διὰ τῆς ἐξεγέρσεως τῆς κοινῆς γνώμης ὁλοκλήρου τῆς ἐπαρχίας, φρονούσης ἴσως, ὅτι ἠδύνατο νὰ ἔχῃ χρησιμότητά τινα ἡ παρουσία μου ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Εἰς τὸν συνδυασμὸν αὐτὸν τελευταίως προσῆλθεν ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος, διότι εἶχεν ἀναλάβει πρὸς ἄλλους ὑποχρεώσεις. Πῶς λοιπὸν ἡ τοιαύτη προσέλευσις τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου δύναται νὰ καταστήσῃ ἄκυρον τὴν ἡμετέραν ἐκλογήν; Ποία ἡ ἀπόδειξις, ὅτι αἱ ψῆφοι, τὰς ὁποίας ἐλάβομεν, ἐδόθησαν πρὸς ἡμᾶς παρ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δῆθεν ἐπηρεάσθησαν διὰ τῶν ἔργων, περὶ ὧν ἐμερίμνησεν ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος; Τὰ τοιαῦτα ἔργα προσδίδουσι συνήθως εἰς τὸν παραίτιον αὐτῶν ἐκλεκτικὰς ψήφους, καὶ οὐχὶ κομματικὰς, ἃς δύναται νὰ διαθέσῃ καὶ ὑπὲρ ἄλλων, καὶ τοιαύτας ἐκλεκτικὰς ψήφους ἔλαβε πλείστας ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος. Ἀλλὰ καὶ τὰ γενικὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐκλογῆς ἀποδεικνύουσιν, ὅτι ὁ συνδυασμὸς πολὺ μικρὰν ἔσχεν ἐπίδρασιν εἰς τὴν ἐκλογὴν, ὅτι τὸ πνεῦμα τὸ ἐπικρατοῦν εἰς τὴν ἐκλογὴν ἦτο ἡ ἐκλεκτικότης τῶν ὑποψηφίων. Ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι, ἐνῷ ὁ κ. Μπακόπουλος ἐξελέχθη πρῶτος βουλευτὴς διὰ μεγίστης πλειονοψηφίας, οἱ σύντροφοί του ἀπέτυχον διὰ μεγάλης μειονοψηφίας. Πῶς ὁ κ. Μπακόπουλος δὲν ἠδυνήθη νὰ διαθέσῃ τὰς ψήφους, ἃς ἔλαβεν, ὑπὲρ τῶν ἀποτυχόντων συντρόφων του; πῶς δὲν διέθεσεν αὐτὰς ὑπὲρ τοῦ κ. Παπαναστασίου, ὅστις μόνον κατὰ 80 ψήφους ὑπερτερεῖ τὸν ἐπιλαχόντα; Καὶ τὰς ψήφους μάλιστα ταύτας ἔλαβεν ὄχι ὑπὸ τὴν προσωπικήν του ἰδιότητα, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἰδιότητά του ὡς Προέδρου τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου, διαθέσας, ὡς μὴ ὤφελε, πρὸς ἐκλογικοὺς σκοποὺς καὶ τὴν ἐξουσίαν καὶ τὰ μέσα καὶ τοὺς ὑπαλλήλους, οὓς ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ Προέδρου τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου ἠδύνατο νὰ διαθέσῃ. Διὰ τοῦτο προτείνω τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς αὐτοῦ. Ἀπόδειξις ἐπίσης, ὅτι ἐλάχιστα ἐπέδρασεν ὁ συνδυασμὸς εἰς τὴν ἐκλογὴν, εἶναι, ὅτι ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος ἔλαβε μεγάλην πλειονοψηφίαν. Πῶς τὰς ψήφους αὐτὰς δὲν τὰς διέθεσε καὶ ὑπὲρ ἐμοῦ, λαβόντος 500 καὶ πλέον ψήφους ὀλιγωτέρας, καὶ ὑπὲρ τοῦ κ. Μανέτα; Πῶς δὲν διέθεσε τοὐλάχιστον αὐτὰς ὑπὲρ τῶν δύο συντρόφων του, τοῦ κ. Ζέγγελη καὶ τοῦ κ. Μάνεση, μετὰ τῶν ὁποίων ἀνέκαθεν συνέπραττε καὶ ὑπὲρ ὧν ἰδιαιτέρως ἐνδιεφέρετο; Τί ἀποδεικνύει τοῦτο; ὅτι οἱ συνδυασμοὶ κατ’ ἐλάχιστον ἐπηρέασαν τὴν ἐκλογὴν, καὶ ὅτι αὕτη ἦτο ἀποτέλεσμα τοῦ ἐκλεκτικοῦ φρονήματος, τὸ ὁποῖον ἐπεκράτει εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Θέλετε λοιπὸν νὰ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Μανέτα καὶ ἐμοῦ, ἁπλῶς καὶ μόνον διότι ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος ἐφρόντισεν, ὅπως ὤφειλε νὰ φροντίσῃ, ὑπὲρ τῶν ἀναγκῶν τῆς ἐπαρχίας; Ἀλλ’ ἐγὼ, Κύριοι, ἔχω ἀποδείξεις ἔτι τρανοτέρας, ὅτι κατ’ οὐδὲν ἐπηρέασαν τὴν ἐκλογήν μου αἱ πράξεις τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου. Ἔχω τὴν σύγκρισιν τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἐκλογῆς τοῦ 1899 πρὸς τὰ τῆς παρούσης. Ἐσχηματίσθησαν τότε δύο ἰσχυρότατοι συνδυασμοὶ, ἀλλ’ ἐγὼ εἰς οὐδέτερον τούτων περιελήφθην. Ὁ εἷς αὐτῶν ἀπετελεῖτο ἀπὸ τοὺς κυρίους Βάρβογλην, Μανέταν, Ζέγγελην, Τριανταφυλλᾶκον καὶ Χρηστόπουλον, ὁ ἕτερος ἀπὸ τοὺς κυρίους Μπακόπουλον, Παπαναστασίου, Μάνεσην, Σακελλαρόπουλον καὶ Τσακόπουλον. Ἀπέναντι τῶν δύο τούτων ἰσχυροτάτων συνδυασμῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον περιλάβει ὅλα τὰ κομματικὰ κεφάλαια τῆς ἐπαρχίας, ἐθεώρησα ἀπέλπιδα τὴν ἐκλογικὴν πάλην, καὶ ἔθεσα ὑποψηφιότητα ἐν τῇ Ἀττικῇ. Ἀλλ’ οἱ φίλοι μου ἐν Μαντινείᾳ ἐπέμενον, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ παραιτήσω τὴν πάλην, καὶ μοὶ ἐξέθηκαν κάλπην, καὶ οὕτω διεξήχθη ἀγὼν δεινὸς, καθ’ ὃν ἡ ὑποψηφιότης μου κατεπολεμεῖτο παρ’ ὅλων τῶν κομματαρχῶν τῆς ἐπαρχίας· καὶ διεξήχθη ὁ ἀγὼν οὗτος ὑπὸ μόνων τῶν φίλων μου, ἀπόντος ἐμοῦ, καὶ δόντος ἀφορμὴν εἰς τοὺς ἀντιπάλους νὰ βεβαιῶσιν, εἰς πολλοὺς δὲ φίλους νὰ ὑποθέσωσιν, ὅτι δὲν εἶχον ἐνδιαφέρον εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Μαντινείας...

§25Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μετέβητε εἰς τὴν ἐπαρχίαν, καὶ διὰ προγράμματος μακροτάτου ἐδηλώσατε ὅτι θὰ παραιτηθῆτε, ἐὰν δὲν ἐκλεχθῆτε.

§26Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ πρόγραμμα ἀπέστειλα ἐξ Ἀθηνῶν, ἀλλὰ δὲν μετέβην ἐπιτοπίως. Ποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῆς πάλης ἐκείνης; Ἐγὼ ἔλαβον τότε εἰς τὸν δῆμον Τριπόλεως ψήφους 1514· ἔλαβον δὲ νῦν ψήφους 1743, ἤτοι ψήφους 229 ἐπὶ πλέον. Ἔλαβον τότε εἰς τὸν δῆμον Μαντινείας ψήφους 612, ἔλαβον νῦν 653, ἤτοι ἐπὶ πλέον 46 ψήφους. Εἰς τὸν δῆμον Τεγέας ἔλαβον τότε ψήφους 804, ἔλαβον δὲ νῦν 893, ἤτοι ἐπὶ πλέον ψήφους 89. Καὶ ἐρωτῶ: εἶναι τάχα ἄπορον, διότι ἔσχον εἰς τὴν τελευταίαν ἐκλογὴν τὴν μικρὰν ταύτην ὑπεροχὴν, συμπράττων μετὰ τοῦ κ. Μανέτα, τοῦ ὁποίου γνωστὴ εἶναι ἡ ἐν Τριπόλει κομματικὴ δύναμις, ἐν συνδυασμῷ μετὰ τοῦ δημάρχου Τριπόλεως, συμπράττων μετὰ τοῦ κ. Μάνεση, ἰσχυροῦ ἐπίσης κομματάρχου ἐν τῷ δήμῳ Τριπόλεως, συμπράττων μετὰ τοῦ κ. Ζέγγελη, ἔχων τὴν συνδρομὴν τῶν ἀρχαίων φίλων τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, καὶ τέλος αὐτοπροσώπως ἐνεργῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας μου; Τίς λοιπὸν δικαιοσύνη ἐπιτρέπει ν’ ἀποδοθῇ ἡ μικρὰ αὕτη ὑπεροχὴ τῶν ψήφων εἰς τοὺς δελεασθέντας δῆθεν ὑπὸ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος, καὶ ὄχι εἰς τὴν ἰσχυρὰν συνδρομὴν τῶν συναδέλφων μου; Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ πλέον. Νομίζω ὅτι ἀπεδείχθη ἀριδήλως, ὅτι ἡ ἐκλογὴ Μαντινείας εἶναι ἀπόρροια τοῦ γνησίου φρονήματος τῶν ἐκλογέων. Ναὶ, κύριοι Βουλευταὶ, εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην εἰσήγαγεν ἡμᾶς ἡ ἐλευθέρα ψῆφος τῶν ἐκλογέων τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας, καὶ δὲν δύναται νὰ μᾶς ἀποδιώξῃ ἐντεῦθεν, εἰμὴ ἡ μοχθηρία, ὁ φατριασμὸς καὶ τὰ ἐλεεινὰ κομματικὰ συμφέροντα. Ἀλλ’ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι οἱ μοχθηροὶ οὗτοι λόγοι, οἱ ἀντιβαίνοντες καὶ πρὸς τὴν δικαιοσύνην καὶ πρὸς τὴν τιμὴν αὐτὴν τοῦ Κοινοβουλίου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικρατήσωσι, προκειμένου περὶ τῆς ἐκλογῆς Μαντινείας, τῆς νομιμωτέρας τῶν ἐκλογῶν, τῆς προελθούσης ὄχι ἐκ κυβερνητικῶν παροχῶν, οὔτε ἐκ δελεασμοῦ διὰ χρημάτων, ἀλλ’ ἐκ μόνης τῆς εἰλικρινοῦς ἀγάπης καὶ ἐκτιμήσεως τῶν συμπολιτῶν μας. Ἀλλ’ ἂν διατελῶ ἐν πλάνῃ, ἂν διὰ τοιούτους λόγους πρόκηται νὰ ἀκυρωθῇ καὶ ἡ ἡμετέρα ἐκλογή, ἡ τοιαύτη ἀκύρωσις εἰς ἡμᾶς μὲν, πλὴν τῶν κόπων τῆς νέας ἐκλογῆς, οὐδεμίαν ἄλλην θὰ προξενήσῃ βλάβην, διότι ἔχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι οἱ συμπολῖται ἡμῶν, δικαίως ἀγανακτοῦντες διὰ τὴν γεγησομένην πρὸς αὐτοὺς καὶ πρὸς ἡμᾶς προσβολὴν καὶ ἀδικίαν, διὰ μείζονος πλειονοψηφίας θὰ μᾶς ἀποστείλωσιν αὖθις ἐνταῦθα. Ἀλλὰ δὲν φρονῶ, ὅτι τοιαύτη ἀκύρωσις ἐκλογῆς θὰ ἀποβῇ ἀβλαβὴς καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦναι παραίτιοι. Ἐγώ, κύριοι Βουλευταί, φρονῶ, ὅτι τὰ πολιτικὰ συστήματα προάγονται καὶ κρατύνονται, μόνον ὅταν ἑδράζωνται ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης, ἐπὶ τῆς νομιμότητος, ἐπὶ τῆς ἀληθείας. Ὅταν τὰ πολιτικὰ συστήματα ἀπομακρύνωνται τῆς βάσεως ταύτης, ὅταν ἐπιζητῶσι τὴν ἐπικράτησιν αὐτῶν διὰ πράξεων ἐκθέσμων καὶ παρανόμων, δι’ ἀκυρώσεως νομιμωτάτων ἐκλογῶν, οἵα εἶναι ἡ τῆς Μαντινείας, τὰ πολιτικὰ συστήματα ματαιοπονοῦσιν, ἀποβάλλουσι τὸ ἠθικὸν αὑτῶν γόητρον, οἰκοδομοῦσιν ἐπὶ τῆς ἄμμου, καὶ τὸ οἰκοδόμημα αὐτῶν ἀνατρέπεται ἐκ βάθρων εἰς τὴν πρώτην πνοὴν ἐναντίων ἀνέμων.

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκετά! ἀρκετά!

