1900.04.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 56

τῆς 1 Ἀπριλίου 1900.

(Σάββατον)

(Ὥρα 10 καὶ 30′ π. μ. ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν Βουλευτῶν κατάλογος, καὶ εὑρίσκεται ἡ Βουλὴ ἐν ἀπαρτίᾳ, παρόντων 126 Βουλευτῶν).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ δὲν ἐτυπώθησαν ἀκόμη. Ὅταν τυπωθῶσι, διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως, θέλουσιν ἀναγνωσθῆ. Ὁ κύριος Πετρίδης ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν: «Ἐν ταῖς ἐφημερίσιν ἀνεγράφησαν παρανομίαι ἀφορῶσαι εἰς τὸ Βʹ Στρατιωτικὸν Νοσοκομεῖον, περὶ τῶν ὁποίων καὶ διετάχθη ἀνάκρισις. Παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, εἰς ποῖον ἀποτέλεσμα κατέληξεν ἡ ἀνάκρισις, διότι τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον, ἀφορῶν καὶ εἰς τὴν ὑπόληψιν ἀξιωματικῶν καὶ εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν Στρατιωτικῶν Νοσοκομείων ἐν γένει.»

§2Γ. ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης ζητῶ τὸν λόγον.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπερώτησις εἶναι γραπτή. Ὅταν ἀπαντήσῃ ὁ Ὑπουργὸς, τότε θὰ συζητήσωμεν. Ὁ βουλευτὴς κ. Μπασιᾶς κατέθηκε τὴν ἑπομένην ἐπερώτησιν: «Παρακαλεῖται ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς καὶ Πρωθυπουργὸς νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὸν φόνον τοῦ ἐκ Ληξουρίου χωροφύλακος Γεωργίου Ε. Λυκούδη κατὰ τὴν σύλληψιν τοῦ φυγοδίκου Δημητρίου Κομπογιάννη ἐν Πλατάνῳ Γραβάρων τὴν ἔκθεσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπ’ ἀριθ. 390 καὶ ἀπὸ 17 Μαΐου 1895, περὶ ἀπονομῆς βοηθήματος εἰς τὴν μητέρα αὐτοῦ Μαρίαν Παναγῆ Φερεντίνου χήραν Εὐαγγελινοῦ Λυκούδη, καὶ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 36 καὶ ἀπὸ 26 Μαΐου 1895 πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διαβιβασθεῖσαν εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 271 καὶ ἀπὸ 28 Μαΐου 1895 ἐγγράφου, περὶ ἀπονομῆς τῇ ἀνωτέρω μητρὶ χρηματικοῦ βοηθήματος δραχ. 600. Πρὸς δὲ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, πῶς δὲν ἐξετελέσθη ἔτι ἡ ἀνωτέρω πρᾶξις, ὡς μὴ ὤφελε, προκειμένου περὶ τοσοῦτον ἱερᾶς ὑποχρεώσεως.» Ὁ βουλευτὴς κ. Μοσχούλας ὑποβάλλει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Βερβίτσης τοῦ δήμου Φυγαλείας, ζητούντων συνδρομὴν πρὸς ἀνοικοδόμησιν τοῦ καταστραφέντος ναοῦ τοῦ χωρίου των.

§4Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὁ ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴς κ. Σταυρόπουλος πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐσύστησεν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια νὰ λαμβάνωσιν εἰς χρυσὸν τὸν μισθόν των καὶ οἱ ναῦται καὶ οἱ ὑπαξιωματικοὶ τῶν πολεμικῶν πλοίων, τὰ ὁποῖα διατασσόμενα μεταβαίνουσιν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Εὑρίσκω ὅτι ἡ πρότασις αὕτη εἶναι δεδικαιολογημένη, καὶ διαβεβαιῶ τὸν κ. Βουλευτὴν, ὅτι θέλω συνεννοηθῆ μετὰ τῶν συναδέλφων μου περὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ ΒΥΚΒʹ νόμου περὶ Ἐφηβείου Ἀβέρωφ. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δρ. 25,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1900. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§7Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ προχθὲς εἶχε ληφθῆ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς νὰ προταχθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 75 νομοσχέδιον.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Πολλοὶ Βουλευταὶ ζητοῦσι νὰ προταχθῶσι διάφορα ἄλλα νομοσχέδια).

§9Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι. Ἐντὸς τῆς ἡμέρας θὰ ψηφισθῶσι. Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ μεταβάλωμεν τὰ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως, θὰ φθάσωμεν καὶ ἐκεῖ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχ. 300,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1900. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτελέσεως ἐργασιῶν ἐν τῷ λεκανοπεδίῳ Ἀθηνῶν καὶ τῷ Θριασίῳ πεδίῳ πρὸς ἀνεύρεσιν ὑδάτων. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§12Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μετὰ τὴν ἐν τῷ πρώτῳ στίχῳ λέξιν «Κυβερνήσει» παρακαλῶ νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἢ τῷ δήμῳ Ἀθηναίων». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§13Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δηλώσῃ, ἂν πρόκειται βραδύτερον ἡ Κυβέρνησις νὰ κανονίσῃ τὰ δικαιώματα τῶν γαιοκτημόνων, διότι τὸ Θριάσιον πεδίον κεῖται ἐπὶ τοῦ Ἐλευσινιακοῦ πεδίου, σήμερον δὲ ὁλόκληρον αὐτὸ ἀρδεύεται διὰ τῶν ὑδάτων ἐκείνων. Ἐν ᾗ περιπτώσει εὑρεθῶσιν ὕδατα καὶ ἀφαιρεθῶσι, βεβαίως μένουσιν ἀκέραια τὰ δικαιώματα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἰδιοκτητῶν.

§14Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιρρήσεως). (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως, τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: Περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ΦΟΗʹ νόμου περὶ ἀδείας πρὸς περιορισμὸν τῆς δικαστικῆς δικαιοδοσίας τῶν ἐν Αἰγύπτῳ προξενικῶν ἀρχῶν καὶ περὶ καταργήσεως τῆς ποινικῆς δικαιοδοσίας τῶν ἐν Αἰγύπτῳ ἑλληνικῶν ποινικῶν δικαστηρίων ἐπὶ τῶν χρεωκοπιῶν ἐπὶ μικτῶν πτωχεύσεων. