1902.04.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 50

Τῆς 6 Ἀπριλίου 1902.

(Σάββατον).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5 καὶ 50′ μ. μ. ἄρχεται ἡ συνεδρίασις).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ οἰκογένεια τοῦ ἀποβιώσαντος βουλευτοῦ Ἀττικῆς Δημ. Μ. Καλλιφρονᾶ δι’ ἐπιστολῆς της πρὸς τὸν Πρόεδρον ἐκφράζει πρὸς τὴν Βουλὴν θερμὰς εὐχαριστίας διὰ τὰ συλλυπητήρια αὐτῆς ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ ἀειμνήστου συναδέλφου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§2Φ. ΝΕΓΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Καίτοι ὀλίγον βραδέως, ἀτυχῶς, ἐν τούτοις εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ καταθέσω σήμερον νομοσχέδιον, δι’ οὗ ζητεῖται ἡ ἀνανέωσις πιστώσεως, ἡ ὁποία εἶχε χορηγηθῆ δυνάμει τοῦ νόμου ΒΧΛΓʹ τοῦ 1899 διὰ λογιστὰς τοῦ δημοσίου χρέους. Διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου ἐχορηγήθη πίστωσις 5,000 δραχμῶν, ἀλλ’ ἡ πίστωσις αὐτὴ λήγει κατὰ τὸν μῆνα Ἰούλιον. Ἡ πίστωσις αὕτη εἶχε δοθῆ, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ ἐξελέγξωμεν τὰ τοκομερίδια τῶν παλαιῶν χρεῶν εἰς χρυσόν. Τὸ προσωπικὸν μέχρι τοῦδε δὲν ἠδυνήθη νὰ κάμῃ σπουδαίας ἐργασίας ἐπὶ τῶν παλαιῶν τοκομεριδίων, καὶ μόλις προφθάνει νὰ ἐξελέγξῃ τὰ τοκομερίδια τῶν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς περιόδου τοῦ Διεθνοῦς Ἐλέγχου καὶ ἐντεῦθεν χρεῶν. Ὡς γνωρίζετε, ἡ ἐξέλεγξις τῶν τοκομεριδίων τῶν χρεῶν εἰς χρυσὸν ἀπὸ τοῦ 1880 μέχρι τοῦ 1897 ἔχει μεγίστην σημασίαν, διότι εὐθὺς ὡς ἐξελέγξωμεν ταῦτα θὰ δυνηθῶμεν νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὰς Τραπέζας, εἰς τὰς ὁποίας ἀνεθέσαμεν τὴν πληρωμὴν αὐτῶν, ὅσα χρήματα δὲν ἐπληρώθησαν, καὶ ἐνδεχόμενον ταῦτα νὰ ἀνέρχωνται εἰς μέγα ποσόν. Λοιπὸν εἶναι ἀναπόφευκτος ἡ ἐργασία αὕτη. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὅπερ καταθέτω σήμερον, καὶ τὸ ὁποῖον διέταξα νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ σήμερον καὶ θεωρηθῇ ὡς κατεπεῖγον, ζητῶ νὰ παραταθῇ ἡ ἰσχὺς τοῦ εἰρημένου νόμου, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐγκρίνῃ ποσὸν δραχ. 10.000, ἀντὶ 5,000, διότι ἄλλως ἡ ἐργασία αὕτη θέλει βραδύνει.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς ἐντὸς τῆς συνεδριάσεως. (Ὅρα Παράρτημα, σελ. 410).

§4Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ ἐργασία αὕτη βραδύνει, διότι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν παρασκευάζει τὴν ἐργασίαν ἐπὶ τῶν τοκομεριδίων, τὰ ὁποῖα ἔχει. Ἐὰν τοῦτο συνέβαινε, δι’ ὀλιγίστης δαπάνης θὰ ἐτελείωνεν ὁλόκληρος ἡ ἐργασία.

§5Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τὰ περισσότερα ἔρχονται ἐξ Εὐρώπης, τὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶναι τὰ ὀλιγώτερα.

§6Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅταν ζητῆτε εἴτε αὔξησιν πιστώσεως χορηγηθείσης, εἴτε ἀνανέωσιν πιστώσεως ἀκυρωθείσης, εἶναι ἀναγκαῖον νὰ συνοδεύηται τὸ νομοσχέδιον μετ’ ἐκθέσεως, δι’ ἧς νὰ δίδωνται πληροφορίαι εἰς τὴν Βουλήν, ποῖα ἀποτελέσματα ἐπῆλθον ἐκ τῆς γενομένης μέχρι τοῦδε δαπάνης, καὶ διατὶ ἡ δαπάνη αὕτη δὲν ἐπήρκεσεν. Ἑπομένως εἶναι ἀνάγκη νὰ μάθῃ ἡ Βουλή, πόσα τοκομερίδια εἶχον καταταχθῆ καὶ τακτοποιηθῆ μέχρι τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἤρχισαν αἱ ἐργασίαι τοῦ Ἐλέγχου, πόσα τοκομερίδια ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν κατηργήθη τὸ Συμβούλιον τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους καὶ ἐγκατεστάθη ἡ νῦν λειτουργοῦσα ὑπηρεσία, πόσα τοκομερίδια εἰς χρυσὸν ἢ γραμμάτια ἐτακτοποιήθησαν καὶ πόσα ὑπολείπονται. Ὄχι διὰ γενικῶν ὅρων, ὡς πράττετε.

§7Φ. ΝΕΓΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν τῇ ἐκθέσει θὰ ἴδητε ἐν μέρει ὅσα ζητεῖτε. Ἐὰν χρειασθῶσι καὶ ἄλλαι πληροφορίαι, ὑποθέτω ὅτι μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας θὰ δυνηθῶ νὰ τὰς δώσω.

§8Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ χρόνος δὲν ὑπολείπεται, ἵνα ἐξετασθῶσι τὰ πράγματα εὐρύτερον, ὁ δὲ κύριος Ὑπουργὸς ἐπρότεινε νομοσχέδιον, δι’ οὗ ζητεῖ ἀνανέωσιν πιστώσεως, ἐζήτησα νὰ συνταχθῇ πίναξ καὶ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλήν, δηλῶν πόσα τοκομερίδια ἐτακτοποιήθησαν κατὰ τὸ διάστημα μέχρι τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἔπαυσεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Συμβουλίου τοῦ δημοσίου χρέους, πόσα ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐγκατεστάθη ἡ νέα ὑπηρεσία, ἐκαθαρίσθησαν, καὶ πόσα ὑπολείπονται.

§9Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ συνάμα νὰ καταθέσητε καὶ τὴν ἄλλην πληροφορίαν, ἡ ὁποία εἶναι σχετική, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ὁμολογίας τὰς ἀνταλλαγείσας τῶν δανείων τῶν Τραπεζῶν καὶ τοῦ δανείου τῆς ἑνοποιήσεως. Ἔχει καὶ τοῦτο σχέσιν, ἐζητήθη δὲ ἡ πληροφορία πρὸ ἡμερῶν.

§10Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κατέθηκα τὴν πληροφορίαν ταύτην.

§11Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν τὴν εἶδον. Πρέπει νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§12Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐπίσης ἐνόμισα, ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ μελετήσω τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, τὸ κατατεθὲν ὑπὸ τοῦ κυρίου Μοσχούλα, καὶ συμπληρώσω αὐτὸ διὰ τῶν σκέψεων τοῦ Ὑπουργείου. Τοῦτο πράξας, καταθέτω σήμερον νομοσχέδιον, — ὅπερ ἐτυπώθη καὶ θέλει διανεμηθῆ ταύτην τὴν στιγμὴν — ἐν ᾧ περιέλαβον ὅσα εἶπεν ὁ κύριος συνάδελφος καί τινας ἄλλας διατάξεις. (Ὅρα Παράρτημα, σελ. 410–415).

§13ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Εἰς τὴν ἄλλην Σύνοδον.

§14Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὤφειλον νὰ τὸ καταθέσω, ὅπως τοὐλάχιστον λάβωσι καιρὸν νὰ μελετήσωσιν αὐτὸ οἱ κύριοι συνάδελφοι.

§15ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι τὸ νομοσχέδιον τοῦ κυρίου Μοσχούλα;

§16Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Μάλιστα. Τροποποιημένον καὶ συμπεπληρωμένον, ὅπερ καταθέτω ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§17Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντιπροσωπεύει λοιπὸν τὰς ἰδικάς σας ἰδέας.

§18Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Μάλιστα. Κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν κατετέθη νομοσχέδιον περὶ στρεμματικῆς φορολογίας. Νομίζω, ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐν τῇ ἐκθέσει, ἣν ἴσως ἀνεγνώσατε, — διότι τὸ εἶχον παραδώσει καὶ διενεμήθη εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, καὶ ἀνεγράφη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν...

§19Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἀμφισβητοῦμεν, ὅτι κατετέθη.

§20Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὡς βλέπετε, ὀφείλω νὰ δώσω μερικὰς ἐξηγήσεις, ἀφορώσας τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, ἐν σχέσει πρὸς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Δύναται ἴσως νὰ ἐμβάλῃ εἰς σκέψεις τινὰς τῶν κ. Βουλευτῶν, ὅτι διὰ τῆς ἐλαττώσεως, ἡ ὁποία ἐπέρχεται, δὲν θέλομεν ἀπολαύσει... (διάλογοι).

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμετε ἡσυχίαν, κύριοι Βουλευταί, διότι ἄλλως εἶναι ἀδύνατον νὰ προχωρήσωμεν.

§22Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Λέγω, Κύριοι, ὅτι ἐκ τοῦ νομοσχεδίου περὶ στρεμματικῆς φορολογίας ἔχομεν ἀναγράψει ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους 2 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ὁ Προϋπολογισμὸς, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἀναγράφει τὰ ἀκριβῆ καὶ μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο φέρει μὲν ἐλαττώσεις σπουδαίας εἰς τὴν ἀπότισιν τοῦ φόρου, ἤτοι τὰ στρέμματα, τὰ ὁποῖα ἐπλήρωναν ἀπὸ 5 μέχρις 6 δραχμῶν, θὰ πληρώνωσιν εἰς τὸ μέλλον δρ. 3, ἐπέρχεται δ’ ἐλάττωσις κατὰ κλίμακα καὶ διὰ τὰς ἄλλας κατηγορίας. Καθ’ ὑπολογισμὸν δ’ ἀκριβῆ τοῦ ἐσόδου, τὸ ὁποῖον θὰ βεβαιωθῇ δυνάμει τοῦ νέου νόμου, ἐσημείωσα ἐν τῇ ἐκθέσει 2,650,000 δραχμάς. Ἔχω λοιπὸν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐκ τῶν ὑπολογιζομένων βεβαίως θὰ εἰσπραχθῶσι τὰ 2 ἑκατομμύρια. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἐπειδὴ ἐξεδηλώθη ἀνησυχία, καὶ πολλοὶ τῶν κυρίων Βουλευτῶν ἐξέφρασαν τὴν ἰδέαν, ὅτι μόλις 113 ἑκατομμύρια δραχμῶν θὰ εἰσπράξωμεν κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1902, ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ σᾶς ἐκθέσω μερικὰ περὶ τῶν ἐσόδων...

§23ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τώρα; Χθὲς ὠφείλετε νὰ δώσητε αὐτὰς τὰς πληροφορίας.

§24Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀρκετὴ χασμῳδία ἐγένετο ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ· ἂς τ’ ἀφήσωμεν πλέον αὐτά!

§25Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι οὐδεὶς κίνδυνος ὑπάρχει νὰ ὑστερήσωμεν κατὰ τὰ ἔσοδα, καὶ ἂν πείθησθε περὶ τούτου, δὲν ἐπιμένω περιπλέον.

§26ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω νομοσχέδιον περὶ Ἀντιβασιλείας.

§27Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου περὶ κυρώσεως συμβάσεως μετὰ τῆς Ἑταιρείας τῆς λίμνης Κωπαΐδος. Ἡ σύμβασις κατηρτίσθη μόλις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἔλαβον δὲ τὴν πρόνοιαν νὰ θέσω προθεσμίαν μακρὰν, ἤτοι ὅτι πρέπει ἡ σύμβασις νὰ κυρωθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐντὸς ἔτους· ἐνόμισα ὅμως ἀναγκαῖον ἀπὸ τοῦδε νὰ καταθέσω αὐτὸ, ὅπως τυπωθῇ καὶ μελετηθῇ.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, σελ. 415–417).

§29Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ὡσαύτως καταθέτω νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως συμβάσεων μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ αʹ) τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρείας Δημητρίου Γ. Μωραΐτου καὶ βʹ) τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρείας Ἰωάννου Δ. Μπενέκου».

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, σελ. 418–420).

§31Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἐπίσης καταθέτω νομοσχέδιον «περὶ ἐκτελέσεως ἐργασιῶν πρὸς ἀνεύρεσιν ὑδάτων διὰ τὴν πόλιν Ἄνδρου».

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 148, σελ. 409).

§33Κ. ΔΟΥΝΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 10 λεπτά. (Μετὰ τὴν διακοπὴν ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν Βουλευτῶν. Ἂν νομίζῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι δύναται νὰ θεωρηθῇ κατεπεῖγον, καὶ νὰ συζητηθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, προκειμένου περὶ κατεπειγούσης προτάσεως, τοῦτο δύναται νὰ γείνῃ, καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν ἔπειτα εἰς τὰ πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§36Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι νομοσχέδιον πιστώσεων, ὑπάγεται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος, καὶ πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἡ ὁποία νὰ φέρῃ ἔκθεσιν. Ἔφερεν ἔκθεσιν;

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Λοιπὸν συναινεῖ ἡ Βουλὴ εἰς τοῦτο;

§38Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχω ἀντίρρησιν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ὑπάρχει ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, εἴπετε· διενεμήθη;

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§40Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ τηρήσητε τὸν Κανονισμόν.

§41ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ πιστώσεως. Τὸ Σύνταγμα ἀπαιτεῖ, πᾶσα πίστωσις νὰ παραπέμπηται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ὅπως αὕτη γνωμοδοτῇ. Συναινοῦμεν, ἵνα κατὰ προτίμησιν παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προκειμένου περὶ κατεπείγοντος νομοσχεδίου...

§43ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Προκειμένου περὶ πιστώσεως, ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι ἀπαρκίτητος.

§44Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι ἡ συνταγματικὴ διάταξις, ἡ ὁποία ἀπαγορεύει τὴν ψήφισιν πιστώσεως ἄνευ γνωμοδοτήσεως τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.

§46ΑΛ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂν πρόκειται περὶ συνταγματικῆς διατάξεως, εἶναι ἀπαραίτητον νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ νὰ φέρῃ αὕτη τὴν ἔκθεσίν της.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ὁρίστε, κύριε Δούνη, νὰ συνεχίσητε τὴν ἀγόρευσίν σας.

§48Κ. ΔΟΥΝΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§49ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παραπονοῦμαι πρὸς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς, ὅτι, καίτοι ἐφθάσαμεν εἰς τὸ τέρμα τῆς Συνόδου καὶ πρόκειται νὰ συζητήσωμεν νομοσχέδια πρῶτα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένα, δὲν ἀπήντησαν εἰς ἐρωτήσεις, εἰς ἃς ἡ ἀπάντησις εἶναι ἀπαραίτητος, ὅπως συζητήσωμεν τὰ νομοσχέδια. Καὶ πρῶτον ἐζήτησα παρὰ τῶν κυρίων Ὑπουργῶν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσωσιν εἰς τὴν Βουλήν: «πίνακα 1) τῶν δικηγόρων, 2) φαρμακοποιῶν, 3) συμβολαιογράφων, 4) φορολογουμένων ἐγγεγραμμένων διὰ φόρον 75 δραχμῶν καὶ ἄνω εἰς τοὺς καταλόγους ἐπιτηδευμάτων καὶ οἰκοδομῶν, καὶ διὰ φόρον 150 δραχμῶν καὶ ἄνω λόγῳ φόρου ἀροτριώντων κτηνῶν ἢ βοσκησίμων γαιῶν, οἵτινες εἶναι ἐγγεγραμμένοι ἐν τοῖς εἰδικοῖς καταλόγοις τῶν λαβόντων δάνεια κατὰ τὸν νόμον ΒΦΜʹ τῆς 21 Μαρτίου 1898 ὡς λαβόντες δάνεια, καὶ ὀφείλουσιν ἔτι τὴν ἀπόδοσιν αὐτῶν.» Ἡ κατάθεσις τῶν πληροφοριῶν τούτων δὲν ἦτο δύσκολος, διότι οἱ πίνακες πάντες ὑπάρχουσι παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, καὶ ἤρκει ἀντίγραφον αὐτῶν νὰ ζητηθῇ. Ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν ὑπῆρξε προθυμία εἰς τοῦτο ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ὅμως ζητεῖ παρ’ ἡμῶν σήμερον νὰ ψηφίσωμεν νομοσχέδιον, ἐφ’ οὗ αἱ πληροφορίαι αὗται δὲν παρέχονται! Ἐπίσης παραπονοῦμαι, ὅτι, καίτοι ἐζήτησα ἐπανειλημμένως, τὸ πρῶτον διατυπώσας τὴν ἐρώτησιν ἀρχομένου τοῦ Μαρτίου, νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν «ὁ φάκελος τῶν διεξαχθεισῶν καὶ εἰς τὴν Διεθνῆ Οἰκονομικὴν Ἐπιτροπὴν ἀνακοινωθεισῶν διαπραγματεύσεων ἐπὶ προτάσεως ὁμάδος κεφαλαιούχων, ἀντιπρυσωπευομένης ὑπὸ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, περὶ ὧν διαπραγματεύσεων λόγος γίνεται ἐν σελίδι 2 τοῦ αἰτιολογικοῦ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως συμβάσεως κλπ. πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐμπορίας τοῦ καπνοῦ, ἔτι δὲ καὶ τὰς ἐγγράφους ἀπαντήσεις ἢ ἄλλας ἐκθέσεις τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς», δὲν ηὐδόκησαν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ νὰ καταθέσωσι καὶ τὸν φάκελον τοῦτον. Πρόκειται περὶ ὑποθέσεως σπουδαίας, ἥτις, καὶ ἂν τυχὸν δὲν πρόκειται νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον, ἔπρεπε νὰ εἶχε διεξαχθῆ ὡς διεξάγονται αἱ σπουδαῖαι ὑποθέσεις, δηλαδὴ νὰ εἶχον δοθῆ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ φῶτα τὰ ἀπαιτούμενα, ὅπως μελετήσῃ ζήτημα, ὅπερ, καὶ ἂν εἰς ταύτην τὴν Σύνοδον δὲν ἦναι πιθανὸν νὰ ψηφισθῇ, εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ ἐμφανισθῇ ἐπὶ τέλους, καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει εὑρίσκεται ὑπὸ ἐξέτασιν παρ’ ἐπιτροπῇ εἰδικῇ, ἣν ὥρισεν ἡ Βουλή. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι τὰ ἔγγραφα τὰ διαμειφθέντα μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι μεγάλης σπουδαιότητος. Δι’ αὐτῶν ἔφθασεν ἡ σύμβασις καὶ τὸ νομοσχέδιον τὸ κυρωτικὸν αὐτῆς νὰ διατυπωθῶσιν ὡς διετυπώθησαν, καὶ εὑρίσκονται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, θέλομεν δὲ ἴδει, μελετῶντες τὰ ἔγγραφα, τί ἐτροποποιήθη, τί ἀφῃρέθη, καὶ ἐπὶ τίσι προτάσεσιν ἐγένοντο αἱ τροποποιήσεις, εἰς τρόπον ὥστε νὰ δυνηθῶμεν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸ βάθος τῆς διεξαχθείσης ταύτης διαπραγματεύσεως, καὶ κρίνωμεν, ἂν αὕτη ἡ διαπραγμάτευσις ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν, ἢ δὲν ἔπρεπε. Δὲν ἔχουσιν ἀπάντησίν τινα οἱ κύριοι Ὑπουργοί;

§50Φ. ΝΕΓΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον ζήτημα, τὸν φάκελον τὸν ἔχω ἕτοιμον.

§51ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Διατὶ δὲν τὸν κατεθέσατε;

§52Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὅταν ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον.

§53ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πρέπει νὰ ἔχωμεν τὸν καιρὸν νὰ τὰ μελετήσωμεν.

§54Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐπί τινος νομοσχεδίου τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ὅπερ ἐξακολουθεῖ νὰ ἀναγράφηται ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐνοικιάσεως τῶν ἁλυκῶν τοῦ Κράτους. Εἶναι μὲν κάτω ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε εἶναι ἀναγεγραμμένον. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ πρακτικὴν συνέπειαν, ἂν συνεζητεῖτο πρὸ τῆς πρώτης Μαρτίου· διότι ἐν τῇ ἐνοικιάσει, ἡ ὁποία ἤδη ὑφίσταται, τῶν ἁλυκῶν τοῦ Κράτους ὁρίζεται, ὅτι, ἐὰν τὸ Κράτος ἤθελε μέχρι τῆς πρώτης Μαρτίου τοῦ τρέχοντος ἔτους προέλθει εἰς ἐνοικίασιν μακροχρονιωτέραν, τότε οἱ ἐνοικιασταὶ οὐδὲν δικαίωμα ἔχουσιν ἐπὶ περαιτέρω ἐνοικιάσει τῶν ἁλυκῶν· ἄλλως θὰ εἶχον δικαιώματα ἀποζημιώσεως. Διὰ νὰ ἐπιμένητε νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἴσως ἤλθετε εἰς συνεννόησιν μετὰ τῶν ἐνοικιαστῶν, οὗτοι ἐδέχθησαν, καὶ μετὰ τὴν πρώτην Μαρτίου ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, νὰ μὴ ἐγείρωσιν ἀντιρρήσεις καὶ ἀξιώσεις ἀποζημιώσεως. Δύνασθε νὰ βεβαιώσητε τοιοῦτόν τι;

§55Φ. ΝΕΓΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπρόκειτο κατὰ τὴν συζήτησιν νὰ προσθέσω εἰδικὸν ἄρθρον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ προεβλέπετο ὁ τρόπος τῆς ἀποζημιώσεως.

§56ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἄ! ἐρχόμεθα λοιπὸν εἰς ἀποζημιώσεις! Ἐν τούτοις, ἂν πρὸ τῆς πρώτης Μαρτίου ἐπεσπεύδετο καὶ ἐγίνετο δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ θὰ ἦτο εὔκολον, οὐδεμία δυσχέρεια, οὐδ’ ἀξίωσις ἀποζημιώσεως θὰ ὑπῆρχεν. Ἐνῷ ἰδού, ὅτι τώρα θὰ ἔχωμεν ἀποζημιώσεις, ὅπερ κατ’ οὐδένα λόγον πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ.

§57Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τὴν αἴτησιν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς περὶ καταθέσεως τῆς ἀλληλογραφίας μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς, τῆς σχετικῆς μὲ τὴν σύμβασιν τῆς σιγαροποιίας, νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησιν νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἔγγραφα τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὴν ἀλληλογραφίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ τῆς ἰδίας Διεθνοῦς Ἐπιτροπῆς, τὰ σχετικὰ πρὸς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἁλυκῶν. Νομίζω τοσοῦτον ἀναγκαιοτέραν τὴν κατάθεσιν ταύτην, καθόσον εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο παρετήρησα τροποποιήσεις εἰσαχθείσας εἰς νομοσχέδιον ὑποβληθὲν εἰς τὴν Βουλὴν παρὰ τοῦ προκατόχου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, αἵτινες ἐγείρουσι πλέον καθαρὸν τὸ ζήτημα τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ ἐλέγχου ἐπὶ ἀντικειμένου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἔχει οὗτος δικαίωμα νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν δρᾶσιν αὑτοῦ. Ἀπ’ ἐναντίας τὴν δρᾶσιν ταύτην ἡ Διεθνὴς Ἐπιτροπή, ἡ σχηματίσασα τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ ἐλέγχου, ἀπέκρουσε. Νομίζω, ὅτι εἴμεθα πολὺ γενναῖοι ἀπέναντι τῶν δικαιωμάτων τῶν κυριαρχικῶν τοῦ ἔθνους, διαπραγματευόμενοι ὅπως διαπραγματευόμεθα τὰ ζητήματα τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὸν οἰκονομικὸν ἔλεγχον, τὸν ἐπιβληθέντα ἐπὶ τῆς χώρας ἡμῶν ὡς μέγα δυστύχημα. Νομίζω, ὅτι οὐδὲν δύναται νὰ δικαιολογήσῃ ἐπέκτασιν τοῦ ἐλέγχου, διότι ἐπέκτασις τοῦ ἐλέγχου, οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦναι, ἀποτελεῖ μείωσιν τῆς κυριαρχίας, μείωσιν τῆς αὐτοτελείας τοῦ Κράτους. Τὸ νομοσχέδιον τὸ περὶ ἁλυκῶν, διὰ τῶν τροποποιήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον, καθαρίζει πλέον τὴν ἐπέκτασιν ταύτην. Θὰ συζητήσωμεν τοῦτο, ἐάν ποτε ἔλθῃ εἰς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἐλπίζω, ὅτι δὲν θὰ ἔλθῃ, καὶ εὔχομαι μηδὲ κἄν νὰ ἔλθῃ· διότι δὲν νομίζω, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς Κυβέρνησιν οἱανδήποτε νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Βουλὴν, δωρεὰν, χωρὶς λόγον, τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἐλέγχου. Καθῆκον ἐπιβάλλεται εἰς πᾶσαν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν νὰ σκέπτηται διαρκῶς, ὅταν μελετᾷ οἰκονομικὰ ζητήματα, πῶς θὰ κατορθωθῇ ἡ ἄρσις τοῦ ἐλέγχου ἐντίμως καὶ διὰ τῆς ἐκπληρώσεως τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ πῶς θὰ ἐξευρεθῇ ὁ τρόπος οὗτος; Ὅπως καὶ ἄλλα Κράτη ἐξεῦρον τὸν τρόπον. Τοῦτο ἐπιβάλλεται εἰς πᾶσαν Κυβέρνησιν, ἐντονώτερον δὲ ἐπιβάλλεται εἰς πᾶσαν Κυβέρνησιν νὰ μὴ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδια ἐπεκτείνοντα τὸν ἔλεγχον, καὶ πρὸ πάντων ὅταν πρόκηται περὶ ἐργασίας, ἡ ὁποία οὐδὲν ἐνέχει τὸ ἐπεῖγον, μήτε τὸ ἐπωφελὲς ἴσως διὰ τὸ Δημόσιον. Διὰ τοῦτο ἐπεθύμουν νὰ ἴδω τὴν διαμειφθεῖσαν ἀνταπόκρισιν μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ἐλέγχου, ὄχι μόνον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς συμβάσεως τῆς σιγαροποιΐας, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἁλυκῶν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Φικιώρης ἔχει τὸν λόγον.

§59Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Πρὸ μηνὸς ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρότασιν νόμου περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ περὶ στρατολογίας νόμου. Ἤλπιζον, ὅτι μετὰ τὴν γενομένην συζήτησιν περὶ τῶν μεταναστεύσεων ἤθελε κατανοηθῆ ἡ σοβαρότης τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ ἤθελεν ἀναγραφῆ καὶ ἡ πρότασις νόμου αὕτη τοὐλάχιστον κατὰ τὰς τελευταίας συνεδριάσεις τῆς Συνόδου ταύτης, ἀλλὰ δυστυχῶς παρατηρῶ, ὅτι οὐδ’ ἐν τοῖς τελευταίοις ἀνεγράφη. Διὰ τοῦτο ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ ἀνέλθω τὸ βῆμα κατὰ τὴν συνεδρίασιν ταύτην, καὶ νὰ ζητήσω, ἐφ’ ὅσον δύναμαι, ἐπιμόνως, οὐ μόνον νὰ ἀναγραφῇ, ἀλλὰ καὶ νὰ προταχθῇ ἡ πρότασις αὕτη, διότι, ὡς καὶ κατὰ τὴν εἰσήγησιν αὐτῆς ἀνέπτυξα, τὸ ζήτημα δὲν εἶναι, ὡς πιθανὸν νὰ ὑποτίθεται παρά τινων, προσωπικὸν ἢ τοπικόν, ἀφορῶν μόνον τοὺς ἐκ Λακεδαίμονος καταγομένους ἀνυποτάκτους, ἀλλ’ εἶναι γενικώτερον· τὸ ζήτημα ἀφορᾷ αὐτὴν τὴν χώραν. Πρόκειται διὰ τῆς ψηφίσεως τριούτου νόμου, ἀφοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ περιορίσωμεν τὸ κακὸν τῆς μεταναστεύσεως, νὰ διευκολύνωμεν τὴν ἐπάνοδον 10,000 περίπου ἀνδρῶν τῆς ἀκμαιοτέρας ἡλικίας, οἱ ὁποῖοι εἶναι χρησιμώτατοι εἰς τὴν χώραν. Ἐὰν δὲν ἐπανέλθωσι δέκα χιλιάδες, θὰ ἐπανέλθωσι τοὐλάχιστον 5 χιλιάδες ἄνδρες, τοὺς ὁποίους καὶ ὡς στρατιώτας θὰ χρησιμοποιήσωμεν, διότι αὐτοὶ δὲν ζητοῦσι ν’ ἀποφύγωσι καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν, ἀλλὰ ζητοῦσι νὰ τοῖς ἐπιτραπῇ νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐπὶ 3 ἢ 6 μῆνας, καθ’ οὓς δύνανται νὰ καταστῶσι στρατιῶται ἱκανοί, —ὄχι βεβαίως ἐν τῇ ἀστυφυλακῇ καὶ τῇ χωροφυλακῇ,—καὶ νὰ ἐξαγοράσωσι τὸ ὑπόλοιπον τῆς ὑποχρεώσεώς των, καὶ οὕτω καὶ τὸ στρατιωτικὸν ταμεῖον, περὶ συστάσεως τοῦ ὁποίου γίνεται σκέψις, θ’ ἀποκτήσῃ, ἂν ὄχι περὶ τὰ 10 ἑκατομμύρια δραχμῶν, βεβαίως ὅμως 5 ἑκατομμύρια. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Βουλήν, καὶ προτείνω εἰς αὐτὴν ν’ ἀποφασίσῃ νὰ προταχθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἐκτὸς τούτου, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν καὶ περὶ ἑτέρου νομοσχεδίου, ἀφορῶντος κλάδον τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, ὁ ὁποῖος τὰ μάλιστα ἀδικεῖται μέχρι τοῦδε. Πρόκειται περὶ τοῦ σώματος τῶν ἐργοδηγῶν, οἱ ὁποῖοι, ὡς ἔχει σήμερον ὁ νόμος, δὲν δύνανται νὰ ἴδωσι μεταβολὴν τῆς τύχης των ἐπὶ τὸ βέλτιον οὐδὲ μετὰ εἰκοσιπενταετίαν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου θὰ διευκολύνωμεν τὴν θέσιν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐν πλήρει ἀπελπισίᾳ περὶ τῆς προαγωγῆς των. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ζητήσῃ τὴν πρόταξιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ μάλιστα νὰ ὑποβάλῃ τὴν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν ἀνὰ χεῖράς του ἔχει. Μετὰ τοῦτο θὰ ἐκφράσω καὶ ἐγὼ τὸ παράπονον, κύριοι Βουλευταί, πρὸς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς διὰ τὴν ἀδιαφορίαν, τὴν ὁποίαν ἐπεδείξαντο μέχρι τοῦδε καὶ οἱ προκάτοχοι καὶ οἱ νῦν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις μου, τὰς ὁποίας δὲν ἔπρεπε νὰ θεωρήσωσιν ἀναξίας ἀπαντήσεως. Ἐπὶ τρεῖς ἤδη Συνόδους ζητῶ νὰ προσαχθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν οἱ φάκελοι οἱ ἀφορῶντες τὰς καταχρήσεις τὰς γενομένας ἐν τῷ ταμείῳ Πατρῶν ὑπὸ τοῦ καταδικασθέντος πρώην ταμίου Κυριακοῦ, ἐκ τῶν ὁποίων ἔχω πεποίθησιν, ὅτι θ’ ἀποδειχθῇ, ὅτι ὁ ὀλιγώτερον ἔνοχος εἶναι αὐτὸς ὁ Κυριακὸς, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἰδιοποιηθῇ, καὶ μάλιστα διὰ πλαστογραφίας, τόσας δεκάδας χιλιάδων δραχμῶν ἄνευ τῆς ἐνόχου ἀνοχῆς ἄλλων ἀνωτέρων του. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτὴς, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τὴν ἔκτακτον Σύνοδον τῆς παρούσης Περιόδου, ὅτε ἐζήτησα τὸν φάκελον τοῦτον, εἶπεν, ὅτι ὁ φάκελος ὑπῆρχεν εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον, καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ τὸν προσαγάγῃ. Δὲν ἐπρόκειτο περὶ δικαστικοῦ φακέλου. Ἐν τούτοις ἀνέμενον νὰ ἐκδικασθῇ ἡ ὑπόθεσις. Ἐξεδικάσθη αὕτη, καὶ εἰς τὴν ἑπομένην Σύνοδον ἐπαναλαμβάνω τὴν ἐπερώτησίν μου, ἀλλὰ σιωπᾷ ὁ κύριος Ὑπουργός. Φθάνομεν εἰς τὴν τρίτην Σύνοδον, καὶ ζητῶ καὶ παρὰ τοῦ νῦν ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τὴν προσαγωγὴν τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, ἀλλὰ παραδόξως καὶ παρ’ ἐλπίδα σιωπᾷ καὶ οὗτος! Λαμβάνω λοιπὸν τὸ θάρρος νὰ εἴπω ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐμπαιζόμεθα, ὑποβάλλοντες τοιαύτας ἐπερωτήσεις πρὸς ἔλεγχον τῶν πράξεων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, καὶ πρὸ πάντων περὶ τῶν καταχρήσεων τῶν γινομένων εἰς τὸν δημόσιον θησαυρόν. Δὲν θέλω νὰ ἀποδώσω εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς πρόθεσιν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀνομολογήσωσιν, ὅτι καὶ αὐτοὶ ἐμπαίζονται παρὰ τῶν διευθυνόντων τὰ τμήματα, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ ἀμέσως ἐνδιαφερόμενοι καὶ ἀποκρύπτουσιν ἀπ’ αὐτῶν τὰς ἐπερωτήσεις μας, ἢ τοὺς σχετικοὺς φακέλους, παρεμβάλλοντες μύρια προσκόμματα. Ἡ ἀποφυγὴ αὕτη, — τὴν ὁποίαν, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, δὲν θέλω ν’ ἀποδώσω εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργούς, ἀποδίδω ὅμως εἰς τοὺς διευθύνοντας τὰ τμήματα, — μοὶ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκφράσω ἐντεῦθεν τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι βαρέως ἐνέχονται καὶ αὐτοί, ἀποκρύπτοντες ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ὤφειλον νὰ παραδώσωσιν εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργούς, ἵνα οὗτοι φέρωσιν αὐτὰ εἰς τὴν Βουλήν.