§28Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διατὶ βιάζεσθε; διατὶ δὲν θέλετε νὰ ἀκούσητε, Κύριοι; Πρὸ μικροῦ ἠκούσατε μετὰ πολλῆς προσοχῆς τοὺς ἀντιθέτους μας καὶ τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον, μετὰ πολλοῦ ὁμιλήσαντα στόμφου, καὶ τὸν εὔγλωττον πολιτικὸν ἄνδρα κύριον Κωνσταντόπουλον, καὶ τὸν ἀρχαῖον πολιτευτὴν κ. Μανέταν· διατὶ δὲν θέλετε νὰ ἀκούσητε καὶ ἡμᾶς ἐν πλήρει ἰσότητι; διατὶ δὲν θέλετε νὰ ἀκούσητε τὴν ἀλήθειαν, τὸ δίκαιον, καὶ τότε ν’ ἀποφασίσητε; Ἀκούσατε λοιπόν. Τὴν ἐκλογὴν Μαντινείας κατηγορήσαμεν διὰ πράξεις ὡρισμένας, καὶ ἀπεδώκαμεν τὴν ἀποτυχίαν τῶν τριῶν συναδέλφων μας εἰς τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα καθ’ ἡμῶν μετεχειρίσθησαν οἱ ἀντίπαλοί μας, ἐπὶ κεφαλῆς ἔχοντες πρωτεργάτην τὸν τέως ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν. Ἀπεδείξαμεν δὲ κατὰ τὸ ἐνόν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐν Μαντινείᾳ δὲν ἦτο γνησία καὶ ἀναλλοίωτος, ἀλλ’ ἦτο νόθος καὶ ἠλλοιωμένη ἐν δήμοις ὡρισμένοις, ἐν οἷς ἐπὶ μᾶλλον ἐπέδρασαν τὰ γενόμενα ὑπὸ τῶν ἀντιθέτων μας ὑπὲρ αὑτῶν. Ἡ ἐν ταῖς παραμοναῖς τῶν ἐκλογῶν διακήρυξις ἔργων πολλῶν καὶ ποικίλων, τὰ ὁποῖα ἐν ταῖς τελευταίαις ἡμέραις ἐνεθυμήθη ὁ συμπολίτης Ὑπουργός, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐλπίδος τοῦ νὰ γείνωσιν, αἱ διακηρύξεις καὶ δημοπρασίαι κατασκευῆς ὁδῶν, παρὰ τὰ νόμιμα, χάριν προσώπων καὶ διὰ καταφρονήσεως τῆς γνώμης τῶν ἁρμοδίων, αἱ διακηρύξεις καὶ διαφημίσεις κατασκευῆς δημοτικῶν σχολείων, ἡ σύστασις τηλεγραφείων, τηλεφωνείων καὶ ταχυδρομείων, ἡ ψευδόφημος ἀποξήρανσις λιμνῶν, δι’ ἧς διεμοιράσθησαν τρισχίλιαι δραχμαὶ ἀκαίρως καὶ ματαίως, οἱ παμπληθεῖς διορισμοὶ εἰς θέσεις ἀνωτάτας καὶ κατωτάτας, αἱ σκανδαλώδεις ἀπαλλαγαὶ κληρωτῶν, αἱ χάριτες καὶ ποικιλώνυμοι ὑπηρεσίαι, τὰ ἀστυνομικὰ, ἀγροφυλακικὰ καὶ δασαρχικὰ, πάντα ταῦτα, τὰ ἐν πλήθει τελεσθέντα ἐν Μαντινείᾳ, δὲν ἦσαν ἱκανὰ νὰ ἀλλοιώσωσι τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων τῆς ἐπαρχίας, ὥστε νὰ ἐπιτύχωσι δι’ ὀλιγίστων ψήφων τρεῖς ἀντίθετοι, εἷς μάλιστα δι’ ἑπτὰ νόθων ψήφων; Εἰς ταῦτα ἡμεῖς ἀπεδώκαμεν τὴν ἐπιτυχίαν ἐκείνων καὶ τὴν ἀποτυχίαν τῶν ἰδικῶν μας, καὶ ἐζητήσαμεν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς εἰς δήμους ὡρισμένους. Τί πρὸς ταῦτα ἀπεκρίθησαν; Τὰ ἠρνήθησαν; τὰ ἀνῄρεσαν; Ὄχι. Ἀπεκρίθησαν ὅπως οἱ ἐν Δικαστηρίῳ ἀποδεικνυόμενοι ἔνοχοι κατηγορούμενοι· δὲν ἀπελογήθησαν διὰ τὰς ἀποδοθείσας αὐτοῖς πράξεις, οὐδ’ ἀνῄρεσαν ταύτας, ἀλλ’ ἱστόρησαν τὴν προτέραν αὐτῶν διαγωγήν. Ἀλλ’ ἡμεῖς, Κύριοι, δὲν κατηγορήσαμεν πράξεις τοῦ παρελθόντος, ἀλλὰ πράξεις γενομένας ἐν ταῖς παραμοναῖς τῶν τελευταίων ἐκλογῶν. Ἡμεῖς προετείναμεν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, ἵνα διὰ τῶν καλπῶν δειχθῇ ἡ ἀλήθεια, καὶ ἐὰν ἐκλεχθῆτε ἐκ νέου, θὰ δειχθῇ ὅτι σᾶς ἠδικήσαμεν, καὶ θὰ σᾶς δεχθῶμεν ὡς γνησίους ἀντιπροσώπους· ἐφ’ ὅσον ὅμως αἱ κατηγορίαι ἡμῶν μένουσιν ἄνευ ἀναιρέσεως, ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ μὴ μεταβάλωμεν γνώμην. Οἱ ἀντίπαλοι, διὰ τῶν λεχθέντων πολὺ ἐπαινέσαντες ἑαυτοὺς, δὲν εἶπον ὅτι δὲν ἠδίκησαν, δὲν εἶπον ὅτι δὲν ἠλλοίωσαν τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων διὰ πράξεων ἐκνόμων καὶ φατριαστικῶν. Ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος, πολλὰ κομπορρημονῶν, ὡς τρὶς ὑπουργεύσας, ἐπῄνεσεν ἑαυτὸν διὰ τὰ ὑπ’ αὐτοῦ γενόμενα ἔργα· ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν ἐψέξαμεν, οὐδὲ ψέγομεν τὰ ἔργα τὰ ὀρθὰ, τὰ νόμιμα, ἀλλὰ τὰ ψευδῆ καὶ μὴ δυνάμενα νὰ ἐκτελεσθῶσι, τὰ ὁποῖα δὲν ἐνεθυμήθη νὰ ἀρχίσῃ καὶ περατώσῃ ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς πρώτης καὶ δευτέρας ὑπουργίας του ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ τὰ ἐνεθυμήθη τὴν τελευταίαν ἑβδομάδα, μόλις τὸν Σεπτέμβριον, Ὀκτώβριον καὶ Νοέμβριον, καὶ ὄχι διὰ νὰ γείνωσι, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν, ἀλλὰ διὰ ν’ ἀποπλανήσῃ ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ τῶν συντρόφων τοὺς ἐκλογεῖς, ὅπερ καὶ κατώρθωσε. Δὲν εἴμεθα ἐχθροὶ τῶν ἔργων ἐν τῷ τόπῳ μας, ὄχι! — τὰ θέλομεν, καὶ μάλιστα περισσότερον ἐκείνων, — ἀλλ’ εἴμεθα ἐχθροὶ τοῦ ψεύδους, τῆς ἀπάτης καὶ τῆς διασπαθήσεως τῶν χρημάτων τοῦ Δημοσίου, εἴμεθα ἐχθροὶ τῶν διὰ τοιούτων πράξεων ἐργαζομένων. Ἂς ἐργασθῇ ἐν ἀληθείᾳ καὶ εἰλικρινείᾳ ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων ἐν τῷ τόπῳ μας, καὶ ἡμεῖς πρῶτοι θὰ τὸν ἀκολουθήσωμεν· ἐφ’ ὅσον ὅμως θὰ πράττῃ ὅσα ἔπραξεν ἀρτίως, θὰ φωνάζωμεν πρὸς ὑμᾶς: «στείλατε πάλιν εἰς τὰς κάλπας τοὺς διὰ νοθείας ἐκλεγέντας.» Ὁ δεύτερος λαλήσας, ὁ κ. Μανέτας, οὐδ’ ἠθέλησε νὰ θίξῃ καὶ ἀναιρέσῃ ὅσα κατὰ τῆς ἐκλογῆς εἴπομεν, ἀλλ’ ἠθέλησε νὰ ἐξεγείρῃ τὸν οἶκτον ὑμῶν ὑπὲρ ἑαυτοῦ, ἰσχυριζομένου ὅτι αἱ τελευταῖαι ἐκλογαὶ εἶναι γνήσιαι, διότι τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα, ὡς πρὸς αὐτὸν, ἦσαν καὶ κατὰ προτερινὰς ἐκλογάς. Ἀλλὰ τίνος πολιτευομένου αἱ ἐκλογικαὶ δυνάμεις μένουσιν ἀναλλοίωτοι; οὐδενὸς, ὡς ἀπεδείχθη καὶ κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς. Πλὴν ὅμως τούτου, καὶ οἱ συνδυασμοὶ δὲν ἦσαν οἱ αὐτοὶ κατά τε τὴν τελευταίαν καὶ τὴν προτελευταίαν ἐκλογήν· ἡμεῖς εἴχομεν προφανῶς κεφάλαια πολυπληθέστερα, ἕνεκα τῶν μελῶν τοῦ συνδυασμοῦ, ἢ κατὰ τὸ 1899. Ὁ δὲ κύριος Κωνσταντόπουλος τελευταῖος, χωρὶς νὰ ἀποκρούσῃ ὅσα εἴπομεν, ἀπέδωκεν εἰς φατριασμὸν καὶ μοχθηρίαν τὴν προσπάθειαν τοῦ ἀποκλεισμοῦ αὐτοῦ ἀπὸ τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ, δικάζουσα τὰς ἐκλογὰς, ἐξετάζει μόνον τὸ κῦρος αὐτῶν, καὶ οὐχὶ τὰ πρόσωπα, περὶ ὧν ἀδιαφορεῖ, καὶ ὀφείλει νὰ ἀδιαφορῇ. Ποῦ λοιπὸν εὗρεν ἐδῶ φατριασμὸν καὶ μοχθηρίαν; Αὐτὰ εἶναι ὄνειρα. Ὁ κ. Κωνσταντόπουλος περιῆλθεν εἰς σύγχυσιν, εἰπὼν, ὅτι τὸ 1899 εἶχε δυνάμεις ἐκλογικὰς μεγάλας, καὶ μόνος ἠγωνίσθη καθ’ ὅλων· ἐλησμόνησεν, ὅτι μετὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ κληθέντος οἰκουμενικοῦ συνδυασμοῦ τοῦ 1899 ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἠρνήθη διαρρήδην νὰ κατέλθῃ εἰς τὸν ἀγῶνα· τὸ ἐθεώρησε παραφροσύνην· ὅτε δὲ ἔμαθεν ὅτι κατηρτίσαμεν ἡμεῖς συνδυασμὸν καὶ τὸ πνεῦμα τῆς ἐπαρχίας ἐστράφη ὑπὲρ ἡμῶν, ἔσπευσε νὰ ζητήσῃ τὴν πρόσληψίν του εἰς τὸν συνδυασμόν μας, ἀλλ’ ἦτο πλέον ἀργά· τότε ἠναγκάσθη νὰ ἐκθέσῃ μόνος κάλπην, καὶ διὰ νὰ προσελκύσῃ καλλίτερον τοὺς ἐκλογεῖς, διεκήρυξε διὰ τοῦ προγράμματός του, ὅτι ἀποτυγχάνων ἀποσύρεται πλέον τῆς πολιτικῆς· καὶ ἀπέτυχε μὲν τότε πανηγυρικῶς, νῦν δέ, ἰδὼν ὅτι ἠδύνατο νὰ χωθῇ ὄπισθεν τῆς ἀσπίδος τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, ἐχώθη, καὶ ἐπιτυχών, δι’ ὧν μέσων ἐπέτυχε, καυχησιολογεῖ διὰ μεγάλας ἐκλογικὰς δυνάμεις, ὁποίας δὲν ἔχει· ἐὰν δὲ μόνος ἐξετίθετο καὶ ἄνευ τῶν μέσων ἐκείνων, ἀσφαλέστατα θὰ ἀπετύγχανεν, ὡς καὶ τὸ 1899· ἀνακριβέστατον δὲ εἶναι καὶ τὸ λεχθὲν ὑπ’ αὐτοῦ, ὅτι ἔχει ἐκεῖ μεγάλην ἐκλεκτικότητα· τοιαύτην ἐν οὐδεμιᾷ ἐκλογῇ εἴδομεν διὰ τὸν κύριον Κωνσταντόπουλον, καὶ μάλιστα κατὰ τὰς δύο ἐκλογὰς τοῦ 1895 καὶ 1899. Ἀστεῖον δὲ θεωρῶ καὶ τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ κυρίου Κωνσταντοπούλου, ὅτι θὰ ζητήσῃ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς μου, διότι ἐπέδρασα δῆθεν ὡς Πρόεδρος τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου...

§29Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ προτείνω μάλιστα νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα.

§30Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ χωρὶς νὰ κλείητε τὸ μάτι σας, πιστεύω ὅτι σοβαρῶς ὁμιλεῖτε, καὶ ὅτι θὰ προκαλέσητε ψηφοφορίαν, καὶ δι’ ὀνομαστικῆς μάλιστα κλήσεως. Ἀλλὰ πῶς νὰ πιστεύσω, ὅτι ταῦτα λέγων ὁ κ. Κωνσταντόπουλος σοβαρεύεται; Γινώσκει ὁ κ. Κωνσταντόπουλος πολὺ καλῶς, ὅτι ἐγώ, ὡς Πρόεδρος τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου, δηλ. ἀνώτατος ὑπάλληλος, ἐκλέγομαι ὑπὸ τῶν μετόχων,—ὧν εἷς καὶ ὁ κ. Κωνσταντόπουλος—καὶ ἂν ἠδυνάμην νὰ ἐπιδράσω ὡς Πρόεδρος, θὰ ἠδυνάμην νὰ τὸ πράξω καὶ διὰ τὸν κ. Κωνσταντόπουλον, πρὸς ὃν τακτικὰ καὶ ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας πληρώνω τὴν ἐκ τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου περίθαλψιν, ὑποκείμενος δὲ εἰς τὴν ψῆφον τῶν ἐκλεγόντων μετόχων, θὰ εἶχον ἐγὼ ἀνάγκην τῆς ψήφου ἐκείνων νὰ ἐκλεχθῶ Πρόεδρος, καὶ δὲν θὰ ἐζήτουν νὰ ἀκυρώσω τὴν ἐκλογὴν τοῦ βουλευτοῦ κυρίου Κωνσταντοπούλου, ἐπὶ κινδύνῳ νὰ χάσω τὴν ψῆφον τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον.

§31Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δι’ αὐτὸ μόνον τὸ εὐφυολόγημα, ποῦ εἴπετε, σᾶς χαρίζομεν τὴν ἐκλογὴν (ἱλαρότης).

§32Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι αἱ κατὰ τῆς ἐκλογῆς Μαντινείας κατηγορίαι δὲν γίνονται κατὰ προσώπων, οὐδ’ ἔχουσιν ἀφετηρίαν μοχθηρίαν καὶ φατριασμόν, ἀλλ’ ἀπευθύνονται κατὰ τῶν ἐκθέσμων πράξεων, δι’ ὧν ἠλλοιώθη τὸ γνήσιον φρόνημα τῶν ἐκλογέων, καὶ ἐπῆλθε νόθον ἀποτέλεσμα. Διὰ τοῦτο ἐζητήσαμεν καὶ ζητοῦμεν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, δι’ οὓς εἴπομεν δήμους, καὶ διὰ τοὺς τρεῖς ἐπιτυχόντας, διότι τὰ γενόμενα ἐπέδρασαν καὶ ἐπὶ τῶν τριῶν ἐπιτυχόντων ἐξ ἴσου. Τοῦτο ἐπαναλαμβάνομεν νὰ ζητήσωμεν παρ’ ὑμῶν, μετὰ τῆς πεποιθήσεως, ὅτι καὶ νόμιμον καὶ δίκαιον ζητοῦμεν.

§33ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Κηρύξατε περατωμένην τὴν συζήτησιν, κύριε Πρόεδρε.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος ἔχει τὸν λόγον. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν κ. κ. Μπακοπούλου καὶ Παπαναστασίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ νομίμους βουλευτὰς τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας τοὺς κυρίους Ἰωάννην Μπακόπουλον καὶ Παναγιώτην Παπαναστασίου. Διὰ τοὺς λοιποὺς τρεῖς θὰ ζητηθῇ ἰδιαιτέρως περὶ ἑνὸς ἑκάστου ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου...

§35ΦΩΝΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Κατὰ σειρὰν ἐπιτυχίας.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ κυρίου Τριανταφυλλάκου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§37Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε. Εἶναι τρεῖς οἱ ἀξιότιμοι συμπολῖταί μου, ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν ὁποίων θ’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή. Βεβαίως πολὺ καλῶς εἰς τὴν ἀρχὴν ἐθέσατε τὸ ζήτημα, κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν. Πρῶτον θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου, δεύτερον διὰ τὸν κ. Μανέταν, καὶ τρίτον διὰ τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον.

§38ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ὄχι! ὄχι!

§39Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὴν τάξιν, ὡς πρὸς τὴν ὁποίαν θ’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, τὴν καθιστῶσιν οἱ ἀριθμοὶ τῶν ψήφων, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς ἕνα ἕκαστον τῶν ὑποψηφίων, ἡ ἀνακήρυξις ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου τῶν ἐπιτυχόντων Βουλευτῶν. Θὰ θέσητε λοιπὸν ὡς πρῶτον, ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς, τοῦ ὁποίου θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἔλαβε τὰς περισσοτέρας ψήφους κατὰ τὴν ἀνακήρυξιν, κατόπιν δὲ θὰ ἔλθωσιν οἱ ἄλλοι.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἐσκόπουν καὶ ἐγώ.

§41Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν ἐξέδωκε πρὸ ὀλίγου ἡ Βουλή, ἀναγνωρίσασα νομίμους βουλευτὰς ἐμὲ καὶ τὸν κ. Παπαναστασίου, ἡ ἀπόφασις τοῦ Δικαστηρίου, ἡ ἀνακηρύξασα ἡμᾶς, ἐτέθη κατὰ μέρος, διότι ὁ κ. Παπαναστασίου κατέχει τετάρτην σειράν. Ἐὰν λοιπὸν ἦναι ὀρθὴ ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος καὶ διακεκριμένος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ἐξέφρασεν, ὅτι πρέπει τὸ Προεδρεῖον νὰ θέση εἰς ψηφοφορίαν τὴν ἐκλογὴν κατὰ τὴν σειράν, τὴν ὁποίαν κατέχουσιν οἱ ἀνακηρυχθέντες Βουλευταὶ ἐν τῇ ἀποφάσει τοῦ Δικαστηρίου, τῇ ἀνακηρυξάσῃ αὐτοὺς, βεβαίως πρὸ τοῦ κ. Παπαναστασίου ἔπρεπε νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου καὶ περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου· εὐθὺς ὅμως ὡς τεθῇ τὸ ζήτημα ὡς ἐτέθη, πρέπει ν’ ἀκολουθήσητε τὴν τακτικὴν, τὴν ὁποίαν ἐχαράξατε, δηλαδὴ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν τοῦ ἐπωνύμου ἑκάστου Βουλευτοῦ. Πρῶτον νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ διὰ τὸν κύριον Κωνσταντόπουλον, ἔπειτα διὰ τὸν κ. Μανέταν καὶ ἔπειτα διὰ τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον. Οὕτω πως ἀνεκηρύχθησαν ὑποψήφιοι, οὕτω πως ἐτέθησαν αἱ κάλπαι των, καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν σειρὰν πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ψηφοφορία.

§42Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς δὲν ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν, πῶς ἐτέθησαν αἱ κάλπαι τῶν ὑποψηφίων· ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν, τίνες ἐπλειονοψήφησαν, καὶ κατὰ λόγον τῆς πλειονοψηφίας, ἧς ἔτυχεν εἷς ἕκαστος ἐξ αὐτῶν, θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς αὐτοῦ. Ἔχομεν μίαν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος. Ὡς πρὸς τὸ μέρος τῆς ἐκθέσεως, τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Μπακοπούλου καὶ τοῦ κ. Παπαναστασίου, οὐδεμία ἔνστασις ὑπῆρξεν· ἀναγκαίως λοιπὸν ἡ Βουλὴ ἀνεκήρυξεν αὐτοὺς ἄνευ ἀντιρρήσεως Βουλευτάς. Ὡς πρὸς τοὺς τρεῖς ὑπολειπομένους, θὰ λάβῃ ἀναγκαίως ὑπ’ ὄψιν του τὸ Προεδρεῖον, διὰ νὰ θέσῃ τὸ ζήτημα, τὴν ἀνακήρυξιν καὶ τὴν πλειονοψηφίαν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν εἷς ἕκαστος ἐξ αὐτῶν, καὶ ἀναγκαίως θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ πρῶτον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου καὶ κατόπιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν ἄλλων.

§43Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας εἶπε χθὲς, ὅτι, ἐὰν ἐπηρέασαν κατά τι αἱ πράξεις τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπηρέασαν μόνον ὡς πρὸς τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον καὶ οὐχὶ καὶ ὡς πρὸς τοὺς ἄλλους δύο ἀξιοτίμους συναδέλφους· κατὰ συνέπειαν ὁ κ. συνάδελφος ἔθεσε τὸ ζήτημα ἀπὸ χθές, δηλαδὴ εἶπεν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῶν δύο συναδέλφων ἡμῶν, τοῦ κ. Μανέτα καὶ τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου, δὲν εἶναι ἄκυρος, δὲν ἐπηρέασαν δηλαδὴ τὰ ἔργα τὰ κυρίου Τριανταφυλλάκου τὴν ἐκλογὴν τῶν ἐντίμων τούτων κ. κ. συναδέλφων· κατὰ συνέπειαν, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἤμεθα δίκαιοι καὶ ἀκριβεῖς, πρέπει ν’ ἀκολουθήσωμεν τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Μπακόπουλος, καὶ οὐχὶ τὴν τακτικὴν, τὴν ὁποίαν ἑρμηνεύει σήμερον ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής. Ἡμεῖς ἐπεκυρώσαμεν τὴν ἐκλογὴν ὡς πρὸς τὸν κ. Μπακόπουλον καὶ τὸν κ. Παπαναστασίου, διότι δὲν ὑπῆρχεν ἔνστασις κατ’ αὐτῶν. Τί εἶπε σήμερον ὁ κύριος Ράλλης; Εἶπε σήμερον ὁ κ. Ράλλης, ὡς εἶπε καὶ χθὲς — καὶ φαίνεται ὅτι καὶ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς αὐτὴ εἶναι, — ὅτι ὡς πρὸς τὸν κ. Κωνσταντόπουλον καὶ τὸν κ. Μανέταν δὲν ἐπηρεάζουσιν αἱ πράξεις τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Κατὰ συνέπειαν δὲν ἔχομεν ἔνστασιν σπουδαίαν, κατὰ συνέπειαν πρέπει πρῶτον ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν κυρίων Κωνσταντοπούλου καὶ Μανέτα, καὶ τελευταῖον, ἐπειδὴ ὑπάρχουσι καὶ θεωροῦνται σπουδαῖαι ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, πρέπει τελευταῖον νὰ ψηφισθῇ ἡ ἐκλογὴ τοῦ κυρίου Τριανταφυλλάκου. Νομίζω ὅτι ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Βουλὴν, εἶναι σύμφωνος πρὸς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς.

