1900.12.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 35

τῆς 22 Δεκεμβρίου 1900.

(Παρασκευή).

(Προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ν. Λεωνίδα).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 4 καὶ 40′ μ. μ. ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παρελείφθη ν’ ἀναγραφῇ ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ὅτι εἰς τὴν ἀπάντησιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι τὰ ἔγγραφα, ἅπερ ἐζήτησα, δὲν εὑρίσκονται ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ἐστάλησαν εἰς τὸν Δικαστικὸν Σύμβουλον, ἀπεκρίθη, συστήσας εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐρωτήσῃ καὶ μάθῃ παρὰ τοῦ ὑπαλλήλου, ὅστις ἔδωκεν αὐτῷ τὴν πληροφορίαν ταύτην, καὶ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, εἰς τίνα ἐστάλησαν τὰ περὶ ὧν πρόκειται ἔγγραφα, καὶ πρὸς τίνα σκοπόν. Ἰδίως, ἂν ἐξετελέσθη, ἢ μή, ἡ κατὰ Ἰούλιον τοῦ 1898 ἐκδοθεῖσα ἀπόφασις ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἂν δὲν ἐξετελέσθη, διὰ ποίαν αἰτίαν δὲν ἐξελέσθη· ἂν δ’ αἰτία εἶναι, ὅτι ἐγένετο κατ’ αὐτῆς προσφυγὴ ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων, πότε ἐκινήθη ἡ περὶ τούτου δίκη, καὶ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται νῦν ἡ ἐγερθεῖσα δίκη;

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ γείνῃ ἡ προσθήκη αὕτη. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Οἱ ἐν Ρουμανίᾳ Ἕλληνες διὰ τηλεγραφήματός των πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ἐκφράζουσι τὴν εὐγνωμοσύνην αὑτῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν συνομολόγησιν ἐμπορικῆς μετὰ τῆς Ρουμανίας συμβάσεως. Ὁ ἐν ταῖς φυλακαῖς Αἰγίνης κρατούμενος κατάδικος Γ. Γκοντιλόπουλος, δι’ ἀναφορᾶς του πρὸς τὴν Βουλήν, ζητεῖ νὰ τῷ ἀπονεμηθῇ Βασιλικὴ χάρις.

§3ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Καταθέτω τὰ Βασιλικὰ Διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος, τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν ἀποστολὴν εἰς τὴν Ἑσπερίαν ὑποτρόφων ἐκ τῶν τόκων τῶν γενικῶν κληροδοτημάτων.

§4Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ βουλευτὴς κ. Τσάτσος ἐζήτησε νὰ καταθέσω τὴν σύμβασιν καὶ τοὺς σχετικοὺς νόμους, τοὺς ἀφορῶντας εἰς τὴν ἀποξήρανσιν τῆς λίμνης Κωπαΐδος. Καταθέτω τὰ ἔγγραφα ταῦτα. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου βουλευτὴς κ. Δεληγεώργης ἐζήτησε πληροφορίας τινὰς περὶ τοῦ κληροδοτήματος τοῦ ἀοιδίμου Κυριαζῆ. Καταθέτω τὰς πληροφορίας ταύτας. Καταθέτω συμπληρωματικάς τινας πληροφορίας ἐπὶ ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Φικιώρη περὶ τῶν εἰς Ἀμερικὴν μεταναστευόντων Λακεδαιμονίων. Καταθέτω ἐπίσης ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ αὐτοῦ κ. Βουλευτοῦ περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκκρεμῶν αἰτήσεων περὶ παραχωρήσεως μεταλλείων. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ναυπλίας βουλευτὴς κ. Ποταμιᾶνος ἐζήτησε νὰ καταθέσω πίνακα, ἐμφαίνοντα τὰς ἐκκρεμεῖς ἀπαιτήσεις ἐξ ἐκτελέσεως δημοσίων ἔργων ἢ ὁδῶν κλπ. Κατηρτίσθησαν πίνακες, συμφώνως τῇ αἰτήσει τοῦ κ. Βουλευτοῦ, τοὺς ὁποίους καταθέτω. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς ἔκαμε παρατήρησίν τινα περὶ τηλεγραφημάτων ἔκ τινων ἐπαρχιῶν, μὴ ἐπιδοθέντων εἰς αὐτὸν ἐγκαίρως. Καταθέτω τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἡ Διεύθυνσις τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων μοὶ ἔστειλε...

§5Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τῆς Διευθύνσεως ὡς πρὸς τὰ ταχυδρομικὰ δέματα, διότι ταχυδρομικὰ δέματα ἐκ Γαλλίας καθυστέρησαν ἐπὶ δύο μῆνας.

§6Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Πολὺ καλά. Ὁ αὐτὸς κ. Βουλευτὴς ἐζήτησε νὰ καταθέσω πληροφορίας ἐν σχέσει πρὸς τὴν κατασκευὴν ναοῦ τινος ἐν Καζακλάρ. Καταθέτω τὰς πληροφορίας. Ἐν αὐταῖς θέλει εὕρει τὴν ἐξήγησιν τοῦ ἐκδοθέντος Διατάγματος. Ἐπίσης ἐζήτησε νὰ καταθέσω πίνακα, περιέχοντα τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐν μεταλλείοις καὶ ὀρυχείοις φονευθέντων καὶ τραυματισθέντων. Καταθέτω τὸν πίνακα τοῦτον, τῶν ἐτῶν 1896, 1897, 1898 καὶ 1899, ὡς καὶ τὸν γενικὸν ἰσολογισμὸν τοῦ Ταμείου πρὸς περίθαλψιν τῶν μεταλλευτῶν. Ἐπίσης ἐζήτησε νὰ συμπληρώσω τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας εἶχον ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν, περὶ τῶν ἔργων τοῦ Παμίσου· ἐζήτησε δηλ. νὰ καταθέσω πίνακα περὶ τῶν δαπανῶν εἰς μισθοὺς, ἐπιμίσθια καὶ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα τοῦ προσωπικοῦ τῆς εἰδικῆς ταύτης ὑπηρεσίας. Καταθέτω πίνακα τῶν ἐτῶν 1890–1900. Ὁ βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς κ. Δραγούμης ἐζήτησε νὰ καταθέσω πίνακα περὶ τῶν κατὰ τὰ ἔτη 1899 καὶ 1900 γενομένων δαπανῶν πρὸς ἐκτύπωσιν ἐργασιῶν τοῦ Δημοσίου ἐν ἰδιωτικοῖς τυπογραφείοις. Καταθέτω αὐτόν. Ὁ βουλευτὴς Μεσσήνης κ. Σπυρίδων Κουμουνδοῦρος ἐζήτησε πίνακα τῶν διαθεσίμων κεφαλαίων διὰ τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα τῆς κοιλάδος Παμίσου. Καταθέτω τὸν πίνακα, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐξάγεται, ὅτι τὸ ὑπάρχον διαθέσιμον κεφάλαιον διὰ τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα ἀνέρχεται εἰς 80,905 δραχμὰς, διότι ἀπέβη πάντοτε ἀδύνατος ἡ εἴσπραξις τοῦ ποσοῦ τοῦ βαρύνοντος τοὺς δήμους. Οἱ δῆμοι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ καταβάλλωσι κατ’ ἔτος δραχ. 15,000, ἀλλ’ ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου οὐδέν ποτε εἰσεπράχθη· καίτοι δὲ προέβημεν εἰς ἐνεργείας λίαν δραστηρίας, ἡ κατάστασις τῶν δήμων ὑπῆρξε τοιαύτη, ὥστε ἀπέβη ἀδύνατος ἡ εἴσπραξις. Νομίζω τώρα, ὅτι ἐξώφλησα τὰς ἐπερωτήσεις. Ἂν τυχὸν δὲν ἀπήντησα εἴς τινα ἐπερώτησιν, παρακαλῶ νὰ μοὶ γείνῃ μικρὰ ὑπόμνησις, ὅπως, ἂν ἐγένετο λάθος τι, φροντίσω νὰ τὸ ἐπανορθώσω.

§7Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ ὑπόθεσις, περὶ τῆς ὁποίας θ’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν, δὲν εἶναι ὑπόθεσις ἄγνωστος εἰς τοὺς πολλοὺς, διότι ἐπανειλημμένως ἡ δημοσιογραφία περὶ ταύτης ἠσχολήθη. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ τοῦ χωρίου Ἰμίρμπεη. Θ’ ἀφηγηθῶ ξηρῶς τὴν ἱστορίαν τῆς ὑποθέσεως, διότι νομίζω, ὅτι ὑπάρχουσι σημεῖά τινα ἐν ταύτῃ, περὶ τῶν ὁποίων εἶναι πρέπον ν’ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ, ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ ἀσκήσῃ ἔλεγχον ἐπὶ τῶν ἐνεργειῶν καὶ πράξεων τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ χωρίον Ἰμίρμπεη εἶναι χωρίον ἰδιόκτητον, κείμενον παρὰ τὴν Λαμίαν, καὶ ἔχον ὅριον πρὸς ἀνατολὰς τὴν θάλασσαν. Παρὰ τὸ χωρίον τοῦτο ἐκβάλλει ὁ Σπερχειὸς ποταμὸς, καὶ ὡς ἐκ τῆς ἐκχειλίσεως τοῦ ποταμοῦ ἡ θάλασσα ἐπιχώννυται, μεταβαλλομένης τῆς ἀκτῆς εἰς γαίας, καθισταμένας διὰ τοῦ χρόνου καλλιεργησίμους. Ἐν ἔτει 1885 ἐγένετο μεγάλη ἐκχείλισις τοῦ ποταμοῦ Σπερχειοῦ, καὶ ἐπεχώσθη ἀρκετὸν μέρος τοῦ αἰγιαλοῦ. Τὸ μέρος ἐκεῖνο ἀρχικῶς μὲν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καλλιεργηθῇ, ἀλλὰ διὰ τοῦ χρόνου καθίσταται καλλιεργήσιμον. Πρὸ τοῦ ἔτους ἐκείνου τὸ ἐπιχωσθὲν μέρος ἦτο ἰχθυοτροφεῖον, καὶ τὸ Δημόσιον εἶχεν ἐνοικιάσει αὐτό. Ἀλλ’ ὅτε ἐπεχώσθη τὸ ἰχθυοτροφεῖον, οἱ ἐνοικιασταὶ, οἵτινες εἶχον πληρώσει ὁλόκληρον τὸ ἐνοίκιον, ἤγειραν ἀγωγὴν κατὰ τοῦ Δημοσίου, ζητοῦντες τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ πληρωθέντος ποσοῦ...

§8Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Πῶς ἔγεινεν ἰχθυοτροφεῖον ἐκ τῆς προσχώσεως;

§9Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἦτο προηγουμένως ἰχθυοτροφεῖον, καὶ ἐξεχώσθη. Ἤγειραν λοιπὸν ἀγωγὰς, καὶ τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθμὸν 4117 τοῦ 1892 καὶ 5604 τοῦ 1899 ἀποφάσεών του, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ πρώτη ἐπεκυρώθη δι’ ἀποφάσεων τῶν ἐν Ἀθήναις Ἐφετῶν καὶ τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἐδικαίωσεν αὐτοὺς, ἐπιδικάσαν, ὅπως λάβωσιν ἀρκετὸν ποσὸν ἀπὸ τὸ Δημόσιον, περὶ τὰς 130,000 δραχμάς. Ἔλαβον δὲ τὸ ποσὸν 45,000 δραχμῶν, ὡς πρώτην δόσιν, διὰ τὸ ἐπιχωσθὲν τοῦτο ἰχθυοτροφεῖον. Οἱ ἰδιοκτῆται τοῦ χωρίου ἐκείνου φυσικὸν ἦτο νὰ μὴ θελήσωσι ν’ ἀνακινήσωσι τὸ ζήτημα τοῦτο, ὑπολαμβάνοντες, ὅτι ἦτο δυνατὸν ἡ ἰδιοκτησία αὐτῶν νὰ ἐκταθῇ μέχρι τῆς νέας ἀκτῆς. Σημειώσατε, ὅτι τὸ ἐπιχωσθὲν μέρος, καταμετρηθὲν πολὺ μετὰ ταῦτα ὑπὸ δημοσίων γεωμετρῶν, εὑρέθη, ὅτι εἶναι ἐκτάσεως 9,600 περίπου στρεμμάτων. Ἀλλὰ τὸ χωρίον Ἰμίρμπεη εἶναι ἰδιόκτητον, ὡς εἶπον, χωρίον. Ἔχει πολλὰς γαίας. Ἐν αὐταῖς καλλιεργοῦσιν, ὡς κολλῆγοι, πολλοὶ ἐκ τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Ἰμίρμπεη· εὑρίσκοντο δὲ ἐν πλήρει ὁμοφωνίᾳ οἱ κάτοικοι μετὰ τῶν ἰδιοκτητῶν τοῦ χωρίου. Λέγω κάτοικοι, διότι, πλὴν τῶν κολλήγων, ὑπάρχουσιν ἐν τῷ χωρίῳ καὶ πολλοί, πλεῖστοι ἄλλοι, κατοικοῦντες ἐν αὐτῷ καὶ μὴ καλλιεργοῦντες γαίας, ἀλλ’ ἐπαγγελλόμενοι τὸν κτηνοτρόφον, τὸν ἀγωγέα κλπ. Ὅτε ἐπεξετάθη ἡ περιφέρεια τοῦ χωρίου πρὸς τὴν θάλασσαν, ἠρέσκοντο νὰ βλέπωσι τοῦτο καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δέ. Ἐνέμοντο λοιπὸν τὰ ἀγαθὰ ταῦτα, ἕκαστος δι’ ἑαυτόν, οἱ δὲ κάτοικοι τοῦ χωρίου, ἔχοντες πληθὺν μεγάλων καὶ μικρῶν ζώων, ἔβοσκον ταῦτα εἰς τὴν νέαν περιφέρειαν τοῦ χωρίου, τὴν ἐκ τῆς εἰρημένης ἐπιχώσεως σχηματισθεῖσαν. Παρήρχετο ὁ χρόνος, καὶ τὰς γαίας ἐνέμοντο, ὡς εἶπον, τόσον οἱ ἔχοντες ζῷα πολλὰ κάτοικοι τοῦ χωρίου Ἰμίρμπεη, ὅσον καὶ οἱ κολλῆγοι. Ἀλλὰ κατὰ τὸ 1894 ἀναφορὰ ἐπεδόθη ἀπὸ μέρους τινὸς τῶν κατοίκων, δι’ ἧς ἠρωτᾶτο τὸ Ὑπουργεῖον, ἐὰν αἱ γαῖαι, αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἐκ τῆς ἐπιχώσεως καὶ ἐκ τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν ὑδάτων τῆς θαλάσσης, εἶναι γαῖαι, αἵτινες ἀνήκουσιν εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τοῦ παρακειμένου χωρίου Ἰμίρμπεη, ἢ εἶναι γαῖαι ἐθνικαί. Καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει εἶναι γαῖαι ἐθνικαί, δὲν πρέπει νὰ διατεθῶσι καθ’ ὃν τρόπον ὁρίζουσιν οἱ νόμοι; Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, βραδέως μέν, ἀλλὰ λαβὸν ὑπ’ ὄψει τὴν ἀναφορὰν ταύτην, διέταξε τὸν ἐκεῖ ὑπηρετοῦντα Οἰκονομικὸν Ἔφορον νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῶν γαιῶν αὐτῶν. Ἐν ἔτει 1898, κατόπιν διαμειφθείσης ἀλληλογραφίας μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου, διετάχθη οὗτος νὰ παραλάβῃ δύο γεωμέτρας καὶ προβῇ εἰς σύνταξιν διαγράμματος τῶν ἐθνικῶν γαιῶν, αἱ ὁποῖαι προῆλθον ἐκ τῆς ἐπιχώσεως, ἀφοῦ, ἐννοεῖται, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἔλαβε τὴν γνώμην τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, καὶ ἡ γνώμη τούτου ἦτο, ὅτι ἀναντιρρήτως αἱ γαῖαι αὗται εἶναι ἐθνικαί. Ὅτε ἐγένετο ἡ τοιαύτη ἐνέργεια, οἱ ἰδιοκτῆται παρεπονέθησαν δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ εἶπον, ὅτι «δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῶν ἐκ τῆς ἐπιχώσεως προελθουσῶν γαιῶν, ἀλλὰ δυνατὸν νὰ συμβῇ λάθος, καὶ νὰ περιληφθῶσιν εἰς τὸ διάγραμμα τοῦ Δημοσίου καὶ γαῖαι, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν ἀναντιρρήτως εἰς ἡμᾶς, ἢ τοὐλάχιστον, εἶπον, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡμεῖς διὰ τῆς τριακονταετοῦς παραγραφῆς ἐγενόμεθα κύριοι αὐτῶν.» Καὶ διὰ τοῦτο τὸ συνταχθὲν κατὰ Ἰούλιον τοῦ 1898 διάγραμμα τοῦ Δημοσίου διαιρεῖται εἰς δύο ζώνας, ὧν ἡ μὲν περιλαμβάνει γαίας, ἃς ἀνεγνώρισαν καὶ οἱ ἰδιοκτῆται ὡς προελθούσας ἐκ τῶν ἐπιχώσεων καὶ τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν ὑδάτων τῆς θαλάσσης, — ἀναμφισβητήτως ἐθνικὰς — ἡ δὲ γαίας, τῶν ὁποίων, ἰσχυρίσθησαν οὗτοι, ὅτι εἰσὶ κύριοι, λόγῳ μακρᾶς παραγραφῆς — ἀμφισβητουμένας ἐθνικάς...

§10Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Ἀνεγνώρισαν αὐτὸ οἱ ἰδιοκτῆται;

§11Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν εἶπον, ὅτι πέντε χιλιάδες στρεμμάτων πρὸς τὴν θάλασσαν προέρχονται ὄντως ἐξ ἐπιχώσεως, ἀλλὰ προσέθηκαν τὴν γνώμην, ὅτι κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ Ρωμαϊκοῦ Δικαίου, τοῦ καθ’ ἡμᾶς πολιτευομένου, οὗτοί εἰσι κύριοι.

§12Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι νομικὸν ζήτημα· τὸ πραγματικὸν ἡμεῖς ἐξετάζομεν ἂν ἀνεγνώρισαν.

§13Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα. Διῃρέθη λοιπόν, εἶπον, εἰς δύο· εἰς γαίας ἐκ πέντε χιλιάδων στρεμμάτων, προερχομένας ἀναμφισβητήτως ἐξ ἐπιχώσεως μετὰ τὸ 1885, καὶ εἰς γαίας ἐκ πέντε χιλιάδων στρεμμάτων, αἱ ὁποῖαι, κατὰ τοὺς ἰσχυρισμοὺς τῶν ἰδιοκτητῶν, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ προέρχωνται ἐξ ἐπιχώσεως, ἀλλὰ πρὸ τριακονταετίας, καὶ τὸ Δημόσιον ἐδέξατο τὴν διαίρεσιν ταύτην· γαίας ἀναμφισβητήτως ἐθνικάς, καὶ γαίας ἐθνικὰς ἀμφισβητουμένας. Οὕτως εἶχον τὰ πράγματα ἐν ἔτει 1898, ὅτε εἷς τῶν ἰδιοκτητῶν, ἢ μᾶλλον ἡ ἰδιοκτήτρια χήρα κυρία Ἀξελοῦ, ἐπεχείρησε καλλιέργειαν τμήματός τινος τῶν γαιῶν τούτων τοῦ Δημοσίου. Κατὰ διαταγὴν ὅμως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος κωλύει τὴν καλλιέργειαν διὰ στρατιωτικῆς δυνάμεως, διατεινόμενος, ὅτι τὴν νομὴν τούτων τῶν γαιῶν καὶ κυριότητα ἔχει τὸ Δημόσιον, καὶ ἑπομένως δὲν δύναται τρίτος νὰ καλλιεργήσῃ ἄνευ ἀδείας τοῦ Δημοσίου. Κατόπιν τῆς τοιαύτης ἐνεργείας τοῦ Δημοσίου, φυσικὸν ἦτο, ἡ κυρία Ἀξελοῦ, ἔχουσα ἀντίθετον γνώμην, καὶ διεκδικοῦσα δικαιώματα ἰδιοκτησίας, νὰ αἰτήσηται προσωρινὰ μέτρα, ὧν ὄντως ἐπελήφθη ὁ ἁρμόδιος Εἰρηνοδίκης, καὶ ἐξεδόθη ἀπόφασις, διὰ τῆς ὁποίας ἐπεδικάζετο ἡ νομὴ κατὰ τὸ πλεῖστον μὲν εἰς τὸ Δημόσιον, κατά τι δὲ μέρος εἰς τὴν ἰδιοκτήτριαν. Ἀλλ’ ἐγένετο ἔφεσις τῆς ἀποφάσεως ταύτης τοῦ Εἰρηνοδίκου, καὶ κατ’ ἔφεσιν τὸ Δημόσιον ὑπέβαλεν ἰσχυρισμούς, ὅτι οὐδὲ εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ Εἰρηνοδίκης ἀνεγνώρισε νομὴν εἰς τὴν ἰδιοκτήτριαν, ἔχει τὴν νομὴν αὕτη. Καὶ ἡ ὑπόθεσις ἦτο ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τῶν ἐν Λαμίᾳ Πρωτοδικῶν ὡς Ἐφετῶν...

§14ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐγένετο ἔφεσις κατὰ τῆς ἀποφάσεως;

§15Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἶπον, ὅτι ἐγένετο ἔφεσις κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Εἰρηνοδίκου, καὶ ἡ ὑπόθεσις ἦτο ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τῶν ἐν Λαμίᾳ Πρωτοδικῶν, ὡς Ἐφετῶν. Ὅπως δὲ τηρήσω τὴν σειρὰν τῆς ἀφηγήσεως, δι’ αὐτὸ δὲν εἶπον τὸ ἀποτέλεσμα. Ἀλλ’ ἐπειδὴ μὲ διεκόψατε, λέγω, ὅτι ἐξεδόθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 631 τοῦ 1900 ἀπόφασις τῶν ἐν Λαμίᾳ Πρωτοδικῶν διατάσσουσα τὰ ἑξῆς: «Διὰ ταῦτα «Ἀπορρίπτει τὴν ἔφεσιν τῆς ἐκκαλούσης. Δέχεται τὴν διὰ τῶν προτάσεων ἀσκουμένην ἀντέφεσιν τοῦ Δημοσίου. Ἐξαφανίζει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1147 τοῦ 1898 ἐκκαλουμένην ἀπόφασιν. Ἀπορρίπτει τὴν περὶ προσωρινῶν μέτρων ἀγωγὴν τῆς ἐναγούσης. Ἀναγνωρίζει προσωρινῶς ὡς νομέα τῶν ἐν τῷ ἱστορικῷ ὁριζομένων γαιῶν τὸ Δημόσιον, εἰς ὃ ἐπιτρέπει πᾶσαν πρᾶξιν διακατοχῆς. Ἀπαγορεύει τῇ ἐναγούσῃ (ἐκκαλούσῃ), ὡς προσωρινὸν μέτρον, πᾶσαν διατάραξιν τῆς νομῆς τοῦ Δημοσίου, ἐπὶ ἀπειλῇ χρηματικῆς ποινῆς δραχ. 5,000, καὶ καταδικάζει ταύτην εἰς τὰ δικαστικὰ ἔξοδα καὶ τὰ τέλη ἀμφοτέρων τῶν βαθμῶν, ὁριζόμενα εἰς δραχμὰς 120.» Τοιαύτη ἡ ἐκδοθεῖσα ἀπόφασις. Ἀλλὰ κατὰ Φεβρουάριον τοῦ παρελθόντος ἔτους ἐπῆλθε διαφωνία μεταξὺ τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Ἰμίρμπεη καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν. Αἱ σχέσεις αὐτῶν, αἱ φιλικαί, διεκόπησαν, καὶ οὐκ ὀλίγοι ἐκ τῶν κατοίκων ἐξεβλήθησαν τῶν ἰδιοκτήτων γαιῶν, ἃς ἐκαλλιέργουν ὡς κολλῆγοι. Οἱ χωρικοί, γινώσκοντες πλέον ἐκ τῆς ἐνεργείας τοῦ Δημοσίου, ὅτι τοῦτο μεγάλην ἔκτασιν γαιῶν ἐχαρακτήρισεν ὡς ἐθνικάς, ἃς ἠδύναντο νὰ δηλώσωσι, καὶ μάλιστα τὰς γαίας ἐκείνας, ἃς κατεῖχον, βόσκοντες διὰ τῶν ἰδίων των ζώων, ἐσκέφθησαν νὰ προβῶσι, καθ’ ὃν χρόνον ὁ νόμος ἐπιτρέπει, κατὰ Φεβρουάριον, εἰς δηλώσεις, ὡς κάτοχοι τμήματος τῶν γαιῶν τούτων, διὰ νὰ καλλιεργήσωσι καὶ ἀποζήσωσιν ἐξ αὐτῶν οἱ ἐκβληθέντες κολλῆγοι. Χωρὶς δὲ νὰ διαταράξωσι τὸ παράπαν τὴν πραγματικὴν ἰδιοκτησίαν προέβησαν εἰς τὰς εἰρημένας δηλώσεις. Ἐνθυμοῦμαι μάλιστα, ὅτι ὁ τότε Οἰκονομικὸς Ἔφορος ἐδίσταζε νὰ δεχθῇ δηλώσεις, χωρὶς πρὸς τοῦτο νὰ ἔχῃ δικαίωμα ἐκ τοῦ νόμου, καὶ ἀνηνέχθη εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις διέταξεν ἀμέσως, καθὰ ὁ ἴδιος μὲ διεβεβαίωσε, νὰ δεχθῇ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος τὰς δηλώσεις, προσθείς, ὅτι οὐδὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἀρνηθῇ. Καὶ ὄντως ὁ Ἔφορος ἐδέχθη μετ’ ὀλίγας ἡμέρας τὰς δηλώσεις. Ἐδήλωσαν οἱ χωρικοί, ἐκαλλιέργησαν, καὶ ἔσπειραν, οὐδενὸς παρεμβαίνοντος καὶ οὐδενὸς παρακωλύοντος· ἔσπειραν δὲ βάμβακα. Οἱ ἰδιοκτῆται τοῦ παρακειμένου χωρίου Ἰμίρμπεη ἐσκέφθησαν νὰ αἰτήσωνται προσωρινὰ μέτρα, ἀλλὰ δὲν συνεφώνησαν πρὸς ἀλλήλους, ἐκτὸς τῆς κυρίας Ἀξελοῦ, νομιμοφρονεστάτης καὶ λογικωτάτης, — ὁμολογῶ — ἥτις ᾐτήσατο, μόνη αὕτη, προσωρινὰ μέτρα κατὰ τῶν χωρικῶν, ὡς ᾐτήσατο πρότερον καὶ κατὰ τοῦ Δημοσίου, διότι ἐνόμισε, λίαν εὐλόγως, ὅτι ἡ ὁδὸς, ἡ εὐθεῖα καὶ νόμιμος, ἦτο αὕτη, πρὸς διεκδίκησιν τῶν δικαίων αὑτῆς, ἐὰν εἶχε τοιαῦτα. Δὲν εἶχεν εἰσέτι ἐκδοθῆ ἡ ἀπόφασις τῶν ἐν Λαμίᾳ Πρωτοδικῶν. Οἱ λοιποὶ δὲν ᾐτήσαντο προσωρινὰ μέτρα, ἀλλ’ ἀπηυθύνθησαν πρὸς τὴν διοικητικὴν ἀρχήν. Τοῦτο ὅμως δὲν ἠδύνατο ν’ ἀνησυχήσῃ τοὺς χωρικούς, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθῶσιν, ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἤθελε παρέμβει ἐν τοιαύτῃ ὑποθέσει καὶ κρίνει περὶ κατοχῆς. Εἶναι ἐν τοσούτῳ ἀληθές, ὅτι οἱ ἰδιοκτῆται ἀνεφέρθησαν πρὸς τὸν κύριον Νομάρχην καὶ πρὸς τὸν κ. Οἰκονομικὸν Ἔφορον, οἵτινες, προσλαβόντες καὶ τὸν κ. Οἰκονομικὸν Ἐπιθεωρητήν, εὑρισκόμενον ἐκεῖ, μετέβησαν ἐπὶ τόπου, καὶ ἀντελήφθησαν τῶν πραγμάτων, καὶ προφορικῶς συνέστησαν αὐτοῖς νὰ σταματήσωσι μέχρις οὗ σημείου εἶχον καλλιεργήσει, νὰ μὴ ἐνοχλήσωσι δὲ τοὺς χωρικοὺς μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ· ἐὰν δὲ ἐνόμιζον, ὅτι ὁ ἕτερος ἐξ αὐτῶν ἠδικεῖτο, νὰ προσφύγωσιν εἰς τὰ Δικαστήρια. Ὅπως δὲ μὴ ἐπέλθῃ ῥῆξις μεταξὺ τῶν ἰδιοκτητῶν, ἢ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, καὶ τῶν καλλιεργητῶν, εἶπον αὐτοῖς νὰ μὴ προχωρήσωσι πέραν τοῦ σημείου τούτου, μέχρις οὗ τὸ Ὑπουργεῖον, πρὸς ὃ ἤθελον ἐκθέσει τὰ πράγματα, διατάξει. Οἱ τρεῖς οὗτοι, Νομάρχης, Ἔφορος καὶ Ἐπιθεωρητής, δι’ ἐκθέσεως πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀνέφεραν, ὅτι πρόκειται περὶ γαιῶν, αἵτινες περιλαμβάνονται εἰς τὸ διάγραμμα τοῦ Δημοσίου, καὶ χαρακτηρίζονται ὡς ἐθνικαί. Ἀμφότερα τὰ Ὑπουργεῖα, τῶν τε Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, παρήγγειλαν πρὸς τὰς τοπικὰς ἀρχὰς, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀναμιχθῶσιν εἰς ὑπόθεσιν φέρουσαν χαρακτῆρα καθαρῶς δικαστικόν. Μάλιστα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προσέθηκεν εἰς τὸν κ. Νομάρχην, ὅτι καὶ ἡ μέχρι τότε μεσολάβησίς του δὲν ἦτο ὀρθή. Καὶ μέχρι τότε, εἶναι πανθομολογούμενον, ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἀπέσχεν ἐπιμελῶς πάσης ἀναμίξεως, καὶ οὐδεμία περιπλοκὴ ἐπήρχετο, ἐφ’ ὅσον ἀπεῖχεν. Ἀλλ’ οἱ ἰδιοκτῆται, καθ’ ὃ εἶχον δικαίωμα, μὴ προσφυγόντες εἰς τὰ πολιτικὰ Δικαστήρια, προσέφυγον ἐνώπιον τῶν ποινικῶν, καταγγέλλοντες τοὺς καλλιεργητὰς καὶ δηλωτάς, ὅτι ἐνήργησαν αὐτοδικίαν. Δὲν γνωρίζω, δὲ, πῶς παρεστάθησαν τὰ πράγματα εἰς ἐκεῖνον, ὅστις εἶχεν ἁρμοδιότητα νὰ εἰσαγάγῃ αὐτοὺς εἰς δίκην, ἀλλὰ βεβαίως παρεστάθησαν οὕτως, ὥστε ἐξηναγκάσθη νὰ εἰσαγάγῃ αὐτοὺς δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως, μετὰ τρεῖς ἡμέρας, ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου ἐπὶ αὐτοδικίᾳ. Τόση δὲ ἦτο ἡ σπουδὴ τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου, τοῦ Εἰσαγγελέως, ὥστε οὔτε τὴν τριήμερον προθεσμίαν δὲν ἐτήρησε, καὶ ὅτε εἰσήγαγεν αὐτοὺς, τὸ Δικαστήριον εὑρέθη πρὸ τῆς ἀνάγκης νὰ ἀκυρώσῃ τὸ πρῶτον κατηγορητήριον, καταγγέλλον τὴν σπουδὴν οἱονεὶ ἢ τὴν ἀμέλειαν τοῦ Εἰσαγγελέως. Ἀλλὰ, καίτοι ἠκυρώθη τὸ πρῶτον κατηγορητήριον, δὲν παρῆλθον ἢ 5 ἡμέραι, καὶ ἐκ νέου εἰσήχθησαν εἰς δίκην ἐπὶ αὐτοδικίᾳ, καθ’ ὃ διάστημα δὲν εὑρισκόμην ἐν Λαμίᾳ, καὶ ἠγνόουν τὴν φάσιν ταύτην τῆς ὑποθέσεως. Μοὶ ἀνεκοινώθη μόνον, ὅτι εἰσήχθησαν εἰς δίκην οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου, ὡς δηλώσαντες καὶ καταλαβόντες ἐθνικὰς γαίας. Τότε καὶ πάλιν παρέστησα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι πρέπει νὰ ᾖ ἐξηκριβωμένον, ἐὰν οἱ χωρικοί, δηλοῦντες καὶ καλλιεργοῦντες ἐθνικὰς γαίας, τυγχάνωσι τῆς προστασίας τοῦ Δημοσίου, διότι οὐδόλως οἱ ἄνθρωποι προτίθενται νὰ προσβάλωσι δικαιώματα ἀνεγνωρισμένα, οὐδὲ νὰ προβῶσιν εἰς κατάληψιν γαιῶν μὴ ἀνηκουσῶν εἰς τὸ Δημόσιον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, στηριζόμενος ἐπὶ τῶν γνωμοδοτήσεων τοῦ τε Νομικοῦ Συμβουλίου καὶ ἄλλων νομομαθῶν, μὲ συνεβούλευσε νὰ προβῶσιν οἱ χωρικοὶ εἰς δηλώσεις ὅλων τῶν ἐθνικῶν γαιῶν, ἐν τῇ πεποιθήσει, ὅτι οὐδένα ἀδικοῦσι, τοὐναντίον δὲ διασώζουσι τὴν περιουσίαν τοῦ Δημοσίου. Εἰσήχθησαν λοιπὸν καὶ ἐτιμωρήθησαν ἐρήμην διὰ πενθημέρου φυλακίσεως, ἐπὶ αὐτοδικίᾳ, τινὲς τῶν καλλιεργητῶν. Ἀλλ’ ἐνῷ ἐξέτιον τὴν πενθήμερον ποινήν, τρεῖς ἡμέρας μετὰ τὴν πρώτην εἰσαγωγὴν εἰς δίκην, ἰδοὺ νέον κατηγορητήριον, ὅτι καὶ πάλιν ηὐτοδίκησαν εἰς τὸ αὐτὸ μέρος, ὅπερ ἔσπειραν πλέον, ὅτι κατέλαβον αὐθαιρέτως καὶ ἄνευ τινὸς δικαιώματος γαίας ἀνηκούσας εἰς τὸν Α, Β, Γ, καὶ ὅτι ἡ πρᾶξις αὐτῶν, ἡ δευτέρα, εἶναι, ὅτι τοὺς ἀποσταλέντας ἀνθρώπους ἵνα καλλιεργήσωσιν, εἰς ὃ μέρος κατεῖχον καὶ ἐκαλλιέργησαν οἱ χωρικοί, οὗτοι παρημπόδισαν, λέγοντες, ὅτι τὸ μέρος ἦτο ἐθνικόν. Ὅτε ἐκ νέου κατηγγέλθησαν, ἤγειραν οἱ χωρικοὶ ἀγωγὴν περὶ διαταράξεως τῆς κατοχῆς, δίδοντες τὸν καιρὸν εἰς τοὺς νομίσαντας, ὅτι προσεβλήθησαν τὰ δικαιώματά των, νὰ συζητήσωσι τὴν ἀγωγὴν ταύτην, καὶ εἰσέλθῃ ἡ ὑπόθεσις εἰς τὴν νόμιμον ὁδόν. Εἰσαχθείσης ἐκ νέου τῆς ὑποθέσεως ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου τῶν Πλημμελειοδικῶν, καὶ πάλιν ἐτιμωρήθησαν ἐρήμην εἰς τρίμηνον φυλάκισιν, ὡς καθ’ ὑποτροπὴν ἀδικήσαντες, καὶ — διὰ νὰ μεταχειρισθῶ τὴν φράσιν τῆς ἀποφάσεως — διότι «μετῆλθον βίαν κατὰ τοῦ προσώπου ἑνὸς τῶν ἀνθρώπων τῶν ἰδιοκτητῶν». Δὲν πρόκειται νὰ ἐλέγξω διὰ τοῦτο τὴν ἀπόφασιν τοῦ Δικαστηρίου· ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐν ταύτῃ σημειοῦται, ὅτι δηλ. ἐνηργήθη βία κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ Α, ἀναιρεῖται ἐκ τῶν πρακτικῶν, ἐξ ὧν ἐμφαίνεται, ὅτι οὗτος ὁρισθεὶς κατέθηκεν, ὅτι οὐδεὶς προσέβαλεν αὐτόν, οὔτε ἠπείλησεν, ἀλλὰ μόνον εἶπον αὐτῷ νὰ μὴ ἐπιχειρήσῃ καλλιέργειαν ἐπὶ τῶν γαιῶν, διότι ἦσαν δεδηλωμένα. Ὅτε ἐν ἀρχῇ ἐδήλωσαν καὶ προέβησαν εἰς καλλιέργειαν οἱ χωρικοί, συνάμα ἀπηυθύνθησαν δι’ ἀναφορᾶς πρός τε τὸν κ. ἀστυνόμον Λαμίας καὶ πρὸς τὸν κ. Νομάρχην, γνωρίζοντες αὐτοῖς, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ προσβληθῶσιν ὑπὸ τῶν ὀργάνων τῶν ἰδιοκτητῶν, καὶ ζητοῦντες τὴν συνδρομὴν τῶν ἁρμοδίων...

§16Κ. ΔΟΥΝΗΣ. Ἡ ἀπόφασις τοῦ Δικαστηρίου τῶν Πρωτοδικῶν πότε ἐξεδόθη;

§17Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὕτη ἔπεται. Ἦτο ἐκκρεμὴς ἡ ὑπόθεσις ἀκόμη.

§18Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐδικάσθη ἡ ἀνακοπὴ κατὰ τῆς καταδικαστικῆς ἀποφάσεως;

§19Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα. Ἐγένετο ἀνακοπὴ κατὰ τῆς ἐρήμην ἀποφάσεως, τῆς καταδικασάσης αὐτοὺς εἰς τρίμηνον φυλάκισιν. Ἐπειδὴ δέ τινες ἐκ τῶν χωρικῶν ἠμφισβήτουν τὴν ἀπάθειαν μελῶν τινων τοῦ Δικαστηρίου, καὶ ἐξέθετον τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὦσιν ἀμερόληπτοι καὶ ἀπαθεῖς, ᾐτήσαντο τὴν ἐξαίρεσιν δύο δικαστῶν. Διὰ τοῦτο ἀνεκόπη ἡ πρόοδος τῆς δίκης. Ἡ αἴτησις ὅμως περὶ ἐξαιρέσεως ἀπερρίφθη ἀπὸ τὸν Ἄρειον Πάγον, καὶ ἐκ νέου εἰσήχθησαν οὗτοι εἰς τὴν δίκην, ὅτε ἐγὼ παριστάμην ὡς συνήγορος τῶν κατηγορουμένων, κατὰ τὴν 9 Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ. Διεξαχθείσης δὲ τῆς ὑποθέσεως ἐνώπιον τῶν δικαστῶν, ὧν ἐζητήθη ἡ ἐξαίρεσις, ἐξεδόθη ἀπόφασις, κηρύξασα ἐκ τῶν 20 περίπου κατηγορουμένων ἀθώους μὲν τοὺς 17, ἐνόχους δὲ τρεῖς μόνον, οἵτινες καὶ κατεδικάσθησαν εἰς ἑξαήμερον φυλάκισιν! Δὲν πρόκειται ὅμως περὶ τοῦ τέρματος τῆς ὑποθέσεως ἐν τοῖς ποινικοῖς Δικαστηρίοις. Εἰς τὰς δηλωθείσας καὶ καλλιεργηθείσας ὑπὸ τῶν χωρικῶν γαίας ἐφύη βάμβαξ, καὶ ἡ συγκομιδὴ προὐμηνύετο εὐτυχής. Ἀλλ’ ὑπῆρχον καὶ γαῖαι καλλιεργηθεῖσαι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὑπό τινος τῶν ἰδιοκτητῶν τοῦ χωρίου Ἰμίρμπεη, καὶ τὰς ὁποίας συνεπῶς οἱ χωρικοὶ δὲν κατεῖχον, καὶ ἔδει νὰ δηλώσωσιν οὗτοι ταύτας, ὡς μὴ κάτοχοι. Αἱ γαῖαι αὗται, περὶ τὰ 1000 στρέμματα, ἦσαν ἐσπαρμέναι σῖτον. Συμφώνως τῷ νόμῳ, οἱ χωρικοί, ὡς μὴ κάτοχοι, ἐδήλωσαν ταύτας κατὰ μῆνα Μάϊον ἐ. ἔ., ἐπιφυλασσόμενοι, μετὰ τὴν συγκομιδὴν τοῦ καρποῦ, διότι τοῦτο διατάσσει ὁ νόμος, νὰ λάβωσι τὴν κατοχήν. Κατὰ τὰ τέλη τοῦ μηνὸς Αὐγούστου, οἱ χωρικοί, συγκομισθέντος τοῦ καρποῦ ὑπὸ τῆς κατόχου κυρίας Παπακώστα, ἐπεχείρησαν, καθ’ ὃ εἶχον δικαίωμα, νὰ λάβουν τὴν κατοχὴν τῶν δηλωθεισῶν γαιῶν, καί, οὐδενὸς παρακωλύοντος, ἔλαβον οὗτοι ταύτην. Ἐπὶ ἓξ δὲ ἡμέρας εὑρίσκοντο ἐν τῇ κατοχῇ τῶν γαιῶν τούτων. Προκειμένου περὶ δηλώσεων ὑπὸ μὴ κατόχων, ὁ νόμος ΦΞΖʹ τοῦ 1875 ἐν ἄρθρῳ 4 ὁρίζει: «Οἱ δηλώσαντες ἐθνικὰς ἢ ἐκκλησιαστικὰς γαίας, τῶν ὁποίων δὲν ἦσαν κάτοχοι, δύνανται καὶ πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ παραχωρητηρίου νὰ λάβωσιν αὐτὰς εἰς τὴν κατοχήν των, ἐγείροντες κατὰ τρίτων πᾶσαν πρὸς τοῦτο ἁρμόζουσαν ἀγωγήν, μηδόλως ὁρῶντος τὸ Δημόσιον τοῦ ἐκ τῶν δικῶν τούτων δεδικασμένου. Ἐὰν αἱ γαῖαι τύχωσιν ἐσπαρμέναι, λαμβάνουσι τὴν κατοχὴν μετὰ τὴν συλλογὴν τῶν καρπῶν.» Ὁ δὲ τὸν νόμον τοῦτον εἰσηγησάμενος τότε Ὑπουργός, ὅστις, νομίζω, ἦτο ὁ μακαρίτης Σωτηρόπουλος, ἐξέδοτο, ἅμα τῇ δημοσιεύσει τοῦ νόμου, ἐγκύκλιον ἑρμηνευτικὴν, ἐν ᾗ ἀναγράφει τὰ ἑξῆς: «Ἡ ἔλλειψις ἐν τῷ ἀρχικῷ νόμῳ ῥητῆς διατάξεως, δυνάμει τῆς ὁποίας οἱ δηλώσαντες γαίας, μὴ κατεχομένας παρ’ αὐτῶν, δὲν ἠδύναντο νὰ τὰς λάβωσιν ἀμέσως εἰς τὴν κατοχήν των, παρετηρήθη, ὅτι ἀπεθάρρυνε σπουδαίως τοὺς μὴ κατόχους εἰς τὸ νὰ δηλώσωσι γαίας, εἴτε παρ’ ἄλλων κατεχομένας, εἴτε ἀκαλλιεργήτους. Διὰ τοῦτο ἐθεωρήθη ἀναγκαῖον νὰ χορηγηθῇ πρὸς τούτους τὸ δικαίωμα, ὄχι μόνον νὰ λαμβάνωσιν ἀμέσως τὰς δηλουμένας γαίας εἰς τὴν κατοχήν των, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐγείρωσι τὰς ἀναγκαίας ἀγωγὰς κατὰ παντὸς τρίτου, ὅστις, εἴτε λόγῳ κατοχῆς, εἴτε λόγῳ κυριότητος, ἤθελε τοὺς ἐμποδίσει. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐκλείπει πᾶς δισταγμὸς διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῶν δηλώσεων τῶν μὴ κατόχων, διότι καὶ αὐτοὶ δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ περιμένωσι τὴν ἔκδοσιν τῶν παραχωρητηρίων, ἀλλὰ δύνανται ἅμα τῇ παρουσιάσει τῶν δηλώσεων νὰ καταλάβωσι τὰς γαίας, ἐκτὸς ἐὰν αὗται τύχωσιν ἐσπαρμέναι, ὅτε ἡ κατάληψις ἀναβάλλεται μετὰ τὴν συλλογὴν τῶν καρπῶν.» Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν οὐδεὶς ἠμπόδισε τοὺς χωρικούς, οὗτοι, συμμορφούμενοι τῷ νόμῳ καὶ τῇ καθοδηγούσῃ λεπτομερέστερον ἐγκυκλίῳ, κατέλαβον τὰς δηλωθείσας γαίας, καὶ κατεῖχον αὐτάς· ὅτε μίαν ἡμέραν αἰφνιδίως διαταγὴ — ἀλλὰ διαταγὴ γεγραμμένη δι’ ἐντονωτάτου ὕφους — τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς τὸν κ. Νομάρχην Φθιώτιδος κατέφθασε, δι’ ἧς οὗτος ἐκαλεῖτο νὰ ἐκδιώξῃ ἐκ τῶν καταληφθεισῶν γαιῶν καὶ διὰ στρατιωτικῆς δυνάμεως τοὺς χωρικούς! Ἡ τηλεγραφικὴ αὕτη διαταγὴ ἐξεδόθη τὰς πρώτας ἡμέρας τοῦ Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. Καὶ ἐνῷ οἱ χωρικοὶ ἐνόμιζον, ὅτι δὲν διατρέχουσι κίνδυνόν τινα, καὶ εἶχον τὰς συζύγους μόνον αὐτῶν ἀποστείλει, ἵνα προετοιμάσωσι τὰς δηλωθείσας καὶ καταληφθείσας γαίας πρὸς καλλιέργειαν, συνεπείᾳ τῆς ἀνωτέρω διαταγῆς ἀφίκετο εἰς τὸ χωρίον εἷς ἀνθυπομοίραρχος, ἐπὶ κεφαλῆς 70 ὁπλιτῶν διαφόρων στρατιωτικῶν σωμάτων, — διότι πρὸς καταρτισμὸν τῆς στρατιωτικῆς ταύτης δυνάμεως ἔλαβον μέρος ἀστυφύλακες, χωροφύλακες, πεζοὶ, κλπ. — ὅστις ἀπηύθυνε πρὸς τοὺς κατοίκους τοῦ χωρίου ἔγγραφον πρόσκλησιν, ἔχουσαν ἐπὶ λέξει οὕτως: «Ὁ διοικῶν τὴν ἐνταῦθα στρατιωτικὴν δύναμιν ἀνθυπομοίραρχος * * * πρὸς τοὺς χωρικοὺς τοῦ χωρίου Ἰμίρμπεη. Κατόπιν τῆς ὑπὸ στοιχεῖα ΔΥ καὶ ἀπὸ 1 Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. προσκλήσεώς μου, προσκαλῶ τοὺς χωρικοὺς τοῦ χωρίου Ἰμίρμπεη, ὅπως μέχρι τῆς μεσημβρίας μεταβῶσι καὶ παραλάβωσι τὰς ἐν τῇ θέσει «Καλυβάκια», πέραν τοῦ Σπερχειοῦ ποταμοῦ καὶ ἐν ταῖς γαίαις τῆς κυρίας Παπακώστα εὑρισκομένας συζύγους των· ἄλλως, ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, θέλω θεωρήσει αὐτοὺς, ὡς καὶ τὰς γυναῖκάς των, ὡς στασιαστὰς, καὶ θέλω συλλάβει ἀμφοτέρους (ἄνδρας καὶ γυναῖκας) καὶ ὁδηγήσει πρὸς τὸν κ. Εἰσαγγελέα, ἵνα ὑποστῶσι τὰς τοῦ νόμου συνεπείας. Ἰμίρμπεη τῇ 4 Σεπτεμβρίου 1900.»