§60Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τί λέγει εἰς ταῦτα ὁ κύριος Ὑπουργός;

§61Φ. ΝΕΓΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἐνθυμοῦμαι νὰ μοὶ ἐγένετο τοιαύτη ἐπερώτησις. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοὶ δώσητε αὐτὴν ἐγγράφως.

§62Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Τί νὰ τὰ κάμω τώρα, κύριε Ὑπουργέ; Σᾶς εὐχαριστῶ. Εἶναι ἀργὰ πλέον, διότι εὑρισκόμεθα εἰς τὰς τελευταίας στιγμὰς τῆς ἐνεστώσης Συνόδου, ἢ μᾶλλον Περιόδου. Ἐὰν ἐπανέλθω εἰς τὴν ἄλλην Περίοδον, βεβαίως τότε θὰ ἐπαναλάβω τὴν ἐπερώτησίν μου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον συντελεῖτε εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῶν καταχρήσεων τοῦ δημοσίου θησαυροῦ. Αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας. Ἐγὼ τοὐλάχιστον τὸ λέγω μετὰ θάρρους ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης. Ἀντὶ νὰ τιμωρῶνται οἱ καταχρασταὶ ὑπάλληλοι, τοὐναντίον βλέπω αὐτοὺς προαγομένους. Ἐν τοῖς τμήμασι τῶν Ὑπουργείων οἱ ἐνδιαφερόμενοι, λαμβάνοντες τὰς ἐπερωτήσεις ἡμῶν, ἀποσιωπῶσιν αὐτάς, καὶ ἀποκρύπτουσι τοὺς σχετικοὺς φακέλους. Οὕτω δέ, καλύπτοντες τὰς ἰδίας καταχρήσεις καὶ τὰς τῶν προστατευομένων ταμιῶν καὶ ὑφισταμένων των, οὐ μόνον δὲν τιμωροῦνται, ἀλλὰ καὶ προάγονται! Τοῦτο δὲ δὲν φοβοῦνται νὰ λέγωσιν αὐτοὶ οἱ ἴδιοι, κατειρωνευόμενοι τοὺς ἐπερωτῶντας Βουλευτάς. Ἰδού, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργός, ἐνῷ πρὸ μηνὸς ἔχω ὑποβάλει ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησιν ταύτην, διατελεῖ ἀκόμη ἐν ἀγνοίᾳ, διότι ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος, ὁ ἐνδιαφερόμενος, δὲν τῷ παρέδωκεν αὐτήν, ἀλλὰ τὴν ἔρριψεν εἰς τὸν κάλαθον τῶν ἀχρήστων. Τοιαύτης ἐκτιμήσεως τυγχάνουσι τὰ βουλευτικὰ καθήκοντα καὶ τὰ βουλευτικὰ δικαιώματα παρὰ τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας, τοὺς ὁποίους ἡμεῖς ἀνεχόμεθα καὶ ὑποστηρίζομεν, φέροντες ὅλα τὰ βάρη τῶν ἀνομημάτων καὶ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν. Κατερχόμενος, κύριοι Βουλευταί, τοῦ βήματος, ἐπειδὴ προβλέπω, καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι τὰς τελευταίας συνεδριάσεις διανύει ἡ Βουλὴ αὕτη, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἐκφράσω τὴν εὐχὴν ἐντεῦθεν, ὅπως ἡ ἄλλη Βουλὴ μὴ ἐξακολουθήσῃ τὴν αὐτὴν πορείαν, τὴν ὁποίαν δυστυχῶς ἠκολουθήσαμεν ἡμεῖς, ἡ πρώτη μετὰ τὸν πόλεμον Βουλή.