§44Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε. Εἶναι ἀκριβῶς ἀντίθετα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον ἐγὼ πρὸς ὅσα ἀνέφερεν ὁ κύριος Βουλευτής. Οὐδέποτε συνήθισα νὰ ἀνακαλῶ τὰς γνώμας, τὰς ὁποίας ἐξέφρασα, οὐδὲ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνακαλέσω τὴν γνώμην, ἣν ἐξέφρασα ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Μαντινείας, ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Κωνσταντόπουλον καὶ τὸν κ. Μανέταν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐντεῦθεν νὰ ἀνατρέψω τὸν Κανονισμὸν, νὰ ἀνατρέψω τὴν λογικὴν, νὰ ἀνατρέψω τὴν ἀνακήρυξιν, ἡ ὁποία ἐγένετο παρὰ τοῦ Δικαστηρίου. Ἐγὼ, ἔχων τοιαύτην γνώμην, θεωρῶ ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν ὡς πρὸς τοὺς δύο· ἀλλ’ ἠκούσατε πόσα ἐλέχθησαν κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου καὶ τοῦ κ. Μανέτα. Οὐδ’ ἔχω ἐγὼ τοιαύτην δύναμιν ἢ τοιοῦτον ἐγωϊσμὸν, ὥστε νὰ θέλω νὰ ἐπιβάλω τὴν γνώμην μου εἰς οἱονδήποτε τῶν συναδέλφων. Ἡ γνώμη μου ἡ προσωπικὴ εἶναι αὐτή· ἀλλ’ ἡ γνώμη τῶν ἄλλων εἶναι ἀντίθετος. Προσβάλλεται ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Μανέτα καὶ τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου, ὅπως προσβάλλεται ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, καὶ τίθεται ἁπλούστατα τὸ ζήτημα μεταξὺ τῶν τριῶν, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ προσβάλλεται· τίς εἶναι ἐκεῖνος, περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ ὁποίου θ’ ἀποφανθῇ πρῶτον ἡ Βουλή; Ἀναμφισβητήτως θὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀνακήρυξιν. Ἡ ἀνακήρυξις καθιστᾷ πρῶτον μεταξὺ τῶν Βουλευτῶν, τῶν ὁποίων προσβάλλεται ἡ ἐκλογὴ, τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον. Θὰ ἐρωτηθῇ λοιπὸν καὶ θ’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ πρῶτον περὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτοῦ, καὶ κατόπιν περὶ τῆς τῶν ἄλλων δύο.

§45Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ἤκουσα καὶ χθὲς τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, τὸν ὁποῖον συνήθισα πάντοτε νὰ σέβωμαι καὶ ἐκτιμῶ· εἶναι ὅμως γνώμη, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασε πρὶν ἢ ἀκούσῃ τὰς ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς. Καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, ὁ ὁποῖος γινώσκω, ὅσα συνέβησαν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Μαντινείας, — τὰ ὁποῖα ἐξέθηκα καὶ ἐγὼ καὶ ὁ κ. Παπαναστασίου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, — νομίζω, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῶν τριῶν ἀξιοτίμων συμπολιτῶν μου, τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου καὶ τοῦ κ. Μανέτα, εἶναι ἄκυρος, καὶ εἶναι ἄκυρος δι’ ὅσα ἠκούσατε ἐκτιθέμενα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς· ἀλλ’ ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Κωνσταντοπούλου καὶ ἡ ἐκλογὴ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Μανέτα εἶναι ἔγκυρος, ἐγὼ κατ’ ἀνάγκην θὰ ὑποταχθῶ εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς· ἐὰν δὲ ἦναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὀλίγας ψήφους ἀπέχουσι τῶν ἐπιλαχόντων, βεβαίως εἶναι ἔγκυρος καὶ ἡ ἐκλογὴ τοῦ κυρίου Τριανταφυλλάκου, ὁ ὁποῖος ἀπέχει τῶν ἐπιλαχόντων κατὰ πολλὰς ἑκατοντάδας ψήφων. Λοιπὸν διὰ τοῦτο ἐπιμένω εἰς τὴν γνώμην μου, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον καὶ τὴν Βουλὴν νὰ συναινέσῃ νὰ τεθῇ πρῶτον τὸ ζήτημα τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου, κατόπιν τοῦ κ. Μανέτα καὶ κατόπιν τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου. Καὶ ἂν ἀποφανθῇ περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τῶν δύο πρώτων, ἐγὼ θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς καὶ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου. Ἐπιμένω λοιπὸν εἰς τὴν γνώμην μου, καὶ παρακαλῶ νὰ προκαλέσητε ψηφοφορίαν, ἀφοῦ ὑπάρχει διαφωνία.

§46Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Μαντινείας μὲ ἔψεξεν, ὅτι ἀπεφάνθην πρὶν ἢ ἀκούσω τὰς συζητήσεις. Ἐὰν ἀπεφάνθην πρὶν ἢ ἀκούσω τὰς συζητήσεις, τοῦτο ἐγένετο ἐκ σφάλματός του, διότι ἠθέλησε, παρερμηνεύων τὸν Κανονισμόν, νὰ ζητήσῃ τὴν διαίρεσιν ζητήματος ἀδιαιρέτου, περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς πρὶν ἢ φθάσωμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν, νὰ ζητήσῃ τὴν διαίρεσιν τῆς συζητήσεως· ἐγὼ δὲ, ἐλθὼν κατόπιν καὶ μὴ δυνάμενος νὰ πιστεύσω, ὅτι ἠδύνατο νὰ προταθῇ τοιοῦτος παραλογισμὸς, ἐζήτησα νὰ ἐπανέλθῃ ἡ συζήτησις εἰς τὴν φυσικὴν τροχιάν της, τὴν ἐπιβαλλομένην ὑπὸ τῶν κανόνων τῆς λογικῆς, τὴν ἐπιβαλλομένην ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἄλλο τι ἢ ἀπόρροια τῆς λογικῆς. Τώρα, ἂν ἔχῃ τοιαύτην ἢ τοιαύτην γνώμην περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Μαντινείας, μοὶ εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορον. Ἀκριβῶς τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὑπὲρ τοὺς συναδέλφους του ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος, τὰς καταλογίζω εἰς βάρος τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα μετεχειρίσθη. Ἐὰν πτοῆται ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπάλαισαν πρὸς αὐτόν, ἐὰν πτοῆται νὰ παλαίσῃ καὶ ἐν τῷ μέλλοντι πρὸς αὐτούς, τόσῳ χειρότερον δι’ αὐτόν· ἀλλ’ ἐντεῦθεν οὔτε κατ’ ἐλάχιστον θὰ μεταβληθῇ ἡ γνώμη μου. Ἡ γνώμη μου δὲ εἶναι μία, ὅτι μετῆλθεν ὁ κ. Τριανταφυλλάκος πᾶν μέσον, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ ἔχῃ εἰς χεῖράς του, διὰ νὰ ἐπηρεάσῃ τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας, οὐδὲ μετέδωκε τὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν ἤντλησεν ἐκ τῆς ἀθεμίτου αὐτοῦ ἐνεργείας, εἰς τοὺς συνυποψηφίους του. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου, καὶ ταύτην θὰ ὑποστηρίξω.

§47Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν πτοοῦμαι ἀπὸ ἐκλογικοὺς ἀγῶνας, εἶναι γνωστὸν καὶ εἰς τοὺς συμπολίτας μου καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν Βουλήν. Ἐὰν καταδεχθῇ ἡ Ἐκλογικὴ Ἱστορία νὰ ἐξετάσῃ καὶ τὰ κατ’ ἐμέ, θὰ διδαχθῇ ὁ προαγορεύσας, ὁ ὁποῖος μὲ νομίζει ἀποδειλιῶντα ἀπέναντι τῶν ἐκλογικῶν ἀγώνων, ὅτι ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνταγωνίζωμαι πρὸς διακεκριμένους ἀντιπάλους. Δὲν εἶμαι λοιπὸν ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀποδειλιῶσιν εἰς ἐκλογάς· ὀφείλω ὅμως νὰ σεβασθῶ καὶ τὴν λογικὴν καὶ τοὺς συμπολίτας μου, πρὸ τῶν ὁποίων ζητῶ νὰ παραπεμφθῶσιν ἀξιότιμοι συνάδελφοί μου, τοὺς ὁποίους καὶ σέβομαι καὶ τιμὴν θεωρῶ νὰ ἔχω συναδέλφους ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Διότι ἔχω τὸν ἐγωϊσμὸν νὰ εἴπω, ὅτι οὐδεὶς ἐν Ἑλλάδι ἔχει τὴν τιμὴν νὰ ἔχῃ τοιούτους ἀντιπάλους, οἷοι οἱ ἐμοὶ, οἵτινες παρακάθηνται σήμερον ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ. Ζητῶν ὅ,τι ἐζήτησα, κύριε Πρόεδρε, τὸ ζητῶ ἀκριβῶς πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς λογικῆς, τῆς δικαιοσύνης καὶ τοῦ σεβασμοῦ, τὸν ὁποῖον ἔχω πρὸς τοὺς συμπολίτας μου. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, πᾶν ὅ,τι ἐζήτησα χθὲς, τὸ ἐζήτησα, ὅπως τακτοποιηθῇ ἡ συζήτησις, τῆς ὁποίας δὲν ἠρξάμην ἐγὼ, ἤρξατο ὁ κ. Παπαναστασίου, καὶ διὰ τοῦτο δὲν παραπονοῦμαι κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς δι’ ὅσα κατ’ ἐμοῦ εἶπε, διότι δὲν παρίστατο κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συζητήσεως. Ἀπόδειξις ὅτι εἶχον δίκαιον, εἶναι ἡ συζήτησις ἡ διεξαγομένη τὴν στιγμὴν ταύτην· διότι, ἐὰν ὁ κ. Παπαναστασίου δὲν ἔσπευδε νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον, βεβαίως δὲν θὰ ἤρχετο ἤδη ἡ συζήτησις περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Παπαναστασίου καὶ ἐμοῦ. Ἀλλ’ ἀτυχῶς ἡ προσωπικότης μου δὲν εἶναι τῆς περιωπῆς τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, ὥστε οἱ λόγοι μου νὰ ἔχωσι κῦρος ἐπὶ τῆς Βουλῆς. Πᾶν ὅ,τι ζητῶ, κύριε Πρόεδρε, δὲν τὸ ζητῶ ἀπὸ δειλίαν πρὸς ἐκλογικοὺς ἀγῶνας, — διότι συνήθισα νὰ διεξάγω τοιούτους — τὸ ζητῶ ἀπὸ σεβασμὸν πρὸς τὴν λογικὴν καὶ τοὺς συμπολίτας μου, οἱ ὁποῖοι ἐπανειλημμένως καὶ ἐπὶ τοσοῦτον μὲ ἐτίμησαν ἐκλέξαντές με πρῶτον Βουλευτὴν ἀπέναντι τοιούτων ἐξεχόντων ἀντιθέτων.

§48Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε.

§49ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Τί θέλετε τώρα;

§50Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε (θόρυβος)· παρακαλῶ, κύριοι Βουλευταί (θόρυβος).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτὰ, δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν.

§52Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Τὸ ζήτημα, κύριε Πρόεδρε, διαχωρίζεται ἀφ’ ἑαυτοῦ (θόρυβος). Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, κύριοι Βουλευταὶ, τὴν ἀπόφασιν τοῦ τμήματος, διὰ τῆς ὁποίας διαιρεῖται ἡ ἐκλογὴ, διὰ μὲν τοὺς Τριανταφυλλᾶκον, Κωνσταντόπουλον καὶ Μανέταν ἀκυρωτικὴ, διὰ δὲ τοὺς Μπακόπουλον καὶ Παπαναστασίου ἐπικυρωτικὴ, βεβαίως δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς ζήτημα τοιοῦτον. Ἐὰν οἱ κ. Κωνσταντόπουλος καὶ Μανέτας συνειργάσθησαν μετὰ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, πρέπει καὶ αὐτοὶ ὡς συνεργοὶ τῶν πράξεων ἐκείνου νὰ κριθῶσι μαζύ του. (Εὖγε! εὖγε! Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου...

§54ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἀκούομεν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν θέλει νὰ ἀρχίσωμεν τὴν ψηφοφορίαν ἀπὸ τὸν κ. Κωνσταντόπουλον;

§56ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§57ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἀρχίσῃ ἄλλως ἢ κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἀποφάσεως τοῦ τμήματος. Ἀφοῦ ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τῶν βουλευτῶν Μπακοπούλου καὶ Παπαναστασίου, διότι δὲν ὑπῆρχεν ἔνστασις κατ’ αὐτῶν, καὶ διότι τὸ τμῆμα προέτεινε παμψηφεὶ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τούτων, ἔρχεται κατόπιν νὰ ἐξετάσῃ κεχωρισμένως, κύριε Πρόεδρε, τὴν ἐκλογὴν διὰ τοὺς Βουλευτὰς ἐκείνους, κατὰ τῶν ὁποίων προβάλλονται ἐνστάσεις. Τί εἶπε κατ’ ἐπανάληψιν ἀπὸ τοῦ βήματος ὁ κ. Μπουφίδης; Ποία εἶναι ἡ πρότασις, ἡ ὁποία παρουσιάζεται εἰς τὸ Προεδρεῖον; Εἶναι ἡ πρᾶξις τοῦ τμήματος, ἡ ἔκθεσις τοῦ τμήματος. Τὸ τμῆμα, κύριε Πρόεδρε, προτείνει τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς πρῶτον τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, δεύτερον τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου, καὶ τρίτον τοῦ κ. Μανέτα. Ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν σειρὰν ταύτην, ἀρχόμενος ἀπὸ τοῦ κυρίου Τριανταφυλλάκου.

§58Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ συζήτησις, τὴν ὁποίαν κάμνετε, εἶναι ὅλως ἄσχετος· ὁ κ. Πρόεδρος ἠρώτησεν ἤδη τὴν Βουλήν, ἀρχίσας ἀπὸ τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου.

§59ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐγὼ ἀντιλέγω, καὶ ζητῶ νὰ ἀποφανθῇ περὶ τούτου ἡ Βουλή. Ἔχετε, κύριε Πρόεδρε, ὑποχρέωσιν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, ἐὰν ὑπάρξῃ ἀντίρρησις, νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλήν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη, ὅτι πρέπει νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον...

§61ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Ὄχι! ὄχι! (θόρυβος).

§62Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἔχετε καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλήν, ποία ἐκλογὴ θέλει νὰ προταχθῇ· ἡ τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου, ἢ ἡ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου (θόρυβος). Ἐγὼ συμφωνῶ μετὰ τοῦ κ. προλαλήσαντος, ὅτι πρέπει νὰ προταχθῇ ἡ ἐκλογὴ Τριανταφυλλάκου.

§63Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δύνασθε νὰ ἐπανέλθητε πλέον, διότι ἐξεφράσθητε ἤδη.

§64Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, εὐαρεστηθῆτε νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλήν, ἐὰν θεωρεῖτε ὅτι ἐξεφράσθητε περὶ τῆς τάξεως.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔκαμα πρότασιν πράγματι διὰ τὸν κύριον Κωνσταντόπουλον, καὶ ἠρώτησα τὴν Βουλήν, ἂν παραδέχεται τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς αὐτοῦ. Μόλις ἐξεφώνησα τὸ ὄνομα τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου, ἡ Βουλὴ ἀνεστατώθη, καὶ τότε ὑπέβαλον εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς τὴν ἐρώτησιν, ἂν δέχεται νὰ ψηφισθῇ πρῶτον ἡ ἐκλογὴ Κωνσταντοπούλου, ἢ ἡ ἐκλογὴ Τριανταφυλλάκου.

§66Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς δηλοῖ μόνον, ὅτι ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἐγκρίνει νὰ προταχθῇ τὸ ὄνομα τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου, ἡ Βουλὴ δὲ δὲν ἀπεφάνθη, εὑρισκόμεθα ἀκόμη εἰς τὸ στάδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον δύναται πᾶς τις νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ἔχω ἀντίθετον ὅλως γνώμην πρὸς τοὺς κυρίους προλαλήσαντας. Νομίζω ὅτι, ἐπειδὴ αἱ αὐταὶ πράξεις ἐπέφεραν ἢ δὲν ἐπέφεραν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τοιοῦτον ἢ τοιοῦτον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαιρεθῇ ὡς πρὸς τοὺς κυρίους...

§67ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἡ διαίρεσις ἐγένετο δεκτή.

§68Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. .. Δὲν δύναται, λέγω, νὰ διαιρεθῇ ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα. Ἡ ἐκλογὴ κατηγορήθη διὰ τρεῖς τῶν κυρίων συναδέλφων, τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον, τὸν κ. Κωνσταντόπουλον καὶ τὸν κ. Μανέταν διὰ τὴν αὐτὴν ἀφορμήν. Ἐὰν ἐπηρέασε τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου ἡ ἐπέμβασις αὐτοῦ, ὡς Ὑπουργοῦ, κατὰ μείζονα λόγον δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐπηρέασεν ἡ ἐπέμβασις αὕτη τὴν ἐκλογὴν τῶν κ. κ. Κωνσταντοπούλου καὶ Μανέτα, οἱ ὁποῖοι ὑπολείπονται πολὺ αὐτοῦ, καὶ ὀλίγον ὑπερτεροῦσι τοῦ κ. Τσακοπούλου καί τινων ἄλλων. Λοιπὸν φρονῶ, ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς τρεῖς κυρίους συναδέλφους, πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς καὶ τῶν τριῶν ὁμοῦ, διότι ἄλλως δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι προβαίνομεν εἰς χαριστικὴν πρᾶξιν, ὅτι ἡ τοιαύτη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς εἶναι χαριστική. Ὑποθέτω δὲ, ὅτι εἰς τοιαύτην χαριστικὴν πρᾶξιν δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ προβῇ ἡ Βουλή. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου, κύριε Πρόεδρε, καὶ νομίζω, ὅτι οὕτω πρέπει νὰ θέσητε τὸ ζήτημα.

§69Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Συμφωνῶ μετὰ τοῦ ἐκ Παξῶν ἀξιοτίμου κυρίου Βουλευτοῦ, διότι φρονῶ, ὅτι αἱ κατὰ τοῦ κ. πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν κατηγορίαι, ὅτι ὡς Ὑπουργὸς ἐνήργησεν ἐπεμβάσεις, παρασχὼν εἰς τὴν ἐπαρχίαν του πολλὰ ὀφέλη, ὅπως μεταβάλῃ τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων του, καὶ ἐκ τούτου ἐκέρδισεν 800 ψήφους, πρέπει βεβαίως νὰ βαρύνωσι καὶ τοὺς συνυποψηφίους του. Διότι βεβαίως μεταξὺ τῶν 800 ἐκείνων ἐκλογέων δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι καὶ τοὺς 800 εἶχεν ἀποκλειστικοὺς ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Τριανταφυλλᾶκος, ἀλλὰ βεβαίως κατώρθωσε μεταξὺ τῶν 800 ψήφων νὰ ἔχῃ ὡς ἀποκλειστικὰς τὰς 200 ἢ 300 καὶ τὰς διαθέσῃ καὶ ὑπὲρ τῶν δύο συντρόφων του. Ὅλοι, ὡς πολιτευόμενοι, γνωρίζομεν, ὅτι οὐδεὶς φροντίζει μόνον διὰ τὸν ἑαυτόν του, ὅταν ἔχῃ συντρόφους. Ἑπομένως ἐπηρεάσθη καὶ ὡς πρὸς τοὺς δύο ἄλλους ἡ ἐκλογή, καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ἀδιαίρετος.

§70Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπορῶ ἀληθῶς, πῶς συνάδελφος τοσοῦτον εὐφυὴς καὶ ὀξὺς, ὡς εἶναι ὁ ἐκ Παξῶν κ. ἀντιπρόσωπος, ὑπέπεσεν εἰς τοσοῦτον σοβαρὸν σφάλμα, ὥστε ν’ ἀμφισβητήσῃ τὸ διαιρετὸν ζητήματος κατὰ φύσιν καὶ κατὰ θέσιν διαιρετοῦ. Ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἀνεπτύχθησαν ἐνστάσεις ἀφορῶσαι τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς τοῦ κυρίου Τριανταφυλλάκου· ἀπεδόθησαν εἰς αὐτὸν πράξεις, αἱ ὁποῖαι τὸν ὠφέλησαν ἐκλογικῶς, διότι μετεκινήθησαν ψῆφοι ἀπὸ τοῦ ἀντιθέτου στρατοπέδου εἰς τὸ ἰδικόν του. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται καὶ ἠρωτήθη καθ’ ὅλην τὴν συνεδρίασιν καὶ συζήτησιν περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς Μαντινείας, αἱ πράξεις αὗται τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου ἔσχον τι ἀποτέλεσμα; ἐπηρέασαν τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου καὶ τοῦ κ. Μανέτα; Τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα, καὶ περὶ τούτου δὲν δύναται παρὰ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή. Διότι δύναται νὰ λέγῃ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γυθείου Βουλευτής, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι αἱ ψῆφοι, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὁ κύριος Τριανταφυλλᾶκος, ἐπηρέασαν τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου καὶ τοῦ κ. Μανέτα.

§71Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἑπτὰ ψῆφοι.

§72Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴτε ἑπτὰ εἴτε μία ψῆφος, δὲν δύναταί τις νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος δι’ ὅσων ἔπραξεν ἐστήριξε τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Μανέτα καὶ τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου. Εἶσθε λοιπόν, κ. Πρόεδρε, ὑποχρεωμένος ἐξ αὐτῆς τῆς φύσεως τοῦ ζητήματος, ἐξ αὐτῶν τῶν ἀναπτυχθεισῶν ἐνταῦθα συζητήσεων, νὰ θέσητε καθαρῶς εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα τῆς διαιρετότητος· νὰ ἐρωτήσητε ἰδιαιτέρως περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, καὶ ἰδιαιτέρως περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὴν τελευταίαν ὥραν συνέπραξαν μετὰ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν ὀπαδοὶ οὔτε φίλοι τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, καὶ περὶ τῶν ὁποίων βεβαιότης ὑπάρχει, ὅτι δὲν ἐπηρεάσθη τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα διὰ τῶν ψήφων τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου. Ἀπορῶ λοιπόν, πῶς ὁ κ. Βελλιανίτης ἠθέλησεν ὁμοῦ, συλλήβδην, νὰ θέσῃ τὰ ζήτημα περὶ τῶν τριῶν ἀντιπροσώπων τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας.

§73ΛΕΩΝ ΜΕΛΑΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ἀπορεῖ ἀδίκως, καὶ τοῦτο, διότι ὁ κ. ἐκ Παξῶν ἀντιπρόσωπος, προτείνων τὴν ἐν συνόλῳ ψήφισιν περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς τῶν τριῶν ἐκ Μαντινείας Βουλευτῶν, εὑρίσκεται ἐν τῷ δικαίῳ, διότι ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ τμήματος οὐδεὶς ἰδιαίτερος λόγος ἀκυρώσεως ὑποτίθεται εἴτε διὰ τὸν κ. Μανέταν, εἴτε διὰ τὸν κ. Κωνσταντάπουλον, εἴτε διὰ τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον, ἀλλὰ θεωροῦνται καὶ οἱ τρεῖς ἐξ ἴσου ὑπεύθυνοι διὰ τὰς παραβάσεις, αἱ ὁποῖαι δῆθεν ἐγένοντο ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Μαντινείας.

§74Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναγνώσατε τὸ ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ νὰ ἴδητε.

§75ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Μὴ διακόπτετε.

§76Λ. ΜΕΛΑΣ. Κύριε Ἀγγελόπουλε, νομίζω ὅτι, ἐὰν θέλητε ν’ ἀκολουθήσητε τὴν λογικήν, πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν ταύτην τὴν λογικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Βουλὴ, ὅτε ἐπεκύρου τὴν ἐκλογὴν τῶν κ. κ. Μπακοπούλου καὶ Παπαναστασίου, διότι, ὡς βλέπετε, ἐν τῇ ἐκθέσει προτείνεται ἡ ἐπικύρωσις τῆς ἐκλογῆς τῶν κ. κ. Μπακοπούλου καὶ Παπαναστασίου, καὶ ἡ ἐπανάληψις τῆς ἐκλογῆς τῶν κ. κ. Τριανταφυλλάκου, Μανέτα καὶ Κωνσταντοπούλου, καὶ προτείνεται ἡ ἀκύρωσις διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους δι’ ὅλους μαζὺ ἀναφέρει ἡ ἔκθεσις.

§77Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι οὐδεμία ὑπῆρχεν ἔνστασις κατὰ τῶν πρώτων.

§78ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Μὲ δύο μέτρα!

§79Λ. ΜΕΛΑΣ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δηλῶ, ὅτι ἐκ τῆς συζητήσεως οὐδόλως ἐπείσθην ὅτι ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος ἀπέκτησε τὴν βουλευτικὴν τήβεννον διὰ τῶν παραβάσεων, τὰς ὁποίας ἀπέδωκαν εἰς αὐτόν. Ἀφοῦ λοιπὸν νομίζω, ὅτι ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος δὲν ἐγένετο Βουλευτὴς συνεπεία ἐπεμβάσεων, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ νὰ γείνῃ ἰδιαιτέρα συζήτησις περὶ τῶν κ. κ. Μανέτα καὶ Κωνσταντοπούλου, περὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπῆρχε κἀμμία ἔνστασις; Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι, ὅπως ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη διὰ τοὺς δύο τῶν Βουλευτῶν Μαντινείας, οὕτω πως δύναται νὰ ἀποφανθῇ καὶ διὰ τοὺς ἄλλους τρεῖς.

§80Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν, κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ ὅλη νὰ συμμερίζηται τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἁγυιᾶς συναδέλφου, ὅτι καὶ ὡς πρὸς τοὺς τρεῖς εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ Μαντινείας, βεβαίως δὲν θὰ ὑπῆρχε συζήτησις, οὔτε θὰ ὑπῆρχέ τις τόσον ἀνόητος, ὥστε νὰ δεχθῇ διῃρημένως τὴν ψηφοφορίαν, ἀφοῦ περὶ ὅλων ἔχει τὴν αὐτὴν ἐπικυρωτικὴν γνώμην. Δυστυχῶς ὅμως, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δὲν συμμερίζονται ὅλοι τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἁγυιᾶς Βουλευτοῦ. Ὑπάρχουσι Βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι νομίζουσιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ Μαντινείας ὡς πρὸς τὸν ἕνα εἶναι ἄκυρος, ὡς πρὸς τοὺς ἄλλους ἔγκυρος. Εἰς τοὺς Βουλευτὰς, τοὺς τοιαύτην γνώμην ἔχοντας, πρέπει ἀναγκαίως νὰ παρασχεθῇ πᾶσα εὐκολία, ὥστε νὰ ψηφίσωσι συμφώνως πρὸς τὴν γνώμην, ἣν ἐσχημάτισαν, καὶ ἡ εὐκολία αὕτη θέλει παρασχεθῆ, ἐὰν γείνῃ ἀποδεκτὸν τὸ διαιρετὸν τοῦ ζητήματος.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξηντλήθη τὸ ζήτημα.

§82Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐξηντλήθη τὸ ζήτημα, οὔτε ἡ ὑπομονή μας πρὸς τὰ λεγόμενα. Κύριε Πρόεδρε, ἰσχυρίσθησάν τινες, ὅτι ἡ θέσις τοῦ ζητήματος εἶναι ζήτημα Κανονισμοῦ. Ἀποκρούω τὴν γνώμην ταύτην. Δὲν εἶναι ζήτημα Κανονισμοῦ· εἶναι ζήτημα ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Διότι ἐκεῖ, ὅπου ὁ Κανονισμὸς σαφῆ καὶ ῥητὴν διάταξιν δὲν ἔχει, προνοοῦσαν περὶ τῶν ἀποφάσεων τῆς Βουλῆς, λύει τὴν ἀπορίαν ἡ ἀπόφασις. Δὲν εἶναι ἑπομένως ζήτημα τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶναι ζήτημα, τίνα ἀπόφασιν ἡ Βουλὴ θὰ λάβῃ —διότι δὲν ἔλαβεν ἀκόμη τοιαύτην— ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Ὀφείλει νὰ λάβῃ ἀπόφασιν ἀλλοίαν πρὸς τὰς ἀποφάσεις τὰς μέχρι τοῦδε ληφθείσας ἐπὶ τοῦ ὅλου τῆς ἐκλογῆς ἐπὶ τῆς τάξεως τῶν ζητημάτων; Ἐὰν ἐλάμβανε διάφορον ἀπόφασιν ὡς πρὸς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον καθιέρωσεν ἐν ταῖς συζητήσεσι τῆς ἐκλογῆς Μαντινείας, τότε θὰ ἦτο δεδικαιολογημένη ἡ ἀποστροφὴ, τὴν ὁποίαν καταλήγων ὁ βουλευτὴς Μαντινείας κ. Κωνσταντόπουλος ἀπηύθυνεν, ὅτι ἴσως τὴν ψῆφον ἐν τῇ ἐκλογῇ ταύτῃ κανονίσῃ οὐχὶ ἡ πολιτικὴ ἠθικὴ, ἀλλ’ ὁ φατριασμὸς καὶ ἡ μοχθηρία. Κύριοι, ἐκεῖνοι, οἵτινες ζητοῦσι νὰ τεθῇ ἀναγκαίως τὸ ὄνομα τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου ὡς πρῶτον, θὰ ἦσαν δεδικαιολογημένοι, ἐὰν δὲν εἴχομεν προηγουμένην τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Μπακοπούλου καὶ τοῦ κ. Παπαναστασίου. Εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίζῃ τὴν πρότασιν τῶν τμημάτων; Καὶ ἡ λεγομένη ἔκθεσις τοῦ τμήματος εἶναι πρότασις; ἢ γνωμοδότησις, ἥτις δύναται νὰ ῥιφθῇ ἔξω πάσης συζητήσεως καὶ πάσης ψηφοφορίας ὑπὸ τῆς Βουλῆς; Εἶναι διαφωτιστικὸν ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐν τῇ ἀποφάσει τῆς Βουλῆς οὐδεμίαν δύναμιν δύναται νὰ ἔχῃ, πολλῷ δὲ μᾶλλον οὐδεμίαν δύναται νὰ ἔχῃ δύναμιν ὡς γνωμοδότησις. Ἂς ἴδωμεν τὸ ἄρθρον 5 τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ κανονίζον τὰς περιπτώσεις ταύτας. «Τὰ τμήματα ὑποβάλλουσι τὰς ἐκθέσεις ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν, μεθ’ ὃ ἡ Βουλὴ ἐπιλαμβάνεται τῆς ἐπ’ αὐτῶν συζητήσεως», λέγει τὸ ἄρθρον. Οἱ συγχίσαντες τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπέλαβον ὅτι πρῶτον δέον νὰ γίνεται συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐκθέσεων τῶν τμημάτων καὶ οὐχὶ τῶν ἐκλογῶν. Τὸ ἄρθρον 5 τοῦ Κανονισμοῦ λέγει, ὅτι «ἐπιλαμβάνεται τῆς ἐπ’ αὐτῶν συζητήσεως», δηλαδὴ τῆς ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν, οὐχὶ τῆς ἐπὶ τῶν ἐκθέσεων. Ὅτι δὲ τοιαύτη εἶναι ἡ ἀληθὴς ἑρμηνεία, ἡ διάταξις ἡ ἀληθὴς τοῦ Κανονισμοῦ, δηλοῦται ἐν τῇ παραγράφῳ τῇ ἑπομένῃ: «Ἀλλ’ ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει ἐπιτρέπεται ἡ συζήτησις ἐκλογῆς τινος, πρὶν ἢ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις τοῦ τμήματος καὶ πρὶν ἢ παρέλθωσιν 24 τοὐλάχιστον ὧραι ἀπὸ τῆς εἰς τοὺς Βουλευτὰς διανομῆς τοῦ ἐντύπου». Ἑπομένως ἡ συζήτησις εἶναι ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν· ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν, ἐὰν δὲν ἔχῃ εἰσαχθῆ ἡ ἔκθεσις. Ἐὰν δὲ ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ τὴν γνώμην ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουσιν, ὅτι, ἀφοῦ κατὰ πρῶτον ἐψήφισε περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τῶν κ. κ. Μπακοπούλου καὶ Παπαναστασίου, ὀφείλει προδήλως ν’ ἀκολουθήσῃ τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος, νομίζω ὅτι δὲν στηρίζεται ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἰδίως δὲ δὲν στηρίζεται ἐπὶ τῆς τάξεως, κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ θέτῃ τὰ ζητήματα, ζητήματα μάλιστα, εἰς τὰ ὁποῖα πρέπει, λόγῳ τῆς ἐξοχότητος τῶν προσώπων ἢ τῶν ἀξιωμάτων, ἢ λόγῳ τῆς πολιτικῆς ὀξύτητος, εἰς ἣν περιήλθομεν, νὰ μὴ ἀφίνῃ δεδικαιολογημένας οὕτω τὰς ὀξείας καὶ αὐστηρὰς φράσεις τοῦ βουλευτοῦ Μαντινείας κ. Κωνσταντοπούλου, διότι τότε ὄντως μεταβάλλεται τὸ ζήτημα εἰς ζήτημα οὐχὶ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ πολιτικῆς ἠθικῆς. Κύριοι, ἔχομεν τὴν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν συζητεῖται μία ἐκλογή. Ἐὰν ἀκολουθήσητε τὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ ταύτην, θέλετε ἴδει, ὅτι ἐν τῇ ἐκθέσει προτείνεται κατὰ πρῶτον τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς τῶν δύο, καὶ ἡ Βουλὴ τοῦτο ἔπραξε. Θέλετε νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ψηφίσῃ σύμφωνα μὲ τὴν ἔκθεσιν κατὰ τὸν κανόνα αὐτόν; ἔχετε τότε τὸ διαιρετὸν τοῦ ζητήματος· θέλετε νὰ ψηφίσητε, ὅτι δὲν εἶναι ὑποχρέωσις τῆς Βουλῆς ν’ ἀκολουθήσῃ τὴν γνώμην τῆς ἐκθέσεως; τότε διὰ τῆς ψηφίσεως κατὰ πρῶτον τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Μπακοπούλου καὶ τοῦ κ. Παπαναστασίου ἐψηφίσθη τί; ὅτι ἡ Βουλὴ φρονεῖ, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ἄλλως τε ἐκλεγέντες ὡς Βουλευταὶ, δὲν παρέσχον καμμίαν ἀφορμὴν πρὸς ἔνστασιν. Κατ’ αὐτὴν τὴν τάξιν τίθεται τελευταῖον εἰς ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα: τίνες εἶναι ἐκεῖνοι, ἐναντίον τῆς ἐκλογῆς τῶν ὁποίων φαίνονται συγκεντρούμεναι αἱ ἁμαρτίαι καὶ ἐναντίον τῆς ὁποίας ἐπίκειται ἡ ψῆφος ἡ ἀκυρωτικὴ τῆς Βουλῆς; Ἑπομένως εἴτε κατὰ τὴν γνώμην τῆς ὑποβεβλημένης ἐκθέσεως,—τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν παραδέχομαι, ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται ν’ ἀκολουθήσῃ ὑποχρεωτικῶς,—εἴτε κατὰ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον καθιέρωσεν ἐν τῇ συζητήσει ταύτῃ ἡ Βουλή, τοῦ νὰ ψηφίσῃ πρῶτον περὶ ἐκείνων, ἐναντίον τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει ἔνστασις, δεύτερον κατ’ ἐκείνων, ἐναντίον τῶν ὁποίων ὑπάρχουσιν ὀλιγώτεραι ἐνστάσεις, —καὶ τοιοῦτοι βεβαίως εἶναι οἱ κ. κ. Κωνσταντόπουλος καὶ Μανέτας—εἰς τί πρέπει νὰ καταλήξωμεν; εἰς ἐκεῖνο, εἰς ὃ κατέληξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Παξῶν συνάδελφος. Τί σᾶς εἶπεν; Ἐψηφίσαμεν τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς τῶν δύο, τῶν κ. κ. Μπακοπούλου καὶ Παπαναστασίου· ἔρχεται ἀδιαίρετον, χονδρικῶς, τὸ ζήτημα ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς θὰ ψηφισθῇ τῶν τριῶν ἄλλων κρινομένων. Ἀλλ’ ὁ κύριος Πρόεδρος εἶπε, καὶ ἐλέχθη ὄντως ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ ἀπὸ χθὲς, ὅτι εἶναι διαιρετὸν, καὶ τριχῶς διαιρετόν. Βεβαιότατα. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τί λέγει τὸ ἄρθρον 30 τοῦ Κανονισμοῦ; «Ἐπὶ τῶν συνθέτων ζητημάτων ὁ Πρόεδρος ἀπαγγέλλει τὸ διαιρετὸν, ὁσάκις κρίνῃ τοῦτο ἀναγκαῖον. Τὸ διαιρετὸν ἀπαγγέλλεται ὡσαύτως ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῇ αἰτήσει παντὸς Βουλευτοῦ, ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ ἀντίρρησις· ἀντιρρήσεως ὅμως γενομένης, ἀποφαίνεται ἡ Βουλή.» Τὸ ἀπαγγέλλει ὁ Πρόεδρος. Ἐὰν δὲ ἐν τούτῳ ὑπῆρξεν ἀντίρρησις, τοῦτο νὰ ψηφισθῇ. Ἀλλὰ λέγει ἡ διάταξις: «ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ ἀντίρρησις», ἀπαγγέλλεται τὸ διαιρετόν. «Ἀντιρρήσεως ὅμως γενομένης, ἀποφαίνεται ἡ Βουλή.»

§83ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Αὐτὸ λέγομεν καὶ ἡμεῖς.

§84Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑπομένως τίς εἶναι ἡ θέσις τοῦ ζητήματος; Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐξηνέχθη ἡ γνώμη, ὅτι δέον διαιρετῶς νὰ ψηφίσωμεν, ἐγένετο ἀντίρρησις περὶ τούτου, ὅτι δὲν πρέπει διαιρετῶς. Δέον ἑπομένως ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τούτου. Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν, ὅτι κατὰ τὴν ἀρχὴν, ἣν ἔθετο ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς συζητήσεως ταύτης, ἥτις ἐχώρισεν εἰς δύο θέματα τὴν ἐκλογὴν, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς κ. κ. Μπακόπουλον καὶ Παπαναστασίου, περὶ τῶν ὁποίων ἀπεφάνθη ἐγκύρως, δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις· ὅσον ἀφορᾷ τοὺς τρεῖς κρινομένους, προβάλλεται ἡ ἀντίρρησις, ὅτι οὐχὶ διαιρετῶς πρέπει νὰ ψηφίσῃ. Ἑπομένως ἡμεῖς, οἱ ἀντιλέγοντες κατὰ τοῦ διαιρετοῦ, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀκουσθῶμεν, καὶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ, θέλει νὰ ψηφίσῃ ἡνωμένως, συμφώνως πρὸς τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος, ναὶ ἢ οὔ; Καθ’ ἣν δὲ περίπτωσιν ἤθελεν ἀποκρουσθῇ τοιαύτη γνώμη, εἶμαι σύμφωνος μετ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουσιν, ὅτι οὐχὶ ὁ Τριανταφυλλᾶκος παρενόμησε, διότι ἐκεῖνοι, οἵτινες κόπτονται περὶ τῆς δημοσίας ἠθικῆς ἑκάστοτε, περὶ τῆς ἠθικῆς ἀντιλήψεως, πρέπει νὰ ἔχωσι τὸ θάρρος νὰ μὴ κρύπτωνται ὄπισθεν τῶν δακτύλων των· θέλουσιν ἵνα κατὰ πρῶτον ψηφισθῇ ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου καὶ μὴ ὑπάρχῃ ἡ γνώμη τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου καὶ τοῦ κ. Μανέτα ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τούτου, ὅπως θὰ ὑπάρχῃ — εὐτυχῶς διὰ τὴν ἀλήθειαν καὶ διὰ τὴν πολιτικὴν ἠθικὴν — ἡ ψῆφος τοῦ εὐθαρσοῦς βουλευτοῦ Μαντινείας κ. Μπακοπούλου. Ἔχετε τὴν πεποίθησιν, Κύριοι, ὅτι ἐπράχθησαν ὄργια, ὅτι εἶναι νόθος ἡ ἐκλογὴ ὡς πρὸς τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον; ἔλθετε νὰ ψηφίσητε καθ’ ἣν ἀρχὴν ἐδέχθητε, ὅτε κατὰ πρῶτον ἐψηφίσατε τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς ἐκείνων, κατὰ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχουσιν ἐνστάσεις. Ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐπιμένουσιν εἰς τὸ ἐναντίον, δὲν στηρίζονται ἐπὶ τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν στηρίζονται ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν ἔθετο ἡ Βουλὴ καὶ ἐν τῇ ἐκλογῇ ταύτῃ, δὲν στηρίζονται ἐπὶ τῆς καλῆς πίστεως, ἀλλὰ θέλουσι — τίποτε περισσότερον, τίποτε ὀλιγώτερον — νὰ διαπράξωσιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς Μαντινείας, νὰ προγράψωσι τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον. Ἐὰν ἦναι νόθος ἡ ἐκλογὴ αὐτοῦ, ἡ Βουλὴ θ’ ἀποφανθῇ, ὅπως καὶ ἐπὶ ἄλλων ὑποθέσεων καὶ ἐκλογῶν ἀπεφάνθη· δὲν θέλει ὀρρωδήσει ἀπέναντι οὔτε τοῦ ὄγκου, οὔτε τοῦ ὀνόματος, οὔτε τῆς πλειονοψηφίας τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου νὰ εἴπῃ: ναὶ, εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογή! Ἀλλὰ λέγοντες ὅτι εἶναι ζητήματα τοῦ Κανονισμοῦ ταῦτα, καὶ ὅτι δέον κατὰ πρῶτον νὰ προγραφῇ ὁ Τριανταφυλλᾶκος, ζητοῦσι τοῦτο, μόνον ἵνα καταπνιγῇ ἡ θέλησις καὶ ἡ συνείδησις καὶ ἡ ψῆφος Βουλευτῶν ἐντίμων, ὅπως τοῦ Κωνσταντοπούλου, ὅπως τοῦ Μανέτα, περὶ τοῦ ἑτέρου τῶν ἐκλεγέντων. Ἐπαναλαμβάνω, χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν τὰ ἐναντία, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς ἡμᾶς νὰ μὴ χωρίσωμεν τὰ ζητήματα. Εἶμαι δὲ πεπεισμένος, ὅτι ἡ Βουλή, ἧς κατεδείχθη ἡ ἀξιοπρέπεια ἔκ τινος τελευταίας ἐκλογῆς, δὲν θέλει δώσει ἔδαφος εἰς τοὺς ὑποστηρίζοντας ταῦτα δι’ ἐναντίας ἀποφάσεως. Μὴ κρυπτώμεθα, ἐπαναλαμβάνω, κύριοι Βουλευταὶ, ὄπισθεν τῶν ἐπιφάσεων. Ἡ ἐκλογὴ αὕτη καὶ ἡ περὶ αὐτῆς κρίσις εἶναι ἑνιαία, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβερνητικὴ παροχὴ μεταξὺ προσώπων πράγματι μὴ δολιευθέντων ἄλληλα, ἢ νὰ ἔχῃ τὴν αὐτὴν ἐπιρροὴν, οἵαν δηλαδὴ ἐπιρροὴν ἔχει διὰ τὸν ἕνα νὰ ἔχῃ καὶ ἐπὶ τὸν ἄλλον, ὅσον κολοσσιαία διαφορὰ πλειονοψηφίας καὶ ἂν ὑπάρχῃ μεταξὺ αὐτῶν. Ἐγὼ συμφωνῶ μετὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Παξῶν, καὶ ἀντιλέγω εἰς τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος· προτείνω δὲ πρῶτον, ἀφοῦ ὑπάρχει ἀντίρρησις, ἵνα ἡ Βουλὴ ἐρωτηθῇ ἐπὶ τοῦ διαιρετοῦ ἢ ἀδιαιρέτου τοῦ ζητήματος. Τοῦτο ἐπιβάλλεται ἐκ τῆς συζητήσεως.

§85Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ διδάγματα τῆς ἠθικῆς ἔπρεπεν ὁ κ. ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτὴς νὰ ἔχῃ πρὸ ὀφθαλμῶν, ὅτε μὲ τὰς χεῖρας πλήρεις πλαστῶν καὶ ψευδῶν πιστοποιητικῶν ἠγωνίζετο ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς Αἰγιαλείας. Ἐγὼ οὐδέποτε τὰ παρεῖδον, οὔτε ὑπῆρξε πρᾶξίς τις ἐν ὅλῳ τῷ τριακονταετεῖ πολιτικῷ μου βίῳ, διὰ τὴν ὁποίαν δύναταί τις νὰ μὲ κατηγορήσῃ. Ἀλλὰ προτιμῶ νὰ κατηγορηθῶ παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Μεγαρίδος, ὅτι σκοπῶ νὰ προγράψω τὸν κ. Τριανταφυλλάκον, παρὰ νὰ κατηγορηθῶ ὅτι πρόκειται νὰ προγράψω τοὺς κανόνας τῆς λογικῆς καὶ ν’ ἀνατρέψω τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς—διότι τοιαῦτά τινα ζητεῖ ὁ κ. Βουλευτής. Χθὲς οὐδεμία ἀντίρρησις ὑπῆρχε περὶ τοῦ διαιρετοῦ τοῦ ζητήματος, καὶ ὅτε συνηγόρουν ὑπὲρ αὐτοῦ, ἠγέρθη ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς Λεβαδείας καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς Μεσολογγίου καὶ ἐκήρυξαν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀμφισβήτησις, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, διότι ἡ θεωρία, ἣν ἀνέπτυξεν ἤδη ὁ κ. Βουλευτὴς Μεγαρίδος, καὶ πρὸ αὐτοῦ ὁ κ. Βουλευτὴς Παξῶν, καθιστᾷ δουλείαν διὰ τὴν ψῆφον τῶν Βουλευτῶν, ἐνῷ ἡμεῖς ἀκριβῶς ζητοῦμεν τὸ ἐλεύθερον τῆς ψήφου αὐτῶν, ζητοῦμεν ἐφ’ ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἀνακηρυχθέντων Βουλευτῶν ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ κατὰ πόσον ἡ ἐκλογή των ἐπηρεάσθη ἐκ τῶν κυβερνητικῶν μέσων. Καὶ ἐκεῖνοι τί ζητοῦσι; Νὰ θολώσουν τὰ νερά! Εἶναι ἡ παλαιὰ τέχνη τῆς σηπίας! Διατὶ νὰ μὴ ἔχωμεν ἕνα ἕκαστον τῶν ἐκλεγέντων; Ἔλθετε καὶ ἀποφανθῆτε διὰ τῆς ψήφου σας, ἂν ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου εἶναι ἄκυρος, διότι οὐδὲν ἕτερον ἔπραξεν ἢ νὰ προσθέσῃ δύναμιν εἰς τὸν συνδυασμὸν τοῦ κ. πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἢ ἂν ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Μανέτα εἶναι ἄκυρος. Ἀλλ’ ἔλθετε νὰ εἴπητε, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου εἶναι ἔγκυρος, ὁ ὁποῖος πᾶσαν μετῆλθε παρανομίαν ἐπὶ ἕν ἔτος, καθ’ ὃ διηύθυνε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις ἐκπροσωπεῖ ἀκριβῶς τὴν ἀρχὴν ἐκείνην τῆς αὐθαιρεσίας,—τὴν ἐπιβληθεῖσαν, κρίμασιν οἷς οἶδε Κύριος, εἰς τὸν τόπον αὐτὸν, — καὶ εἶναι ὁ κύριος μοχλὸς ὅλης ἐκείνης τῆς αὐθαιρέτου ἐνεργείας! Καὶ τί σᾶς ἀπαντῶσι;—πρὸς Θεοῦ!—«Ἡμεῖς δὲν δεχόμεθα νὰ διαιρέσωμεν τὴν τύχην τοῦ βουλευτοῦ κ. Τριανταφυλλάκου ἀπὸ τὴν τύχην τῶν ἑτέρων βουλευτῶν Κωνσταντοπούλου καὶ Μανέτα». Διατί; Συνηγορεῖτε ὑπὲρ αὐτοῦ; Ἡ δημοσία ἠθικὴ συνηγορεῖ ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τῆς ψήφου τοῦ Βουλευτοῦ. Ἐὰν δὲ παρεισέφρησεν ἐν τῷ Κανονισμῷ ἡ ἐπιφύλαξις ἐκείνη, ὅταν πρόκηται περὶ διαιρέσεως ζητήματος συνθέτου, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὸν κύριον Βουλευτὴν Καλαβρύτων, καὶ εἰς τὰς τροποποιήσεις, ἃς ἐπήνεγκεν εἰς τὸν Κανονισμόν. Εἶναι παραφωνία, ἥτις εἰσήχθη, χάρις εἰς τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ Καλαβρύτων, εἰς τὸν Κανονισμὸν, παραφωνία, ἣν ἀναγκαίως πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἐξοβελίσῃ ἐκεῖθεν. Διότι εἶναι ζήτημα ἐλευθερίας τῆς ψήφου τοῦ Βουλευτοῦ, ὡς εἶπον, τὸ νὰ δύναται ν’ ἀποφαίνηται κατὰ συνείδησιν ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου ζητήματος. Ἡ ἐλευθερία δὲ τοῦ Βουλευτοῦ αὕτη ἀπόλλυται, ὅταν τὰ ζητήματα ἦναι σύνθετα, ὅταν ἦναι ἠναγκασμένοι νὰ ψηφίσωσι συγχρόνως περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου καὶ περὶ τῆς τῶν κ. κ. Κωνσταντοπούλου καὶ Μανέτα. Δὲν εἶναι καινὴ ἡ θεωρία αὕτη. Τὴν θεωρίαν ταύτην ὑπεστήριξα ἀπὸ τριακονταετίας ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ δὲν ὑπῆρξέ τις ὁ ἀντιλέγων εἰς αὐτήν. Διότι ὁ Βουλευτὴς, φέρων εὐθύνην τῆς ψήφου, τὴν ὁποίαν δίδει, πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν ἐλευθερίαν αὐτῆς. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα, τὴν τάξιν, καθ’ ἣν ἡ Βουλὴ θὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος τῆς ἐπικυρώσεως ἢ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τῶν τριῶν Βουλευτῶν. Καὶ τί σᾶς λέγουσιν; ὅτι δυνάμεθα νὰ λάβωμεν οἱονδήποτε θέλομεν πρῶτον καὶ οἱονδήποτε τελευταῖον. Διατὶ τάχα; Διότι οὕτω πως θέλουσι καὶ οὕτω πως τοῖς συμφέρει. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει νὰ ἐξετάσῃ οὔτε πῶς θέλουσι, οὔτε πῶς τοῖς συμφέρει· ἔχει νὰ ἐξετάσῃ τοὺς κανόνας τῆς λογικῆς. Τίς κατέστησε τὴν τάξιν μεταξὺ τῶν ἐπιτυχόντων Βουλευτῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Μαντινείας, καὶ τίς καθιστᾷ τὴν τάξιν μεταξὺ τῶν ἐπιτυχόντων Βουλευτῶν ἐν πάσῃ ἐπαρχίᾳ; Δὲν εἶναι ἡ ἀνακήρυξις τοῦ Δικαστηρίου; Καὶ ποῖος δίδει ὑμῖν τὸ δικαίωμα σήμερον, τὴν ἀνακήρυξιν τοῦ Δικαστηρίου καὶ τὴν τάξιν τῆς ἀνακηρύξεως σεῖς νὰ ἀνατρέψητε; Ἀλλὰ σᾶς λέγουσιν, ὅτι τὴν τάξιν αὐτὴν ἀνέτρεψεν ἡ Βουλή, διότι ἀπεφάνθη ἤδη ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν κ.κ. Μπακοπούλου καὶ Παπαναστασίου. Τὴν ἀνέτρεψεν ὅμως, διότι δὲν ἠδύνατο ἢ νὰ τὴν ἀνατρέψῃ· διότι διὰ τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς τῶν κ. κ. Μπακοπούλου καὶ Παπαναστασίου οὐδεμία ὑπῆρξεν ἔνστασις ἢ μία εἰρωνικὴ ἐκ μέρους τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου κατὰ τοῦ κ. Παπαναστασίου. Ἀφοῦ δὲ δὲν ὑπῆρχεν ἔνστασις, ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ νὰ καταδαπανᾶται πρὸς σκοπὸν οὐδόλως πρακτικὸν, εἰς τὸ νὰ ἐξετάζῃ τὴν μίαν κατόπιν τῆς ἄλλης ὅλας τὰς ἐκλογάς; Ἀναγκαίως λοιπὸν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀπόφασιν τοῦ τμήματος, ὅπερ ἀποφαίνεται ἔγκυρον ὁμοφώνως τὴν ἐκλογὴν διὰ τοὺς κυρίους Παπαναστασίου καὶ Μπακόπουλον, κατὰ πλειονοψηφίαν δὲ ἄκυρον ὡς πρὸς τοὺς ἄλλους τρεῖς κ. κ. Βουλευτάς. Αὐτὴ εἶναι ἡ τάξις, τὴν ὁποίαν καὶ τὸ τμῆμα δίδει. Ἑπομένως δι’ ὅσων λέγουσιν οἱ ἀντιφρονοῦντες ἀποδεικνύουσιν ὅτι πρόκειται νὰ θολώσωσι τὰ νερά!

§86Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Οὐδεὶς ἐσκόπει, πρὸ πάντων δὲ ἐγὼ δὲν ἐσκόπουν νὰ θολώσω τὰ νερὰ, ἀλλ’ ἐθεώρησα, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπικρατήσῃ ἡ δικαιοσύνη ἐνταῦθα. Ἐγὼ βεβαίως οὐδεμίαν ἔχω εὐάρεστον ἀνάμνησιν τῶν τελευταίων ἐκλογῶν ἀπὸ μέρους τοῦ κυρίου Τριανταφυλλάκου, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐὰν ἦναί τις, ὅστις ὑπέφερεν ἐπεμβάσεις ἐξ αἰτίας αὐτοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Ζαΐμη, ἐγὼ βεβαίως ὑπέφερα πλείονας. Δὲν σᾶς εἶναι ἄγνωστον—διότι πολλάκις ἐδημοσιεύθη διὰ τῶν ἐφημερίδων—ὅτι ἀχρειέστατον ὄργανον τῆς ἀστυνομίας, ὅπερ ἄλλοτε ἦτο εἰς τὴν ἐπαρχίαν τοῦ κ. ἐκ Γόρτυνος πολιτευτοῦ, καὶ τὸ ὁποῖον αἰσχρότατα πράγματα διέπραξεν, —ἅπερ καὶ κατήγγειλα ἐνταῦθα, —ἐστάλη εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου ὡς ἀστυνόμος, ὅπως ἐνασκήσῃ πᾶσαν τὴν ἀστυνομικὴν αὐθαιρεσίαν ἐναντίον μου, καὶ ἐξ αἰτίας τοῦ παστρικοῦ αὐτοῦ ὑποκειμένου ἑπτὰ διεπράχθησαν φόνοι ἐν Παξοῖς! Οὐδεμίαν ἑπομένως ἔχω εὐάρεστον ἀνάμνησιν ἐκ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, οὐδ’ ἠθέλησα ποτὲ νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ αὐτοῦ, οὐδ’ εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται ν’ ἀντιμετωπίσωσιν οἱανδήποτε ἐκλογήν. Θὰ ἀντιμετωπίσω τὴν ἐκλογήν, ὅπως δήποτε καὶ ἂν τεθῇ τὸ ζήτημα τῆς ἐκλογῆς τῆς συζητουμένης σήμερον. Ἀλλ’ ἐδήλωσα προχθές, ὁμιλήσας περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς Καλαβρύτων, ὅτι κυρίως ἔπρεπε νὰ κριθῇ αὐστηρότερον ἡ ἐκλογὴ Καλαβρύτων, διότι ἐκεῖθεν ὠφείλομεν νὰ ἀρξώμεθα. Διότι, ἐὰν ὑπῆρξαν ἐπεμβάσεις κυβερνητικαί, καὶ ἀφοῦ κατηγγέλθησαν τοιαῦται, καθῆκον εἴχομεν νὰ ἐρευνήσωμεν τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς Καλαβρύτων, τῆς ἀφορώσης τὸν ἐνεργήσαντα τὰς ἐκλογὰς Πρωθυπουργόν. Ἀλλ’ ἐνθυμηθῆτε, ὅτι, ὅτε ἔφερα τὴν πρότασιν περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ταύτης ἐνταῦθα, δὲν εὑρέθησαν συνάδελφοι τόσοι ὑποστηρίζοντες αὐτήν, ὥστε νὰ προκληθῇ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς Καλαβρύτων. Ἐπιθυμῶ δὲ νὰ ἴδω, ἂν ὁ μῦθος τοῦ Λαφονταίνου ἔχει ἀκόμη ἰσχύν, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι «τὰ μεγάλα ἔντομα διασχίζουσι τὸν ἱστὸν τῆς ἀράχνης, ἀλλὰ συλλαμβάνονται ἐν αὐτῷ αἱ μυῖαι». Ἀφοῦ δὲ διῆλθε τὸ μέγα ἔντομον ἐκ τοῦ ἱστοῦ τῆς ἀράχνης, προσπαθοῦμεν νὰ συλλάβωμεν σήμερον τὰς μυίας!

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ ἐγένετο δεκτὸν τὸ διαιρετόν...

§88ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἐγένετο δεκτόν. Ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§89Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν σπουδαίως νὰ θέλητε συζήτησιν περὶ τοῦ παραδεκτοῦ τοῦ διαιρετοῦ ἢ μὴ τοῦ ζητήματος. Τὸ διαιρετὸν ὑπάρχει ἐν τῇ φύσει αὐτοῦ. Δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ ἀρνηθῶμεν· τὸ ἐπιβάλλει ὁ Κανονισμός. Καὶ πράγματι ὁ Κανονισμὸς ἀφίεται εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ἐν περιπτώσει ἀντιρρήσεων. Ἀλλὰ τοῦτο οὐδεμίαν ἔχει σημασίαν, ὅταν διαιρετὸν ἦναι ἐκ τῆς φύσεώς του αὐτῆς τὸ ζήτημα, τοῦθ’ ὅπερ οὐδεὶς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξ ἀρχῆς ὑπεστήριξα, εἶναι, ὅτι ἡ διαίρεσις δὲν δύναται νὰ γείνῃ πρὸ τῆς στιγμῆς τῆς λήξεως τῆς συζητήσεως. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἦλθε χθὲς κατόπιν τῆς περὶ τοῦ θέματος τούτου ὁμιλίας ἐμοῦ, καὶ μὴ γνωρίζων περὶ τίνος ἐγὼ εἶχον ὁμιλήσει, ὡμίλησεν ὑπὲρ τοῦ διαιρετοῦ, ἀλλὰ συνεφώνησε μαζί μου, ὅτε ἔμαθεν, ὅτι οἱ ἀντιλέγοντες ἐζήτησαν τὴν διαίρεσιν τοῦ ζητήματος πρὸ τῆς ὅλης συζητήσεως, καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ διαίρεσις πρὸ τῆς ὅλης συζητήσεως. Ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ συζητήσωμεν περὶ τῆς διαιρέσεως τοῦ ζητήματος, οὔτε νὰ προκληθῇ ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς ἐπὶ θέματος, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἐπιδεκτικὸν μεταβολῆς δι’ ἀποφάσεως οἱουδήποτε Σώματος, πρὸ παντὸς δὲ τῆς Βουλῆς. Ἡ διαίρεσις ἐνυπάρχει ἐν τῇ φύσει καὶ ἐν τῇ θέσει τοῦ ζητήματος. Ἑπομένως πρέπει διαιρετῶς νὰ ψηφισθῇ ἡ ἐκλογή, ἀφοῦ μάλιστα καὶ ἐζητήθη ἡ διαίρεσις. Ἀλλ’ ἤδη ἐγείρεται ζήτημα, τίνος ἐκλογὴ θέλει προταχθῆ κατὰ τὴν ψηφοφορίαν. Συμφωνῶ πρὸς τὴν γνώμην ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν, ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει νὰ τεθῇ συγκεκριμένως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης, νὰ ἀρχίσῃ δὲ ἡ ψηφοφορία ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου. Οὐχὶ διότι αὐτὴ εἶναι ἡ τάξις κατὰ τὴν ἀνακήρυξιν, ἀλλὰ διότι οὕτως ἐξετέθησαν τὰ πραγματικὰ γεγονότα ἐν τῇ Βουλῇ κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς οὐσίας τῆς ὑποθέσεως, οὕτω δὲ θέλει μορφωθῆ πεποίθησις περὶ τῆς ἐκλογῆς ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἐπιτυχόντων ἀκριβεστέρα καὶ δικαιοτέρα. Ὑποστηρίζω λοιπόν, ὅτι ἡ ψηφοφορία δέον ν’ ἀρχίσῃ οὐχὶ ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Βουλευτοῦ ἐκείνου, τοῦ ὁποίου ἡ ἐκλογὴ προσβάλλεται, ὡς προσωπικῶς ἐνεργήσαντος τὰς πράξεις, δι’ ἃς αὕτη προσβάλλεται, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνέπραξαν μετ’ αὐτοῦ. Νομίζω ὅτι καὶ ἡ δικαιοσύνη ἐπιβάλλει τοῦτο, νὰ προηγηθῇ ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν δύο ἄλλων Βουλευτῶν, τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου καὶ τοῦ κ. Μανέτα. Διὰ τοῦτο θὰ ἐλάμβανον τὴν τόλμην νὰ ὑποβάλω εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους τὴν γνώμην νὰ παύσωσι πλέον τὴν συζήτησιν, καὶ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν κατὰ τοιαύτην τάξιν, ἡ ὁποία ἀφίνει πλήρη, πληρεστάτην ἐλευθερίαν τῆς ψήφου εἰς τοὺς Βουλευτὰς, ὅταν κληθῶσι νὰ ψηφίσωσι, ν’ ἀποφασίσωσι πρὶν ἢ προκληθῇ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου. Οἱ λόγοι εἶναι καταληπτοὶ εἰς ὅλους, καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐκταθῶ περισσότερον. Ἐπιβάλλεται, νομίζω, πρὸς πλήρη ἐλευθερίαν τῆς ψήφου τῶν Βουλευτῶν, νὰ προηγηθῇ ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν ἄλλων, καὶ νὰ ἔλθῃ τελευταία ἡ ψηφοφορία διὰ τὸν κ. Τριανταφυλλάκον. Τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, τὸ λέγω, ὄχι διότι τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ὑπὲρ τῆς ἀντιθέτου γνώμης ἐπεκαλέσθησαν, δὲν εἶναι ἐπίσης ἰσχυρὰ, εἶναι ἴσως ὡς πρὸς τὴν τάξιν ἰσχυρότερα τῶν ἐμῶν, ἀλλ’ εἶναι ὡς πρὸς τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν ἀλήθειαν ἰσχυρότερα τὰ ἐμὰ ἐπιχειρήματα, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ, οὕτω πως νὰ ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία, καὶ νὰ καταλήξωμεν ἐπὶ τέλους εἰς ἓν ἀποτέλεσμα.

§90Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἔχω ὑποβάλει πρότασιν, κύριε Πρόεδρε, ἡ ὁποία παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ, καὶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπ’ αὐτῆς.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Χατζηπέτρου ἔχει οὕτω: «Ἡ Βουλὴ μετὰ τὰ λεχθέντα παραδέχεται τὸ διαιρετὸν τῆς ἐκλογῆς, ὡς πρὸς τοὺς κυρίους Τριανταφυλλάκον, Κωνσταντόπουλον καὶ Μανέταν, καὶ προβαίνει εἰς τὴν ψηφοφορίαν περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου.»

§92Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Διατὶ νὰ προκαλῆτε συζητήσεις, καὶ νὰ χάνωμεν τὴν ὥραν; Ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι περὶ τοῦ διαιρετοῦ· δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις. Πρόκειται περὶ τοῦ δευτέρου μέρους τῆς προτάσεως, καὶ σχετικῶς πρὸς αὐτὸ εἶπον προηγουμένως εἰς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην μου. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν τὴν ἀποδέχηται, ἂς προβῇ εἰς τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης· θεωρῶ ὅμως, ὅτι ἐξυπηρετεῖ τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν ἀλήθειαν ἡ ἀποδοχὴ τῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξα, ὡς πρὸς τὴν τάξιν τῆς ψηφοφορίας.

§93Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀναμφισβητήτως τὸ πρῶτον μέρος τῆς προτάσεως τῆς ὑπὸ συζήτησιν παρέλκει, διότι δὲν βλέπω τινὰ ἀνθιστάμενον κατὰ τοῦ διαιρετοῦ. Ἔρχεται τὸ δεύτερον μέρος τῆς προτάσεως. Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λεβαδείας ἐπιμένῃ εἰς τὴν γνώμην του, ἀναγκαίως θὰ προκληθῇ ψηφοφορία· ἄλλως θὰ ἐφαρμοσθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διαγράφει ὁ Κανονισμὸς καὶ ἡ λογική. (Διάλογοι).

§94Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρέπει νὰ συντελέσω, ἵνα φθάσωμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα· ἐπειδὴ δὲ πρόκειται ζήτημα ἀναγόμενον εἰς τὸν Κανονισμόν, σχετικὸν πρὸς τὸν τρόπον τῆς ψηφοφορίας, πρὸς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον θέλει τεθῆ εἰς ψηφοφορίαν, νομίζω ὅτι δὲν θέλω παρεξηγηθῆ, ἂν δώσω τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχω· ὄχι διότι διστάζω νὰ δώσω γνώμην περὶ τῆς οὐσίας τῆς ἐκλογῆς, ἐὰν ἤθελε τεθῆ εἰς ψηφοφορίαν· ὅταν τεθῇ, βεβαίως θέλω δώσει αὐτήν, ἀλλὰ τώρα πρόκειται μόνον περὶ τοῦ θέματος τῆς ψηφοφορίας. Ὡς θέμα τῆς ψηφοφορίας τίθεται πάντοτε τὸ πόρισμα τῆς συζητήσεως. Ποία ἦτο ἡ συζήτησις; Ἡ συζήτησις ἦτο, ὅτι ὁ βουλευτὴς ἐκ Μαντινείας κ. Τριανταφυλλάκος, ὁ τέως Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐποιήσατο χρῆσιν τῆς δημοσίας ἐξουσίας, ἵνα ἐπηρεάσῃ τὰς ἐκλογὰς ἐν Μαντινείᾳ, καὶ ὅτι ἡ τοιαύτη διαχείρισις τῆς δημοσίας ἐξουσίας ὑπὸ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου ἐπηρέασε πράγματι τὰς ἐκλογάς, καὶ ἠλλοιώθη τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν, ἠλλοιώθη ἡ γνησία ἔκφρασις τοῦ φρονήματος τοῦ λαοῦ τῆς Μαντινείας. Ἐὰν τὸ ζήτημα τοῦτο λυθῇ καταφατικῶς, τότε ἔρχεται δεύτερον ζήτημα ὡς πόρισμα τῆς συζητήσεως: ὁ ἐπηρεασμὸς, τὸν ὁποῖον ὁ τέως Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μετῆλθεν ἐπὶ τοῦ φρονήματος τῶν ἐκλογέων, ἐπεξετάθη ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε ἐπηρέασε καὶ τὰς ἐκλογὰς τῶν ὑπολειπομένων δύο Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπετέλουν μέρος τοῦ αὐτοῦ συνδυασμοῦ; Ἐὰν ὅμως ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ, ὅτι ἡ διαχείρισις τῆς ἐξουσίας τῆς δημοσίας ὑπὸ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου δὲν ἐπηρέασε τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων, αἴρεται πᾶν ζήτημα πλέον περὶ τῶν κ. κ. Κωνσταντοπούλου καὶ Μανέτα. Ἑπομένως κύριον θέμα εἶναι ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, ἐὰν εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ αὐτοῦ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ, ὅτι εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ, δὲν καλεῖται πλέον νὰ ψηφοφορήσῃ τι, πάντες δὲ θέλουσι ψηφίσει, ὅτι δὲν ἐπηρεάσθη ἡ ἐκλογὴ τῶν κ. κ. Κωνσταντοπούλου καὶ Μανέτα ἀπὸ τὰς ἐνεργείας τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου. Ἐὰν ὅμως ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ, ὅτι τῷ ὄντι διὰ τῆς διαχειρίσεως τῆς δημοσίας ἐξουσίας ὁ τέως Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπηρέασε τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων, τότε μόνον θέλει ἐρωτηθῆ ἡ Βουλή, ἂν ἐπηρεάσθη συγχρόνως τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων καὶ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν κ. κ. Κωνσταντοπούλου καὶ Μανέτα. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν πρῶτον τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ κυρίου Τριανταφυλλάκου.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§96ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§97Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε (θόρυβος).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι.

§99Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε λοιπόν.

§101Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμήν ἡ Βουλὴ πρόκειται νὰ ψηφίσῃ διὰ τὸ ἔγκυρον ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου. Ὁ κ. Κωνσταντόπουλος καὶ ὁ κ. Μανέτας, περὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν ὁποίων δὲν πρόκειται ποσῶς, θὰ ψηφίσουν ἢ δὲν θὰ ψηφίσουν;

§102ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Θὰ ψηφίσουν.

§103ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι! (θορυβώδεις διάλογοι).

§104Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε (θόρυβος).

§105ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἤρχισεν ἡ ψηφοφορία. Ἐμπρὸς, κύριε Πρόεδρε.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι.

§107ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Βουλευτής. (θόρυβος).

§108Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Τί εἶναι αὐτά! Ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος. Θέλετε νὰ ἀφαιρέσητε τὸν λόγον; (θόρυβος).

§109ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐπιβάλετε ἡσυχίαν, κύριε Πρόεδρε. Δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή!

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι! Ὁρίστε, κύριε Στεφάνου, ὁμιλήσατε.

§111Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ὁ ἐκ Νάξου ἀξιότιμος Βουλευτὴς προέβαλε παρεμπῖπτον ζήτημα, τὸ ὁποῖον, καὶ ἂν δὲν προέβαλλε πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας, θὰ προέκυπτε κατὰ τὸ στάδιον τῆς ψηφοφορίας, τουτέστιν ἐὰν οἱ δύο βουλευταὶ Μαντινείας κ.κ. Κωνσταντόπουλος καὶ Μανέτας ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίσουν ἐπὶ τοῦ τεθέντος ζητήματος, τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου. Καὶ ἐγὼ λέγω ναί, συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν. Διότι ὁ Κανονισμὸς ἐν ἄρθρῳ 6 λέγει (ἀναγινώσκει): «Οἱ Βουλευταὶ δὲν ψηφοφοροῦσι μόνον ἐπὶ τῶν ἰδίων αὐτῶν ἐκλογῶν, λαμβάνουσιν ὅμως μέρος εἰς τὰς συζητήσεις». Ἀφοῦ δὲ ἅπαξ ἡ Βουλὴ ἐδέχθη τὸ διαιρετὸν καὶ ἐχώρισε τὸ σύνολον τῆς ἐκλογῆς, διαιρέσασα τὴν πρότασιν τοῦ τμήματος, καὶ ἀπεφάσισε νὰ ψηφισθῇ τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς ἑκάστου τῶν τριῶν Βουλευτῶν, βεβαίως ὁ κύριος Κωνσταντόπουλος καὶ ὁ κ. Μανέτας ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ψηφοφορήσουν περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, ὡς περὶ ἐκλογῆς ξένης πρὸς αὐτούς.

§112Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ἐπροτάθη τὸ διαιρετὸν, εἶναι ὅμως ἀδιαίρετος ἡ ἐκλογὴ (ἄ! ἄ! ἄ! ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Βεβαίως. Κατὰ τοσοῦτον μάλιστα εἶναι ἀδιαίρετος, καθ’ ὅσον ἐπιρρίπτουν ἀκριβῶς εἰς τοὺς κ.κ. Κωνσταντόπουλον καὶ Μανέταν, ὅτι ὠφελήθησαν ἐκ τῶν πράξεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἀποδίδονται κατὰ τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Πῶς εἶναι δυνατὸν, ὅταν οὕτω πως τίθεται τὸ ζήτημα, νὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς δύο αὐτοὺς συναδέλφους: «ὁρίστε, ψηφίσατε κατὰ πόσον ἐκ τῶν πράξεων τούτων ἐπηρεάσθη τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα»; Θαυμάζω δὲ, πῶς ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Ζακύνθου προέβαλε τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἡ διαίρεσις ἀφορᾷ εἰς τὰ πρόσωπα, ὄχι εἰς τὴν ἐκλογήν.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπόν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου εἶναι ἔγκυρος, λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τῆς ἀνωτέρω προτάσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Φιλ. Γιαννακοπούλου καὶ Γ. Παπαδημητρίου, ὡς ψηφολεκτῶν, καὶ εἶτα ἡ διαλογή, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας.)

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 199, ἐξ ὧν 101 ὑπὲρ τῆς προτάσεως καὶ 98 κατ’ αὐτῆς. Ἑπομένως ἐπικυροῦται ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, καὶ ἀναγνωρίζεται νόμιμος βουλευτὴς Μαντινείας ὁ κύριος Νικόλαος Τριανταφυλλᾶκος.

§115Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Ἐμπρὸς, κύριε Πρόεδρε.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν κυρίων Κωνσταντοπούλου καὶ Μανέτα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἑπομένως ἀναγνωρίζονται νόμιμοι βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας οἱ κύριοι Κωνσταντῖνος Κωνσταντόπουλος καὶ Παναγιώτης Μανέτας. Ἐκλογὴ Μεγαλοπόλεως.

§117Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουμουνδοῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§119ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τότε νὰ διακόψωμεν.

§120Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Παρνασσίδος.

§121Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ναυπακτίας.

§122Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ, παρακαλῶ. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τοῦ τμήματος ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Μεγαλοπόλεως): «... Προτείνει ὅθεν τὸ τμῆμα κατὰ πλειονοψηφίαν τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Μεγαλοπόλεως καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς νομίμων βουλευτῶν τῶν πλειονοψηφησάντων Ἀθ. Ζέρβα καὶ Ἀθ. Πετροπούλου.»

§123Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Φαίνεται, Κύριοι, ὅτι ἐπρόκειτο μόνον περί τινων ἐκλογῶν, καὶ φαίνεται ὅτι ἐπρόκειτο ἰδίως περὶ τῆς ἐκλογῆς Μαντινείας, καὶ μόλις ἀπηγγέλθη τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς, «ἂς ἐξακολουθήσωμεν, λέγουσι, τὰς ψηφοφορίας δι’ ἀναστάσεως, καὶ νὰ λήξῃ τοιουτοτρόπως ὁ ἄχαρις οὗτος ἀγών». Ἕνα σκοπὸν καὶ μόνον εἶχον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατῆλθον εἰς τὰς ἐκλογὰς μὲ τὸ πρόγραμμα τῆς ἀνορθώσεως τῶν θεσμῶν, πῶς νὰ ἐκδικήσωσι προσωπικὰ πάθη, καὶ οὐδὲν ἄλλο. Καὶ ἀθετοῦσιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ πρόγραμμα αὐτό, μολονότι, ὅταν ἔλθῃ τὸ Σῶμα εἰς τὰς τακτικὰς αὐτοῦ συνεδριάσεις, θὰ ἀποδείξωμεν, ἐὰν εἶναι μόνον αὐτὸ τὸ σημεῖον τῆς ἀθετήσεως τοῦ προγράμματος αὐτῶν. Ἀδιαφοροῦσι, ποῖαι ἐκλογαὶ πρόκειται νὰ δικασθῶσι κατόπιν, ἀδιαφοροῦσιν, ἂν ἐπικυρωθῶσιν ἄλλαι ἐκλογαὶ, ἔχουσαι τὰς αὐτὰς παρεκτροπὰς πρὸς τὰς καταγγελθείσας ἤδη διὰ τὴν ἐκλογὴν Μαντινείας· ἀλλ’ ἐκεῖ δὲν ἔχουσι τὸ θάρρος, οὐδὲ τὴν δύναμιν, νὰ ζητήσωσι νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος, νὰ ζητήσωσι τὴν ἀκύρωσιν τῶν ἐκλογῶν. Καὶ παρίστανται ἐδῶ, ἐνώπιον τοῦ ἔθνους, ὡς νομιμόφρονες, ὅτι σέβονται τὰ δικαιώματα τοῦ λαοῦ, ὅτι σέβονται τοὺς νόμους, ὅτι ἦλθον νὰ ὑποστηρίξωσι τοὺς θεσμούς! Ὁμιλῶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, κύριοι Βουλευταὶ, διότι αἱ ψηφοφορίαι, αἵτινες ἐγένοντο, καὶ ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς, μὲ ἀναγκάζουσι νὰ τηρήσω αὐστηρὰν γλῶσσαν. Γνωρίζετε δὲ, ὅτι συνεπολέμησα μετὰ τῶν κυρίων τῶν κατεχόντων σήμερον τὰς ἕδρας τῶν Ὑπουργῶν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς, καὶ ἕνα εἴχομεν ὅρον, τὴν ὑποστήριξιν τῶν θεσμῶν· καὶ περιῆλθεν ὁ ἡγέτης τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον, ὑποσχόμενος ὅτι ἡ ἀνάρρησίς του ἐπὶ τὴν ἀρχὴν οὐδένα ἄλλον λόγον εἶχεν, εἰμὴ τὴν ὑποστήριξιν τῶν θεσμῶν. Καὶ εἴδετε, ἂν τηρεῖ τὸν ὅρον τοῦτον ἡ παρουσία του ἐν τῇ Κυβερνήσει. Πρόκειται ἤδη περὶ τῆς ἐκλογῆς Μεγαλοπόλεως. Κατηγορεῖται ἡ ἐκλογὴ αὕτη ὡς παράνομος, διότι εἷς τῶν ἐκλεχθέντων ἐδωροδόκησε· κατηγγέλθη ἡ δωροδοκία καὶ ἀπεδείχθη. Δυστυχῶς, καίτοι ἐζήτησα ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ κατατεθῇ ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀποδεικνύεται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς τὴν ἀνάκρισιν, — διότι ὁ Εἰσαγγελεὺς ζητεῖ τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς νὰ ἀπαγγείλῃ κατηγορίαν κατὰ τοῦ δωροδοκήσαντος, ἡ ἀπόδειξις δ’ αὕτη εἶναι ἱκανὴ νὰ πείσῃ πάντα, ὅτι ἡ ἐκλογὴ Μεγαλοπόλεως, ὡς πρὸς τὸν Βουλευτὴν τὸν καταγγελθέντα, εἶναι ἄκυρος, — ὁ Ὑπουργὸς ἀρνεῖται νὰ καταθέσῃ τὸ ἔγγραφον, ἐπὶ τῇ αἰτιολογίᾳ, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος, διότι δὲν εἶναι ἀκόμη κατηρτισμένη εἰς Σῶμα. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ζητῶ νὰ δώσῃ ἄδειαν ἡ Βουλὴ διὰ νὰ προσέλθῃ ὁ Βουλευτὴς ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου· διότι, ἂν δὲν ἐδωροδόκησεν αὐτὸς, ἔπρεπε μόνος του νὰ ὑπάγῃ, ἵνα λύσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι τὸν ἀφορᾷ προσωπικῶς. Ἐγὼ ζητῶ μόνον νὰ ἔχω τὴν ἀπόδειξιν αὐτὴν, προκειμένου νὰ κατηγορήσω τὴν ἐκλογὴν, ἵνα ἀναγνώσω αὐτὴν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἀποδείξω, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη, ὡς πρὸς τὸν Βουλευτὴν αὐτὸν, εἶναι ἄκυρος· ἀλλ’ ὁ Ὑπουργὸς ἐπιμόνως ἀνθίσταται, καὶ δὲν κατέθεσε μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς τὸ ἔγγραφον αὐτό. Ἤθελον νὰ μάθω, ἐκπληροῦτε ἤδη τὸ καθῆκον ὑμῶν; ἤθελον νὰ μάθω, ἐὰν δώσητε ψῆφον οἱανδήποτε, εἶσθε ἐν ἐπιγνώσει τῶν λαβόντων χώραν; καὶ ἡ ψῆφος ὑμῶν αὕτη θὰ ἦναι σύμφωνος πρὸς τὸ καθῆκον τῆς Βουλῆς, τὸ τῆς ἀμερολήπτου μελέτης καὶ ἐκδικάσεως τῶν ἐκλογῶν, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἀρνῆται νὰ παρουσιάσῃ τὰς ἀποδείξεις τῆς νομιμότητος ἢ μὴ τῶν ἐκλογῶν τῶν ὑπὸ συζήτησιν; Ὑπὸ τοιούτους ὅρους, εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποφασίσητε καὶ νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ἡ ἀπόφασις ὑμῶν θὰ στηρίζηται εἰς τὸ δίκαιον, εἴτε ὑπὲρ εἴτε κατὰ ἀποφασίσητε; Ἡ Κυβέρνησις μίαν ἔχει ἀνάγκην, νὰ κρατήσῃ μίαν ψῆφον· διότι κυμαίνεται ἡ πλειονοψηφία αὐτῆς, καὶ ζητεῖ διὰ τῶν ἀκυρώσεων τῶν ἐκλογῶν τῶν ἀντιπάλων καὶ διὰ τῆς ἐπικυρώσεως τῶν μὴ νομίμων ἐκλογῶν Βουλευτῶν φίλων αὐτῆς, νὰ καταρτίσῃ πλειοψηφίαν· διότι ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, μεθ’ ὅλας τὰς περιοδείας τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς πρώην Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν ἦτο εὐνοϊκὴ ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ ἂν αἱ σανίδες δὲν ἔφερον ἐπὶ τὴν Κυβέρνησιν τὸν ἀξιότιμον ἐκ Γόρτυνος Βουλευτήν, βεβαίως ἀλλοία θὰ ἦτο ἡ ὄψις τῆς Βουλῆς σήμερον. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εὑρίσκω ἐδῶ τὸ τηλεγράφημα τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Τριπόλει Πλημμελειοδικῶν. Παράδοξον, κύριοι Βουλευταί! οὔτε αὐτὸ τὸ τηλεγράφημα τὸ τελευταῖον δὲν εὑρίσκεται ἐντὸς τοῦ φακέλου! Παρεκάλεσα καὶ παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ φροντίσῃ νὰ μοῦ τὸ φέρῃ. Τὰ ἔγγραφα πάντα τὰ περὶ τῆς ἐκλογῆς ἦσαν συνηρμολογημένα, καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, πῶς τὰ τηλεγραφήματα ταῦτα δὲν εὑρίσκονται πλέον ἐντὸς τοῦ φακέλου.

§124ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἐνθυμεῖσθε, τί περιελάμβανε τὸ τηλεγράφημα αὐτό;

§125Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τοῦ τηλεγραφήματος αὐτοῦ δίδει τὴν πληροφορίαν ὁ Εἰσαγγελεὺς Τριπόλεως πρὸς τὸν Ὑπουργόν, ὅτι δὲν δύναται νὰ προσκαλέσῃ τὸν κατηγορούμενον, ἵνα τῷ ἀπαγγείλῃ κατηγορίαν, διότι εἶναι Βουλευτής. Διὰ τοῦ δευτέρου — τὸ ὁποῖον δὲν καταθέτει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης — ζητεῖ τὴν ἄδειαν παρὰ τῆς Βουλῆς ὁ Εἰσαγγελεύς, ὅπως τῷ ἐπιτρέψῃ νὰ θέσῃ χεῖρα ἐπὶ τοῦ Βουλευτοῦ. Ἀλλ’ ὅταν συγκροτηθῇ ἡ Βουλή, ὁ Ὑπουργὸς θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ τὸ καταθέσῃ, καὶ τότε θ’ ἀποδειχθῇ, ὅτι καὶ σήμερον τὸ ἔχει εἰς χεῖράς του, ἐκ τῆς χρονολογίας τοῦ ἐγγράφου.

§126Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα, θὰ συζητήσωμεν περὶ αὐτοῦ. Τώρα πρόκειται περὶ τῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς.

§127Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ ἐκλογὴ αὕτη, Κύριοι, ἔχει πολλὰ τὰ ἐλαττωματικά. Πολλὰ συνέβησαν πρὸ τῆς ἐκλογῆς, μόλις δὲ ἤρχισεν ἡ ψηφοφορία, ἐξεδίωξαν ἐκ τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς καὶ ἐκ τῶν καλπῶν τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς ἀντιθέτου τῶν ἐπιτυχόντων Βουλευτῶν μερίδος, συνέλαβον δὲ αὐτούς, τοὺς ἔστειλαν εἰς τὴν ἀστυνομίαν καὶ τοὺς ἐκράτησαν εἰς τὰς φυλακάς. Ἡ τοιαύτη πρᾶξις κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς βεβαίως ἐπηρέασε τὸ ἀποτέλεσμα, βεβαίως ἡ μικρὰ αὕτη ἐπαρχία, ἡ ἀποτελουμένη ἐκ τριῶν μόνον δήμων καὶ ὀλίγων ψήφων, ἀκαριαίως ἔμαθε τὴν τοιαύτην ἐπέμβασιν τῆς ἀστυνομίας, ἥτις ἔσχεν ὡς ἀποτέλεσμα, νὰ μεταβάλωσι φρόνημα οἱ δειλότεροι...

§128ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Οἱ ὑπουργικοὶ ὑποψήφιοι ποῖοι ἦσαν;

§129Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Οἱ ὑπουργικοὶ ὑποψήφιοι, τοὺς ὁποίους ὑπεστήριζεν ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος, τοῦ ὁποίου τὴν ἐκλογὴν πρὸ μικροῦ ἐπεκυρώσαμεν, ἦσαν ὁ κ. Ζέρβας καὶ ὁ κ. Πετρόπουλος. Τὸν κ. Ζέρβαν καὶ τὸν κ. Πετρόπουλον ἀμέσως ὑπεστήριξεν ὁ κουμπάρος τοῦ κυρίου Τριανταφυλλάκου.

§130ΑΘ. ΖΕΡΒΑΣ. Ἦτο καὶ ἄλλος Ζέρβας ὑποψήφιος, κύριε Κουμουνδοῦρε.

§131Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐνδιαφέρομαι κατὰ τοιοῦτον τρόπον περὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς, ὥστε δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω περὶ τῆς ἀληθείας τῶν λεγομένων μου, διότι ὡμίλησα μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν τότε, καὶ μὲ τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, καὶ ἐζήτησα παρ’ αὐτοῦ νὰ μοὶ εἴπῃ, ποίαν πορείαν θ’ ἀκολουθήσωμεν εἰς τὴν Βουλήν, καὶ μοὶ εἶπε διὰ τίνα λόγον θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν πορείαν αὐτήν· ἐγὼ τῷ ἀντέταξα τὰς ἰδικάς μου γνώμας· ἐγένετο συζήτησις μακρά, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεμίχθησαν καὶ ἄλλα πρόσωπα, διὰ νὰ πεισθῇ ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος ν’ ἀκολουθήσῃ αὐτὴν τὴν πορείαν, τὴν ὁποίαν θ’ ἀκολουθήσῃ. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι ὑπεστήριζεν ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος τὸν κ. Ζέρβαν, διότι τὸ ἤθελε καὶ ὁ κουμπάρος του, ὁ ὁποῖος εἶναι τὸ μόνον πρόσωπον, εἰς τὸ ὁποῖον προσβλέπει ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος. Αὐτῶν τῶν πραγμάτων δὲν ἔχει γνῶσιν ὁ πρώην Πρωθυπουργός· ὁ κ. Ζαΐμης δὲν ἀνακατεύεται εἰς τὰ τῶν ἐκλογῶν, ἀδιαφορεῖ, ἂν τῷ ὑπόσχονται φιλίαν, ἢ μᾶλλον δὲν σκοτίζεται διὰ τοιαῦτα πράγματα.

§132Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνδιαφέρεται ὅμως διὰ τὴν ἐκλογὴν Αἰγίνης.

§133Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἀναφέρετε τὴν ἐκλογὴν Αἰγίνης, σᾶς ἀπαντῶ τὰ ἑξῆς. Τὸν Βουλευτήν, τὸν ὁποῖον ἐδιώξατε ἀπὸ τῆς Βουλῆς, τὸν γνωρίζω καλῶς· γνωρίζω τὴν οἰκογένειαν αὐτοῦ, γνωρίζω τὰς σχέσεις αὐτοῦ, γνωρίζω ὅτι ἔχει φίλους ἐν Αἰγίνῃ, ὡς γνωρίζει τοῦτο καὶ ὁ κύριος Θεοτόκης, καὶ γνωρίζω ἂν ἐξελέχθη δυνάμει τῶν παροχῶν, τὰς ὁποίας τῷ παρέσχεν ὁ κ. Ζαΐμης, ἢ δυνάμει τῶν φίλων καὶ τῶν σχέσεων, τὰς ὁποίας ἔχει εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην· καὶ διὰ τοῦτο μὲ εἴδατε νὰ ὑπερασπισθῶ τὴν ἐκλογὴν αὐτοῦ, διότι γνωρίζω, ὅτι ἡ ἐπαρχία ἐκείνη ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι ἔπρεπεν ὁ κ. Βενιζέλος νὰ τὴν ἀντιπροσωπεύῃ. Ὅτε, Κύριοι, ὑπέβαλον τὴν ἐπερώτησιν, ζητῶν νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, περὶ ὧν ἐποιησάμην λόγον, ὁ Βουλευτής, τοῦ ὁποίου κατηγορῶ τὴν ἐκλογήν, παρῆλθεν ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ ἐζήτησε νὰ παραστήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἄλλοι εἶναι οἱ ἔνοχοι καὶ οἱ κατηγορούμενοι, καὶ ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς αὐτοῦ προῆλθε δυνάμει τῆς πρὸς αὐτὸν ἐκτιμήσεως τοῦ λαοῦ τῆς Μεγαλοπόλεως. Ἐζήτησε μάλιστα ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς νὰ κατατεθῶσιν αἱ κατηγορίαι κατὰ τοῦ δημάρχου τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, — ὁ ὁποῖος δῆθεν ἦτο ὁ ἐργάτης τῶν ἐπεμβάσεων ὑπὲρ τῶν ἀποτυχόντων, — ἐβεβαίου δὲ ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς του, τῆς στρατιωτικῆς καὶ προσωπικῆς, ὅτι τὰ καταγγελλόμενα ὑπ’ αὐτοῦ εἶναι ἀκριβῆ, καὶ ὅτι ἡ Μεγαλόπολις τὸν ἐξέλεξε διὰ τοὺς ἀγῶνας αὐτοῦ κατὰ τὸ 1897. Ἀφοῦ ἀναγνώσω εἰς ὑμᾶς τὸ τηλεγράφημα τοῦ κ. Εἰσαγγελέως, τὸ ὁποῖον ἀπεστάλη συνεπείᾳ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ, θὰ παρακαλέσω τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ, ἂν εἶναι ἐπιτετραμμένον, ἀξιωματικὸς καὶ Βουλευτὴς ἐκ τῆς ἐπισήμου ταύτης θέσεως νὰ διαβεβαιοῖ, ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς του, ὡς ἀνακριβὲς ὅ,τι ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς ὑποδεικνύει διὰ τῆς ὑπηρεσίας του, καὶ θέλω ἐρωτήσει κατόπιν τὴν Βουλὴν, ἂν εἶναι δυνατόν, ἀποδεικνυομένου τοῦ ἐπὶ λόγῳ τιμῆς λεχθέντος ἐντεῦθεν ὡς ἀνακριβοῦς, νὰ δώσῃ ἡ Βουλὴ ψῆφον ἐπικυρωτικὴν ἐκλογῆς Βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος ἀποδεικνύεται καταφώρως, ὅτι ἀρνεῖται τὴν ἀλήθειαν, διὰ νὰ σώσῃ ἑαυτόν, διὰ νὰ σώσῃ τὴν ἐκλογήν του. Ὑπῃνίχθη καὶ ὑπέδειξεν εἰς τοὺς κ. Ὑπουργοὺς ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι ἐκεῖνος, ὅστις ἐξετέλεσεν ὄργια κατὰ τὴν ἐκλογὴν ἐκείνην, εἶναι ὁ δήμαρχος Φαλαισίας κ. Φλέσσας, καὶ εἶπε περὶ αὐτοῦ, ὅτι ὑπάρχει κατηγορία ἐναντίον του καὶ ὅτι ἀπὸ κατηγόρου ὁ δήμαρχος οὗτος θὰ μεταβληθῇ εἰς κατηγορούμενον! Ἀλλ’ ὁ κ. Εἰσαγγελεύς, ἀπαντῶν εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, λέγει: «... Ὡσαύτως δὲν ὑπάρχει μήνυσις ἐπὶ ἐκλογικαῖς παραβάσεσι κατὰ τοῦ δημάρχου Φαλαισίας. Φαίνεται ὅτι ἡ ἐπερώτησις εἶναι ἐσφαλμένη.» Δὲν ὑπάρχει οὔτε καταγγελία! Καὶ ἐν τούτοις ἐβεβαίου ὁ ἔντιμος συνάδελφος ἐντεῦθεν, ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς του, ὅτι οἱ κατήγοροι θὰ μεταβληθῶσιν εἰς κατηγορουμένους, διότι δῆθεν ὠργίασε κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν ἐκλογῶν ὁ δήμαρχος Φαλαισίας! Ἐρωτῶ ὑμᾶς, Κύριοι, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικυρώσητε τοιαύτην ἐκλογήν, ὅταν ὁ Βουλευτὴς ἐκεῖνος ζητῇ νὰ μεταβάλλῃ τοὺς ὅρους καὶ νὰ ἐπιρρίψῃ τὰς ἐκνόμους πράξεις εἰς ἄλλους, καὶ ζητῇ νὰ παρασταθῇ ἐντεῦθεν μᾶλλον ὡς ἀδικηθεὶς, ἵνα κατορθωθῇ νὰ ἐπικυρώσητε τὴν ἐκλογήν του; Ἀλλὰ δὲν ἐβεβαίου μόνον αὐτὸ ὁ Βουλευτὴς Μεγαλοπόλεως, ἐβεβαίου καί τι ἄλλο, ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς αὐτοῦ, ὅτι δὲν ἐδωροδόκησε, καὶ ὅτι δὲν ὑπάρχει κατηγορία κατ’ αὐτοῦ. Καὶ ὅμως ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν ἐν Τριπόλει Πλημμελειοδικῶν, ἀπαντῶν εἰς ἐρώτημα τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, λέγει, ὅτι «δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περατωθῶσιν αἱ περὶ τῆς ἐκλογῆς Μεγαλοπόλεως καταγγελίαι,» ὅτι «ἐσταμάτησαν, προσκρούουσαι εἰς τὸ ἀκαταδίωκτον τοῦ βουλευτοῦ Ζέρβα.» Ὑπάρχει λοιπὸν κατηγορία, ἀνεπτύχθη ἐνώπιον τοῦ ἀνακριτικοῦ γραφείου, καὶ πρόκειται νὰ θέσῃ ἡ Δικαιοσύνη τὴν χεῖρά της ἐπὶ τοῦ Βουλευτοῦ. Καὶ ἐν τούτοις ἐβεβαίου ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία κατηγορία κατ’ αὐτοῦ! Καὶ ἀφοῦ ἔχετε αὐτὴν τὴν ἀπόδειξιν—καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην πλέον τῆς ἄλλης ἀποδείξεως, τὴν ὁποίαν ζητῶ νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης,—καὶ ἀφοῦ ἔχετε αὐτὴν τὴν ὁμολογίαν τοῦ Εἰσαγγελέως, δύνασθε νὰ ἐπικυρώσητε τὴν ἐκλογὴν ὡς πρὸς τὸν ἐκ Μεγαλοπόλεως συνάδελφον, ἀφοῦ πρόκειται ἡ Δικαιοσύνη νὰ θέσῃ χεῖρα ἐπ’ αὐτοῦ; Καὶ νομίζετε ὅτι πρόκειται περὶ πλειονοψηφίας τοιαύτης, τὴν ὁποίαν ἡ δωροδοκία δὲν μετέβαλεν; Ὄχι, Κύριοι! Ὁ κ. Βουλευτὴς διὰ πλειονοψηφίας εἴκοσι μόνον ψήφων ἐπέτυχεν. Ἀλλ’ ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἐδωροδόκησεν, ἀνέρχονται εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν πεντήκοντα. Ἐδωροδόκησεν ἓν χωρίον ὁλόκληρον! Εἶχε καταβάλει συναλλαγματικὴν εἴς τινα ἐκεῖ καταστηματάρχην, καὶ διέταξε τὸν φίλον του καὶ ἐπῆρε τὴν συναλλαγματικὴν καὶ τὴν ἐπῆγεν ἐκεῖ, καὶ οὕτως ἐβεβαιώθησαν, καὶ ὁρκισθέντες ἐπῆγαν καὶ ἐψήφισαν, καὶ ὁ πρῶτος ἐπιλαχὼν δι’ εἴκοσι μόνον ψήφους ἀπέτυχε. Δύνασθε νὰ ψηφίσητε εὐσυνειδήτως ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς; Δικαίωμά σας εἶναι. Ὕστερον ἀπὸ τὴν ἀπόφασίν σας θὰ παρακάθηται ὁ συνάδελφος μεταξὺ ἡμῶν· ἀλλὰ δὲν θὰ παρέλθῃ μέγα χρονικὸν διάστημα, καὶ θ’ ἀναγκασθῇ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσαγάγῃ τὸ ἔγγραφον τοῦ Εἰσαγγελέως, καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς, ὅπως ἀπαγγελθῇ κατηγορία, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας θὰ καταδικασθῇ ὁ κ. συνάδελφος. Ἐρωτῶ: ὅταν σήμερον σᾶς κάμνω γνωστὸν τὸ τοιοῦτον, καὶ ὅταν μεθαύριον θὰ συμβουλευθῶ ποία θὰ ἦναι ἡ ὄψις τῆς Βουλῆς, πῶς θὰ παρασταθῆτε σεῖς πάντες ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ κόσμου, καὶ ἰδίᾳ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀνῆλθον ἐπὶ τὴν ἀρχὴν μὲ πρόγραμμα νὰ ὑποστηρίξωσι τοὺς καταδολιευθέντας θεσμούς; Δὲν πιστεύω ποτὲ, ὁ κ. Δηλιγιάννης, εἰς τὸ τέρμα τοῦ ἀνθρωπίνου καὶ τοῦ πολιτικοῦ βίου—καὶ λέγω τέρμα, διότι ἡ ἡλικία εἶναι προκεχωρημένη καὶ ἐπιτρέπεται νὰ κάμῃ τις τοιοῦτον συλλογισμόν· εὔχομαι νὰ ζήσῃ ὅσα ἔτη ἐπιθυμεῖ ὁ κύριος Δηλιγιάννης, καὶ τὸ εὔχομαι εἰλικρινῶς καὶ ἀπὸ μέσης καρδίας,— δὲν πιστεύω, λέγω, ὅτι ὁ ἔντιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τὸ τέρμα τοῦ πολιτικοῦ καὶ τοῦ ἀνθρωπίνου σταδίου, θὰ δεχθῇ, ἀποκαλυπτομένων οὕτω παρανόμων ἐκλογῶν, νὰ ψηφίσῃ ὑπὲρ αὐτῶν καὶ νὰ ἐπικυρώσῃ ταύτας. Τὴν προσωπικήν του φιλοτιμίαν, διότι ἀνεκήρυξεν ὡς ὑποψήφιόν του τὸν Βουλευτὴν Μεγαλοπόλεως, θέλει τὴν συντρίψει πρὸ τοῦ καθήκοντος, πρὸ τῆς ἀξιοπρεπείας αὐτοῦ, πρὸ τοῦ παρελθόντος αὐτοῦ, πρὸ τοῦ ὀνόματός του. Εἶμαι βέβαιος, καὶ δὲν ἔχω νὰ διστάσω καθόλου, διότι γνωρίζω πόσον σέβεται ἑαυτὸν καὶ πόσον σέβεται τὸ ὄνομα αὐτοῦ ὁ ἔντιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτής. Ἀλλ’ ἂν ἴδω τὸ ἀντίθετον, θὰ μὲ λυπήσῃ σπουδαίως, Κύριοι, διότι τιμῶ καὶ σέβομαι τὸν ἐκ Γόρτυνος πολιτευτὴν,—καὶ τὸ γνωρίζει, —καὶ θὰ μὲ λυπήσῃ σπουδαίως, ἂν ἴδω εἰς τοιαύτην καταφώρως ἀποδεδειγμένην παράνομον ἐκλογὴν νὰ ψηφίσῃ ὑπὲρ αὐτῆς. Διατί; Διὰ νὰ κερδίσῃ μίαν ψῆφον! Εἶναι ἤδη εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ δύναται διὰ τῆς εὐμενείας αὐτοῦ νὰ δώσῃ ἰσχὺν καὶ δύναμιν εἰς τὸν Βουλευτὴν Μεγαλοπόλεως, κατερχόμενον ἐκ δευτέρου εἰς ἐκλογικὸν ἀγῶνα, ἵνα ἐπανέλθῃ πάλιν ἐνταῦθα· ἀλλὰ δὲν πρέπει ποτὲ νὰ θυσιάσῃ τὴν προσωπικότητά του καὶ τὴν ἀξίαν του, διὰ νὰ κρατήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν μίαν ψῆφον. Δὲν θὰ κατέλθω, κύριοι Βουλευταὶ, εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν καθέκαστα τῆς ἐκλογῆς ταύτης, οὔτε θὰ ζητήσω νὰ ἀνατρέξω εἰς τὰς ἐνστάσεις, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον οἱ ἐνιστάμενοι ἐνώπιον τοῦ τμήματος. Θὰ ἀρκεσθῶ εἰς μόνην τὴν ἔνστασιν, τὴν ὁποίαν ἐξ ἀρχῆς προέβαλον, τὴν περὶ δωροδοκίας, ἡ ὁποία εἶναι οὐσιώδης καὶ πραγματικὴ, καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ, σεβομένη ἑαυτὴν, σεβομένη τὴν ὑψηλὴν αὐτῆς ἀποστολὴν, θέλει ἀκυρώσει, ὡς πρὸς τὸν κ. Ζέρβαν, τὴν ἐκλογὴν, καὶ θέλει εἴπει εἰς αὐτὸν, ὅτι ὀφείλει νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ἐπαρχίαν του καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν μὲ τὴν ἀληθῆ γνώμην τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης. Οὔτε πιστεύω, ὅτι ἡ πλειονοψηφία καὶ ὁ ἡγέτης αὐτῆς θὰ θελήσωσι, χάριν τοῦ κ. Ζέρβα, νὰ θυσιάσωσι τὸ σπουδαιότερον μέρος τοῦ προγράμματος αὐτῶν.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον;

§135ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Μεγαλοπόλεως παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν...

§137Α. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§138Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρῶτον νὰ ἐξετασθῇ, ἂν εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ ἡ Βουλή.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλετε ἔνστασιν;

§140Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Βεβαίως.

§141ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§142Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀφοῦ προεβλήθη ἔνστασις, πρέπει ἀναγκαίως νὰ ἀναγνωσθῇ.

§143Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν Βουλευτῶν κατάλογος, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Ι. Γ. Ρούφου καὶ Π. Σάκκη, ὡς ψηφολεκτῶν. Μεθ’ ὃ γίνεται ἡ διαλογή).

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ, παρόντων 142 Βουλευτῶν. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Μεγαλοπόλεως;

§146ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Μεγαλοπόλεως παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ νομίμους βουλευτὰς τῆς ἐπαρχίας Μεγαλοπόλεως τοὺς κυρίους Ἀθανάσιον Πετρόπουλον καὶ Ἀθαν. Ζέρβαν. (Ἀκολούθως γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιρρήσεως τὸ ἔγκυρον τῶν κάτωθι ἐκλογῶν, καὶ ἀναγνωρίζονται νόμιμοι βουλευταί: Μεγαρίδος. Γ. Ἀναστασόπουλος καὶ Γ. Νικολαΐδης. Μεσολογγίου. Κωνστ. Τρικούπης καὶ Λεων. Δεληγεώργης. Μεσσήνης. Περικλῆς Μποῦτος, Παναγ. Μερλόπουλος, Σπυρ. Α. Κουμουνδοῦρος καὶ Ἰωάν. Νικολαΐδης. Μήλου. Ἱπποκράτης Ἀπέργης καὶ Ἀριστομένης Προβελέγγιος. Νάξου. Π. Πρωτοπαπαδάκης, Ἐλευθέριος Μυκώνιος καὶ Νικόλαος Κρίσπης).

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκλογὴ Ναυπακτίας. Ἔχει τις τὸν λόγον; (θόρυβος).

§149Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Πετιμεζᾶς (θόρυβος).

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Ναυπακτίας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι... (θορυβώδεις διάλογοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§151Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε (θόρυβος).

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἀναγνωρίζονται νόμιμοι βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας οἱ κύριοι Δημήτριος Φαρμάκης, Ἰωάννης Κ. Καλαντζόπουλος καὶ Ἰωάννης Ν. Καναβός. (Ἀκολούθως ἐπικυροῦται ἡ ἐκλογὴ Ναυπλίας, καὶ ἀναγνωρίζονται νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κ.κ. Θεόδωρος Φαρμακόπουλος καὶ Νικόλαος Φαρμακόπουλος).

§153ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, κύριε Πρόεδρε.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 3 μ. μ.).