1900.12.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 25

Τῆς 9 Δεκεμβρίου 1900.

(Σάββατον).

(Προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ν. Λεωνίδα).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 4 καὶ 40′ μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν δὲν ἔχω νὰ παρατηρήσω τι· ἀλλὰ ταῦτα μοὶ δίδουσιν ἀφορμὴν νὰ παρακαλέσω τὸ Προεδρεῖον, ἐὰν εἶναι δυνατὸν, ὅταν διανέμηται εἰς τοὺς Βουλευτὰς ἡ ἡμερησία διάταξις, νὰ ἀποστέλληται καὶ ἀντίτυπον τῶν πρακτικῶν, ἵνα ἔχωμεν καιρὸν νὰ τὰ ἀναγινώσκωμεν ἐν τοῖς γραφείοις μας, ἐνῷ ἐδῶ λαμβάνοντες αὐτὰ δὲν ἔχομεν καιρὸν νὰ τ’ ἀναγινώσκωμεν.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ γεωργοὶ καὶ γεωργοκτηματίαι τῆς πόλεως Τυρνάβου ὑποβάλλουσιν ἀναφορὰν περὶ ἀπαλλαγῆς αὐτῶν ἐκ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν τῶν ἐτῶν 1899 καὶ 1900.

§3Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ εὐαρεστηθῇ ν’ ἀποστείλῃ τὴν ἀναφορὰν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῆς αἰτήσεως τῶν ἀναφερομένων.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς κ. Παπαμιχαλόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσδιορισμοῦ τῶν ἐλαχίστων ὅρων τοῦ ἐμβαδοῦ καὶ διαστάσεων τῶν ἐν Κηφισιᾷ οἰκοπέδων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Διονύσιος Στεφάνου καὶ Θ. Φλογαΐτης ὑποβάλλουσι τροπολογίας ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς Ποινικῆς Δικονομίας» καὶ τοῦ σχεδίου τῆς ἐπεξεργασθείσης τὴν πρότασιν ταύτην Ἐπιτροπῆς. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Πεταλᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς αὐτῆς προτάσεως νόμου. Ἅπασαι αἱ τροπολογίαι αὗται θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 74–76). Ὁ κ. Γ. Ἀναστασόπουλος ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§5Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ἐξωτερικὰ ζητήματα, κύριοι Βουλευταί, τὰ συνδεόμενα μὲ τὴν τύχην καὶ τὰ συμφέροντα ἐθνικῶν ὑποθέσεων, δὲν παρέχουσιν ἀσφαλὲς καὶ ἀκίνδυνον ἔδαφος πρὸς ἐλευθέραν συζήτησιν. Προσήκει ὁ κανονισμὸς τῶν ζητημάτων καὶ τῶν ἐπὶ τούτων συζητήσεων νὰ γίνηται ὑπ’ ἐκείνων, εἰς τοὺς ὁποίους εἶναι ἐμπεπιστευμένη ἡ διεύθυνσις τῶν ὑποθέσεων τούτων, διότι κάλλιον παντὸς ἄλλου εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζωσι πάντα τὰ γεγονότα, νὰ γνωρίζωσι τὰς διπλωματικὰς ἐνεργείας, τὴν σχέσιν τῶν ὑποθέσεων τούτων πρὸς ἄλλα ζητήματα, συνδεόμενα καὶ ἐξαρτώμενα ἐν τῇ λύσει πρὸς ἄλλας Δυνάμεις, καὶ διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ ἐλευθέρα συζήτησις δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένη. Ἀλλὰ πολλάκις ἡ σιωπὴ ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων εἶναι δυνατὸν νὰ γένηται μᾶλλον ἐπὶ ζημίᾳ οἱᾳδήποτε, διότι ἡ σιωπὴ ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποληφθῇ ὡς λήθη καὶ ἐγκατάλειψις. Ἀφετηρίαν πρὸς ἐπερώτησιν, ἣν σκοπῶ νὰ ὑποβάλω, μοὶ δίδει τὸ τελευταῖον ἐθνικὸν γεγονός, ἢ δυστύχημα, τῆς γενομένης ἀποπείρας δολοφονίας κατὰ τοῦ ἰατροῦ Ἀγγέλου Σακελλαρίου ἐν Γουμενίτσῃ τῆς Μακεδονίας. Παρῆλθον ὀκτὼ ἡμέραι ἀπὸ τοῦ ἐγκλήματος καὶ ἀπὸ τῆς ἀνακοινώσεως τοῦ ζητήματος ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ πληροφορίαι ἐζητήθησαν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅστις ἐπηγγέλθη, ὅτι ἤθελε προβῆ εἰς τ’ ἀναγκαῖα διαβήματα. Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι εἰς ταῦτα προέβη, ἀλλ’ ἡ ὠφέλεια ἐν τοῖς ζητήμασι τούτοις δὲν εἶναι μόνον ἐν τῇ ἐνεργείᾳ ταύτῃ, τῇ ἐπιβαλλομένῃ, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἐν τῇ γνώσει τῆς ἐνεργείας, ἵνα διὰ τῆς ἀνακοινώσεως ταύτης ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται ἐν τῷ αἱματηρῷ ἐκείνῳ ἐδάφει, λάβωσιν ἐπισήμως ἐντεῦθεν τὸ παρήγορον φῶς τῆς γνώσεως τῶν ἐνεργειῶν, καὶ τὴν ἐνθάρρυνσιν ἐν τῷ ἀγῶνι, τὸν ὁποῖον διεξάγουσι. Πῶς ἐτελέσθη τὸ γεγονός, καὶ ὑπὸ τίνας ἐντυπώσεις διάκειται ὁ Ἑλληνισμὸς ἐν Μακεδονίᾳ, δὲν διαφεύγει τὴν γνῶσιν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ διὰ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωσθῇ, εἰς τίνα διαβήματα προῆλθεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ νὰ προβῇ εἰς τὰς ἀναγκαίας δηλώσεις ἐντεῦθεν, ἵνα ἀρθῇ ἡ δυσθυμία, εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθεν ὁ Ἑλληνισμός. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἀναγνώσω ἐπιστολὴν πρωτεύοντος προσώπου ἐν τῷ Μακεδονικῷ πεδίῳ, ἱσταμένου ἐν ταῖς ἐπάλξεσι τῶν ἀνοχυρώτων μερῶν, ἔνθα βάλλονται δολοφονικῶς οἱ πρωτοστατοῦντες εἰς τὸν ἐθνικὸν ἐκεῖ ἀγῶνα. Ἡ ἐπιστολὴ αὕτη παρέχει ὄχι μόνον ἀκριβεῖς πληροφορίας ἐπὶ τοῦ τελεσθέντος γεγονότος, ἀλλὰ καὶ τὴν εἰκόνα τῆς καταστάσεως τῶν ἐκεῖ Ἑλλήνων, καὶ τί ἐκεῖνοι ἀπεκδέχονται ἀπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Προκρίνω νὰ ἀναγνώσω ἀντίγραφον τῆς ἐπιστολῆς ταύτης, ἀντὶ πάσης ἄλλης συζητήσεως. Θίγει τὰ θέματα ἡ ἐπιστολή, τὰ ὁποῖα ἔδει νὰ συζητηθῶσι ἐν τῷ ἐθνικῷ τούτῳ περιβόλῳ, ἀλλ’ εἰς τὰ ὁποῖα δὲν δύναμαι νὰ προβῶ, σεβόμενος τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν ἐξ ἀρχῆς διετύπωσα, ὅτι ἡ διεύθυνσις τῶν ζητημάτων τούτων καὶ τῶν συζητήσεων δέον νὰ κανονίζηται ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. (Ἀναγινώσκει τὴν ἐπιστολήν). Ἀνέγνωσα τὴν ἐπιστολὴν ταύτην, ἵνα περιέλθῃ εἰς γνῶσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὃν δὲν σκοπῶ νὰ μεμφθῶ, ἀλλὰ τοῦ ὁποίου ἡ ἐνέργεια, κατὰ τοιοῦτον τρόπον κρινομένη, ἐνσπείρει τὸν δισταγμὸν καὶ τὴν ἀπογοήτευσιν εἰς τοὺς Ἑλληνικοὺς ἐκεῖ πληθυσμούς. Καὶ ἐπερωτῶ τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργόν, παρέχων εἰς αὐτὸν τὸ εὐγενὲς ἔδαφος, ἵνα ἐπισήμως δηλώσῃ ὅσα εἶναι δυνατόν, εἰς τίνα διαβήματα προέβη, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἀποπείρας δολοφονίας τοῦ ἰατροῦ Ἀγγέλου Σακελλαρίου, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Τουρκίας, ἐν τῷ ἐδάφει τῆς ὁποίας διεπράχθη Ἕλληνος ὑπηκόου δολοφονία, καὶ εἰς τίνα διαβήματα πρὸς τὴν Βουλγαρικὴν Κυβέρνησιν, ἐκ τοῦ ἐδάφους τῆς ὁποίας ἐκπορεύονται αἱ σπεῖραι τῶν δολοφόνων, καὶ ἂν προέβη εἰς ἐπισήμους ἀνακοινώσεις πρὸς τὰς Εὐρωπαϊκὰς Κυβερνήσεις τοῦ γεγονότος τούτου. Κύριοι, τὸ ζήτημα εἶναι ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα συνεκίνησαν βαθύτατα σύμπαντα τὸν Ἑλληνισμόν, οὐ μόνον διὰ τὴν δολοφονίαν, ἥτις διεπράχθη καθ’ Ἕλληνος ἀγωνιζομένου καὶ ἀγωνισθησομένου, ἐὰν ὁ Ὕψιστος εὐδοκήσῃ νὰ ζήσῃ, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἀδιέξοδον, εἰς ὃ περιῆλθον τὰ ἐθνικὰ πράγματα ἐν Μακεδονίᾳ, ἐν τῷ ἀνίσῳ ἐκεῖ ἀγῶνι κατὰ τῶν δολοφόνων. Καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ποιήσηται τὰς δυνατὰς δηλώσεις, καὶ, οὕτως εἰπεῖν, διὰ τῶν ἀνακοινώσεών του ἀποδείξῃ, ὅτι τὸ ἀναφθὲν πατριωτικὸν πῦρ ἐκ τοῦ ζητήματος τούτου ἐκίνησε τὸ ἐνδιαφέρον καὶ συνεκίνησε τὴν καρδίαν τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους καὶ τὴν καρδίαν τῶν Ἑλλήνων κυβερνητῶν.

§6Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Οἱ Ἕλληνες τῆς Μακεδονίας δὲν ἀδικοῦσι τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, καὶ δὲν φρονοῦσιν, ὅτι εἰς τὴν περίστασιν ταύτην δὲν ἔπραξε τὸ καθῆκόν της. Τὴν ἐπιστολήν, ἣν μᾶς ἀνέγνωσεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτής, ἐνέπνευσε τὸ πατριωτικὸν πῦρ τῶν ἐν Μακεδονίᾳ Ἑλλήνων· ἀλλ’ ὑπὸ πατριωτικοῦ πυρὸς ἐμπνέονται καὶ πᾶσαι αἱ Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις, εἴτε ἐντεῦθεν, εἴτε ἐκεῖθεν κάθηνται οἱ ἀπαρτίζοντες αὐτάς. Συναισθανόμεναι δὲ τὴν εὐθύνην, ἣν ἔχουσι, μετὰ μείζονος ἐνδιαφέροντος παρακολουθοῦσι τοιαῦτα γεγονότα ἢ οἱ ἐπιστέλλοντες ἐπιστολάς, ἢ οἱ ἀναγινώσκοντες τοιαύτας ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ὁ ἐν Θεσσαλονίκῃ Γενικὸς Πρόξενος ἀνέφερε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἡ μετάβασίς του εἰς Γουμένιτσαν ἐνεθάρρυνε τοὺς ἐκεῖ Ἕλληνας, καὶ ὅτι ἡ διαγωγὴ τῶν Τουρκικῶν ἀρχῶν ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ ἦτο ἄμεμπτος, καὶ ἀνταπεκρίθη ἀπολύτως εἰς τὰς προσδοκίας τῆς Προξενικῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἐν Μακεδονίᾳ Ἑλλήνων. Ὡς καὶ πρὸ ἡμερῶν ἀνέφερα, ἐδώκαμεν διαταγὰς εἰς Κωνσταντινούπολιν, αἵτινες καὶ ἐξετελέσθησαν ἤδη, ἵνα ὁ Πρέσβυς ἀπευθύνῃ διακοίνωσιν πρὸς τὴν Τουρκικὴν Κυβέρνησιν, ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της ἐπὶ τῶν γεγονότων καὶ ζητήσῃ τὴν ἀνακάλυψιν καὶ τὴν τιμωρίαν τῶν ἐνόχων, ἐπιφυλαχθῇ δὲ καὶ τὸ δικαίωμα τῆς χρηματικῆς ἀποζημιώσεως πρὸς τὸν παθόντα. Ἤδη ἀνέφερεν ὁ Γενικὸς Πρόξενος, ὅτι συνελήφθησαν 14 ἄτομα, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑποτίθεται ὅτι εὑρίσκεται καὶ ὁ ἔνοχος.

§7ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ αὐτουργός· διότι ὅλοι εἶναι ἔνοχοι.

§8ΡΩΜΑΝΟΣ. Ἴσως μεταξὺ τούτων εἶναι καί τινες, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἔνοχοι. Ἀνέφερε προσέτι ὁ Γενικὸς Πρόξενος, ὅτι αἱ ἀνακρίσεις βαίνουσι μετὰ μεγίστης δραστηριότητος. Τούτου ἕνεκα φρονῶ, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος, ἵνα παραπονεθῶμεν κατὰ τῶν ἐνεργειῶν τῶν Τουρκικῶν ἀρχῶν, καὶ ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος δυνάμεθα νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς ἃ προέβημεν διαβήματα. Παρακαλῶ δὲ τὴν Βουλὴν νὰ ἦναι πεπεισμένη, ὅτι, ἐὰν νομίσωμεν, ὅτι καὶ εἰς ἄλλα διαβήματα πρέπει νὰ προβῶμεν, θὰ τὸ πράξωμεν, ἐν συναισθήσει τῆς εὐθύνης, ἣν ἔχομεν, ὡς πατριωτικὴ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις.

§9Α. ΡΙΚΑΚΗΣ. Χθές, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, ἠθέλησα ν’ ἀναφέρω τινὰ περὶ τοῦ γεγονότος τούτου, ἀλλ’ ἡ συζήτησις διεκόπη, καὶ δὲν διετύπωσα ὁλόκληρον τὴν γνώμην μου. Ἠθέλησα χθὲς νὰ ἑνώσω τὸ ζήτημα τοῦτο μὲ τὸ περὶ Ταμείου τοῦ Στόλου νομοσχέδιον, διότι ἐνόμιζον, ὅτι ἠδυνάμην νὰ φέρω ὡς παράδειγμα καὶ ἐπιχείρημα τὰ ἐν Μακεδονίᾳ διαπραττόμενα, ἵνα ἐνισχύσω τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ ὑποστηρίξωμεν τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ χθὲς ἐψηφίσαμεν. Λαμβάνων ἀφορμὴν σήμερον, ἔρχομαι νὰ ἐκθέσω τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν χθὲς ἠθέλησα νὰ ἐκφράσω. Νομίζω ἀναγκαῖον νὰ προσθέσω, ὅτι τὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν καὶ πρὸ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐγνώριζα, ἐγκρίνω, διότι ἐκ τῶν δημοσιευθέντων ἔμαθον, ὅτι ἄμεσος προθυμία κατεδείχθη διὰ τῆς μεταβάσεως τοῦ Γενικοῦ Προξένου εἰς Γουμένιτσαν. Ἀλλὰ, κύριε Πρόεδρε, μετὰ δολοφονίαν 268 Ἑλλήνων δὲν ἐπιτρέπεται νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰς ἁπλᾶς ἀνακρίσεις πρὸς ἀνακάλυψιν τοῦ ἐνόχου· πρέπει νὰ σκεφθῶμεν περὶ γενικωτέρων μέτρων καὶ ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἔχομεν, ἵνα οὐ μόνον προλάβωμεν τὸ κακὸν τῶν δολοφονιῶν, ἀλλὰ ματαιώσωμεν καὶ τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον προτίθενται αὗται. Εἶναι ἐπιβουλὴ κατὰ τοῦ Ἑλληνισμοῦ καθόλου, εἶναι ἐπιβουλὴ εἰς τὸ κέντρον ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ Ἑλληνισμὸς ἤδη ἔχει στρέψει τὴν προσοχήν του, καὶ τοῦ ὁποίου τὰ δικαιώματα πρὸ ἐτῶν ἐνώπιον τοῦ τελευταίου Εὐρωπαϊκοῦ Συνεδρίου ἐξετέθησαν. Ὅτε ἡ Βουλγαρία διετέλει ὑπὸ τὴν Τουρκικὴν ἐξουσίαν, καὶ ἐν αὐτῇ κατὰ τὸ 1877 διεπράττοντο αἱ σφαγαὶ κατὰ τῶν Βουλγάρων, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὑψώθη φωνὴ ὑπὲρ αὐτῶν. Ἐνθυμεῖσθε, ὅσοι διετελεῖτε μέλη τοῦ Κοινοβουλίου τότε, ὁποία διαμαρτυρία ἠγέρθη ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ ὑπὲρ τῶν χριστιανῶν Βουλγάρων, οἵτινες ἐσφάζοντο καὶ κατεπιέζοντο ὑπὸ τῶν Τούρκων. Ἐὰν οἱ Βούλγαροι ἐπέτυχον τὴν ἀνεξαρτησίαν των, συνετέλεσεν εἰς τοῦτο καὶ ἡ μικρὰ Ἑλλὰς, ἥτις ἐνώπιον τοῦ λοιποῦ κόσμου ὕψωσεν ἐπανειλημμένως τὴν φωνήν της. Δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ ὑποπτεύσωμεν, ὅτι τὸ Κράτος ἐκεῖνο ἀναγεννηθὲν ἤθελε στρέψει τὴν προσοχήν του πρῶτον κατὰ τῆς Ἑλλάδος, πρὸς τὴν ὁποίαν οὔτε προηγουμένη ἐχθρότης ὑπῆρχεν, οὔτε ἀφορμὴν εἶχε κατὰ τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Καὶ δὲν ἀποδίδω τὰ γινόμενα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Βουλγαρίας, ἀλλ’ εἰς τὰς ἰδιαιτέρας ἐνεργείας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπούλως ἐργάζονται. Ἀλλ’ ἔχω παράπονον κατὰ τῆς Βουλγαρικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν φροντίζει νὰ καταπνίξῃ τὰ σχέδια, τὰ ὁποῖα ὑπὸ τὴν αἰγίδα αὐτῆς ἐνεργοῦνται. Ἔχω παράπονον καὶ κατὰ τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως, οὐχὶ διότι δὲν καταδιώκει τοὺς δολοφόνους, ἀλλὰ διότι δὲν συνεμορφώθη πρὸς τὰς Εὐρωπαϊκὰς ἀποφάσεις καὶ τοὺς κανονισμούς, ὡς πρὸς τὴν διοίκησιν τῆς Μακεδονίας, συμφώνως πρὸς τὰς εὐχὰς, τὰς ὁποίας ἐξέφρασεν ἡ Εὐρώπη. Ὅτε ἡ Ἑλλὰς ἐδέχθη τὴν γραμμὴν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωσαν, ῥητῶς ἐπεφυλάχθη νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ Τουρκία ἐν ταῖς ὑποδούλοις ἐπαρχίαις τὰς ἀποφάσεις τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Συνεδρίου. Τί δὲ ἐγένετο ἐπὶ 20 ὁλόκληρα ἔτη; Ποία βελτίωσις ἐπῆλθε; Πότε ὑψώσαμεν φωνὴν διαμαρτυρίας πρὸς τὰς Μεγάλας Δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἐλησμόνησαν τὸ γεγονὸς ἐκεῖνο; —καὶ δικαίως, διότι οὐδεὶς τὸ ὑπέμνησεν. — Ἐὰν ἐγίνοντο ἐν Μακεδονίᾳ αἱ βελτιώσεις, τὰς ὁποίας τὸ Συνέδριον διέγραψε, δὲν ἤθελον συμβῆ αὐτὰ, τὰ ὁποῖα συνέβησαν. Δικαίως λοιπὸν ἀπελπίζονται οἱ ἐν Μακεδονίᾳ Ἕλληνες. Οὐδένα θέλω νὰ ψέξω, ἀλλὰ πάντες ἐδείξαμεν ἀσύγγνωστον ἀδιαφορίαν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κρίτσας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἄλλου ἀντικειμένου.

§11Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Πρό τινων ἡμερῶν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὑπέβαλε νομοσχέδιον, δι’ οὗ ζητεῖται ἡ κύρωσις συμβάσεως, συνομολογηθείσης μεταξὺ αὐτοῦ καὶ δύο ἰδιωτῶν, περὶ ἀποξηράνσεως τοῦ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βονίτσης ἕλους «Λεσινίου», τοῦ γνωστοῦ ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων ὑπὸ τὸ ὄνομα «Λεσίνιον πεδίον». Ἡ σύμβασις αὕτη, ὡς καὶ τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ κύρωσις αὐτῆς, εἶναι, κατ’ ἐμὲ, πολὺ ἀσαφὴς, καὶ δίδει εἰς πάντα τὸ δικαίωμα νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι πολλὰ κενὰ ὑπάρχουσι, καὶ ὅτι ἐκ τῶν κενῶν τούτων πλεῖστα κακὰ δύνανται νὰ προκύψωσιν εἰς τὸ μέλλον, εἰς βάρος τοῦ τε Δημοσίου καὶ τῶν περὶ τὴν ἀποξηρανθησομένην ταύτην ἔκτασιν τυχὸν ἰδιοκτητῶν, οἱ ὁποῖοι πολὺ πιθανὸν εἶναι νὰ πάθωσιν ὅ,τι καὶ οἱ παρὰ τὴν Κωπαΐδα ἰδιοκτῆται, οἱ ὁποῖοι, ὡς ἐκ τῆς ἀτελείας τῶν προκαταρκτικῶν ἐργασιῶν καὶ τῆς συμβάσεως πρὸς ἀποξήρανσιν τῆς λίμνης ἐκείνης, ἀπώλεσαν τὰ κτήματά των, ἁρπαγέντα ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας ἐκείνης. Ζητῶ λοιπὸν, ὅπως ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ πάσης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τὰ ἑξῆς: Αʹ) Τὸ σχεδιάγραμμα τοῦ ἀποξηρανθησομένου ἕλους, ἐν τῷ ὁποίῳ νὰ σημειῶνται καὶ αἱ ἀπαραίτητοι πρὸς μελέτην τοῦ πράγματος μερίμετροι τῶν συνήθων καὶ ἐκτάκτων πλημμυρῶν, ἵνα ἐκ τούτου γνωρίσωμεν περὶ πόσης ἑλώδους ἐκτάσεως πρόκειται, καὶ μὴ ἀφήσωμεν τὸν ὁρισμὸν τῆς ἐκτάσεως εἰς τὴν διάκρισιν τῶν ἀναδόχων, οἱ ὁποῖοι, ἐπωφελούμενοι τῆς ἀοριστίας, θέλουσιν ἴσως—μιμούμενοι τὴν Ἑταιρείαν τῆς Κωπαΐδος—αὐξήσει αὐτὴν, καταλαμβάνοντες ἐκτάσεις ἰδιοκτήτους. Βʹ) Κτηματολόγιον τῶν μεταξὺ τῶν δύο περιμέτρων κτημάτων καὶ τοῦτο, ἵνα πεισθῶμεν, ὅτι δὲν θέλουσι προκύψει δίκαι μεταξὺ τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν ἀναδόχων, ὡς πρὸς τὴν ἀποζημίωσιν, εἰς ἣν οἱ ἀνάδοχοι ὑποχρεοῦνται, χωρὶς νὰ ἐρωτηθῶσιν οἱ ἰδιοκτῆται, λόγῳ βελτιώσεως τῶν γαιῶν των. Γʹ) Πληροφορίας περὶ τῆς ἀποστάσεως, ἥτις χωρίζει τὸ ἕλος ἀπὸ τῆς θαλάσσης, ἢ ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ, εἰς ὃν θέλουσι διοχετευθῆ τὰ γεννῶντα τὸ ἕλος ὕδατα· καὶ τοῦτο, ἵνα λάβωμεν ἰδέαν τινὰ περὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν ἀποξηραντικῶν ἔργων, ἀντὶ τῶν ὁποίων παραχωροῦμεν εἰς τοὺς ἀναδόχους πολλῶν ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἀξίαν. Δʹ) Πληροφορίας ὡς πρὸς τὴν σύστασιν τῶν γαιῶν, ἵνα ὑπολογίσωμεν κατὰ προσέγγισιν τὴν ἀπαιτηθησομένην πρὸς ἀποξήρανσιν δαπάνην. Καὶ τελευταῖον, πληροφορίας περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ῥυάκων καὶ τῆς ποσότητος κλπ. τῶν ὑδάτων ἑκάστου τούτων, τῶν ὁποίων τὴν ἐκμετάλλευσιν παραχωροῦμεν εἰς τοὺς ἀναδόχους. Ἀληθῶς οὐδὲν εἰδικῶς μὲ συνδέει πρὸς τὴν ἐπαρχίαν, ἐν ᾗ κεῖται τὸ «Λεσίνιον». Φρονῶ ὅμως, ὅτι τὰ γενόμενα ἐν Κωπαΐδι δὲν πρέπει νὰ ἐπαναληφθῶσι, καὶ ὅτι, ἂν ἐπιδιωχθῇ ἡ ἀποξήρανσις λίμνης ἢ ἕλους τινὸς, τοῦτο πρέπει νὰ γείνῃ μετὰ ἐμβριθῆ μελέτην, προέβην εἰς τὴν ἐπερώτησιν ταύτην, ἣν καὶ ἐγγράφως ὑποβάλλω, ἐλπίζων ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θέλει προσκομίσει τὰς πληροφορίας ταύτας, ἀναγνωρίζων, ὅτι ἄνευ τῶν πληροφοριῶν τούτων ἀδύνατον εἶναι ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ γνώμην, χωρὶς, ἀκουσίως ἔστω, νὰ διακινδυνεύσῃ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου ἢ τῶν ἰδιωτῶν.

§12Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ ἐν γένει τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὴν σύμβασιν περὶ ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Κωπαΐδος, διότι καὶ ἐν Κωπαΐδι μετὰ τὴν συντέλεσιν τῶν ἔργων συμβαίνουσι πολλὰ τὰ ἔκτροπα, καὶ πολλάκις ἰδιοκτησίαι κατεπατήθησαν, καὶ θέλει ἡ Βουλὴ νὰ γνωρίζῃ, πῶς ἐφηρμόσθη ἡ σύμβασις, καὶ πῶς ἐξετελέσθησαν οἱ σχετικοὶ νόμοι.

§13Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ Φεβρουάριον τὸ 1898 ὑπεβλήθη πρὸς τὸν τότε ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἔκθεσις, πραγματευομένη περὶ τῆς ἀμοιβῆς πέντε ὑπαξιωματικῶν, οἵτινες συνετέλεσαν εἰς τὴν ἐξόντωσιν τῶν λῃστῶν Ἀβραμέα καὶ Τσεκούρα. Ὁ τότε κύριος Ὑπουργὸς, λαβὼν τὴν ἔκθεσιν ταύτην, προήγαγε μονομερῶς δύο μόνον ἐκ τῶν ὑπαξιωματικῶν αὐτῶν, μετὰ πάροδον δὲ 20 ὅλων μηνῶν, ὁ νῦν Ὑπουργὸς εὐηρεστήθη νὰ προαγάγῃ τοὺς λοιποὺς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἐπιλοχίου. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ οὗτοι, οἵτινες εὐτυχῶς καὶ ἐν τῷ πίνακι τῶν δρασάντων ὁπωσδήποτε κατὰ τὰ συμβάντα ἐν ἔτει 1897 ἔχουσι θέσιν καλήν, θεωροῦσιν ἑαυτοὺς ἠδικημένους. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐξετάσῃ τὴν δικογραφίαν, τὴν ἀφορῶσαν τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, καὶ ἰδίᾳ τὴν γνωμάτευσιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, καὶ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 8289 σύστασιν τοῦ Γεν. Ἀρχηγείου τοῦ στρατοῦ, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ὄντως ὁ ὑπαξιωματικὸς Κ. Σταυρόπουλος ἀδικεῖται, παρακαλῶ νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἀποδώσῃ εἰς αὐτὸν τὸ δίκαιον, διὰ νὰ μὴ μένωσι δυσηρεστημένοι καὶ ἀποθαρρύνονται ὑπαξιωματικοί, οἵτινες ὁμολογουμένως ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των.

§14ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην.

§15ΦΑΡΜΑΚΗΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε.

§16Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ νὰ καταθέσητε ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησιν.

§17ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Μάλιστα.

§18Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Καὶ κατὰ τὰς παρελθούσας Συνόδους ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἀνάγκην, ὅπως λάβῃ μέτρα καὶ παύσῃ ἡ παράνομος ἐνέργεια τῶν δασικῶν ἀρχῶν, περὶ ἧς ἡ ἀναφορὰ, ἡ χθὲς ἀνακοινωθεῖσα, τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Λαγίου τοῦ δήμου Κροκεῶν, οἵτινες ἀπὸ Τουρκοκρατίας ἔτι κατέχουσιν ὡς κύριοι καὶ ἐξακολουθοῦσι νὰ νέμωνται τὰ περὶ ὧν ἡ ἀναφορὰ κτήματα. Μεταξὺ τῶν κτημάτων τούτων ἀναμφιβόλως ὑπάρχουσι καί τινα ἐθνικὰ, τὰ ὁποῖα ἄλλοτε τὸ Δημόσιον ἐξεμίσθωνε, καὶ ἐλάμβανε δικαίωμα ἐπικαρπίας. Ἀπὸ τοῦ 1899 τὸ Δημόσιον ἄνευ οὐδενὸς δικαιώματος καὶ ὅλως αὐτοδυνάμως προέβη εἰς τὴν ἀποβολὴν τῶν κατοίκων διὰ στρατιωτικῆς δυνάμεως, ποιούμενον δηλαδὴ χρῆσιν τοῦ δικαίου τοῦ ἰσχυροτέρου, καὶ παραβαῖνον πάντας τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ αὐτὰς τὰς διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας· ἠθέλησε δὲ νὰ ἀποβάλῃ οὕτω αὐτοὺς ἐκ τῆς κατοχῆς οὐχὶ πλέον τῶν κτημάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐθεωροῦντο καὶ ἐξεμισθώνοντο ὡς ἐθνικὰ ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ καὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὁ Δασάρχης καὶ οἱ χωροφύλακες θέλουσι νὰ χαρακτηρίσωσιν ὡς ἐθνικά. Δὲν γνωρίζω καμμίαν διάταξιν ἐν τῇ Πολιτικῇ Δικονομίᾳ, ἐξαιροῦσαν τὸ Δημόσιον τῶν διατάξεων αὐτῆς. Ὡς ὁ πολίτης, τοῦ ὁποίου τὸ κτῆμα κατέλαβεν ἄλλος, ἔχει τὸ δικαίωμα μόνον διὰ τῆς δικαστικῆς ὁδοῦ νὰ ζητήσῃ τὴν ἀποβολὴν αὐτοῦ, καὶ τὴν ἰδίαν ἐγκατάστασιν ἐν τῇ κατοχῇ, οὕτως ὀφείλει νὰ πράξῃ καὶ τὸ Δημόσιον. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐξέλθῃ τῶν κανόνων τούτων. Ὁ ἐξερχόμενος αὐτῶν διαπράττει τὸ ἀδίκημα τῆς αὐτοδικίας, καὶ ἑπομένως καὶ ὁ καθ’ οὗ διαπράττεται τὸ ἀδίκημα τοῦτο δύναται, δυνάμει ἄλλης διατάξεως τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, νὰ ἀμυνθῇ ὑπὲρ τῆς ἰδιοκτησίας του. Βεβαίως κατὰ τοῦ Δημοσίου δὲν ἔχει τις τὴν δύναμιν νὰ ἀντιτάξῃ τοιαύτην ἄμυναν, ἐκτὸς ἐὰν, περιερχόμενος εἰς ἀπόγνωσιν διὰ τὰ οὕτω παρανόμως παραβιαζόμενα δίκαιά του, ἀποφασίσῃ νὰ ἀμυνθῇ κατὰ τῶν ὀργάνων τῆς ἐξουσίας διὰ τῶν ὅπλων. Διὰ τοῦτο οἱ οὕτως ἀδικούμενοι προὐτίμησαν νὰ καταφύγωσιν εἰς τὰ Δικαστήρια διὰ κλήσεως περὶ προσωρινῶν μέτρων, πρὸς ἀποφυγὴν ἀπευκταίων. Τὸ Εἰρηνοδικεῖον, μετὰ ἐξέτασιν μαρτύρων, ἐδέχθη, ὅτι πράγματι οἱ ἄνθρωποι οὗτοι εὑρίσκονται ἐν τῇ κατοχῇ, καὶ ὅτι τὸ Δημόσιον παρανόμως ἐζήτει βίᾳ νὰ ἀποβάλῃ αὐτοὺς, ἐνῷ, ἐὰν ἔχῃ δικαίωμα ἰδιοκτησίας, ὀφείλει νὰ ἐγείρῃ κατ’ αὐτῶν τὴν προσήκουσαν διεκδικητικὴν ἀγωγήν. Συνεπείᾳ ὅμως ἐφέσεως τοῦ Δημοσίου τὸ Πρωτοδικεῖον, ἐν τῷ ὑπερμέτρῳ ζήλῳ, τὸν ὁποῖον οἱ νέοι δικασταὶ προθυμοποιοῦνται νὰ ἐπιδεικνύωσιν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, ἔστω καὶ παρὰ τοὺς νόμους καὶ τὸ δίκκιον, κακῶς ἐκτιμῆσαν τὰς προσαχθείσας μαρτυρικὰς ἀποδείξεις, καὶ παρὰ τὴν μαρτυρίαν καὶ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου Δασάρχου, ὁ ὁποῖος, ἐξετασθεὶς ὡς μάρτυς, ἀνωμολόγησεν, ὅτι θεωροῦνται μὲν ἐθνικὰ τὰ περὶ ὧν ἡ δίκη κτήματα, ἐν τῇ κατοχῇ ὅμως αὐτῶν εὑρίσκονται οἱ ἐνάγοντες ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἀλλ’ ὅτι εἶναι κακῆς πίστεως κάτοχοι, κατὰ τὸν κ. Δασάρχην, ἐξέδωκεν ἀπόφασιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐθεώρησεν, ὅτι ἐκ τῶν μαρτυριῶν αὐτῶν προέκυψαν ἀσθενῆ τεκμήρια ὑπὲρ τῶν ἰσχυρισμῶν τῶν ἐναγόντων, καὶ ἐπέβαλεν ἀπαλλακτικὸν ὅρκον εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς ἀντιπρόσωπον τοῦ Δημοσίου. Ἐθεώρησα τότε ἀναγκαῖον, πρὶν ἢ λάβῃ τὸν ὅρκον ὁ κύριος Ὑπουργὸς, νὰ ὑποβάλω αὐτῷ δι’ ἀναφορᾶς ἀντίγραφα ὅλων τῶν μαρτυριῶν ἐκείνων, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι, ὅτι, μελετῶν αὐτὰς ἐπισταμένως, ἤθελε πεισθῆ περὶ τοῦ δικαίου τῶν ἐναγόντων, καὶ ἤθελεν ἀποτραπῆ νὰ δώσῃ τὸν ἐπιβληθέντα αὐτῷ ὅρκον, ἔστω καὶ ὡς ὅρκον ἀγνοίας, καθόσον μάλιστα δὲν ἐπρόκειτο, ὡς εἶπον, περὶ τῆς κυριότητος, ἀλλὰ περὶ τῆς τελευταίας κατοχῆς, καὶ ἡ τοιαύτη κατοχὴ ἀποδεικνύεται ἐξ ὅλων τῶν μαρτυριῶν, καὶ ἐξ αὐτῶν ἔτι τῶν βιβλίων τοῦ Δημοσίου, ἐξ ὧν καταφαίνεται, ὅτι κατὰ τὰ τελεταῖα μάλιστα ἔτη οὐδὲν εἰσεπράχθη διὰ δικαίωμα ἐπικαρπίας ἐκ τῶν κτημάτων αὐτῶν, ὡς ἐθνικῶν. Ἀλλ’ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἄλλως ἐφρόνει, καὶ δὲν ἐδίστασε νὰ δώσῃ τὸν ὅρκον τοῦτον, καὶ οὕτως ἠναγκάσθησαν οἱ πολῖται αὐτοὶ νὰ ἐγείρωσι νέαν ἀγωγήν, περὶ ἀποβολῆς ἐκ τῆς νομῆς πλέον, ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδικείου, ἡ ὁποία ὑφίσταται ἐκρεμής. Τὸ Δημόσιον δὲν ἔπαυσε τὴν παρανομίαν ταύτην, ἀλλ’ ἐξηκολούθησε καὶ κατὰ τὸ 1900, καὶ διὰ στρατιωτῶν ἐνόπλων κατορθώνει νὰ ἀφαιρῇ βίᾳ τὰ εἰσοδήματα τῶν ἰδιοκτητῶν. Δὲν ἀρκεῖται ὅμως εἰς τὴν αὐθαίρετον συλλογὴν τοῦ καρποῦ τῶν βαλανιδοδένδρων, ἀλλ’ ἐνθαρρυνόμενον ἐκ τῆς εἰρημένης ἀδίκου ἀποφάσεως τοῦ Πρωτοδικείου ἐν τῇ παρανομίᾳ ταύτῃ, προβαίνει σήμερον καὶ εἰς τὴν αὐθαίρετον συλλογὴν τοῦ ἐλαιοκάρπου, τὸν ὁποῖον οὐδέποτε οὔτε αὐτὸ συνέλεξεν, οὔτε εἰς ἄλλους ἐξεμίσθωσεν ὡς φόρον ἐπικαρπίας, ὥστε νὰ φανῇ τοὐλάχιστον, ὅτι διατηρεῖ, ἔστω καὶ κατὰ τεκμήριον, τὴν κατοχήν. Ἐν τοιαύτῃ καταστάσει πραγμάτων δικαιοῦμαι νὰ ἐρωτήσω, ἂν λειτουργοῦσι νόμοι ἐν τῷ Κράτει τούτῳ, ἐν τῷ ὁποίῳ αὐτὸ τὸ Δημόσιον, αὐτοὶ οἱ ἀντιπροσωπεύοντες αὐτὸ Ὑπουργοὶ δίδουσι τὸ παράδειγμα τῆς παραβάσεως τῶν νόμων καὶ τῆς ἀναγνωρίσεως τοῦ δικαίου τοῦ ἰσχυροτέρου. Ταύτας τὰς παρανομίας ζητοῦσι διὰ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῶν οἱ κάτοικοι Λαγίου νὰ ἀναστείλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Θὰ παρακαλέσω μάλιστα τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ, πόσα ὠφελήθη τὸ Δημόσιον ἐκ τῆς συλλογῆς τοῦ ἐλαιοκάρπου τῶν κτημάτων αὐτῶν, καὶ πόσα ἀφ’ ἑτέρου ἐδαπάνησε διὰ τὴν συλλογὴν αὐτοῦ καὶ διὰ τὴν διαμονὴν ἐν τοῖς κτήμασιν ἐκείνοις Δασάρχου καὶ στρατιωτικοῦ ἀποσπάσματος, ἵνα πεισθῇ, ὅτι πᾶν ἄλλο ἢ τὸ δημόσιον συμφέρον ἐξυπηρετεῖ ἡ παράνομος αὕτη ἐνέργεια, τὴν ὁποίαν προκαλοῦσιν αἱ πληροφορίαι, ἃς ὁ Δασάρχης διαβιβάζει, ἐξ ἀντιπαθείας κατὰ τῶν ἰδιοκτητῶν, καὶ οὐχὶ ἐκ ζήλου καὶ ἐκ στοργῆς πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου. Ἂς μὴ ἀρκεσθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὰς πληροφορίας τοῦ Δασάρχου καὶ τοῦ οἰκείου Τμηματάρχου, ἀλλ’ ἂς ἀποστείλῃ Ἐπιτροπὴν, ἥτις νὰ ἐξετάσῃ ἐπὶ τόπου τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ὡς ἔπραξε καὶ κατὰ τὸ ἔτος 1889, ὅτε παρήγγειλε τὸν κ. Νομάρχην καὶ τὸν κ. Ἔφορον νὰ μεταβῶσιν ἐκεῖ καὶ ἐξετάσωσι, καὶ πράγματι οὗτοι μεταβάντες ἐβεβαιώθησαν ἐκ τῆς ἐπιδείξεως πολλῶν τίτλων τῶν ἰδιοκτητῶν, καὶ ἐκ τῆς ἐπιτοπίου ἐξετάσεως, ἣν ἐνήργησαν, ὅτι οἱ κάτοικοι Λαγίου ἔχουσιν ἐκεῖ ἰδιοκτησίας καὶ ἐκ κληρονομίας καὶ ἐξ ἀγορᾶς ἀπὸ ἑξήκοντα καὶ ὀγδοήκοντα ἐτῶν, καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἐθνικὰ, ὅσα κτήματα λέγει τοιαῦτα ὁ Δασάρχης. Ἐν τούτοις, καὶ μετὰ τὴν βεβαίωσιν ταύτην, οὗτος ἐξακολουθεῖ νὰ ἐκδιώκῃ τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τὰς ἰδιοκτησίας των παρανόμως, διεκδικῶν ἴδια ἀτομικὰ πάθη, τὰ ὁποῖα ἰδιαιτέρως παρεστάθησαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, καὶ ἔλαβε γνῶσιν αὐτῶν. Ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ ἐθνικὰ κτήματα, τὰ ὁποῖα ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν κατέχουσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ, ἦσαν ἄγριοι τόποι, ἄνευ οὐδεμιᾶς προσόδου, καὶ ὑπ’ αὐτῶν ἐξεχερσώθησαν καὶ ἐκαλλιεργήθησαν, γενόμενα προσοδοφόρα· ὥστε δίκαιον εἶναι νὰ δοθῇ εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ τὰ δηλώσωσι, καὶ νὰ ἐξαγοράσωσιν αὐτὰ δι’ ἐτησίων δόσεων, νὰ μὴ θεωρῶνται δὲ ὡς δασικαὶ περιφέρειαι, κτήματα καλλιεργούμενα καὶ περιέχοντα ὀπωροφόρα δένδρα. Πρὸς τοῦτο δὲ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον. Οὕτω δὲ καὶ οἱ πολῖται αὐτοὶ καὶ τὸ Δημόσιον θὰ ἐξέλθωσι τῆς δυσχεροῦς θέσεως, εἰς ἣν περιήγαγον αὐτοὺς τὰ ὄργανα τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, ὥστε νὰ θεωρῶσιν οἱ πολῖται ἐχθρὸν τὸ Δημόσιον, καὶ τοῦτο ἐχθροὺς τοὺς πολίτας. Μετὰ τοῦτο θὰ ὑπομνήσω ἑτέραν ἐπερώτησίν μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, γενομένην κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον. Οὐχὶ σπανίως ἀκούομεν καταχρήσεις οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, οἱ πλεῖστοι τῶν ὁποίων, προλαμβάνοντες, λαμβάνουσι τὴν ἄγουσαν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅπου διασκεδάζουσι μὲ τὰ ὑπεξαιρούμενα δημόσια χρήματα, ἐλάχιστοι δὲ συλλαμβανόμενοι δίδουσι δίκην τῶν πράξεών των. Ἀλλ’ εἰς ἐμὲ δὲν εἶναι τόσον παράδοξον, πῶς οἱ ἄνθρωποι οὗτοι προβαίνουσιν εἰς τοιαύτας καταχρήσεις ἰδιοποιήσεως τῶν δημοσίων χρημάτων, ὅσον παράδοξον καὶ ἀκατανόητον εἶναι, ὅτι, ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν κλέπτοντες τὰ δημόσια, δὲν ἀνακαλύπτονται ἐγκαίρως, ἐνῷ ὑπάρχουσιν ἐπιθεωρηταὶ, ἐπιτετραμμένοι τὴν ἐπιθεώρησιν αὐτῶν. Διὰ τοῦτο, μὴ ὢν καὶ λογιστικὸς καὶ μὴ γνωρίζων καλῶς τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν τῶν Ταμείων καὶ Τελωνείων, ἐπιθυμῶν δὲ νὰ μάθω, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀνακαλύπτωνται τοιαῦτα ἐγκλήματα ἀμέσως διὰ τῶν ἐπιθεωρήσεων, ἐζήτησα κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν φακέλους τινὰς, ἀφορῶντας τὴν κλοπὴν 100,000 καὶ πλέον δραχμῶν, γενομένην ἐν τῷ Ταμείῳ Πατρῶν διὰ πλαστογραφήσεως γραμματίου ἐκδοθέντος εἰς διαταγὴν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Τότε ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν προσήγαγε τοὺς φακέλους αὐτοὺς, διότι, ὡς εἶπεν, εὑρίσκοντο ἐν τῇ δικογραφίᾳ τῆς ἐνώπιον τοῦ Κακουργιοδικείου δίκης κατὰ τοῦ Ταμίου Κυριακοῦ, καὶ ἐδικαιολογεῖτο βεβαίως ἡ μὴ προσαγωγὴ αὐτῶν. Ἤδη ὅμως, ὅτε ἡ κατὰ τοῦ Ταμίου αὐτοῦ δίκη ἐγένετο, καὶ ἡ δικογραφία εἶναι ἐν τοῖς ἀρχείοις ἐναποτεθειμένη, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἔγγραφον ταύτην σημείωσιν, ὅπως προσγάγῃ πάντας τοὺς φακέλους τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ζητῶ. Μετὰ τοῦτο θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ὑποβάλω μίαν ἔτι παράκλησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν. Διὰ τοῦ νόμου ΒΧΞΔʹ τοῦ ἐνεστῶτος ἔτους «περὶ ἀνανεώσεως παλαιῶν χρεῶν» κανονίζεται, ὅπως τὰ ἀνανεούμενα χρέη πληρώνωνται εἰς δέκα δόσεις. Τοῦτο βεβαίως πολὺ εὐκολύνει τοὺς ἀνανεοῦντας τὰ χρέη των, καὶ ὠφελεῖ καὶ τὸ Δημόσιον. Ἀλλὰ διὰ χρέη ὑπερβαίνοντα τὰς 2,000 ἢ 3,000 δραχμὰς καὶ δίκαιον καὶ λυσιτελέστερον πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νόμου εἶναι, νὰ κανονισθῇ νὰ πληρώνωνται εἰς περισσοτέρας τῶν δέκα δόσεων, ὥστε ἑκάστη αὐτῶν νὰ μὴ ᾖναι ἀνωτέρα τῶν 200 ἢ 300 δραχμῶν, ἵνα εὐκολώτερον πληρώνωνται. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ τούτου. Ἄλλην ἐπερώτησιν ὑποβάλω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Διατὶ μέχρι τοῦδε δὲν συνεκαλεῖται τὸ Συμβούλιον, τὸ κανονίζον τὴν παραχώρησιν τῶν μεταλλείων; Ἀπὸ ἐτῶν βλέπομεν καθ’ ἡμέραν εἰς τὰς ἐφημερίδας δηλώσεις καὶ αἰτήσεις περὶ παραχωρήσεως μεταλλείων. Βεβαίως αὗται δὲν εἶναι ἄσκοποι· καταδεικνύουσι μάλιστα, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει πολλὰ μεταλλεῖα. Ἀναγκαῖον λοιπὸν εἶναι νὰ παραδοθῶσι ταῦτα εἰς ἐκμετάλλευσιν, ἐπ’ ὠφελείᾳ καὶ ἐκείνων, εἰς οὓς θὰ παραχωρηθῶσι, καὶ τοῦ Κράτους, καὶ νὰ μὴ μένωσιν ἀνεκμετάλλευτοι τοσοῦτοι θησαυροί. Ὑπάρχουσιν ἐν τοῖς νομοῖς Λακεδαίμονος καὶ Λακωνικῆς μεταλλεῖα, τὰ ὁποῖα, ἂν παραχωρηθῶσι, καὶ ἀρχίσῃ ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτῶν, βεβαίως θὰ δώσωσι τόσην ἐργασίαν εἰς τοὺς κατοίκους τῶν νομῶν αὐτῶν, ὥστε ἔχω πεποίθησιν, ὅτι θ’ ἀνασταλῇ ἡ εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἀθρόα μετανάστευσις αὐτῶν, οἵτινες φεύγουσι κυρίως διὰ τὴν ἔλλειψιν ἐργασίας. Ὅθεν παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως καλέσῃ τὸ Μεταλλευτικὸν Συμβούλιον, ἵνα προβῇ εἰς τὴν παραχώρησιν τῶν μεταλλείων. Τελευταῖον παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ὑποβάλω διὰ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Βεζανίου, οἵτινες βεβαιοῦσιν, ὅτι ὁ καταδικασθεὶς εἰς δεσμὰ 19 ἐτῶν Νικόλαος Γκλεγκλὲς δι’ ἀπόπειραν φόνου, διαπραχθεῖσαν ἐν Σπάρτῃ, κατεδικάσθη ἀδίκως, διότι, ὡς βεβαιοῦσιν, οὗτος κατὰ τὸν χρόνον τῆς πράξεως εὑρίσκετο ἐν τῷ χωρίῳ των, δεκατρεῖς ὥρας μακρὰν τῆς Σπάρτης, ἐργαζόμενος μετ’ αὐτῶν, ἡ δὲ καταδίκη αὐτοῦ ἐπῆλθεν ἐκ συμπτώσεως τῆς ταυτότητος τοῦ ὀνόματός του πρὸς τὸ ὄνομα ἄλλου, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ πραγματικὸς ἔνοχος.

§19ΜΕΛ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ποίας πράξεως;

§20Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Διὰ τὴν ἀπόπειραν κατὰ Βοϊδῆ. Νομίζω, κύριε Ρουσόπουλε, ὅτι ὑμεῖς ὑπερησπίσθητε αὐτὸν, ὡς συνήγορος. Παρομοία ἀναφορὰ ὑπεβλήθη καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλήν. Ὅθεν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως, χάριν φιλανθρωπίας καὶ δικαιοσύνης ἐπιβεβλημένης, ζητήσῃ τὴν δικογραφίαν ταύτην καὶ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν· ἐὰν δὲ εὕρῃ, ὅτι εἶναι ἀληθῆ τὰ ἐν τῇ ἀναφορᾷ ἐκτιθέμενα, ἢ καὶ ἐνδεικνύονται μόνον ὡς ἀληθῆ, δίκαιον εἶναι νὰ μεριμνήσῃ περὶ χάριτος τοῦ ὑπολοίπου τῆς ποινῆς τοῦ εἰρημένου καταδίκου, ἀφοῦ μάλιστα ἔχει ἐκτίσει μέχρι τοῦδε ἑπτὰ ἢ ὀκτὼ ἔτη ἐξ αὐτῆς. Τὸν αὐτὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἑτέραν ἀναφοράν, τῶν ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ Πύλου καταδίκων, οἵτινες παραπονοῦνται, ὅτι λῃστεύουσιν αὐτοὺς οἱ ἔχοντες τὸ ὀψοπωλεῖον τῶν φυλακῶν αὐτῶν. Ἐκ τῆς ἀναφορᾶς δὲ ταύτης λαμβάνων ἀφορμὴν, καθιστῶ γνωστὸν, ὅτι οὐ μόνον εἰς τὰς φυλακὰς Πύλου, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλας σχεδὸν τὰς φυλακὰς τοῦ Κράτους ληστεύουσι τοὺς δυστυχεῖς φυλακισμένους οἱ ὀψοπῶλαι, ἐκ συστάσεως μετὰ τῶν ἐπιστατῶν καὶ φυλάκων. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ μεγαλειτέρα ἀπανθρωπία ἀπὸ τὸ νὰ ἐπιτρέπῃ ἡ Πολιτεία εἰς τὰ ἴδια αὑτῆς ὄργανα νὰ ληστεύωσιν ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἐνέκλεισεν εἰς τὰς φυλακὰς, ἀφαιροῦντες καὶ αὐτὸν τὸν ἄρτον αὑτῶν, καὶ πωλοῦντες εἰς αὐτοὺς ὄξος ἀντὶ οἴνου, καὶ ὀδωδότα τρόφιμα, τὰ ὁποῖα οἱ δυστυχεῖς φυλακισμένοι εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ ἀγοράζωσιν εἰς μυθώδεις τιμὰς, διότι δὲν δύνανται νὰ προμηθευθῶσιν ἄλλοθεν αὐτά...

§21ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκμεταλλεύονται τὴν δυστυχίαν.

§22Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Βεβαίως. Αὐτὸ εἶναι ἀπανθρωπία, τῆς ὁποίας ἄλλη μεγαλειτέρα δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ. Δύναται εἷς πολίτης ἢ ἔμπορος νὰ πλεονεκτῇ ἐπὶ τῶν ἐλευθέρων ἀνθρώπων· ἀλλ’ ἐπὶ τῶν κρατουμένων ἐν ταῖς εἱρκταῖς, εἶναι ἀπάνθρωπον τοῦτο. Ὅθεν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην, καὶ ἀφοῦ ἐξετάσῃ κατὰ πόσον εἶναι ἀληθῆ τὰ ἐν αὐτῇ ἐκτιθέμενα, νὰ ἐπιφέρῃ τὴν δέουσαν θεραπείαν.

§23Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ συστήσῃ εἰς τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκτελέσεως» νὰ ἐπισπεύσωσι τὰς ἐργασίας των, διότι, ὡς πληροφοροῦμαι, ἐκ τῶν 130 ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου μόλις 10 ἢ 15 ἄρθρα ἐπεξειργάσθη μέχρι τοῦδε ἡ Ἐπιτροπή. Ἐὰν ἡ Ἐπιτροπὴ ἐξακολουθήσῃ οὕτω βαδίζουσα, ἐννοεῖται ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀναμφισβητήτως δὲν θὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν, ἐνῷ τὸ ἐπεῖγον καὶ τὴν χρησιμότητα αὐτοῦ ἀναγνωρίζει ὁλόκληρος ἡ Βουλή.

§24Θ. ΦΛΟΓΑΙΤΗΣ. Ἀνακοινῶ, ὡς Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ἐργάζεται καθ’ ἑκάστην· μόνον τὰς τρεῖς τελευταίας ἡμέρας ἀπουσίασα ἐγὼ, διότι εἶχον ἐνόχλησιν τῶν ὀφθαλμῶν· ἀλλ’ ὅπως δήποτε ἐγένοντο ἱκαναὶ μέχρι τοῦδε συνεδριάσεις. Χθὲς καὶ σήμερον δὲν ἐγένετο συνεδρίασις, καὶ δι’ αὐτὸ ἐκάλεσα τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς εἰς συνεδρίασιν ἀμέσως δι’ ἰδιαιτέρας προσκλήσεως. Σημειωτέον δὲ, ὅτι ἔτυχε νὰ ἀσθενήσῃ καὶ ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς, ὁ ὁποῖος ὅμως ἀνεπληρώθη ὑπὸ ἄλλων μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, κρατούντων σημειώσεις τακτικῶς. Παρακαλῶ ἤδη τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ συνέλθωσι τὴν προσεχῆ Δευτέραν ἐξάπαντος, περὶ ὥραν 2½ μ. μ. Γίνονται ὅμως, κύριε Ὑπουργὲ, πολλαὶ προτάσεις, πολλαὶ συζητήσεις, καὶ παρατηρήσεις, καὶ ἑπομένως ἀπαιτεῖται χρονικὸν διάστημα δεκαπέντε τοὐλάχιστον ἡμερῶν, ὅπως κατορθωθῇ ἡ ἀποπεράτωσις τῆς ἐργασίας.

§25Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐν σχέσει πρὸς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Λακεδαίμονος κ. Φικιώρης περὶ καταχρήσεων γιγνομένων εἰς τὰς φυλακὰς, θὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις. Καὶ ἐγὼ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔλαβον ἀναφορὰν τῶν καταδίκων τῶν καθειργμένων ἐν ταῖς εἱρκταῖς τοῦ Παλαμηδίου, οἵτινες παραπονοῦνται, ὅτι ὁ διδόμενος εἰς αὐτοὺς ἄρτος εἶναι ἀθλιεστάτης ποιότητος· μοὶ ἀπέστειλαν μάλιστα σὺν τῇ ἀναφορᾷ καὶ ἄρτον, ὅπως ἴδω ἰδίοις ὄμμασιν, ὁποῖος εἶναι αὐτός. Ἀτυχῶς, ἕνεκα ἄλλων ἀσχολιῶν, δὲν ἠδυνήθην κατὰ τὰς ἡμέρας, καθ’ ἃς μοὶ ἐστάλη ἡ ἀναφορά, νὰ καταθέσω αὐτὴν εἰς τὴν Βουλὴν, ἵνα λάβῃ γνῶσιν αὐτῆς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Παρακαλῶ ἑπομένως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ τοὐλάχιστον ἀπὸ τοῦδε μέτρα, καὶ ἐξετάσῃ, τίνες οἱ λόγοι, οἵτινες ἔφεραν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς, τοὺς καθειργμένους, εἰς θέσιν, ὥστε νὰ ἀποτείνωνται δι’ ἀναφορῶν των εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ νὰ ἐπιζητῶσι τὴν βελτίωσιν τοῦ παρεχομένου αὐτοῖς ἄρτου.

§26Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ ἐννοήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ σύμπασα ἡ Βουλὴ τὰ περὶ τῶν καταχρήσεων, αἱ ὁποῖαι λαμβάνουν χώραν ἐν ταῖς ποινικαῖς καὶ ἐξεταστικαῖς φυλακαῖς, ἀρκεῖ νὰ ἀναφέρω, ὅτι οἱ ἐπιστάται τῶν ἐξεταστικῶν φυλακῶν, καὶ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις καὶ ἐνταῦθα, ἔχουσι μισθὸν ὀγδοήκοντα δραχμῶν· ἐν τούτοις ἡ θέσις τοῦ ἐπιστάτου εἶναι περιζήτητος, τὴν ἐπιζητοῦσι δὲ οἱ μεγαλείτεροι τῶν κομματαρχῶν. Οἱ ἐπιστάται διατηροῦσι δύο ἢ τρεῖς γραμματεῖς, καὶ εἰσπράττουσι σχεδὸν δύο χιλιάδας δραχμὰς κατὰ μῆνα ἀπὸ τὰ δυστυχῆ αὐτὰ ὄντα, δηλαδὴ ἀπὸ τοὺς φυλακισμένους. Πρὸ παντὸς ἄλλου, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, φρονῶ, ὅτι εἶναι καιρὸς, τέλος πάντων, νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὅπως καθορίσῃ τὰ προσόντα τῶν ἐπιστατῶν, ἵνα μὴ κλέπτωσιν ἀπὸ τὸν ἄρτον, ἀπὸ τὰ τρόφιμα καὶ ἐν γένει ἀπὸ τὰ χρειώδη τῶν φυλακισμένων.

§27Α. ΡΙΚΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι τὰ προσόντα ἡ αἰτία. Ὁ νόμος περὶ φυλακῶν ὁρίζει ἐπιθεωρητὴν, καὶ τοιοῦτος εἰσέτι δὲν διωρίσθη ἐπὶ τόσα ἔτη· ὥστε λείπει ἡ σπουδαιοτέρα ἐπίβλεψις, συνέπεια τῆς ὁποίας εἶναι τὰ ἀτοπήματα, τὰ ὁποῖα οὐχὶ διὰ πρώτην φορὰν καταγγέλλονται. Τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ὁρίζει ὁ νόμος, εἶναι τοιαῦτα, ὥστε δὲν ἐπιτυγχάνεται εὐκόλως ὁ διορισμὸς τοιούτων ὑπαλλήλων. Ἂς μεταβληθῶσι τὰ προσόντα, διότι δὲν εἶναι τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα θὰ δημιουργήσωσι τὸν κατάλληλον ἐπιθεωρητήν. Ἐπειδὴ, κύριε Πρόεδρε, ὁ λόγος εἶναι περὶ φυλακῶν καὶ φυλακισμένων, ἂς εἴπω δύο λέξεις, διὰ νὰ μὴ λάβω τὸν λόγον εἰς ἄλλην συνεδρίασιν. Χθὲς ἔλαβον ἐπιστολὴν ἀπὸ διαφόρους φυλακισμένους, κρατουμένους ἐν ταῖς φυλακαῖς τοῦ Παλαιοῦ Στρατῶνος, οἱ ὁποῖοι μοὶ λέγουσιν, ὅτι συνηθροίσθησαν ἐκεῖ πολλοὶ, πάσχοντες ἀπὸ ἀνίατα νοσήματα, καὶ ἰδίως ἀπὸ φυματίωσιν, περὶ τῶν ὁποίων ὁ ἰατρὸς κ. Μανοῦσος ἐγνωμάτευσεν, ὅτι πρέπει νὰ τύχωσι χάριτος, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε δὲν ἐξετελέσθη ἡ πρότασις τοῦ ἰατροῦ. Προχθὲς μάλιστα ἀπέθανον τρεῖς φθισικοὶ ἐν ταῖς φυλακαῖς. Ἀναφέρω ταῦτα, ἵνα λάβῃ γνῶσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§28ΜΕΛ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, ἐσύστησα ἰδιαιτέρως εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Λαγίου, περὶ ἧς ἐποιήσατο λόγον ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας του ὁ προλαλήσας ἀξιότιμος ἐκ Λακεδαίμονος συνάδελφός μου· ἀλλὰ καὶ ἐντεῦθεν, δοθείσης ἤδη ἀφορμῆς, παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ καὶ ἀποδεχθῇ τὴν ἀναφορὰν ταύτην, δι’ οὓς λόγους ἀνέπτυξεν ὁ αὐτὸς συνάδελφος κ. Φικιώρης, καὶ τοὺς ὁποίους κρίνω ὅλως περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Εὐρυτανίας κ. Δ. Τσιτσάρας κατέθηκε γραπτὴν ἐπερώτησιν, δι’ ἧς παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν «νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ταχέως, εἰ δυνατὸν, τὸν φάκελον τοῦ ἐπιδίκου ἰδιοκτήτου δάσους Μπέσια τῆς Εὐρυτανίας, μεθ’ ὅλων τῶν σχετικῶν δικαστικῶν καὶ διοικητικῶν ἐγγράφων καὶ διαταγῶν.»

§30ΕΛ. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μὲ πληροφορήσῃ, διατὶ μέχρι σήμερον δὲν ἀπεφάνθη ἐπὶ τῶν ὑποβληθέντων πρακτικῶν διὰ τὴν δημοπρασίαν περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ὁδοῦ ἀπὸ Γαλανάδου εἰς Ἀβδελοπήγαδον, ἐνῷ πρὸ δύο καὶ πλέον μηνῶν ἔχουσιν ὑποβληθῆ τὰ πρακτικὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὲ πληροφορήσῃ ὁποία προθεσμία ἔχει δοθῆ εἰς τὸν ἐργολάβον πρὸς ἔναρξιν τοῦ ἔργου τῆς κατασκευῆς τοῦ λιμένος Νάξου, διότι πρὸ δύο μηνῶν ὑπεγράφησαν τὰ συμβόλαια μεταξὺ τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ ἐργολάβου, καὶ οὐδεμία προκαταρκτικὴ ἐργασία ἐγένετο παρ’ αὐτοῦ μέχρι σήμερον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ μὲ πληροφορήσῃ, διατί, ἐνῷ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπὸ τοῦ μηνὸς Δεκεμβρίου παρελθόντος ἔτους καὶ Μαΐου ἐ. ἔ. εἰδοποίησε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ὅτι τὸ κτίριον τοῦ Ἑλληνικοῦ Σχολείου Τραγαίας εἶναι ἕτοιμον, δὲν διέταξε τὴν παραλαβὴν αὐτοῦ. Παρῆλθον ἱκανοὶ μῆνες, καὶ τὸ Δημόσιον ἐπλήρωσε μέχρι σήμερον εἰς ἰδιωτικὴν οἰκίαν δι’ ἐνοίκια ὀκτακοσίας δραχμάς.

§31ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπει ὁ Ναυπλιώτης.

§32ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ μὲ πληροφορήσῃ, διατί, ἐνῷ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τοῦ δήμου Κορωνίδος ὑπέβαλε πρότασιν πρὸ δύο μηνῶν περὶ διορισμοῦ διδασκαλίσσης, δὲν προέβη εἰς τὸν διορισμὸν αὐτῆς, καὶ οὕτω τὸ σχολεῖον μένει ἄνευ διδασκαλίσσης ἀπὸ τόσων μηνῶν. Μήπως ἐπίτηδες ἀναβάλλει, διὰ νὰ διορίσῃ ἄλλην, προστατευομένην του;

§33Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τρία ἑκατομμύρια ἐζήτησεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ χορηγήσωμεν εἰς τὴν Ἑταιρείαν τῶν Σιδηροδρόμων Πειραιῶς–Ἀθηνῶν–Πελοποννήσου, πρὸς τοῦτο δὲ εἰσήγαγε τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου κυροῦται ἡ σχετικὴ μετὰ τῆς Ἑταιρείας ταύτης σύμβασις. Καὶ ἠθέλησεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ αἰτιολογήσῃ τὸ νομοσχέδιόν του· ὡς βάσις δὲ τῆς αἰτιολογίας του ἐχρησίμευσεν ὁ λόγος, ὅτι ἡ Ἑταιρεία περιῆλθεν εἰς τοιαύτην οἰκονομικὴν κρίσιν, ὥστε, ἂν δὲν σπεύσωμεν νὰ τῇ δώσωμεν λόγῳ δανείου, ἢ μᾶλλον νὰ τῇ δωρήσωμεν τὰ τρία ἑκατομμύρια δραχμῶν εἰς τρεῖς δόσεις, θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κηρυχθῇ εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως, ὁπότε οἱ πιστωταί της θὰ ἀναλάβουν αὐτοὶ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν κυριωτέρων γραμμῶν. Καὶ δὲν περιωρίσθη ἕως ἐδῶ ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐκθέσῃ καὶ τοὺς λόγους, οἵτινες περιήγαγον τὴν Ἑταιρείαν εἰς τὰ πρόθυρα τῆς πτωχεύσεως. Ἀνέδραμε λοιπὸν εἰς τὸ παρελθόν, καὶ ἀπηρίθμησεν ἱστορικῶς τὰς αἰτίας τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως· ὡς μίαν δὲ τῶν κυριωτέρων τούτων αἰτιῶν ἀνέφερεν, ὅτι ἡ Ἑταιρεία ἐκ τῆς πτώσεως τῆς «Πιστωτικῆς Τραπέζης» ἐζημιώθη δύο καὶ ἥμισυ περίπου ἑκατομμύρια δραχμῶν...

§34Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δύο ἑκατομμύρια ἑκατὸν χιλιάδας.

§35ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔστω· δύο ἑκατομμύρια ἑκατὸν χιλιάδας. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τῆς μικρᾶς αὐτῆς εἰς τὸ ποσὸν διαφορᾶς. Τὸ ζήτημα δι’ ἐμὲ εἶναι ἄλλο. Ὅτε ἤκουσα ὅτι ἡ Ἑταιρεία τῶν Σιδηροδρόμων Πελοποννήσου ἐζημιώθη ἀπὸ τὴν «Πιστωτικὴν», ἐνεθυμήθηκα τὰ φρικτὰ παράπονα τῶν δυστυχῶν ἰδιωτῶν, ὅσοι ἐκ τῆς πτώσεως τῆς Τραπέζης ταύτης κατεστράφησαν· διότι, ἐνῷ ἦσαν εὔποροι ἢ πλούσιοι, ἐγένοντο πάμπτωχοι, καὶ ἐβυθίσθησαν εἰς ἀπόγνωσιν καὶ ἀπελπισμόν. Μεταξὺ δὲ αὐτῶν ὑπάρχουσι καί τινες συμπολῖταί μου. Καὶ ἐξηφανίσθη μία Τράπεζα...

§36ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ἐξηφανίσθη. Ὑφίσταται, καὶ αἱ μετοχαί της κυκλοφοροῦσι.

§37ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τόσῳ τὸ χειρότερον. Καὶ θὰ σᾶς εἴπω μετὰ μικρὸν διατί... Ἐξηφανίσθη λοιπὸν μία Τράπεζα, ἐχάθησαν τόσα ἑκατομμύρια, κατεστράφησαν τόσαι οἰκογένειαι, καὶ οὐδεὶς κατώρθωσε νὰ μάθῃ, πῶς τοῦτο ἐγένετο. Οἱ δυστυχεῖς παθόντες προσέφυγον εἰς Πρωθυπουργοὺς, ἐζήτησαν τὴν προστασίαν τῆς Δικαιοσύνης, ἔφθασαν καὶ μέχρι τοῦ Βασιλέως, ἀλλ’ οὐδεὶς ἔδωκε προσοχήν. Τὸ φαινόμενον εἶναι ἀληθῶς πρωτοφανὲς καὶ παράδοξον,—διότι καὶ τὸ Κράτος μας ἐχαρακτηρίσθη ὡς χώρα τῶν παραδόξων,—ἀλλ’ εἶναι ἐν ταυτῷ καὶ ἐμφαντικὸν τῆς λυπηρᾶς καταστάσεως, εἰς ἣν εὑρισκόμεθα, ὑπὸ ἔποψιν οὐ μόνον πολιτικῶν, ἀλλὰ καὶ κοινωνικῶν ἠθῶν. Ὅτε τὸ πρῶτον πρὸ πολλῶν ἐτῶν ἐγένετο κατάδηλος ἡ οἰκτρὰ πτῶσις τῆς Τραπέζης ταύτης, ἡ τότε Κυβέρνησις παρήγγειλεν ἕνα Οἰκονομικὸν Ἐπιθεωρητὴν, τὸν κ. Λεωνίδαν Σταυράκην, νὰ ἐνεργήσῃ ἐξέλεγξιν· ἂν δ’ αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀκριβεῖς, ὁ Ἐπιθεωρητὴς οὗτος διὰ τῆς ἐκθέσεώς του, ἣν ὑπέβαλεν ἐγκαίρως πρὸς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, ἀπεφαίνετο, ὅτι οὐ μόνον ἀνώμαλον καὶ ἄτακτον εὗρε τὴν διαχείρισιν, ἀλλ’ ἀνεῦρε καὶ στοιχεῖα ποινικῆς καταδιώξεως κατὰ τῶν διαχειριστῶν. Τὴν ἔκθεσιν ταύτην ὁ τότε Ὑπουργὸς παρέπεμψε πρὸς τὸν ἐνταῦθα Εἰσαγγελέα τῶν Πλημμελειοδικῶν, ἵνα ἐπιληφθῇ τῆς προσηκούσης καταδιώξεως, ἀλλ’ ἔκτοτε, καίτοι παρῆλθον τόσα ἔτη, οὐδεὶς ἠδυνήθη νὰ μάθῃ, τί ἐγένετο. Ἐπληροφορήθην μόνον ἐξωδίκως, ὅτι ἡ ὑπόθεσις εἶχε παραπεμφθῆ εἰς τακτικὸν ἀνακριτὴν, ὅτι ὁ ἀνακριτὴς διώρισε πραγματογνώμονας, ὅπως ἐξελέγξωσι τὴν διαχείρισιν, καὶ ὅτι οἱ πραγματογνώμονες οὗτοι ἔλαβον ἀπὸ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον διὰ τὰ δικαιώματά των ἑξακισχιλίας δραχμάς!

§38Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἄν ἔκαμαν ὅλην αὐτὴν τὴν ἐργασίαν, δὲν εἶναι πολλαὶ ἕξ χιλιάδες δραχμαί.

§39ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ἂν εἶναι πολλαὶ ἢ ὀλίγαι, ἀλλ’ ἀνέφερα τὸ γεγονὸς, διὰ νὰ δείξω, ὅτι, ἀφοῦ ἡ Δικαιοσύνη οὐδὲν ἐνήργησεν, ἐξέθηκε καὶ τὸ ταλαίπωρον Δημόσιον Ταμεῖον εἰς τὴν ζημίαν τῶν ἕξ χιλιάδων δραχμῶν, ἐπ’ ὠφελείᾳ δὲν ἠξεύρω τίνων κυρίων πραγματογνωμόνων. Εἶπον πρὸ μικροῦ πρὸς τὸν ἔντιμον ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴν, ὅτι, ἂν ὑφίσταται ἀκόμη ἡ Πιστωτικὴ, καὶ ἂν αἱ μετοχαί της κυκλοφοροῦν, τόσον τὸ χειρότερον δι’ αὐτὴν καὶ διὰ τὴν κοινωνίαν. Ἰδοὺ τί συμβαίνει. Αἱ μετοχαὶ αὗται, πωλούμεναι εἰς τιμὴν ἐξισουμένην πρὸς τὸ μηδὲν, χρησιμεύουν, ὅπως δημιουργῶνται δι’ αὐτῶν πτωχεύσεις, ἀντὶ χρεωκοπιῶν. Ἂν θέλῃ δηλαδὴ κἀνεὶς νὰ χρεωκοπήσῃ, ἀγοράζει ἀρκετὸν ἀριθμὸν τοιούτων μετοχῶν, πρὸς 5 δραχμὰς, καὶ τὰς παρουσιάζει εἰς τοὺς πιστωτὰς, ὡς ἀποδεικνυούσας ζημίαν, ἐπὶ τῷ ἰσχυρισμῷ, τῷ ψευδεῖ, ὅτι τὰς εἶχεν ἀγοράσει εἰς παλαιὰν ἐποχὴν, πρὸς 250 δραχμὰς, καὶ ἐζημιώθη τὴν διαφοράν. Αὐτὰ γίνονται, κύριοι Βουλευταὶ, καὶ ἕως ἐδῶ περιορίζομαι σήμερον, ἐπιφυλασσόμενος νὰ προβῶ εἰς λεπτομερεστέραν ἀνάπτυξιν μετὰ τὴν προσαγωγὴν ἐγγράφων τινῶν καὶ πληροφοριῶν, ἃς ζητῶ ἀπὸ τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ αἵτινες ἐκτίθενται ἐν τῷ σημειώματι, ὅπερ καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον. Παρακαλῶ δὲ τοὺς κ. Ὑπουργοὺς νὰ προσαγάγωσιν ἐγκαίρως τὰς πληροφορίας ταύτας, διότι πρέπει νὰ ὑπάρχουν πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν ἀποκρύπτω δὲ, ὅτι πολὺ ὑποπτεύω, μήπως μεταξὺ τῆς Ἑταιρείας τῶν Σιδηροδρόμων Πελοποννήσου καὶ τῆς «Πιστωτικῆς» ὑπῆρξε τόσον στενὸς δεσμὸς, ὥστε δὲν θὰ ἦναι κανεὶς εἰς θέσιν ν’ ἀποφανθῇ, ἂν ἡ πρώτη ἐζημιώθη ἐκ τῆς δευτέρας, ἢ ἂν ἐξ ἐναντίας ἡ δευτέρα ἐζημιώθη ἐκ τῆς πρώτης, ἢ ἂν ἀμφότεραι, ὅπερ καὶ τὸ πιθανώτερον, ἐγένοντο πρόξενοι ἀνυπολογίστων ζημιῶν εἰς τὸ Κράτος, ὁπότε ἡ Ἑταιρεία, ἥτις ζητεῖ παρ’ ἡμῶν θυσίας ἑκατομμυρίων, εἶναι ἀναξία πάσης συνδρομῆς.

§40Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κάτοικοί τινες τῆς κώμης Σιτσόβης τοῦ δήμου Ἀλαγονίας μοὶ ἔκαμον τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἐπιφορτίσωσιν, ὅπως ὑποβάλω πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ἀναφοράν τινα, διὰ τῆς ὁποίας παραπονοῦνται κατὰ τῆς ταχυδρομικῆς ἐκεῖ καταστάσεως. Ἐν Σιτσόβῃ ἑδρεύει Εἰρηνοδικεῖον, καὶ ἀείποτε εἰς τοὺς ἑκάστοτε Εἰρηνοδίκας εἶχον ἀνατεθῆ τὰ ταχυδρομικὰ καθήκοντα. Πρό τινος καιροῦ ὅμως ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὸν Εἰρηνοδίκην, καὶ ἀνετέθησαν εἰς ἕνα Ἑλληνοδιδάσκαλον, ὁ ὁποῖος εἶναι διωρισμένος εἰς τὸ Σχολεῖον Μελέ, δύο ὥρας μακρὰν τῆς Σιτσόβης. Παρακαλοῦσι λοιπὸν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην, παρακαλοῦσι δὲ καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ ἐξετάσῃ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Σχολάρχου τοῦ Ἑλληνικοῦ Σχολείου Μελὲ περὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ διδάσκοντος ἐν τῷ Σχολείῳ ἐκείνῳ. Ἐπίσης δὲ καταγγέλλουσιν, ὅτι ὁ ὑπηρέτης τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐκείνου Σχολείου εἶναι ἐστερημένος τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων. Ταῦτα παρακαλοῦσι τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐνεργήσωσιν ὅ,τι ὁ νόμος ἐπιβάλλει.

§41ΦΩΚ. ΝΕΓΡΗΣ. Πρό τινος εἶχον ὑποβάλει ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τῶν εἰσπράξεων τοῦ μηνὸς Νοεμβρίου ἐμμέσων τινῶν φόρων. Ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ δυσκολίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δώσῃ τὴν πληροφορίαν ταύτην. Σήμερον δὲ θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ προσθέσῃ εἰς τὴν πληροφορίαν ταύτην καὶ τὰ ἑξῆς. Πόσον ἐκτιμᾶται ἤδη ἡ βαρέλα ἐλαίου ἐν Ἑπτανήσῳ, πρὸς κανονισμὸν τοῦ τελωνειακοῦ δασμοῦ κατὰ μῆνα Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μοὶ εἴπῃ, ἐὰν θὰ βραδύνῃ ἀκόμη ἡ ἀπάντησις εἰς ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν εἶχον κάμει ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει, περὶ τῆς καταστάσεως τῶν ἐνταλμάτων τῶν δημοσίων ἔργων.

§42Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα· θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§43Κ. ΔΟΥΝΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§44ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ὑποβάλλω ἀναφορὰν τῶν ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ καπνεμπόρων, καὶ τὴν αἴτησίν των συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ ἐπιτρέψῃ νὰ συστηθῇ ἐν τῷ ἐν Ἀθήναις ἐργοστασίῳ κοπῆς καπνοῦ διαμετακομιστικὸν τμῆμα, διότι ἡ ἐν τῷ ἐν Πειραιεῖ διαμετακομιστικῷ τμήματι τοῦ Καπνεργοστασίου κατασκευὴ τῶν σιγαρέτων, τῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καταναλισκομένων, καὶ μεγάλας δαπάνας ἀπαιτεῖ, καὶ μεγάλας δυσκολίας φέρει εἰς αὐτοὺς, ἐνῷ διὰ τῆς προσθήκης ἑνὸς ὑπαλλήλου, ἐνεργοῦντος τὴν μεταφορὰν τῶν κατασκευαζομένων ἐν τῷ ἐν Ἀθήναις Καπνοεργοστασίῳ σιγαρέτων εἰς τὸ διαμετακομιστικὸν τμῆμα, θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ εὐκολύνῃ τὴν τοιαύτην ἐργασίαν τῶν καπνεμπόρων. Ὑποβάλλω τὴν ἀναφορὰν ταύτην, καὶ ἀφίνω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ.

§45Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Οἱ καπνοπῶλαι Βόλου ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφοράν, διὰ τῆς ὁποίας αἰτοῦνται τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν φύλλων τοῦ σιγαροχάρτου, τῶν περιεχομένων ἐν ἑκάστῳ πακέτῳ καπνοῦ. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἀνεκοινώθη σήμερον ἡ ἀναφορὰ αὕτη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς· ἔχω ὅμως τὴν πληροφορίαν, ὅτι αὕτη ὑπεβλήθη ἤδη εἰς τὴν Βουλήν. Οἱ καπνοπῶλαι, φαίνεται, ἀπελπισθέντες ἐκ τῶν διαβημάτων, τὰ ὁποῖα οἱ ἀντιπρόσωποί των ἐποιήσαντο πολλάκις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καταφεύγουσι τέλος πρὸς τὴν Βουλήν, ἐξαιτούμενοι τὴν θεραπείαν τοῦ κακοῦ τούτου. Τὰ συμφέροντα αὐτῶν συμπίπτουσι πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, καὶ διὰ τοῦτο ἀκριβῶς ἔπρεπε τὸ Δημόσιον πρὸ καιροῦ νὰ ἐπιληφθῇ τῆς διορθώσεως τοῦ κακοῦ τούτου. Παραπονοῦνται οἱ καπνοπῶλαι, ὅτι ἕνεκα τῆς μικρᾶς ποσότητος τῶν φύλλων τοῦ σιγαροχάρτου αὐξάνει τὸ λαθρεμπόριον, καὶ ἑπομένως ζημιοῦνται τὰ συμφέροντά των ἐκ τῆς καταναλώσεως τοῦ λαθρεμπορικοῦ καπνοῦ. Ἡ ζημία, ὡς βλέπετε, εἶναι ἡ αὐτὴ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν καπνοπωλῶν. Παρακαλῶ καὶ πάλιν, διότι καὶ ἄλλοτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὴν σύστασιν ταύτην τῶν καπνοπωλῶν τοῦ Βόλου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ αἴτησις τῶν καπνοπωλῶν τοῦ Βόλου, ἡ ὁποία εἶναι αἴτησις καὶ ὅλων τῶν συναδέλφων καὶ ἐμοῦ, ὅπως διορθωθῇ τὸ προκείμενον κακόν. Ἐπειδὴ ἔχω τὸν λόγον, παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρόεδρος ν’ ἀπευθύνω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν σύστασιν περί τινος ἐπερωτήσεως, ἣν ὑπέβαλον ἐγγράφως κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα, ζητῶν πληροφορίας περὶ τῶν λιμενικῶν ἔργων, τῶν κατασκευασθέντων ἤδη ἢ κατασκευαζομένων ἐν Ἑλλάδι. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσκομίσῃ τὰς πληροφορίας ταύτας, περιλαμβανομένας ἐν ἐγγράφῳ συστάσει, ἣν δύναται νὰ εὕρῃ εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς παρελθούσης ἑβδομάδος. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἓν ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Σπαλάθρων τῆς ἐπαρχίας μου, διαβιβασθὲν κατὰ τὸν μῆνα Μάρτιον διὰ τοῦ κ. Νομάρχου Μαγνησίας, περὶ συστάσεως Λιμενικοῦ Ταμείου εἰς τὸ ἐπίνειον τοῦ δήμου τούτου, Χόρτον καλούμενον. Ὅτε ὑπεβλήθησαν τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, μετέβην εἰς τὸ οἰκεῖον Τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι δυστυχῶς ὑπάρχει ἔθος, καὶ εἰς τὰ κοινωφελέστερα ἔργα, πάντοτε οἱ Βουλευταὶ νὰ ὑπομιμνήσκωσι τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν· ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος μοὶ εἶπεν, ὅτι, μόλις φθάσωσι τὰ ἔγγραφα, θὰ διαβιβάσῃ αὐτὰ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν· ἀλλὰ μετὰ 6 μῆνας ἔμαθον παρὰ τοῦ ἰδίου Τμήματος, ὅτι ἐκ τῶν ἐγγράφων τὸ σχετικὸν ψήφισμα ἀπωλέσθη. Εἶναι ἀληθῶς παράδοξον, πῶς χάνονται δημόσια ἔγγραφα, καὶ πῶς, μετὰ τοσοῦτον χρόνον, οὐδεμία ἐγένετο ἐνέργεια πρὸς εὕρεσιν αὐτῶν. Ἐν τούτοις θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως διὰ τοῦ κ. Νομάρχου Μαγνησίας προκαλέσῃ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον νὰ στείλῃ ἀντίγραφον τοῦ ἀπολεσθέντος ψηφίσματος. Πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ συστήσω ἓν τηλεγράφημα, ὑπογεγραμμένον παρὰ 50 συμπολιτῶν μου, περὶ ἀπαλλαγῆς αὐτῶν ἀπὸ τοῦ φόρου τοῦ ἐλαίου καὶ τῶν ἐλαιῶν. Τὸ τηλεγράφημα ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐνοικιαστὴς φόρου ἐλαίου τμήματος Νηλείας, ἐπὶ κεφαλῆς ὁπλοφόρων καὶ ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ἐξαναγκάζουσιν ἡμᾶς εἰς τὴν πληρωμὴν φόρου, καίτοι ὑπαγόμεθα εἰς τὴν δικαιοδοσίαν ἐνοικιαστοῦ τμήματος Μηλεῶν. Παρακαλοῦμεν...» κλπ. Εἶναι οἱ 50 ὑπογεγραμμένοι κτηματίαι, τῶν ὁποίων τὸ γνήσιον τῆς ὑπογραφῆς εἶναι κεκυρωμένον ὑπὸ τοῦ Δημάρχου Μηλεῶν. Πάντοτε ὑπῆρχεν ἐν τῷ τμήματι τούτῳ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ δήμου Νηλείας καὶ τοῦ τμήματος τοῦ Ἁγίου Γεωργίου. Φαίνεται δὲ, ὅτι ὁ ἀστυνόμος Νηλείας, δὲν ἠξεύρω διὰ τίνα λόγον, παρέχει προστασίαν μείζονα πρὸς τὸν ἐνοικιαστὴν τοῦ φόρου τοῦ δήμου Μηλεῶν, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐγείρονται τὰ παράπονα ταῦτα. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως νῦν λάβῃ πρόνοιαν, ἂν δύναται, καὶ ἐπιφέρῃ τροποποίησίν τινα. Ἐπίσης δὲ γενικώτερον δὲν νομίζω ἄσκοπον νὰ συστήσω εἰς αὐτὸν, ἵνα διατάξῃ τὸν ἐκεῖ Ἔφορον, ὅπως ἐν ἄλλῃ δημοπρασίᾳ ἐπέλθῃ σύμπτυξις τῶν δύο τούτων τμημάτων, ἐν τοῖς ὁποίοις πάντοτε γίνονται τοιαῦται φιλονικίαι. Τὰ αὐτὰ παράπονα συγκρούσεων τοιούτων διαβιβάζονταί μοι ἐκ τοῦ δήμου Ἀργαλαστῆς. Ἐκεῖ ὅμως εἶναι σοβαρώτερα, διότι ῥητῶς καταγγέλλουσι τὸν ἀστυνόμον ὡς ὑποστηρίζοντα τὸν ἐνοικιαστὴν τοῦ τμήματος ἐκείνου τοῦ φόρου τοῦ ἐλαίου καὶ τῶν ἐλαιῶν. Ὁ ἐνοικιαστὴς ἀτυχῶς τυγχάνει νὰ ἦναι καὶ πολιτευόμενον πρόσωπον ἐκεῖ, χρηματίσας καὶ Δήμαρχος. Παραπονοῦνται δὲ οἱ κάτοικοι καὶ ὁ νῦν Δήμαρχος, ὅτι ὁ ἀστυνόμος παρημέλησε πᾶν ἄλλο ἔργον αὑτοῦ, καὶ μόνον φροντίζει, πῶς νὰ συγκεντρώσῃ περισσοτέρους φορολογουμένους εἰς τὸ τμῆμα τοῦτο· τὸ αὐτὸ πράττει καὶ ὁ ἀστυνομεύων τοῦ ἑτέρου τμήματος, καὶ οὕτως οὐδὲν ἄλλο γίνεται ἢ τοιαύτη σύγκρουσις μεταξὺ τῶν κατοίκων. Περὶ τοῦ ἀστυνόμου Παπαδιέρη καὶ ἄλλοτε ἀπηύθυνα παράπονα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλ’ ἴσως ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐλησμόνησε τὰ παράπονά μου· ὤφειλεν ὅμως νὰ μὴ λησμονήσῃ τὴν ὑπόσχεσιν, ἣν ἔδωκεν ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ὅτι θ’ ἀποστείλῃ ἀνώτερον ἀξιωματικὸν, ἵνα ἐπιθεωρήσῃ καὶ ἐξετάσῃ τὰ τῆς ἀστυνομίας τοῦ δήμου Ἀργαλαστῆς. Ἦτο περὶ τὸ τέλος τῆς παρελθούσης Συνόδου, καὶ ἴσως τὰ λεχθέντα ἐγένοντο γνωστὰ εἰς τὸν ἀστυνόμον, καὶ περιωρίσθη ὀλίγον· βραδύτερον ὅμως, πεισθεὶς, ὅτι οὐδεμία κατ’ αὐτοῦ ἐνέργεια ἐγένετο, ἐξετράπη εἰς χείρονας παραβάσεις τῶν καθηκόντων του.

§46Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ ἑνώσω τὰς παρακλήσεις μου μὲ τὰς τοῦ προλαλήσαντος κ. συναδέλφου περὶ τοῦ ζητήματος τοῦ σιγαροχάρτου, διὰ τὸ ὁποῖον οἱ καπνοπῶλαι ἀπαιτοῦσι νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν φύλλων τοὐλάχιστον εἰς 30, διότι ὁ καπνὸς τῆς Θεσσαλίας εἶναι τοιοῦτος, ἀφρᾶτος, ὅπως λέγουσιν, ὥστε δὲν ἐπαρκοῦσι τὰ σήμερον παρεχόμενα φύλλα· τοῦτο δὲ διευκολύνει, ὡς καὶ ὁ κ. συνάδελφος ἀνέπτυξε, τὸ λαθρεμπόριον. Ὥστε παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἂν δὲν προβῇ εἰς τὴν αὔξησιν ταύτην διὰ τὴν ἄλλην Ἑλλάδα, τοὐλάχιστον νὰ πράξῃ τοῦτο διὰ τὸν καπνὸν τῆς Θεσσαλίας, ὁ ὁποῖος παρουσιάζει τὴν διαφορὰν ταύτην.

§47Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ βραχέων θ’ ἀπαντήσω εἰς τὴν πρόκλησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Βόλου κ. Βουλευτοῦ. Ἄρχομαι ἀπὸ τῆς τελευταίας παραστάσεώς του, τῆς ἀφορώσης εἰς τὰς ἔριδας μεταξὺ τῶν ἐνοικιαστῶν τοῦ ἐπὶ τῶν ἐλαιῶν φόρου. Ὁ νόμος ἐπιτρέπει, ὅπως ὁ ἔγγειος φόρος τῶν ἐλαιῶν καὶ τοῦ ἐλαίου ἐνοικιάζηται καὶ κατὰ δῆμον καὶ κατ’ ἐπαρχίαν. Ὅταν ἐπιτυγχάνηται ἡ ἐνοικίασις κατ’ ἐπαρχίαν, οὐδέποτε ἐγένοντο μεταξὺ τῶν ἐνοικιαστῶν ἔριδες. Κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βόλου εἶχον δοθῇ προσφοραὶ ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων, ὅπως ἡ ἐνοικίασις γένηται κατὰ δήμους. Ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος εὗρε τὴν προσφορὰν ταύτην συμβιβαζομένην μὲ τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου, καὶ ἐνήργησε τὴν δημοπρασίαν καὶ ἑνωτικῶς διὰ τὴν ἐπαρχίαν καὶ κατὰ δῆμον. Ἐπειδὴ δὲ αἱ κατὰ δῆμον προσφοραὶ ἦσαν μείζονες, προετιμήθησαν αὗται. Ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βόλου δὲν εἶναι ἀκριβῶς διακεκριμένα τὰ ὅρια τῶν δήμων, ἐκ τούτου δὲ αἱ παρουσιαζόμεναι ἔριδες. Παραστάσεις ὅμοιαι μοὶ ἐγένοντο καὶ ἐκ μέρους ἑτέρων συναδέλφων τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Βόλου· ἐπὶ τούτων ὅμως δὲν εἶχον τὴν ἁρμοδιότητα ἐκ τοῦ νόμου, ἵνα ἐνεργήσω τι, διότι πᾶσαι αὗται αἱ ἔριδες καὶ αἱ διαφοραὶ ἀνάγονται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν στάσιν τῶν ὀργάνων τῆς δημοσίας τάξεως, αὕτη διαφεύγει τὴν ἐμὴν ἁρμοδιότητα· φρονῶ δὲ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ δώσῃ τὰς δεούσας πληροφορίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς παραστάσεις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ περὶ τοῦ σιγαροχάρτου, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν, ὅτι τὰ φυλλάδια περιεῖχον ἄλλοτε περισσότερα φύλλα, διάφοροι ὅμως παραστάσεις, γενόμεναι ἐκ μέρους τῶν καπνοπωλῶν ἐν Ἀθήναις, νομίζω δὲ καὶ τῶν ἐν Πάτραις καὶ Σύρῳ, εἶχον πείσει τὸ Ὑπουργεῖον νὰ περιορίσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν φύλλων. Ἔκτοτε λειτουργεῖ ὁ νόμος οὗτος· πρό τινος δὲ μοὶ ἐγένοντο παραστάσεις, ὅπως εἰς τὴν Θεσσαλίαν γένηται ἐξαίρεσις. Ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ γείνῃ τοῦτο δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ· πρέπει νὰ γείνῃ διὰ νόμου. Ἐκ τῶν γενομένων δὲ παραστάσεων ἐκ μέρους τῶν καπνοπωλῶν ἀπεδείχθη, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν φύλλων θὰ διευκολύνῃ τὸ λαθρεμπόριον. Κατὰ τὰς παραστάσεις ὅμως τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ καὶ ἄλλων Βουλευτῶν ἐκ Θεσσαλίας, φαίνεται ὅτι ὁ καπνὸς τῆς Θεσσαλίας δὲν εἶναι ὅμοιος μὲ τὸν τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος. Αἱ παραστάσεις αὗται μοὶ ἐγένοντο ὅλως τελευταίως· ἐπιφυλάσσομαι δὲ νὰ μελετήσω τὸ ζήτημα, καὶ, ἂν πεισθῶ, νὰ προσκομίσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ προσῆκον νομοσχέδιον.

§48Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§49ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δὲν θέλω νὰ ἐπιτείνω τὴν κατηγορίαν κατὰ τῆς Ἑταιρείας ταύτης, οὔτε νὰ ὑπερασπίσω αὐτήν. Πρέπει ὅμως νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι τὸ παράπονον τῶν ἁμαξηλατῶν εἶναι βασιμώτατον. Διότι πάντες, ὅσοι δι’ ἁμαξῶν διαβαίνετε τὰς ὁδοὺς τῶν Ἀθηνῶν, αἰσθάνεσθε τὸν κλονισμὸν, τὸν ὁποῖον ὑφίστανται αἱ ἅμαξαι, ὅταν διέρχωνται τὰς σιδηρᾶς ῥάβδους, αἱ ὁποῖαι δὲν εὑρίσκονται εἰς τὸ ἐπίπεδον τῆς ὁδοῦ. Ἀλλὰ, πλὴν τοῦ σφάλματος τούτου, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ Ἑταιρεία, καὶ ἂν δὲν ὑπεχρεοῦτο ὑπὸ τῆς συμβάσεως, δὲν ἔπρεπε νὰ παραλείπῃ στοιχειώδη καθήκοντα πρὸς τοὺς ἐπιβάτας, οἷον, ὅτι εἰς τὰ πλεῖστα σημεῖα τῶν κεφαλῶν τῶν γραμμῶν αὐτῆς δὲν ἤγειρε σταθμοὺς, εἰς τοὺς ὁποίους νὰ προσφεύγωσιν οἱ ἐπιβάται, οἱ ἀναμένοντες τὰ τρὰμ, ἐν βροχῇ, ἢ ἐν θέρει. Οὔτε εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ τροχιοδρόμου Παλαιοῦ Φαλήρου, οὔτε εἰς τὴν γραμμὴν Ἀθηνῶν καὶ Νέου Φαλήρου, οὔτε εἰς τὸν σταθμὸν τοῦ Νέου Φαλήρου, πρὸς τὸν Πειραιᾶ, ὑπάρχουσι σταθμοί. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν γραμμῶν, ἃς νομίζω ὅτι εἶναι εὔκολον εἰς τὴν Ἑταιρείαν νὰ πολλαπλασιάσῃ. Τὰ δύο ταῦτα, τὴν ἰσοπέδωσιν τῶν σιδηρῶν ῥάβδων καὶ τὴν ἵδρυσιν σταθμῶν εἰς τὰ κυριώτερα σημεῖα, νομίζω δίκαιον νὰ συστήσῃ τῇ Ἑταιρείᾳ ἡ Κυβέρνησις, ὅπως θεραπεύσῃ ὅ,τι τάχιον. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα ὅμως τῆς προσλήψεως ὑπαλλήλων ἐπὶ συστάσει, δὲν εὑρίσκω τοῦτο κακὸν, ἐφ’ ὅσον δὲν πράττεται ἐπὶ παραβάσει τῆς συμβάσεως καὶ τῶν ὑποχρεώσεων τῆς Ἑταιρείας. Ἔχω μάλιστα τὴν πληροφορίαν, ὅτι πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτῆς, καὶ αὐτοὺς ἀκόμη τοὺς ἔχοντας συστάσεις, φέρεται ἡ Ἑταιρεία αὐστηρῶς, καὶ τόσον πενιχρῶς μισθοδοτεῖ αὐτοὺς, ὥστε συχνὰ ἐγκαταλείπουσιν οὗτοι τὴν ὑπηρεσίαν, ζητοῦντες ἀλλαχοῦ ἐργασίαν. Τοὺς ἁμαξηλάτας τῶν τρὰμ μισθοδοτεῖ πρὸς 2½ δραχμὰς ἑκάστην ἐργάσιμον ἡμέραν. Ὥστε δὲν βλέπω ἂν δύνανται νὰ ἔχωσι μεγάλην ὑποχρέωσιν οἱ ἄνθρωποι, οἱ συνιστώμενοι τῇ Ἑταιρείᾳ, καὶ ἐργαζόμενοι παρ’ αὐτῇ. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ἡ Ἑταιρεία κερδίζει ἢ ὄχι, διότι τοῦτο δὲν ἐνδιαφέρει οὔτε τὸ Κράτος, οὔτε ἡμᾶς. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς δυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ, εἶναι, νὰ παράσχῃ ἡ Ἑταιρεία τὰς ἐκ τῆς συμβάσεως ἐγγυήσεις, καὶ νὰ ἐκτελέσῃ τὰς ἐκ τῆς συμβάσεως ὑποχρεώσεις αὐτῆς, νὰ παρέχῃ δὲ καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν εὐκολίας τινάς, δικαιολογούσας τὴν πρὸς αὐτὴν εὐμένειαν τῆς Κυβερνήσεως. Νὰ μὴ περιμένωσι πλέον οἱ ἐπιβάται ὑπὸ καυστικὸν ἥλιον, οὔτε ὑπὸ βροχὴν, ὑπαίθριοι, τὰ τρὰμ, διὰ νὰ ἐπιβῶσι, καὶ νὰ μὴ παθαίνωσι ζημίας αἱ κυκλοφοροῦσαι ἅμαξαι. Ταῦτα εἶναι δυνατὸν εὐκόλως νὰ διορθωθῶσι.

§50ΝΕΓΡΗΣ. Ὅτι ζημία προσγίγνεται εἰς τοὺς ἁμαξηλάτας, τοῦτο ὑπέπεσεν εἰς τὴν ἀντίληψιν καὶ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ὅτι δὲ πάλιν ἡ ζημία προέρχεται ἐκ τῆς παραβάσεως τῆς συμβάσεως παρὰ τῆς Ἑταιρείας τῶν Τροχιοδρόμων, τοῦτο εἶναι βέβαιον. Λοιπὸν ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θὰ εὐαρεστηθῇ νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι θέλει λάβει ὑπ’ ὄψιν τὰ δίκκια παράπονα τῶν ἁμαξηλατῶν, ὅπως μὴ ζημιώνωνται οὗτοι ἕνεκα τῆς παραβάσεως τῆς συμβάσεως.

§51Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ δὲν θέλω εἴπει, ὅτι θέλω λάβει ὑπ’ ὄψιν τὰ παράπονα τῶν ἁμαξηλατῶν, ἀλλὰ θέλω ἀνακοινώσει, ὅτι ἔλαβον ἤδη ὑπ’ ὄψιν τὰ παράπονα αὐτῶν, διότι ὑπεβλήθησαν καὶ εἰς ἐμέ. Γινώσκουσι δὲ οἱ ἁμαξηλάται, ὅτι, ὁσάκις διηύθυνα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ προστασία τῶν συμφερόντων αὐτῶν γίνεται αὐστηρότατα καὶ διὰ τοῦτο ἐπεκρίθην μάλιστα, ὅτι κατεδίωκον τὴν Ἑταιρείαν, ἐν ᾧ οὐδὲν ἄλλο προσεπάθουν ἢ νὰ ἐκτελέσῃ αὕτη τὰς ὑποχρεώσεις της. Πολλάκις ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τοῦ Μηχανικοῦ, ὅστις εἶναι εἰδικῶς ἐντεταλμένος πρὸς τοῦτο, ἔδωκα δὲ τὴν ἄδειαν, ἵνα ζητήσῃ καὶ τὴν ἀρωγὴν τῆς Ἀστυνομίας, ὅπως ἐμποδίσῃ τὰ ἄτοπα, ἅτινα τυχὸν ἐκ τῆς μὴ ἐκτελέσεως τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως ἤθελον προκύψει. Ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτὴς καὶ περὶ εἰσιτηρίων, τὰ ὁποῖα δίδονται. Ὁμολογῶ, ὅτι, ὡς πρὸς τὰ εἰσιτήρια, οὐδὲν ἕτερον ἔπραξα ἢ ν’ ἀπαγορεύσω τῷ Διευθυντῇ νὰ δίδῃ εἰσιτήρια. Περισσότερα δὲν ἠδυνάμην νὰ πράξω. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς συστάσεις περὶ τοποθετήσεως ἐργατῶν, νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν ἀφορᾷ τὴν ἐνέργειαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§52ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Δὲν εἶπον τοῦτο.

§53Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὡμίλησεν ἐπίσης περὶ τῶν διπλῶν γραμμῶν, αἵτινες ἐπετράπησαν. Ἀλλὰ περὶ τούτου θὰ ἦναι καλλίτερον νὰ ζητήσωμεν νὰ ὑποβληθῇ ἡ συμφωνία, ἥτις ἐγένετο μετὰ τῆς Ἑταιρείας, ὅπως ἴδητε, ποῖα ἀνταλλάγματα ἐπετύχομεν, χορηγήσαντες εἰς τὴν Ἑταιρείαν τὸ δικαίωμα τοῦτο. Θέλω ὑποβάλει τὴν συμφωνίαν ταύτην, ὅπως ἴδητε, ὅτι τοῦτο κυρίως ἐνεπνεύσθη ὑπὸ τῶν συμφερόντων τῆς ἐξυπηρετήσεως τῆς κοινωνίας.

§54Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγένετο σύμβασις;

§55Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὄχι.

§56Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ δημοσιευθῇ διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως.

§57Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν ἔχω δυσκολίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἁμάξας, περὶ ὧν ἐγένετο λόγος, ἐπανειλημμένα ἔγγραφα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπεστάλησαν εἰς τὴν Ἑταιρίαν, ἀπαιτοῦντα, ὅπως ἔχῃ κλειστὰς ἁμάξας. Χθὲς μετ’ εὐχαριστήσεως εἶδον, ὅτι ἐζητήθη ἡ ἀτέλεια, ὡς τοῦτο ἐπιτρέπεται ὑπὸ τῆς συμβάσεως, δι’ ἁμάξας κλειστὰς, αἱ ὁποῖαι ἔφθασαν ἐξ Εὐρώπης. Αἱ ἅμαξαι αὗται θέλουσιν ἀντικαταστήσει τὰς ἀνοικτὰς ἁμάξας. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ἔλαβον ὅλα τὰ μέτρα, καὶ θὰ προσπαθήσω ἀκόμη, ὅπως τὰ παράπονα τῶν ἁμαξηλατῶν ἱκανοποιηθῶσιν. Ἑπομένως πάλιν θέλω δώσει διαταγὴν νὰ ληφθῇ μέτρον, ἵνα θεωρηθῇ ὁ Μηχανικὸς ὑπεύθυνος ἐπὶ τῇ μὴ ἐκτελέσει τῶν διαταγῶν, λαμβανομένου ὅμως ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐπιβάλλεται βραχεῖά τις προθεσμία πρὸς ἐπισκευὴν τῶν γραμμῶν.

§58ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Καὶ περὶ τῶν σταθμῶν;

§59Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Θὰ ἴδητε ἐν τῇ συμφωνίᾳ.

§60ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μοὶ ἐστάλη ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Παμίσου, δι’ οὗ παρακαλεῖται ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὅπως προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ ἐγγείου φόρου τῶν ἀμπέλων κατὰ τὸ ἔτος 1900. Δικαιολογητικοὶ λόγοι εἶναι, ὅπως παύσῃ καὶ ἡ ἐπίθεσις τῶν ὀργάνων τῆς ἀστυνομίας, ἅτινα ἀναγκάζουσι πολλοὺς ὀφειλέτας τοῦ Δημοσίου νὰ καταφεύγωσιν εἰς τὰ ὄρη. Παρακαλεῖται ἡ Κυβέρνησις, ὅπως δεχθῇ νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐν τῇ σημερινῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἔχει ἀριθμὸν 18. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 25 παρελθόντος μηνὸς εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἔγγραφά τινα περὶ ὁδοποιΐας. Ἐξ αὐτῶν προσήχθησαν μόνον τὰ ἀφορῶντα τὰ χιλιόμετρα τῶν ὁδῶν, καὶ ποίας ὁδοὺς θεωρεῖ τὸ Τμῆμα τῶν δημοσίων ἔργων ὡς πρώτης ἀνάγκης. Δὲν προσήχθησαν ὅμως τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον, εἰσφέρουσιν αἱ ἐπαρχίαι εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ὁδοποιΐας. Ἐπίσης παρεκάλεσα σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων Παμίσου. Ὁ Πάμισος ἔχει καταστῆ μὲ τὰς πλημμύρας του ὄχι μόνον καταστρεπτικὸς εἰς τὰ κτήματα, ἀλλ’ ἐπικίνδυνος καὶ εἰς τοὺς ἀνθρώπους, διότι δυστυχήματα πολλὰ συμβαίνουσιν. Αἱ πληροφορίαι μου εἶναι, ὅτι τὸ Ὑδραυλικὸν Ταμεῖον ἔχει πολλὰ χρήματα, διότι, ἐκτὸς τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξῃ ἐκ τοῦ κτηματολογίου, καὶ ὅπερ ποσὸν προϋπελογίσθη περὶ τὰς 70,000 δραχμὰς, οἱ δῆμοι δίδουσι πρόσθετον φόρον 15–20 χιλιάδας δραχμῶν, καὶ ἐκ τῶν Ταμείων δ’ εἰσπράττει κατ’ ἔτος, δυνάμει τῶν ἰσχυόντων νόμων, περὶ τὰς 100,000 δραχμάς· ὁ δὲ δῆμος Παμίσου προσφέρει 4,000 δραχμάς. Μανθάνω δὲ, ὅτι ὁ κ. Στρέϊτ ἐπληροφόρησε τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εὑρίσκονται εἰς τὰ Ταμεῖα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης περὶ τὰς 500,000 δραχμαὶ διὰ λ)σμὸν τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων Παμίσου. Ἐὰν τὰ ποσὰ ταῦτα ἔχωσιν οὕτω, νομίζω ὅτι εἶναι ἄτοπον νὰ ἀναβάλληται ἐπὶ πλέον ἡ ἐκτέλεσις τῶν ὑδραυλικῶν τούτων ἔργων.

§61Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ὑποβάλω πληροφορίας.

§62ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τὰ ὑδραυλικὰ ἐπεθυμοῦμεν μᾶλλον ἐκτέλεσιν.

§63Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὰ ἔργα τοῦ Παμίσου.

§64ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλον νομοσχέδιον, δι’ οὗ τροποποιοῦσιν ἄρθρα τινὰ τοῦ νόμου περὶ Σταφιδικῆς Τραπέζης. Νομίζω ὅτι αἱ τροποποιήσεις αὗται δὲν συνάδουσι μὲ τὸν εὐεργετικὸν σκοπὸν τοῦ ἱδρύματος τούτου, ἀφοῦ οὕτω καὶ διὰ νόμου ἀκόμη πρόκειται νὰ περιορισθῇ τὸ ἵδρυμα, καὶ δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ πλέον ὡς ἐθνικόν. Ἤθελον συνεπῶς παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον κ. Πρωθυπουργὸν, ὡς καὶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως συστηθῇ ἐπιτροπὴ ἐκ Βουλευτῶν, ἥτις νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα ἐπισταμένως, καὶ συντάξῃ νομοσχέδιον, δυνάμενον νὰ συντελέσῃ πρὸς τὸν σκοπὸν, ὅπως ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα χρησιμεύσῃ ὡς βάσις μελλούσης Γεωργικῆς Τραπέζης. Ἐλπίζω, ὅτι καὶ ἡ παράκλησίς μου αὕτη θέλει εἰσακουσθῆ.

§65Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Οὐδεμίαν δυσκολίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις διὰ τὰς εἰδικὰς ἐπιτροπὰς. Ἔχομεν ὅμως ἓν κακὸν προηγούμενον, ὅτι αἱ ἐπιτροπαὶ αὗται οὐδὲν παράγουσι πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, ὡς ἐκ τούτου δὲ παραμένουσι νομοσχέδια μεγάλης χρησιμότητος ἐκκρεμῆ. Ἐγὼ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον νὰ συστήσῃ ἐπιτροπὴν ἐκ Βουλευτῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, οἵτινες κυρίως ἐνδιαφέρονται, ὅπως μελετήσῃ τὸ ζήτημα, καὶ ὑποβάλῃ τὰς ἀναγκαίας τροποποιήσεις καὶ τροπολογίας, ἐν ἀνάγκῃ δὲ, συζητήσῃ καὶ μετὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὅπως ἐπέλθῃ ἡ ποθουμένη λύσις, ὅπερ εἶναι καὶ ὁ σκοπὸς τῆς Κυβερνήσεως.

§66ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἠκούσθη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις συνέστησεν εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ὅπως κατὰ τοὺς διορισμοὺς ἀπέχῃ, ὅσον τὸ δυνατόν, νὰ τοποθετῇ πρόσωπα συγγενῆ πρὸς πολιτευομένους. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω, ἐὰν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο.

§67ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἅμα ὡς συνέστη ἡ Τράπεζα, ἐγὼ ἔδωκα συμβουλὴν πρὸς τὸ Συμβούλιον αὐτῆς, νὰ καταστήσῃ τὸ ἵδρυμα ἀνεξάρτητον τῆς πολιτικῆς, καὶ νὰ ἀπέχῃ τοῦ διορισμοῦ συγγενῶν τῶν συμβούλων, διότι τοιοῦτοι διορισμοὶ δύνανται νὰ δώσωσιν ἀφορμὴν εἰς σχόλια. Ἐννοεῖται, ὅτι δὲν εἶχον ἕτερον δικαίωμα ἐκ τοῦ νόμου.

§68ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐλέχθη ὅτι πολιτευόμενον πρόσωπον ἠθέλησε τὴν παῦσιν ἑνὸς λαμπροῦ νέου ἐν Κορώνῃ.

§69ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Προεκλήθη ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ γνώμην ἐπὶ τούτου· πάντοτε ὅμως ἐπιμόνως ἀπέσχε, καὶ ἐγγράφως καὶ προφορικῶς ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν ἐννοεῖ νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν προσώπων.

§70ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Ἀλλ’ ὁ διορισμὸς τοῦ νέου Διοικητικοῦ Συμβουλίου εἶναι νόμιμος ἢ παράνομος;

§71Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ φέρωμεν τὰ ἔγγραφα, διότι ἐγένετο ἐπερώτησις, καθὼς καὶ τὰ πρακτικὰ τῆς Συνελεύσεως, καὶ τότε θὰ γείνῃ συζήτησις.

§72ΧΟΙΔΑΣ. Ἐγώ, κύριοι Βουλευταί, νομίζω, ὅτι εἶναι καιρὸς ν’ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ σπουδαίως ἐπὶ τῶν πραγμάτων τῶν ἀφορώντων τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, διότι δὲν εἶναι μόνον τὰ σκάνδαλα τὰ προσωπικὰ, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἡ ἔλλειψις κυβερνητικῆς προνοίας καὶ ἐπιβλέψεως, ἡ ὁποία συνετέλεσεν εἰς ἀποτυχίαν τοῦ ἱδρύματος, τοῦ ὁποίου μάλιστα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐτιτλοφορήθη καὶ πατήρ. Μεθ’ ὅλας τὰς ἀτελείας, τὰς ὁποίας ἐνέχει ὁ νόμος περὶ Σταφιδικῆς Τραπέζης, ὑπάρχει ἐν αὐτῷ ῥητὴ διάταξις, καθ’ ἣν, οὐχὶ εἷς, ἀλλὰ δύο τῶν Ὑπουργῶν ἐνασκοῦσι καὶ πειθαρχικὴν ἐξουσίαν ἐπὶ τῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης. Καὶ ἐρωτῶ, τί ἔπραξαν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ πρὸς ἐνάσκησιν τῆς ἐξουσίας των ταύτης, ὅτε τὰ σκάνδαλα τοῦ τέως Διοικητικοῦ Συμβουλίου ἐγένοντο δημοσίᾳ γνωστά, καὶ περιῆλθον μάλιστα εἰς τοσοῦτον ὀξύτητος, ὥστε ἓν τῶν μελῶν τοῦ τέως Διοικητικοῦ Συμβουλίου δὲν ἐδίστασε καὶ δημοσίᾳ νὰ χαρακτηρίσῃ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ὡς καταγώγιον, ἄξιον ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως;

§73Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τρία μέλη ὑπέγραψαν τοῦτο.

§74ΧΟΙΔΑΣ. Ἤρκει τὸ ἕν· ἀλλὰ τόσῳ τὸ χειρότερον. Καὶ ἐρωτῶ καὶ νῦν, τί πράττουν οἱ αὐτοὶ κύριοι Ὑπουργοὶ σήμερον, ὅτε, παρὰ τὰς ὑπαγορεύσεις τῶν στοιχειωδεστέρων συμφερόντων τοῦ σταφιδικοῦ ἱδρύματος, καὶ παρὰ τὰς εὐχὰς καὶ τὰς ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως, ἀκράτητος ἐξακολουθεῖ ἡ πολυτέλεια ἐν ταῖς δαπάναις; Συμμερίζονται οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τὰς ἐνεργείας τοῦ νέου Διοικητικοῦ Συμβουλίου; Ἔχουσι καὶ οὗτοι τὴν ἰδέαν, ὅτι αἱ ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως εἶναι ἄξιαι καταφρονήσεως, ἢ ἀντίκεινται εἰς τὸν νόμον; Καὶ ἂν ἀντίκεινται εἰς τὸν νόμον αἱ ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως, τότε πῶς δικαιολογεῖται ἡ νόμιμος ὕπαρξις καὶ δρᾶσις τοῦ νέου Διοικητικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἀπέρρευσεν ἐξ αὐτῆς τῆς τελευταίας Συνελεύσεως; Ἐὰν αἱ ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως εἶναι παράνομοι, δὲν πιστεύω νὰ ἦναι τοιαῦται ἀπὸ τὸ ἓν μόνον μέρος. Δὲν γνωρίζω ποίαν ἐντύπωσιν θὰ ἐμποιήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ γεγονός, ὅτι αἱ δαπάναι τοῦ ἐμβρυώδους ἀκόμη ἱδρύματος, τοῦ παραχθέντος ἐκ τοῦ ἱδρῶτος καὶ τοῦ αἵματος λιμοκτονούντων πληθυσμῶν, ἀνέρχονται εἰς δραχμὰς ἄνω τῶν 150 χιλιάδων διὰ τὸ προσωπικὸν τῆς Τραπέζης κατ’ ἔτος.

§75Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ διὰ τὰ ὑποκαταστήματα;

§76ΧΟΙΔΑΣ. Διὰ τὸ κεντρικὸν ἐν Πάτραις καὶ διὰ τὰ ὑποκαταστήματα.

§77Κ. ΔΟΥΝΗΣ. Δὲν εἶναι νὰ δυνατὸν κατατεθῇ μία κατάστασις τοῦ προσωπικοῦ, διὰ νὰ γνωρίζωμεν καλλίτερον;

§78ΧΟΙΔΑΣ. Εἰς ἐμὲ τὸ γεγονὸς ἐμποιεῖ βαθυτάτην ἔκπληξιν· ἡ αὐτὴ δὲ ἔκπληξις κατέχει καὶ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπέβλεψαν πρὸς τὸ ἵδρυμα, ὡς πρὸς ἄγκυραν σωτηρίας. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ ταχέως τὰς αἰτηθείσας πληροφορίας, ὅπως λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλὴ ἐπισήμως καὶ δυνηθῇ νὰ κρίνῃ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§79ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὑπάρχει ἐπερώτησις ἐπὶ τοῦ θέματος.

§80ΧΟΙΔΑΣ. Τί νὰ καταθέσουν;

§81Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὅλα τὰ λαβόντα χώραν ἐν τῇ Συνελεύσει.

§82ΧΟΙΔΑΣ. Ναί. Ἀλλὰ πρέπει νὰ κατατεθῇ καὶ κατάστασις, ἐμφαίνουσα τὰς δαπάνας· διότι ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ παύσῃ, εἶναι αἱ δαπάναι, ἕνεκα τῶν ὁποίων θὰ ἐξαντληθῶσιν ὅλα τὰ κεφάλαια.

§83Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλὰ τότε ἀνάγκη νὰ ζητήσητε νὰ κατατεθῇ καὶ ὀνομαστικὸς κατάλογος ὅλων τῶν ὑπαλλήλων, καὶ τοῦ μισθοῦ, τὸν ὁποῖον λαμβάνει ἕκαστος.

§84ΧΟΙΔΑΣ. Λοιπὸν θὰ παρακαλέσω νὰ κατατεθῇ κατάλογος ὀνομαστικὸς ὅλων τῶν ὑπαλλήλων, καὶ τοῦ μισθοῦ, τὸν ὁποῖον λαμβάνει ἕκαστος ἔν τε τῷ κεντρικῷ γραφείῳ καὶ ἐν τοῖς ὑποκαταστήμασι. Κατὰ δὲ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου θέλω λάβει πάλιν τὸν λόγον.

§85ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καθὼς καὶ αἰτιολογίαι, ποῖος λόγος ἠνάγκαζε τὸ Συμβούλιον νὰ προβαίνῃ εἰς τὸν διορισμὸν τούτου ἢ ἐκείνου.

§86ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νὰ ὑποβάλητε, παρακαλῶ, τὰς σχετικὰς ἐπερωτήσεις ἐγγράφως, ἵνα λάβωμεν καὶ ἡμεῖς γνῶσιν.

§87ΧΟΙΔΑΣ. Καὶ ἐγγράφως· μάλιστα.

§88ΗΛ. ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Προκειμένου νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ συμβατικοῦ τόκου καὶ ἀνατοκισμοῦ, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τροπολογίας τινὰς, ὡς πόρισμα ἰδίας μελέτης, τὴν ὁποίαν ἐποιησάμην ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἔχει γραφῆ ὑπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ ἐν Γερμανίᾳ ἰσχύοντος νόμου τοῦ 1893 καὶ νομοσχεδίου τινὸς Ἰταλικοῦ, τὸ ὁποῖον πρὸ εἴκοσι μόλις ἡμερῶν κατετέθη εἰς τὴν Ἰταλικὴν Βουλὴν, καὶ τοῦ ὁποίου τὴν τύχην δὲν παρηκολούθησα. Ἤδη δὲν θ’ ἀναπτύξω τὰς τροπολογίας, ἀλλὰ θὰ τὰς καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὅπως τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσι.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 77).

§90Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Παναγιωτοπούλου ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ΒΨΞΘʹ τῆς 30 Μαΐου 1900» θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 78).

§92Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως νόμου ζητεῖται νὰ ὑπαχθῶσιν ὑποθέσεις τινὲς τῆς στρατιωτικῆς ποινικῆς δικονομίας εἰς τὰ πολιτικὰ Δικαστήρια. Ἐγὼ εἶμαι ἀντίθετος τῆς γνώμης ταύτης· ὅταν δ’ υἱοθετήσῃ αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις, ἂν τὴν υἱοθετήσῃ, θ’ ἀντιταχθῶ κατὰ τὴν συζήτησιν δι’ ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα πιστεύω νὰ πείσωσι τὴν Κυβέρνησιν. Ἐπειδὴ δὲν ἐπιθυμῶ ἐκ τῶν προτέρων νὰ ποιήσωμαι λόγον περὶ τοῦ ἀντικειμένου, καὶ ἐπειδὴ διεξήχθησαν ἐν τοῖς πολιτικοῖς ποινικοῖς Δικαστηρίοις δύο ὑποθέσεις, αἱ ὁποῖαι ὑποστηρίζουσι τὴν γνώμην, ἣν ἔχω, παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσαγάγῃ τὰ πρακτικὰ τῶν δικῶν μεταξὺ τοῦ μοιράρχου Μ. Ἰγγλέση καὶ τοῦ δικηγόρου Λύδη. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ ταῦτα ὅσον τὸ δυνατὸν συντομώτερον, ἐντὸς τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος, διότι ἐπιθυμῶ νὰ μάθῃ ἡ Ἑλλὰς, ὁποῖοι εἶναι οἱ διαχειριζόμενοι τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν τῆς πατρίδος.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1900 ἐκ δραχμῶν 23,163. (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων τῆς χρήσεως τοῦ 1900 ἐκ δραχμῶν 806,015.12».

§95ΦΩΚ. ΝΕΓΡΗΣ. Παρέβαλον τὰς δαπάνας, τὰς γενομένας κατὰ τὸ 1900 διὰ τὴν προμήθειαν καὶ κατανάλωσιν πετρελαίου, πρὸς τὰς ἀναγραφομένας εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1901, καὶ εὗρον τὰ ἑξῆς περίεργα ἀποτελέσματα: Δαπάναι τοῦ 1900

Καὶ οὕτως ἡ ὁλικὴ δαπάνη τοῦ πετρελαίου κατὰ τὸ 1900 ἀνέρχεται εἰς 3,066,569. Ἐξ ἄλλου δὲ, διὰ τὸ αὐτὸ εἶδος βλέπομεν ἀναγεγραμμένα ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1901 τὰ ἑξῆς ποσά: Δαπάναι τοῦ 1901

Ἤτοι 1,674,658, ἐνῷ τὸ προηγούμενον ἀκριβῶς ἔτος ἐδαπανήθησαν, ὡς ἀνωτέρω, 3,066,569! Καὶ εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1901 προβλέπεται κατανάλωσις 206,686 κιβωτίων μόνον, ἀποφερόντων 6,199,980 δραχμάς, ἐνῷ κατὰ τὸ 1900, κατὰ τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, τὸ ἔσοδον θέλει εἶσθαι 6,478,570, προερχομένων ἐκ καταναλώσεως 215,952 κιβωτίων, ἤτοι ἐκ καταναλώσεως κατὰ 5% μεγαλειτέρας. Ἀλλ’ ἔδει τοὐλάχιστον νὰ ὑπολογισθῶσι τὰ ἔξοδα τ’ ἀπαιτούμενα διὰ τὸ 1901, ἤτοι τὰ ἀπαιτούμενα διὰ 206,686 κιβώτια, ἀναλόγως πρὸς τὰ γενόμενα τὸ 1900, ὅτε κατηναλώθησαν 215,952 κιβώτια· ἔπρεπε δηλαδὴ νὰ ἀνεύρωμεν ἀναγεγραμμένας διὰ τὸ 1901 δαπάνας, ἂν ὄχι ἴσας πρὸς τὰς τοῦ 1900, τοὐλάχιστον κατὰ 5% ὀλιγωτέρας· ἤτοι δραχ. 2,913,242. Ἀλλ’ ἀντ’ αὐτοῦ βλέπομεν ἀναγραφομένας δρ. 1,674,658. Δηλαδὴ ποσὸν μικρότερον κατὰ 1,238,584. Ἐννοεῖται, ὅτι, ἀπέναντι τοῦ ἀποτελέσματος τούτου, ἐνόμισα καθῆκον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παραλειφθῇ τοιοῦτον κονδύλιον ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1901. Παρακαλῶ δὲ αὐτὸν νὰ ἀπαντήσῃ ἄνευ τῶν συνήθων χαριεντισμῶν, ἀλλὰ μετὰ σοβαρότητος ἐμπρεπούσης καὶ εἰς τὸ ἀξίωμα αὐτοῦ καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν, ἐν ᾗ εὑρίσκεται.

§96Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω ἀναγκαῖον νὰ μὴ ἀφήσω ἄνευ ἀπαντήσεως τὴν τελευταίαν φράσιν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ. Οὐδέποτε ἀπήντησα εἰς τὰς ἐρωτήσεις αὐτοῦ μετὰ χαριεντισμῶν· πάντοτε παρέσχον τὰς πληροφορίας, τῶν ὁποίων ἐδεῖτο. Ἐὰν αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἐχορήγουν εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, ἦσαν δυσάρεστοι εἰς αὐτόν, τοῦτο δὲν θὰ εἴπῃ, ὅτι μετὰ χαριεντισμῶν ὡμίλησα. Ἤδη ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν. Αἱ δαπάναι, αἱ ἀναγραφόμεναι εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1901 διὰ τὴν προμήθειαν πετρελαίου, ἀνεγράφησαν ἐλάσσονες ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι κατεβλήθησαν κατὰ τὸ 1900· ὁ λόγος δὲ εἶναι, ὅτι κατὰ τὸ 1900 ἐγένετο προμήθεια πετρελαίου μείζων τοῦ ποσοῦ τοῦ ἀπαιτουμένου· τοῦτο δὲ προῆλθεν ἐκ τῶν ἑξῆς λόγων. Εἶχε συμβῆ εἰς προγενεστέραν ἐποχὴν ν’ ἀναμείνῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τοὺς τελευταίους μῆνας, ὅπως δώσῃ παραγγελίαν προμηθείας πετρελαίου, ἐπειδὴ δ’ ἐπῆλθε καθυστέρησις εἰς τὸ ἀτμόπλοιον, τὸ ὁποῖον ἦτο προωρισμένον νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὑπῆρξε δὲ δυσκολία νὰ εὑρεθῇ ἄλλο ἀτμόπλοιον, διότι τότε συνέβη καί τι πρόσθετον, ὡς ἐκ τῆς ἀνωμαλίας, εἰς ἣν εὑρίσκοντο τὰ πολιτικὰ πράγματα, μοὶ παρεστάθη δὲ, ὅτι δὲν ἦτο εὔκολος καὶ ἡ ναύλωσις ἀτμοπλοίου, μοὶ παρέσχον εὐκολίαν οἱ ἀδελφοὶ Ράλλη, καὶ ἔσπευσα νὰ παραγγείλω προμήθειαν πετρελαίου· μοὶ ἐπροτάθη ὅμως, ὅτι εὑρέθη ἀτμόπλοιον μείζονος χωρητικότητος τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ προμηθευθῶμεν. Οὕτω μετηνέχθη εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ ἀτμοπλοίου πετρέλαιον ἀνωτέρας ποσότητος τοῦ ἀναγκαίου εἰς τὴν κατανάλωσιν. Ἐκ τούτου δὲ προεβλήθη καὶ μικροτέρα πίστωσις. Ὅτε ἐδώσαμεν τὴν προμήθειαν, καὶ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1901 εἶχον ἐν σχεδίῳ, δὲν περιεμένομεν τόσον μεγάλην κατανάλωσιν τοῦ πετρελαίου. Ἴσως, ὅταν συζητήσωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1901, θὰ αὐξήσωμεν τὴν πίστωσιν, διότι ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχω, φαίνεται, ὅτι ἴσως αἱ ἀποθῆκαι ἐξαντληθῶσι κανὰ μῆνα Ἀπρίλιον· καὶ ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ δώσω νέαν παραγγελίαν εἰς τοὺς ἀδελφοὺς Ράλλη, ἵνα ναυλώσωσιν ἀτμόπλοιον πρὸς μεταφοράν. Ἐζήτησα δὲ ναῦλον εὐθηνὸν, — δὲν ἐτελείωσα δὲ ἀκόμη τὰς διαπραγματεύσεις πρὸς εὕρεσιν ναύλου εὐθηνοτέρου,—διότι τὰ τελευταῖα φορτία μετηνέχθησαν διὰ ναύλου ὑπερόγκου. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος τῆς διαφορᾶς τῆς πιστώσεως μεταξὺ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1900 καὶ τοῦ τοῦ 1901. Ἂν δὲν ἦναι ἐπαρκεῖς αἱ ἐξηγήσεις, παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ ζητήσῃ περισσοτέρας, ἢ νὰ ἐπιφυλαχθῇ, ὅταν θὰ συζητηθῇ ὁ Προϋπολογισμός.

§97ΝΕΓΡΗΣ. Αἱ ἀπαντήσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι λίαν ἐπαρκεῖς, διότι παραδέχεται ὅσα εἶπον, καὶ ἀποδεικνύουσιν ὅτι συζητουμένου τοῦ Προϋπολογισμοῦ θέλει ζητήσει νέαν πίστωσιν, καὶ βεβαίως, μεθ’ ὅσα ἐρρήθησαν, θέλει ζητήσει πίστωσιν 1,200,000 δραχμῶν μέχρι 1,300,000.

§98Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ εἰς ἐμὲ ἔκαμεν ἐντύπωσιν ἡ ἠλαττωμένη ἀναγραφὴ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1901 τοῦ ἠλαττωμένου ποσοῦ τῶν δαπανῶν διὰ τὸ πετρέλαιον, καὶ διὰ τοῦτο ἐζήτησα νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς σημείωσιν, πόσον ποσὸν ὑπολογίζει εἰς κιβώτια πετρελαίου διὰ τὴν κατανάλωσιν κατὰ τὸ 1901. Κατὰ τὴν σημείωσιν, ἣν κατέθηκε, κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου 1899 εἴχομεν ἐν ταῖς ἀποθήκαις 72,539 κιβώτια, ἐπρομηθεύθημεν δὲ ἐντὸς τοῦ 1900 κιβώτια 225,867· ἤτοι διὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἐν ὅλῳ 298,406, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν ἐν ταῖς ἀποθήκαις. Ἡ κατανάλωσις, κατὰ τὸ σημείωμα, τὸ ὁποῖον κατέθηκε, θ’ ἀνέλθῃ μέχρι τέλους Δεκεμβρίου τοῦ 1900 εἰς 215,952 κιβώτια. Ὥστε θὰ περισσεύσουν διὰ τὸ 1901 κιβώτια 82,454. Ἑπομένως θὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη νὰ προμηθευθῶμεν διὰ τὸ 1901 κιβώτια 216,000 περίπου διά τε τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τοῦ μονοπωλίου καὶ ὅπως ἔχωμεν ἐν ταῖς ἀποθήκαις τὸ ἀναγκαῖον ποσὸν πετρελαίου.

§99Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἐπεθύμουν ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἀπορίας τινάς· καὶ ἐν πρώτοις τὴν ἀπορίαν, διατὶ ζητεῖται ἡ ἀναπληρωματικὴ πίστωσις τῶν 800,000 δραχμῶν, ἐνῷ ἦτο δυνατὸν νὰ προβλεφθῇ ἡ ἀνάγκη αὕτη κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1900. Κατὰ τὸ 1895 ἀνεγράφετο πίστωσις δι’ ἀγορὰν πετρελαίου ἐξ 1,700,000 δραχμῶν, κατὰ τὸ 1896 ἀνεγράφη τὸ αὐτὸ ποσόν, κατὰ τὸ 1897 ἀνεγράφη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ὡσαύτως τὸ αὐτὸ ποσόν· ἑπομένως ἡ σειρὰ αὕτη τῶν ἐγγραφῶν κατεδείκνυεν, ὅτι τὸ καταναλισκόμενον πετρέλαιον ἀπήτει δαπάνην περίπου ὑπὲρ τὸ ἑκατομμύριον· διότι, ἂν δὲν ἦτο ἀναγκαία τοσαύτη πίστωσις, θ’ ἀνεγράφετο ἐν τοῖς Προϋπολογισμοῖς τῶν ἑπομένων ἐτῶν ποσὸν ὀλιγώτερον. Κατὰ τὸ 1898 εὗρον ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἀναγεγραμμένην πίστωσιν ἐλάσσονα, ἤτοι ἑνὸς ἑκατομμυρίου μόνον· καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς εἶχε τότε δίκαιον ν’ ἀναγράφῃ τοσαύτην, διότι ἡ Θεσσαλία κατείχετο ὑπὸ τῶν ἐχθρικῶν στρατευμάτων, καὶ οἱ πληθυσμοὶ αὐτῆς τότε ἦσαν διεσκορπισμένοι. Ἀλλ’ ἐνῷ κατὰ τὸ 1898 ἀνέγραψεν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πίστωσιν πρὸς ἀγορὰν πετρελαίου δραχ. 1,000,000, παρετήρησα, ὅτι καὶ κατὰ τὸ 1899 ἀνεγράφη πίστωσις μόνον 1,000,000, ἐνῷ αἱ περιστάσεις τοῦ 1899, ὡς πρὸς τὴν κατανάλωσιν τοῦ πετρελαίου, ἦσαν ὅλως διάφοροι τῶν περιστάσεων τοῦ 1898. Καὶ μετὰ τοῦτο παρετήρησα, ὅτι καὶ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1900 ἀνεγράφη πίστωσις δρ. 1,000,000 μόνον. Καὶ διὰ τοῦτο ἠπόρησα, πῶς ἡ πίστωσις τοῦ 1,000,000, ἡ ἀναγραφεῖσα κατὰ τὸ 1899 ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, καὶ κατὰ τὸ 1900, ἐπήρκεσεν εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτήν, καὶ ἠπόρουν, ἂν δὲν ἦτο δυνατόν, ἀντὶ νὰ ζητηθῇ διὰ πιστώσεως ἀναπληρωματικῆς τὸ ποσὸν τῶν 800,000, νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1900, ἀφοῦ εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὴν κατανάλωσιν τοῦ πετρελαίου διὰ τὸ ἔτος 1899. Ἀλλὰ τὴν ἀπορίαν ταύτην ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔλυσεν, εἰπὼν, ὅτι τὰς 800,000 δρ. δὲν ζητεῖ διὰ κατανάλωσιν πετρελαίου κατὰ τὸ 1900, ἀλλὰ διὰ κατανάλωσιν πετρελαίου κατὰ τὸ 1901, ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ ὁποίου ἠλάττωσε τὴν πίστωσιν διὰ τοῦτο, τὴν ὁποίαν ὅμως, ἕνεκα τῆς μεγαλειτέρας καταναλώσεως τοῦ 1900, ἐπείσθη ὅτι πρέπει ν’ ἀναγράψῃ μεγαλειτέραν διὰ τὸ 1901. Οὕτως οἱ συλλογισμοὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι τοιοῦτοι, αἱ ἀπορίαι μου δὲ ἀφ’ ἑτέρου εἶναι τοιαῦται. Τὰ πράγματα ἴσως θέλουσι καταδείξει, ἂν αἱ ἀπορίαι μου ἔχουσι βάσιν, ἢ ἂν οἱ συλλογισμοὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι ὀρθοί.

§100Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς τὰς πιστώσεις, αἵτινες ἐχορηγήθησαν διὰ τῶν Προϋπολογισμῶν τοῦ 1895, 1896 καὶ 1897. Ἀλλὰ δὲν εἶχεν ἴσως τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν νὰ παρατηρήσῃ, ἂν τῶν πιστώσεων τούτων ἐγένετο ὁλοσχερὴς χρῆσις. Νομίζω, ὅτι, ἂν ἤθελεν ἐξετάσει τοὺς ἀπολογισμοὺς τῶν ἐτῶν τούτων, ἤθελε βεβαιωθῆ, ὅτι οὐχὶ βεβαίως τὸ μεῖζον, ἀλλὰ σπουδαῖον τμῆμα τῶν πιστώσεων ἐκείνης ἀπέμεινεν ἀδιάθετον...

§101Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. 700,000.

§102ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς τὸ ποσὸν, ἀλλὰ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι αἱ πιστώσεις τῶν ἐτῶν ἐκείνων δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν πᾶσαι. Ἀλλ’ ὅ,τι κυρίως μὲ ἐνεθάρρυνε νὰ ἀναγράψω εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1900 τὴν πίστωσιν τὴν ἀναγραφεῖσαν, ἦτο ἡ κατανάλωσις τοῦ 1899, κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἡ ὑπηρεσία μοὶ ἔδωκεν. Ὅτε συνέτασσον τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1900, δὲν ἠδυνάμην νὰ προΐδω, ὅτι ἤθελεν εὑρεθῆ ἡ Εὐρώπη, εἰς ἃς εὑρέθη ἀνωμάλους περιστάσεις κατὰ τὸ 1900, περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι κατέστησαν δυσχερῆ τὴν εὕρεσιν ἀτμοπλοίων πρὸς τὴν ἐξ Ἀμερικῆς μεταφορὰν τοῦ πετρελαίου. Φοβηθεὶς μήπως, ἐξαντληθέντος τοῦ ἀποθέματος, δὲν ὑπάρχει ἐν ταῖς ἀποθήκαις πετρέλαιον ἀναγκαιοῦν εἰς τὴν κατανάλωσιν, προῆλθον εἰς τὴν προμήθειαν καὶ τὴν μεταφορὰν ποσοῦ πετρελαίου, ὑπερβαίνοντος τὰς ἀνάγκας τῆς τοῦ 1900 καταναλώσεως. Ἀλλ’ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰ εἴδη τῶν μονοπωλίων, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ ἐν γένει τὴν κατανάλωσιν, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι πρέπον νὰ καταλογίζηται ἔλλειψις εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι δὲν προέβλεψε τὰς διαστάσεις τῆς ἐν τῷ μέλλοντι καταναλώσεως. Ὡς ἐκ τούτου ἐν τῷ οἰκονομικῷ νόμῳ ἀναγράφεται διάταξις, ἐπιτρέπουσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἤθελεν ἀποδειχθῆ πίστωσίς τις, ἐκ τῶν ἐν τῷ νόμῳ καθοριζομένων, ἀνεπαρκής, νὰ προκαλῇ πίστωσιν ἀναπληρωματικὴν διὰ Β. Διατάγματος, ὑποβαλλομένου εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς. Διατὶ εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσωμεν τὴν ἀναπληρωματικὴν αὐτὴν πίστωσιν, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν τῶν δρ. 700,000, ἐξήγησα ἤδη εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς ὑπαγορεύσαντας τὴν ἀνάγκην ταύτην λόγους· ἄλλως τε οὐδέποτε εἶχε γείνῃ προμήθεια τόσου ποσοῦ. Τοῦτο ὡμολόγησε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς, ὁ ὁποῖος ἀνεγνώρισεν, ὅτι τὸ ἀπόθεμα τοῦ πετρελαίου τῶν ἀποθηκῶν τοῦ Δημοσίου κατὰ τὸ τέλος τοῦ 1900 εἶναι σχεδὸν διπλάσιον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη...

§103Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κατὰ τὸ ἓν τρίτον.

§104ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Σχεδὸν διπλάσιον... Καὶ ἰδοὺ ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ πίστωσις τοῦ 1900 ὁπωσδήποτε ηὔξησεν, ἡ δὲ πίστωσις τοῦ 1901 ἔσται κατά τι ἐλάσσων. Ἴσως κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1901 προτείνω αὔξησίν τινα τῆς πιστώσεως, ἥτις ἀνεγράφη δι’ ἀγορὰν πετρελαίου, διότι τὸ ποσὸν τῆς καταναλώσεως προβαίνει αὐξανόμενον. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς γινώσκει, ὅτι πολλοὶ τῶν Ὑπουργῶν, ὑποβάλλοντες τὸν Προϋπολογισμὸν εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἀναγράφοντες ποσὰ πιστώσεων, τὰ ὁποῖα ὑπολογίζουσιν ὡς ἀνάλογα πρὸς τὰς ἀνάγκας, ὅταν συζητῆται ὁ Προϋπολογισμός, ἀνακαλύπτουσιν, ὅτι αἱ προβλέψεις των δὲν ἦσαν ἐπαρκεῖς, καὶ προβάλλουσιν εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως αἱ πιστώσεις αὗται αὐξηθῶσι.

§105ΝΕΓΡΗΣ. Βεβαίως πρέπει ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν δαπάνη ἀνάλογος πρὸς τὸ πετρέλαιον, τὸ ὁποῖον θὰ καταναλωθῇ· ἐὰν δὲ τὸ ποσόν, τὸ ἀναλογοῦν εἰς τὸ πετρέλαιον, τὸ ὁποῖον θὰ καταναλωθῇ κατὰ τὸ 1901, εἶναι 2,913,000 δραχμαί, βεβαίως πρέπει ν’ ἀναγράψωμεν τὸ ποσὸν τοῦτο, ἐὰν θέλωμεν νὰ παρουσιάσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ πράγματα ὅπως ἔχουσι. Γνωρίζω, ὅτι οὐδὲν θὰ ἐμποδίσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀναγράψῃ ποσὸν μικρότερον, ὡς ἔπραξεν ἤδη, καὶ νὰ ζητήσῃ μετὰ ταῦτα ἀναπληρωματικὴν πίστωσιν· ἀλλά, ἐρωτῶ, εἶναι ὀρθόν, ν’ ἀναγραφῇ ἔσοδον ἀναλογοῦν εἰς δαπάνην 2,913,000 δραχμῶν, καὶ ἀπέναντι τοῦ ἐσόδου τούτου νὰ μὴ ἀναγραφῶσιν αἱ δαπάναι αὗται, ἀλλὰ μικρότεραι κατὰ 1,200,000 δρ. καὶ περιπλέον; Τὰ οὕτω διαπλαττόμενα περισσεύματα εἶναι ἀκριβῆ; Περαίνων τὸν λόγον μου, ἀναφέρω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν ἀπήντησεν εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐκ Γόρτυνος τὰ ἀκριβῆ, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν δαπανῶν πετρελαίου τοῦ 1896 καὶ 1897. Κατὰ τοὺς Προϋπολογισμοὺς ἐκείνους, ἡ διαφορὰ τοῦ συναλλάγματος ἀνεγράφετο παρὰ τῇ ἀξίᾳ τοῦ πετρελαίου· ὑπελογίζετο εἰς δρ. 1,000,000 ἡ ἀξία τοῦ πετρελαίου, καὶ σὺν τῇ ἀξίᾳ ταύτῃ ἀνεγράφετο καὶ ἡ διαφορὰ τοῦ συναλλάγματος, ἐνῷ τῷ 1898 ἀναγράφεται ἡ ἀξία τοῦ πετρελαίου, εἰς χρυσόν, ἡ δὲ ἀξία τοῦ συναλλάγματος ἀναγράφεται εἰς τὴν μερίδα τῆς διαφορᾶς τοῦ συναλλάγματος. Οὗτος εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος εὗρε τὴν διαφορὰν ταύτην μεταξὺ τῶν Προϋπολογισμῶν τοῦ 1896 καὶ 1897 καὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1898.

§106Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς προέβαλε δύο παρατηρήσεις. Ἡ πρώτη τούτων δὲν εἶναι ἀξία ἀναιρέσεως. Ὁ κ. Βουλευτὴς παρετήρησεν, ὅτι, ὅταν προϋπολογίζηται ἔσοδον ἐκ τοῦ πετρελαίου 6,000,000 δραχμῶν, πρέπει ἀπαραιτήτως εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν νὰ προϋπολογίζηται καὶ ἡ ἀνάλογος δαπάνη. Ἐὰν ὅμως συμπέσῃ, ἕνεκα γεγονότων ἀνεξαρτήτων καὶ τῆς θελήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ, νὰ γείνῃ προμήθεια τοιαύτη καθ’ ἕν ἔτος, ὥστε νὰ ὑπάρχωσιν εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ τὰ 186,000 κιβώτια κατὰ τὴν ἕναρξιν τοῦ ἑπομένου ἔτους, ἐρωτῶ αὐτόν, εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναγραφῇ αὐτὴ ἡ πίστωσις, ἀφοῦ ἐπεβαρύνθη ἤδη ἡ προηγουμένη χρῆσις διὰ τῆς τοιαύτης πιστώσεως; Οὗτος εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἀνεγράφη εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1901 πρόσοδος ἀνωτέρα, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ποσὸν τῆς διὰ τὴν προμήθειαν πιστώσεως.

§107ΝΕΓΡΗΣ. Δύο μόνον λέξεις, κύριε Πρόεδρε, εἰς ἀπάντησιν. Τὸ περιπλέον ἀπόθεμα τοῦ πετρελαίου κατὰ τὸ 1900 εἶναι μόνον 10,000 κιβώτια. Τὴν δαπάνην τοῦ πετρελαίου τούτου, ἤτοι περὶ τὰς 150,000 δραχμάς, ἀφαιρέσατε ἀπὸ τὸ ποσόν, ὅπερ ἀνεύρομεν, τοῦ 1,238,000, καὶ θέλετε ἐν πάσῃ περιπτώσει εὕρει ποσὸν πολὺ ἀνώτερον τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου, ὅπερ παρελείφθη ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὸν Προϋπολογισμόν. Ὥστε βεβαίως δὲν νομίζω, ὅτι δικαιολογεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἀναγράφων ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1901 ποσὸν μικρότερον τῶν δραχ. 2,800,000 μέχρι 3,000,000.

§108Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν παρατήρησιν μόνον θὰ φέρω. Τὸ ποσὸν εἰς χρυσὸν διὰ πετρέλαιον διὰ τὸ 1900, τὸ αἰτούμενον διὰ τῆς πιστώσεως ταύτης, ἀνέρχεται εἰς 1,579,056 φρ. χρυσᾶ. Ἐὰν δὲ ὑπολογίσωμεν πρὸς 1,60 τὸ φράγκον, ἔχομεν δραχ. 2,526,494. Ἐχορηγήθησαν διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, μὲ τὴν νομισματικὴν διαφοράν, δραχ. 3,486,095· ζητεῖται διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου εἰς δραχμὰς ποσὸν 794,139· ἔχομεν δρ. 2,290,224· ἑπομένως μένει ἔτι ποσὸν 236,000 δραχμῶν, διὰ νὰ ἔχωμεν τὸ ποσὸν τῶν 1,578,642 φρ. χρ. πρὸς 1,60. Πιθανὸν νὰ πλανῶμαι· ἀλλ’ ἐκ τοῦ προχείρου τούτου λογαριασμοῦ εὑρίσκω, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ ποσὸν, πρὸς 1,60, τὸ παραχωρούμενον διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ τὸ ζητούμενον σήμερον, ὅπως καλύψῃ τὸ ποσὸν εἰς χρυσὸν μὲ τὴν διαφορὰν τοῦ συναλλάγματος.

§109Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου εἶχε τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν νὰ ἀναγνώσῃ ἐπισταμένως τὴν ἔκθεσιν τὴν εἰσαγωγικὴν, ἤθελεν ἀνεύρει τὸν λόγον, καὶ δὲν ἤθελε τεθῆ εἰς τὸν κόπον νὰ προβάλῃ τὴν ἀπορίαν αὐτήν· διότι ἡ πίστωσις τοῦ 1900 διαιρεῖται εἰς δύο, εἰς πίστωσιν εἰς χρυσὸν, καὶ εἰς πίστωσιν διὰ νομισματικὴν διαφοράν. Ἡ πίστωσις εἰς χρυσὸν ἀποτελεῖ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγκαῖον.

§110ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἓν ἑκατομμύριον εἰς χρυσὸν δὲν εἶναι; Ἐζητήσατε μετὰ τῆς διαφορᾶς τῆς νομισματικῆς 1,496,000. Τί ἄλλο ποσόν; Τοῦτο σᾶς παρακαλῶ, — σᾶς ἐνοχλῶ, ἴσως, ἀλλ’ ἐὰν ἦναι δυνατὸν, νὰ τὸ καταστήσητε σαφές. Εἶπον ὁ ἴδιος ὅτι πιθανὸν νὰ πλανῶμαι.

§111ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον, ὅτι ἡ πίστωσις τοῦ 1900 διαιρεῖται εἰς δύο· εἰς πίστωσιν ἀναγραφομένην ἐν τῷ κεφαλαίῳ, τῷ ἀφορῶντι εἰς τὴν προμήθειαν τοῦ πετρελαίου, καὶ εἰς πίστωσιν, ἡ ὁποία ἀναγράφεται διὰ νομισματικὴν διαφορὰν εἰς ἄλλο κεφάλαιον.

§112Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. 496,000 δραχμαὶ ἀναγράφονται διὰ διαφορὰν συναλλάγματος.

§113ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ πῶς ἀναγράφεται ἡ νομισματικὴ διαφορά. Ἡ νομισματικὴ διαφορὰ κανονίζεται ἐκ τούτου· πόση δαπάνη ἀναγράφεται εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν εἰς χρυσόν. Ἡ βάσις τοῦ Προϋπολογισμοῦ εἶναι ἡ τιμὴ τῶν 160 λεπτῶν. Λοιπὸν τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν δαπανῶν εἰς χρυσὸν ὑπελογίσθη, καὶ εἶναι τὸ ποσὸν τῆς διαφορᾶς, κανονισθὲν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς τῶν 160 λεπτῶν. Ἑπομένως, ἐὰν ἦναι 1,000,000 εἰς χρυσὸν, εἶναι 600,000 δραχμαὶ νομισματικὴ διαφορά.

§114ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀλλ’ ἀναγράφετε εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν 1,496,000.

§115ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν νομίζητε, ὅτι ἔχετε ἀνάγκην ἐπὶ τῶν ἀποριῶν αὐτῶν λεπτομερεστέρων πληροφοριῶν, εἶμι ἠναγκασμένος νὰ κουράσω τὴν Βουλὴν, ἀναγινώσκων τὴν ἔκθεσιν. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐγένετο ὑπολογισμὸς ἀκριβέστατος· ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τῶν ἁρμοδίων ὑπελόγισα τὸ ποσὸν τῆς πιστώσεως.

§116Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τῆς πιστώσεως ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ;

§117ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω πρόχειρον τὸ τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ, διὰ νὰ ἴδω τὸ ποσὸν, ὅπερ ἀναγράφεται εἰς τὸν Προϋπολογισμόν· ἡ ἔκθεσις μνημονεύει τὸ ποσὸν τῆς πιστώσεως, τὸ χορηγηθὲν διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἄλλως τε δίδω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν. Ἀπεπληρώθη ὁλόκληρον τὸ τίμημα τοῦ πετρελαίου, τὰ ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς καὶ τὰ ἔξοδα τῆς μεταβιβάσεως· ὥστε δὲν ὑπολείπεται οὐδὲ λεπτὸν ὀφειλῆς εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐχορήγησαν τὸ πετρέλαιον.

§118Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μίαν πληρεστέραν πληροφορίαν θεωρῶ ἀναγκαίαν. Ζητεῖται κύρωσις πιστώσεως ἀναπληρωματικῆς 578,642 φράγκων χρυσῶν, ζητεῖται δὲ καὶ πίστωσις, ὡς διαφορὰ νομίσματος, 215,000 δραχμῶν. Βεβαίως αἱ 215,000 δραχμαὶ δὲν ἀντιστοιχοῦσι πρὸς τὴν νομισματικὴν διαφορὰν τῶν 578,642 φράγκων. Εἴπετε ὅμως ὅτι...

§119Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει διαθέσιμος πίστωσις ἑνὸς ἑκατομμυρίου.

§120Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν ὑπολογίσητε τὸ 1,000,000 δρ. χρυσῶν τῆς πιστώσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1900 πρὸς 1,60, βεβαίως δὲν ἔχετε καμμίαν ἀνάγκην νὰ ἔχητε ἀφθονίαν πιστώσεως διὰ τὴν διαφορὰν τοῦ συναλλάγματος. Ἐζητήσατε καὶ πίστωσιν διὰ νομισματικὴν διαφορὰν 600,000 δραχμῶν· ἑπομένως ἡ πίστωσις ἡ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ σύγκειται ἐξ 1,000,000 φρ. χρ. καὶ 600,000 δραχμῶν ὡς διαφορᾶς νομισματικῆς, ἤτοι ἐν ὅλῳ 1,600,000 δραχμῶν. Τοῦτο ὑποθέτω, ὅτι θὰ εἶναι εἰς τὸν Προϋπολογισμόν· δὲν ὑποθέτω, ὅτι ὑπελογίσατε τὴν νομισματικὴν διαφορὰν τοῦ 1,000,000 πλέον τῶν 60 τοῖς ἑκατόν. Ἐὰν οὕτως ἔχῃ τὸ πρᾶγμα, καὶ ὑποθέτω ὅτι οὕτως ἔχει, πῶς ἐπερίσσευσεν ἐκ τῆς πιστώσεως τῆς νομισματικῆς διαφορᾶς τοῦ 1,600,000 δραχμῶν τόσον ποσόν, ὥστε νὰ συμπληρώσῃ τὴν πίστωσιν, τὴν ὁποίαν ζητεῖτε διὰ διαφορὰν συναλλάγματος 150,000 δραχμῶν; Διότι ἔπρεπε ν’ ἀγοράσητε τὸ συνάλλαγμα πρὸς 1,45, οὐχὶ πρὸς 1,60, διὰ νὰ περισσεύσουν 150,000 δραχμαὶ ἐκ τῶν 600,000. Τοῦτο ἤθελον νὰ μάθω· ἠγοράσθη τὸ συνάλλαγμα εἰς αὐτὴν τὴν τιμήν;

§121Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὡς ἔλεγον καὶ πρότερον, γίνεται μὲν ὁ ὑπολογισμὸς οὕτως, ἀλλ’ ἡ πίστωσις διὰ τὴν νομισματικὴν διαφορὰν ἀναγράφεται ἐν τῷ συνόλῳ αὐτῆς.

§122ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τοῦτο ἔπρεπε νὰ τὸ λέγητε εἰς τὴν ἔκθεσιν.

§123ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ λέγει καὶ ἡ ἔκθεσις. Δὲν ἦτο ἄλλως δυνατὸν νὰ γείνῃ, διότι ἡ πίστωσις εἶναι ἐν τῷ συνόλῳ αὐτῆς.

§124Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι κακὸν αὐτό, διότι τοιουτοτρόπως περιγράφεται μία διάταξις τοῦ Λογιστικοῦ Νόμου, ἡ κατὰ κεφάλαια διαίρεσις τῶν πιστώσεων.

§125ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπον τοῦτο. Εἶπον μόνον, ὅτι πᾶσαι αἱ ἄλλαι πιστώσεις λαμβάνονται κατ’ ἄρθρα καὶ κεφάλαια. Ἡ πίστωσις τῆς νομισματικῆς διαφορᾶς ἀναγράφεται ἐν ἑνὶ ἄρθρῳ...

§126Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κακῶς.

§127ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά. Ὅταν συζητήσωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1901, ἐπιφυλαχθῆτε νὰ προτείνητε, ἴσως δὲ καὶ ἐγὼ τὸ δεχθῶ, ν’ ἀναγραφῇ ἡ πίστωσις αὕτη τῆς νομισματικῆς διαφορᾶς κατ’ ἄρθρα, ἀναγόμενα εἰς ἕκαστον ἄρθρον τῶν διαφόρων πιστώσεων.

§128Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἵνα πραγματοποιηθῇ ὅμως τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ κανονικώτερον, εἶναι καλλίτερον νὰ διατάξητε ἀπὸ τοῦδε τὴν διόρθωσιν, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν πρότασιν ἀπαραδέκτου. Ἐγὼ τοῦτο προτείνω, καὶ ἀφοῦ καὶ ὑμεῖς τὸ παραδέχεσθε, ἂς γείνῃ ἀπὸ τοῦδε.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιρρήσεως). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως καὶ ἀποπερατώσεως τοῦ ὑδραγωγείου τῆς πόλεως Πύργου».

§130ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μίαν ἐξήγησιν θὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν· ἂν ἦναι ἤδη ἐκτελεσθὲν ἢ ἐκτελεστέον ἔργον.

§131Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ ν’ ἀποπερατωθῇ.

§132ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὥστε θὰ χρειασθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν. Μανθάνω ὅμως, ὅτι εἶναι ἀποπερατωμένον.

§133Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Θὰ σᾶς δώσω ἐγὼ τὴν πληροφορίαν. Ὑπάρχει προϋπολογισμὸς νέων ἔργων, συνταχθεὶς ὑπὸ τοῦ μηχανικοῦ κ. Σούλη κατὰ τὸ 1897, καὶ περὶ τούτων τῶν ἔργων πρόκειται. Τὰ ἐκτελεσθέντα ἔργα ἐκόστισαν περὶ τὰς 500,000 δραχμὰς, αἱ ὁποῖαι ἐπληρώθησαν ἐκ τοῦ δανείου τοῦ συναφθέντος ἐπὶ τῆς δημαρχίας τοῦ κ. Αὐγερινοῦ· ὅ,τι δὲ ἀπέμεινεν ὑπόλοιπον, ἀνεγνωρίσθη ὑπὸ τοῦ κ. Κρεστενίτου, καὶ πρὸς εἴσπραξιν καὶ ἐξόφλησιν αὐτοῦ ἐχορηγήθη τὸ ἔσοδον τοῦ ὕδατος εἰς τὸν ἐργολάβον. Περὶ τούτων δὲ πάντων ἔχει συνταχθῆ συμβόλαιον κατὰ τὸ 1892. Ὥστε βλέπετε, ὅτι πρόκειται περὶ κατασκευῆς νέων ἔργων, ἄνευ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ὁποίων θέλουσι καταστραφῆ καὶ τὰ ὑπάρχοντα.

§134ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἐννοεῖτε; Νὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν δῆμον τὰ χρήματα;

§135Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι. Θὰ ἐκτελεσθῇ τὸ ἔργον ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τοῦ νομομηχανικοῦ τοῦ Δημοσίου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀνεγέρσεως καὶ διακοσμήσεως νέου ἱεροῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου ἐν Πάτραις». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§137ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διαγραφῇ ἐκ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ τὸ «καὶ Ἠλείας».

§138Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ διαγραφῇ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως ναυτικῆς λιθοκτίστου Δεξαμενῆς ἐν Σύρῳ». Ὁ κ. Καραπάνος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§140Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ θεμάτων τινῶν, ἐπιφυλασσόμενος νὰ λάβω τὸν λόγον κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐν ἀνάγκῃ. Ὅτε συνεζητήθη ὁ νόμος ͵ΒΧΜΖʹ, ἐγένετο μακρὰ συζήτησις ἐπὶ δύο διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, αἱ ὁποῖαι ἐτροποποιήθησαν. Ἡ συζήτησις ἐγένετο περὶ τοῦ ἂν συμφέρει, ἡ λιθόκτιστος Δεξαμενὴ καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτῆς νὰ ἐκχωρηθῇ εἰς ἐργολάβον, καὶ μετὰ μακρὰν συζήτησιν καὶ οἱ ὑποστηρίζοντες τὸ νομοσχέδιον παρεδέχθησαν, ὅτι δὲν συμφέρει, διότι ἡ Δεξαμενὴ εἰς χεῖρας τοῦ ἐργολάβου βεβαίως δὲν θὰ ἐξυπηρετήσῃ τόσον τελείως τὸ Ναυτικὸν τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἴσως ἐξυπηρετήσῃ πλειότερον ξένον Ναυτικόν...

§141Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ τὴν ἔκαμνε τότε ὁ δῆμος.

§142Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ τότε ὁ δῆμος θὰ τὴν ἔκαμνε. Ἀκριβῶς κατελήξαμεν τότε εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι πρέπει νὰ κατασκευασθῇ δι’ ἐργολαβίας, ἀλλὰ πρέπει νὰ μείνῃ πλήρης ἰδιοκτησία τοῦ δήμου, νὰ μὴ ἐκχωρηθῇ ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτῆς ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν εἰς ξένον ἐργολάβον· διότι, ἂν οὗτος ἦναι κύριος τῆς Δεξαμενῆς καὶ αὐτὸς διαχειρίζηται τὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτῆς, δὲν εἴμεθα βέβαιοι, ὅσας δήποτε καὶ ἂν λάβωμεν προφυλάξεις, ὅτι θὰ προτιμήσῃ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ναυτικοῦ, ἀντὶ τοῦ ξένου, ἐνῷ ἔχομεν ἀπόλυτον συμφέρον, ὅπως τὸ Ἑλληνικὸν Ναυτικὸν εὑρίσκῃ περιποίησιν πλειοτέραν εἰς τὰς Δεξαμενὰς, τὰς ὁποίας ἡμεῖς κατασκευάζομεν, ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν εὑρίσκουσι τὰ ξένα πλοῖα.

§143ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δύνανται νὰ τεθοῦν ἐγγυήσεις.

§144Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Οἱαιδήποτε ἐγγυήσεις καὶ ἂν τεθοῦν, ὁ ἔχων τὴν ἐκμετάλλευσιν ἐπὶ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα θὰ ἦναι κύριος νὰ περιποιηθῇ τὸ ξένον Ναυτικὸν περισσότερον. Ἐπὶ τούτου λοιπὸν ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι ἡ Δεξαμενὴ δὲν πρέπει νὰ ἀφεθῇ εἰς χεῖρας ξένου, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἡ Δεξαμενὴ θὰ κατασκευασθῇ διὰ χρημάτων τοῦ δήμου, διότι χρήματα τοῦ δήμου θὰ ἦναι τὰ εὑρεθησόμενα διὰ τῆς ἐγγυήσεως αὐτοῦ. Θὰ δώσῃ δ’ οὗτος πλήρη ἀσφάλειαν διὰ τὸ δανεισθησόμενον ποσὸν τῶν 2,500,000. Τὸ ποσὸν τοῦτο θὰ ἦναι ἐπιχορήγησις διδομένη εἰς τὸν ἐργολάβον, ὅστις δὲν θὰ καταβάλῃ διὰ τὴν κατασκευήν της μήτε λεπτὸν ἐξ’ ἰδίων αὐτοῦ χρημάτων...

§145ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 6;

§146Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βεβαίως. Τὸ εἶπον προτήτερα, ὅτι, οἱουσδήποτε ὅρους καὶ ἂν θέσητε εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς Δεξαμενῆς, οἱ ὅροι οὗτοι δὲν δύνανται νὰ μᾶς ἐξασφαλίσωσιν, ὅτι θὰ δοθῇ προτίμησίς τις εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Ναυτικόν. Δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε εἰς τὸν ἐργολάβον, τὸν ἐκμεταλλευόμενον τὴν Δεξαμενὴν, ὅταν παρουσιάζωνται τέσσαρα πλοῖα κατὰ σειρὰν, καὶ τὰ τρία ξένα προηγοῦνται τοῦ Ἑλληνικοῦ, νὰ προτιμήσῃ τὸ Ἑλληνικὸν ἀντὶ τῶν ξένων. Πόσον δ’ ἐπιζήμιον εἶναι εἰς ἓν Ἑλληνικὸν πλοῖον νὰ περιμένῃ ἐπὶ 15 ἡμέρας, ἕως οὗ καθαρισθοῦν τὰ ξένα, εἶναι εὐνόητον. Διὰ τοῦτο ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ὑποστηρίξωμεν κατὰ προτίμησιν τὸ ἡμέτερον Ναυτικόν.

§147Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης πολιτευτὴς, εἶναι σπουδαιότατον, πολὺ δὲ μᾶλλον, καθόσον κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ στατιστικῆς, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσα, καὶ ἣν θὰ ἔχῃ λάβει καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἠγοράσθησαν ἐν Σύρῳ ἕνδεκα ἀτμόπλοια, καὶ πέρυσι δέκα ἑπτὰ, ὥστε, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς Συριανῆς Ἑταιρείας, καὶ ἄλλων Ἑταιρειῶν, ὡς τῆς «Ἄνδρου» τοῦ κ. Ἐμπειρίκου καὶ λοιπῶν νησιωτῶν, ἔχομεν πλέον τῶν 52 πλοίων ἐκ Κυκλάδων. Ἑπομένως εἶναι πολὺ ὀρθὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Καραπᾶνος, ὅτι πρέπει νὰ προτιμῶνται τὰ Ἑλληνικὰ πλοῖα, ἵνα καθαρίζωνται ἐν τῇ Δεξαμενῇ, ὅταν συγχρόνως παρουσιάζωνται καὶ ξένων σημαιῶν πλοῖα. Παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ τὸ ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἑρμουπόλεως, ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ φωτισθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ τί πρέπει νὰ ψηφίσῃ καὶ ἐκ τῶν ἄλλων τροποποιήσεων, τὰς ὁποίας ὑπέβαλα.

§148Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 79)

§150Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Τὸ ζήτημα τῆς προτιμήσεως τῶν ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν πλοίων βεβαίως εἶναι σπουδαῖον, καὶ κατὰ τοῦτο ἐπαινετὴ ἡ παρὰ τοῦ κυρίου Καραπάνου ὑπόδειξις. Τῷ ὄντι νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον κατὰ τοῦτο δύναται νὰ διαρρυθμισθῇ, καὶ νὰ ἐγκαταστρωθῶσιν ἐν αὐτῷ ὅλαι ἐκεῖναι αἱ διατάξεις, αἵτινες θέλουσι χρησιμεύσει εἰς καθιέρωσιν τῆς προτιμήσεως τῶν ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν πλοίων. Π. χ. κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν ἐμφανίζεται πρὸς καθαρισμὸν πλοῖον ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν καὶ πλοῖον ὑπὸ ξένην· νὰ προτιμᾶται τὸ ὑπὸ Ἑλληνικήν. Τοιαύτη πρόνοια εἶναι ἀναγκαία, ὅταν πρόκηται περὶ νομοσχεδίου, ὅπερ συζητεῖ Ἑλληνικὴ Βουλή. Καὶ ἄλλαι τινὲς ἐγγυήσεις δύνανται νὰ τεθῶσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, οὕτως ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῶμεν ἐκ τῶν κινδύνων, οὓς προβλέπει ὁ κ. ἐξ Ἄρτης Βουλευτής.

§151Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζετε, ὅτι τοῦτο δύναται νὰ περιληφθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ;

§152ΛΕΒΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι δύναται νὰ περιληφθῇ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 6 τοῦ νομοσχεδίου ὑπάρχει παρεμφερὴς διάταξις, διότι ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου 6 φέρεται: «... ἐν περιπτώσει κηρύξεως πολέμου ἢ πολεμικῶν ἐχθροπραξιῶν μεταξὺ Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν, τῆς ἐφ’ ὡρισμένον χρόνον χρησιμοποιήσεως τῆς Δεξαμενῆς εἰς πολεμικὰ καὶ ἰδιωτικὰ ἀτμόπλοια». Ἐκεῖνο, ὅπερ ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ διασαφηνισθῇ, καὶ νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ τούτου σπουδαία ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, εἶναι, νὰ ἐρωτήσωμεν καὶ προκαλέσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ἑξῆς. Τὸ ἄρθρον 1 ἐν τέλει λέγει: «...λιθοκτίστου ναυτικῆς Δεξαμενῆς, ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένου σχεδίου, κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ παρόντος νόμου». Τὸ δὲ ἄρθρον 12 ἀναφέρει: «...καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀπὸ 15 Ἰανουαρίου 1897 ἐκθέσεως, μελέτης, σχεδίων καὶ κύβων τοῦ μηχανικοῦ Ἰωσὴφ Ριβαμπέλλα, γενομένων κατ’ ἐντολὴν τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς Ἑρμουπόλεως...» κλπ. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ἡ Δεξαμενή, περὶ ἧς ὁ λόγος, ἔσεται ἱκανὴ νὰ δέχηται τὰ πολεμικὰ ἡμῶν πλοῖα;

§153ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναμφιβόλως.

§154ΛΕΒΙΔΗΣ. Διότι οὕτω θέλομεν κερδίζει τὴν διαφορὰν τοῦ νομίσματος, καὶ τὰς λοιπὰς δαπάνας, ἃς ὑφιστάμεθα πρὸς καθαρισμὸν τῶν πολεμικῶν ἡμῶν πλοίων. Παρακαλῶ, ἐὰν ἦναι δυνατόν, νὰ κατατεθῶσι τὰ σχέδια τῆς Δεξαμενῆς.

§155Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι κατατεθειμένα τὰ σχέδια.

§156Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιληφθῶσιν ἐν τῇ συμβάσει, καὶ πολὺ πλειότερον ἐν τῷ νόμῳ, τὰ μέτρα τὰ προλαμβάνοντα τὸν κίνδυνον, ἀπόδειξις εἶναι ἡ ἰδέα, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, ἰδὼν ὅτι ὑπάρχει κἄποια ἀσάφεια εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 6· διότι τὸ ἄρθρον 6 λέγει: «...ἐν περιπτώσει κηρύξεως πολέμου ἢ πολεμικῶν ἐχθροπραξιῶν μεταξὺ Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν, τῆς ἐφ’ ὡρισμένον χρόνον χρησιμοποιήσεως τῆς Δεξαμενῆς εἰς πολεμικὰ καὶ ἰδιωτικὰ ἀτμόπλοια.» Τί θὰ συμβῇ; Δὲν ἠμποροῦμεν δὲ νὰ εἴπωμεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ πλειότερα, ἀλλὰ θ’ ἀποκλείσωμεν τὴν χρησιμοποίησιν τῆς Δεξαμενῆς εἰς τὰ Ἑλληνικὰ πλοῖα· διότι τὸ ἄρθρον 6 λέγει: «Οἱ ὅροι τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς Δεξαμενῆς συνομολογηθήσονται διὰ τῆς περὶ παραχωρήσεως συμβάσεως μεταξὺ τοῦ ἀναδόχου καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑποχρέου νὰ διατηρήσῃ δι’ αὐτῶν τὸ δικαίωμα τῆς τε ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως καὶ τῆς διὰ προηγουμένης ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀπαγορεύσεως, ἐν περιπτώσει κηρύξεως πολέμου, ἢ ἐχθροπραξιῶν...» κλπ. Ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἔχει δικαίωμα ν’ ἀπαγορεύσῃ τὴν χρησιμοποίησιν τῆς Δεξαμενῆς καὶ εἰς πολεμικὰ καὶ εἰς ἰδιωτικὰ πλοῖα.

§157Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐννοεῖται ἀφ’ ἑαυτοῦ, πολεμικὰ ξένα. Πῶς θέλετε ἓν Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν εἴσοδον πολεμικῶν πλοίων τοῦ ἰδίου αὐτοῦ ἔθνους;

§158Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀλλ’ ὅπως ἔχει τὸ ἄρθρον, ἀπαγορεῦον τὴν χρησιμοποίησιν «καὶ εἰς τὰ πολεμικὰ πλοῖα», διὰ τῆς γενικῆς φράσεως, εἶναι ὑποχρεωμένον ν’ ἀπαγορεύσῃ τὴν εἴσοδον καὶ εἰς τὰ Ἑλληνικὰ πολεμικά.

§159Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν ἠμποροῦσε νὰ τὸ εἴπῃ ἄλλως. Ἡ ἔννοια εἶναι καθαρά.

§160Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι καθαρά. Εἶναι δυνατὸν νὰ κάμητε ἐν τῷ νόμῳ τοιαύτην διάκρισιν, ὅτι θ’ ἀπαγορεύσητε τὴν εἴσοδον πολεμικῶν πλοίων ὡρισμένων; Δὲν δύνασθε. Τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι, οἱασδήποτε καὶ ἂν θελήσητε νὰ λάβητε προφυλάξεις ἐναντίον τῆς χαριστικῆς ἴσως ἐξυπηρετήσεως καὶ ὑπὲρ τῆς προτιμήσεως τῶν Ἑλληνικῶν πλοίων, δὲν θὰ τὸ κατορθώσητε.

§161Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι τὰ λεχθέντα εἶναι ὀρθά. Ἀλλὰ πρέπει νὰ προσέξωμεν ἐπὶ ἑνὸς ἄλλου, μήπως ἡ ἀποδοχὴ αὐτῶν καταστήσῃ ἀδύνατον τὴν κατασκευὴν τῆς Δεξαμενῆς. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐξετάσω τὰ ζητήματα· ἐὰν δὲ ἡ ἀποδοχὴ τῶν ἰδεῶν τοῦ ἐξ Ἄρτης ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ δὲν πρόκηται νὰ παρεμβάλῃ πρόσκομμα εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου, δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ τὰς παραδεχθῶ.

§162Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλ’ ἡ σαφήνεια πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐν τῷ νόμῳ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 6 πρόκειται περὶ τριῶν κεχωρισμένων ἀντικειμένων· πρῶτον περὶ τῶν ὅρων, ὑπὸ τοὺς ὁποίους θέλει γίνεσθαι ἡ ἐκμετάλλευσις, δεύτερον περὶ τοῦ δικαιώματος τῆς ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως, τρίτον περὶ τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπαγορεύσεως, ἐν περιπτώσει κηρύξεως πολέμου, τῆς χρησιμοποιήσεως τῆς Δεξαμενῆς. Πάντα ταῦτά εἰσι συμπεπυκνωμένα ἐν τῷ αὐτῷ ἄρθρῳ δι’ ἀλληλοπαραστάσεως συνεχοῦς· ἀναγκάζεται δὲ ὁ ἀναγινώσκων νὰ συγκεντρώσῃ τὴν προσοχήν του, νὰ ἀναλύσῃ ὅλην αὐτὴν τὴν διάταξιν, ὅπως κατανοήσῃ τὰς πολλὰς ἐν αὐτῷ περιληφθείσας ἐννοίας. Εὐκολώτερον ὅμως ἦτο νὰ διαιρεθῇ τὸ ἄρθρον εἰς τρεῖς παραγράφους· καὶ ἐν μὲν τῇ πρώτῃ παραγράφῳ νὰ περιληφθῶσι τὰ τῶν ὅρων τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς Δεξαμενῆς, ὅτι οὗτοι συνομολογηθήσονται διὰ τῆς περὶ παραχωρήσεως συμβάσεως μεταξὺ τοῦ ἀναδόχου καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν· ἐν τῇ δευτέρᾳ παραγράφῳ τὰ τοῦ δικαιώματος τῆς ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως, ὅτι διατηρεῖ τοῦτο ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν· καὶ ἐν τῇ τρίτῃ παραγράφῳ, ὅτι τὸ δικαίωμα τῆς διὰ προηγουμένης ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀπαγορεύσεως, ἐν περιπτώσει κηρύξεως πολέμου κλπ., διατηρεῖ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Τοιουτοτρόπως ἡ κατανόησις τῆς διατάξεως καθίσταται εὐχερής.

§163ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἐπεφυλάχθη διὰ τοῦ ἄρθρου 6 ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, αὐτὸς νὰ ἐγκρίνῃ τοὺς ὅρους τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ ἔργου, εἶναι ἀφαίρεσις σπουδαιοτάτου δικαιώματος τῆς Βουλῆς. Μὴ λησμονῶμεν, ὅτι πρόκειται περὶ λιμενικοῦ ἔργου, ὅτι οἱ λιμένες ἀνεξαιρέτως, δι’ οἱωνδήποτε χρημάτων καὶ ἂν κατασκευάζωνται, ἀποτελοῦσι μέρος τοῦ ἐδάφους τῆς Ἐπικρατείας, ὑπάγονται εἰς τὴν δημοσίαν περιουσίαν τοῦ Κράτους, καὶ ἐὰν ἀκόμη τυχὸν δαπανήσωσι δι’ αὐτοὺς ἰδιῶται, δὲν δύνανται ἢ νὰ θεωρῶνται μέρος τῆς περιουσίας τοῦ Κράτους.

§164Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ ὅροι τῶν συμβάσεων καὶ ἐπὶ ἄλλων ἔργων δὲν ὑποβάλλονται εἰς τὴν Βουλήν.

§165ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἠξεύρω, ἂν ἐγένετο μέχρι τοῦδε σύμβασις περὶ ἐκμεταλλεύσεως λιμένος.

§166Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὁμιλῶ περὶ ὅρων συμβάσεως. Ἡ Λιμενικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ Πειραιῶς παρεχώρησε σπουδαιότατα ἔργα, καὶ δὲν ὑπεβλήθησαν οἱ ὅροι τῶν συμφωνιῶν εἰς τὴν Βουλήν.

§167ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἄλλο ἡ κατασκευὴ ἑνὸς λιμενικοῦ ἔργου, καὶ ἄλλο ἡ ἐκμετάλλευσις ἑνὸς λιμένος. Ἡ ἐκμετάλλευσις λιμένος ἢ λιμενικοῦ ἔργου προσομοιάζει τὴν ἐκμετάλλευσιν ἄλλων μεγάλων δημοσίων ἔργων· καὶ αὐτὸ δ’ εἶναι δημόσιον ἔργον. Ἑπομένως τοὺς ὅρους τῆς ἐκμεταλλεύσεως αὐτοῦ θὰ τοὺς προσδιορίσῃ ἐπίσης ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ θὰ κυρώσῃ διὰ τῆς ὑπογραφῆς του. Ἀλλὰ διατὶ, παρακαλῶ, τῶν μὲν ἄλλων δημοσίων ἔργων νὰ ὑποβάλλωνται οἱ ὅροι τῆς ἐκμεταλλεύσεως εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἡ Βουλὴ νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν αὐτῶν, οὐχὶ δὲ καὶ ὅταν ἀφορᾷ ἐκμετάλλευσιν λιμένος; Ἐν αὐτῇ περιέχονται σπουδαιόταται διατάξεις, δύνανται δὲ νὰ παραβλαβῶσιν ἐξ αὐτῶν σπουδαιότατα συμφέροντα τοῦ Κράτους ἢ τῶν ἰδιωτῶν· κῦρος περισσότερον θὰ ἔχωσιν, ἂν πρὶν ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν· δὲν βλέπω ποῦ ὑπάρχει ὁ κίνδυνος ἐκ τούτου, ὅταν εὑρεθῇ ὁ κεφαλαιοῦχος, ὁ ὁποῖος, προκειμένου νὰ ἔχῃ 5%, ἐλπίζω ὅτι θὰ εὑρεθῇ. Δι’ αὐτὸ φρονῶ, ὅτι τόσα σπουδαῖα ζητήματα, τὰ ὁποῖα γεννᾷ ἡ ἐκμετάλλευσις σπουδαίου λιμενικοῦ ἔργου παρ’ ἰδιώτου, ἀπαιτοῦσι νὰ μὴ ἀφαιρεθῇ αὕτη ἀπὸ τὸν ἔλεγχον καὶ ἀπὸ τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιρρήσεως).

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Παρέδρων τοῦ Εἰρηνοδικείου Πειραιῶς». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνταῦθα ὑπάρχει τροπολογία 15 Βουλευτῶν, ὅπως τεθῇ ὡς ἄρθρον 2 τὸ ἑξῆς: «Πάρεδρος διορίζεται καὶ ὁ ἔχων πτυχίον Εἰρηνοδίκου ἢ Συμβολαιογράφου μὲ τὸν βαθμὸν «ἄριστα» ἢ «καλῶς», ἢ ὑπηρετήσας ὡς γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου ἐπὶ δεκαετίαν ἢ ἐν Συμβολαιογραφείῳ ἑδρεύοντι ἐκτὸς τῆς ἕδρας τοῦ Πρωτοδικείου καὶ τοῦ Εἰρηνοδικείου Πειραιῶς».

§170ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τρίτη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς Ποινικῆς Δικονομίας».

§172ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἤθελον ὑποβάλει πρότασιν ἀναβολῆς.

§173Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ ἀναβληθῇ, διότι ὑπεβλήθησαν πολλαὶ τροπολογίαι, καὶ ἰδίως τοῦ κ. Δραγούμη, αἱ ὁποῖαι ἀνατρέπουσιν ὅλην τὴν βάσιν. Θὰ παρακαλέσω νὰ τυπωθῶσιν αἱ τροπολογίαι, καὶ θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον αὐτὰς, τὸν κ. Στεφάνου, τὸν κ. Δραγούμην, τὸν κ. Μπακόπουλον, νὰ συνέλθουν τὴν Δευτέραν, οἱανδήποτε ὥραν θέλουν, εἴτε ἐν τῇ Βουλῇ, εἴτε ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, ἵνα σκεφθῶμεν ὁμοῦ, ὅπως τροποποιήσωμεν καταλλήλως τὴν πρότασιν νόμου.

§174ΒΟΖΙΚΗΣ. Τέλος πάντων, πρέπει, ἐὰν ἔχωμεν ἀπόφασιν νὰ λάβωμεν μέτρα περὶ τροποποιήσεως τῶν σχετικῶν διατάξεων τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων τούτων. Ἀπὸ ἑνὸς καὶ ἀπὸ δύο ἐτῶν γίνεται συζήτησις καθ’ ἑκάστην Σύνοδον περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων ἐκείνων· φθάνομεν μέχρι τῆς ὑποβολῆς τροπολογιῶν, παραπέμπομεν τὸ ζήτημα εἰς Ἐπιτροπὴν, κάμνομεν μίαν συζήτησιν εἰς ἑκάστην Σύνοδον, καὶ σταματῶμεν. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχῃ τὴν ἰδέαν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τροποποιηθῶσιν αἱ σχετικαὶ διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, ἃς τὸ εἴπῃ, διὰ νὰ ἀποσυρθῇ ἡ πρότασις νόμου· ἀλλ’ ἐὰν ἔχῃ τὴν ἰδέαν, ἣν πάντες ἔχομεν, ὅτι πρέπει νὰ τροποποιηθῶσιν, ἂς ἀφήσῃ νὰ προβῶμεν εἰς συζήτησιν ἅπαξ διὰ παντός. Τὸ νομοσχέδιον παρεπέμφθη ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου εἰς εἰδικὴν Ἐπιτροπὴν, καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη ἐτροποποίησε τὸ νομοσχέδιον, καὶ ὑπέβαλεν ἴδιον νομοσχέδιον, ὅπερ ἐψηφίσθη εἰς πρώτην καὶ δευτέραν ἀνάγνωσιν, καὶ πρόκειται ἤδη νὰ ψηφισθῇ εἰς τρίτην. Εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν παρουσιάζονται τροπολογίαι. Νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν· διότι, ἐὰν ἀκολουθήσωμεν τὴν ἀρχὴν τῆς μεθ’ ἑκάστην τροπολογίαν παραπομπῆς, οὐδέποτε θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον. Παρακαλῶ ἄλλως, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένῃ νὰ λυθῇ οὕτως, ὡς ἐδήλωσε, τὸ ζήτημα, παρακαλῶ νὰ κάμῃ καὶ τὴν πρόσθετον δήλωσιν, ὅτι τὴν Δευτέραν θέλει συζητηθῆ.

§175ΦΛΟΓΑΙΤΗΣ. Τὴν Δευτέραν ὁπωσδήποτε νὰ συζητηθῇ μεταξὺ τῶν πρώτων· καὶ ἐὰν μὲν συνέλθῃ ἡ Ἐπιτροπὴ, ἔχει καλῶς· ἐὰν ὅμως δὲν συνέλθῃ, προχωρεῖ ἡ Βουλή.

§176ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§177ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Θεωρῶ, ὅτι ἡ παραπομπὴ τοῦ νομοσχεδίου εἰς Ἐπιτροπὴν, ἀποτελουμένην ἐξ αὐτῶν τῶν τροποποιησάντων αὐτὸ, εἶναι ὁ πλέον ἀκατάλληλος τρόπος, ἵνα ἐπέλθῃ ἀποτέλεσμα.

§178ΒΟΖΙΚΗΣ. Βεβαιότατα.

§179ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐκεῖ, ὅπου ἔφθασε τὸ ζήτημα, θὰ ἦναι εὔκολος ἡ συνεννόησις, καὶ ὅτι, εὐθὺς ὡς συναντηθῶμεν, θὰ εὑρεθῶμεν σύμφωνοι, καὶ θὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα.

§180Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ τὴν Δευτέραν μετὰ μεσημβρίαν οἱ κύριοι συνάδελφοι ἔχουσιν ἐργασίαν, ἔρχομαι εὐχαρίστως καὶ τὴν 11ην ὥραν π. μ. τῆς Δευτέρας.

§181ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως τῶν ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ καταδικαζομένων».

§183ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, φρονῶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ἐπιδεκτικὸν μακρᾶς συζητήσεως, καὶ καλὸν εἶναι νὰ σταματήσωμεν ἕως ἐδῶ.

§184ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 8, 45′ μ. μ.)