§63ΒΡ. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Ἄς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον τὴν προσοχὴν αὐτοῦ ἐπὶ ζητημάτων σπουδαίως ἐνδιαφερόντων τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν τῆς ἰδιαιτέρας μου ἐπαρχίας Λακεδαίμονος. Τὸ πρῶτον τούτων ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν τῆς ῥητίνης, ἥτις καλλιεργεῖται ὑπὸ τῶν κατοίκων τῶν χωρίων Ἀγριάνων, Ζαραφῶνος καὶ Τσιντσίνων τοῦ δήμου Θεραπνῶν, καὶ ὑπό τινων κατοίκων τοῦ δήμου Οἰνοῦντος. Ὀφείλω, πρὶν ἢ ζητήσω τὴν μείωσιν τῆς κατ’ ὀκᾶν τιμῆς τῆς ῥητίνης, ἐξ ἧς τιμῆς κανονίζεται καὶ τὸ ποσοστὸν τοῦ φόρου, νὰ ἐξηγήσω εἰς τὴν Βουλήν, ὑπὸ πόσων δαπανῶν καὶ οἵας σωματικῆς ἐργασίας βαρύνεται ὁ ἀτυχὴς ῥητινοσυλλέκτης, ὅστις ὡς ἐκ τοῦ ἀγόνου τῆς γῆς, ἣν καλλιεργεῖ, κυριωτέραν πρόσοδον ἔχει τὴν ἐκ τῆς καλλιεργείας τῆς ῥητίνης τοιαύτην. Καὶ δὴ πρὸς παραγωγὴν διακοσίων ὀκάδων ῥητίνης ὀφείλει νὰ καλλιεργήσῃ τετρακοσίας πεύκας ἐπὶ τρεῖς καὶ πολλάκις τέσσαρας μῆνας, ἐκ τῶν διακοσίων δὲ τούτων ὀκάδων τὸ Δημόσιον ἀφαιρεῖ ὡς φόρον τὰς ἑξήκοντα περίπου, ἃς ὑπολογίζει πρὸς λεπτὰ 54 ἑκάστην, ἤτοι δρ. 32 περίπου· αἱ ὑπόλοιποι 140 ὀκάδες, πωλούμεναι πρὸς 35 ἕως 40 λεπτά, ἀφίνουσιν εἰς τὸν καλλιεργητὴν δρ. 56. Ὥστε ἡ φορολογία, οὕτω κανονισθεῖσα, ἀναλογεῖ πρὸς 40% ἐπὶ τῆς ὅλης παραγωγῆς, ὅπερ εἶναι οὐ μόνον βαρύ, ἀλλὰ καὶ ἄδικον· ἐὰν δὲ ὑπολογίσῃ τις καὶ τὰς δαπάνας τῆς καλλιεργείας καὶ μεταφορᾶς εἰς τὸν τόπον τῆς καταναλώσεως, οὐδὲν κέρδος ἀπομένει εἰς τὸν ἀτυχῆ καλλιεργητήν. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο πρέπει νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ νὰ λάβῃ οὗτος ὑπ’ ὄψιν τὴν δικαίαν ἀξίωσίν μου, ὅπως μεταρρυθμίσῃ τὸ ἐκδοθὲν τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον Βασιλικὸν Διάταγμα περὶ ὁρισμοῦ τῆς τιμῆς κατ’ ὀκᾶν τῆς ῥητίνης, περιορίζων ταύτην διὰ νεωτέρου τοιούτου εἰς λεπτὰ 25 τὸ πολὺ κατ’ ὀκᾶν. Τὸ δεύτερον ζήτημα, εἰς ὃ ἐπίσης ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ αὐτοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, εἶναι ἡ κατάργησις τοῦ ἐπ’ ἐσχάτων ἐπιβληθέντος ἐπαχθοῦς φόρου ἐπὶ τῶν περιβολίων ἐξ ἑσπεριδοειδῶν καὶ ὀπωροφόρων δένδρων. Ἡ καλλιέργεια τῶν ἑσπεριδοειδῶν κλπ. ἤρξατο ἀπό τινων ἐτῶν ἀναπτυσσομένη ἐν Λακεδαίμονι, καὶ ἰδίως ἐν τῷ δήμῳ τῆς Σπάρτης, ἡ δὲ παραγωγὴ ἤδη εἶναι τοσαύτη, ὥστε, ἂν ὑπῆρχε τακτικὴ καὶ εὐχερὴς ἡ συγκοινωνία μετὰ τοῦ λοιποῦ Βασιλείου καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἠδύνατο νὰ ἦναι πλουτοφόρος πηγὴ διὰ τὸν τόπον· δυστυχῶς ὅμως ἡ παντελὴς ἔλλειψις συγκοινωνίας καθιστᾷ ἀδύνατον τὴν ἐξαγωγήν· ἐντεῦθεν δὲ προέκυψεν ὁ ἐξευτελισμὸς τῶν τιμῶν καὶ ἡ ἀζητησία τοῦ πράγματος, καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ἡ δυσπραγία τῶν παραγωγῶν, ἀδυνατούντων οὐ μόνον τὸν δυσβάστακτον φόρον πρὸς 14 δρ. κατὰ στρέμμα νὰ πληρώσωσιν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰς βιωτικὰς ἀνάγκας νὰ ἐπαρκέσωσι. Καθῆκον ὅθεν ἐπιβάλλεται ἡ κατάργησις τοῦ φόρου τούτου, εἰς ἣν πρέπει νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις.

§64Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Καὶ ἐγώ, Κύριοι, προσεπικυρῶ τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασιν ταύτην. Συγχρόνως δὲ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀπουσίας τῆς Βουλῆς νὰ μεριμνήσῃ, ὥστε νὰ γείνῃ καὶ ἡ νέα μελέτη ἐπὶ τῆς γραμμῆς Τριπόλεως–Σπάρτης, καὶ ἀρθῇ ἡ πρόφασις, ὅτι ἡ Ἑταιρεία δὲν ἔκαμεν ἀκόμη τὴν μελέτην ταύτην.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κουντουριώτης ἔχει τὸν λόγον.