§20ΠΟΛΛΟΙ. Τί εἶναι αὐτά!

§21Κ. ΔΟΥΝΗΣ. Πῶς ὀνομάζεται;

§22Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὁ κ. ἀνθυπομοίραρχος εἶναι ἄριστος νέος καὶ λίαν μεμορφωμένος ἀξιωματικός. Ἀλλὰ δὲν ἠδύνατο νὰ πράξῃ ἄλλως· διότι ἐξέδωκε τὸ μανιφέστο του ἐπὶ τῇ βάσει ῥητῶν διαταγῶν. Οὐδὲ ὁ κ. Νομάρχης ἠδύνατο νὰ ἐνεργήσῃ ἄλλως, διότι ἠπειλεῖτο ἡ κεφαλή του!

§23ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Οἱ κύριοι τοῦ χωρίου Ἰμίρμπεη ἐθεώρουν ἑαυτοὺς κυρίους καὶ κατόχους;

§24Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Βεβαίως· τοῦτο ἔλεγον.

§25Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς ἀκούομεν ὅ,τι μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης μᾶς λέγετε, ὅτι ὄχι μόνον κάτοχοι ἦσαν οἱ χωρικοί, ἀλλ’ ὅτι καὶ ἔσπειραν βάμβακα, καὶ συνεκόμισαν μέρος τῆς παραγωγῆς.

§26Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὁ βάμβαξ ἐσπάρη ὑπὸ τῶν χωρικῶν, ὁ σπόρος ἀνῆκεν εἰς αὐτοὺς, ἐκαλλιεργήθη ὑπ’ αὐτῶν, καὶ συνεκομίσθη ἐν καιρῷ, κατὰ τὸ ἥμισυ, ὑπ’ αὐτῶν.

§27Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὸ ἕτερον ἥμισυ;

§28Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἠμποδίσθησαν νὰ συγκομίσωσιν ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, συνεπείᾳ διαταγῶν σας.

§29Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐπὶ τίνι τίτλῳ ἐκαλλιέργησαν;

§30Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔσπειραν καὶ συνεκόμισαν ὡς κάτοχοι.

§31Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐταὶ αἱ γαῖαι ἐσπάρησαν ἄλλοτε;

§32Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μέρος αὐτῶν ναὶ, ἀλλὰ τὸ Δημόσιον παρεκώλυσε, πληροφορηθὲν τοῦτο, ὡς εἴδετε.

§33Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐδόθη μερίδιον τῶν καρπῶν εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας;

§34Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Οἱ ἰδιοκτῆται λέγουσιν, ὅτι ἔλαβον κάποτε, οἱ χωρικοὶ ὅμως ἀρνοῦνται τοῦτο.

§35Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα· τίς ἔχει τὴν κατοχήν.

§36Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὸ ὅμως εἶναι ζήτημα καθαρῶς δικαστικόν. Ἐὰν οὗτοι κατεῖχον ἐπ’ ὀνόματι τῶν ἰδιοκτητῶν, διατὶ ἐκώλυσε τὸ Δημόσιον; διατὶ προεκλήθησαν προσωρινὰ μέτρα, καὶ διατὶ ἐπεδικάσθη ἡ κατοχὴ εἰς τὸ Δημόσιον; Ἐὰν ἦσαν κάτοχοι οἱ ἰδιοκτῆται, διατὶ παρενέβη εἰς τὴν δίκην ὁ πληρεξούσιος τοῦ Δημοσίου, καὶ ἠξίωσεν, ὅτι τὴν νομὴν ἔχει τὸ Δημόσιον; Ὅταν λοιπὸν τὸ Δημόσιον δι’ ἑνὸς στόματος φωνάζῃ, ὅτι «ἐγὼ εἶμαι νομεὺς», καὶ παρακινῇ τοὺς πολίτας νὰ δηλώσωσι τὰς γαίας ταύτας, πῶς παρεμβαίνει ἄλλη ἀρχὴ—ἡ ὁποία δὲν ἐκπροσωπεῖ τὸν δημόσιον θησαυρὸν—καὶ διατάσσει, διὰ στρατιωτικῆς δυνάμεως νὰ ἐκβάλωσι τῆς κατοχῆς ἐκείνους, οὓς φέρει εἰς τὴν κατοχὴν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός;

§37Α. ΠΛΑΤΗΣ. Εἶχε πληρεξούσιον ὁ παραστὰς ὡς πληρεξούσιος;

§38Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν γνωρίζω.

§39Α. ΠΛΑΤΗΣ. Ποῖος τὸν διώρισε;

§40Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν ἀσχολοῦμαι εἰς ὑποθέσεις τοῦ Εἰρηνοδικείου, καὶ συνεπῶς τοιαύτας λεπτομερείας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γινώσκω.

§41Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ δηλώσαντες εἶχον πληρώσει δόσεις;

§42Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐπλήρωσαν, κατέβαλον, ἐδέξατο τὸ Δημόσιον τὴν καταβολήν. Ἀλλὰ διατὶ δὲν ἀναγινώσκω ἔγγραφον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπευθυνόμενον πρὸς τοὺς κ. κ. Νομάρχην, Εἰσαγγελέα καὶ Οἰκονομικὸν Ἔφορον Φθιώτιδος; (ἀναγινώσκει): «Προκειμένης τῆς ἐκδικάσεως τῶν γνωστῶν ὑμῖν ποινικῶν ὑποθέσεων ἐπὶ αὐτοδικίᾳ κατὰ διαφόρων κατοίκων τοῦ χωρίου Ἰμίρμπεη, διὰ τὴν ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ χωρίου τούτου κατάληψιν ἐθνικῶν γαιῶν, σχηματισθεισῶν ἐκ προσχώσεως δι’ ἐκχειλίσεως τοῦ Σπερχειοῦ ποταμοῦ, ἀποσυρθείσης τῆς θαλάσσης, ἐφ’ ὧν ἀξιοῦσι δικαιώματα κατοχῆς καὶ κυριότητος οἱ ἰδιοκτῆται τοῦ χωρίου Ἰμίρμπεη, Τσάλης, Ἀξελός, Παπακώστας κλπ., καὶ ἃς ὅμως ἡμεῖς θεωροῦμεν ὡς ἀνηκούσας εἰς τὸ Δημόσιον καὶ αὐθαιρέτως κατεχομένας παρ’ ἐκείνων, κρίνομεν ἀναγκαῖον, εἰσακούσαντες καὶ τὴν γνώμην τοῦ κ. Εἰσαγγελέως τῶν ἐνταῦθα Ἐφετῶν, ὅπως λάβητε γνῶσιν, ἐπὶ τόπου μεταβαίνοντες, τῆς ταυτότητος καὶ ποσότητος τῶν γαιῶν τούτων, ἐφ’ ὧν τὸ Δημόσιον ἀξιοῖ δικαιώματα κυριότητος. Πρὸς τοῦτο διετάχθη ὁ ἐνεργήσας τὴν καταμέτρησιν γεωμέτρης Ἡρακλῆς Κορδατζῆς, ὅπως, ἔχων μεθ’ ἑαυτοῦ τὸ ἀπὸ 2 Ἰουλίου 1890 διάγραμμα τῶν ἐκτάσεων τούτων, παρακολουθήσῃ ὑμᾶς, καὶ ἐπιδείξῃ ἐντοπίως τὸ ὅριον τῶν τελευταίων προσχώσεων καὶ τὴν, κατὰ τοὺς τίτλους τῶν Τσάλη, Παπακώστα κλπ. καὶ τὴν μεταξὺ αὐτῶν γενομένην διανομήν, γραμμὴν τοῦ ὁρίου τῆς ἰδιοκτησίας των, πέραν τῆς ὁποίας, πρὸς τὴν θάλασσαν, καὶ αὐτοὶ οὗτοι οἱ ἰδιοκτῆται ἀνεγνώρισαν, δηλώσαντες τοῖς γεωμέτραις Βέλλῳ καὶ Κορδατζῇ, καὶ τῷ πρώην Ἐφόρῳ Παπαζαφειροπούλῳ, καὶ δι’ ἀναφορᾶς των εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι αἱ περὶ ὧν πρόκειται ἐκτάσεις δὲν ἐμπεριέχονται μὲν ἐν τοῖς τίτλοις τῆς ἰδιοκτησίας αὐτῶν, ἀλλ’ ὅτι ἐσχηματίσθησαν διὰ προσχώσεως ἐκ τῆς ἐκχειλίσεως τοῦ ποταμοῦ Σπερχειοῦ, καὶ ὅτι ἐπ’ αὐτῶν ἀξιοῦσι δικαιώματα κυριότητος, στηριζόμενοι εἰς διατάξεις τοῦ Ρωμαϊκοῦ Δικαίου.» Αὐτὰ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. «Τὴν γνώμην ὑμῶν νὰ σχηματίσητε», λέγει πρὸς τοὺς ἁρμοδίους, «ἵνα χρησιμεύσῃ εἰς τὴν δίκην ἐπὶ αὐτοδικίᾳ, ἵνα μὴ τυχὸν ἐκ τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης ἐκβάσεως τῆς δίκης γεννηθῶσι δικαιώματα κατὰ τοῦ Δημοσίου». Ἀπήντησαν δὲ οἱ ἁρμόδιοι εἰς τὴν τοιαύτην διαταγὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν· καὶ ὑπάρχει ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Δὲν εἶναι βεβαίως εὔκολον σήμερον ἕκαστος ἐξ ὑμῶν νὰ κατανοήσῃ τὸ ζήτημα, οὐδὲ εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ λεπτομερῶς καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ἀκριβῶν πληροφοριῶν. Διὰ τοῦτο ἐγὼ θ’ ἀφηγηθῶ τὴν ὑπόθεσιν, θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταθέσωσιν ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, διότι τότε μόνον θὰ ἦναι εὔκολον νὰ μορφώσῃ ἡ Βουλὴ τὴν προσήκουσαν γνώμην...

§43Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγένετο καμμία πρᾶξις κατοχῆς ἐκ μέρους τῶν χωρικῶν ἀπὸ τοῦ 1885 μέχρι τοῦ 1890;

§44Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διαρκῶς κατεῖχον, διότι ἔβοσκον τὰ ζῷά των.

§45Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἔβοσκον ἐπὶ ἰδίῳ ὀνόματι, ἢ ἐπ’ ὀνόματι τῶν ἰδιοκτητῶν;

§46Κ. ΖΩΤΟΣ. Ἔβοσκον ὡς κολλῆγοι;

§47Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔχετε συγκεχυμένας ἰδέας περὶ τῶν κατοίκων καὶ τῆς ἰδιοκτησίας τοῦ χωρίου Ἰμίρμπεη. Δὲν εἶναι ὅλοι κολλῆγοι· μόνον 40 ἦσαν τοιοῦτοι, τὸ δὲ χωρίον κατοικεῖται ἀπὸ 1500 κατοίκους, ὧν πλεῖστοι ἔχουσιν ἀγέλας μεγάλων ζῴων καὶ ποίμνια πολλά, τὰ ὁποῖα ἔβοσκον ἐπὶ ἰδίῳ ὀνόματι εἰς τὰς γαίας ταύτας... Ἐξακολουθῶ. Τὸ ἓν τμῆμα τοῦ χωρίου εἶναι κατειλημμένον καὶ ἐσπαρμένον πάντοτε, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τοῦ τμήματος τοῦ μὴ κατειλημμένου, εἰς τὸ ὁποῖον εἰσῆλθον οἱ χωρικοί, ἵνα καλλιεργήσωσι, καὶ ἐκωλύθησαν οὐχὶ ὑπὸ τῶν ἰδιοκτητῶν, ἀλλ’ ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως. Οἱ χωρικοί, ἐκβληθέντες ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν, βεβαίως ἐγκαίρως θὰ ἐγείρωσιν ἀγωγὴν κατὰ τοῦ Δημοσίου, ὅπερ ἄνευ οὐδενὸς δικαιώματος ἀνεμίχθη εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην... Ἀλλ’ ἐπανέρχομαι εἰς τὴν σειρὰν τῶν γεγονότων. Ὁ πρώην Νομάρχης κ. Ἱερομνήμων, ὅστις ἐνήργει, ὀφείλω νὰ τὸ ὁμολογήσω, μετὰ πολλῆς συνέσεως ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ, καὶ προέλαβε πολλὰς σκηνὰς δυσαρέστους, ἐξεσφενδονίσθη, ἕνεκα αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, ἐκ Λαμίας εἰς Σπάρτην, καὶ ἀπεστάλη ἀντ’ αὐτοῦ ὁ κ. Σπανίδης...

§48Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖοι εἶναι οἱ ἰδιοκτῆται;

§49Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἶναι πολλοὶ ἔντιμοι συμπολῖταί μου, οἵτινες πιθανὸν νὰ ἔχωσι τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἔχουσι δικαιώματα ἐπὶ τῶν γαιῶν αὐτῶν, πιθανὸν νὰ μὴ θέλωσι ν’ ἀναγνωρίσωσι τὰ δικαιώματα τοῦ Δημοσίου, διότι πρόκειται περὶ ἐννέα χιλιάδων στρεμμάτων γαιῶν, τὰ ὁποῖα σήμερον ἴσως δὲν ἔχουσι μεγάλην ἀξίαν, ἀλλὰ μετ’ ὀλίγον δυνατὸν νὰ ἔχωσιν ἀξίαν πλέον τοῦ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου. Τὸ ζήτημα δὲ εἶναι, διατὶ ἡ διοικητικὴ ἐξουσία ἀνεγνώρισε τὸν Α ὡς κάτοχον, καὶ οὐχὶ τὸν Β. Ἐὰν δ’ ἐνηργήθη ποτὲ αὐθαιρεσία ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου, γνωρίζω ὅτι αὕτη πάντοτε ἐνεργεῖται ὑπὲρ τῶν ἰδίων τοῦ Δημοσίου συμφερόντων· ἐάν που ἐξεβλήθησαν βίᾳ, ἐξεβλήθησαν οἱ κατέχοντες, διὰ νὰ ἐγκαταστῇ τὸ Δημόσιον. Καὶ ἴσως ἡ αὐθαιρεσία εἶναι συγγνωστή πως, ὅταν ἐνεργῆται ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου· ἀλλ’ ὅταν ἐνεργῆται πρὸς βλάβην τῶν συμφερόντων καὶ πρὸς ἀναίρεσιν τῶν δικαιωμάτων τοῦ Δημοσίου, ὅταν ἡ αὐθαιρεσία ἄγῃ νὰ ἐκβάλῃ ἐκείνους, οἵτινες οἱονεὶ ἐκτελοῦσι κατὰ παραγγελίαν τοῦ Δημοσίου, νὰ ἐγκαταστήσῃ δὲ ἄλλους, ἀξιοῦντας δικαιώματα, τότε ἡ αὐθαιρεσία δὲν δικαιολογεῖται. Ὁ κ. Σπανίδης, ὅστις θεωρεῖται ἐκ τῶν καλῶν νομικῶν, ἐντιμότατος δὲ, ἐλθὼν εἰς Λαμίαν, καὶ ἀντιληφθεὶς τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος, μὲ ἐκάλεσε παρ’ ἑαυτῷ, καὶ κατωρθώσαμεν ἀπὸ κοινοῦ ν’ ἀποφύγωμεν τὴν διατάραξιν τῆς δημοσίας τάξεως. Διὰ τῆς παρόδου δὲ τοῦ χρόνου ἀπεκαλύφθη ἔτι μᾶλλον πρὸ τῶν ὀμμάτων τοῦ κ. Νομάρχου ἡ εἰκὼν ἡ πραγματικὴ τῆς ὑποθέσεως, καὶ ἐν τέλει μὲ παρεκάλεσε νὰ ὑποβάλω ἐκ μέρους τῶν χωρικῶν προτάσεις, ὅπως περιορισθῶσιν οἱ χωρικοὶ εἰς τὰς καθαρῶς ἐθνικὰς γαίας, διὰ δὲ τὰς λοιπὰς νὰ ἐπιδιώξωσι τὰ δικαιώματα αὐτῶν δικαστικῶς, καὶ οὐδεὶς τούτων νὰ ἐπιχειρήσῃ κατάληψιν ἑτέρων γαιῶν οἰκείᾳ δυνάμει. Καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ μοὶ ἔλεγεν, ὅτι οἱ ἰδιοκτῆται δὲν δύνανται νὰ προβῶσι δικαστικῶς, διότι οἱ χωρικοὶ εἶναι πολλοί, καὶ ὁ ἀγὼν εἶναι δυσχερής, καὶ ἑπομένως πρέπει ν’ ἀσφαλισθῇ καὶ τὸ μέρος τοῦτο διὰ τῶν προτάσεων, εἰς ἃς μὲ προεκάλει νὰ προβῶ. Μοὶ ἐπιτρέπετε, Κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω εἰς ποίας προτάσεις προέβησαν οἱ χωρικοί; Ἠναγκάσθημεν νὰ ἔλθωμεν εἰς συμφωνίαν μὲ τὴν διοικητικὴν ἀρχήν, ἠναγκάσθημεν νὰ ἔλθωμεν εἰς συνομολόγησιν ἀνακωχῆς· ἀλλὰ καὶ αὕτη δὲν ἐγένετο ἀποδεκτή, ἀποκρουσθεῖσα ὑπὸ τῶν ἰδιοκτητῶν, ὑφ’ ὧν τὴν ἐπήρειαν εὑρίσκετο πᾶσα ἡ τοῦ Ὑπουργείου ἐνέργεια. Ἀκούσατε, τί ἐλέγομεν πρὸς τὸν κ. Νομάρχην διὰ τῆς ἀπὸ 13 Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. ἀναφορᾶς μας: «1ον) Ἐὰν οἱ ἰδιοκτῆται ἀποδέχωνται, ἀποσυρόμεθα προσωρινῶς τῆς κατοχῆς ἐπὶ πασῶν τῶν ἀμφισβητουμένων γαιῶν (ἐκτὸς τοῦ ἐπιδικασθέντος μέρους τῆς κυρίας Ἀξελοῦ διὰ τῆς γνωστῆς ἀποφάσεως τῶν ἐνταῦθα Πρωτοδικῶν), καὶ περιοριζόμεθα εἰς τὰς καθαρὰς προσχώσεις, τὰς ἀναμφισβητήτως ἐθνικὰς γαίας, χωρίς, ἐννοεῖται, νὰ παραιτηθῶμεν οὐδενὸς δικαιώματος ἡμῶν ἐπὶ τῶν λοιπῶν γαιῶν, ἀλλ’ ἐπιφυλασσόμενοι νὰ ἐνασκήσωμεν ταῦτα δικαστικῶς κατὰ παντός, ὅστις ἤθελε κατέχει παρανόμως τοιαύτας γαίας, καὶ χωρὶς ἐπίσης καὶ οἱ ἰδιοκτῆται ν’ ἀποκλεισθῶσι τοῦ δικαιώματος τῆς προσφυγῆς ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων διὰ τὰς ἀναμφισβητήτους ἐθνικὰς γαίας. 2ον) Ἐὰν φρονῶσιν οἱ ἰδιοκτῆται, ὅτι ἀδικοῦνται ἐκ τοῦ σχεδιαγράμματος τοῦ Δημοσίου, ἡμεῖς ἐσμὲν ἕτοιμοι νὰ δεχθῶμεν, ὅπως ἐξευρεθῇ τὸ ὅριον τῶν καθαρῶν προσχώσεων, ἐφ’ ὧν μάλιστα δὲν παρεγράφησαν τὰ δικαιώματα τοῦ Δημοσίου, ὑπὸ οἱονεὶ διαιτητῶν, διοριζομένου τοῦ ἡμίσεως ἀριθμοῦ ὑφ’ ἡμῶν καὶ τοῦ ἡμίσεως ὑπ’ αὐτῶν, καὶ ἑνὸς πέμπτου διοριζομένου ἀπὸ κοινοῦ, οἵτινες, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν ἀμφότερα τὰ σχεδιαγράμματα, πᾶσαν μαρτυρίαν καὶ πληροφορίαν, καὶ μεταβαίνοντες ἐπὶ τόπου μετὰ μηχανικῶν τῆς ἐκλογῆς των, νὰ καθορίσωσι τὰ ὅρια τῶν τοιούτων προσχώσεων, εἰς ἃς νὰ περιορισθῶμεν, ἐπιφυλασσόμενοι πάντοτε πάντων τῶν δικαιωμάτων ἡμῶν ἐπὶ τῶν γαιῶν, αἵτινες χαρακτηρίζονται ὡς ἀμφισβητούμεναι. Ἐννοεῖται, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῶν διαιτητῶν τούτων ἔσται ὑποχρεωτικὴ δι’ ἡμᾶς καὶ τοὺς ἰδιοκτήτας. 3ον) Ὅπως δὲ ἀρθῇ τὸ ὑπὸ τῶν ἰδιοκτητῶν προβαλλόμενον πρόσχημα, ὅτι ἤθελον ἐκτεθῆ εἰς δαπάνας, προσφεύγοντες εἰς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν, ἡμεῖς προσφερόμεθα νὰ δηλώσωμεν καὶ διὰ τῆς παρούσης, καὶ ἐνώπιον συμβολαιογράφου ν’ ἀναλάβωμεν τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν κατ’ ἔφεσιν ἀπόφασιν ἐπὶ ἀγωγῆς οἱασδήποτε, ἣν ἤθελον ἕκαστος ἰδιοκτήτης ἐγείρει καθ’ ἑνὸς ἐκ τῶν δηλωτῶν γαιῶν, ἀνηκουσῶν εἰς τὸ τεμάχιον, ἐφ’ οὗ διϊσχυρίζεται ὅτι ἔχει δικαιώματα, ν’ ἀποδεχθῶμεν πάντες οἱ λοιποὶ δηλωταὶ τοῦ τεμαχίου τούτου ὡς ὑποχρεωτικήν, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως, καὶ οἱ ἰδιοκτῆται, ἰδίᾳ δὲ ἡ κυρία Παπακώστα, νὰ συνομολογήσωσιν, ὅτι τὴν ἀπόφασιν τὴν ἐπὶ ἀγωγῆς ἑνὸς ἐξ ἡμῶν κατά τινος αὐτῶν θέλουσι θεωρήσει ὡς ἀποτελοῦσαν δεδικασμένον καὶ ἀπέναντι τῶν λοιπῶν δηλωτῶν τοῦ τεμαχίου, ἐφ’ οὗ ὁ ἰδιοκτήτης, καθ’ οὗ ἐγερθήσεται ἡ ἀγωγή, ἰσχυρίζεται ὅτι ἔχει δικαιώματα. 4ον) Δυνάμεθα νὰ συμβληθῶμεν μετὰ τῶν ἰδιοκτητῶν ἐπισήμως καὶ ἐπὶ ἀπειλῇ χρηματικῆς ποινῆς, ὅπως μὴ, οὐδὲ ἡμεῖς, οὐδ’ αὐτοὶ προτείνωσιν ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων ἔνστασίν τινα τυπικὴν, ἢ πρὸς παρέλκυσιν τῆς δίκης, ἀλλὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ οὐσιαστικὸν μέρος τοῦ ζητήματος, ἤτοι, ἐὰν αἱ γαῖαι εἶναι ἐθνικαὶ, καὶ ἐὰν τὰ ἐπ’ αὐτῶν δικαιώματα τοῦ Δημοσίου παρεγράφησαν. «Φρονοῦμεν, κύριε Νομάρχα, ὅτι αἱ προτάσεις ἡμῶν μαρτυροῦσι τὴν καλὴν ἡμῶν πίστιν, καὶ οἱ ἰδιοκτῆται ὀφείλουσιν, ἐὰν καὶ αὐτοὶ εὑρίσκωνται ἐν καλῇ πίστει, ν’ ἀποδεχθῶσιν αὐτὰς, ἰδίᾳ δὲ τὴν ὑπὸ στοιχεῖα 1ον καὶ 2ον πρότασιν ἡμῶν, ὅπως δοθῇ προσωρινή τις λύσις. Ἄλλως, βεβαίως ἡ Διοίκησις, κρίνουσα μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν, θέλει κανονίσει ἐνέργειαν, μὴ ἀντικειμένην εἰς τὸ προφανὲς δίκαιον.» Ἠδυνάμεθα νὰ ὑποχωρήσωμεν περισσότερον; Ἠδυνάμεθα νὰ προβάλωμεν ἄλλας προτάσεις ἀπέναντι τῆς διοικητικῆς ἐξουσίας, καταδιωκούσης ἡμᾶς ἀγρίως, διότι ἠθελήσαμεν νὰ προστατεύσωμεν τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου; Ἠδυνάμεθα νὰ εἴπωμεν πρὸς τὸν κ. Νομάρχην, ὡς ἀντιπροσωπεύοντα τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἄλλο τι ἐπὶ πλέον; Καὶ ὁ κ. Νομάρχης ἔμεινεν ἔκπληκτος πρὸ τῆς ὑποχωρήσεως αὐτῆς. Ἐζήτησεν ἀπάντησιν ἐπὶ τῶν προτάσεων τούτων, καὶ ἡ ἀπάντησις ἦτο ἀρνητικὴ καθ’ ὁλοκληρίαν, διότι εἶχον πλέον ἐνθαρρυνθῆ οἱ ἰδιοκτῆται ἐκ τῆς ἀντιλήψεως, τὴν ὁποίαν ἐσχημάτισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τοῦ ζητήματος, καὶ ἐκ τῶν διαταγῶν, ἃς οὗτος ἐξέδιδεν. Ὅτε δὲ ὁ κ. Νομάρχης ἔλαβεν ἀρνητικὴν ἀπάντησιν, διεβίβασε τὰς προτάσεις καὶ τὴν ἀπάντησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις ἐν τούτοις δὲν ἠθέλησε πλέον ν’ ἀσχοληθῇ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἀφοῦ ἀνηγγέλθη αὐτῷ, ὅτι ἡ δῆθεν διασαλευομένη δημοσία τάξις ἀποκατέστη, ἐνῷ οὐδέποτε διασαλεύθη, καὶ οὐδεὶς κίνδυνος ὑπῆρχε νὰ διασαλευθῇ. Ἀλλ’ ὁ σκοπὸς ἦτο νὰ ἐπέλθῃ ἐπέμβασις τῆς διοικητικῆς ἐξουσίας· πρὸς τοῦτο δ’ ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ πρόφασις, καὶ ὡς τοιαύτη ἐχρησίμευσεν ὁ δῆθεν κίνδυνος τῆς διασαλεύσεως τῆς δημοσίας τάξεως! Τί ὅμως ἐγένετο περὶ τῆς συγκομιδῆς τοῦ βάμβακος, ἐπιστάσης τῆς ὥρας; Οἱ χωρικοὶ προέβησαν εἰς τὴν συγκομιδὴν αὐτοῦ, καὶ συνεκόμισαν τὸ ἥμισυ τῆς παραγωγῆς, ὡς εἴπομεν· ἀλλ’ οἱ ἰδιοκτῆται, ἄνευ τινὸς δικαιώματος, ᾐτήσαντο νὰ ἐπιτύχωσιν, ὅπως συγκομίσωσι τὸ ὑπόλοιπον τοῦ καρποῦ ὑπὸ τὴν προστασίαν τῶν λογχῶν τῶν στρατιωτῶν! Τοῦτο ὅμως ὁ κ. Νομάρχης ἠρνήθη, διστάσας νὰ ἀναλάβῃ τοιαύτην βαρεῖαν εὐθύνην, ἀλλὰ καὶ ἀναγνωρίζων βεβαίως, ὅτι ὁ βάμβαξ ἀνῆκεν εἰς τοὺς δυστυχεῖς χωρικοὺς, οἵτινες ἐδανείσθησαν τὸν σπόρον καὶ ἐκαλλιέργησαν. Ἠρνήθη λοιπὸν νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας ὁ κ. Νομάρχης νὰ συλλέξωσι τὸν βάμβακα, ἀλλ’ ἐπίσης ἠμπόδισε καὶ τοὺς χωρικούς. Τοῦτο δ’ ἐγένετο διὰ νὰ δοθῇ καιρὸς εἰς τὸν ἕτερον τῶν συνιδιοκτητῶν τοῦ χωρίου νὰ αἰτήσηται προσωρινὰ μέτρα πρὶν ἢ συγκομισθῇ ὅλος ὁ καρπός. Καὶ ᾐτήσατο προσωρινὰ μέτρα. Ποία δὲ ἦτο ἡ ἀπόφασις τοῦ Εἰρηνοδίκου; Ἀπαγορεύει εἰς ἀμφότερα τὰ διάδικα μέρη πᾶσαν διακατοχῆς πρᾶξιν, καὶ διατάσσει ἀποδείξεις. Διατὶ, ἐὰν τόσον φανερὰ ἦτο ἡ κατοχὴ τῶν ἰδιοκτητῶν, δὲν προέβαινε τὸ Δικαστήριον ν’ ἀπαγορεύσῃ μόνον εἰς ἡμᾶς τὰς διακατοχικὰς πράξεις; Καὶ διατὶ, ἐνῷ πάντες διετέλουν ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν τῶν φοβερῶν διαταγῶν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, εἷς ἁπλοῦς Εἰρηνοδίκης, ἀντιλαμβανόμενος τὸ μέγεθος τῆς προσγινομένης τοῖς χωρικοῖς ἀδικίας, ἐσταμάτησε τὴν πρόοδον τοῦ κακοῦ, ἐκδοὺς ἀπόφασιν, δι’ ἧς ἀπαγορεύει εἰς ἀμφότερα τὰ μέρη πᾶσαν διακατοχῆς πρᾶξιν, ἐξασφαλίζων καὶ τὴν συγκομιδὴν τοῦ καρποῦ; Διεξάγονται δὲ ἤδη αἱ ἀποδείξεις, καὶ θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα, κατὰ τὴν ὁποίαν θέλει ἀποδειχθῆ καὶ εἰς τὸ μέρος τοῦτο, ποῖος ἔχει τὴν τελευταίαν ἀνεπίληπτον νομῆς πρᾶξιν. Ποία δὲ ἡ ἀπόφασις ἐπὶ τοῦ ἄλλου τμήματος γαιῶν, περὶ ὧν ᾐτήσατο προσωρινὰ μέτρα ἡ ἰδιοκτήτρια κυρία Ἀξελοῦ; Ἡ αὐτή. Εἰς ἀμφότερα τὰ μέρη ἀπηγορεύθη πᾶσα διακατοχῆς πρᾶξις. Καὶ ἀπέμεινε μόνον τὸ τμῆμα ἐκεῖνο, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξεδίωξαν τοὺς χωρικοὺς διὰ τῆς λόγχης. Ὅτε δὲ παρέστην ἐνώπιον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐζήτησα νὰ ἐπανέλθωσι τὰ πράγματα εἰς τὸ καθεστὼς, εἰς τὸ ὁποῖον ἦσαν πρὶν ἢ ἐπέμβῃ ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ καὶ ἀποβάλῃ ἡμᾶς διὰ τῆς λόγχης. Εἶχον τὴν γνώμην πάντοτε, ὅτι οὐδέτερον τῶν μερῶν ἔπρεπε νὰ προστατευθῇ ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἐξουσίας. Ἡ ἐπέμβασις τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς οὐδέποτε ἐζητήθη ὑπὸ τῶν χωρικῶν. Τοὐναντίον μάλιστα ἐντονώτατα ὑπεστηρίξαμεν τὴν ἀποχὴν τῶν ἀρχῶν, ἐκτὸς τῆς δικαστικῆς. Καὶ διὰ τοῦτο αἱ πρῶται διαταγαὶ τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν ἦσαν, ν’ ἀπέχωσιν ἀναμίξεως αἱ ὑπ’ αὐτοὺς ἀρχαί. Ἀλλὰ μετέβαλον γνώμην κατὰ τὸ θέρος. Ἄλλη ἀντίληψις τοῦ ζητήματος ἐπῆλθε, καὶ συνεπείᾳ ταύτης ἐξεδόθη ἡ διαταγὴ ἐκείνη. Μέχρι τοῦ Ἰουνίου, ὅτε παρέστην ἐνώπιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦ ἐκδόντος τὴν διαταγήν, ἣν πρὸ ὀλίγου ἀνέγνων, ἐκράτει ἡ γνώμη, ὅτι ἡ μόνη ἐνέργεια ἀπὸ μέρους τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν, ἡ πρέπουσα, ἦτο ἡ ἀποχή, ἵνα μὴ χρησιμεύσωσιν ὡς ὄργανα ἐπιλύσεως τοῦ ζητήματος τῆς κατοχῆς ὑπὲρ τοῦ Α ἢ τοῦ Β. Εἶπον, Κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ μορφώσωμεν πάντες μίαν γνώμην ὀρθὴν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ πρὸ παντὸς νὰ μορφώσῃ γνώμην ἡ Κυβέρνησις, διότι, ἀτυχῶς, ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὸν ὁποῖον διακρίνει ἀντίληψις ὀξυτάτη, ἐν τῇ προκειμένῃ ὑποθέσει δὲν ἀντελήφθη τοῦ ζητήματος, ὡς ἔδει ν’ ἀντιληφθῇ αὐτοῦ. Ἐὰν δ’ ἔχῃ σκοπόν τινα ἡ ἀφήγησις τῆς ὑποθέσεως ταύτης, εἶναι, ν’ ἀσχοληθῇ ὁ κ. Πρόεδρος περισσότερον εἰς τὴν μελέτην αὐτῆς, διὰ νὰ ἄρῃ τὸ ἀδίκημα, τοῦ ὁποίου ἐγένετο πρόξενος. Δὲν ζητοῦμεν καμμίαν διαταγὴν ὑπὲρ τῶν χωρικῶν. Μόνον νὰ μὴ ἀναμιγνύηται ἡ ἐξουσία εἰς τὰ ζητήματα τῆς κατοχῆς. Νὰ παρακελεύσῃ δὲ διὰ τῶν ὀργάνων της πάντας νὰ προσφεύγωσιν εἰς τὰ Δικαστήρια, ὅταν μάλιστα ἀπέναντι αὐτῶν ἔχωσιν ἀντιδίκους, οἱ ὁποῖοι ἀποδέχονται ν’ ἀναλάβωσι διὰ συμβολαιογραφικῆς πράξεως τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ ὑποβάλωσιν οὔτε ἔνστασίν τινα τυπικὴν, καὶ οἱ ὁποῖοι ν’ ἀποδέχωνται τὸ ἀποτέλεσμα ἐναντίον ἑνὸς ἐξ αὐτῶν ὡς ἐναντίον ὅλων. Ἡ ἀνάμιξις τῆς διοικητικῆς ἐξουσίας ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει συντελεῖ εἰς διατάραξιν πράγματι τῆς ἐννόμου τάξεως. Ἀλλὰ πρὸς τοῦτο, διὰ νὰ μορφώσωμεν μίαν γνώμην, εἶναι ἀναγκαῖον νὰ κατατεθῶσιν ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, οἱ φάκελοι, οἱ ὑπάρχοντες ἐν τοῖς Ὑπουργείοις τῶν Ἐσωτερικῶν, τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὡς καὶ αἱ σχετικαὶ δικογραφίαι τῶν διεξαχθεισῶν δικῶν ἐπὶ αὐτοδικίᾳ ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου Λαμίας, ἐντὸς τῶν ὁποίων ἐτέθησαν ἔγγραφα χρήσιμα πρὸς κατανόησιν τοῦ ζητήματος. Ἀλλ’ ἐνῷ ταῦτα οὕτως ἐγένοντο γενικῶς, ὑπάρχει καὶ σημεῖόν τι, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ δώσῃ μείζονα προσοχήν. Ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως, ἐφ’ ἧς ἐξεδόθη ἡ μνημονευθεῖσα κατ’ ἔφεσιν ἀπόφασις, ὑπῆρχεν ἀγωγή, τὸ ἱστορικὸν τῆς ὁποίας περιέγραφε τὰ ὅρια τῶν γαιῶν, ἐφ’ ὧν δῆθεν διϊσχυρίζετο ἡ ἰδιοκτήτρια, ὅτι διεταράχθη ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, καὶ τὸ Πρωτοδικεῖον διέταξεν, ἐπὶ χρηματικῇ ποινῇ, νὰ ἐγκατασταθῇ τὸ Δημόσιον ἐκεῖ, διότι τὸ Δημόσιον εἶναι ὁ ἀνεπίληπτος νομεύς. Δὲν ἠξεύρω ὅμως, πῶς ἐπετεύχθη, καὶ διατὶ, νὰ δοθῇ διαταγὴ νὰ ἐγκαταστήσωσι τοὺς δηλωτὰς, ὡς ἐκδοχεῖς τῶν δικαιωμάτων τοῦ Δημοσίου, ἀλλ’ ἐπὶ ὡρισμένου τμήματος καὶ οὐχὶ ἐφ’ ὅλων τῶν ἐν τῇ ἀγωγῇ περιγραφομένων γαιῶν· διότι, ἐνῷ τὸ τμῆμα τοῦτο εἶναι ἔκτασις 600 καὶ πλέον στρεμμάτων, ἐγκατεστάθησαν μόνον ἐπὶ 120. Καὶ κατὰ ποῖον τρόπον; Ἑκατὸν στρέμματα πρὸς τὴν θάλασσαν, εἴκοσι πρὸς τὴν ἰδιοκτησίαν τοῦ χωρίου, καὶ τὸ μεταξὺ ἀφέθη ἀνῆκον εἰς τὴν ἰδιοκτήτριαν. Πῶς; Ἐὰν ἦτο ἐκ τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν ὑδάτων τῆς θαλάσσης, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὴν νομὴν τοῦ κτήματος τούτου ὁ ἰδιοκτήτης, καὶ νὰ μὴ τὴν ἔχῃ τὸ Δημόσιον, ἀφοῦ ἔχει ἄνωθεν τοῦ τμήματος τούτου ἐπὶ εἴκοσι στρεμμάτων νομὴν; Διαφέρει τὸ ζήτημα, ἂν ὑπῆρχεν ἀπόφασις τοιαύτης ἐννοίας, διαφέρει τὸ ζήτημα, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι τὸ σκεπτικὸν τῆς ἀποφάσεως δὲν εἶναι ὀρθὸν, διότι οὐδὲν δικαίωμα ἔχει οὔτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ἡμεῖς, οὔτε ἄλλος τις, νὰ μὴ ἐκτελέσῃ τὴν δικαστικὴν ἀπόφασιν. Ἡ δικαστικὴ ἀπόφασις πρέπει νὰ ἐκτελεσθῇ, μέχρις ὅτου δι’ ἄλλης ἀποφάσεως ἀναιρεθῇ. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐζήτησε νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ σκεπτικὸν τῆς ἀποφάσεως, τὸ ἀναγινώσκω, διὰ νὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ, ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει δίκαιον, εὑρίσκων αὐτὸ μὴ ὀρθόν. Παρατηρῶ δὲ, ὅτι εἰσηγητὴς εἶναι δικαστὴς, περὶ οὗ ὑπάρχει ἀρίστη γνώμη.

§50Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ποῖος;

§51Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὁ κ. Σωτηριάδης.

§52Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὑπηρετήσας καὶ ἐν Τριπόλει καὶ ἀλλαχοῦ.

§53ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§54Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἐπειδὴ ὁ αἰγιαλὸς χαρακτηρίζεται ὡς κτῆμα τοῦ Δημοσίου (ἄρθρ. 16 τοῦ περὶ διαιρέσεως κτημάτων νόμου) καὶ ἡ χρῆσις αὐτοῦ εἶναι τοῖς πᾶσι κοινὴ, καὶ ἐφ’ ὅσον δὲ διατελεῖ τοιοῦτος, εἶναι ἐκτὸς συναλλαγῆς, ἤτοι ἀνεπίδεκτος ἰδιωτικῆς κτήσεως· ἀλλ’ ἅμα παύσῃ ὁ αἰγιαλὸς ὢν τοιοῦτος, ἀποσυρθείσης τῆς θαλάσσης, ἢ προσχωσάσης νέον ἔδαφος, τότε τὸ ὁριστικῶς ἐγκαταλιμπανόμενον ὑπὸ τῆς θαλάσσης ἔδαφος ἀπὸ τῆς παλαιᾶς μέχρι τῆς νέας ἀκτῆς εἶναι κτῆμα ἀνῆκον εἰς τὴν περιουσίαν τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ μὴ προωρισμένον εἰς δημόσιον σκοπὸν, ὡς τοιοῦτον δὲ δεκτικὸν ἰδιωτικῆς κτήσεως, καὶ συνεπῶς δεκτικὸν νομῆς (Κατλ. § 106, 107,15. Παπαρρ. Ἐμπράγμ. § 3 19). Ἐπειδὴ, κατὰ ταῦτα, ἀφοῦ αἱ ἐπίδικοι γαῖαι, γεννηθεῖσαι ἐκ τῆς προσχώσεως τοῦ αἰγιαλοῦ, εἰσὶ δεκτικαὶ νομῆς, καλῶς ἐγείρεται ἡ περὶ προσωρινῶν μέτρων κλῆσις, δι’ ἧς ἡ ἐνάγουσα, ἐπικαλουμένη ἀνεπίληπτον νομὴν ἐπ’ αὐτῶν, ἐπιδιώκει τὴν προσωρινὴν τῆς νομῆς ῥύθμισιν, ὡς ἐπίσης νομίμως ἡ ὑπ’ ἀριθ. 507 (1898) ἐκκαλουμένη ἀπόφασις διέταξεν ἀποδείξεις περὶ τῆς τοιαύτης νομῆς, ὑποχρεώσασα πρὸς τοῦτο καὶ τὸ ἐναγόμενον Δημόσιον, ἀφοῦ καὶ τοῦτο ἀντεποιεῖτο τὴν νομὴν, καὶ ἀφοῦ, τῆς τοιαύτης ὑπερασπίσεως ἐχούσης τύπον ἀνταγωγῆς καὶ τῆς δίκης καθισταμένης διπλῆς, ὁ Εἰρηνοδίκης δὲν ἐκωλύετο ν’ ἀποφανθῇ ὑπὲρ τοῦ ἐναγομένου, ἐπιδικάζων αὐτῷ τὴν νομὴν, κατὰ τὸ ἄρθρ. 631 τῆς Πολιτ. Δικονομίας, ἔχον ἐφαρμογὴν καὶ ἐπὶ τῆς διαδικασίας τῶν προσωρινῶν μέτρων (Οἰκονομίδ. Στοιχεῖα § 109 σημ. 10, § 112 σημ. 11, § 109 σημ. 17). Ἐπειδὴ βάσις τῆς περὶ προσωρινῶν μέτρων κλήσεως εἶναι ἡ ἀνεπίληπτος νομὴ τοῦ ἐνάγοντος, ἤτοι ἡ νομὴ αὐτοῦ νὰ ἀσκῆται οὔτε βίᾳ, οὔτε λάθρᾳ, οὔτε κατὰ παράκλησιν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὸ Δικαστήριον, ἐκτιμῶν τὰ κομισθέντα ἔγγραφα, ὡς καὶ τὰς κομισθείσας ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδίκου μαρτυρικὰς ἀποδείξεις, (εἴτε λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, εἴτε μὴ, τὰς προταθείσας κατά τινων μαρτύρων ἐνστάσεις ἐξαιρέσεως) κρίνει, ὅτι ἡ ἐνάγουσα οὐδὲ ἀσθενῆ προσήγαγε τεκμήρια περὶ τῆς τοιαύτης νομῆς, ἐνῷ τὸ Δημόσιον ἀπέδειξεν ἐντελῶς, ὅτι ἤσκει ἀνεπίληπτον νομὴν ἐφ’ ὅλων τῶν ἐπιδίκων. Ἡ ἐνάγουσα ἀπέδειξε πράξεις τινὰς κατοχῆς, ἤτοι, ὅτι ἐκαλλιέργησεν ἔκτασίν τινα τῶν ἐπιδίκων, ὅτι ἐμίσθωσεν ἑτέραν ὡς λειβάδιον, καὶ ὅτι ἐξεχέρσωσεν ἑτέραν, ἀλλὰ τὰς πράξεις ταύτας, κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Δικαστηρίου, ἐπεχείρησε λάθρᾳ, ἤτοι ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ Δημοσίου, ἔχοντος τὴν ἀναμφισβήτητον νομήν· ὥστε ἡ νομὴ τῆς ἐναγούσης, φέρουσα τὸ ἐλάττωμα τοῦτο, εἶναι ἐπιλήψιμος.»

§55Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκδοθῇ τοιαύτη ἀπόφασις, καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς νὰ τὴν ἀναγνώσητε; Ἐκαλλιέργησαν λάθρᾳ, καὶ ἐξεμίσθωσαν λάθρᾳ!

§56ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μόνα τὰ Δικαστήρια τὴν ἐξαφανίζουσι.

§57Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐκαλλιέργησαν λάθρᾳ!

§58Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὁ κύριος Πρόεδρος ἐπαναλαμβάνει τὸ «λάθρᾳ». Ἀλλ’ εἶναι νομικὸς καὶ ὑπὸ τῆς ἐπιστήμης καὶ τοῦ Ῥωμαϊκοῦ Δικαίου ἀνεγνωρισμένος ὁ ὅρος οὗτος.

§59Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι νομικὴ φράσις. Τί τὸ παράξενον;

§60Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀλλ’ ὁ δικαστὴς, ὁ ἀποφηνάμενος, εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του ὅλας τὰς μαρτυρικὰς ἀποδείξεις, τὰς ἐνεργηθείσας· ἀλλ’ ὁ δικαστὴς ὁ ἀποφηνάμενος εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του ὅλα τὰ ἔγγραφα, τὰ προσκομισθέντα ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου· ἀλλ’ ὁ δικαστὴς ὁ ἀποφηνάμενος εἶναι ὑπέρτερος πάσης ὑπονοίας...

§61Ι. Γ. ΛΑΠΠΑΣ. Μάλιστα, μάλιστα, ὑπέρτερος.

§62ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§63Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. .. Ἀλλ’ ὁ δικαστὴς ὁ ἀποφηνάμενος εἶναι διακεκριμένος ἐν τῷ Πολιτικῷ Δικαίῳ. Ἀλλὰ τὸ Δικαστήριον τὸ ἀποφηνάμενον εἶναι ἀνεξάρτητος ἀρχή.

§64Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐντελῶς ἀνεξάρτητος.

§65Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Καὶ ἂν τὸ Δικαστήριον ἐξέδοτο ἀπόφασιν τοιαύτην, ὁ ψέγων τὴν ἀπόφασιν δύναται νὰ τὴν ψέγῃ, ἀλλ’ ὀφείλει νὰ κύπτῃ τὴν κεφαλὴν, καὶ οὐδὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ὑψώνῃ αὐθαίρετον χεῖρα, καὶ νὰ κωλύῃ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῆς.

§66Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι περίεργον ὀλίγον!

§67Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ ἐπιμονή σας εἶναι περίεργος. Ὅταν δὲ ἀπεστείλατε τοὺς ζαντάρμηδες καὶ ἐρράπιζον τὰς γυναῖκας, καὶ ἐξέβαλλον αὐτὰς ἀπὸ τῶν γαιῶν, ἃς δυνάμει τῶν νόμων κατέλαβον, ἐνεργήσατε πρᾶξιν αὐθαίρετον, καὶ τὴν αὐθαίρετον ταύτην πρᾶξιν καὶ μόνον ἔχει δικαίωμα νὰ ἐλέγξῃ ἡ Βουλή. Ἡ Βουλὴ δὲν ἐκλήθη νὰ ἐγκρίνῃ τὰς ἀποφάσεις. Δὲν εἶναι Ἄρειος Πάγος ἡ Βουλή. Ἡ Βουλὴ προώρισται νὰ ἐλέγχῃ τὰς πράξεις τῶν Ὑπουργῶν. Ἐὰν δὲ ἡ ὑπόθεσις ἦλθεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἦλθε μόνον διὰ τοῦτον τὸν λόγον, νὰ ἐλέγξῃ τὴν κυβερνητικὴν ἐνέργειαν, νὰ ἐλέγξῃ τὰς πράξεις τῶν διοικητικῶν ὀργάνων, οὐχὶ τῶν Δικαστηρίων. Ἐὰν δὲ δὲν προέβην εἰς ἔλεγχον εὐρύτερον, οὔτε θέλω προβῆ σήμερον, εἶναι διότι οὐδεὶς δύναται νὰ ᾖναι ἐν τῇ ὀρθότητι, προβαίνων ἄνευ τῆς προσκομίσεως ὅλων τῶν ἐγγράφων. Ὅταν προσκομισθῶσι τὰ ἔγγραφα, καὶ ἐξετασθῶσιν ὑπὸ πάντων τῶν συναδέλφων, τῶν βουλομένων νὰ μετάσχωσι τῆς συζητήσεως, τότε θέλετε ἴδει, κατὰ πόσον δικαιολογεῖται ἡ τοιαύτη ἢ τοιαύτη ἐνέργεια ὑμῶν, τότε θέλετε ἴδει, ἂν ἐκεῖνος, ὅστις παρέστη ἐνώπιόν σας ὡς πολιτικὸς φίλος, καὶ ᾐτήσατο τὸν διακανονισμὸν τοῦ ζητήματος, ἦτο ἄξιος μομφῆς, ὥστε οἱ παρ’ ὑμῶν ἐμπνεόμενοι νὰ γράφωσι καὶ νὰ λέγωσιν, ὅτι ἡ ὑπόθεσις τοῦ Ἰμίρμπεη ἦτο ἐκείνη, ἥτις ἐξώθησε τὸν Βουλευτὴν Φθιώτιδος εἰς μετάστασιν. Ἀλλ’ εἰς ταῦτα ἀπαντῶ: Καὶ ἂν δεχθῶμεν, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὕτη ἦτο μία τῶν αἰτιῶν τῆς μεταστάσεώς μου, εἶναι ἀφορμὴ τιμῶσα ἐμὲ καὶ τὸν χαρακτῆρα ἐμοῦ, ἀγωνιζομένου ὑπὲρ τοῦ δικαίου δυστυχῶν χωρικῶν καὶ ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. (Ἐπιδοκιμασίαι ἀριστερόθεν. Εὖγε! εὖγε!).

§68ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Σᾶς κάμνει τιμὴν μάλιστα.

§69Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης θέλει γείνῃ συζήτησις, ὅταν προσκομισθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἔγγραφα. Ἀλλὰ καθῆκόν μου θεωρῶ, ἵνα εὐθὺς ἀπὸ σήμερον εἴπω, ὑπὸ τίνων ἰδεῶν κατειχόμην, ἐνεργῶν ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι εὐθὺς, ὡς ἔλαβον τὰς ἀλλεπαλλήλους ἀναφορὰς τῶν ἰδιοκτητῶν τοῦ Ἰμίρμπεη, παραπονουμένων περὶ τῆς βίας, ἥτις κατ’ αὐτῶν ἐξησκήθη, ἠναγκάσθην νὰ μελετήσω τὰ ἔγγραφα τῆς ὑποθέσεως ταύτης, καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ἐν ταύτη εὗρον σκοτεινά τινα σημεῖα. Καὶ πρῶτον σκοτεινὸν σημεῖον εὗρον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐξ αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως. Βεβαίως οὐδὲν δικαίωμα ἔχω νὰ ἐπικρίνω ἀπόφασιν ἐκδοθεῖσαν, ἢ νὰ παρεμποδίσω ἐκτέλεσιν ἀποφάσεως· ἀλλ’ ἔχω δικαίωμα, ὅταν πρόκηται νὰ μορφώσω γνώμην περὶ ζητήματός τινος, νὰ ἐξετάσω τὰ ἔγγραφα· ὅτε δὲ εἶδον ἐν τῷ διασκεπτικῷ μιᾶς ἀποφάσεως δικαστικῆς, ὅτι, καίτοι ἀπέδειξεν ὁ ἐναγόμενος τὴν κατοχὴν, καίτοι ἀπέδειξε κατοχὴν πλήρη, ἐκχέρσωσιν, σπορὰν, θερισμόν, καὶ βλέπω τὰς πράξεις ταύτας χαρακτηριζομένας ὡς λαθραίας, δικαιοῦμαι νὰ εἴπω, ὅτι σκοτεινόν τι ὑπάρχει ἐν τῇ ὑποθέσει· ἀλλ’ ὅτε ἔβλεπον καί τι πλέον, ὅτι, ἐνῷ ἡ ὑπόθεσις αὕτη ἔπρεπε ν’ ἀκολουθήσῃ τὴν δικαστικὴν ὁδὸν, ἔβλεπον διὰ μιᾶς καλούμενον τὸν Νομάρχην, καὶ μεταβαίνοντα ἐκεῖ, ὅπου δὲν εἶχε κανὲν δικαίωμα καὶ καμμίαν ἐνέργειαν νὰ καθαρίσῃ, καὶ ὅτε ἔβλεπον ἐνεργείας πολλὰς πρὸς μετάθεσιν δικαστῶν, πρὸς μετάθεσιν τοῦ Εἰσαγγελέως, εἶχον καθῆκον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν μου· καὶ ἐπιστήσας, τί ἔβλεπον; ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ τῶν γαιῶν ἐκείνων, ἀλλὰ περὶ ἄλλων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀναμφισβητήτως οἱ κάτοικοι εἶχον δικαίωμα, καὶ ἐξήσκησαν τοῦτο, καὶ τὸ ἐξήσκησαν διὰ τῆς ἀπονομῆς μερίδος τῶν καρπῶν· καὶ ἐνῷ τὸ ἐξήσκησαν, ἐφαντάσθησαν ἡμέραν τινὰ νὰ δηλώσωσι τὰς γαίας ὡς ἐθνικάς. Καὶ βεβαίως ὑπῆρχε μέρος τι τῶν γαιῶν ἐκείνων, ἀνῆκον εἰς τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ δὲν περιωρίσθησαν εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο, ἀλλ’ ἔλαβον καὶ γαίας ἀναμφισβητήτως κατεχομένας ὑπὸ τῶν ἰδιοκτητῶν· καὶ ὅτε ἐγὼ εἶδον, ὅτι αὐτοὶ προσεπάθουν δολίως νὰ καταλάβωσι τὰς γαίας ταύτας, ἐπικαλούμενοι καὶ τὴν συνδρομὴν τοῦ Δημοσίου, τοῦ ὁποίου δῆθεν προησπίζοντο τὰ συμφέροντα, ὅπως ἐξασφαλίσωσι τὰ τῆς ἰδιοκτησίας αὐτοῦ, τότε εἶπον, ὅτι βεβαίως, κατὰ τὸν νόμον, δικαιοῦνται νὰ δηλώσωσι γαίας· ἀλλὰ ὁ νόμος ὁρίζει, ὅτι τὸ Δημόσιον οὐδεμίαν ἀναλαμβάνει ὑποχρέωσιν, καὶ ὅτι ὁ δηλῶν πρέπει νὰ κινήσῃ ἀγωγὴν κατὰ τῶν κατόχων, ἐν ὅσῳ οἱ ἰδιοκτῆται οὗτοι ἦναι νεώτεροι κάτοχοι. Ἀλλ’ ὅταν θέλητε νὰ ἐκβιάσητε τοὺς ἰδιοκτήτας, ὅπως αὐτοὶ κινήσουν τὴν ἀγωγὴν, τότε πράττετέ τι, τὸ ὁποῖον εἶναι παράνομον. Τὸ Δημόσιον, τοῦ ὁποίου προησπίζεσθε, ὅπως λέγετε, τὸ δικαίωμα, δὲν ἔχει ἄλλην ὑποχρέωσιν ἢ διὰ τῶν ὀργάνων τῆς ἐκτελεστικῆς ἀρχῆς νὰ ἐμποδίσῃ, ὅπως διὰ τῆς βίας ἐκδιωχθῶσιν οἱ ἰδιοκτῆται ἐκ τῆς κατοχῆς, τὴν ὁποίαν εἶχον. Καὶ τοῦτο τὸ καθῆκον ἐξετέλεσε τὸ Δημόσιον.

§70ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔκρινε περὶ κατοχῆς;

§71Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν ἔκρινε περὶ τούτου· ἦσαν εἰς τὴν κατοχὴν, καὶ ἠμπόδισε τὴν βίαν· διότι περὶ βίας ἐπρόκειτο. Καὶ ἠναγκάσθην νὰ παραδεχθῶ τὴν ἀρχὴν, ὅτι ἠδύνατο τοῦτο νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς τὸ Δημόσιον νὰ διεκδικῇ τὰ εἰς ἑαυτὸ ἀνήκοντα. Εἰς τὰ Δικαστήρια ἔπρεπε νὰ προσφύγῃ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε τὴν κατοχὴν αὐτήν. Τοῦτο δὲ καὶ διέταξα τὸν Νομάρχην νὰ πράξῃ. Ἀλλὰ μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν, ὅτε εἶδον τὸν Νομάρχην μεταβαίνοντα μετά τινος γραμματέως, ὅπως ἀναμιχθῇ εἰς τὴν κατοχήν· καὶ ὅτε εἶδον, ὅτι ὁ Νομάρχης εἶχε παρασυρθῆ, καὶ ἐνόμισα, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μείνῃ εἰς τὴν θέσιν ἐκείνην, ἀντικατέστησα αὐτὸν δι’ ἄλλου Νομάρχου, τοῦ ὁποίου ἡ ἐντιμότης καὶ ἡ περὶ τὰ νομικὰ γνῶσις ἀποτελοῦσιν ἐγγύησιν, ὅτι θέλει πράξει τὸ καθῆκόν του. Θέλω ὑποβάλει τὰς ἐκθέσεις ὅλων τῶν ὑπαλλήλων ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, καὶ ἐκ τῆς ἀναπτύξεως, τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ τὸ ζήτημα, θ’ ἀποδειχθῇ, ἐὰν ἡ ἀντίληψίς μου ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ἦτο ὀρθὴ, ἢ ἐσφαλμένη, ἢ ἡ ἐνέργειά μου παράνομος.

§72Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσω. Ἂν ὑπάρχωσι σκοτεινὰ σημεῖα ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ, ὅταν προσαχθῶσι τὰ ἔγγραφα, θὰ διαφωτίσωμεν αὐτά. Θὰ ἰδῇ δὲ τότε ἡ Βουλή, ἐν τῇ ἐνεργείᾳ τίνος ἐνυπάρχουσι τὰ σκοτεινὰ ταῦτα σημεῖα. Ἀπὸ τοῦδε ὅμως λέγω, ὅτι ταῦτά εἰσιν ὅλως διάφορα ἐκείνων, ἅτινα ἀνέφερεν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἐζητήθησαν μεταθέσεις δικαστῶν, λέγει ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἀλλ’ οἱ δικασταὶ οὗτοί εἰσιν ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐξέδωκαν τὴν ἀπόφασιν, ἣν ἐψέξατε, καὶ καθ’ ἧς ἐξεγείρεσθε. Πρέπει νὰ ὦμεν πάντες ἐνταῦθα εἰλικρινεῖς. Ἐγὼ συνέστησα ὑμῖν νὰ μετατεθῇ ὁ πρωτοδίκης κ. Τρικκαῖος, διότι ἐμνηστεύθη ἐν Λαμίᾳ, καὶ ἐγεννήθη ἡ ἰδέα, ὅτι, ὅσον καὶ ἂν ἦναι καλὸς δικαστής, — καὶ εἶναι ἄριστος — μνηστευθεὶς μετὰ κόρης, ἀνηκούσης εἰς πολιτευομένην οἰκογένειαν ἐν τῷ τόπῳ, δὲν ἠδύνατο νὰ παρέχῃ ὅλα τὰ ἐχέγγυα τῆς ἀμεροληψίας. Καὶ ὅτε σᾶς ὡμίλησα περὶ τούτου, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἠγέρθητε ἐκ τῆς θέσεώς σας καὶ εἴπετε: «Πῶς! ἀκόμη δὲν μετετέθη;» Ἀμέσως δ’ ἐγράψατε πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ὑποβάλῃ Διάταγμα περὶ τῆς μεταθέσεώς του· ἐστείλατε δὲ τὴν ἐπιστολὴν διὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου κ. Φ. Μοσχούλα. Πρέπει νὰ ὦμεν προσεκτικοί, ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους. Οὐδεὶς εἶναι ὁ ἔχων κεκρυμμένον τι καὶ ζητῶν νὰ ὠφελῆται ἐκ τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης προβολῆς τοῦ ζητήματος. Τοὐναντίον ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὁ δικαστὴς, περὶ τῆς μεταθέσεως τοῦ ὁποίου ὁ λόγος, εἶναι εἷς ἐκ τῶν ἀποτελούντων τὸ Δικαστήριον, ὅπερ ἐξέδοτο τὴν ὑπὲρ τῶν χωρικῶν ἀπόφασιν, ἣν πρὸ ὀλίγου ἠκούσατε. Ἀλλ’ ἀντὶ τῆς δικαστικῆς ἐνεργείας, τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζομένης, ἐπενέβη αὐθαιρέτως ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, — ὡμολογήσατε δὲ καὶ ὑμεῖς, ὅτι ἐπενέβη — καὶ ἐζήτησε νὰ καθορίσῃ τὴν θέσιν τοῦ ἐνάγοντος καὶ τοῦ ἐναγομένου, καὶ ἵστασθε εἰς τὸ πλευρὸν τοῦ ἑτέρου τῶν διαδίκων, ἵνα πιέσητε... (Θόρυβος).

§73Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐζητήσατε τὴν μετάθεσιν τοῦ δικαστοῦ Τρικκαίου, καὶ τὴν μετάθεσιν τῶν δικαστῶν, τῶν ὁποίων ἐζητήσατε τὴν ἐξαίρεσιν ὑπὸ τοῦ Ἀρείου Πάγου (Θόρυβος). Ἐζητήσατε καὶ τὴν μετάθεσιν τοῦ Εἰσαγγελέως.

§74Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Καὶ ἐνηργήσατε τὴν μετάθεσιν, τὸ δὲ Β. Διάταγμα ὑπεγράφη, καὶ τὸ ἔχετε εἰς τὸ συρτάριον τοῦ γραφείου σας· καὶ μοὶ τὸ ἐπεδείξατε (Θόρυβος). Ἐζήτησα τὴν ἐξαίρεσιν τοῦ κ. Τρικκαίου διὰ τὸν αὐτὸν λόγον, δι’ ὃν ἐζήτησα καὶ τὴν μετάθεσίν του, ἐπὶ τῷ λόγῳ δηλαδή, ὅτι ἦτο μεμνηστευμένος ἐν Λαμίᾳ. Τὴν μετάθεσιν τοῦ Εἰσαγγελέως ἐζήτησα ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τῶν συναδέλφων μου κ. κ. Ἀγαθοκλέους καὶ Πλατῆ, διότι ἐμόρφωσα τὴν γνώμην, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραμένῃ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἡμῶν...

§75Α. ΠΛΑΤΗΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα δι’ ἄλλον λόγον.

§76Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὅπερ ἀποδεικνύει, ὅτι ὑπῆρχον πολλοὶ λόγοι, ἐπιβάλλοντες τὴν σύστασιν περὶ μεταθέσεως τοῦ Εἰσαγγελέως... Καὶ δικαίωμα καὶ καθῆκον ἔχει ὁ Βουλευτὴς νὰ ποιῆται συστάσεις εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς, ἐν ὅσῳ ἦναι φίλος αὐτῶν, περὶ μεταθέσεως ἢ ἀπολύσεως ὑπαλλήλων, ὅταν μορφώσῃ τὴν γνώμην, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι ἐν τῇ ἐκπληρώσει τῶν καθηκόντων των ὑστεροῦσι (θόρυβος). Ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνεγνώρισε τὴν σύστασιν ἡμῶν περὶ μεταθέσεως τοῦ Εἰσαγγελέως, δὲν ἐκοινοποίησε δὲ τὸ ὑπογραφὲν Β. Διάταγμα, διότι ἔπαυσα παρέχων τῇ Κυβερνήσει τὴν συνδρομήν μου. Τίς εἶναι ὁ μᾶλλον ὑπεύθυνος, ἢ ὁ μόνος τοιοῦτος; Ὁ συστήσας τὴν μετάθεσιν, ἢ ὁ ἐκτελέσας Ὑπουργός;

§77ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Ὑπεύθυνος εἶναι μόνος ὁ Ὑπουργός.

§78Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Σᾶς ἀπήντησα, ὅτι δὲν προβαίνω εἰς μεταθέσεις δικαστῶν καὶ Εἰσαγγελέων, ἐν ὅσῳ μένῃ ἐκκρεμὴς ἡ ὑπόθεσις, καὶ δὲν ἀκούω τὰς συστάσεις σας, διότι ὑμεῖς εἶσθε τὸ κύριον πρόσωπον τῆς ὑποθέσεως, διότι ὑμεῖς ἀντιπροσωπεύετε τοὺς χωρικούς. Τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἠθέλησε νὰ ὑποχωρήσῃ.

§79Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔχετε μίαν καλωσύνην, κύριε Ὑπουργέ· νὰ μὴ ἀρνῆσθε ποτὲ, νὰ ὑπόσχησθε πάντοτε. Συνεπῶς οὐδὲ τοῦτο, ὅπερ λέγετε, εἶναι ἀκριβές. (Θόρυβος, γέλωτες).

§80Π. ΓΚΙΚΑΣ. Οὐδέποτε μετέσχον εἰς τὸν παρὰ πολλῶν ἐκ τῶν κυρίων Βουλευτῶν γενόμενον ἔλεγχον τῶν ἐκνόμων πράξεων τῶν διαφόρων δημοσίων ὑπαλλήλων, ὡς καὶ οὐδέποτε ἡ ἐπαρχία μου εἶδεν ἀσθενεστέρους τὸ φρόνημα δημοσίους ὑπαλλήλους, περιδεεῖς καταστάντας πρὸ τῶν κελευσμάτων καὶ τοῦ μικροτέρου κομματαρχίσκου· οὐδέποτε εἶχεν ἰδεῖ ἡ Ὕδρα ὑπαλλήλους τιθεμένους ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ἰσχυούσης πολιτικῆς μερίδος καὶ διευθύνοντας τὰς ἐργασίας αὐτῆς. Ἐν τούτοις οὐδέποτε ἤλεγξα τὰς πράξεις αὐτῶν, οὐδέποτε παρεπονέθην διὰ τὰς ἀκόσμους ἐνεργείας αὐτῶν, τὸ μὲν διότι περιφρονῶ τὰς ἐνεργείας αὐτῶν, ὡς μὴ ἐπιδρώσας ἐπὶ τῆς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου πολιτικῆς μερίδος, τῆς φίλα πρὸς ἐμὲ φρονούσης, καὶ οὐδόλως θιγούσας τὴν ἰσχὺν αὐτῆς, τὸ δὲ διότι οὐδὲν ὄφελος καρποῦνται οἱ τὰς τοιαύτας ἐκνόμους πράξεις ἐπιτάσσοντες. Προκειμένου ὅμως περὶ ἀνωτάτου διοικητικοῦ λειτουργοῦ, ἐνόμισα, ὅτι μοὶ ἐπεβάλλετο νὰ μὴ σιγήσω ἐπὶ πλέον. Οὐδέποτε ἐφανταζόμην, ὅτι θὰ εὑρίσκετο τοιοῦτος διοικητικὸς λειτουργὸς, εἷς Νομάρχης, ἐπὶ τοσοῦτον ἐπιλήσμων τῶν καθηκόντων, ἅτινα συνεπάγεται τὸ ὑψηλὸν ἀξίωμα, μὲ τὸ ὁποῖον περιέβαλεν αὐτὸν ἡ Πολιτεία, ὥστε νὰ καταστῇ ταπεινὸς θεράπων τῶν ἀξιώσεων τῆς ἰσχυούσης ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου πολιτικῆς μερίδος. Οὐδέποτε ἐφανταζόμην, ὅτι Νομάρχης μετὰ τοσούτου δέους θὰ προσέβλεπε πρὸς τοὺς ἰθύνοντας τὴν ἰσχύουσαν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου πολιτικὴν μερίδα, ὥστε οὐδεμίαν πρᾶξιν, ἀφορῶσαν τὴν διοίκησιν τῆς ἐπαρχίας μου, νὰ ἐνεργῇ πρὶν ἢ λάβῃ διαταγὰς παρὰ τούτων· οὐδέποτε ἐφανταζόμην, ὅτι θὰ ἐλησμόνει ἐπὶ τοσοῦτον, οὐχὶ τὰ καθήκοντά του, ἀλλὰ τοὐλάχιστον τὸ ὄνομά του, καὶ ἀπὸ τοῦ ὕψους τῆς θέσεώς του θὰ κατήρχετο εἰς τὴν τοῦ κομματαρχίσκου τῆς κρατούσης ἐν Ὕδρᾳ πολιτικῆς μερίδος. Οὐδέποτε τέλος ἐφανταζόμην, ὅτι Νομάρχης, ἐκ τοῦ νόμου ταχθεὶς εἰς τὴν εὔρρυθμον λειτουργίαν τῆς διοικήσεως τοῦ νομοῦ, οὗτινος τὴν Διοίκησιν ἐνεπιστεύθη αὐτῷ ἡ Πολιτεία, καὶ εἰς τὴν ἐπίβλεψιν τῆς κανονικῆς λειτουργίας τῶν ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν του τεταγμένων δημοτικῶν ἀρχῶν, ἤθελε γείνῃ αὐτὸς οὗτος αἴτιος παραλύσεως πάσης φροντίδος, πάσης μερίμνης τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς ὑπὲρ τῶν συμπολιτῶν μου. Ἀφ’ ὅτου ἐγκατεστάθησαν αἱ νέαι δημοτικαὶ ἀρχαὶ ἐν Ὕδρᾳ, οὐδὲν παρέλειψεν, ὅπως ματαιώσῃ πᾶσαν ἐνέργειαν τῆς ἐν Ὕδρᾳ δημοτικῆς ἀρχῆς· ἐδέσμευσε δὲ εἰς τοιοῦτον τρόπον τὰς χεῖρας αὐτῆς, ὥστε εἰς οὐδεμίαν ἐργασίαν ἠδυνήθη μέχρι τοῦδε νὰ προβῇ αὕτη, κατὰ τὸ ἐνεστὼς δὲ ἔτος δὲν ἠδυνήθη νὰ συνέλθῃ εἰς συνεδρίασιν οὐδὲ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, ὑποθαλπομένης τῆς ματαιώσεως τῶν συνεδριάσεων παρ’ αὐτοῦ τοῦ Νομάρχου, διὰ τῆς ἐνθαρρύνσεως παρ’ αὐτοῦ τῆς μειονοψηφίας εἰς παρακώλυσιν τῶν συνεδριάσεων. Τετράκις ἐκλήθη τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον εἰς συνεδρίασιν, ὅπως προβῇ εἰς τὸν νόμιμον αὐτοῦ καταρτισμὸν διὰ τῆς ἐκλογῆς Προέδρου, ἵνα δυνηθῇ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καὶ τετράκις ἐματαιώθη ἡ συνεδρίασις διὰ τῆς ἀποχωρήσεως τῆς μειονοψηφίας. Τετράκις κατηγγέλθησαν εἰς τὸν Νομάρχην οἱ ματαιοῦντες τὰς συνεδριάσεις δημοτικοὶ σύμβουλοι, ζητηθείσης τῆς κατὰ νόμον τιμωρίας αὐτῶν, ὁ δὲ Νομάρχης καὶ ἐπὶ τῶν τεσσάρων τούτων καταγγελιῶν ἐσιώπησεν· ἀλλὰ κυρίως δὲν ἐσιώπησεν, ἀλλὰ, μὴ ἀποδεχόμενος τὰς ποινὰς, ἃς οἱ νόμοι ἐπιβάλλουσιν εἰς τὰς τοιαύτας περιστάσεις, ἐδημιούργησεν οὗτος ἰδίας ποινὰς, τὴν ποινὴν τῆς ἀποστολῆς συλλυπητηρίων εἰς τοὺς ἐπανειλημμένως ματαιοῦντας τὰς συνεδριάσεις! Καὶ ἰδοὺ, διὰ δύο ἐγγράφων του προσκαλεῖ τὸν Δήμαρχον Ὑδραίων νὰ ἐκφράσῃ τὰ συλλυπητήριά του εἰς τοὺς ματαιώσαντας τὰς συνεδριάσεις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. (Ἀναγινώσκει τὰ ἔγγραφα). Ἐξέφρασε τὴν λύπην του, διότι ἐματαίωσαν τὴν συνεδρίασιν τῆς 2 Σεπτεμβρίου ἐνεστῶτος ἔτους, ἐπανέλαβε ταύτην διὰ τὴν ματαίωσιν τῆς 29 Νοεμβρίου, ὡς καὶ διὰ τὴν τῆς 4 Δεκεμβρίου. Ἀλλὰ, βλέπων, ὅτι οἱ πρὸς οὓς ἀπηυθύνοντο τὰ συλλυπητήρια δὲν ἦσαν πολὺ εὐαίσθητοι, καὶ ὅτι δὲν ἐπήρχετο τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα, διότι ἡ πλειονοψηφία ἐπέμενε νὰ ἐργασθῇ καὶ νὰ προβῇ εἰς τὸν νόμιμον καταρτισμὸν τοῦ Σώματος, ἐνόμισεν, ὅτι ἐφεῦρε μέσον νὰ καταστήσῃ ὑπεύθυνον τὴν πλειονοψηφίαν, τὴν θέλουσαν νὰ ἐργασθῇ, καὶ ὑπεισῆλθεν εἰς τὰς ἐργασίας τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, κανονίσας τὴν ἡμερησίαν διάταξιν αὐτὸς, ἀγνοῶ δυνάμει τίνος νόμου, καὶ διατάξας διὰ τοῦ Εἰρηνοδίκου νὰ κληθῇ ὁ προεδρεύων νὰ θέσῃ πρῶτον ζήτημα τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καίτοι μὴ νομίμως συγκεκροτημένου τοῦ Σώματος!...

§81Ν. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Τίς εἶναι ὁ Εἰρηνοδίκης ἐκεῖνος;

§82ΓΚΙΚΑΣ. Εἶναι συμπολίτης σας, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ ἀρχηγὸς τοῦ ἰσχύοντος σήμερον ἐν Ὕδρᾳ κόμματος... Διὰ τοῦ Εἰρηνοδίκου λοιπὸν ἐπέβαλεν εἰς τὸν προεδρεύοντα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου νὰ συγκαλέσῃ τοῦτο, καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ τὸν νόμιμον καταρτισμὸν τοῦ Σώματος, ἀλλὰ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἡ πλειονοψηφία ὅμως, ὡς προεῖπον, στηριζομένη εἰς τὸν νόμον, ἐζήτησε νὰ συγκροτηθῇ πρῶτον νομίμως τὸ Σῶμα, διὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Προέδρου, καὶ ἀμέσως νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἐν τούτοις ἡ μειονοψηφία, ἐνθαρρυνομένη ἐκ τῆς ἀτιμωρησίας αὐτῆς, ἐπεχείρησε ματαίωσιν καὶ πέμπτην ἤδη φορὰν τῆς συνεδριάσεως, καὶ δὲν θὰ ἦναι παράδοξον, ἐκτὸς τῶν νέων συλλυπητηρίων, τὰ ὁποῖα θὰ στείλῃ ὁ Νομάρχης, νὰ προβῇ καὶ εἰς τιμωρίαν τῆς πλειονοψηφίας, διότι ζητεῖ νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν της!

§83ΡΙΚΑΚΗΣ. Δὲν ἔγεινεν ἀκόμη Πρόεδρος;

§84ΓΚΙΚΑΣ. Ὄχι.

§85ΡΙΚΑΚΗΣ. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ἄλλων ἐξηγήσεων.

§86ΓΚΙΚΑΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅτι ἐπέστη ἡ ὥρα νὰ παρέμβῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα θέσῃ τέρμα εἰς τὴν κωμῳδίαν ταύτην, διατάσσων τὸν Νομάρχην νὰ σέβηται τοὺς νόμους, νὰ σέβηται ἑαυτὸν καὶ τὸ ὑψηλὸν ἀξίωμα, τὸ ὁποῖον ἐνεπιστεύθη εἰς αὐτόν ἡ Πολιτεία. Παραδίδω εἰς τὸν ἴδιον κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀντίγραφα τῶν διαφόρων δημοψηφισμάτων, ὡς καὶ τῶν συλλυπητηρίων ἐγγράφων τοῦ Νομάρχου, διότι ὁ χρόνος ἐπείγει πρὸς συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀπεκδεχόμενος ταχεῖαν ἐνέργειαν, ὡς καὶ ταχεῖαν ἀνακοίνωσιν εἰς τὴν Βουλὴν τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἐνεργειῶν αὐτοῦ, ἵνα μὴ ἀναγκασθῶ νὰ λάβω ἐκ δευτέρου τὸν λόγον καὶ χαρακτηρισθῶ καὶ ἐγὼ κωλυσιεργός, ὅπως ἀσμενίζουσι ν’ ἀποκαλῶσι πάντας τοὺς ἀμυνομένους ὑπὲρ τῶν καταπατουμένων δικαίων τῶν συμπολιτῶν των.

§87Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἐξεπλάγην, κ. Πρόεδρε, ἀκούσας τὸν κ. συνάδελφον. Ὁ σοβαρὸς συνάδελφός μου ἐξ Ὕδρας πολὺ σπανίως λαμβάνει τὸν λόγον, ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι παρεσύρθη ἀπὸ τὴν ἀτμόσφαιραν, ἡ ὁποία τὸν περιβάλλει, καὶ ἠθέλησε νὰ ἐλέγξῃ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸν Νομάρχην Ἀργολίδος, ὁ ὁποῖος ἐκπληροῖ τὰ καθήκοντά του εὐσυνειδήτως καὶ μετ’ ἀφοσιώσεως. Πρόκειται περὶ τοῦ Στεφάνου Βάρβογλη, ὅστις γνωστός, γνωστότατος εἰς πάντας ἡμᾶς τυγχάνει, γνωστότερος δὲ εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Γόρτυνος βουλευτὴν κ. Δηλιγιάννην, τοῦ ὁποίου ἦτο ἀρχαῖος φίλος καὶ ὑπὸ τὸν ὁποῖον ὑπηρέτησεν ἐπὶ μακρὸν χρόνον. Ἠπόρησα, λέγω, βλέπων τὸν κ. συνάδελφον ἐξ Ὕδρας φέροντα ζήτημα τόσον μικρὸν ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου. Καὶ βεβαίως δὲν ἤθελον ἀπαντήσει εἰς τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ὕδρας Βουλευτοῦ, ἐὰν τὸ κατηγορητήριον, τὸ ὁποῖον ἐτόνισεν ἐναντίον τοῦ κ. Νομάρχου, δέν με ἠνάγκαζε νὰ ἔλθω νὰ δικαιολογήσω τὸν κ. Νομάρχην...

§88ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὡς δικηγόρος του;

§89Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Μάλιστα· διότι γνωρίζω, ὡς γνωρίζετε καὶ σεῖς, τὸν κ. Νομάρχην. Διότι ἐπιθυμῶ νὰ ἐπανορθώσω ἀνακριβείας, τὰς ὁποίας, ἐξ ἀγνοίας ἴσως, ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας ἀνέφερεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Νομάρχης οὐδέποτε ὑπήκουσεν εἰς εἰσηγήσεις εἴτε ἐμοῦ, εἴτε τοῦ ἑτέρου ἐξ Ὕδρας συναδέλφου...

§90Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκάματε εἰσηγήσεις;

§91Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἔκαμα πολλάς, κύριε Μπακόπουλε, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτητε, διότι σεῖς ἔχετε κομμένην τὴν οὐράν σας, διότι, ὁσάκις ἦσθε εἰς τὴν ἐξουσίαν, γνωρίζετε ὁποίου εἴδους εἰσηγήσεις κάμνετε, ὅπως ἐξυπηρετήσητε τὰς πολιτικάς σας ἀπαιτήσεις. Ὁμολογῶ, ὅτι καὶ ἐγὼ ἀκολουθῶ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ περὶ τῆς καλῶς ἐννοουμένης συναλλαγῆς, καὶ τὴν ἐννοῶ τὴν συναλλαγὴν αὐτὴν, καὶ εἶμαι σύμφωνος, ὡς πρὸς τὸ θέμα αὐτὸ, μετὰ τοῦ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ· ἀλλὰ σεῖς δὲν ἐμφορεῖσθε ἀπὸ τὰς αὐτὰς ἀρχάς· ἔχετε ἴδιον τρόπον ἀντιλήψεως.

§92Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἔλα τότε μὲ τὸ κόμμα μας.

§93Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κ. Νομάρχης πάντοτε πράττει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τὸ καθῆκον καὶ ἡ ὑπηρεσία τῷ ὑποδεικνύει· καὶ τόσον εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, ὥστε, ἐνῷ ὑπῆρχον ἔργα τινὰ, ἀνήκοντα εἰς τὴν Μονὴν τῆς Ὕδρας, τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον δὲν ἐξετελέσθησαν, ἐγὼ ὁ ἴδιος, μεταβὰς εἰς Ναύπλιον, εἰργάσθην παρὰ τῷ κ. Νομάρχῃ, ἵνα ἐκτελεσθῶσι τὰ ἔργα ταῦτα, διὰ τὰ ὁποῖα θὰ δημοκοπήσωσιν οἱ φίλοι τοῦ ἐξ Ὕδρας βουλευτοῦ κ. Γκίκα, ἐὰν γείνωσι — καὶ θὰ γείνωσι τῇ ἐνεργείᾳ τῇ ἰδικῇ μας. — Ὁ Νομάρχης, ἀρτίως διορισθεὶς ἐν Ναυπλίῳ, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶχε γνῶσιν τούτου· συνεπῶς διετάχθη ὁ Δήμαρχος Ὕδρας νὰ ὑποβάλῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα περὶ ἐκτελέσεως τῶν ἔργων αὐτῶν, ὅπως ὁ Νομάρχης ἐγκρίνῃ αὐτά. Ἀποτελεῖ τοῦτο εἰσήγησιν ἀντιπράξεως; Δὲν γνωρίζω δὲ, κύριε Γκίκα, ἐὰν ὑμεῖς ἦσθε φίλος τῆς Κυβερνήσεως, ἂν ἠθέλατε πράξει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπραξα ἐγὼ, μεταβὰς εἰς Ναύπλιον. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν μὴ σύγκλησιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι πλανᾶται ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας, λέγων, ὅτι τῇ ἐνεργείᾳ ἡμῶν ἀναβάλλεται ἡ σύγκλησις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Τοῦτο γίνεται, διότι ὁ κ. Δήμαρχος δὲν ἔχει τὴν πλειονοψηφίαν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, καὶ μὴ ἔχων τὴν πλειονοψηφίαν, δὲν ἔχει συμφέρον νὰ συγκαλέσῃ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, διότι φοβεῖται, ὅτι θέλει εὕρει ἀντίπραξιν.

§94Α. ΡΙΚΑΚΗΣ. Νὰ τοὺς τιμωρήσῃ ὁ Νομάρχης.

§95Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ὁ κ. Νομάρχης προέβη εἰς τὴν τιμωρίαν αὐτῶν. Ἐγὼ θὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διότι ἠναγκάσθην, διὰ ζήτημα τόσον μικρὸν, τὸ ὁποῖον προεκάλεσεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας, νὰ ὁμιλήσω καὶ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν· ἀλλ’ εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ τὸ πράξω, ὅπως ἐπανορθώσω ἀνακριβείας, καὶ δικαιολογήσω ἀπόντα ἀνώτατον λειτουργὸν τῆς διοικήσεως.

§96Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας ἐμνημόνευσε δὶς ἐμοῦ. Ὀφείλω νὰ δώσω εἰς αὐτὸν τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὁ κ. Στέφανος Βάρβογλης ὑπῆρξε Νομάρχης καθ’ ὃν χρόνον διετέλουν ἐν τῇ ἀρχῇ, καὶ οὐδέποτε ἔλαβον ἀφορμὴν, ἵνα ἐπιτιμήσω αὐτόν. Ἀλλὰ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας προέβαλεν εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι ἄλλο· ἐὰν δύναται νὰ ἐκβιασθῇ ἡ πλειονοψηφία τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου νὰ μὴ προβαίνῃ εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου αὐτοῦ, ἀλλὰ νὰ τραπῇ εἰς ἄλλα ἔργα. Κατ’ ἐμὲ, καὶ κατὰ τὸν νόμον, ἡ πρώτη πρᾶξις τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων εἶναι νὰ καταρτίζωσιν ἑαυτὰ, καὶ καταρτίζουσιν ἑαυτὰ μόνον ἀφοῦ ἐκλέξωσι τὸν Πρόεδρον αὐτῶν. Λοιπὸν πρέπει νὰ ἐκλεχθῇ ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, καὶ μετὰ τοῦτο νὰ ἐπιληφθῇ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τῶν ἐργασιῶν του. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα πρόκειται ἤδη νὰ ἐκτελεσθῶσι τῇ συνδρομῇ καὶ τῇ ἐνεργείᾳ ὑμῶν, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἐξετελοῦντο διότι ὁ Νομάρχης ἠγνόει, σεῖς δὲ ὡδηγήσατε αὐτὸν, οὐδὲν ἔχω νὰ εἴπω· μόνος δ’ ὁ κύριος Νομάρχης δύναται νὰ προβάλῃ τὰς γνώμας του.

§97Π. ΓΚΙΚΑΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Νομάρχης Ἀργολίδος, ἔχων φίλους ὡς τὸν ἐξ Ὕδρας κ. συνάδελφον, δὲν ἔχει ἀνάγκην ἐχθρῶν· διότι ῥητῶς ἐβεβαίωσεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅπερ ἐγὼ ἰσχυρίσθην, ὅτι, ἐὰν δὲν μετέβαινεν ὁ ἴδιος εἰς Ναύπλιον, βεβαίως τὰ ἔργα, περὶ ὧν ἐποιήσατο λόγον, δὲν θὰ ἐξετελοῦντο...

§98Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἀφοῦ δὲν ἐστέλλοντο τὰ ἔγγραφα εἰς τὸν Νομάρχην, πῶς ἠθέλατε νὰ ἐνεργήσῃ ὁ Νομάρχης;

§99Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ἐγὼ ἀπαντῶ εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Κουντουριώτης, ὅτι, ἐὰν δὲν μετέβαινεν αὐτὸς εἰς Ναύπλιον, τὰ ἔργα, διὰ τὰ ὁποῖα θὰ δημοκοπήσω ἐγώ, δὲν θὰ ἐξετελοῦντο.

§100Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Θὰ ἔμενον τὰ ἔγγραφα πάντοτε εἰς τὴν Δημαρχίαν.

§101Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, ἐγὼ στηρίζομαι εἰς ἔγγραφα. Ἔφερα πέντε διασκέψεις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ἐξ ὧν ἐμφαίνεται, ὅτι ἡ μειονοψηφία παραλύει τὰς ἐργασίας τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, καὶ ὁ Νομάρχης οὐδὲν ἕτερον πράττει ἢ νὰ ἐκφράζῃ τὰ συλλυπητήριά του. Ἐὰν πταίῃ ἡ πλειονοψηφία, ἂς τιμωρηθῇ. Ἡμεῖς ζητοῦμεν τὴν τιμωρίαν τῶν παραλυόντων τὰς συνεδριάσεις.

§102Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Σχετικὸν, κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ Νομάρχου. Εἰς τὴν Πάρον, κύριοι Βουλευταὶ, ὡς καὶ ἄλλοτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὑπάρχει μία κοινότης, τῆς ὁποίας ὅλη ἡ περιφέρεια ἀποτελεῖται ἀπὸ σιδηροῦχα μεταλλεῖα. Τὸν χῶρον τοῦτον εἶχε δηλώσει εἷς Ἰταλός, ὅστις καὶ ἦτο, κατὰ τὰ κεκανονισμένα, ὑποχρεωμένος νὰ πληρώνῃ κατὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τόσα τοῖς ἑκατόν. Κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τὰ πράγματα ἔβαινον κανονικῶς, ἐσχάτως ὅμως ἐδυστρόπησεν ὁ ἐξ Ἰταλίας δηλωτὴς, καὶ δὲν ἤθελε νὰ πληρώσῃ. Τοῦτο ἠνάγκασε τὴν κοινότητα ν’ ἀποταθῇ εἰς τὸν κ. Δήμαρχον Πάρου, ὁ ὁποῖος ἔκαμεν ἀναφορὰν εἰς τὸν κ. Νομάρχην, ἵνα προσκαλέσῃ καὶ αὐτὸν καὶ τὸν Ἰταλὸν, ὅπως συνέλθωσι καὶ κανονίσωσι τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ὤφειλεν ὁ Ἰταλὸς οὗτος νὰ δώσῃ πρὸς τὴν κοινότητα...

§103Ι. ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ. Ἀγνοεῖτε τὰ πράγματα, κ. Βιτάλη.

§104Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. .. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ ἀξιότιμος κύριος Νομάρχης Κυκλάδων ἐκάλεσε μόνον τὸν Ἰταλόν, χωρὶς νὰ καλέσῃ τὸν κ. Δήμαρχον, ὁ ὁποῖος εἶχεν ὑποβάλει τὴν αἴτησιν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ἐὰν εὐαρεστῆται, νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν δὲν τῷ ἔκαμαν αἴσθησιν αἱ ἐνέργειαι αὗται τοῦ κ. Νομάρχου διὰ τὰ διάφορα ζητήματα, καὶ ποῖα μέτρα ἔλαβεν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο διοικητικῶς.

§105Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐξετάσω.

§106Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πολλοὶ τῶν ἐχόντων αἰτήσεις παραχωρήσεως μεταλλείων, κύριε Πρόεδρε, ἦλθον εἰς τὸν οἶκόν μου, καὶ μὲ παρεκάλεσαν νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διατὶ δὲν προσκαλεῖ τὸ Μεταλλευτικὸν Συμβούλιον, ὅπως ἀποφασίσῃ περὶ τῶν αἰτήσεων αὑτῶν. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν σκέπτεται νὰ καλέσῃ τὸ Συμβούλιον, ἢ τί σκέπτεται ἐπὶ τέλους ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου νὰ πράξῃ.

§107Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἐπὶ τῇ ἐπερωτήσει τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ κ. Φικιώρη κατέθηκα σήμερον, προκύπτει, ὅτι ὑπάρχουσιν αἰτήσεις μεταλλείων 404. Αἱ αἰτήσεις αὗται ἀνάγονται, ὡς βλέπετε, καὶ εἰς παρελθόντα ἔτη· διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι τόσος ἀριθμὸς αἰτήσεων ὑπεβλήθη κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Κατ’ ἐμὴν κρίσιν, τὸ ἰσχῦον σύστημα εἶναι λίαν ἐλαττωματικὸν, διότι παρατηρεῖται, δυστυχῶς, ὅτι ἐπὶ μεταλλείων, τὰ ὁποῖα θεωροῦνται ὡς ἔχοντα ἀξίαν τινὰ, πολλαὶ γίνονται πράξεις μεταβιβάσεως, πολλὰ συμφέροντα ἐν ταῖς πράξεσι ταύταις ἀναμιγνύονται, καὶ φρονῶ ἐκ τῶν λόγων τούτων, τοὺς ὁποίους θεωρῶ ἐντελῶς περιττὸν νὰ ἀναπτύξω, διότι νομίζω, ὅτι ὅλοι ἐννοοῦσι τούτους, θεωρῶ, λέγω, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς ἐμὲ τὸ καθῆκον, ἵνα ὑποβάλω νομοσχέδιον, ὅπως κανονισθῇ τὸ πρᾶγμα. Διότι δὲν μοι φαίνεται ὅτι εἶναι καλὸν, ἐπὶ ζητήματος τόσον σπουδαίου νὰ λαμβάνωσι χώραν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα βλέπομεν, δυστυχῶς, λαμβάνοντα χώραν.

§108Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὡς γνωρίζομεν, τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἤδη ὑποβεβλημένον.

§109Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀλλ’ ὡς εἶπον πέρυσι, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο διεσκευάσθη ὑπὸ Ἐπιτροπῆς. Ἑτέρα Ἐπιτροπὴ ἐργάζεται ἤδη ἐπ’ αὐτοῦ, καὶ ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος ἐλπίζω, ὅτι θὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ ἔργον. Νομίζω, ὅτι ἔχομεν ὅλοι συμφέρον, ὅπως τὸ ζήτημα τοῦτο κανονισθῇ διὰ νόμου, καὶ ἀποφύγωμεν ὅλα τὰ λαμβάνοντα χώραν ἄτοπα.

§110Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δηλώσῃ, ἂν θὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ταχέως, ἢ ὄχι.

§111Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἶπον, ὅτι ἐλπίζω, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μέχρι τῆς προσεχοῦς Κυριακῆς νὰ ἦναι ἐντελῶς ἕτοιμον, καὶ νὰ τὸ ὑποβάλω ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος.

§112Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὥστε μέχρι τῆς ὑποβολῆς καὶ ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου δὲν πρόκειται νὰ συγκαλέσητε τὸ Μεταλλευτικὸν Συμβούλιον.

§113Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ βεβαίως δὲν πρόκειται νὰ ἀναλάβω ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τῆς Βουλῆς, προκειμένου περὶ δικαιωμάτων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπραξα μέχρι τοῦδε, ἀπαντᾷ εἰς τὸν κ. Βουλευτήν. Δὲν συνεκάλεσα μέχρι τοῦδε τὸ Μεταλλευτικὸν Συμβούλιον, καὶ δὲν θὰ συγκαλέσω τοῦτο κατὰ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα.

§114Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ ἐξαναγκάσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀναλάβῃ ὑποχρέωσιν πρὸς τὴν Βουλήν. Ἠρώτησα ἁπλῶς, διὰ νὰ γνωρίζω, καὶ νὰ κανονίσω τὰ κατ’ ἐμέ.

§115ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Πρῶτον, κύριοι Βουλευταὶ, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ μοὶ δώσῃ τὴν ἄδειαν νὰ ἐπαναλάβω παράκλησιν, τὴν ὁποίαν καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθύνω αὐτῷ — ἡ ὁποία ὅμως τότε ἔμεινεν ἄνευ ἀποτελέσματος — ἐπὶ τῇ ἐλπίδι, ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ ἤδη τὴν ἰδίαν τύχην. Πρόκειται περὶ τῆς ἐνεργείας τῆς ψηφοφορίας ἐν Πάτραις εἰς τὰ σχολεῖα τὰ δημοτικὰ ἀντὶ τῶν ἱερῶν ναῶν, συμφώνως καὶ πρὸς τὸ ἄρθρον 46 τοῦ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν νόμου, κατὰ τὸ ὁποῖον «ἡ ψηφοφορία ἐνεργεῖται ἐντὸς τοῦ καταστήματος τοῦ δημοτικοῦ σχολείου τῶν ἀρρένων, ὅπου ὑπάρχουσιν ἀνεγηγερμένα πρὸς χρῆσιν αὐτῶν δημοτικὰ οἰκοδομήματα, ἐν ἐλλείψει δὲ τοιούτων, ἐντὸς τοῦ εὐρυχωροτέρου ναοῦ τῆς πρωτευούσης τοῦ δήμου». Ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἐν Πάτραις, ἡ ὁποία ἦτο ἁρμοδία, γνωμοδοτήσαντος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου νὰ διατάξῃ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν εἰς τὰ σχολεῖα, διστάζει νὰ πράξῃ τοῦτο, ἑρμηνεύουσα τὸ ἀναγνωσθὲν ἄρθρον, ὅτι ἐννοεῖ τὰ δημοτικὰ σχολεῖα, ὅταν ᾖναι ἰδιοκτησία τοῦ δήμου· τοιοῦτόν τι ὅμως δὲν προκύπτει ἐκ τοῦ ἄρθρου, ὅπερ σᾶς ἀνέγνωσα.

§116Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ποῖον εἶναι τὸ ἄρθρον;

§117ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Τὸ ἄρθρον 46.

§118Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐὰν τὰ σχολεῖα ᾖναι κατάλληλα.

§119ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Μετὰ τὸν τελευταῖον νόμον, εἰς τὰς Πάτρας ᾠκοδομήθησαν σχολεῖα, ἐπὶ τῇ βάσει σχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔδωκεν ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, καταλληλότατα, εὑρέθησαν δὲ ὡς τοιαῦτα καὶ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν, ἥτις τὰ παρέλαβε, καὶ ἐνοικιάσθησαν πολυετῶς, διότι τοιαύτη ἦτο ἡ συμφωνία μετὰ τῶν ἰδιοκτητῶν, νὰ τὰ οἰκοδομήσωσι κατὰ τὸ σχέδιον, ὅπερ τοῖς ἐδόθη, καὶ νὰ ἐνοικιασθῶσι πολυετῶς διὰ σχολεῖα. Νομίζω, ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ δὲν ἔχει δίκαιον, προβάλλουσα τὴν ἑρμηνείαν αὐτὴν, καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ τὰ δέοντα.

§120Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Προεκλήθη ἡ γνώμη τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου;

§121ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Βεβαίως. Καταθέτω καὶ ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησίν μου, ἵνα μὴ διαφύγῃ τὴν μνήμην τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ. Μετὰ τοῦτο, Κύριοι, θὰ ὁμιλήσω περὶ ἄλλου θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου, τῇ παρακλήσει μου, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κατέθεσε τὰ σχετικὰ ἔγγραφα. Πρόκειται περὶ τῶν διαταγῶν του περὶ ἐκπτώσεως ἐκ τοῦ ἀξιώματος τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου τοῦ Προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ δήμου Ἐρινεῶν, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι οὗτος διετέλει δικαστικὸς κλητὴρ, ὅτε ἐξελέχθη δημοτικὸς σύμβουλος. Ἡ ὑπόθεσις, Κύριοι, ἔχει ὡς ἑξῆς. Ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος δημοτικὸς σύμβουλος, διατελῶν δικαστικὸς κλητὴρ ἀπὸ τοῦ 1871, ἐξετέθη κατὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς τοῦ 1895, καὶ ἐπέτυχεν ὡς δημοτικὸς σύμβουλος. Ἡ ἐκλογή του προσεβλήθη τότε, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι ἡ θέσις τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος εἶναι ἀσυμβίβαστος μὲ τὸ ἀξίωμα τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου, καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ ἐκλεχθῇ τοιοῦτος· ἀλλὰ τὸ Δικαστήριον ἐπεκύρωσε τὴν ἐκλογήν του, σκεφθὲν, ὅτι ὁ δικαστικὸς κλητὴρ δὲν εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος, ἀλλὰ δημόσιος ὑπηρέτης. Κατὰ τὴν τελευταίαν δημοτικὴν ἐκλογὴν ἐπέτυχε καὶ πάλιν, ἀλλὰ τὴν φορὰν ταύτην ἐξελέγη καὶ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Ἐκτὸς δὲ τῆς νικώσης ψήφου, ἣν ἔχει αὐτὸς, καὶ ἡ πλειονοψηφία τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου κατηρτίσθη ἀντίθετος τοῦ Δημάρχου. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος μεταβολῆς τῆς πλειονοψηφίας, καὶ ὁ τρόπος ἐξευρέθη διὰ τῆς στρεβλώσεως τοῦ νόμου. Ἂς λάβῃ σημείωσιν, ἐὰν θέλῃ, ὁ φίλος κ. Κουντουριώτης, διότι θὰ τοῦ χρησιμεύσῃ, μεθ’ ὅσα πρὸ μικροῦ ἐπὶ ὁμοίου ζητήματος ἐλέχθησαν μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ ἑτέρου ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Γκίκα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι — καὶ τοιοῦτοι εἶναι βεβαίως καὶ οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες — δὲν δύνανται νὰ διατελῶσι καὶ δημοτικοὶ σύμβουλοι, εἶμαι ἐντελῶς σύμφωνος, διότι τοῦτο προκύπτει σαφῶς ἐκ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 276 τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων καὶ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ περὶ δημαιρεσιῶν νόμου. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ ἐν λόγῳ δημοτικοῦ συμβούλου ἐπεκυρώθη παρὰ τοῦ Δικαστηρίου, μετὰ δὲ τὴν ἐπικύρωσιν αὐτῆς παρὰ τοῦ Δικαστηρίου οὐδεμία ἄλλη ἀρχὴ εἶχεν ἁρμοδιότητα νὰ κρίνῃ τὸ κῦρος αὐτῆς, ἐκτὸς, λέγω, τοῦ λόγου τούτου, ὁ περὶ οὗ πρόκειται ἐξελέχθη δημοτικὸς σύμβουλος ἐν ᾧ διετέλει κλητὴρ δικαστικός, καὶ ἀποδεχθεὶς τὸ ἀξίωμα τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου, καὶ ἐνασκήσας τὰ ἐκ τῆς θέσεως ταύτης καθήκοντά του, αὐτοδικαίως ἔπαυσε νὰ διατελῇ δικαστικὸς κλητήρ· οὐδέποτε ὅμως ἠδύνατο νὰ χάσῃ τὸ ἀξίωμα τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου, ἀφοῦ τὴν ἰδιότητα τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος δὲν ἀπέκτησε μετὰ τὴν ἐκλογὴν, ἀλλ’ ἐκέκτητο ταύτην πρὸ αὐτῆς. Καὶ ἂν μὲν διωρίζετο μετὰ τὴν ἐκλογήν του, καὶ διότι ἐπεκυρώθη αὕτη, δικαστικὸς κλητὴρ, ἴσως ἠδύνατο ὁ κύριος Ὑπουργὸς, ἐφαρμόζων κατ’ ἀναλογίαν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 72 τοῦ Συντάγματος, τοῦ ἀφορῶντος τοὺς Βουλευτὰς, ὅταν διορίζωνται καὶ δέχωνται ἔμμισθον θέσιν, νὰ κηρύξῃ ἔκπτωτον τοῦ ἀξιώματος τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου τὸν δικαστικὸν κλητῆρα, εἰ καὶ τότε ἀκόμη, κατ’ ἐμὴν γνώμην, δὲν ἠδύνατο νὰ γείνῃ τοῦτο, διότι αἱ διατάξεις αἱ στερητικαὶ δικαιωμάτων εἰσὶν ἐξαιρετικαὶ καὶ τοῦ στενοῦ δικαίου, καὶ δὲν ἐπιτρέπεται ἡ κατ’ ἐπέκτασιν ἐφαρμογὴ αὐτῶν εἰς ἀναλόγους περιστάσεις. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὅμως, ἀφοῦ αὐτὸς ἦτο δικαστικὸς κλητὴρ, καὶ κατόπιν ἐξελέγη δημοτικὸς σύμβουλος, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ χάσῃ τὸ ἀξίωμα τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου. Μάλιστα οὗτος ἔκαμε καί τι πλέον· ὅτε ἀνεκινήθη τὸ ζήτημα τῆς ἐκπτώσεώς του, ὑπέβαλε καὶ παραίτησιν. Ὥστε καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἤρθη τὸ ἀσυμβίβαστον. Ὅλα ὅμως ταῦτα, Κύριοι, δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν ἀπέναντι τῆς κομματικῆς ἀνάγκης· ἡ ἀπαίτησις ἦτο νὰ μεταβληθῇ ἡ πλειονοψηφία τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, καὶ εἰς τοιαύτην παράνομον ἀπαίτησιν ἐνέδωσεν ἀτυχῶς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, διατυπώσας μάλιστα ἀμέσως τὴν γνώμην του εἰς τὴν ἀπάντησιν πρὸς τὸν Νομάρχην, ὑποβαλόντα τὴν αἴτησιν τοῦ περὶ τούτου ἀναφερομένου Οἰκονομοπούλου· κατόπιν δὲ, ἕνεκα δισταγμῶν τοῦ Νομάρχου, ὁ ὁποῖος, ἀπαντῶν εἰς τὴν τοιαύτην διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου, διετύπωσεν ἀπορίας πολλὰς καὶ ἐρωτήματα, καὶ ἐζήτησε μάλιστα, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7592 ἐγγράφου του, νὰ ἐκδώσῃ τὸ Ὑπουργεῖον ῥητὴν, ὁριστικὴν καὶ κατηγορηματικὴν ἀπόφασιν, ἐπιδεκτικὴν ἀμέσου ἐκτελέσεως, ὡς λέγει τὸ ἔγγραφον, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐζήτησε καὶ τὴν γνώμην τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον — πρόθυμον πάντοτε, καθὼς γνωρίζετε, Κύριοι, εἰς τὸ νὰ καλύπτῃ διὰ γνωμοδοτήσεων τὰς παρανόμους εὐεργεσίας τῶν Ὑπουργῶν — ἐκδίδει μίαν γνωμοδότησιν, ὑπ’ ἀριθ. 153, μειονοψηφούντων δύο νομικῶν συμβούλων, διὰ τῆς ὁποίας ἀποφαίνεται ἄκυρον τὴν ἐκλογὴν τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου Χούγια, καὶ ἧς ἡ αἰτιολογία εἶναι ἡ ἑξῆς: «Διότι οὗτος διετέλει δικαστικὸς κλητὴρ, ὅτε ἐξελέγη δικαστικὸς σύμβουλος· δὲν ὠφελεῖ δὲ αὐτὸν ἡ παραίτησίς του ἐκ τῆς θέσεως τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος, ἐπελθοῦσα κατόπιν.» Δὲν ποιεῖται δὲ διόλου μνείαν ἡ γνωμοδότησις τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, οὔτε ἀποφαίνεται ἐπὶ τῆς περιπτώσεως, ὅτι οὗτος διετέλει ἤδη δικαστικὸς κλητὴρ, ὅτε ἐξελέγη δημοτικὸς σύμβουλος. Οὔτε ἐπὶ τοῦ ἄλλου ἐρωτήματος, τὸ ὁποῖον ὁ Νομάρχης ὑπέβαλε, ῥητὴν ζητῶν ἀπάντησιν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, μετὰ τοιαύτην διαταγὴν, τί θὰ κάμῃ ὡς πρὸς τοὺς δικηγόρους, τοὺς ὄντας δημοτικοὺς συμβούλους εἰς τοὺς δήμους τῆς περιφερείας τοῦ νομοῦ του, διότι καὶ αὐτοὶ εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι, καὶ ὡς πρὸς αὐτοὺς ῥητῶς τὸ ἄρθρον 276, τὸ ὁποῖον ἐφήρμοσεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ περὶ οὗ πρόκειται δημοτικοῦ συμβούλου, ἀναφέρει, ὅτι δὲν δύνανται οἱ δικηγόροι νὰ ἦναι εἰς οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν δημοτικήν. Ἀλλὰ εἰς ὅλα αὐτὰ οὐδεμίαν ἀκρόασιν ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, διότι ἔπρεπε νὰ μεταβληθῇ ἡ πλειονοψηφία τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἐρινεῶν, — αὐτὸ ἦτο τὸ ζήτημα — καὶ μετεβλήθη, χάριν τῆς συναλλαγῆς. Νομίζω ὅμως, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔπρεπε νὰ αἰσθανθῇ τὴν ἀνάγκην, ἵνα, κατ’ ἐπίφασιν τοὐλάχιστον, καλύψῃ τὸν λόγον τῆς τοιαύτης ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, καὶ διατάξῃ νὰ ἐπεκταθῇ αὕτη ἐφ’ ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν γνώμην του κατέχουσιν ἀσυμβίβαστα πρὸς τὴν θέσιν τῶν ἀξιώματα δημοτικά.

§122Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταὶ, ἐὰν ἡ μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πατρῶν Βουλευτοῦ διαφορὰ ἦτο ἁπλῶς νομικὴ, ὀλίγας μόνον λέξεις θὰ ἔλεγον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Δυστυχῶς ὅμως, ἡ μεταξὺ ἡμῶν διαφορὰ ἔχει καὶ ἕτερον λόγον· διότι ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς νομίζει, ὅτι ἡ δοθεῖσα λύσις ἐδόθη, ὅπως κατορθωθῇ, ἵνα ἡ πλειονοψηφία τοῦ Δημοτικοῦ ἐκείνου Συμβουλίου μεταβληθῇ, καὶ ψέγει τὴν Κυβέρνησιν, διότι τοιαῦτα μετέρχεται μέσα πρὸς ὑποστήριξιν δῆθεν τῶν φίλα πρὸς αὐτὴν φρονούντων. Ἐὰν ὅμως ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν ἐνεθυμεῖτο, ὅτι πέρυσι διὰ μακρῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ συνεζητήθη τὸ ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου ἀπησχόλησε σήμερον τὴν Βουλὴν, καὶ ὅτι ἔκτοτε ἐξέφρασα ποίαν εἶχον γνώμην περὶ τοῦ ἀσυμβιβάστου τῆς θέσεως τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος μετὰ τοῦ ἀξιώματος τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου, βεβαίως δὲν ἤθελε προστρέξει εἰς τὰ κατηγορητήρια αὐτὰ, τὰ ὁποῖά εἰσιν ἐντελῶς ἄσχετα πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, συνεπείᾳ ἐπερωτήσεως τοῦ κ. ἐξ Ἄνδρου Βουλευτοῦ ἐπὶ ὁμοίου θέματος ἀκριβῶς, εἶπον, ὅτι τοιαύτην εἶχον γνώμην, ὄχι μόνον κατὰ τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν ἀπήντων εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, κατὰ τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν ἐφήρμοσα τὴν ἀρχὴν ταύτην ἐν περιπτώσει ἀφορώσῃ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Ἄνδρου, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἀλλὰ καὶ πρὸ τετραετίας, ὅτε πάλιν ἤμην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὑποθέτω, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν θὰ ὑπεστήριζεν, ὅτι πρὸ τετραετίας ἐσχημάτισα αὐτὴν τὴν γνώμην, ἵνα κατορθώσω σήμερον νὰ μεταβάλω τὴν πλειονοψηφίαν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἐρινεῶν, περὶ τοῦ ὁποίου ἐνδιαφέρεται. Ὡς πρὸς τὸ οὐσιαστικὸν ζήτημα, κατ’ ἐμὲ, ὁ νόμος εἶναι ῥητός...

§123ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομικόν.

§124Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα· τὸ νομικὸν εἶναι ἐδῶ καὶ οὐσιαστικόν. Τὸ νομικὸν ζήτημα, κατ’ ἐμὲ, δὲν ἐπιδέχεται ἀντίρρησιν· τὸ λέγει ὁ νόμος ῥητῶς.

§125ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Εἶμαι σύμφωνος.

§126Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐὰν ἤμεθα σύμφωνοι, πρὸς τί συζητοῦμεν;

§127ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Διατὶ δὲν ἐπεξετάθη; Πῶς περιωρίσθη μόνον εἰς τοὺς δικαστικοὺς κλητῆρας;

§128Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἰς τοὺς δικηγόρους δὲν ἐπεξετάθη, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ὁ δικηγόρος δὲν εἶναι ὑπάλληλος τῆς Κυβερνήσεως, διότι ὁ δικηγόρος ἐξασκεῖ τὴν ἐπιστήμην του ἐλευθέρως, ὑποβάλλεται εἰς φόρον ἐπιτηδεύματος· τὸ Διάταγμα τοῦ διορισμοῦ του δὲν δίδει τὸν χαρακτῆρα τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου. Ἄλλως τὴν γνώμην μου ταύτην ὑποστηρίζουσι καὶ οἱ καθηγηταὶ τοῦ Διοικητικοῦ Δικαίου Ἀργυρόπουλος καὶ Ἀγγελόπουλος, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὴ ἡ θεωρία διὰ τοὺς δικηγόρους. Ἀλλ’ ἐνταῦθα πρόκειται περὶ δικαστικοῦ κλητῆρος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν δικαστικὸν κλητῆρα, ὑποθέτω, ὅτι οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, διότι καὶ ὁ Ὀργανισμὸς τῶν Δικαστηρίων καὶ ὁ νόμος θεωρεῖ αὐτὸν ὑπάλληλον, ὑπηρέτην δικαστικόν, ὁ δὲ νόμος περὶ ἀσυμβιβάστου τοῦ ἀξιώματος τῶν Δημάρχων, τῶν δημοτικῶν συμβούλων κλπ. εἶναι διάφορος πρὸς τὸν νόμον περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς Βουλευτὰς, δὲν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ διάταξις· ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὸ ἀσυμβίβαστον τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου, εἶναι εὐρυτάτη ἡ διάταξις, καὶ ἐν αὐτῇ περιλαμβάνεται ἀναντιρρήτως καὶ ὁ δικαστικὸς κλητήρ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τοιαύτην γνώμην εἶχον καὶ πρὸ τετραετίας, ὅτε τὸ πρῶτον μοὶ ὑπεβλήθη τὸ ζήτημα· τὴν αὐτὴν θεωρίαν ἐφήρμοσα καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, τὴν αὐτὴν ἀρχὴν ἐφήρμοσα ὡς πρὸς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνεφύη, καὶ μέχρις οὗ πεισθῶ, ὅτι ἡ γνώμη μου εἶναι ἐσφαλμένη, θέλω ἐξακολουθήσει ἐφαρμόζων αὐτὴν τὴν θεωρίαν.

§129Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν γνωρίζω παντάπασι τ’ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐπέφερεν ἢ θέλει ἐπιφέρει ἡ ἐπὶ τοῦ ζητήματος ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Δὲν γνωρίζω τὰ πρόσωπα, καὶ εἶμαι ἐντελῶς ἀλλότριος τῶν τοπικῶν περιστάσεων· ὀφείλω ὅμως νὰ εἴπω, ὅτι συμβαίνει δυσάρεστος σύμπτωσις νὰ μὴ ἦμαι σύμφωνος οὔτε πρὸς τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, οὔτε πρὸς τὴν γνώμην τοῦ ἐκ Πατρῶν βουλευτοῦ καὶ φίλου μου κ. Χοϊδᾶ. Κατὰ τὸ 1895, ὅτε ἐνηργήθησαν αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ, ἐξελέχθη ἐν τῷ δήμῳ Σύρου Δήμαρχός τις, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζω προσωπικῶς, φέρων τὸ ἐπώνυμον Ῥοῦσσος, ἀπέτυχε δὲ, παλαίων καὶ ἀνταγωνιζόμενος πρὸς αὐτὸν, ὁ κ. Μαραγκός, φίλος μου. Ἡ ἐκλογὴ διεξήχθη νομίμως· δὲν ἐπροτάθη ἔνστασίς τις περὶ τῆς μὴ ἑλληνικῆς ἰθαγενείας τοῦ Ῥούσσου. Τὸ Πρωτοδικεῖον ἐπεκύρωσε τὴν ἐκλογὴν, καὶ μετὰ τοῦτο ὁ κ. Μαραγκὸς, ἀπετάθη πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ἐζήτησε νὰ παυθῇ ὁ Ῥοῦσσος, ὡς μὴ ἔχων τὴν ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν, καὶ νὰ ἐνεργηθῇ νέα ἐκλογή. Ἔλαβον λοιπὸν ἀφορμὴν νὰ ἐξετάσω τὸ θέμα, ἀλλὰ νὰ τὸ ἐξετάσω συμπαθῶς διατεθειμένος ὑπὲρ τοῦ ἐνισταμένου, ἐφ’ ὅσον ἐπιτρέπεται νὰ συμπαθῇ τις πρὸς πρόσωπον, ὅταν πρόκηται νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος. Ἡ ἐξέτασις μὲ ἤγαγεν εἰς τὸν ἑξῆς συλλογισμόν· ὅτι διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1882 ἀφηρέθη ἀπὸ τὴν νομοτελεστικὴν ἐξουσίαν ἡ ἐκδίκασις τῶν κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἐνστάσεων, καὶ ἀνετέθη εἰς τὴν δικαστικήν. Ἀλλ’ ἡ ἀπόφασις τοῦ Πρωτοδικείου κατὰ πρῶτον βαθμόν, καὶ τοῦ Ἐφετείου κατὰ δεύτερον, περιστρέφεται περὶ δύο θέματα· πρῶτον, ἂν ἐτηρήθησαν ἢ δὲν ἐτηρήθησαν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου, αἱ κανονίζουσαι τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς· δεύτερον, ἂν οἱ ἐκλεχθέντες ἔχουσι τὰ νόμιμα προσόντα ἢ ὄχι. Ἡ ἀπόφασις τοῦ Πρωτοδικείου εἶναι ἀνέκκλητος· μόνον δ’ ὅταν τοῦτο ἀκυρώσῃ τὴν ἐκλογήν, ἐπιτρέπεται ἔφεσις ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου. Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Σύρου ἡ ἀπόφασις τοῦ Πρωτοδικείου ἦτο ἐπικυρωτική. Ἔγραψα εἰς τὸν φίλον μου κ. Μαραγκόν, νὰ παραιτηθῇ πάσης αἰτήσεως αὑτοῦ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, διότι, ἂν ἤθελε δοθῆ εἰς τὴν νομοτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλλῃ ἢ ἀκυρώνῃ πράξεις, τὰς ὁποίας ἡ δικαστικὴ ἐξουσία περιέβαλε μὲ τὸ κῦρός της, τότε θέλομεν ἀφαιρέσει ἀπὸ τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας τὸ δικαίωμα τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἐνστάσεων κατὰ τῶν ἐκλογῶν, ἀπὸ τοῦ ὁποίου ὁ νόμος ἐσκόπει ν’ ἀποξενώσῃ τὴν νομοτελεστικὴν ἐξουσίαν. Ὑποθέσατε, ὅτι συμβαίνει νὰ ἐκλεγῇ τις, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει ἄλλο τι προσόν, ἢ ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δημότης τοῦ δήμου, ἐν ᾧ ἐξελέγη. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ, ἂν εἶναι, ἢ ὄχι, δημότης τοῦ δήμου, καὶ νὰ νὰ ἀκυρώσῃ τὴν ἐκλογήν, ἀλλὰ περὶ τούτων πρέπει νὰ γείνῃ ἔνστασις ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου Δικαστηρίου, καὶ ἂν ἀποφασίσῃ τὸ Δικαστήριον, ὅτι καλῶς ἐξελέγη, οὐδεὶς πλέον ἔχει τὸν λόγον. Ἡ ἐναντία γνώμη ἤθελεν ἐξασθενίσει τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου, καὶ ἤθελεν ἀναιρέσει τὸν σκοπὸν αὐτοῦ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸ ἄρθρον 276 τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων ἀναγράφει τὸ ἀσυμβίβαστον τάξεώς τινος δικαστικῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν πρὸς τὰ δημοτικὰ ἀξιώματα. Λέγω τάξεώς τινος δικαστικῶν ὑπαλλήλων, διότι ἡ ἰδιότης τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος καὶ τοῦ δικηγόρου δὲν εἶναι κυρίως ἰδιότης δικαστικοῦ ὑπαλλήλου. Ὁ δικηγόρος λοιπὸν δὲν δύναται νὰ ἦναι δημοτικὸς ἄρχων. Τὸ κῦρος ὅμως τῆς ἐκλογῆς οὐδεὶς ἄλλος δύναται νὰ ἐξετάσῃ, εἰμὴ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐτάχθησαν ὑπὸ τοῦ νόμου νὰ ἐξετάσωσι τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς. Ἂν δὲ τὸ ἀσυμβίβαστον τῶν δύο ὑπηρεσιῶν τυγχάνῃ νενομοθετημένον, ἀπόκειται εἰς τὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ παύσῃ τὸν δικαστικὸν κλητῆρα, διότι μεταξὺ τοῦ ἀξιώματος τοῦ ἐκ διορισμοῦ καὶ τοῦ ἀξιώματος τοῦ αἱρετοῦ ἐπικρατεῖ τὸ αἱρετόν. Ἑπομένως μόνη λύσις ἦτο ἡ παῦσις τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος καὶ ὄχι τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου.

§130Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχε παραιτηθῆ τότε ἀπὸ τῆς θέσεως τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος.

§131Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἤθελεν εἶσθαι ἐν πλήρει ἀντιφάσει ἡ ὁριστικότης τῶν ἐπὶ τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν ἀποφάσεων τῶν Δικαστηρίων πρὸς τὴν διαταγήν, τὴν ὁποίαν ἐξέδοτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν ἐξέδωκε τοιαύτην διαταγήν. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς προϊστάμενος κλάδου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, κληθεὶς νὰ ὑποτάξῃ τὰς πράξεις του εἰς τὰς στερήσεις, τὰς ὁποίας αἱ διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου ἐπιβάλλουσιν, ἀπεφήνατο ἐν τῇ Βουλῇ γνώμην, καθ’ ἣν ὁ διορισμὸς πολίτου, ὁ ὁποῖος ἐστερήθη τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων, ἀρκεῖ ἵνα καλύψῃ τὴν ἀνικανότητα αὐτοῦ πρὸς ἀποδοχὴν δημοσίας ὑπηρεσίας, ἣν ὁ Ποινικὸς Νόμος εἶχεν ἀναγράψει. Καὶ τί εἶναι ὁ διορισμός; Πρᾶξις Ὑπουργοῦ, ὑποβληθεῖσα εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ Βασιλέως, ἀπόφασις τοῦ Βασιλέως, κυρώσαντος τὴν πρότασιν τοῦ Ὑπουργοῦ ὑπ’ εὐθύνην τοῦ Ὑπουργοῦ. Καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἡ κατὰ τὸν Ποινικὸν Νόμον ἀνικανότης τοῦ ἀστοῦ, τὴν ὁποίαν ἐπέβαλον τὰ Δικαστήρια, ὑποχωρεῖ εἰς τὴν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργοῦ, ὅστις, εἴτε ἐκ λάθους, εἴτε ἐκ κακῆς ἑρμηνείας, διώρισε τὸν ἀνίκανον πολίτην, τὸν περιπεσόντα εἰς τὴν ἀνικανότητα, εἰς δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος διώρισε τὸν πολίτην αὐτὸν, ἠνέχθη εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν ἄνθρωπον ἐστερημένον τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων, ἤτοι τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Πολιτείας καὶ τῆς τιμῆς. Λοιπὸν ἀνικανότης τόσον μεγάλη καὶ θεμελιώδης, ἀνικανότης ἀποτελοῦσα τὴν βάσιν, — διότι τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων ἡ στέρησις εἶναι θεμελιώδης ἀνικανότης — ἐκαλύφθη διὰ τῆς πράξεως τοῦ διορισμοῦ, καὶ ἡ ἀνικανότης ἕνεκα ἀσυμβιβάστου τῶν καθηκόντων δὲν καλύπτεται διὰ τῆς ἀποφάσεως τῶν Δικαστηρίων! Καὶ προβαίνει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀφαιρέσῃ ἰδιότητα, τὴν ὁποίαν ὁ πολίτης ἔλαβεν ὑπὸ τῶν συμπολιτῶν του, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι εἶχε λάβει ἄλλοτε διορισμὸν δικαστικοῦ κλητῆρος! Μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ν’ ἀναμιγνύωνται οἱ Ὑπουργοὶ εἰς ὑποθέσεις ἀφαιρεθείσας ἀπὸ τὴν ἁρμοδιότητα αὐτῶν.

§132Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄρχομαι ἀπὸ τοῦ τελευταίου. Μοὶ φαίνεται, ὅτι οὐδέποτε εἶπον, ὅτι, ἐπειδὴ εἶχεν ἐκδοθῆ Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου διωρίζετό τις διατελῶν ἐν στερήσει τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων, ἐνόμιζον, ὅτι δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα ἢ τὸ καθῆκον νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ ὑπαλλήλου τούτου. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον συνεζητήθη ἐν τῇ Βουλῇ, ἦτο, ἐὰν ἡ ἀπόφασις, ἡ ἐκδοθεῖσα κατὰ τοῦ ὑπαλλήλου, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο λόγος, ἠδύνατο νὰ περιορίσῃ εἰς διάρκειαν δύο ἐτῶν τὴν στέρησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων· ὑπεστηρίχθη δὲ παρὰ πολλῶν, ὅτι τῆς ἀποφάσεως ὁρισάσης τὸν χρόνον τῆς στερήσεως, μετὰ τὴν παρέλευσιν τοῦ χρόνου τούτου ἀνέκτησε καὶ τὰ δικαιώματά του ὁ περὶ οὗ πρόκειται ὑπάλληλος, καὶ ἑπομένως ἠδύνατο νὰ διορισθῇ. Ἐν τῇ συζητήσει, ἡ ὁποία τότε ἐγένετο, πιθανὸν νὰ ἐλέχθη παρ’ ἐμοῦ, ὅτι ὁ διορισμὸς οὗτος δὲν ἐγένετο παρανόμως, ἀλλὰ βεβαίως οὐδέποτε ὑπεστήριξα ὅ,τι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι τουτέστι διορισμὸς παράνομος ἔπρεπε νὰ ἐξακολουθήσῃ ὑφιστάμενος, διὰ τὸν μόνον λόγον, ὅτι εἶχεν ἐκδοθῆ Διάταγμα. Ἐὰν ὑποθέσωμεν, διορισμὸν γενόμενον παρανόμως, ὤφειλον νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀνάκλησιν τοῦ Διατάγματος καὶ εἰς τὴν παῦσιν τοῦ ὑπαλλήλου, τοῦ παρανόμως διορισθέντος. Ἀλλ’ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα, περὶ τοῦ ὁποίου τὴν ἑσπέραν ταύτην ἐγένετο λόγος. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς ὑπεστήριξεν, ὅτι, ἀφοῦ τὰ τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἐκλογῶν ἀνετέθησαν εἰς τὰ Δικαστήρια ὑπὸ τοῦ νόμου, ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία οὐδὲν ἔχει δικαίωμα, ἵνα διὰ πράξεώς της κηρύξῃ, ὅτι ἐκλεχθείς τις εἰς τὴν θέσιν τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου δὲν δύναται νὰ διατηρήσῃ ταύτην, διότι εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος. Ὑπεστήριξεν ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Δικαστηρίου, κυρωσάσης τὴν ἐκλογὴν, οὐδὲν δικαίωμα ἔχει πλέον ὁ Ὑπουργός. Φρονῶ, ὅτι τοῦτο ἀπολύτως δὲν δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ· διότι δὲν πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος ὑποστηρίζει, ὅτι, ἐάν τις κατεδικάσθη ἐπὶ κακουργήματι, καὶ ἡ ἐκλογὴ αὐτοῦ, ἐκλεγέντος εἰς τι ἀξίωμα, ἐπεκυρώθη ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου, διότι δὲν ὑπεβλήθη κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς του ἡ ἔνστασις τῆς ἀνικανότητός του, ὅπως ἐκλεγῇ, ὅτι δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ παυθῇ ἀπὸ τῆς θέσεώς του. Διότι τὸ Δικαστήριον δὲν δύναται νὰ γινώσκῃ, ποῖοι λόγοι ὑπάρχουσιν, ἵνα ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή του. Πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ Πρωτοδικεῖον νὰ γινώσκῃ, ἐὰν τις διατελεῖ δημόσιος ὑπάλληλος ἢ ἔχει ἄλλον τινὰ λόγον, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἡ ἐκλογή του πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ; Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο· ἔχομεν καὶ ῥητὴν διάταξιν τοῦ νόμου, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι δὲν δύναται δημόσιος τις ὑπάλληλος ἢ ὑπηρέτης νὰ ἐκλεχθῇ πρὶν ἢ παραιτηθῇ πρὸ 40 ἡμερῶν πρὸ τῆς ἐκλογῆς· ἀλλὰ λέγει καί τι πλέον ὅτι «δὲν δύναται νὰ διατελῇ». Ἄρα, ἐὰν ἡ θεωρία, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος, ἦτο ἐντελῶς ἀκριβὴς, τότε θὰ ἐφθάνομεν κατ’ ἀνάγκην εἰς τὴν μὴ ἐφαρμογὴν τῆς δευτέρας διατάξεως τοῦ νόμου, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι δὲν δύναται νὰ διατελῇ· διότι, ἐὰν παραδεχθῶμεν, ὅτι ἐπεκυρώθη ἡ ἐκλογὴ, αὐτὸς δύναται νὰ ἐξακολουθῇ ὢν δικαστικὸς κλητὴρ, καὶ ἂς εἴπω, δημόσιος ὑπάλληλος, ὅπου δὲν δύναται νὰ γεννηθῇ ζήτημα· διότι, προκειμένου περὶ δικαστικοῦ κλητῆρος, ὑπάρχουσί τινες ἰσχυριζόμενοι, ὅτι ὁ δικαστικὸς κλητὴρ δὲν ὑποβάλλεται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, καὶ διὰ τοῦτο λέγω δημόσιος ὑπάλληλος. Ἐπικυρωθείσης λοιπὸν τῆς ἐκλογῆς του, πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν, ἵνα ὦμεν συνεπεῖς πρὸς τὴν θεωρίαν, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος, ὅτι δύναται νὰ ἐξακολουθῇ διατελῶν δημόσιος ὑπάλληλος, διότι δὲν ἐγένετο ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς του, μὴ ὑποβληθείσης ἐνστάσεως κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τῆς ἐκλογῆς. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι, ὅταν ἐπικυρωθῇ ἐκλογή τις ἐν ἀγνοίᾳ τῆς ὑπάρξεως τοῦ λόγου, ὁ ὁποῖος καθιστᾷ τὴν ἐκλογὴν ἄκυρον, ὁσάκις ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία λάβῃ γνῶσιν, ὅτι ὁ λόγος οὗτος ὑπῆρχε καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐνηργήθη ἡ ἐκλογή, πρέπει νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον. Ἰδοὺ οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι μὲ ἔπεισαν, ὅτι ἔπρεπε νὰ πράξω ὅ,τι ἔπραξα ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης.

§133Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μοὶ φαίνεται ὅμως, ὅτι ἡ δυσκολία, εἰς τὴν ὁποίαν προσκόπτει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ δυσκολία ὅτι κατὰ τὸν νόμον ὄχι μόνον ἀπαγορεύεται νὰ ἐκλεχθῇ ὁ δημόσιος ὑπάλληλος εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν, ἀλλὰ καὶ νὰ διατελῇ, ὅτι ἡ δυσκολία αὕτη αἴρεται κατά τινα τρόπον· ἐὰν εἰδοποιήσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅστις γνωρίζει, ὅτι τὸ ἄρθρον 276 τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων δὲν ἐπιτρέπει εἰς τοὺς δικαστικοὺς κλητῆρας νὰ ἦναι δημοτικοὶ ἄρχοντες ἢ μέλη τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, ὅτι ὁ περὶ οὗ πρόκειται δικαστικὸς κλητὴρ ἐξελέγη δημοτικὸς σύμβουλος, ἵνα παύσῃ αὐτὸν ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος, καὶ τότε δὲν διατελεῖ πλέον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, τῇ ἀσυμβιβάστῳ πρὸς τὸ ἀξίωμα τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου. Αὕτη εἶναι ἡ μόνη λογικὴ λύσις. Πρέπει δὲ νὰ ἀναμνήσω εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅτι οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι καὶ οἱ Δήμαρχοι δὲν εἶναι ἐκ καταγωγῆς δημόσιοι ὑπάλληλοι· περιβάλλονται διὰ τῆς ψήφου τῶν συμπολιτῶν αὐτῶν, ἡ δὲ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία δὲν ἀναμιγνύεται παντάπασιν εἰς τὴν ἐκλογὴν καὶ τὴν ἀνάρρησιν αὐτῶν. Κατὰ τὸ παρελθὸν διάστημα τοῦ χρόνου, κατὰ τὴν πρὸ τοῦ 1862 περίοδον, οἱ δήμαρχοι διωρίζοντο παρὰ τοῦ Βασιλέως ἐκ τριῶν πολιτῶν, οἵτινες ἐξελέγοντο ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου, τοῦ λεγομένου Δημαιρεσιακοῦ· τώρα ὅμως δὲν διορίζονται οἱ Δήμαρχοι. Ἐὰν μὲν πρόκηται περὶ Δημάρχου, ὁ νόμος ἀνέγραψε περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἐπιβάλλεται ἡ παῦσις αὐτοῦ. Ἐὰν ὁ Δήμαρχος δὲν περιέπεσεν εἰς καμμίαν τῶν περιπτώσεων ἐκείνων, κατὰ τὰς ὁποίας ἐπιτρέπεται νὰ ἦναι ἀνεκτὴ ἢ ἐπιβάλλεται ἡ παῦσις αὐτοῦ, ἔχει ὅμως ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον πρότασιν περὶ παύσεως τοῦ Δημάρχου καὶ ἐν πάσῃ ἄλλῃ περιπτώσει, καὶ ἐὰν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐγκρίνῃ τὴν γνώμην αὐτοῦ, δύναται νὰ προτείνῃ εἰς τὸν Βασιλέα σχέδιον Διατάγματος περὶ παύσεως τοῦ Δημάρχου. Ἀλλ’ οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι δὲν παύονται, εἰμὴ κατὰ τὰς διατάξεις μόνον τοῦ Β. Διατάγματος τοῦ Ἰουνίου τοῦ 1836, κατὰ τὸ ὁποῖον, ἐὰν ὁ δημοτικὸς σύμβουλος, κληθεὶς εἰς συνεδρίασιν, δὲν προσέλθῃ εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τιμωρεῖται ἅπαξ διὰ προστίμου, ἐὰν δ’ ἐξακολουθῇ μὴ ἐκπληρῶν τὸ καθῆκόν του, καὶ ἐκ δευτέρου διὰ προστίμου, ἀλλ’ ἐὰν καὶ τρίτην φορὰν δὲν ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκον αὐτοῦ, παύεται. Ὁ ἐκλεχθεῖς λοιπὸν δημοτικὸς σύμβουλος ἀπεκδύεται τὸ ἀξίωμα τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου, ἢ ὅταν ἀπώλεσε τὰς ἰδιότητας τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ ἔχῃ, ἵνα ἐκλεχθῇ, ἢ ἂν περιπέσῃ εἰς τὰς περιπτώσεις, τὰς προβλεπομένας ἀπὸ τὸ Β. Διάταγμα τοῦ 1836, ὅτε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὸν παύσῃ. Ἀλλ’ ὡς εἶπον, ὑπάρχει καὶ ἄλλη περίπτωσις, καθ’ ἣν παύεται ὁ δημοτικὸς σύμβουλος, ἡ περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐστερήθη τῶν προσόντων, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἔχῃ, ἵνα ἐκλεχθῇ. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἐξελέγη δημοτικὸς σύμβουλος, καὶ τὸ Δικαστήριον ἀπεφήνατο περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς του καὶ τῶν προσόντων αὐτοῦ, δὲν δύναται πλέον ἡ ἐκτελεστικὴ ἀρχὴ νὰ στερήσῃ αὐτὸν τῆς ἀρχῆς.

§134Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Φρονῶ, ὅτι καὶ ἡ τελευταία θεωρία, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, δὲν συνᾴδει πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου· διότι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς ὑπεστήριξεν, ὅτι κατὰ τὸν νόμον ὁ δημοτικὸς σύμβουλος δὲν παύεται, εἰμὴ εἰς τὴν ὡρισμένην ὑπὸ τοῦ νόμου περίπτωσιν, δηλαδὴ ἀφοῦ καταδικασθῇ ἅπαξ εἰς πρόστιμον, ἀφοῦ καὶ ἐκ δευτέρου καταδικασθῇ, τότε, μετὰ τὸ δεύτερον πρόστιμον, κηρύσσεται ἔκπτωτος τοῦ ἀξιώματος. Αὕτη, κατ’ αὐτὸν, εἶναι ἡ μόνη περίπτωσις, καθ’ ἣν δύναται νὰ παυθῇ ὁ δημοτικὸς σύμβουλος. Ἀλλὰ τότε, ἐρωτῶ, ποία εἶναι ἡ σημασία τῆς διατάξεως, «δὲν δύναται νὰ ἐκλεχθῇ καὶ νὰ διατελῇ;» Διότι δὲν ἔχομεν νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ λέγῃ, ὅτι ὁ δημόσιος ὑπάλληλος δὲν δύναται νὰ ἐκλεχθῇ δημοτικὸς σύμβουλος, ἀλλ’ ἔχομεν διάταξιν τοῦ νόμου, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι «δημοτικὸς σύμβουλος δὲν δύναται νὰ ἐκλεχθῇ καὶ νὰ διατελῇ δημόσιος ὑπάλληλος.» Ἄρα τί ὑποθέτει ὁ νόμος; ὑποθέτει ὅτι ὁ δημοτικὸς σύμβουλος δύναται νὰ παυθῇ...

§135Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ συζήτησις εἶναι θεωρητική.

§136Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὑποστηρίζετε, ὅτι ὁ ἐκλεχθεὶς ὑπάλληλος πρέπει νὰ παυθῇ· ἀλλὰ τότε θὰ ἐξακολουθήσῃ διατελῶν δημοτικὸς σύμβουλος.

§137Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα.

§138Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀλλὰ, σᾶς παρακαλῶ, ὁ νόμος τότε ἤθελεν εἶπει, ὅτι ὁ δημόσιος ὑπάλληλος, ἐκλεχθεὶς δημοτικὸς σύμβουλος, ἀπολύεται ἐκ τῆς θέσεώς του, ἐνῷ ὁ νόμος λέγει, ὅτι «δὲν δύναται νὰ διατελῇ δημοτικὸς σύμβουλος». Ἄρα ὁ νόμος ὑποθέτει, ὅτι ὁ δημοτικὸς σύμβουλος δύναται νὰ παυθῇ, διότι τὸ «διατελεῖ» ἀφορᾷ εἰς τὴν θέσιν τοῦ συμβούλου· δὲν ἀφορᾷ εἰς τὴν θέσιν τοῦ ὑπαλλήλου, ἐκ τῆς ὁποίας θέσεως παύεται διὰ Διατάγματος, ἀλλ’ ἀφορᾷ εἰς τὴν θέσιν τοῦ συμβούλου, διότι λέγει, ὅτι εἰς τὴν θέσιν τοῦ συμβούλου ὁ ὑπάλληλος δὲν δύναται νὰ διατελῇ. Ποία εἶναι ἡ ἀρχὴ, ἡ ἁρμοδία νὰ κρίνῃ τοῦτο; Κατ’ ἐμέ, εἶναι ἡ δικαστικὴ, ὅταν ὑποβάλλωνται εἰς αὐτὴν ἐνστάσεις. Ἀλλ’ ὅταν δὲν ὑποβάλλωνται ἐνστάσεις, νομίζετε, ὅτι τὸ ἐλάττωμα, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχεν ἐν τῇ ἐκλογῇ τοῦ συμβούλου, καλύπτεται διὰ τῆς μὴ ὑποβολῆς ἐνστάσεως; Νομίζετε, ὅτι καλύπτεται; Ἀλλ’ ἐρωτῶ, ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου; Ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου, ὁ ἐπιβάλλων εἰς τὸν ὑπάλληλον νὰ παραιτηθῇ πρὸ τεσσαράκοντα ἡμερῶν πρὸ τῆς ἐκλογῆς, ἀναντιρρήτως εἶναι, ἵνα μὴ μεταχειρισθῇ ὁ ὑπάλληλος τὴν ἐξουσίαν, ἣν κατέχει ἐκ τῆς θέσεώς του, ὅπως ἐπηρεάσῃ τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων καὶ διὰ τοῦ τρόπου τούτου κατορθώσῃ νὰ ἐκλεγῇ. Ἀφοῦ λοιπὸν ἐν τῇ ἐκλογῇ ὑπάρχῃ ἐλάττωμα, τὸ ἐλάττωμα τοῦτο οὐδαμοῦ τοῦ νόμου εὑρίσκω καλυπτόμενον διὰ τῆς μὴ ὑποβολῆς ἐνστάσεως καὶ ἑπομένως διὰ τῆς μὴ ἀποφάσεως τοῦ Δικαστηρίου. Τῆς ἀποφάσεως δὲ τοῦ Δικαστηρίου μὴ δυναμένης πλέον νὰ ἐκδοθῇ, διότι τὸ Δικαστήριον ἀπεφάνθη ἤδη, βεβαίως ἡ ἁρμοδία ἀρχὴ, ὅπως ἀποφανθῇ περὶ τούτου, εἶναι ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία.

§139Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλὰ τότε τρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ εὑρεθῇ ἄλλος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος νὰ ἐκδώσῃ τοιαύτην τινὰ ἀπόφασιν: «Λαβόντες ὑπ’ ὄψει τὴν ὑπ’ ἀριθ. δεῖνα πρᾶξιν τοῦ προκατόχου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τῆς ὁποίας ἐπαύθη ἐκ τῆς θέσεως τοῦ συμβούλου ὁ δεῖνα, ἐπειδὴ αὕτη ἀντιβαίνει εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου, ἀνακαλοῦμεν αὐτήν.»

§140Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Βεβαίως. Πολλάκις ἡμεῖς ἀνακαλοῦμεν πράξεις τῶν προκατόχων μας, καὶ πολλάκις οἱ διάδοχοί μας ἀνακαλοῦσι πράξεις ἰδικάς μας.

§141Δ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τοῦ 1872 ἔτους, καθ’ ὃ ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὅπως ἡ ἐκδίκασις τῶν ἐκλογῶν τῶν δημοτικῶν ἀνατεθῇ εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχὴν, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης περιωρίσθη, οὕτως εἰπεῖν, τὸ δικαίωμα τῆς ἐπεμβάσεως ἐπὶ τοῦ κύρους ἢ τῆς νομιμότητος τῆς ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν ἀρχόντων καὶ τῶν δημοτικῶν συμβούλων, περιωρίσθη λέγω, τὸ δικαίωμα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ὁ ἐκ Γόρτυνος ἀξιότιμος Βουλευτὴς, καθ’ ἣν ἐποχὴν συνεζητεῖτο, ἐὰν ἔπρεπε νὰ ἀφεθῇ ἡ ἐκδίκασις τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν εἰς τὴν ἐκδικάζουσαν τότε Ἐπιτροπὴν κατὰ πρῶτον, καὶ κατ’ ἔφεσιν βραδύτερον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἐκηρύχθη ἐναντίον τῶν Δικαστηρίων, διότι ἐφρόνει, ὅτι τὸ πνεῦμα τῆς διαφθορᾶς, ὅπερ ὑπηγόρευσε τὸν νόμον τοῦ 1872, ἵνα ἀφαιρεθῇ ἐκ τῆς ἐκδικαζούσης Ἐπιτροπῆς ἡ ἐκδίκασις τοῦ κύρους τῶν ἐκλογῶν, ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰ δικαστικὰ πρόσωπα, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ ἀρθῇ ἡ ἐγγύησις, ἡ ὀφειλομένη, καὶ ἀπὸ τὴν δικαστικὴν ἀρχήν. Ἡ γνώμη τοῦ κυρίου Δηλιγιάννη δὲν ἐπεκράτησε τότε, καὶ ἐψηφίσθη ὁ νόμος. Ἀναφέρω τοῦτο, ἵνα συναγάγω, ὅτι μετὰ πολλῆς φειδοῦς ἀείποτε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δέον νὰ προβαίνῃ εἰς ἔργα, τὰ ὁποῖα καὶ ἐκ τοῦ πνεύματος καὶ ἐκ τοῦ γράμματος τοῦ νόμου τοῦ 1872 ἀνετέθησαν εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχήν. Ἤδη, ἀνεξαρτήτως τῶν λόγων τῶν πολιτικῶν, ἢ τῶν κομματικῶν, οὓς ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν, καὶ οὓς δὲν ἀσπάζομαι, τὸ ζήτημα μένει ἀκέραιον, ὑπὸ ἐπιστημονικὴν ἔννοιαν. Ἔχομεν τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἀνέφερα προηγουμένως, τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νόμου περὶ δημαιρεσιῶν, τὸ ὁποῖον λέγει ῥητῶς: «Δὲν δύνανται νὰ ἐκλεχθῶσιν ἢ νὰ διατελῶσι Δήμαρχοι μὲν, ἢ δημαρχικοὶ πάρεδροι, οἱ ἐν ἐνεργείᾳ στρατιωτικοὶ καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, μέλη δὲ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, οὐ μόνον αὐτοὶ, ἀλλά...» κλπ. Ἐνταῦθα εἶναι σαφὴς ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν δύναταί τις νὰ δώσῃ· ὅταν ὁ νόμος λέγῃ «οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι», ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου τοῦ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν νόμου, καθ’ ἣν δὲν δύνανται νὰ ἐκλεχθῶσιν οἱ ἔμμισθοι. Ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε σήμερον ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν, θέλετε ἐξετάσει, ἂν ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος ἐξ ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἐννοεῖ τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νόμου περὶ δημαιρεσιῶν, καὶ ἂν εἶναι δυνατὸν ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ νὰ προβῇ εἰς ἀπόλυσίν του. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀκολουθεῖ ἐκ τῶν δύο γνωμῶν τὴν παλαιοτέραν, εἰς τὴν ὁποίαν πλεῖστοι νομομαθεῖς εἶναι σύμφωνοι, καὶ ὑπὲρ αὐτῆς ἀπεφάνθη καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου. Τὴν γνώμην ὅμως τὴν ἀντίθετον παρεδέξατο ἡ νομολογία τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἡ ὁποία δὲν ἐθεώρησεν ἀντιβαίνουσαν τὴν θέσιν τοῦ δικηγόρου πρὸς τὴν θέσιν τοῦ Δημάρχου καὶ τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου, πολλῷ δὲ μᾶλλον τὴν θέσιν τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔφερε καὶ τὴν γνώμην τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Διοικητικοῦ Δικαίου κ. Ἀγγελοπούλου. Ἡ γνώμη τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου ἀντιτίθεται πρὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Ἀγγελόπουλος διαιρεῖ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους εἰς κυρίως δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ εἰς δευτερευούσης σημασίας, μεταξὺ δὲ τῶν δευτέρων θέτει τοὺς δικηγόρους καὶ τοὺς δικαστικοὺς κλητῆρας. Ὥστε ἡ γνώμη τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἡ γνώμη τοῦ κ. Ἀργυροπούλου εἶναι ἐπίσης ἀντίθετος. Ἐν τούτοις καὶ ἡ γνώμη τῶν συγγραψάντων περὶ τούτου, ὡς εἶναι ἡ τοῦ νομικοῦ συμβούλου κ. Λυκούδη καὶ ἡ τοῦ μακαρίτου Φιλήμονος, εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ πνεῦμα τοῦ νομοθέτου εἶναι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν, δημόσιος ὑπάλληλος, π. χ. τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις βραδύτερον θὰ ἦναι Νομάρχης, νὰ ἦναι δημοτικὸς σύμβουλος, καὶ ἑπομένως νὰ ἐλέγχῃ καὶ νὰ ἐλέγχηται. Καὶ διὰ τοῦτο ὁ Γαλλικὸς νόμος περιώρισε τὰ κωλύματα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς μόνας τὰς τάξεις τῶν Νομαρχῶν, Ἐπάρχων, νομαρχιακῶν καὶ ἐπαρχιακῶν συμβούλων εἰς τὰ πρόσωπα τῶν μηχανικῶν καὶ ἐν γένει εἰς τὰ πρόσωπα τὰ συνδεόμενα μὲ τὰ δημόσια ἔργα. Δὲν δύναταί τις ὅμως νὰ λύσῃ γενικῶς τὸ ζήτημα, καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶναι ἀσυμβίβαστον τὸ ἔργον τοῦ δικηγόρου πρὸς τὸ ἔργον τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου. Ἐκεῖνο ὅμως, εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξεν, ἂν δηλ. εἶναι δυνατὸν, ὁ δικηγόρος ἢ ὁ δικαστικὸς κλητὴρ νὰ γείνῃ Δήμαρχος, ἢ δημοτικὸς σύμβουλος, καὶ βραδύτερον νὰ δύναται νὰ ἐξακολουθῇ τὸ ἔργον τοῦ δικηγόρου ἢ τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος, ὁ Ἄρειος Πάγος ἐδέχθη, ὅτι δύναται. Ἀλλ’ ἵνα μὴ ὑπάρχωσιν ἐπιχειρήματα καὶ ὑπὲρ τῆς μιᾶς ἰδέας καὶ ὑπὲρ τῆς ἑτέρας, πρέπει ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ ἐπιληφθῇ, διότι διὰ τῆς ἀπολύσεως τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου τοῦ δήμου Ἐρινεῶν γεννᾶται μέγα ζήτημα. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι δὲν δύνασθε νὰ διακρίνητε μεταξὺ δικηγόρου καὶ δικαστικοῦ κλητῆρος· διότι, ἐὰν ἀποδέχησθε τὴν θεωρίαν τὴν νεωτέραν, προκειμένου περὶ δικηγόρου, πρέπει πολλῷ μᾶλλον ν’ ἀποφανθῆτε ἐξ ἴσου, προκειμένου περὶ δικαστικοῦ κλητῆρος. Καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀμφιρρέπουσι περὶ τοῦ ζητήματος, καταλήγουσιν εἰς τὴν ἀνάγκην λήψεως μέτρων νομοθετικῶν. Ἕνεκα τούτου ἡ παῦσις τοῦ Προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἐπὶ τῷ λόγῳ τούτῳ, νομίζω, ὅτι εἶναι παρακεκινδυνευμένη.

§142ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Εἶπον, — καὶ νομίζω, ὅτι καταληπτῶς ὡμίλησα — ὅτι εἶμαι σύμφωνος, ὅσον ἀφορᾷ τὸν χαρακτηρισμὸν, ὃν ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν ἰδιότητα τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος ὡς δημοσίου ὑπαλλήλου· ἀλλ’ εἶπον, ὅτι αὐτὸς διετέλει δικαστικὸς κλητὴρ ὅτε ἐξελέχθη, καὶ κατὰ συνέπειαν τὴν θέσιν τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος αὐτοδικαίως ἀπώλεσεν, ἢ ἠδύνατο νὰ ἀπολέσῃ, οὐδέποτε δὲ τὸ αἱρετὸν τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου ἀξίωμα· καὶ περὶ τούτου οὐδὲν εἴπατε, παρελείψατε δὲ καὶ εἰς τὴν διαταγήν σας νὰ ποιήσητε λόγον, καὶ ἐννοεῖται, καὶ τὸ Σεβαστὸν Νομικὸν Συμβούλιον ἐτήρησε σιγὴν περὶ τούτου. Ἀλλὰ προσέθηκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι κακῶς ἀπέδωκα εἰς κομματικοὺς λόγους τὴν τοιαύτην παῦσιν. Ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἡ περὶ τούτου διαταγή σας συνέπεσε μὲ τὰ περὶ δυσαρεσκείας τῶν πολιτικῶν φίλων σας τῆς ἐπαρχίας Πατρῶν δημοσιεύματα, ἀλλὰ στηρίζετε αὐτὴν καὶ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 276 τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι «τὰ ἔργα τοῦ δικαστικοῦ ὑπαλλήλου ἢ ὑπηρέτου, ἰδίως δὲ τὰ τοῦ γραμματέως, δικηγόρου, συμβολαιογράφου, ἢ κλητῆρος, δὲν συμβιβάζονται μὲ καμμίαν ἄλλην δικαστικὴν, διοικητικὴν ἢ δημοτικὴν ὑπηρεσίαν». Πῶς λοιπὸν ἐφαρμόζετε τὸ ἄρθρ. 276 τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων κατὰ τὸ ἥμισυ μόνον; Καὶ σᾶς ἐρωτᾷ ὁ Νομάρχης, τί νὰ κάμῃ διὰ τοὺς δικηγόρους, καὶ σιωπᾶτε, καὶ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον μόνον περὶ τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος ἐρωτᾶται. Ἀλλὰ πλὴν τούτου καὶ αἰτήσεις ἀπευθύνονται εἰς τὸν Ὑπουργὸν, δι’ ὧν καταγγέλλεται, ὅτι διατελοῦσιν εἰς τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια πολλοὶ δικηγόροι· οὐδεμίαν δὲ ἀπάντησιν δίδετε. Εὐλόγως λοιπὸν ὑποστηρίζω, ὅτι, ἐνδίδοντες εἰς ἀπαίτησιν κομματικὴν ἢ παράνομον, ἐξεδώκατε διαταγὴν, τὴν ὁποίαν μονομερῶς ἐφηρμόσατε.

§143ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Νομίζω ὀρθὴν τὴν δοθεῖσαν ἑρμηνείαν, ὅτι οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες δὲν ἐξομοιοῦνται μὲ τοὺς δικηγόρους· οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες εἶναι δημόσιοι ὑπηρέται, ἀλλ’ ἡ φύσις τοῦ ἔργου αὐτῶν εἶναι τοιαύτη, ὥστε δὲν δύναται νὰ συμβιβασθῇ μετὰ τῆς θέσεως τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου· ὁ δικαστικὸς κλητὴρ ὑποχρεοῦται, διατασσόμενος ὑπὸ τοῦ Εἰσαγγελέως, ν’ ἀφήσῃ τὴν ἕδραν καὶ ἔλθῃ καὶ ὑπηρετήσῃ εἰς τὴν ἕδραν τῆς Εἰσαγγελίας ἢ τοῦ ἀκροατηρίου· ὁ δικαστικὸς κλητὴρ ὑποχρεοῦται, διοριζόμενος εἴτε ὡς κλητὴρ τοῦ ἀκροατηρίου, εἴτε ὡς κλητὴρ τῆς Εἰσαγγελίας, νὰ ἀφήσῃ τὸν δῆμόν του, καὶ νὰ ἔλθῃ ὅπου διατάσσεται. Ἐκτὸς τούτου, ὁ κλητὴρ διορίζεται καὶ ἔμμισθος τοιοῦτος· οὐδεμία δὲ σχέσις ὑπάρχει μεταξὺ τῆς θέσεως αὐτοῦ καὶ τῆς θέσεως τοῦ δικηγόρου. Ὡς πρὸς τοῦτο λοιπὸν, ἡ ἐξομοίωσις, τὴν ὁποίαν ἀντλεῖ ἐκ τοῦ ἄρθρου τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, εἶναι ἐσφαλμένη, καὶ ὀρθῶς ἐθεωρήθη ὁ δικαστικὸς κλητὴρ ὡς μὴ δυνάμενος νὰ ἦναι δημοτικὸς σύμβουλος. Ὡς πρὸς τὸ ἕτερον ζήτημα, ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον δύναται, κυρωθείσης τῆς ἐκλογῆς ὑπὸ τῶν Δικαστηρίων, νὰ ἐξετάσῃ κατόπιν κώλυμά τι, καθιστῶν ἀσυμβίβαστον τὸ ἔργον, νομίζω, ὅτι ἡ θεωρία τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἶναι ὀρθή· εἶναι ἐλεύθερος ὁ Ὑπουργὸς κατὰ τοῦτο. Οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι προβάλλονται εἰς τὸ Δικαστήριον, εἶναι δύο εἰδῶν· ἢ ἀφορῶσι γεγονότα σχετικὰ πρὸς τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς, καὶ οὐδὲν δικαίωμα ἔχει ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ νὰ ἐπέμβῃ κατόπιν, ἢ ἀφορῶσιν εἰς τὰ πρόσωπα. Ὡς πρὸς τοὺς λόγους τοὺς ἀναγομένους εἰς τὰ πρόσωπα, ἐὰν αἱ ὑποβληθεῖσαι ἐνστάσεις ἀπορριφθῶσιν ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου, βεβαίως ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ δὲν δύναται νὰ ἐπέμβῃ πλέον· ἐὰν ὅμως ἦναι ἄγνωστοι, ἢ δὲν ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Δικαστήριον, ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, ὅταν ἔχῃ διάταξιν ἀπαγορευτικὴν, καθ’ ἣν δὲν δύναται νὰ ἐκλεχθῇ, οὔτε νὰ διατελῇ ἐν τῇ θέσει ὁ ἐκλεχθεὶς, τὸ Ὑπουργεῖον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάσῃ τοῦτο καὶ νὰ εἴπῃ, ἂν δύναται, ἢ μή, νὰ διατελῇ δημοτικὸς σύμβουλος. Ὅθεν φρονῶ, ὅτι ὀρθῶς ὁ Ὑπουργὸς ἐθεώρησεν, ὅτι δικαστικὸς κλητὴρ δὲν δύναται νὰ ἦναι δημοτικὸς σύμβουλος. Ἐπίσης φρονῶ, ὅτι, ἐὰν τὴν παράβασιν τῆς τοιαύτης διατάξεως δὲν ἐδίκασε τὸ Δικαστήριον, καὶ δὲν ὑπάρχῃ ἀπόφασις ἐναντία τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, δὲν δύναται νὰ ἐπέμβῃ εἰς αὐτὴν τὸ Ὑπουργεῖον.

§144ΑΧΙΛ. ΧΟΙΔΑΣ. Ἐσφαλμένως, νομίζω, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ναυπλίας συνάδελφος ὑπεστήριξεν, ὅτι ὁ δικαστικὸς κλητὴρ εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος, δὲν εἶναι δὲ τοιοῦτος ὁ δικηγόρος, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι ὁ δικαστικὸς κλητὴρ διατάσσεται ὑπὸ τοῦ Εἰσαγγελέως καὶ ὑπηρετεῖ εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν, καὶ προσλαμβάνεται καὶ ὡς ἔμμισθος καὶ ὑπηρετεῖ εἰς τὸ ἀκροατήριον· διότι καὶ ὁ δικηγόρος διορίζεται, προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ, ὑπὸ τοῦ Βασιλέως, καὶ ὁρκίζεται τὸν ὅρκον τῆς ὑπηρεσίας, συμπράττει μετὰ τῶν τακτικῶν δικαστῶν εἰς τὴν ἐνάσκησιν τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης, ἀναπληρῶν αὐτοὺς, κωλυομένους, ὑπόκειται εἰς τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν τοῦ Προέδρου καὶ τῶν Δικαστικῶν Συμβουλίων, προσέτι δὲ καὶ ἐκσφενδονίζεται, ὡς δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, εἰς ὅλα τὰ σημεῖα τῆς Ἑλλάδος, καὶ τιμωρεῖται, μὴ μεταβαίνων ὅπου ἐτοποθετήθη. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, καὶ ὁ δικηγόρος εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος, καὶ περὶ τούτου δὲν ἀμφιβάλλει ὁ κ. Ὑπουργός. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα, ὡς εἶπον, ἀξιότιμε συνάδελφε, ἦτο νὰ μεταβληθῇ ἡ πλειονοψηφία τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἐρινεῶν, καὶ διὰ τοῦτο ἐθεωρήθη δημόσιος ὑπάλληλος μόνον ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ λείψῃ ἐκ τοῦ μέσου, ἵνα ἐπιτευχθῇ τοῦτο.

§145ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν εἶναι ζήτημα, ὅτι πρέπει νὰ ἀπολήξῃ εἰς τὴν σύστασιν, ἣν πρὸ μικροῦ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεγαρίδος συνάδελφος ὑπέβαλεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἀνεκινήθη, καθ’ ὃν τρόπον ἀνεκινήθη, καὶ παρέσχεν ἀφορμὴν εἰς ἐκτύλιξιν τῶν ἀντιρρήσεων, ἃς ἠκούσαμεν, καὶ ὧν ἑκάστη ἔχει βάσιν βεβαίαν· πρόκειται δὲ περὶ πολὺ σπουδαίου θέματος, οὗ μόνον νομοθετικὴ διάταξις δύναται νὰ φέρῃ τὴν λύσιν. Ἡ ἀπαγόρευσις προέρχεται ἐκ δύο πηγῶν· ὑπάρχει ἀπαγόρευσις ἐκ τοῦ Δικαστικοῦ Ὀργανισμοῦ, καὶ ἀπαγόρευσις ἐκ τοῦ νόμου περὶ δημαιρεσιῶν. Κατὰ τὸν Δικαστικὸν Ὀργανισμὸν, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία, ὅτι οὐδεὶς δικαστικὸς ὑπάλληλος ἢ ὑπηρέτης δύναται νὰ ἔχῃ δημοτικὴν ὑπηρεσίαν. Εἶναι ῥητὴ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 276, καὶ διάκρισις μεταξὺ δικηγόρου, δικαστικοῦ κλητῆρος καὶ συμβολαιογράφου δὲν ἐγένετο. Ἐγένετο λόγος ὅμως ἀλλαχοῦ περὶ διακρίσεως δικαστικῶν ὑπαλλήλων καὶ δικαστικῶν ὑπηρετῶν· ἀλλ’ οὐδεμίαν ἔχει σημασίαν τὸ ὅτι, ἐνῷ μία διάταξις τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων τὸν συμβολαιογράφον ὀνομάζει ἀξιωματικὸν (officier de justice), ἔπειτα, ὅτε γίνεται λόγος περὶ δικαστικῶν ὑπηρετῶν, τοῦτον τὸν officier de justice κατατάσσει εἰς τοὺς δικαστικοὺς ὑπηρέτας. Οὐδεμία ἀληθῶς ἐγένετο διάκρισις μεταξὺ συμβολαιογράφων καὶ κλητήρων καὶ δικηγόρων. Ἀλλὰ μόνον ὑποτετιμημένα εἶναι τὰ ἀξιώματα τὰ ἄλλα ἀπέναντι τοῦ δικηγόρου. Ἀλλ’ οὔτε τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος ἡ ὑπηρεσία εἶναι ὑπηρεσία ἄτιμος, οὔτε τοῦ συμβολαιογράφου ταπεινή· ἀμφότεραι εἶναι τετιμημέναι ὑπηρεσίαι, ἀρκεῖ νὰ ἐξασκῶνται τετιμημένως. Ἀμφότεραι εἶναι τετιμημέναι, ὅσον καὶ ἡ τοῦ δικηγόρου. Καὶ ἐν τούτοις βλέπομεν, ὅτι ἐν τῇ ἐφαρμογῇ γίνεται διάκρισις. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἀντίθετον πολλάκις ἀπαντᾷ. Ἔχομεν οὕτως ἐνταῦθα δικαστικὸν ὑπηρέτην συνάδελφον, τὸν Βουλευτὴν Ἁλμυροῦ, ὅστις ἔχει καὶ διατηρεῖ ἀξίωμα δικαστικόν. Εἶναι ἀδιάφορον, ἐὰν ὁ δημόσιος ὑπάλληλος ἔχει κατωτέραν θέσιν ἐν τῇ δικαστικῇ ἱεραρχίᾳ. Εἶναι βέβαιον, ὅτι πᾶς δικηγόρος, κατὰ τὸν Δικαστικὸν Ὀργανισμόν, ὡς καὶ πᾶς συμβολαιογράφος καὶ κλητὴρ δὲν δύναται νὰ ἦναι δημοτικὸς σύμβουλος ἢ ἄρχων. Ὁ νόμος κεῖται. Ἂν ἐπεκράτησεν ἐν τῇ κοινωνίᾳ διάκρισις, καὶ παραβλέπονται οἱ δικηγόροι, καίτοι καὶ οὗτοι ὑπάλληλοι, γινόμενοι ἀνεκτοὶ ὡς σύμβουλοι δημοτικοί, οἱ δὲ συμβολαιογράφοι καὶ κλητῆρες δὲν ἐγένοντο ἀποδεκτοί, τοῦτο οὐδὲν ἀποδεικνύει. Βεβαίως δὲν δυνάμεθα νὰ θίξωμεν νῦν, ὡς ἔχουσι, τὰ πράγματα, καὶ ν’ ἀναστατώσωμεν τὴν Ἑλλάδα· ἀλλ’ ἐπειδὴ γεννᾶται τὸ ζήτημα, ὀφείλει νὰ εἰσαγάγῃ πρότασιν ἡ Κυβέρνησις, ὅπως οὐ μόνον τὸ κείμενον τοῦ νόμου περὶ δημαιρεσιῶν διορθωθῇ, ἀλλὰ καὶ τὸ κείμενον τοῦ ἄρθρου τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων, ὡς πρὸς τοὺς δικηγόρους, οἵτινες κατέλαβον θέσιν ἐν τῇ κοινωνίᾳ τοιαύτην, ὥστε νὰ μὴ ἦναι δυνατὸν ν’ ἀπαγορευθῇ εἰς αὐτοὺς νὰ ἐκλέγωνται δημοτικοὶ ἄρχοντες, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁρισθῇ, ὅτι παύονται τῆς ἐξασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος εὐθὺς ὡς ἐκλεχθῶσι Δήμαρχοι, νὰ ἐπενεχθῇ δὲ βελτίωσις εἰς τὸ κείμενον τοῦ νόμου τοῦ περὶ δημαιρεσιῶν, οὗ ἡ διάταξις εἶναι συντεταγμένη κατὰ τρόπον ἀμελῆ. Διότι ἐνταῦθα βλέπετε, ὅτι προσκρούομεν εἰς ἔλλειψιν θάρρους ν’ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν ὁ ἐκλεχθεὶς δημοτικὸς σύμβουλος ἢ Δήμαρχος δύναται νὰ ἀξιώσῃ νὰ ἐνεργῇ τὰ καθήκοντα δημοτικοῦ συμβούλου ἢ Δημάρχου, ὡς καλῶς ἐκλεχθεὶς, καίτοι εἶναι προκαταδεδικασμένος ἐπὶ ἐγκληματικῇ πράξει καὶ ἐστερημένος τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι, ἐξετάσαν τὴν ὑπόθεσιν τὸ Δικαστήριον, ἀπεφάνθη ἤδη, ὅτι καλῶς ἐξελέγη. Φέρω ὡς παράδειγμα τὴν χειρίστην τῶν ὑποθέσεων, διότι αὕτη ἄγει ἡμᾶς ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸ ἄτοπον. Καὶ προκειμένου μὲν περὶ τῆς ἑτέρας περιπτώσεως, ἴσως εἶναι δυνατὸν ἐκεῖ νὰ δεχθῶμεν τὴν γνώμην τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Προκειμένου ὅμως περὶ τῆς ἄλλης περιπτώσεως, ἔχω ἐναντίαν ἰδέαν, ὅτι, ἀφοῦ ὑπῆρχε προκαταδεδικασμένος τις εἰς στέρησιν δικαιωμάτων, δὲν ἠδύνατο, λόγῳ τῆς ἀπολύτου ἀνικανότητος, νὰ ἦναι Δήμαρχος ἢ πάρεδρος. Ἀλλ’ ἡ διάκρισις αὕτη ἔχει πολὺ τὸ αὐθαίρετον, καὶ δὲν πρέπει νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος ἄλλως ἢ ἐπὶ τῇ βάσει νομοσχεδίου, ὅπερ πρωτίστως ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον νὰ ὑποβάλῃ, καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις διστάζῃ, θὰ προσπαθήσω νὰ ὑποβάλω ἐγὼ πρότασιν.

§146Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ προσπαθήσῃ νὰ ὑποβάλῃ ἡ Κυβέρνησις.

§147Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἀπολύτως λελυμένον οὔτε ὑπὲρ τῆς μιᾶς, οὔτε ὑπὲρ τῆς ἑτέρας γνώμης. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει εὐκόλως νὰ ἀφαιρῇ αἱρετὰ ἀξιώματα, ἀφοῦ μάλιστα ὁ παυθεὶς οὗτος δημοτικὸς σύμβουλος δὲν ἐξελέγη μόνον τοιοῦτος, ἀλλὰ καὶ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Ἐν αὐτῷ ἦσαν ἡνωμένα δύο αἱρετὰ ἀξιώματα, τὰ ὁποῖα, ἀμφισβητουμένου ὄντος τοῦ ζητήματος, δὲν ἔπρεπε νὰ ἀφαιρεθῶσι διὰ τῆς παύσεως. Τὴν γνώμην ταύτην ὑποστηρίζω τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον γνωρίζω, ὅτι πρόκειται νὰ παυθῇ καὶ ὁ Δήμαρχος Καλλιφωνίας διὰ τὸν αὐτὸν λόγον.

§148Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν πρόκηται παρομοία περίπτωσις, τὸ ἴδιον θὰ πράξω.

§149Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς πρέπει νὰ σκεφθῇ, προβαίνων εἰς τοιαύτην δήλωσιν· διότι νομίζω, ὅτι ὁ νόμος δὲν ἔχει ἐπιτακτικὴν διάταξιν, καὶ ἀφοῦ δὲν ἔχει τοιαύτην διάταξιν, ἄτοπον πολὺ θὰ ἦναι νὰ παυθῇ εἷς Δήμαρχος.

§150Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως αἱ ἐξενεχθεῖσαι γνῶμαι εἶναι σεβασταὶ, καθόσον προέρχονται ἀπὸ νομομαθεῖς πρώτης τάξεως. Ἀλλὰ συγκεκριμένως μὲ τὸ ζήτημα τοῦτο ἔχομεν δικαστικὴν ἀπόφασιν, λύουσαν τὸ ζήτημα ἀντιστρόφως, παρὰ ὡς εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, περὶ ὁμοίου προσώπου. Τὸ αὐτὸ πρόσωπον, περὶ οὗ πρόκειται, ἐξελέγη σύμβουλος κατὰ τὸ 1895, κατὰ τῆς ἐκλογῆς δ’ αὐτοῦ ὑπεβλήθησαν ἐνστάσεις, ὅτι διετέλει δικαστικὸς κλητήρ· ἀλλὰ τὸ Πρωτοδικεῖον Πατρῶν ἀπέρριψε τὰς ἐνστάσεις, διότι δὲν ἐθεώρησε τὸν κλητῆρα ὡς ὑπάλληλον. Κατὰ τὸ 1899 ἐξελέγη πάλιν δημοτικὸς σύμβουλος, καὶ δὲν προετάθη ἡ αὐτὴ ἔνστασις, διότι ὑπῆρχε τὸ δεδικασμένον, προκειμένου περὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου καὶ τοῦ αὐτοῦ προσώπου. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔχει ὑπ’ ὄψιν τὸν Ὀργανισμὸν τῶν Δικαστηρίων, ὅστις ὁμιλεῖ περὶ δημοσίων ὑπαλλήλων· ἀλλ’ ὑπάρχουσι δύο δημαιρεσιακοὶ νόμοι, ὁ τοῦ 1864 καὶ ὁ τοῦ 1883, οἵτινες ὁρίζουσι, τίνες δὲν δύνανται ν’ ἀποτελῶσι μέλος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, καὶ ὡς τοιούτους δέχονται τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Ἐξεταστέον νῦν, ὁ δικαστικὸς κλητὴρ εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος, ἢ ὄχι; Ὄχι, λέγουσι τὰ Δικαστήρια καὶ δύο ἐκ τῶν νομικῶν συμβούλων. Εἶπε δὲ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι ὁ δικαστικὸς κλητὴρ εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος, διότι ἠθέλησε νὰ δικαιολογηθῇ· ὅπως ὅμως ἐδικαιολόγησε τὴν γνώμην του ταύτην, ἐξάγεται, ὅτι πιστεύει τὸ ἐναντίον, ἀφοῦ δὲν προέβη καὶ εἰς τὴν παῦσιν τῶν δικηγόρων δημοτικῶν συμβούλων, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι ὁ δικηγόρος πληρώνει ἐπιτήδευμα. Ἀλλὰ καὶ οἱ κλητῆρες ἐπλήρωναν ἐπιτήδευμα, καὶ τοὺς ἀπηλλάξαμεν πρὸ ὀλίγου. Ὥστε, ἐὰν νομίζητε, ὅτι ὁ δικαστικὸς κλητὴρ εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος, καὶ ἔπρεπε νὰ παυθῇ ἀπὸ τὸ αἱρετὸν ἀξίωμα τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου, κατὰ πλείονα λόγον πρέπει νὰ παυθῶσιν ὅλοι οἱ δικηγόροι ἀπὸ τὸ ἀξίωμα τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου· διότι ὁ δικαστικὸς κλητὴρ εἶναι δημόσιος ὑπηρέτης, καὶ μεταξὺ δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ δημοσίων ὑπηρετῶν ὁ ἐκλογικὸς νόμος ποιεῖται διάκρισιν, διότι ἄλλας ποινὰς ἐπιβάλλει εἰς τὸν δημόσιον ὑπάλληλον καὶ ἄλλας εἰς τὸν τὸν δημόσιον ὑπηρέτην, τὸν ἐπεμβαίνοντα εἰς τὰς ἐκλογάς. Φρονῶ, ὅτι ἡ ἀπόφασις τοῦ Πρωθυπουργοῦ δὲν ἐγένετο συμφώνως πρὸς τὸν νόμον, ἀλλ’ ἴσως ἐγένετο, ὅπως προπαρασκευάσῃ τὴν παῦσιν Δημάρχου τινὸς, περὶ οὗ θρυλεῖται, ὅτι ἡ παῦσίς του ἐπίκειται.

§151ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν δὲν με ὑπεμίμνησκε καὶ τὸ θέμα, περὶ οὗ θὰ ὁμιλήσω· διότι ἐσκόπουν ν’ ἀποφύγω τὴν συζήτησιν, ἀφοῦ αὕτη ἔχει χαρακτῆρα μᾶλλον ἀκαδημαϊκόν. Νῦν, ὅτε παρουσιάζεται ζήτημα οὐσιαστικὸν, ἐπιπροσθέτως θὰ εἴπω δύο λέξεις. Δὲν δύναται νὰ γείνῃ διάκρισις, καὶ δὲν συμφωνῶ, ὡς πρὸς τοῦτο, πρὸς τὸν ἐκ Μαντινείας κ. συνάδελφον. Ὁ νόμος οὐδεμίαν ποιεῖται διάκρισιν, καὶ ὅπου ὁ νόμος δὲν διακρίνει, δὲν ἐπιτρέπεται διάκρισις. Ὁ θέλων νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα ἀκριβοδικαίως ἀναγκάζεται νὰ καταλήξῃ εἰς τὸ συμπέρασμα, νὰ παύσῃ καὶ τοὺς δικηγόρους, μὴ λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὰς κρατησάσας προλήψεις. Οὐδόλως ἐσκόπουν νὰ ὁμιλήσω περὶ δικηγόρων, ἀλλ’ εἰς τοῦτο μὲ ἔφερεν ἡ ἀνάγκη τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ ζητῶ νὰ ὑποβληθῇ. Ἐγὼ, ἂν εὑρισκόμην εἰς τὴν θέσιν τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δὲν θὰ ἔφθανον εἰς τὴν ἀπόφασιν, εἰς ἣν αὐτὸς ἔφθασε. Δὲν ἔχω ὅμως ἐν νῷ νὰ ἐπικρίνω αὐτὸν, διότι σταθερῶς πρεσβεύει τὴν γνώμην ταύτην. Ἐγὼ, ἂν εὑρισκόμην εἰς θέσιν κριτοῦ ἐν τῷ θέματι, καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ ὑπὸ τὴν τοῦ Δικαστικοῦ Ὀργανισμοῦ, βεβαίως ἤθελον ἀποκλίνει εἰς λύσιν, ἥτις ἤθελεν ἀφήσει ἄθικτον τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐκλεκτοῦ τοῦ λαοῦ, καὶ ἤθελε θίξει μόνον τὴν ἰδιότητα τοῦ ὑπαλλήλου τοῦ κυβερνητικοῦ. Καὶ τοσούτῳ μᾶλλον φρονῶ, ὅτι εἶναι ὑπόχρεως ὁ κυβερνήτης οὕτω νὰ πράξῃ, καθόσον, ὅπως στηρίξῃ τὴν ἀπόλυσιν ἀπὸ τῆς θέσεως τοῦ συμβούλου, ὡς ἐν τῷ ζητήματι τοῦ περὶ οὗ πρόκειται κλητῆρος ἔπραξεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἐπικαλεῖται τὸν Ὀργανισμὸν τῶν Δικαστηρίων. Ἀλλ’ ἡ ἐπίκλησις αὕτη ἠδύνατο νὰ ἔχῃ λόγον μόνον ἵνα ἀνακληθῇ ὁ δικαστικὸς ὑπάλληλος εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων αὑτοῦ, τιμωρούμενος πειθαρχικῶς, διότι κατὰ παράβασιν αὐτοῦ ἀνέλαβεν ἀξίωμα ἀπηγορευμένον. Μεθ’ ὃ ἐπιμένων, ἤθελεν ἀπολέσει τὸ δικαίωμα νὰ παραμείνῃ ἐν τῇ δικαστικῇ ὑπηρεσίᾳ. Τοῦτο ἤθελον πράξει ἐγώ. Ἀλλ’ ἀσυνειδήτως παρὰ τῇ κοινωνίᾳ ἐγεννήθη ἡ πεποίθησις, ἐξ ἧς ἐπήγασεν ἡ διάκρισις, ἣν παραδεχόμεθα γενικῶς. Δὲν ψέγω τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἔφθασεν εἰς προτίμησιν τῆς ἄλλης λύσεως, διότι δὲν ἔχω στοιχεῖα, ἵνα παραδεχθῶ, ὅτι ἔπραξεν ὅ,τι ἔπραξεν ἐξ ἰδιαιτέρας συμπαθείας ἢ ἀντιπαθείας πρὸς τὸν εἰρημένον Πρόεδρον τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Ἐπειδὴ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε περὶ τούτου ἀνέκαθεν σταθερὰν πεποίθησιν, δέχομαι, ὅτι ταῦτα ἔπραξεν ἀνεξαρτήτως συμπαθειῶν ἢ ἀντιπαθειῶν. Νομίζω ὅμως, ὅτι σήμερον τεθέντος τοῦ ζητήματος, καὶ περὶ μελλουσῶν τοιούτων ὑποθέσεων ἐπιβάλλεται τῷ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως ὑποχρέωσις νὰ σκεφθῇ περὶ τοῦ ζητήματος, καὶ περὶ λύσεως αὐτοῦ, μὴ θιγούσης τὴν ψῆφον τοῦ λαοῦ, ἥτις περιβάλλει τὸν δικαστικὸν ὑπάλληλον διὰ δημοτικοῦ ἀξιώματος. Προτιμότερον ν’ ἀπολυθῇ ὁ δικαστικὸς κλητήρ, ἂν δὲ τυχὸν παρῃτήθη, νὰ στηριχθῇ τις ἐπὶ τῆς παραιτήσεως, ὅπως κρίνῃ κατηργημένον πᾶν κώλυμα πρὸς κατοχὴν τῆς θέσεως τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Δούνης ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν: «Κατὰ τὸ 1890 ἐξεδόθη τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1890 χρηματικὸν ἔνταλμα πρὸς πληρωμὴν ἀποζημιώσεως ὀφειλομένης εἰς τὴν Παναγιοῦν χήραν Κοντογεώργου διὰ τὴν κατάληψιν οἰκίας τινός. Τὸ ὁρισθὲν ποσὸν ἐκτιμήσεως ἡ δικαιοῦχος ἀπεδέχθη· ἀλλ’ ὅτε τῇ ἀπεστάλη τὸ ἔνταλμα, ἐπείσθη παρά τινος νὰ μὴ τὸ ἀποδεχθῇ, καὶ οὕτως ἐπεστράφη τὸ ἔνταλμα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἤδη ἡ ἀπαίτησις μετεβιβάσθη εἰς τὸν παραπείσαντα τὴν δικαιοῦχον νὰ μὴ δεχθῇ τὸ ἔνταλμα, κατώρθωσε δ’ οὗτος νὰ συνταχθῇ νέον πρωτόκολλον ἐκτιμήσεως, μὲ ποσὸν πολὺ ἀνώτερον, ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ Δημοσίου. Παρακαλῶ τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὸν σχετικὸν φάκελον μετὰ τῆς δηλώσεως ἀποδοχῆς τῆς δικαιούχου, ὡς καὶ ἀμφότερα τὰ πρωτόκολλα ἐκτιμήσεως.» Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Φικιώρης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς Ποινικῆς Δικονομίας». Ἡ τροπολογία θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 114).

§153Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§154Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Θὰ σᾶς δώσω ἀπαντήσεις. Σᾶς λέγω ὅμως ἀπὸ τοῦδε, ὅτι τὰ περισσότερα ἐξ ὅσων εἴπετε εἶναι ἀνακριβῆ.

§155ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ καταθέσῃ κατάλογον τῶν ἀτμοπλοίων, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν εἰς ἐξέτασιν.

§156Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν αὔριον θὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν. Διότι νομίζω, ὅτι πρέπει ἀπὸ σήμερον νὰ διακόψωμεν.

§157Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἔχωμεν καὶ αὔριον.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 καὶ 20′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 καὶ 40′ μ. μ.)

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Ὁ κ. Νέγρης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους.

§160Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Νομίζω, ὅτι ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ θελήσῃ νὰ ψηφισθῇ τὸ δεύτερον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει νομοσχέδιον περὶ θειϊκοῦ χαλκοῦ νομοσχέδιον.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς γείνῃ ἡ χάρις ἀμέσως.

§162Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ καὶ τὸ τρίτον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει νομοσχέδιον, τὸ περὶ τῶν ὠφελίμων βιβλίων, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει συζήτησιν.

§163Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΒΦΠΓʹ νόμου τῆς 17 Ἰουνίου 1899 περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§165Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Δὲν νομίζετε, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ τεθῇ, ὅτι ἡ Τράπεζα δύναται νὰ δίδῃ καὶ χρήματα ἐκτὸς τοῦ θειϊκοῦ χαλκοῦ;

§166ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἔχει χρήματα.

§167Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐὰν δὲν ἔχῃ χρήματα, δὲν θὰ πάρῃ οὔτε τὸν θειϊκὸν χαλκόν.

§168Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τελευταίως ὁ Πρόεδρος καὶ τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἦσαν ἐδῶ, καὶ εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνεργήσωσι πράξεις ἐπὶ δανείῳ. Εἶναι εὔκολον, ἐκ τοῦ δανείου, τὸ ὁποῖον ἡ Τράπεζα ἔκαμε, νὰ ἀγοράσῃ τις θειϊκὸν χαλκόν.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§170Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ τρίτον τώρα.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ͵ΒΨΞΘʹ τῆς 30 Μαΐου 1900».

§172Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλ’ ἐπὶ τούτου, ἐὰν ἤθελον εἰσακουσθῆ παρὰ τῆς Βουλῆς, παρατηρῶ, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ τοιαύτη πρόνοια, ὥστε νὰ μὴ γένηται δυνατὸν νὰ λάβῃ χώραν κατάχρησις τοῦ δικαιώματος.

§173Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι ἐξασφαλίζεται τοῦτο διὰ τῶν τροποποιήσεων, ἃς προτείνω, ὡς ἑξῆς: Τὸ ἐδάφιον γʹ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου ͵ΒΨΞΘʹ τῆς 30 Μαΐου 1900 περὶ ταχυδρομικῶν ἐνσήμων καὶ ταχυδρομικοῦ μονοπωλίου τοῦ Κράτους τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «γʹ) Τὰ ἔντυπα, μετακομιζόμενα εἰς κιβώτια διὰ φορτωτικῆς, ὡς ἐμπόρευμα, καὶ αἱ ἐφημερίδες, καθ’ οἱονδήποτε τρόπον μεταφερόμεναι.» Εἰς δὲ τὸ ἄρθρον 7 τοῦ αὐτοῦ νόμου προστίθεται μεταξὺ τῆς πρώτης καὶ δευτέρας παραγράφου ἡ ἀκόλουθος: «Ἐπίσης ἀπαλλάσσονται ταχυδρομικῶν τελῶν τὰ ὑπὸ τοῦ «Συλλόγου πρὸς διάδοσιν ὠφελίμων βιβλίων» ἐκδιδόμενα καὶ ἐντὸς τοῦ Κράτους ταχυδρομικῶς ἀποστελλόμενα βιβλία αὐτοῦ.» Αὐτὰς τὰς δύο τροποποιήσεις προτείνω, αἵτινες, νομίζω, εἶναι ἀρκεταί.

§174Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἀποστέλλονται τὰ βιβλία αὐτὰ — λέγω τοῦτο διὰ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Γόρτυνος, ὁ ὁποῖος προέβαλεν αὐτὴν τὴν παρακέλευσιν, — ἀρκεῖ. Εἶναι οὕτω πως διεσκευασμένα, οὕτω πως διπλωμένα τὰ βιβλία αὐτὰ, εἶναι τόσον ὁμοιόμορφα, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ εἰσχωρήσῃ κατάχρησις.

§175Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν θὰ λάβωμεν ὅλα τὰ μέτρα.

§176Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Προτιμῶ, ἀντὶ τῶν τοιούτων ἀτελειῶν, νὰ δίδηται ὑπὸ τοῦ Δημοσίου συνδρομή. Προτιμότερον νὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ πληρώνωνται χίλιαι δραχμαὶ κατ’ ἔτος ἀπὸ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, παρὰ νὰ ἀνοιχθῇ θύρα ἀνυπολογίστων καταχρήσεων.

§177ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι πολλαί.

§178Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Χιλιάδες τοιούτων βιβλίων κυκλοφοροῦσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὰς ὑποδούλους ἐπαρχίας. Διὰ τοῦτο καλὸν θὰ ἦτο, ἂν ἤθελεν ἀποφασισθῇ νὰ δοθῇ συνδρομὴ ὑπὲρ τῆς Ἑταιρείας ταύτης, νὰ δοθῇ ποσὸν γενναιότερον, πολὺ ἀνώτερον τῶν χιλίων δραχμῶν.

§179Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ συνδρομὴ ἡ πρέπουσα καὶ ἡ ἀξιοπρεπεστέρα εἶναι αὕτη. Ἡ Ἑταιρεία δὲν θέλει νὰ λάβῃ χρήματα, ὥστε νὰ θέλῃ νὰ ζήσῃ, καὶ νὰ φανῇ ὅτι θὰ ζήσῃ διὰ τῶν χρημάτων αὐτῶν καθ’ ἑαυτὰ, ἀλλὰ μόνον αὐτὴν τὴν συνδρομὴν ζητεῖ, τὴν ταχυδρομικὴν ἀτέλειαν τῶν βιβλίων.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ νομοσχέδιον θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ὡς ἐτροποποιήθη. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 115).

§181ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καὶ τὸ περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῆς Ποινικῆς Δικονομίας. Ἀντίρρησις δὲν ὑπάρχει.

§182ΧΑΡΙΛ. ΔΙΓΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Θὰ γείνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ.

§183ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Αὔριον, αὔριον.

§184ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ περὶ φορολογίας τῶν ἀμπέλων, κύριε Πρόεδρε.

§185Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Πρωθυπουργός). Αὔριον.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νέγρης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1901.

§187Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἀγορεύων ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκομικῶν κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1901 ἔλεγε τὰ ἑξῆς: «Ὁ μελετῶν ἀμερολήπτως τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν πορείαν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως δὲν δύναται νὰ μὴ ὁμολογήσῃ, ὅτι αὕτη ἔσχεν ὡς ἀποτέλεσμα, ὅτι τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους ἠρέμα μὲν καὶ ἀθορύβως, ἀλλ’ ἀπαρεγκλίτως καὶ στερρῷ τῷ βήματι εἰσῆλθον εἰς ὁριστικὴν ἀνάρρωσιν.» Ἡ αὐθεντία τοῦ λέγοντος, Κύριοι, καὶ ἕνεκα τοῦ ἀξιώματος αὐτοῦ καὶ ἕνεκα τῆς ἀνεγνωρισμένης αὐτοῦ πείρας, καὶ ἡ ἐπιθυμία τοῦ νὰ πραγματοποιηθῶσι τὰ λεγόμενα παρ’ αὐτοῦ μὲ ἠνάγκασαν νὰ μελετήσω μετὰ τῆς μεγαλειτέρας προσοχῆς τὴν κατάστασιν ἡμῶν τὴν οἰκονομικὴν, μὲ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἔλθω ἀπὸ τοῦ βήματος, καὶ νὰ βεβαιώσω καὶ ἐγώ, εἰ δυνατόν, ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός. Τὴν μελέτην ταύτην, καίτοι λυπούμενος ὅτι δὲν ἔφθασεν εἰς ὃ ἐπεθύμουν ἀποτέλεσμα, ὑποβάλλω ὑμῖν σήμερον. Διὰ νὰ ἔχω ἀποτελέσματα βέβαια, ἔλαβον διὰ μὲν τὰ ἔσοδα ὡς δεδομένα μᾶλλον ἀσφαλῆ τὰ ἔσοδα τῶν χρήσεων 1898 καὶ 1899, ἤτοι χρήσεων ὁμαλῶν, καὶ εἰς ταῦτα ἐπέφερα τὰς αὐξομειώσεις, αἵτινες ἀπεδείχθησαν ἀναγκαῖαι ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς χρήσεως τοῦ 1900. Τοὐναντίον, διὰ τὰ ἔξοδα δὲν ἠδυνάμην νὰ λάβω ὡς βάσιν τὰ ἔτη ταῦτα, διότι εἶχον ἀμφότερα, ἰδίως τὸ 1898, δαπάνας ἐκτάκτους, πηγαζούσας ἐκ τῶν συνεπειῶν τοῦ πολέμου, ἰδίως ἐκ τῆς συντηρήσεως ἐν τῷ στρατῷ τάξεών τινων τῶν ἐφέδρων. Εὐτυχῶς, ἔχομεν τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι αἱ δαπάναι τοῦ 1900, αἱ προϋπολογισθεῖσαι εἰς 114,088,468.47, θέλουσιν ἀφήσει ἀδιαθέτους πιστώσεις περὶ τὰ 6,420,000. Παραδέχομαι ταύτην τὴν δήλωσιν, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας αἱ δαπάναι ἔσονται τῷ 1900 δρ. 107,668,000. Θέλομεν λοιπὸν λάβει ὡς βάσιν διὰ τὰς δαπάνας τὸ ἔτος 1900, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει τ’ ἀποτελέσματα τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἐξαιρέσει τῆς ἐφαρμογῆς τῶν νόμων περὶ ἀστυνομίας καὶ χωροφυλακῆς καὶ περὶ συστάσεως τῶν νέων Πρωτοδικείων. Καὶ ἤδη εἰσέρχομαι εἰς τὴν μελέτην τῶν ἐσόδων. Ἡ χρῆσις τοῦ 1898 ἄφησεν ἔσοδα τακτικὰ 104,935,904, ἀλλ’ ἐλλείπουσιν ἐξ αὐτῆς 6,000,000 ὑπὲρ τῆς Θεσσαλίας, διότι, ὡς ἐνθυμεῖσθε, εἶχον ἀφεθῆ εἰς τοὺς Θεσσαλοὺς ἅπαντες οἱ ἄμεσοι φόροι, ἐκτὸς δὲ τούτου, δὲν εἰσεπράχθησαν οἱ ἔμμεσοι φόροι καθ’ ὅλον τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1898· ἐν ἐν ἑτέρᾳ δὲ ἀγορεύσει εἶχον ἀποδείξει, ὅτι τὸ ἐκ τούτου ἔλλειμμα τῆς χρήσεως τοῦ 1896 ἦτο 6,000,000, καὶ ὡς ἐκ τούτου νομίζω περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω ἐνταῦθα ὅσα ἐξέθεσα τότε. Ἀπὸ τοῦ 1898 εἶχεν ἐπίσης λείψει τὸ ἔσοδον, ὅπερ ὤφειλε νὰ ἀπολαύῃ τὸ Δημόσιον ἐκ τοῦ παρακρατήματος, αἱ τέσσαρες δραχμαί, αἵτινες ἀνήκουσιν εἰς τὸ Δημόσιον ἐκ τοῦ παρακρατήματος δι’ ἕκαστον χιλιόλιτρον φορτωθέν. Ὡς γνωρίζετε, τὸ ἔσοδον τοῦτο εἰσῆλθεν εἰς τὴν χρῆσιν τοῦ 1900. ἀνῆλθε δὲ εἰς δραχ. 1,273,122. Τὸ ποσὸν τοῦτο, ὡς εἶπον, ἀνῆκεν εἰς τὸ 1898. Εἶχον ἐπίσης ἀφεθῆ ἐν μέρει καὶ τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη εἰς τοὺς φοιτητὰς Θεσσαλούς. Προσθέτω δὲ καὶ ἐκεῖθεν ἄλλας 100,000 δρ. Ὥστε δύναμαι μετὰ βεβαιότητος νὰ εἴπω, ὅτι τὸ 1898 ὤφειλε νὰ παρουσιάσῃ 112,329,000 δραχμάς. Ἐὰν ἤδη ἐπισκοπήσωμεν τὸ 1899, βλέπομεν ἔσοδα τακτικὰ 111,244,296 δραχ. Ἐκ τούτων ἀφαιροῦμεν τὸ παρακράτημα, ὄχι τὸ ἀνῆκον εἰς τὸ ἔτος αὐτὸ, διότι τοῦτο ὑπάρχει ἀναγεγραμμένον εἰς τὸ ἔσοδον τῆς σταφίδος, ἀλλὰ τὸ παρακράτημα τὸ ἀνῆκον εἰς τὰ ἔτη 1895, 1896 καὶ 1897, δηλ. δρ. 3,855,092.57. Μένουσι λοιπὸν ἔσοδα τακτικὰ, ἀληθῶς ἀνήκοντα εἰς τὴν χρῆσιν τοῦ 1899, δρ. 107,389,203.90. Καὶ πρῶτον δέον νὰ ἐξετάσωμεν διατὶ αὕτη ἡ διαφορὰ ἐσόδων μεταξὺ τοῦ 1898 καὶ τοῦ 1899, διαφορὰ ἀνερχομένη εἰς 5,000,000 δρ. ὡς ἔγγιστα. Προέρχεται τὸ πλεῖστον ἐκ τριῶν κονδυλίων. αʹ) Ἐκ τοῦ τελωνειακοῦ δασμοῦ, δρ. 1,617,358 69. βʹ) Ἐκ τοῦ φόρου ἐλαίου, δρ. 2,172,280. γʹ) Ἐκ τοῦ ἐσόδου ἐκ καθυστερουμένων παρελθουσῶν χρήσεων, δραχ. 1,348,027. Ἐπὶ τῶν δύο πρώτων κονδυλίων, ὡς ἀνεξαρτήτων τῆς κυβερνητικῆς προνοίας, οὐδεμίαν κάμνω παρατήρησιν. Ἐπὶ τοῦ τρίτου ὅμως κονδυλίου, ἤτοι τῆς διαφορᾶς τοῦ ἐσόδου, ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Ἡ αὔξησις τοῦ ἐσόδου τούτου κατὰ τὸ 1898 δεικνύει, ὅτι αἱ εἰσπράξεις τοῦ 1898 ἐγένοντο ὄχι βεβαίως ὀλιγώτερον ἐπιμελῶς ἢ σήμερον, καίτοι ἡ εἴσπραξις τὸ 1898 ἦτο πανθομολογουμένως ὀλιγώτερον καταπιεστικὴ, διότι ἐγίνετο δικαιοτέρα, ἄνευ διακρίσεως κομμάτων...

§188Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ τὸ ἔτος 1898 ἦτο ἑπόμενον, αἱ εἰσπράξεις νὰ ὦσι περισσότεραι, διότι κατὰ τὸ 1897 εὑρισκόμεθα εἰς ἀνώμαλον κατάστασιν. Ὑπομιμνήσκω ὑμῖν, ὅτι ὑπολογίζετε πλέον τοῦ πραγματικοῦ τὰς εἰσπράξεις ἐκ Θεσσαλίας, αἵτινες καθυστέρησαν. Ὑπῆρξεν ὡς πρὸς τοὺς ἀμέσους φόρους ἀναστολὴ, ὡς πρὸς τοὺς ἐμμέσους ὅμως, μόνον κατὰ τὴν πρώτην τριμηνίαν.

§189ΝΕΓΡΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει πρῶτον, ὅτι αἱ ἐκ καθυστερουμένων εἰσπράξεις ἦσαν μεγαλείτεραι κατὰ τὸ 1898, ἕνεκα τῶν ἀνωμάλων περιστάσεων, αἵτινες ἠμπόδισαν κατὰ τὸ 1897 τὴν εἴσπραξιν τῶν προηγουμένων ἐτῶν. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ὠφέλησε τὴν χρῆσιν τοῦ 1898, διότι, συνεπείᾳ τοῦ εὐεργετικοῦ νόμου ΒΦΛΖʹ τῆς 17 Μαρτίου 1898 «περὶ ἀπαλλαγῆς ἐκ τῶν ἀμέσων φόρων καὶ ἀναστολῆς τῆς εἰσπράξεως τούτων ἕνεκα τῶν ἐκ τοῦ πολέμου ζημιῶν», ἀπηλλάγησαν ἐντελῶς μὲν τῆς πληρωμῆς αὐτῶν διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1897 οἱ φορολογούμενοι τῶν νομῶν Λαρίσης, Τρικκάλων καὶ τῆς πόλεως Ἄρτης καὶ τῶν καταληφθέντων ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ χωρίων τῆς ἐπαρχίας Φθιώτιδος, ὡς καὶ οἱ μεταναστεύσαντες ἐξ Ἠπείρου κτηνοτρόφοι καὶ γεωργοί, ἐγένετο δὲ ἀναστολὴ μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1898 τῶν ἐτησίων παγίων καὶ προσωρινῶν δόσεων ἐθνικῶν γαιῶν καὶ φυτειῶν τῆς αὐτῆς χρήσεως, ὡς ἐπίσης ἀπαλλαγὴ δι’ ὅλους τοὺς δικηγόρους ἐκ τοῦ φόρου τοῦ ἐπιτηδεύματος τοῦ 1897, ὡς καὶ ἐκ τῶν ἀμέσων φόρων τοῦ 1897 τῶν ὑπηρετησάντων κατὰ τὴν τελευταίαν ἐπιστράτευσιν, ὡς ἐπίσης ἐγένετο ἀναστολὴ τῶν πληρωμῶν διὰ τοὺς νομοὺς Λαρίσης, Τρικκάλων καὶ τῆς πόλεως Ἄρτης δι’ οἱανδήποτε ἄλλην ὀφειλήν, ἐκτὸς τῆς ἐξ ἀμέσων φόρων, πηγαζούσης ἐκ προγενεστέρων χρήσεων τῆς τοῦ 1897. Καὶ ταῦτα μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου 1899.

§190Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀλλ’ εἴπετε, ὅτι μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου 1899 ἀνεστάλη ἡ εἴσπραξις· ὥστε καὶ κατὰ τὸ 1899 οὐδὲν εἰσεπράχθη. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῶν δύο νομῶν Τρικκάλων καὶ Λαρίσης. Ὅταν ὁμιλῆτε περὶ καθυστερήσεων παρελθουσῶν χρήσεων, ὁμιλεῖτε περὶ τοῦ ὅλου Κράτους.

§191ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἤτοι διὰ τῆς διαλογικῆς συζητήσεως, δὲν δυνάμεθα νὰ τελειώσωμεν ποτέ.

§192ΝΕΓΡΗΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ φωτισθῇ ἡ Βουλή· ἀρκεῖ νὰ μὴ θελήσῃ νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἀγόρευσιν ἀντ’ ἐμοῦ ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ ἂς μὲ διακόπτῃ ὅσον θέλει. Καὶ ὄχι μόνον δὲν εἰσέπραξεν, ἀλλὰ καὶ ἐπέστρεψε τὸ 1898 προγενεστέρας εἰσπράξεις εἰς τοὺς ὑπηρετήσαντας ἐν τῷ στρατῷ, πᾶν πρόστιμον, ὅπερ εἶχε τυχὸν εἰσπραχθῆ ἐξ ὑπερημερίας διὰ φόρον ἄμεσον, ἀνήκοντα εἰς τὴν χρῆσιν τοῦ 1896· ὥστε οὕτως ἐγένετο ἀναστολὴ τῶν πληρωμῶν τῶν καθυστερουμένων ἀμέσων φόρων τοῦ 1896. Ἐννοεῖται, ὅτι ἅπασαι αὗται αἱ ἀναστολαὶ ἑπόμενον ἦτο νὰ ἐλαττώσουν σπουδαίως τὰς εἰσπράξεις ἐκ καθυστερουμένων· καὶ μ’ ὅλον τοῦτο αὗται ὑπῆρξαν κατὰ 1,348,000 δραχ. ἀνώτεραι τῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1899. Ἐπίσης εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δὲν ἔλειψε κατὰ τὸ 1898 τὸ ἐκ Θεσσαλίας ποσὸν τῶν ἕξ ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν περὶ τοῦ ἐναντίου· διότι, καθ’ ἃς εἶχον ἀποκομίσει πληροφορίας, ἀπερχόμενος τοῦ Ὑπουργείου, δὲν εἶχον εἰσπραχθῆ ἐν Θεσσαλίᾳ κατὰ τοὺς 12 πρώτους μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1898, εἰμὴ μόνον 3,949,727 δραχμαί, ἐνῷ κατὰ μέσον ὅρον εἰσεπράττοντο τὰ προηγούμενα ἔτη 7,735,000. Εἶχον δὲ δωρηθῆ ἐκ τῆς δευτέρας περιόδου τῆς χρήσεως δρ. 2,200,000 ἐξ ἀμέσων φόρων, αἵτινες, προστιθέμεναι εἰς τὰ 3,785,272 δραχμάς, τὰς ἐλλειπούσας ἐκ τῆς πρώτης περιόδου τῆς χρήσεως, δίδουν 5,985,272, ἤτοι 6,000,000 δραχ. ὡς ἔγγιστα. Οὐδεμία περὶ τούτου δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία. Ἤδη, γνωρίζοντες τὰς εἰσπράξεις τοῦ 1898 καὶ 1899, καὶ λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν τὰς αὐξομειώσεις, τὰς ἐπελθούσας τὸ 1900, δυνάμεθα ἀσφαλῶς νὰ ὑπολογίσωμεν ἐπὶ πόσων ἐσόδων δυνάμεθα νὰ στηριχθῶμεν πρὸς καταρτισμὸν Προϋπολογισμοῦ ὁμαλοῦ, ἀπηλλαγμένου ἀπροβλέπτων δυστυχημάτων, ὡς τὰ τοῦ 1900, ἢ ἀπροβλέπτων ἐπίσης ἐσόδων. Καὶ τοιοῦτον Προϋπολογισμὸν θέλω παρουσιάσει ὑμῖν. Καὶ πρῶτον παρατηρῶ, κατὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, ὅτι αἱ τελωνειακαὶ εἰσπράξεις εἶναι ἤδη ἠλαττωμέναι μέχρι 30,000,000 δραχ., ἀπέναντι 32,839,874.25, εἰσπραχθεισῶν τὸ 1899· ὅθεν ἐκεῖθεν ἐλαττοῦνται αἱ εἰσπράξεις τοῦ 1899 κατὰ 2,800,000 δρ. τοὐλάχιστον. Ἐλαττοῦνται ἐπίσης κατὰ δρ. 945,103.60 ἐξ εἰσφορᾶς τῶν δήμων διὰ τὴν ἀστυνομίαν, διότι ἡ εἰσφορὰ αὕτη κατηργήθη διὰ νόμου. Οὕτως ἐλαττοῦνται αἱ εἰσπράξεις τοῦ 1899 ἀπὸ 107,389,000 εἰς 103,644,000. Ἐξ ἄλλου μέρους δέον νὰ αὐξηθῶσιν αὗται κατὰ τὰ ἑξῆς ποσά. Πρῶτον, ὁ φόρος τῶν ἀμπέλων κατὰ τὸ 1899, ἐπὶ βεβαιώσεως δραχ. 2,367,186.23, ἀπέδωκεν 1,487,592.61, ἤτοι 62,8%. Ἤδη ἡ βεβαίωσις ἀνέρχεται εἰς τὸ σταθερὸν ποσὸν τῶν 3,256,000 δραχμῶν, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον. Παραδεχόμενος τὴν αὐτὴν ἀπόδοσιν, ἤτοι 62,8% ἐπὶ τοῦ βεβαιουμένου σήμερον, εὑρίσκω ἔσοδον δραχ. 2,044,768, ἤτοι κατὰ 557,176 ἀνώτερον ἢ τὸ 1899. Ὡς πρὸς τὸ ἔλαιον, ἡ παραγωγὴ τοῦ 1898 ἦτο, περιλαμβανομένης καὶ τῆς Ἑπτανήσου, 3,051,921.57, ἡ παραγωγὴ τοῦ 1899 κατῆλθεν εἰς δραχ. 879,641.42. Θέλοντες δὲ νὰ εὕρωμεν τὸ ἀληθὲς μέσον ἔσοδον ἐκ τοῦ κεφαλαίου τούτου, δέον νὰ λάβωμεν ὡς τοιοῦτον τὸν μέσον ὅρον τῶν δύο εἰρημένων ἀριθμῶν, ἤτοι 1,965,553.99. Ὁ μέσος ὅρος οὗτος εἶναι κατὰ 1,085,890 ἀνώτερος τῆς παραγωγῆς τῆς χρήσεως τοῦ 1899. Ἄρα τὸ ποσὸν τοῦτο προσθέτομεν εἰς τὰ ἔσοδα τοῦ 1899. Ὡς πρὸς τὰς οἰκοδομὰς, παρατηρῶ, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1895 μέχρι τοῦ 1899 τὸ ἔσοδον ηὔξησε κατὰ 370,000 δραχμὰς ἐντὸς τετραετίας, ἤτοι κατὰ 92,500 κατ’ ἔτος. Παραδέχομαι λοιπὸν παραπλησίαν αὔξησιν καὶ διὰ τὸ 1900, ἤτοι ἐξ 100,000 δραχμῶν. Τὸ ἔσοδον ἐκ χαρτοσήμου φαίνεται ηὐξημένον κατὰ τὸ 1900 κατὰ 900,000 δραχμάς. Τὸ ἔσοδον ἐκ ταχυδρομικῶν κατὰ 200,000. Ὡς πρὸς τὰ προξενικὰ τέλη, ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν καταστάσεων τοῦ 1899 αὔξησις 100,000 δραχμῶν. Ἐν δὲ τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1901 βλέπω προστιθεμένην αὔξησιν μόνον 30,000 δρ. Ὁμολογῶ, ὅτι προσεδόκων μεγαλειτέραν αὔξησιν, μετὰ τὰς σημειώσεις, τὰς ὁποίας εἶχε καταθέσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ προξενικοῦ νόμου.

§193Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Ἔχομεν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1901 αὔξησιν 130,000 φρ. χρυσῶν. Ὄχι 30,000. Κάμνετε λάθος.

§194ΝΕΓΡΗΣ. Μάλιστα, 130,000. Ἀλλὰ, κατὰ τὴν σημείωσιν, τὴν ὁποίαν εἴχετε καταθέσει εἰς τὴν Βουλήν, ἡ αὔξησις αὕτη ἀνεμένετο μεγαλειτέρα.

§195Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. 150,000 περίπου, ἂν θέλητε νὰ προσθέσωμεν εἴκοσι χιλιάδας.

§196ΝΕΓΡΗΣ. Ὄχι. Πολὺ μεγαλειτέρα, κύριε Ὑπουργέ· 200 ἢ 300 περίπου χιλιάδας.

§197Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Δραχμὰς, ὄχι φράγκα χρυσᾶ.

§198ΝΕΓΡΗΣ. 130,000 φρ. δὲν κάμνουν 300,000 δραχμάς;

§199Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ὄχι· 205,000 δραχμάς.

§200ΝΕΓΡΗΣ. Παρουσιάζετε φράγκα χρυσᾶ 224,000 ἐν τῇ σημειώσει, ἣν ἔχω ἀνὰ χεῖρας.

§201Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Τὸ ποσὸν τοῦτο ἦτο τὸ ἀρχικῶς ὑπολογισθέν. Ἀλλ’ ἐνθυμεῖσθε, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τέλη τινὰ, τὰ ὁποῖα κατὰ τὸ πρῶτον νομοσχέδιον ἐπρόκειτο νὰ αὐξηθῶσι, κατόπιν τῆς γενομένης ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεως δὲν ηὐξήθησαν, ὡς λόγου χάριν τὰ τέλη τῶν διαμονητηρίων ἐν Ρουμανίᾳ, τὰ ὁποῖα δὲν ἐνέκρινεν ἡ Βουλή, καί τινα ἄλλα· ὥστε ἐκ τῶν ἀρχικῶς προϋπολογισθέντων ἀφῃρέθησαν περὶ τὰς 60,000 ἢ 70,000 φράγκα χρυσᾶ πρόσθετα τέλη, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ ἐπιβληθῶσι, καὶ τὰ ὁποῖα, κατόπιν τῆς συζητήσεως, δὲν ἐπεβλήθησαν διὰ τοῦ νέου νόμου.

§202ΝΕΓΡΗΣ. Ὥστε δὲν δυνάμεθα νὰ ἀναγράψωμεν ἄνω τῶν 160,000 δρ. Ταῦτα ἀνέγραψα περιπλέον τῶν τοῦ 1899.

§203Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Περὶ τῶν εἰσπραχθέντων τὸ 1899. Τὸ 1900;

§204Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὸ 1900 προϋπελογίσθησαν 530,000. Προσετέθησαν εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1901 ὡς ἔσοδα 130,000 φρ. χρυσᾶ. Ἤτοι ἐν ὅλῳ 660,000 φρ. χρυσᾶ.

§205Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐνόμισα, ὅτι πρόκειται περὶ εἰσπραχθέντων, ὄχι περὶ προϋπολογισθέντων...

§206Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ὄχι προϋπολογισθέντων.

§207ΝΕΓΡΗΣ. Ἔχομεν ἐπίσης αὔξησιν ἐκ δικαιώματος στατῆρος κατὰ 45,000 δρ. (κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ), ἐκ πετρελαίου κατὰ 737,000, ἐξ ἅλατος κατὰ 437,000 (κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ), ἐκ πυρείων κατὰ 75,000, ἐκ σμύριδος κατὰ δρ. 250,000, καίτοι περὶ τούτου οὐδεμίαν μνείαν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν τῇ ἀγορεύσει του...

§208Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅτε εἰσηγούμην τὸν Προϋπολογισμόν, δὲν εἶχον τὴν βεβαιότητα, ὅτι ἡ ἐξαγωγὴ τῆς σμύριδος ἤθελεν ὑπερβῆ τὸ ποσὸν τῶν 6,000 τόννων. Ἤδη ἐβεβαιώθη, ὅτι ἐπωλήθη ἐντὸς τοῦ 1900 σμύρις ἄνω τῶν 6,300 τόννων.

§209ΝΕΓΡΗΣ. Ὥστε, βλέπετε, προσθέτω 250,000 δραχμὰς ὑπεράνω τῶν εἰσπράξεων τοῦ 1899.

§210Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δέον νὰ προσθέσητε περισσότερα, διότι εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1900 καὶ εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1901 ἔχω ἀναγράψει 600,000 φράγκα, αἱ ὁποῖαι ἀναλογοῦσι πρὸς ποσὸν σμύριδος κάτω τῶν 6,000 τόννων. Ὅταν ἔχητε 6,300 τόννους, ἐπειδὴ κατὰ τὸ 1899 εἰσεπράχθη ποσὸν πολὺ κατώτερον τῶν 600,000 φράγκων, δέον νὰ ἀναγράψητε ποσὸν ἀνώτερον διὰ τὸ 1900. Τὸ 1900 θέλομεν προσεγγίσει τὰς 700,000 φράγκα.

§211ΝΕΓΡΗΣ. Ἂν φθάσητε τὰς 700,000, βεβαίως.

§212Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξήγησα ἤδη ὑμῖν τὰ τοῦ ἐσόδου τούτου· 600,000 φράγκα εἶχον ἀναγραφῆ· ἐπωλήθησαν ἕως τώρα 6,300 τόννοι, πρὸς φρ. 106.50 εἰς χρυσόν.

§213ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ὄχι 700,000, ἀλλ’ 636,000.

§214Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εἶπον 6,300 Χ 106,50, ἔχετε φράγκα 671,000.

§215ΝΕΓΡΗΣ. Λοιπὸν προσθέτω ἄλλας 100,000· ἤτοι τὸ ὅλον 350,000 δραχμάς. Ὡς πρὸς τὰς εἰσπράξεις ἐκ καθυστερουμένων παρελθουσῶν χρήσεων, παρατηρῶ, ὅτι αἱ εἰσπράξεις τοῦ 1900 μέχρι τέλους Νοεμβρίου ἀνέρχονται εἰς δραχ. 2,439,540.95. Ἂν εἰς ταύτας προσθέσωμεν τὰς εἰσπράξεις τοῦ Δεκεμβρίου παρελθόντος ἔτους, ἔχομεν 2,818,984 δραχμὰς, αἵτινες ὀλίγον θ’ ἀπέχουν τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ 1900. Τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι κατὰ 472,264 δραχμὰς ἀνώτερον τοῦ ἀντιστοίχου ἐσόδου τοῦ 1899. Δέον λοιπὸν νὰ προσθέσωμεν δρ. 472,000 εἰς τὰ ἔσοδα τοῦ 1899. Τέλος προσθέτομεν ἐπίσης καὶ δραχ. 515,000, αὐτὰς ταύτας, ὅσων μᾶς ἐβεβαίωσεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς, ὅτι ἀνεβλήθη ἡ πληρωμὴ κατὰ τὸ 1899 ἐν Θεσσαλίᾳ, δυνάμει τοῦ εὐεργετικοῦ νόμου, ὃν ἐψηφίσαμεν ὑπὲρ τῶν Θεσσαλῶν. Καὶ οὕτω, προσθέτοντες ἁπάσας ταύτας τὰς αὐξήσεις εἰς τὸ ποσὸν τῶν 103,644,000 δραχμῶν, ὅπερ εἴχομεν ἀνεύρει προηγουμένως, ἔχομεν δραχ. 109,271,000 διὰ τὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα ὤφειλε νὰ παρουσιάσῃ τὸ 1900, ἂν ἦτο ἔτος ὁμαλόν, ἄνευ ἐναντίων περιστάσεων, ὡς ἡ τοῦ περονοσπόρου. Ἐκ τοῦ ποσοῦ ὅμως τούτου, δέον νὰ ἀφαιρέσωμεν 387,269 δρ. ὡς ἐκ τοῦ καπνοῦ, διότι ἐκ τοῦ ἐσόδου τοῦ καπνοῦ μόνον 7,060,000 δραχμαὶ θέλουσι θεωρηθῆ ὡς ἔσοδον τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τοῦ ὑπολοίπου ἐσόδου τοῦ καπνοῦ ἔχοντος ἄλλον προορισμόν, κατὰ τὸν νόμον, ὃν ἐψηφίσαμεν κατὰ τὴν τελευταίαν Σύνοδον, ἐνῷ τὸ 1899 τὸ ἐκ τοῦ καπνοῦ ἔσοδον ἀνήρχετο εἰς δραχμὰς 7,447,269,46. Ὥστε δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ἀσφαλῶς, ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους ἐν ὁμαλαῖς περιστάσεσιν ἀνέρχονται τὴν σήμερον εἰς 108,883,000 δραχμάς. Ἐξ ἄλλου ὀφείλομεν νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι τὸ ἔσοδον τὸ ἐξ οἰκοδομῶν θ’ αὐξήσῃ τὸ 1901 κατὰ δραχμὰς 100,000, τὴν τακτικὴν αὐτοῦ ἐτησίαν αὔξησιν, τὰ δὲ ταχυδρομικὰ κατὰ δραχ. 200,000, ἂν λάβῃ τις ὑπ’ ὄψιν τὴν τελευταίαν πρόοδον τῶν εἰσπράξεων, τὰ δὲ προξενικὰ τέλη, κατὰ δραχμὰς 50,000. Δηλαδὴ τὰ ἔσοδα τοῦ 1901, ἂν αἱ περιστάσεις ἦναι ὁμαλαὶ, θὰ ὦσιν ηὐξημέναι κατὰ 350,000 δραχμάς· θὰ ἀνέρχωνται δηλαδὴ εἰς δρ. 109,233,000, ἀπέναντι τῶν 108,883,000 τοῦ 1900. Οὐδόλως ἔλαβον, ὡς βλέπετε, ὑπ’ ὄψιν τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἤθελεν εἰσπράξει ἡ χρῆσις τοῦ 1899 δύο ἑκατομμύρια δρ. περιπλέον, ἂν δὲν ἐπήρχοντο αἱ δυστυχεῖς περιστάσεις, αἵτινες κατέστρεψαν τὴν σταφιδοπαραγωγὴν καὶ σταφυλοπαραγωγήν. Τῷ ὄντι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνέφερε, πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ ἰσχυρισμοῦ του τούτου, ὅτι ἔδωσεν αὐστηρὰς διαταγάς, ὅπως ἐν τῷ νομῷ Ἠλείας, ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Πατρῶν, ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Τριφυλίας, ἐν τῷ νομῷ Μεσσηνίας, ἐν τῷ νομῷ Αἰτωλίας μὴ πιέζωνται οἱ φορολογούμενοι. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἂς ἐξετάσωμεν, πόσα καθυστερούμενα ἔμειναν κατὰ τὸ 1899 ἐν τοῖς νομοῖς καὶ ταῖς ἐπαρχίαις ταύταις, καὶ πόσα τὸ 1898. Εἰς τὸν νομὸν Ἠλείας τὸ 1898 ἔμειναν καθυστερούμενα 632,524 δρ., ἀπέναντι 783,678 τοῦ 1899. Ἐνταῦθα ὑπερτερεῖ τὸ 1899. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Πατρῶν, τὸ 1898 ἔμειναν καθυστερούμενα 574,864 δραχμαὶ, καὶ τὸ 1899 δρ. 720,945. Καὶ ἐνταῦθα ἔχομεν καθυστερήσεις περισσοτέρας τὸ 1899. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τριφυλίας, Κύριοι, τὸ 1898 ἔμειναν καθυστερούμενα δρ. 452,298, τὸ δὲ 1899 ἔμειναν μόνον δρ. 395,000. Ἠρχίσαμεν δηλ. ἤδη νὰ ἔχωμεν τὰ ἀντίθετα ἀποτελέσματα. Εἰς τὸν νομὸν Μεσσηνίας, τὸ 1898 ἔμειναν καθυστερούμενα 680,000, τὸ 1899 ἔμειναν 397,959. Εἰς τὸν νομὸν Αἰτωλίας, τὸ 1898 ἔμειναν καθυστερούμενα δραχμαὶ 590,844, τὸ 1899 δραχ. 455,780. Ἐὰν ἀθροίσωμεν ἅπαντα ταῦτα τὰ ποσά, θέλομεν εὕρει, ὅτι εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα ἔμειναν καθυστερούμενα, τὸ 1898 δραχ. 2,938,574, τὸ δὲ 1899 δραχ. 2,754,347. Δηλαδὴ ἔμειναν 186,227 δραχμαὶ περισσότερα καθυστερούμενα τὸ 1898 ἢ τὸ 1899. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι ἡ εἴσπραξις ἐγένετο ἐπίσης κανονικὴ καὶ τακτικὴ τὸ 1899 καὶ τὸ 1898, καὶ μᾶλλον αὐστηροτέρα τὸ 1899. Ἂς μὴ διατείνηται λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι θὰ εἰσέπραττε καὶ 2,000,000 περισσότερον, ἀφοῦ βλέπομεν, ὅτι τὰ καθυστερούμενα εἰς τὰς παθούσας ἐπαρχίας εἶναι τὰ αὐτά, ἢ καὶ κατά τι ὀλιγώτερα ἢ τὸ 1898. Παρατηρεῖτε ἤδη, ὅτι οὐδὲν προσέθεσα εἰς τὰ ἔσοδα ἐκ τοῦ κανονισμοῦ τῶν παλαιῶν ὀφειλῶν, ἐξ ὧν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς ἀνήγγειλεν, ὅτι θὰ εἰσπράξῃ 1,000,000 κατὰ τὸ 1900, καὶ 1,500,000 κατὰ τὸ 1901. Κύριοι, ὅμοιον νόμον, ὡς ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν πέρυσιν, εἶχε ψηφίσει ἡ Βουλὴ καὶ κατὰ τὸ 1881, καὶ ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν—ἀγνοῶ ποῖος ἦτο—ἀνέγραφε κατὰ τὴν πρώτην χρῆσιν, καθ’ ἣν ἐφηρμόζετο ὁ νόμος, ἓν ἑκατομμύριον καὶ 500,000, ἀλλ’ εἰσέπραξεν 130,000 μόνον. Ἀνέγραψε κατὰ τὴν δευτέραν χρῆσιν 1,350,000, εἰσέπραξε δὲ 114,000. Κατὰ τὴν τρίτην ὅμως χρῆσιν, ἀναλαβὼν τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ἀείμνηστος Καλλιγᾶς, ἐξέθεσεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἄτοπον τῶν τοιούτων ἀναγραφῶν, καὶ πρῶτος ἀνέγραψεν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ δρ. 90,000, εἰσέπραξε δὲ δραχ. 138,049.12. Ἐν γένει δὲ αἱ εἰσπράξεις ἦσαν αἱ ἑξῆς μέχρι τοῦ 1890:

Μοὶ φαίνεται, Κύριοι, ὅτι μετὰ τὰ ἀποτελέσματα ταῦτα αἱ ἀναγραφαὶ τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου εἶναι ὡς νὰ θέλωμεν νὰ ἀπατῶμεν ἡμᾶς αὐτούς. Καὶ δὲν θὰ εὕρισκον μὲν ἄτοπον νὰ ἀναγράψῃ τις ὡς ἔσοδα ἐξ αὐτοῦ 100,000 δραχμάς· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν ἐπιτρέπεται, ὡς καὶ ἄλλοτε ἀνέφερα. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Ὅταν οἱ δῆμοι ὀφείλωσιν εἰς τὸ Δημόσιον ὁλόκληρα ἑκατομμύρια δραχμῶν, χαρίζομεν δὲ ταῦτα αὐτοῖς διὰ τοῦ τελευταίου νόμου, ὅταν, λέγω, δωρῶμεν τὰ ποσὰ ταῦτα, βεβαίως, καθ’ ἣν στιγμὴν γίνεται ἡ δωρεὰ, συγχρόνως γίνεται καὶ δαπάνη ἴση μὲ τὴν δωρεάν. Τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον. Εἶναι πρόδηλον λοιπόν, ὅτι, καθ’ ὅσον εἰσπράττομεν ἐκ τῶν ὀφειλῶν τούτων, ἡ πρώτη μας φροντὶς πρέπει νὰ ἦναι, νὰ καλύψωμεν ἀκριβῶς τὰς χρεώσεις τῶν δήμων. Ἀληθῶς θὰ ἦτο ἄτοπον, ἵνα μὴ εἴπω τι βαρύτερον, νὰ βλέπῃ τις δανειστὴν, ὅστις ἔχων νὰ λάβῃ 2,000,000, συμβιβάζεται μὲ 1,000,000, καὶ ἀντὶ ν’ ἀναγράψῃ εἰς τὰ βιβλία του ζημίαν 1,000,000, γράφει κέρδος 1,000,000. Βλέπετε λοιπόν, Κύριοι, ὅτι οὐδεμία δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία, ὅτι ἐκ τοῦ κονδυλίου τούτου οὐδὲν ὀφείλομεν νὰ ἀναγράψωμεν. Ἐὰν εὐτυχήσωμεν νὰ εἰσπράξωμεν ἔστω καὶ 100,000 δραχμὰς, ἔστω καὶ 200,000, μὲ ταύτας ὀφείλομεν ν’ ἀποσβέσωμεν τὰ ἑκατομμύρια, μὲ τὰ ὁποῖα εἶναι χρεωμένοι οἱ δῆμοι, διότι ταῦτα δὲν δύνανται ν’ ἀποσβεσθῶσιν, εἰμὴ διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου θέλω ἐπανέλθει. Ὡς ἐκ τούτου λοιπόν, Κύριοι, οὐδὲν πρέπει ν’ ἀναγραφῇ ἔσοδον ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἐκ τοῦ κεφαλαίου τούτου. Ἀλλ’ οὐδὲν ἀνέγραψα ἐπίσης διὰ τὰ ἀπρόβλεπτα. Εἰς προηγουμένην ἀγόρευσίν μου εἶπον ὑμῖν, ὅτι εἰς τὰ ἀπρόβλεπτα ἀναγράφονται 436,719 φράγκα χρυσᾶ ὡς ἐπιστροφὴ ἐκ τῶν 918,687.58 φρ. τῶν 5% ἐπὶ τῶν 70% ὀφειλομένων τόκων εἰς τοὺς δανειστὰς ἡμῶν ἀπὸ τοῦ 1893–1898, κατὰ τὸν νόμον περὶ ἐλέγχου. Εἶπον τότε ὑμῖν, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο προέρχεται ἐκ τῆς χρήσεως τοῦ 1898, ὅτι ὁ νόμος περὶ ἐλέγχου ἀναγράφει ἐν ἄρθρῳ 10, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο ὤφειλε κατὰ τὸ 1898 νὰ πληρωθῇ διὰ τοῦ δανείου τοῦ ἠγγυημένου, ὅτι δὲν ἐπληρώθη ὁλόκληρον τὸ ποσὸν, καὶ ὅτι ἔμειναν φράγκα χρυσᾶ 436,719.33. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἐπρόκειτο νὰ πληρωθῶσιν αἱ 918,687.58 ἐκ τοῦ δανείου, τὸ μὴ πληρωθὲν ποσὸν ἀνήκει εἰς τὰ δάνεια, ἄρα εἰς τὰ ἔκτακτα ἔσοδα. Οὐδεμία δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία, ὅτι ἔπρεπε τὰ 436,719 φράγκα ἤτοι δραχ. 698,750, ν’ ἀναγραφῶσιν εἰς τὰ ἔκτακτα ἔσοδα. Ἀλλά, Κύριοι, ἐνταῦθα θὰ ἐπιστήσω συντονωτέραν τὴν προσοχὴν ὑμῶν καὶ τὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι βεβαίως ἐγένετο ἕτερον λάθος, λίαν σπουδαῖον, κατὰ τὴν γνώμην μου, διὰ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ καταστήσῃ ὑπεύθυνον τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐν τῇ καταστάσει, τὴν ὁποίαν μοὶ παρέδωκε τὴν ἑσπέραν ταύτην, τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ δημοσίου χρέους τοῦ 1899, βλέπω, ὅτι ἀναγράφεται τὸ ποσὸν τῶν 914,117 φράγκων εἰς τὰ πληρωτέα ποσὰ, διὰ τὸν αὐτόν, ὡς εἴρηται, σκοπὸν, ἀλλὰ διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1899, ἀλλ’ ὅτι ἐπληρώθησαν μόνον 565,558, καὶ ὅτι ἐπερίσσευσαν 348,558 φρ. χρυσᾶ. Ἰδοὺ λοιπὸν, ὅτι κατὰ τὸ 1899 ἐπληρώθησαν μόνον 565,000, καὶ κλείει τὸ 1899 μὲ ἀδιάθετον πίστωσιν ἐκ 348,558 φρ. χρυσῶν. Δίδει τοῦτο τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, τὴν ἀδιάθετον ταύτην πίστωσιν νὰ παρουσιάσῃ ὡς ἔσοδον τῆς ἑπομένης χρήσεως; Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα τοῦτο ἐγένετο· διότι, ἐκτὸς τῶν 436,719 φράγκων ἀπροβλέπτων, περὶ ὧν ὡμίλησα, βλέπομεν ἐπίσης ἀναγεγραμμένα ἔσοδα τῆς αὐτῆς φύσεως φράγκα 109,008.34, καὶ ἕτερα 40,999 φράγκα, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν δύνανται νὰ προέρχωνται, εἰμὴ ἀπὸ τὰ 348,588 φρ. τῆς ἀδιαθέτου πιστώσεως τοῦ 1899, ἅτινα οὕτω φέρονται ὡς ἔσοδα τοῦ 1900.

§216Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ δημοσίου χρέους ἀναγράφεται τὸ ποσὸν 918,000 φράγκων πρὸς πληρωμὴν τῶν 5%. Τὰ χρέη ταῦτα ἐπληρώθησαν ἐκ τῶν ὑπεγγύων προσόδων, ἐξεδόθησαν δὲ καὶ ἐξωφλήθησαν τὰ σχετικὰ χρηματικὰ ἐντάλματα, καὶ ἐχρεώθη διὰ τοῦ ποσοῦ τούτου ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ 1898. Ἐννοεῖται, ὅτι ἦτο τὸ πρῶτον ἔτος τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, καὶ οὔτε ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, οὔτε ἡ Διεθνὴς Οἰκονομικὴ Ἐπιτροπὴ ἐγίνωσκε, πόσαι εἶχον ἐκδοθῆ ἀποδείξεις, καὶ πόσον ποσὸν ἤθελε πληρωθῆ· ὡς ἐκ τούτου δὲ ἡ Ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ὁλόκληρον τὸ ποσόν. Κατὰ τὸ 1900 ἡ Διεθνὴς Οἰκονομικὴ Ἐπιτροπὴ τὸ ποσὸν 439,918 ἐπέστρεψε, διότι δὲν ἐπληρώθη, καὶ δι’ ἐγγράφου της, ὑπ’ ἀριθ. 469 τῆς 10 Μαΐου 1900, ἐδήλωσεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν φρ. 918,000, ὅπερ εἶχε λάβει, ὑπελείφθη τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἔθηκεν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Δημοσίου. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰσήγαγε τοῦτο ὡς δημόσιον ἔσοδον, διότι ἦτο ἤδη πληρωμένον. Ποῦ ἠδύνατο νὰ καταλογίσῃ τοῦτο; Δὲν ὑπῆρχεν ἕτερον κεφάλαιον, εἰμὴ τὸ κεφάλαιον τῶν ἀπροβλέπτων.

§217ΝΕΓΡΗΣ. Ἦτο ἔκτακτον ἔσοδον.

§218Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἦτο ἔκτακτον, ἦτο ἀπρόβλεπτον. Ἔκτακτα εἶναι ὅσα προέρχονται ἐκ τῶν δανείων. Κατελογίσθη εἰς πίστωσιν τῆς χρήσεως τοῦ 1900, ὑπὸ τὸ κεφάλαιον τῶν ἀπροβλέπτων. Κατὰ τὸ 1899 ὅμως εἶδα ἐκ τῶν γενομένων κατὰ τὸ 1898, ὅτι ὑπῆρχε μία πρόβλεψις, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἐπληρώθη ὁλόκληρον τὸ ποσὸν, ἀλλ’ ὀλιγώτερον, καὶ οὕτω ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ 1899 διαφέρει τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ 1898. Ἡ Ἐπιτροπὴ κατὰ τὸ 1899 εἶχε φῶς ἐκ τῶν γενομένων κατὰ τὴν προηγουμένην χρῆσιν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἔλαβεν ὁλόκληρον τὸ ποσόν. Ἰδοὺ ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ἔσχε τὴν ἀπορίαν, ἢ μᾶλλον τὴν ἰδέαν, ὅτι ἐγένετο λάθος.

§219ΝΕΓΡΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄτοπον, δὲν ἐνόησεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς, ποῦ εἶδον τὸ ἄτοπον· θὰ ἐπανέλθω ἐπ’ αὐτοῦ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον ζήτημα τῶν 436,000, βεβαίως προέρχεται ἐξ ἐσόδου δανείου, καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν ἢ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὰ ἔκτακτα, καὶ ὄχι εἰς τὰ ἀπρόβλεπτα, κατὰ τὴν γνώμην αὐτοῦ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἰπόντος ὅτι τὰ δάνεια εἶναι ἔκτακτα ἔσοδα.

§220Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν νόμον περὶ ἐλέγχου ὑπάρχουσιν ὅλαι αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους· εἰς τὰς ὑποχρεώσεις ταύτας περιλαμβάνεται καὶ ἡ ὑποχρέωσις νὰ πληρώνῃ τὸ 5%. Τὸ ποσὸν τῶν 918,000 φρ. ἐκρατήθη ἀπὸ τὰς ὑπεγγύους προσόδους, ὄχι ἐκ δανείου· ὥστε πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἐγγραφῇ ὡς προερχόμενον ἐκ δανείου;

§221ΝΕΓΡΗΣ. Ἀλλὰ, Κύριοι, δέν μοι ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ ἄτοπον. Τὸ ἄτοπον δὲν ἀφορᾷ τὸ 1898, ἀφορᾷ τὸ 1899. Ὡς σᾶς εἶπον, ὁ κύριος Ὑπουργὸς τὸ 1899, ἀντὶ νὰ πληρώσῃ 914,000 φράγκα, ἐπλήρωσε 565,000. Λοιπὸν τὸ ὑπόλοιπον ἔμεινε περίσσευμα. Ἔκλεισε τὸ 1899· ἰδοὺ ὁ ἀπολογισμός του. Λοιπὸν παραδέχεσθε, ὅτι περισσεύματα χρήσεώς τινος, ἤτοι ἀδιαθέτους πιστώσεις, δύναταί τις νὰ θέσῃ ὡς ἔσοδον ἑπομένης χρήσεως; Τοῦτο εἶναι τὸ ἄτοπον· διότι ἀκριβῶς ἐκ τῆς χρήσεως τοῦ 1899 εἴχετε περίσσευμα, ὅπερ μετεφέρατε εἰς τὰ ἀπρόβλεπτα τοῦ 1900, ἐκ δραχμῶν 150 χιλιάδων.

§222Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσα κατελόγισα ὑπὸ τὸ κεφάλαιον τῶν ἀπροβλέπτων προέρχονται ἐκ τούτου, ὅτι εἶχον καταβληθῆ, καὶ ἐπεστράφησαν κατόπιν.

§223ΝΕΓΡΗΣ. Δὲν φαίνεται ἀκριβὲς τοῦτο.

§224Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἦσαν πληρωμένα δυνάμει χρηματικῶν ἐνταλμάτων, καὶ ἐπεστράφησαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἕτερα ποσά, μὴ ἔχων πρόχειρον τὴν κατάστασιν, τὴν ἐξηγοῦσαν τὰ τῶν γενομένων εἰσπράξεων, θὰ δώσω αὔριον τὴν ἐξήγησιν.

§225ΝΕΓΡΗΣ. Ἀναμένω εὐχαρίστως τὰς ἐξηγήσεις, ἃς ὑπόσχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς δώσῃ περὶ τούτου αὔριον, καὶ εὔχομαι νὰ μὴ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἐγένετο τόσον ἀσύγγνωστον λάθος. Ἀλλ’ ἐνταῦθα ἂς σταματήσωμεν ὀλίγον, καὶ ἂς ἀνατρέξωμεν εἰς τὸ παρελθόν, ὅπως μελετήσωμεν, ὁποία ἦτο ἡ πρόοδος τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Καὶ τὴν παραβολὴν θέλω κάμει πρὸς τὸν μέσον ὅρον τῶν ἐτῶν 1893, 1894, 1895. Προτιμῶ δὲ νὰ παραβάλω πρὸς τὰ ἔτη ταῦτα, διότι πρῶτον ἔχομεν τοὺς μέσους ὅρους ἤδη ἑτοίμους ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ἐλέγχου, δεύτερον διότι διηύθυνον τὰ πράγματα κατὰ τὸ πλεῖστον τότε οἱ διευθύνοντες ταῦτα καὶ νῦν, καὶ τοιουτοτρόπως οὐδεμία ἀντιζηλία δύναται νὰ ἐγερθῇ μεταξὺ τῶν τριῶν χρήσεων 1893, 1894 καὶ 1895 καὶ τῶν νῦν. Λοιπὸν ὁ μέσος ὅρος τῶν χρήσεων 1893, 1894 καὶ 1895, κατὰ τὰς καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ἐλέγχου, εἶναι 92,631,072 δραχμαί, ἀφοῦ ἀφαιρεθῶσιν αἱ εἰσφοραὶ τῶν δήμων, ἀφοῦ ἀφαιρεθῇ ἡ ἐκ 4,182,470 δρ. ἐγγύησις ὑπὲρ τοῦ Σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν, ἡ περιελθοῦσα εἰς τὸ Δημόσιον, καὶ ἀφοῦ προστεθῶσι 231,129 δραχ. ἐκ πωλήσεως ὑλικῶν, τὰ ὁποῖα ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Ἐλέγχου, ἀγνοῶ διὰ ποῖον λόγον, εἶχεν ἀφαιρέσει ἐκ τοῦ ἀπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων. Ὥστε ὁ μέσος ὅρος τῶν ἐτῶν τούτων εἶναι 92,631,072.01. Παραβάλλοντες δὲ ταῦτα πρὸς τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἤδη ἔχομεν ἀνεύρει, ἔχομεν διαφορὰν 16,602,659 δραχμῶν. Καὶ ταῦτα μὲν ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔσοδα. Ἐπεθύμουν, τὴν αὐτὴν εὐχάριστον ἀντίληψιν νὰ εἴχομεν καὶ περὶ τῶν ἐξόδων. Δυστυχῶς, τὰ πράγματα ἐνταῦθα ἀλλάσσουσι μορφήν. Καὶ δὲν ἐννοῶ νὰ μεμφθῶ οὐδενός. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπεθύμουν, εἶναι, νὰ ἀντιληφθῶμεν ὅλοι μας, πρῶτον ἡ Κυβέρνησις, δεύτερον ἡ Βουλή, ὁποία εἶναι ἡ θέσις μας, καὶ ἐπὶ τοιαύτης ἀκριβοῦς ἀντιλήψεως νὰ στηρίξωμεν τὰς ἀποφάσεις ἡμῶν. Προβαίνω ἤδη εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ἐξόδων. Ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τοῦ 1900, μετὰ τῶν μέχρι τοῦδε ζητηθεισῶν ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων, ἀνέρχεται εἰς δρ. 114,088,468.47, ὑποδιαιρουμένας ὡς ἑξῆς:

Κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐκ τῶν δαπανῶν τούτων θέλουσι μείνει ἀδιάθετοι 6,420,000 δραχμαὶ, ἀναγόμεναι βεβαίως εἰς τὰ διάφορα ὡς ἄνω τμήματα δαπανῶν. Ἂν ἀφαιρέσωμεν τὰς ἀδιαθέτους πιστώσεις, μένει ὡς δαπάνη τοῦ 1900 τὸ ποσὸν τῶν 107,668,468 δραχμῶν. Καὶ ταῦτα κατὰ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἀλλὰ δυστυχῶς παρελείφθησαν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ αἱ ἑξῆς δαπάναι. Πρῶτον, ὡς καὶ ἄλλοτε ἀπέδειξα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, παρελείφθη ἐκ τοῦ δημοσίου χρέους ποσὸν δραχμῶν 1,262,000 ἐκ τῶν τοῖς δανεισταῖς ἀνηκόντων πλεονασμάτων τῶν ἐσόδων τοῦ 1899 καὶ 1898, ἅτινα, κατὰ τὴν ἑρμηνείαν, ἣν δίδει τῷ λογιστικῷ νόμῳ ὁ κ. Ὑπουργός, δέον νὰ ἐπιβαρύνουν ὄχι τὰς οἰκείας χρήσεις, ἀλλὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1900. Καὶ ναὶ μὲν διὰ τῆς βεβιασμένης ἐκείνης ἑρμηνείας ἀπήλλαξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν χρῆσιν τοῦ 1899 ὁλοκλήρου ποσοῦ 2,790,172.85, χωρὶς νὰ προσέξῃ, ὅτι διὰ τοῦ μέτρου τούτου ἀπαλλάσσει μὲν τὴν χρῆσιν ἐκείνην τοῦ σημαντικοῦ τούτου ἐξόδου, ἀλλὰ δὲν δύναται πλέον νὰ ἀπαλλάξῃ τὸ 1900. Ἀλλ’ ἂν ἐπιτηδείῳ τῷ τρόπῳ ἠλάφρυνε τὴν χρῆσιν τοῦ 1899, ὡς δὲν ὤφειλε, δὲν δύναται πλέον νὰ πράξῃ τὸ αὐτὸ καὶ διὰ τὰ ἑπόμενα ἔτη, ἅτινα θὰ ἔχουν τὸ βάρος τῶν ἀληθῶν ὑποχρεώσεών μας πρὸς τοὺς δανειστὰς, ἔστω καὶ ἀναγραφομένων καθ’ ἓν ἔτος βραδύτερον ἐν τοῖς Προϋπολογισμοῖς τοῦ Κράτους. Οὕτως ἔμενον ἐκ μὲν τῆς χρήσεως τοῦ 1898 δαπάναι ἐκ πλεονασμάτων ἀνηκόντων τοῖς δανεισταῖς, ὡς ἐμφαίνεται ἐν τῷ ὑπολογισμῷ τῆς Διεθνοῦς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ἐλέγχου, δρ. 576,545.10. Ἔμενον ἐπίσης ἐκ τῆς χρήσεως τοῦ 1899, κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς αὐτῆς Ἐπιτροπῆς, 2,213,627.75. Τὸ ὅλον δρ. 2,790,172.85. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου διέθεσεν ἡ Ἐπιτροπὴ κατὰ τὴν 1 Ἰουνίου 1900 ὑπὲρ τῶν δανειστῶν 2,629,861.19, ἐνῷ ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1900 δὲν προβλέπει, εἰμὴ 1,367,133 δραχμάς· ἄρα δέον νὰ ζητηθῇ νέα πίστωσις ἐκ δρ. 1,262,728.19. Καὶ περὶ ταύτης ἐπιθυμῶ νὰ γνωρίζω, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς περιέλαβεν αὐτὴν εἰς τὰ δύο ἑκατομμύρια, διὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν, ὅτι θὰ ζητήσῃ νέας πιστώσεις.

§226Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ δὲν ὡμίλησα περὶ δημοσίου χρέους· ἐκεῖ ὡμίλησα περὶ τῶν πιστώσεων τοῦ 1900, ἀνεξαρτήτως τοῦ δημοσίου χρέους.

§227ΝΕΓΡΗΣ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ ἀναγκαία αὕτη πρόσθετος πίστωσις εἰς τὸ δημόσιον χρέος τοῦ 1900. Τῷ ὄντι ὁ Προϋπολογισμὸς ἀναγράφει τὴν διαφορὰν συναλλαγῆς τῶν εἰς χρυσὸν δανείων κατὰ τὸ 1900 εἰς 60 ἑκατοστὰ τοῦ φράγκου, ἐνῷ ἐν τῷ τεύχει τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1901, σελ. 102, ἀναγράφεται ὡς μέση τιμὴ τοῦ φράγκου κατὰ τὸ 1900, πρὸς ὑπολογισμὸν τῶν ἐκ τοῦ συναλλάγματος πλεονασμάτων τοῦ 1900, ἡ τιμὴ 1,64. Δέον λοιπὸν ταύτην τὴν τιμὴν νὰ θεωρήσωμεν ὡς ἀκριβῆ. Ἀλλ’ ἂν ταύτην λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ἡ συναλλαγματικὴ διαφορὰ πρὸς πληρωμὴν τῶν 14,658.067 φρ. χρυσῶν, ἅτινα ἀναγράφονται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, θέλει αὐξήσει ἀνὰ 4 λεπτὰ κατὰ φράγκον, ἤτοι ἐν συνόλῳ κατὰ δραχ. 586,322.68. Οὕτω τὸ δημόσιον χρέος ὀφείλει νὰ αὐξηθῇ κατὰ τὸ 1900 κατὰ τὸ ἄθροισμα τῶν δύο κονδυλίων δραχ. 1,262,728.19 καὶ 586,322.68, ἤτοι κατὰ 1,848,050.87. Καὶ οὕτως αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους ἀνέρχονται ἀπὸ 41,029,583.20 εἰς 42,877,634.07. Καὶ ταῦτα, ἐπαναλαμβάνω, ἐπὶ τῇ βάσει τιμῆς συναλλάγματος 1,64, ὡς σημειοῦται παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐν τῷ τεύχει τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1901 ὁ μέσος ὅρος τοῦ συναλλάγματος τοῦ 1900.

§228ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τοῦτο ὅμως δὲν συμφωνεῖ πρὸς τὴν δήλωσιν.

§229ΝΕΓΡΗΣ. Συμφωνεῖ πρὸς τὸ ἐπίσημον τεῦχος τοῦ 1901.

§230ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐδήλωσεν ἤδη ὁ Ὑπουργός, ὅτι ἐντὸς τοῦ ἔτους...

§231ΝΕΓΡΗΣ. Ἐγὼ ἔχω ἀνὰ χεῖρας ἐπίσημον τεῦχος· δὲν ἔχω ἀνάγκην ἄλλου τινός. Δὲν ἤμην δὲ καὶ ἐδῶ κατὰ τὴν δήλωσιν, περὶ ἧς ὁμιλεῖτε· διότι, ἐὰν ἤμην ἐδῶ, θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον.

§232Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁμιλεῖτε περὶ τοῦ 1899;

§233ΝΕΓΡΗΣ. Ὁμιλῶ περὶ τῶν πλεονασμάτων ἐκ συναλλαγματικῆς διαφορᾶς, τὰ ὁποῖα, κατὰ τὴν ἑρμηνείαν τὴν ἰδικήν σας, ἀναγράφετε ὡς δαπάνας τοῦ ἑπομένου ἔτους.

§234Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι εὐεξήγητον τὸ πρᾶγμα. Ὡς γινώσκετε, ἡ Διεθνὴς Οἰκονομικὴ Ἐπιτροπὴ ἐξακριβώνει τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀνάγεται εἰς τὰ πλεονάσματα, μετὰ τὸ κλείσιμον τοῦ ἰσολογισμοῦ τοῦ ἔτους, τότε δὲ τὸ εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια ὑπάρχον, ἢ μᾶλλον ἐκ τοῦ εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια ὑπολοίπου ἀναλαμβάνει τὸ ποσὸν τὸ ἐκ τῶν πλεονασμάτων, καὶ τὸ μετατρέπει εἰς χρυσὸν, κατανέμουσα αὐτὸ εἰς τοὺς πιστωτὰς τοῦ ἑπομένου ἔτους.

§235ΝΕΓΡΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Πρόκειται περὶ τῶν πλεονασμάτων ἐκ διαφορᾶς συναλλάγματος τοῦ 1900, τὰ ὁποῖα ἀναγράφετε ὡς δαπάνας τοῦ 1901.

§236ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§237Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο ἀκριβῶς εἶπον· διότι ὅ,τι εἶπον διὰ τὸ 1899 δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν πρὸς τὴν συναλλαγματικὴν διαφορὰν τοῦ 1900. Ἡ συναλλαγματικὴ διαφορὰ τοῦ 1900, ἤτοι ὁ μέσος ὅρος τῆς πρώτης ἑξαμηνίας εἶναι κατά τι ἀνώτερος τοῦ μέσου ὅρου τῆς δευτέρας ἑξαμηνίας. Οὕτω δὲ ὁ μέσος ὅρος τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος τοῦ ἔτους ἀνέρχεται, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, εἰς λεπτὰ 162.

§238ΝΕΓΡΗΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1901, καὶ περὶ τῶν πλεονασμάτων τοῦ 1900, κατὰ τὴν ὑμετέραν ἑρμηνείαν.

§239Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον, ὅτι τοῦ 1899 τὰ πλεονάσματα πληρώνονται εἰς βάρος τῆς χρήσεως τοῦ 1900· αὐτοὶ δὲ οἱ προϋπολογισμοὶ ἐγένοντο ὑπὸ τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς κατὰ τὴν πρώτην ἑξαμηνίαν μὲ τιμὴν συναλλάγματος 1,64.

§240ΝΕΓΡΗΣ. Δὲν μὲ ἐνοήσατε. Πρόκειται νὰ ὑπολογίσωμεν τὰ πλεονάσματα τοῦ 1900, πρὸς ἀναγραφὴν εἰς τὸ τεῦχος τοῦ 1901. Λοιπόν, βλέπομεν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τούτῳ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔλαβεν ὡς μέσον ὅρον τοῦ συναλλάγματος τοῦ ἔτους 1900 λεπτὰ 164.

§241Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Ὡς μέσον ὅρον λαμβάνω ἐν γένει ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1900 τὴν τιμὴν 1,60.

§242ΝΕΓΡΗΣ. Ἐδῶ, ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1901, ἔχετε ἀναγράψει 1,64 ὡς μέσον ὅρον τοῦ συναλλάγματος τοῦ 1900.

§243Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ὁμιλῶ περὶ τῶν πλεονασμάτων τοῦ 1899.

§244ΝΕΓΡΗΣ. Ὄχι! Προσέξατε! Τὰ πλεονάσματα τοῦ 1900 κατὰ τὴν ἑρμηνείαν τὴν ἰδικήν σας, θὰ πληρωθῶσιν εἰς τὰ 1901.

§245Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§246ΝΕΓΡΗΣ. Ταῦτα τὰ πλεονάσματα ὑπολογίζετε ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1901. Ὑπολογίζετε λοιπὸν τὰ πλεονάσματα, τὰ ἐκ τῆς διαφορᾶς τοῦ συναλλάγματος τοῦ 1900, λαμβάνοντες ὡς μέσον ὅρον τοῦ συναλλάγματος τοῦ 1900 τὸ 1,64.

§247Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι, ὅτε συνέταξα τὸν Προϋπολογισμόν, εἶχον ὑπ’ ὄψιν τὸν μέσον ὅρον τῆς πρώτης ἑξαμηνίας, διότι δὲν ἠδυνάμην νὰ γινώσκω τὸν μέσον ὅρον τῆς δευτέρας ἑξαμηνίας.

§248ΝΕΓΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἠδυνάμην παρὰ νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὸν ἐπίσημον χάρτην, τὸν ὁποῖον ἔχω ἀνὰ χεῖρας.

§249Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς ἐπανέρχεσθε εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ὑπελόγισα, ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου μόνον τὸν μέσον ὅρον τῆς αʹ ἑξαμηνίας. Διατὶ νὰ στηρίζησθε εἰς πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον τότε καθ’ ὑπολογισμοὺς ἐγένετο, νῦν δὲ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐξηκριβωμένου μέσου ὅρου ὑπολογίζω;

§250ΝΕΓΡΗΣ. Ποῖον;

§251Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι εἶναι 200,000 δραχ. περισσότεραι ἀφ’ ὅ,τι ὑπελογίσθη· δηλ. 1½ λεπτὸν, νομίζω. Ἀλλὰ μετὰ μίαν ἢ δύο ἡμέρας θὰ ὑποβάλω τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς ἀναγκαίας πιστώσεως· ἐξ αὐτοῦ δὲ θὰ ἴδητε, ὅτι δὲν θὰ ὑπερβῇ ποτὲ ἡ συναλλαγματικὴ διαφορὰ τὰς 200,000 δραχμάς.

§252ΝΕΓΡΗΣ. Ἐγὼ ἐπὶ τέλους δὲν δύναμαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ν’ ἀλλάξω τοὺς ἀριθμοὺς, τοὺς ὁποίους ἔλαβον ἐκ τοῦ ἐπισήμου τεύχους, καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστήριξα τοὺς λογαριασμούς μου. Ὑμεῖς αὔριον δύνασθε νὰ δηλώσητε, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ εἶναι ἀνακριβεῖς. Τότε βεβαίως θὰ διορθωθῶσι καὶ οἱ ἰδικοί μου.

§253Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ μοῦ ἐδώσατε τὴν ἄδειαν, σᾶς διέκοψα, προκειμένου περὶ ἀριθμῶν.

§254ΝΕΓΡΗΣ. Ἀλλὰ καὶ ἄλλας δαπάνας ἔχομεν νὰ προσθέσωμεν εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1900. Αἱ ὑπέγγυοι εἰσπράξεις ηὔξησαν μὲν, ἀλλ’ ἔχουν τὸν ἀντίκτυπον καὶ εἰς τὰ ἔξοδα· καὶ περὶ τῆς αὐξήσεως ταύτης οὐδεὶς ἐγένετο λόγος παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Παραβάλλων δέ τις τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους πρὸς τὰς δαπάνας, ἃς παρουσιάζει ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Ἐλέγχου ἐν τῇ ἐκθέσει αὐτῆς τοῦ 1899, εὑρίσκει, ὅτι αἱ δαπάναι τοῦ Προϋπολογισμοῦ πρέπει νὰ αὐξήσουν κατὰ 600,000 δραχμάς· ἤτοι:

Καὶ ταῦτα περὶ τῶν περιπλέον δαπανῶν τῶν ὑπεγγύων προσόδων. Ἀλλ’ εἶναι ταῦτα μόνον; Πρέπει νὰ αὐξήσουν τὰ ἔξοδα ἐξ ἐπιστροφῆς ἀχρεωστήτως εἰσπεπραγμένων κατὰ δραχ. 200,000. Διότι τὸ 1898 εἶχον ἀναγραφῆ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ 250,000, ἐζητήθη δὲ νέα πίστωσις ἐκ 200,000 δραχ. Ἐπίσης τὸ 1899 εἶχεν ἀναγραφῆ πίστωσις 200,000 δραχμῶν, ἐζητήθη δὲ νέα ἐκ δραχ. 199,400, ὅπερ δεικνύει ἐπίσης, ὅτι ἐξωδεύθησαν κατ’ ἀμφότερα τὰ ἔτη 400,000 δραχμαὶ περιπλέον ἐκ τοῦ κεφαλαίου τούτου. Δὲν δύναμαι δὲ νὰ παραδεχθῶ, ὅτι θὰ ἐξοδευθῶσι τὸ 1900 ὀλιγώτερα· τοὐναντίον, αἱ ἄδικοι καὶ παράνομοι εἰσπράξεις, αἱ τοσάκις καταγγελθεῖσαι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου παρ’ ἀξιοτίμων καὶ διακεκριμένων συναδέλφων, πείθουσιν οἱονδήποτε, ὅτι αἱ ἐπιστροφαὶ δι’ ἀχρεωστήτως εἰσπεπραγμένα θέλουσιν εἶσθαι ἐφέτος μεγαλείτεραι· καὶ μ’ ὅλον τοῦτο ἀναγράφω ὅσα ἐζητήθησαν καὶ κατὰ τὸ 1899, ἤτοι 200,000 δραχ. περιπλέον τῶν προϋπολογισθέντων. Καὶ ἤδη ἐπιλαμβάνομαι τοῦ ζητήματος τῶν προκαταβολῶν εἰς τοὺς δήμους, περὶ οὗ τοσοῦτος ἐγένετο μέχρι τοῦδε λόγος. Εἶμαι εὐτυχὴς, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἑρμιονίδος ὑπέδειξεν ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς πλειονοψηφίας τὴν ἀνάγκην τῆς διευθετήσεως τοῦ ζητήματος τούτου, ὅπως μὴ ἐξογκῶνται κατ’ ἔτος τὰ ὀφειλόμενα εἰς τὸ Δημόσιον. Ἡ ὀξεῖα αὐτοῦ διάνοια διεῖδεν εὐκόλως τὸ ἄτοπον, τὸ παρουσιαζόμενον. Μοὶ φαίνεται, ὅτι ἡ ἀνομολόγησις αὕτη τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς πλειονοψηφίας, ὅτι αἱ προκαταβολαὶ χάριν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἐπιβαρύνουσι τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, εἶναι ἀρκοῦσα νὰ πείσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τῶν ἰσχυρισμῶν μου. Ἀλλ’ εὐτυχῶς ἔχομεν καὶ ἑτέραν ὁμολογίαν, ἔτι αὐθεντικωτέραν, τὴν τοῦ ἀειμνήστου Τρικούπη. Ἐν μελέτῃ σπουδαιοτάτῃ, τὴν ὁποίαν οὗτος ἔκαμε κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως τοῦ 1893, ἐνόμισεν ἐπιβαλλόμενον αὐτῷ καθῆκον, διὰ νὰ ἐμβαθύνῃ περισσότερον εἰς τὰ αἴτια τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν καχεξίας, νὰ ἐρευνήσῃ τοὺς χρηματιστικοὺς λογαριασμοὺς τοῦ Κράτους, περὶ ὧν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ἡμῖν προχθὲς, ὅτι δὲν φροντίζει, οὐδ’ ἐννοεῖ νὰ φροντίσῃ. Ἰδοὺ, τί λέγει ὁ ἀείμνηστος Τρικούπης, προκειμένου περὶ τῶν προκαταβολῶν διὰ μισθοὺς δημοδιδασκάλων, τῶν ἀναγραφομένων ἐν τῷ ἐνεργητικῷ τοῦ ἰσολογισμοῦ τῆς Γενικῆς Ληψοδοσίας τοῦ Κράτους (ἀναγινώσκει): «Τὸ τοιοῦτον ἐνεργητικὸν τοῦ Δημοσίου Ταμείου δὲν δύναται νὰ καλύψῃ τὸ παθητικὸν αὐτοῦ· δὲν δύναται δ’ ἄλλως καὶ ν’ ἀπαλειφθῇ ἐκ τῶν λογαριασμῶν τοῦ ἐνεργητικοῦ ἐν τοῖς βιβλίοις τοῦ Δημοσίου, εἰμὴ διὰ τῆς μεταφορᾶς του διὰ πιστώσεων εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους καὶ εἰς αὔξησιν τοῦ ἐκ τῶν ἀπολογισμῶν ἐλλείμματος.» Μοὶ φαίνεται, ὅτι καθαρωτέρα διατύπωσις τοῦ ζητήματος δὲν ἠδύνατο νὰ γείνῃ, καὶ εἶναι ἀνταξία τοῦ ἐξόχου αὐτοῦ νοός. Προσθέτει δὲ κατωτέρω: «Ἔχων τις τ’ ἀποτελέσματα τῶν ἀπολογισμῶν, εὑρίσκει τὴν μεταξὺ ἐνεργητικοῦ καὶ παθητικοῦ διαφορὰν τοῦ Δημοσίου Ταμείου· ἔχων δὲ τὴν διαφορὰν ταύτην, εὑρίσκει τὰ περισσεύματα ἢ ἐλλείμματα τοῦ ἀπολογισμοῦ, ἀρκεῖ μόνον νὰ μὴ φέρωνται ἐν τῷ ἐνεργητικῷ τῆς Ληψοδοσίας ἔξοδα, ἅτινα ἀνήκουσιν εἰς τὸν Προϋπολογισμόν.» Καὶ ἐνταῦθα ἐννοεῖ τὰς περὶ ὧν ὁ λόγος προκαταβολάς. Ἐλπίζω, ὅτι μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν ταύτην θέλει παύσει ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἰσχυριζόμενος, ὅτι αἱ προκαταβολαὶ εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους, αἱ διδόμεναι ἀνεπιστρεπτὶ, δὲν εἶναι δαπάναι τοῦ Κράτους, καὶ ὅτι καλῶς ἐγγράφονται ὡς ἐνεργητικὸν τοῦ Κράτους. Καὶ δὲν ἐννοῶ βεβαίως νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὴν χρῆσιν τοῦ 1900 μὲ ὅλας τὰς τοιαύτας προκαταβολὰς, αἵτινες δυστυχῶς ἀνέρχονται ἐν συνόλῳ εἰς μέγα ποσὸν, ἤτοι εἰς 12,126,264.91, ὡς ἑξῆς:

Ἀλλὰ βεβαίως πρέπει νὰ ἐπιβαρυνθῇ ἡ χρῆσις τοῦ 1900 μὲ τὰς προκαταβολὰς τὰς γενομένας ἐντὸς τῆς χρήσεως· καὶ οὕτω προσθέτω ἐκ τοῦ λόγου τούτου εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ 1900 δραχ. 1,500,000. Τέλος προσθέτω εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ 1900 καὶ ἓν ἑκατομμύριον δι’ ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς ἀνήγγειλεν, ὅτι θὰ ζητήσῃ δύο ἑκατομμύρια τοιαύτας, ἀλλ’ ἐπειδὴ τὰς ἀφορώσας τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἔλαβον ἤδη ὑπ’ ὄψιν, παραδέχομαι, ὅτι δὲν θὰ ζητήσῃ, ἐκτὸς αὐτῶν, διὰ τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα, εἰμὴ ἓν μόνον ἑκατομμύριον. Οὕτω τὰ ἔξοδα τοῦ ἔτους 1900 θέλουσιν εἶσθαι 112,175,185.54, ὡς ἑξῆς:

Κατὰ τὸ 1901 αὐξάνουν τὰ ἔξοδα ἐκ τελῶν ταχυδρομικῶν κατὰ δρ. 391,910, καὶ ἐκ προξενικῶν τελῶν κατὰ δρ. 239,517, ἤτοι κατὰ δραχ. 631,427, ἐνῷ τὰ ἔξοδα τοῦ δημοσίου χρέους ἔσονται, ὡς ἔγγιστα, ὅσα καὶ κατὰ τὸ 1900, διότι τὰ πλεονάσματα τοῦ 1900 ἔσονται ὅσα καὶ τὰ τοῦ 1899. Ὥστε αἱ δαπάναι τοῦ ἔτους 1901 θέλουσιν ἀνέλθει εἰς δραχ. 112,417,519,54, καὶ 631,427, τὸ ὅλον δραχ. 113,048,946.54. Ἄς παραβάλωμεν καὶ τὰς δαπάνας ταύτας πρὸς τὴν μέσην δαπάνην τῶν ἐτῶν 1893, 1894 καὶ 1895. Εἶναι αὕτη 84,958,786.80, μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ἐξόδων ἐκλογῶν, κατασκευῆς σιδηροδρόμων, βοηθημάτων εἰς παθόντας ἐκ σεισμῶν, καὶ δαπανῶν δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, αἵτινες ἐπληρώνοντο κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην διὰ τῆς εἰσφορᾶς τῶν δήμων, ἣν ἀφῃρέσαμεν ἐπίσης ἐκ τῶν ἐσόδων. Ἡ αὔξησις λοιπὸν τῶν δαπανῶν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης μέχρι τῆς σήμερον ἀνέρχεται εἰς δραχ. 28,090,159.74, ὅτε ἡ αὔξησις τῶν ἐσόδων εἶναι 16,602,659, ὡς εἴδομεν. Ἐνώπιον τοῦ ἀπροσδοκήτου τούτου ἀποτελέσματος ἐζήτησα νὰ ἴδω, πόσαι εἶναι αἱ δαπάναι, αἵτινες ηὔξησαν ἕνεκα περιστάσεων ἀνεξαρτήτων τῆς θελήσεως τῆς Κυβερνήσεως, ἢ καὶ ἐκ τῆς προόδου αὐτῆς τῶν ἐσόδων, προκαλούσης καὶ ἀνάλογον αὔξησιν τῶν ἐξόδων, καὶ εὗρον τὰ ἑξῆς ἀποτελέσματα:

Οὕτως ἐκ τῶν δρ. 28,090,159.74 περιπλέον δαπανῶν 17,506,033 εἶναι ἀπαραίτητοι, ἢ δικαιολογοῦνται ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν ἀντιστοίχων ἐσόδων, ἅτινα, ὄχι μόνον καλύπτουσι τὰς περιπλέον δαπάνας, ἀλλ’ ἀφίνουσι καὶ κέρδος σπουδαῖον. Π. χ. τὰ ἔσοδα ἐκ ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων ηὔξησαν ἀπὸ 2,336,604 εἰς 4,000,000, ὡς ἔγγιστα, δικαιολογοῦντα οὕτω πληρέστατα τὰς περιπλέον δαπάνας. Εἶπον προηγουμένως, ὅτι τὸ σύνολον τῶν ἐσόδων ηὔξησε κατὰ δρ. 16,602,659, ὅτε τὰ ἔξοδα ηὔξησαν κατὰ δραχ. 28,090,159.74. Ἔχομεν λοιπὸν περιπλέον ἔξοδα ἐκ δραχ. 11,487,500, ἅτινα ἐν μέρει καλύπτονται ἀπὸ τὰ περισσεύματα, τὰ ὁποῖα ἀφῆκαν αἱ χρήσεις τοῦ 1893,1894 καὶ 1895, ἦσαν δὲ ταῦτα ἐτησίως 7,073,285· ἂν δὲ ταῦτα ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τὰ 11,487,500, ἔχομεν διαφορὰν 4,414,225, ἥτις δὲν καλύπτεται, καὶ εἶναι ἔλλειμμα δυστυχῶς βέβαιον, τὸ ὁποῖον ἤθελεν ἀφήσει ἡ χρῆσις τοῦ 1900, καὶ ἂν ἀκόμη δὲν εἶχε καταστραφῆ ἡ παραγωγὴ τῆς σταφίδος καὶ τῶν σταφυλῶν ἐκ τοῦ περονοσπόρου, εἶναι τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον θ’ ἀφήσῃ καὶ τὸ 1901, ἂν δὲν ἔχῃ καιρικὰς περιστάσεις δυσμενεῖς. Μάλιστα κατὰ τὸ 1901 τὸ ἔλλειμμα θέλει αὐξήσει κατὰ 960,000 δραχ. ἕνεκα τῆς ἱδρύσεως τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, ὅπερ ἀφαιρεῖ τὸ ποσὸν τοῦτο ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων, καὶ θέλει ἀνέλθει εἰς 5,374,225. Θέλει ἐπίσης αὐξήσει, ἐὰν καὶ καθ’ ὅσον ἐφαρμοσθῶσιν οἱ νόμοι περὶ ἀστυνομίας καὶ χωροφυλακῆς. Εἶπον, ὅτι τὸ ἔλλειμμα τοῦ 1900 ἤθελεν ἀνέλθει εἰς δρ. 4,414,225, ἂν ἦτο ἔτος ὁμαλόν. Ἂς ἴδωμεν ἤδη, κατὰ πόσον αἱ καιρικαὶ δυσμενεῖς περιστάσεις ἐπηύξησαν τὸ ἔλλειμμα τοῦ 1900. Κατὰ τὰς καταστάσεις, ἃς κατέθεσεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς, περὶ τῆς πιθανῆς ἐξαγωγῆς τῆς σταφίδος κατὰ τὸ 1900, θὰ ἔχωμεν τὰ ἑξῆς ἀποτελέσματα:

Κατὰ τὸ 1899 ἡ ἐξαγωγὴ εἶχεν ἀνέλθει:

τὸ ὁποῖον δεικνύει κατὰ πόσον ὑστέρησε τὸ 1900 ὡς ἐκ τοῦ περονοσπόρου. Ὡς πρὸς τὰς ἀμπέλους δέ, ὀφείλομεν νὰ κάμωμεν τὴν ἑξῆς σκέψιν. Εἴδομεν προηγουμένως, ὅτι κατὰ τὸ 1899 ἡ ἀπόδοσις τοῦ εἰσπραχθέντος φόρου, ἐν σχέσει πρὸς τὸν βεβαιωθέντα, ἦτο 62,8%. Ἐξ ἄλλου μέρους ἔχομεν ὡς βεβαιωμένον τὸ 1900 τὸ ποσὸν δρ. 3,256,000, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον. Ἂν λοιπὸν αἱ περιστάσεις ἦσαν ὅμοιαι κατὰ τὸ 1900 μὲ τὰς τοῦ 1899, θὰ εἴχομεν ἀπόδοσιν 62,8% ἐπὶ 3,256,000, ἤτοι ἔσοδον δραχ. 2,044,768. Ἀλλ’ ἕνεκα τῆς ἐνσκηψάσης ἀφορίας κατὰ τὸ 1900 δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ἀπόδοσιν καλλιτέραν τῶν 50% ἐπὶ τῶν βεβαιωθέντων, ἤτοι εἴσπραξιν τὸ πολὺ δραχ. 1,628,000. Ἄρα θὰ ὑστερήσῃ τὸ 1900 ἐκ τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων κατὰ δραχ. 416,768.

§255ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ ὅρος εἶναι ἀνώτερος κατὰ τὸ 1900.

§256ΝΕΓΡΗΣ. Ἐγὼ λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν τὰ βεβαιωμένα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅστις δίδει βεβαιωμένα 3,256,000. Ὁμιλῶ ὅμως ἐπὶ τῆς ἀποδόσεως, καὶ λέγω, ὅτι ἡ ἀπόδοσις τοῦ 1900 θέλει ἀποδώσει ἐκ τῶν βεβαιωμένων 50%.

§257Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποθέτω, ὅτι, ὅταν ὁμιλῆτε περὶ ἀποδόσεως, ὁμιλεῖτε περὶ εἰσπραξίμου ποσοῦ, ἐν σχέσει πρὸς τὸ βεβαιούμενον. Λοιπὸν ὑπενθυμίζω ὑμῖν, ὅτι ὁ φόρος τῶν ἀμπέλων τῆς χρήσεως τοῦ 1899 ἐβεβαιώθη κατὰ τὸν Μάρτιον, Ἀπρίλιον καὶ Μάϊον τοῦ 1900, ἕνεκα τῶν δυσκολιῶν, αἱ ὁποῖαι παρουσιάσθησαν. Ἡ εἴσπραξις τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων τοῦ 1899 συνέπεσε μὲ τὴν ἐμφάνισιν τοῦ περονοσπόρου, καὶ ἐκ τούτου προῆλθεν ἡ ἀνάγκη, εἰς ἣν εὑρέθη ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἀναστείλῃ τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου. Καὶ ὅλα τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ἠκούσθησαν, δὲν ἀνάγονται εἰς τὸν φόρον τοῦ 1900, ἀλλ’ εἰς τὸν τοῦ 1899. Τώρα, ὡς πρὸς τὸ 1900, δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ ἐπικαλεσθῆτε τ’ ἀποτελέσματα τοῦ 1899, διότι, ἂν ὁ φόρος ἐκεῖνος ἐβεβαιοῦτο ἐγκαίρως, θὰ εἰσεπράττετο μετὰ καθυστερήσεως 10%, ἀλλὰ διὰ τὸ 1900 δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ προστρέξητε εἰς τὰς εἰσπράξεις τοῦ 1899, διότι ἔχομεν νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ φόρος τοῦ 1900 εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, αἵτινες ἔπαθον ἐκ τοῦ περονοσπόρου, δωρεῖται. Δὲν πρέπει νὰ ἐπικαλεσθῆτέ τι, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει σχέσιν πρὸς τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου τοῦ 1900· διότι, ἐὰν ἡ εἴσπραξις τοῦ φόρου τοῦ 1899 ἐπεχειρεῖτο ἐγκαίρως, δὲν θὰ εἴχομεν καθυστέρησιν.

§258ΝΕΓΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν ἀντελήφθη ἡ Βουλὴ ἀκριβῶς τὰς σκέψεις μου. Λαμβάνω τὰ βεβαιωμένα, καὶ ἐπ’ αὐτῶν λέγω, ὅτι ἡ εἴσπραξις εἶναι 62,8%, ἢ 50%, κατὰ τὰς καιρικὰς περιστάσεις. Ἔχετε βεβαιωμένα διπλάσια; Θὰ εἰσπράξητε διπλάσια, ἐὰν αἱ περιστάσεις ἦναι αἱ αὐταί, ἐὰν ἔχητε δηλαδὴ τὴν αὐτὴν ἀπόδοσιν. Ἀλλὰ τὸ 1899 αἱ περιστάσεις ἦσαν ἄλλαι, καὶ τὸ 1900 ἄλλαι, καὶ ἂν παραδεχθῆτε 62% περίπου τὸ 1899, βεβαίως πρέπει νὰ παραδεχθῆτε 50% ἀπόδοσιν ἐπὶ τῆς βεβαιώσεως τὸ 1901.

§259Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ 1899 εἶχε βεβαιωθῆ φόρος ἐπὶ τῶν ἀμπέλων 2,900,000. Ἀλλὰ κατὰ τὴν κατάταξιν, ἥτις ἐγένετο, ὑπεχρεώθησαν ἄμπελοί τινες νὰ πληρώσωσι διὰ φόρον 6 δραχμὰς κατὰ στρέμμα. Ἕνεκα ὅμως παραπόνων, τὰ ὁποῖα ἠγέρθησαν, ἐγένετο κατὰ τὸ 1900 νόμος, ὃν ἐγὼ ἐπολέμησα, καθ’ ὃν δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἰσπραχθῇ φόρος πλέον τῶν τριῶν δραχμῶν κατὰ στρέμμα. Εἰσεπράχθη δὲ ὁ φόρος οὗτος μόνον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τούτου καὶ τῆς πρώτης κατατάξεως, ἥτις ἐγένετο. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι ὁ φόρος τῶν ἀμπέλων τοῦ 1899 δὲν ἐβεβαιώθη ὁλόκληρος, ἀλλὰ βεβαιωθήσεται μετὰ τοῦ φόρου τοῦ 1900.

§260ΝΕΓΡΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἀναιρεῖ ὅσα εἶπον. Οὕτω δὲν δυνάμεθα νὰ ἀναγράψωμεν ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου ἄνω τῶν δραχ. 1,625,000. Διὰ τὸ 1901 ὑπολογίζω ἀπόδοσιν 62,8%, ὅσην εἴχομεν κατὰ τὸ 1899, ἤτοι ὑπολογίζω, ὅτι τὸ ἔσοδον θὰ ἀνέλθῃ εἰς 2,044,768. Καὶ θὰ ἔχωμεν οὕτως ἔλλειμμα ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ αὐτοῦ δραχ. 355,232.

§261Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζετε ἄλλου φόρου 62% ἀπόδοσιν;

§262ΝΕΓΡΗΣ. Ἂν θεωρῆτε τὴν ἀπόδοσιν τοῦ 1899 εἰς δρ. 62,8%, μικρὰν, δὲν ἔχετε δίκαιον, διότι ταύτην μᾶς ὑποδεικνύει ἡ πρώτη ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου, καὶ πρὶν ἡ πεῖρα μᾶς ὑποδείξῃ τὸ ἐναντίον, ταύτην ὀφείλομεν νὰ λαμβάνωμεν ὡς βάσιν. Ἄλλως πράττοντες, τρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ πάθωμεν ὅ,τι συνέβη μὲ τὸν κανονισμὸν τῶν παλαιῶν χρεῶν, δηλαδὴ νὰ προϋπολογίζωνται 1,500,000 δραχμαὶ, νὰ εἰσπράττωνται δὲ 100,000 ἢ 150,000.

§263ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖ ὑπάρχει διαφορά.

§264ΝΕΓΡΗΣ. Οὕτω, Κύριοι, ὁ περονόσπορος ἠλάττωσε τὰς μὲν εἰσπράξεις τῆς σταφίδος κατὰ δραχ. 2,673,134.58, τὰς δὲ τῶν ἀμπέλων κατὰ δραχ. 416,768, τὸ ὅλον κατὰ δραχ. 3,089,902.58· ἤτοι κατὰ 3,090,000 κατὰ προσέγγισιν. Ἐξ ἄλλου μέρους, ὅπως ἀνεύρωμεν τὸ ἔλλειμμα τῶν δραχ. 4,414,225, τὸ ὁποῖον θὰ ὑπῆρχεν ἐν περιστάσεσιν ὁμαλαῖς, δὲν ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐξ 1,273,122.31 εἴσπραξιν τοῦ 1900 ἐκ τοῦ παρακρατήματος τοῦ 1898, διότι τὸ ἔσοδον τοῦτο εἶναι εἰδικὸν τοῦ 1900, καὶ δὲν θέλει ἐπαναληφθῆ· ὑπολογίζοντες ὅμως τὰ πραγματικὰ ἔσοδα τοῦ 1900, ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν καὶ τοῦτο ὑπ’ ὄψιν, καὶ ἀφαιροῦμεν αὐτὸ ἐκ τοῦ ὡς προαναφερθέντος καθυστερήματος τῆς σταφίδος καὶ ἀμπέλων, καὶ οὕτω τὸ καθυστέρημα περιορίζεται εἰς 1,816,780.27. Ἂν τοῦτο προσθέσωμεν εἰς τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον προανέφερα ὡς ἔλλειμμα τακτικῶν καὶ ὁμαλῶν χρήσεων, ἐκ 4,414,225· ἂν ἐπίσης λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ σιγαρόχαρτον κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ νέου νόμου περὶ καπνοῦ παρουσιάζει κατὰ τὸ 1900 δραχμῶν 250,000 ἐλάττωσιν, ἣν δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ φόρος ἐξ ἀνταλλάγματος ἀπαλλαγῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ἀφίνει ἐπίσης κατὰ τὸ 1900 ὑπὲρ τὰς 450,000 δραχ. ἐλάττωσιν, εὑρίσκομεν, ὅτι τὸ πραγματικὸν ἔλλειμμα τοῦ 1900 ἀνέρχεται εἰς 6,931,005 δραχμάς. Τὰ ἀποτελέσματα ταῦτα στηρίζω ἐπὶ τῶν ἐπισήμων καταστάσεων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι τὸ 1900 θ’ ἀφήσῃ ἀδιαθέτους πιστώσεις 6,420,000 δρ. Ἂν ἀκριβεῖς ἦναι αἱ δηλώσεις, ἀκριβῆ εἶναι καὶ τὰ συμπεράσματα, ἅπερ ἐξήγαγον. Ἂν, τοὐναντίον, αὐξήσουν αἱ ἀδιάθετοι πιστώσεις, — ἐλπίζω δὲ καὶ εὔχομαι, ἡ Κυβέρνησις, πειθομένη εἰς τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων τῆς χώρας, νὰ αὐξήσῃ ταύτας — τότε δέον καὶ τὰ συμπεράσματα νὰ τροποποιηθοῦν ἀναλόγως. Εἴμεθα ἤδη μακρὰν τοῦ περισσεύματος τῶν 4,538,381 δραχμῶν, ὅπερ παρουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1900, ὅσον καὶ ἂν τὸ περιώριζε μετὰ ταῦτα διὰ τῆς δηλώσεως, ὅτι θὰ ζητήσῃ νέας ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις ἐκ 2,000,000 δραχμῶν. Διαφωνοῦμεν δηλαδὴ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν κατὰ 8 ἕως 9 ἑκατομμύρια διὰ τὸ 1900. Ὡς πρὸς δὲ τὸ 1901, ὁ κ. Ὑπουργὸς παρουσιάζει τρία ἑκατομμύρια περίσσευμα, ὅτε εὕρισκον ἔλλειμμα 4,760,000. Ὥστε καὶ ἐνταῦθα διαφωνῶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν κατὰ ἑπτὰ ἢ ὀκτὼ ἑκατομμύρια. Ἂς ἐξετάσωμεν ἤδη τὰ σημεῖα τῆς διαφωνίας. Καὶ ἐνταῦθα λαμβάνω εἰς χεῖρας τὰς καταστάσεις περὶ ὑποθετικῶν εἰσπράξεων τοῦ 1900, ἃς κατέθεσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργός. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ἤδη ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἑρμιονίδος, ὁ καὶ εἰσηγητὴς τῆς πλειονοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀφοῦ συγχαρῶ αὐτὸν ἐπὶ τῇ ὡραίᾳ αὐτοῦ ἀγορεύσει, ἥτις κατατάσσει ἤδη αὐτὸν μεταξὺ τῶν καλλιτέρων ῥητόρων τοῦ Κοινοβουλίου, νὰ κακίσω αὐτὸν, πῶς, τοσοῦτον ἔχων ὀξεῖαν τὴν διάνοιαν, ἐστηρίχθη ἐπὶ καταστάσεων, οὐδεμίαν ἐχουσῶν βάσιν στερεὰν, καὶ οὕτω προήχθη εἰς συμπεράσματα ὅλως ἐσφαλμένα ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν καταστάσεως. Καὶ πρῶτον, ὡς πρὸς τὴν κατάστασιν τῶν ἀμέσων φόρων, ποῖα στοιχεῖα μᾶς παρουσιάζουσιν, ὅπως δικαιολογήσωσι τὰς αὐξήσεις; Οὐδέν! Ἁπλῶς λέγουν: «ἐλπίζεται νὰ αὐξήσῃ ὁ φόρος κατὰ τοσοῦτον», ἢ «ὑπολογίζεται, ὅτι θὰ αὐξήσῃ ὁ φόρος κατὰ τοσοῦτον». Εἶναι ταῦτα στοιχεῖα μελέτης; Ὅπου δὲ ζητοῦσι νὰ στηριχθῶσιν εἰς ἀποτελέσματα προγενέστερα, περιπίπτουν εἰς σφάλματα. Οὕτω λέγουσι περὶ τοῦ φόρου βοσκησίμων γαιῶν: «Ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ ἔτους 1899 κρίνοντες, ὑπολογίζομεν βεβαιωθησόμενα ἐν ὅλῳ δρ. 268,000, καὶ εἰσπραχθησόμενα 220,000.» Τί δὲ εἰσεπράχθη τὸ 1899; Εἰσεπράχθη ποσὸν 166,606. Πῶς λοιπὸν δύναταί τις νὰ παραδεχθῇ, ὅτι θὰ εἰσπραχθῶσι τὸ ἀμέσως ἑπόμενον ἔτος 220,000;

§265Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ φόρος οὗτος εἰσπράττεται τὸν Ἰανουάριον.

§266ΝΕΓΡΗΣ. Ἠκούσατε τὸν συλλογισμόν μου. Ἐὰν ηὕρατε αὐτὸν ἀνακριβῆ, ὑποδείξατε τὸ σφαλερὸν αὐτοῦ.

§267Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ συνεζήτησε περὶ τοῦ φόρου τούτου διὰ μακρῶν, καὶ ἀπεφάνθη, ὅτι θὰ ἔχωμεν ἐξ αὐτοῦ ἄνω τῶν 200,000 δραχμῶν.

§268ΝΕΓΡΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ δύναται νὰ ἔχῃ οἱανδήποτε ἰδέαν θέλῃ· ἐὰν ὅμως ἔχῃ ἰδέαν, ὅτι ὅσα λέγω εἶναι ἀνακριβῆ, ἂς μὲ διαψεύσῃ.

§269Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὄντως ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ παρά τε τῆς πλειονοψηφίας καὶ τῆς μειονοψηφίας ὑπελογίσθη, ὅτι τὸ Δημόσιον θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ εἰσπράξῃ ἐκ τοῦ φόρου τούτου πλειότερα τῶν ὑπολογισθέντων. Διότι, ἐὰν ἐπιδιωχθῇ ἡ ἐπιμελεστέρα εἴσπραξις, θὰ κατορθωθῇ εὐχερῶς τοῦτο.

§270ΝΕΓΡΗΣ. Λέγετε, παρατηρῶ, «ἐάν».

§271Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πάντοτε ὑπὸ τὴν αἵρεσιν ταύτην ὁμιλῶ· διότι ἡ ἐνοικίασις τῶν βοσκησίμων γαιῶν ἠλπίσαμεν ὅτι θὰ γείνῃ ἐπιμελεστέρα, καθόσον μέχρι τοῦδε διέφευγον, κατὰ περίεργον τρόπον, ὃν ἀποφεύγω νὰ ἀναπτύξω, οἱ ἐνοικιασταὶ τὸ πραγματικὸν ποσὸν, τὸ εἰσπραττόμενον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐνοικιάσεων τῶν βοσκησίμων γαιῶν — διότι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν συμβολαίων τῶν ἐνοικιάσεων εἰσπράττεται ὁ φόρος τῶν βοσκησίμων γαιῶν. — Ἐὰν λοιπὸν καταβληθῇ μεγαλειτέρα ἐπιμέλεια, ὡς ἐλπίζω, ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἴσπραξιν αὐτὴν, ἀναμφισβήτητον εἶναι, ὅτι τὸ Δημόσιον θὰ εἰσπράξῃ καὶ 100,000 δραχ. ἐπὶ πλέον.

§272ΝΕΓΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ὅπως συμπεράνητε, λέγετε: «ἐὰν ἐπιδιωχθῇ ἡ ἐπιμελεστέρα εἴσπραξις, θὰ κατορθωθῇ εὐχερῶς τοῦτο». Ἀλλ’ ἐν ὅσῳ δὲν βλέπω τ’ ἀποτελέσματα τῆς ἐπιμελεστέρας εἰσπράξεως, δὲν πιστεύω εἰς αὐτήν. Ὥστε δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοιαύτην αὔξησιν οὐδὲ διὰ τὸ 1900, οὐδὲ διὰ τὸ 1901. Ἐπὶ τοῦ φόρου τῶν σύκων, παρατηρῶ, ὅτι, ἐνῷ κατὰ τοὺς 11 μῆνας τοῦ 1899 εἰσεπράχθησαν δραχ. 339,821.38, κατὰ τοὺς 11 μῆνας τοῦ 1900 εἰσεπράχθησαν δραχ. 312,765.70, δηλαδὴ ὀλιγώτεραι· προϋπολογίζει δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι θὰ εἰσπράξῃ 112,000 δραχμὰς περιπλέον! Ὡς πρὸς τὸν φόρον τῶν ἀμπέλων, εἶπον ὑμῖν, ὅτι κατὰ τὸ 1899 ἐπὶ τῶν βεβαιωθέντων εἰσεπράχθησαν μόνον 62,8%, καὶ ἤδη διὰ τὸ 1900, ἐν μέσῳ τῆς τοσαύτης δυστυχίας, ἐλπίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἰσπράξῃ ὄχι μικρότερον ποσοστὸν, ἀλλὰ μεγαλύτερον, ἤτοι 70%, ἐνῷ ἐγὼ ὑπολογίζω, συμφώνως πρὸς ὅσα ἐξέθεσα προηγουμένως, τὰς ἐξ ἀμπέλων εἰσπράξεις πολὺ ὀλιγωτέρας. Τοὐναντίον, ὡς πρὸς τὸ ἔσοδον ἐκ σταφίδος, παραδέχομαι σχεδὸν τὰς προβλέψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διὰ τὸ ἔτος 1900, ἀλλ’ ὄχι καὶ διὰ τὸ 1901. Δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι μετὰ τὴν ἐκ τοῦ περονοσπόρου ἐλάττωσιν τῆς παραγωγῆς θὰ ἔχωμεν καλλίτερα ἀποτελέσματα τὸ 1901 ἀφ’ ὅσα εἴχομεν τὸ 1899. Παραδέχομαι νὰ ἀναγράψω καὶ τὸ 1901 ὅσα ἀποτελέσματα εἴχομεν διὰ τὸ 1899. Ὡς ἐκ τούτου βεβαίως πρῶτον θὰ ἔχωμεν ἐκ τῆς σταφίδος τοῦ 1900 τὰ ἀποτελέσματα τὰ γνωστὰ ἡμῖν, ὡς τὰ ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Ὑπουργός· διότι ἡ διαφορά μας εἶναι ἀσήμαντος. Διὰ δὲ τὸ 1901 ἀναγκάζομαι νὰ τὰ ἐλαττώσω κατὰ δραχ. 178,000, ἀναγράφων ὅσα εἰσεπράχθησαν τὸ 1899.

§273Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν φόρον τῆς σταφίδος;

§274ΝΕΓΡΗΣ. Μάλιστα. Ἀναγράφω ὅσα εἰσεπράχθησαν τὸ 1899.

§275Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀναγράφετε διὰ τὸ 1901;

§276ΝΕΓΡΗΣ. Κατὰ τὸ 1900. Εἶναι τὰ πράγματα, ὅπως τὰ ἔχετε ὑμεῖς, μὲ μικρὰν διαφοράν, προερχομένην ἐξ ὅσων μοὶ ἐδώκατε τελευταίως νεωτέρων σημειωμάτων. Ἀνέγραψα ὅσα ἔχετε εἰς τὴν τελευταίαν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν μοὶ ἐδώκατε. Ἐπίσης καὶ ἐπὶ τῆς σταφίδος τῆς Ἑπτανήσου τὰ αὐτὰ ἔχω νὰ εἴπω, ὡς καὶ περὶ τῆς ἄλλης σταφίδος· παραδέχομαι διὰ τὸ 1901 ὅσα εἰσεπράχθησαν τὸ 1899, ἀλλ’ οὐδὲν περιπλέον. Ὡς ἐκ τούτου τὰ εἰσπραχθησόμενα κατὰ τὸ 1901 θὰ ἐλαττωθῶσι κατὰ δραχ. 50,000. Ἔρχομαι, Κύριοι, τώρα εἰς τὰ ἔσοδα ἐκ τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ ἐλαίου τῆς Ἑπτανήσου. Τὸ 1900 ἀναγράφομεν εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν 880,000 δραχμάς. Ἔχομεν δὲ εἴσπραξιν: τοὺς δέκα πρώτους μῆνας 351,000, τὸν δὲ Νοέμβριον 201,000, κατὰ τὴν σημείωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Παραδέχομαι, ὅτι τὸν Δεκέμβριον θὰ εἰσπράξωμεν τὰ αὐτὰ, 201,000, ὅτι δηλαδὴ θὰ φθάσωμεν εἰς 753,000 ἐν ὅλῳ. Ὥστε ἔχομεν ἔλλειμμα δραχ. 123,000. Τὸ ποσὸν δὲ τῶν 200,000 δὲν εἶναι μικρὸν διὰ τὸν Δεκέμβριον.

§277Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὰς ἰδικάς μου πληροφορίας, θὰ ἦναι τὸ διπλάσιον.

§278ΝΕΓΡΗΣ. Ἀλλ’ ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ ζήτημα τοῦ 1901. Εἰς τὸ 1901 ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀναγράφει 1,738,000...

§279Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Τοῦτο προέρχεται ἐκ τῆς ἐφετεινῆς ἐσοδείας τῆς Κερκύρας, ἥτις ὑπολογίζεται ἄφθονος. Βλέπετε, εἰς τὴν Κέρκυραν δὲν ὑπῆρχεν ἐσοδεία κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, διότι ὁ ἐλαιόκαρπος κατεστρέφετο· διὰ τῆς ἐφετεινῆς ὅμως ἐσοδείας τὸ Δημόσιον θὰ εἰσπράξῃ ἱκανὸν ποσόν· ὑπολογίζει βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι θὰ παραχθῶσιν ἴσως βαρέλαι 200,000. Τὸ ποσὸν βεβαίως εἶναι ὑπερβολικὸν κατὰ πολὺ, διότι, κατὰ τὰς τελευταίας ἐκεῖθεν πληροφορίας, ὑπέστη βλάβην ὁ ἐλαιόκαρπος ἐν Κερκύρᾳ σπουδαίαν, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε, καὶ ἐκ τοῦ ὑπολειφθέντος ποσοῦ θὰ εἰσπράξῃ ποσὸν πολὺ πλειότερον τοῦ ὅσον ὑπολογίζεται. Ἰδοὺ ὁ λόγος, δι’ ὃν βλέπετε, ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ κονδύλιον τοῦτο, ἀναγράφεται ποσὸν πολὺ ὑπέρτερον ἀπὸ τὸ τοῦ 1898.

§280ΝΕΓΡΗΣ. Μάλιστα. Καὶ διὰ τοῦτο παραδέχομαι εἴσπραξιν 1,100,000 δραχμῶν.

§281Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ναὶ, ἀλλὰ εἰς ἀναπλήρωσιν τοῦ ποσοῦ ἔρχεται ἡ τιμὴ, ἡ ὁποία εἶναι ἀνωτέρα, διότι ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου ἀνῆλθε κατὰ βαρέλαν εἰς δραχ. 70, ἐνῷ ἄλλοτε ἦτο καὶ 50 καὶ 45.

§282Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὄχι. Ὑπολογίζω, ὅτι δὲν θὰ εἰσπραχθῇ τὸ προϋπολογισθὲν, ἀλλὰ θὰ εἰσπραχθῇ πάντως τὸ ποσὸν τὸ ἀναφερθὲν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ.

§283Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠξεύρετε ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐν Ἑπτανήσῃ καθωρισμένος ὁ φόρος, ἀλλὰ κανονίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς.

§284ΝΕΓΡΗΣ. Ἰδοὺ, Κύριοι, ἡ σκέψις, τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ τις, ὅταν θέλῃ νὰ στηριχθῇ εἰς τὰ πράγματα. Ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μοὶ δώσῃ σημείωσιν τῶν εἰσπράξεων τῶν δέκα τελευταίων ἐτῶν. Δυστυχῶς, δὲν ἠδυνήθη νὰ μοὶ δώσῃ ἢ μόνον μέχρι τοῦ 1893. Τὰ ποσὰ εἶναι τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει):

Νομίζω, ὅτι, ἂν παραδεχθῇ τις τὸ ἀνώτατον ποσὸν δραχ. 1,100,000, εἶναι δίκαιον. Καὶ τοῦτο πράττω. Καὶ ἤδη ἐξετάζω τὰ τοῦ φόρου τῶν ἐπιτηδευμάτων. Τὸ 1899, ἀπέναντι βεβαιωθέντων 4,020,617, εἰσεπράχθησαν 3,478,815, κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Μέχρι τέλους Σεπτεμβρίου εἶχον βεβαιωθῆ 3,151,000. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ βεβαιωθῶσιν ἀκόμη 754,209, δηλαδὴ θὰ ἔχωμεν βεβαιωμένα 3,906,000 δρ. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἀφοῦ τὸ 1899, ἐπὶ βεβαιωμένων δρ. 4,020,000, εἰσεπράχθησαν 3,478,815, δὲν βλέπω, πῶς δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ἐκ βεβαιωμένων ὀλιγωτέρων κατὰ 100,000 θὰ εἰσπράξωμεν περισσότερα κατὰ 200,000; Ὥστε ἀφαιρῶ τὴν αὔξησιν, τὴν ὁποίαν παρεδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός. Ἀλλὰ τὸ 1901 τὸ ἀφίνω ὅπως τὸ ἔχει. Διότι τόσον ὀλίγην πεποίθησιν εἶχεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου τούτου, ὥστε εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ ἑπομένου ἔτους δὲν προσθέτει 200,000, ἀλλὰ 100,000!

§285Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ζώων καὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων θὰ πέσῃ κάτω τὸ 1900.

§286ΝΕΓΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπολογίζει αὔξησιν τὸ 1900 ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ 1899 κατὰ δραχ. 224,000, ἐνῷ ἀπέδειξα προηγουμένως, ὅτι ἡ βαθμιαία καὶ κανονικὴ αὔξησις δὲν δύναται νὰ ὑπερβαίνῃ τὰς 92,000 δραχμάς. Τὸ 1901 τὸ ἀφίνω ὅπως τὸ ἔχει ὁ κ. Ὑπουργός. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν τελωνειακὸν δασμὸν εἰσαγωγῆς, κατὰ τὴν σημείωσιν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔδωκε τὴν ἑσπέραν ταύτην ὁ κ. Ὑπουργὸς, τὸ ἔλλειμμα δὲν εἶναι 2½ ἑκατομμύρια, ἀλλὰ 2,873,000.

§287Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι κατὰ σύγκρισιν πρὸς τὰς εἰσπράξεις τοῦ 1899;

§288ΝΕΓΡΗΣ. Τοῦ 1899.

§289ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰ 1899 αἱ εἰσπράξεις ἀνῆλθον εἰς 33,000,000· εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν ὅμως τοῦ 1900 ἀνεγράφησαν 32½ ἑκατομμύρια. Αὐτὸ λοιπὸν, τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσατε, εἶναι σύγκρισις πρὸς τὸ 1899.

§290ΝΕΓΡΗΣ. Μάλιστα.

§291Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά.

§292ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Περιμένετε ἀπὸ τοὺς μῆνας Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον νὰ εἰσπράξητε ὅσα καὶ τὸν Ὀκτώβριον; Διότι ἐνδεχόμενον νὰ εἰσπράξητε ὀλιγώτερα, καὶ νὰ ἀνέλθῃ τὸ ὁλικὸν ποσὸν εἰς 31,000,000 μόνον.

§293Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἡ κατάστασις δεικνύει ἤδη τριάκοντα ἑκατομμύρια.

§294ΝΕΓΡΗΣ. Ἀπόψε, πρὸ τῆς διακοπῆς, μοὶ ἐδώσατε τὴν κατάστασιν, ἀλλὰ δὲν τὴν ἔχω μαζύ μου αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§295Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῶν τελωνειακῶν εἰσπράξεων. Κατὰ τὸ τέλος Ὀκτωβρίου εἴχομεν 24,900,372...

§296ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τοῦ Νοεμβρίου δὲν ἔχετε;

§297Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν Νοέμβριον αἱ εἰσπράξεις ἀνῆλθον εἰς 2,820,375. Ἑπομένως τὸ ὅλον τῶν εἰσπράξεων εἶχεν ἀνέλθει εἰς δρ. 27,720,747. Κατὰ τὰ δύο πρῶτα δεκαήμερα τοῦ Δεκεμβρίου, ἤτοι κατὰ τὸ εἰκοσαήμερον τοῦ Δεκεμβρίου, εἰσεπράχθησαν 1,910,946. Ἑπομένως τὸ ὅλον ἀνῆλθεν εἰς δραχ. 29,631,693 τὸ ἑσπέρας τῆς 20 Δεκεμβρίου. Ἐπειδὴ δὲ ὑπολογίζεται εἰς πολὺ ἄνω τῶν 600,000 ἡ εἴσπραξις τοῦ τρίτου δεκαημέρου, δι’ αὐτὸ ὑπολογίζω, ὅτι εἶναι κατά τι ἄνω τῶν τριάκοντα ἑκατομμυρίων.

§298ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (ἐκ σημειώματος). 32,500,000, λέγει.

§299Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ 1900 βεβαίως. Εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1901 ὑπολογίζω τριάκοντα ἑκατομμύρια.

§300ΝΕΓΡΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ χαρτόσημον, δὲν διαφωνῶ. Τοὐναντίον, προσθέτω καὶ ἐκεῖ, ὅπως ἔκαμε καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς μειονοψηφίας, ὅσα ἀνήγγειλεν εἰς τὴν ἀγόρευσίν του ὁ κύριος Ὑπουργός. Εἰς τὰ ὑπερβάλλοντα τέλη χαρτοσήμου οὐδὲν ἔχω νὰ παρατηρήσω. Εἰς τὰ τέλη τὰ προξενικὰ παραδέχομαι τὴν αὔξησιν. Ὡς πρὸς τὰ τέλη τὰ ἐκπαιδευτικὰ, τὸ 1899 εἰσεπράξαμεν ἐξ αὐτῶν δραχ. 903,000· τοὺς δέκα μῆνας τοῦ 1899 δρ. 801,837, τοὺς δὲ δέκα μῆνας τοῦ 1900 δρ. 752,562, ἤτοι ὀλιγώτερα. Ὥστε δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι τὸ 1901 θὰ ἀποδώσῃ εἴσπραξιν ἀνωτέραν τῆς τοῦ 1899. Ἑπομένως ἐκεῖθεν θὰ ἔχωμεν ἔλλειμμα 300,000 δραχμῶν, περὶ τῶν ὁποίων δὲν ἐκάματε εἰς τὴν ἀγόρευσίν σας λόγον. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὰ ταχυδρομικὰ τέλη. Ἐκ τῶν ταχυδρομικῶν τελῶν κατὰ τὸ 1899 εἴχομεν εἰσπράξεις ἐκ δραχ. 1,861,308. Εἴχομεν τοὺς δέκα μῆνας τοῦ 1899 δραχμὰς 1,528,150, τοὺς δέκα μῆνας τοῦ 1900 δραχ. 1,597,000· ἔχομεν δὲ εἰσπράξει τὸν Νοέμβριον δρ. 192,574, τὰς ὁποίας προσθέτω· προσθέτω καὶ διὰ τὸν Δεκέμβριον δρ. 250,000, κ. Ὑπουργέ. Ὥστε ὑποθέτω, ὅτι θὰ ἦσθε εὐχαριστημένος. Καὶ οὕτω φθάνομεν εἰς δρ. 2,039,574, ἐνῷ ἔχετε προϋπολογίσει 2,200,000. Ἄρα ἔχετε ἔλλειμμα. Ὡς πρὸς τὰ τηλεγραφικὰ, εἴχομεν τοὺς δέκα μῆνας τοῦ 1899 δρ. 520,578, τοὺς δέκα μῆνας τοῦ 1900 δρ. 549,906. Μᾶς ἔδωκε τὸ 1899 ἐν ὅλῳ 756,338. Δὲν δύναμαι νὰ σημειώσω περιπλέον διὰ τὸ 1900. Μέχρι τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου ἔχομεν ἔλλειμμα 200,000 δραχ. τοὐλάχιστον, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἐκάματε λόγον εἰς τὴν ἀγόρευσίν σας. Εἰς τὰ ἐκ ποινῶν ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ τέλη, καὶ εἰς τὰ πρόσθετα τέλη ὑπερημερίας συμφωνοῦμεν. Δὲν συμφωνοῦμεν εἰς τὸ ἔσοδον ἐξ ἀνταλλάγματος ἀπαλλαγῆς ἐκ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας. Τοὺς δέκα μῆνας τοῦ 1899 εἴχομεν εἴσπραξιν δραχ. 1,698,526, τοὺς δέκα μῆνας τοῦ 1900 δραχ. 1,096,057, δηλαδὴ 602,469 δρ. ὀλιγώτερον. Ἀφοῦ δὲ παρουσιάζεται ἡ διαφορὰ αὕτη εἰς τοὺς δέκα μῆνας, θὰ ἐξακολουθήσῃ λίαν πιθανῶς καθ’ ὅλην τὴν χρῆσιν. Διὰ τὸ 1900 προϋπολογίζετε τὸ ποσὸν δραχ. 1,400,000, ὡς καὶ κατὰ τὸ 1899. Ὥστε ἐν συγκρίσει πρὸς τὰ εἰσπραχθέντα τὸ 1899 ἐκ δραχμῶν 1,698,526, θὰ ἔχωμεν ἔλλειμμα δραχ. 298,526. Εἰς τὰς κρατήσεις λόγῳ συντάξεως συμφωνοῦμεν. Εἰς τὰ ἔσοδα ἐκ μονοπωλίων, ἐπίσης συμφωνοῦμεν. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὰ ἔσοδα ἐκ δημοσίων καὶ ἐκκλησιαστικῶν κτημάτων καὶ νομημάτων. Καὶ ἐνταῦθα θὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου, πῶς ὁ κύριος Ὑπουργὸς κατέθεσεν εἰς τὴν Βουλὴν κατάστασιν, παρουσιάζουσαν μὲν διὰ τὸ ἔτος 1899 βεβαιωμένα ἔσοδα δραχμὰς 3,972,558, εἰσπεπραγμένα δὲ δρ. 1,961,549, παραπλεύρως δὲ σημειώνει διὰ τὸ 1900 βεβαιωμένα ἢ βεβαιωθησόμενα δρ. 3,471,158, εἰσπραχθησόμενα δὲ δρ. 3,471,158. Δηλαδή, ἐνῷ τὸ 1899, καθ’ ὃ αὐτὸς οὗτος ὁ νῦν Ὑπουργὸς διηύθυνε τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ κεφάλαιον τοῦτο ἄφησεν ἔλλειμμα δραχ. 2,011,000, τὸ 1900 δὲν προβλέπει οὐδὲ μίαν δραχμὴν ἔλλειμμα!

§301Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι ἔκθεσίς μου αὕτη. Ἐὰν ὅμως ἀναγνώσητε τὴν ἀγόρευσίν μου, θὰ ἴδητε, ὅτι δὲν ὑπολογίζω τόσον εὐοίωνα ἀποτελέσματα.

§302ΝΕΓΡΗΣ. Ἀλλ’ εἶναι αὗται αἱ καταστάσεις, ἃς ὑμεῖς κατεθέσατε. Ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ ἀγορεύσει ὑμῶν ὑπολογίζετε, ὅτι θὰ ἀφήσῃ πάντοτε τὸ κεφάλαιον τοῦτο τετρακοσίας χιλιάδας δρ. πλεόνασμα, ἐνῷ θὰ ἀφήσῃ ἔλλειμμα· διότι, ἐνῷ τὰ βεβαιωθέντα κατὰ τοὺς δέκα πρώτους μῆνας τοῦ 1899 ἀνέρχονται εἰς 2,178,753.45, τὰ βεβαιωθέντα κατὰ τοὺς δέκα πρώτους μῆνας τοῦ 1900 ἀνέρχονται εἰς 200,000 ὀλιγώτερον. Ἐξ ἄλλου μέρους τὰ ὅλα εἰσπραχθέντα κατὰ τὸ 1899 ἀνέρχονται εἰς 845,843.77, ἀπέναντι προϋπολογιζομένου τὸ 1900 ποσοῦ 1,051,600· ὥστε βεβαίως θὰ ἐπέλθῃ ἐκεῖθεν ὄχι πλεόνασμα 400,000 δραχμῶν, ἀλλ’ ἔλλειμμα 200,000. Ὅμοιον ἔλλειμμα, ἢ καὶ μεγαλείτερον, θὰ παρουσιασθῇ καὶ κατὰ τὸ 1901, διότι προϋπελογίσθη διὰ τὸ 1901 ἔσοδον ἐξ 1,116,300.

§303Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ σᾶς εἴπω τὸν λόγον. Ὁ λόγος εἶναι, ὅτι τώρα προέρχεται ἀπὸ τὰς ὁριστικὰς δόσεις, καὶ ὄχι ἀπὸ προσωρινὰς, εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν ὁποίων πάντοτε οἱ ὀφειλέται ἀντιτάσσουσι κωλύματα, λόγῳ ὅτι δὲν ὀφείλουσι.

§304ΝΕΓΡΗΣ. Ἐγὼ βλέπω τὰ βεβαιωμένα, καὶ λέγω, ὅτι τοὺς δέκα μῆνας τοῦ 1899 ἐβεβαιώθησαν 2,178,753.45. Τοὺς δέκα μῆνας τοῦ 1900 ἐβεβαιώθησαν 1,981,472.84, δηλαδὴ 197,000 ὀλιγώτερα. Πῶς θὰ παραδεχθῶ λοιπὸν, ὅτι θὰ δώσῃ καλλίτερα ἀποτελέσματα τοῦ 1899 τὸ 1900 ἢ τὸ 1901; Ἔρχομαι τώρα εἰς τὰς κρατήσεις δι’ ἱματισμόν. Τὸ 1900 εἰσεπράχθησαν δρ. 242,195 ἐκ τῶν πληρωμάτων τοῦ στόλου, καὶ 96 δραχμαὶ ἐκ τῶν ἀστυφυλάκων. Τὸ ὅλον δραχ. 242,291. Κατὰ τί, ἐρωτῶ, διαφέρει τὸ 1900 ἀπὸ τὸ 1899;

§305Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ τοῦτο· διότι ἐπρόκειτο, κατὰ τὰς προβλέψεις τοῦ συντάξαντος τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1900, νὰ τεθῇ ἀμέσως εἰς ἐνέργειαν οὗτος.

§306ΝΕΓΡΗΣ. Τώρα πρόκειται περὶ ἀπολογισμοῦ, ὄχι Προϋπολογισμοῦ.

§307Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπετε «διατὶ ὁ Προϋπολογισμὸς ἀνέγραψε τοσοῦτον ποσόν;» Διὰ τοῦτο λοιπόν.

§308ΝΕΓΡΗΣ. Ὄχι. Σᾶς ἐρωτῶ, ἂν πρόκειται νὰ ἔχωμεν καλλίτερα ἀποτελέσματα τὸ 1900 ἀπὸ τὸ 1899, ἐνῷ τὸ 1899 δὲν εἰσεπράχθησαν, εἰμὴ μόνον 242,000. Δὲν βλέπω, τίνα ἐλπίδα ἔχετε διὰ τὸ 1900. Ὅ,τι ἔγεινε τὸ 1899, θὰ γείνῃ καὶ τὸ 1900.

§309Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μία μόνον ὑπάρχει διαφορά, ὅτι τὰ εἰσπραχθέντα ἐξ ἱματισμοῦ δὲν εἰσήγοντο πρότερον τακτικῶς. Κατὰ τὸν νέον νόμον, οὗτινος ὑπῆρξα εἰσηγητὴς κατὰ τὴν προηγουμένην ἔκτακτον Βουλευτικὴν Σύνοδον, θὰ εἰσάγωνται τακτικῶς.

§310ΝΕΓΡΗΣ. Ἕτερον ἔλλειμμα θὰ ὑπάρξῃ ἐκ τοῦ ἐσόδου τῶν καθυστερουμένων ἐκ παρελθουσῶν χρήσεων. Εἰσεπράχθησαν ἐκ τοῦ ἐσόδου τούτου μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου 1900 δρ. 2,205,938.66, τὸν μῆνα Νοέμβριον 233,602,29. Ὑπολογίζω διὰ τὸν μῆνα Δεκέμβριον ὅσα εἰσεπράχθησαν κατὰ τὸν ἀντίστοιχον μῆνα τοῦ 1899, ἤτοι δρ. 379,433.71, καὶ οὕτω, ἀθροίζων τὰ ποσὰ ταῦτα, φθάνω εἰς 2,818,974.66, ἀπέναντι προϋπολογισθέντων 3,500,000. Ἄρα τὸ ἔσοδον τοῦτο ἀφίνει ἔλλειμμα δρ. 681,025.34, ἐνῷ οὐδὲν περὶ τούτου εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός. Περὶ τῶν ἀπροβλέπτων ἐξήγησα ἤδη, ὅτι τὸ ἔσοδον τὸ ἀναγραφόμενον δὲν εἶναι τακτικὸν ἔσοδον, δι’ ὃ ἐκπίπτω καὶ τοῦτο. Ἐπίσης εἶπον, ὅτι δὲν λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν τὸ ἔσοδον ἐκ κανονισμοῦ τῶν παλαιῶν ὀφειλῶν· καὶ ἐξήγησα τοὺς λόγους. Ὡς βλέπετε, Κύριοι, αἱ διαφοραὶ αὗται ἀνέρχονται ἤδη εἰς πολὰ ἑκατομμύρια. Ταῦτα ὡς πρὸς τὰ ἔσοδα.

§311Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅτε, κατὰ τὸ παρελθόν, συνεζητήσατε ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1900, ὑπεστηρίξατε, ὅτι τὰ ἔσοδα ἤθελον ἀνέλθει εἰς 112 ἑκατομμύρια, καὶ οὐχὶ εἰς 107, τὰ ὁποῖα ὑπεστήριζον ἐγώ. Τώρα πῶς μετεβάλετε γνώμην;

§312ΝΕΓΡΗΣ. Μετέβαλον γνώμην, ἀφοῦ καὶ ὑμεῖς ἠλλάξατε πορείαν. Μὴ λησμονεῖτε, ὅτι οἱ ὑπολογισμοί μου σήμερον στηρίζονται εἰς τ’ ἀποτελέσματα τῆς ὑμετέρας διοικήσεως, οὐδὲ δύναμαι νὰ εὐθύνωμαι, ἂν τ’ ἀποτελέσματα δὲν ἀνταποκρίνωνται εἰς τὰς δικαίας ἐλπίδας, ἃς ἠδύνατό τις νὰ ἔχῃ, ἂν ἄλλως διῳκοῦντο τὰ πράγματα τῆς χώρας. Εἶπον, Κύριοι, ποῖαι εἶναι αἱ διαφοραὶ τῶν ἐσόδων τῶν ἀληθῶν πρὸς τὰ προϋπολογισθέντα. Ἀλλ’ εἰς ταύτας προστίθενται καὶ αἱ περιπλέον δαπάναι τοῦ δημοσίου χρέους, τῶν ὑπεγγύων προσόδων, τῶν προκαταβολῶν εἰς τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, τῆς ἐπιστροφῆς ἀχρεωστήτων εἰσπεπραγμένων, περὶ ὧν ἔκαμα λόγον προηγουμένως. Δὲν ἠλάττωσα δὲ διὰ τὸ 1901 τὰς δαπάνας τοῦ πετρελαίου, ἐνῷ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἠλάττωσε ταύτας κατὰ 1,238,000. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι ἔχει ἀποθέματα, ἅτινα θὰ τὸν ἀπαλλάξωσι τῆς ἀνάγκης νὰ ἀγοράσῃ τὸ αὐτὸ ποσὸν πετρελαίου κατὰ τὸ 1901. Εἰς τοῦτο ἀπαντῶ πάλιν, ὅτι ἀπόθεμα πρέπει πάντοτε νὰ ὑπάρχῃ, καὶ ὑπῆρχε τοιοῦτον πάντοτε, καὶ καθ’ ὅσον αὐξάνει ἡ κατανάλωσις, δέον καὶ τὸ ἀπόθεμα νὰ ἦναι μεγαλείτερον. Ἀλλ’ ἂς ὑπολογίσωμεν, ἂν τὸ ἀπόθεμα ηὔξησεν ὑπερόγκως κατὰ τὸ 1900. Κατὰ τὴν ἔκθεσιν, τὴν συνοδεύουσαν τὸ νομοσχέδιον, δι’ οὗ ἐζητεῖτο ἀναπληρωματικὴ πίστωσις διὰ προμήθειαν πετρελαίου, τὸ Δημόσιον ἐπρομηθεύθη 225,867 κιβώτια. Κατὰ κατάστασιν, ἣν ὁ κύριος Ὑπουργὸς κατέθεσεν εἰς τὴν Βουλήν, ἡ κατανάλωσις τοῦ πετρελαίου κατὰ τὸ 1900 θὰ ἦναι ἡ ἑξῆς: Μέχρι 31 Ὀκτωβρίου 161,814½ κιβώτια, τὸν μῆνα Νοέμβριον 26,882½ κιβώτια. Τὸν μῆνα Δεκέμβριον τοῦ 1900 καταναλωθήσονται, κατὰ τὴν αὐτὴν σημείωσιν, 27,255½ κιβώτια. Ἤτοι τὸ ὅλον 215,951½ κιβώτια. Ἄρα δὲν θέλουν περισσεύσει ἐκ τῶν 225,867 κιβωτίων, τῶν καταναλωθέντων τὸ 1900, εἰμὴ 9,915 κιβώτια· ἀξίας 135,000 δραχμῶν. Ἄρα, ἂν ὑποθέσωμεν, (ὅπερ βεβαίως φρόνιμον δὲν εἶναι) ὅτι θὰ ἐλαττωθῇ ἡ ἀποθήκη τοῦ 1901 μέχρι τοῦ ἀρχικοῦ ποσοῦ, πάλιν ἡ προμήθεια δὲν θέλει ἐλαττωθῆ, εἰμὴ κατὰ 20,000, τὸ πολὺ, κιβώτια· ἤτοι τὰ ἔξοδα δὲν θὰ ἐλαττωθῶσιν, εἰμὴ κατὰ 270,000 δραχμάς. Ὥστε πάλιν λείπει ἓν ἑκατομμύριον δραχ. ἐκ πετρελαίου ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1901.

§313Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου 1899 ὑπῆρχεν ἀπόθεμα πετρελαίου ἐκ κιβωτίων 72,439, κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου τοῦ 1900 θὰ ὑπάρχῃ ἀπόθεμα ἐκ κιβωτίων 97,000.

§314ΝΕΓΡΗΣ. Ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ ὑπεβάλετε προχθὲς, ἀποδεικνύεται, ὅτι ἐφέρατε καθ’ ὅλον τὸ ἔτος 225,000 κιβώτια. Ἐκ τούτων, κατὰ τὴν σημείωσίν σας, θὰ καταναλώσητε 115,000· ἄρα θ’ αὐξήσῃ τὸ ἀπόθεμα κατὰ 10,000 τὸ πολύ. Ἔπρεπεν ἐπὶ τέλους νὰ προσθέσω καὶ 200,000 δρ. διὰ τὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν, ἂν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑποβεβλημένον εἰς τὴν Βουλήν.

§315Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅταν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, θὰ ψηφισθῇ καὶ ἡ δαπάνη.

§316ΝΕΓΡΗΣ. Ἔχετε, μ’ ὅλον τοῦτο, ἐλαττώσει τὸ ποσὸν διὰ τοὺς τελωνοφύλακας κατὰ δραχμὰς 100,000. Ἤδη, μετὰ τὰ ἐκτεθέντα, ἐξηγεῖται ἀρκούντως, πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς εὑρίσκει περισσεύματα ἐκεῖ, ὅπου ἐγὼ ἀνεῦρον ἐλλείμματα. Καὶ ἐλπίζω, ὅτι ἐπείσθητε, ὅτι τὸ μὲν πραγματικὸν ἔλλειμμα τοῦ 1900 ἔσεται τοὐλάχιστον 6,332,000, τὸ δὲ τοῦ 1901 θὰ ἀνέλθῃ εἰς 4,715,000, ὡς εἶχον εὕρει ταῦτα προηγουμένως. Καὶ τοῦτο, ἄνευ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν νέων ἀστυνομικῶν νόμων. Πᾶσα πρόσθετος δαπάνη ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῶν θέλει αὐξήσει τὸ ἔλλειμμα τοῦ 1901. Ἤδη ἀποδεικνύεται, ὅτι δικαίως ἐζήτουν τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου». Πρέπει νὰ κατανοηθῇ, ὅτι ὅλοι ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἴδωμεν τὰ πράγματα τῆς ἡμετέρας πατρίδος ἀνθηρά· ὅλοι ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἴδωμεν τὴν Δικαιοσύνην νὰ ἵσταται ὑψηλὰ, τὴν ἀσφάλειαν ἄμεμπτον, τὴν παιδείαν προοδεύουσαν, τὸν στρατὸν ἐγγυμναζόμενον καὶ ὁπλιζόμενον κατὰ τὰ νέα συστήματα, τὰ θωρηκτά μας πληροῦντα τοὺς λιμένας ἡμῶν. Ἀλλὰ πῶς θὰ γείνουν ταῦτα; Διὰ τῆς προεξοφλήσεως μελλόντων περισσευμάτων; Οὐχί. Ἐν ὅσῳ τυφλώττομεν πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ κωφεύομεν πρὸς τὴν φωνὴν αὐτῆς, ἂς μὴ ἐλπίζωμεν οὐδέν. Ἂς τολμήσωμεν νὰ ἀτενίσωμεν αὐτὴν γυμνὴν, καὶ ἂς ἐρυθριάσωμεν εἰς τὴν ὄψιν αὐτῆς, καὶ τότε θὰ ὑπάρχῃ ἐλπὶς σωτηρίας. Εἴθισται ἡ συζήτησις τοῦ Προϋπολογισμοῦ νὰ ἔχῃ πρὸ παντὸς πολιτικὸν χαρακτῆρα, νὰ ἀφορᾷ ἰδίως τὸν ἔλεγχον τῶν πράξεων τῆς Κυβερνήσεως. Ἐλέγχω λοιπὸν αὐτὴν, ὅτι δὲν ἀντιλαμβάνεται τῆς ἀληθοῦς ἡμῶν καταστάσεως, καὶ μὴ ἀντιλαμβανομένη ταύτης ἄγει ἡμᾶς γοργῷ τῷ βήματι πρὸς τὸ ἀπροχώρητον, διὰ τῆς δῆθεν ἀνορθώσεως τῆς Δικαιοσύνης, τῆς Διοικήσεως, τοῦ στρατοῦ, τοῦ ναυτικοῦ. Ἂς σταματήσῃ εἰς τὸν δρόμον αὐτὸν, τὸν ἄγοντα ἡμᾶς κατὰ κρημνῶν, ὧν τὸ βάθος ἄγνωστον. Θὰ θεωρήσω ἐμαυτὸν εὐτυχῆ, ἂν αἱ ἀσθενεῖς μου δυνάμεις εὐτυχήσουν νὰ ἀνακόψουν, ἔστω καὶ ἐπ’ ὀλίγον, τὴν ἀπερίσκεπτον ταύτην πορείαν.

§317ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§318ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πιστεύω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι θὰ ἔχωμεν αὔριον τὰς πληροφορίας, ἃς ἐζήτησα.

§319ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 1 καὶ 10′ μετὰ τὸ μεσονύκτιον).