§66Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Παρὰ τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ ἐκ Παρνασσίδος ἔχει κατατεθῆ πρότασις νόμου, ἀφορῶσα τὰ ναυτικὰ χορηγήματα. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ κανονισμοῦ χρέους ὀφειλομένου εἰς τὰς νήσους Ὕδραν, Σπέτσας καὶ Ψαρὰ, αἱ ὁποῖαι συνετέλεσαν κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τὴν ἐθνικὴν ἡμῶν παλιγγενεσίαν, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ χρέους ἱεροῦ, νομίζω, ὅτι ὑποχρεοῦται ἡ Βουλὴ νὰ συστήσῃ νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ψηφισθῇ καὶ γείνῃ νόμος τοῦ Κράτους. Ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος, ὅτε διηύθυνε τὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἔλαβε καιρὸν νὰ ἀντιληφθῇ τῶν πολλαπλῶν δυσχερειῶν, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ταύτῃ τῶν ναυτικῶν χορηγημάτων, δυσχερειῶν, αἱ ὁποῖαι καὶ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἀπασχολοῦσι σπουδαίως καὶ τοὺς δικαιούχους παραβλάπτουσιν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αἱ δυσχέρειαι αὗται, εἶναι καὶ αἱ ζημίαι, ἃς ὑφίσταται τὸ Δημόσιον καὶ οἱ δικαιοῦχοι. Διὰ τῆς προτάσεως δὲ ταύτης τοῦ νόμου κανονίζονται τὰ πάντα, καὶ ἐπέρχεται ἡ εὐχερὴς διεξαγωγὴ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον, ψηφιζόμενον, θὰ ἄρῃ τὰς δυσχερείας, καθ’ ὧν οἱ δικαιοῦχοι καθ’ ἑκάστην προσκόπτουσι. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο φέρεται τελευταῖον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ εἶχε προταχθῆ, διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐθυσίασαν ὑπὲρ πατρίδος τὰς περιουσίας αὐτῶν, πένονται σήμερον, ἔχουσι δὲ ἀνάγκην νὰ γνωρίζωσιν, ἂν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τοῖς παρεχώρησε τὸ ἔθνος ὡς ἀντάλλαγμα, εἶναι πραγματικόν, καὶ ἂν θὰ ἐξακολουθήσῃ ὂν τοιοῦτον, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ τοῖς ἀμφισβητηθῇ τὸ δικαίωμά των αὐτό, καὶ νὰ ἀκούσωσιν ἡμέραν τινά, ὅτι τὸ 1%, τὸ ὁποῖον μέχρι σήμερον ἐλάμβανον, ἐξώφλησε τὸ πρὸς αὐτοὺς χρέος. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου καθορίζεται ἡ ὑποχρέωσις τοῦ Δημοσίου ἀπέναντι τῶν δικαιούχων. Εἶναι ὑποχρέωσις ἱερὰ, ἣν ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ ὠφείλομεν νὰ εἴχομεν λάβει πρὸ καιροῦ, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον αἱ νῆσοι αὗται οὐδέποτε ἢ σπανιώτατα ἀπησχόλησαν τὴν Βουλήν, καὶ ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ἅπαξ μόνον τοιοῦτο νομοσχέδιον, τοιαύτη διαρρύθμισις εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἴσως περὶ τούτου θὰ ἐνθυμῆται ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτής· διότι νομίζω, ὅτι ὁ ἀείμνηστος Βούλγαρης εἶχεν εἰσαγάγει νομοσχέδιον πρὸς διακανονισμὸν τοῦ χρέους, ἀλλ’ αἱ ἀντίξοοι περιστάσεις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης δὲν ἐπέτρεψαν εἰς αὐτὸν νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὴν πρότασίν του. Τό γε νῦν ὅμως, αἱ περιστάσεις εἶναι διάφοροι, καὶ νομίζω, ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ μεριμνήσωμεν περὶ τῆς διαρρυθμίσεως τοῦ χρέους τούτου. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρέπει ἡ Βουλὴ ὁμοφώνως νὰ τὸ ζητήσῃ.

§67ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας.

§69ΑΡΙΣΤ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μεταξὺ τῶν ἄλλων νομοσχεδίων εἶναι ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει καὶ νομοσχέδιον περὶ τραυματιῶν τοῦ πολέμου. Πρόκειται περὶ δέκα ἐν ὅλῳ τραυματιῶν, τῶν ὁποίων τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ἀπέρριψε τὴν σύνταξιν, διότι ὑπεβλήθη ἐκπροθέσμως. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπέβαλε τροποποίησιν τοῦ Διατάγματος, ἀλλὰ καὶ ταύτην δὲν ἐδέχθη τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον· διὰ τοῦτο ὑπεβλήθη εἰδικὸν νομοσχέδιον. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ προτάξῃ.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γ. Κυριαζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§71Γ. ΚΥΡΙΑΖΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§72Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ γείνῃ ἡσυχία, διὰ ν’ ἀκούωμεν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ καλλίτερον εἶναι νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν, καὶ ὅταν ἐπανέλθωμεν, ἐξακολουθεῖ ὁ κύριος Κυριαζῆς.

§74ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἀλλὰ, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰς 9½ νὰ ἤμεθα ἐδῶ, καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἀπαρτία, νὰ διαλυθῶμεν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς 9½ μ. μ. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 καὶ 30′ μ. μ., προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ν. Λεωνίδα).

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον ἀντιλαμβάνεται, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§77Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὑπάρχει ἀπαρτία. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§78Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Ὑπάρχουν εἰς τὰ δωμάτια Βουλευταί.

§79Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μέχρι τοῦδε ἐγίνετο ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας· τώρα γίνεται ἔνστασις περὶ ἀπαρτίας! (ἱλαρότης).

§80ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§81Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἡ γνώμη τοῦ Προεδρείου εἶναι, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§82ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ συνεδρίασις, καὶ ἂν ὑπάρχῃ ἰδέα, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, ἂς ὑποβληθῇ ἔνστασις.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον βεβαιοῖ, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Ἑπομένως, ὅταν ἡ ἀντίληψις τοῦ Προεδρείου ἦναι τοιαύτη, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἠμφισβητήθη τὸ πρᾶγμα, ἂς ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§84Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Πρέπει νὰ ἐπανέλθωσιν οἱ Βουλευταὶ, διότι ὑπάρχουσι νομοσχέδια ὑψίστης σημασίας, οἷον τὸ νομοσχέδιον περὶ στρεμματικῆς φορολογίας τῶν ἀμπέλων καὶ τὸ περὶ ἀνανεώσεως τῶν χρεῶν. (Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ τῶν Βουλευτῶν καταλόγου, καὶ τῆς Βουλῆς μὴ εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ, λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρα 9 καὶ 40′ μ. μ.)

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὸ ἄρθρον 37 τοῦ Συντάγματος, κηρύσσομεν τὴν λῆξιν τῆς Γʹ Συνόδου τῆς ΙΕʹ Βουλευτικῆς Περιόδου. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν δημοσιεύσει καὶ ἐκτελέσει τὸ Διάταγμα τοῦτο. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Ἀπριλίου 1902.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ. Γ. Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ.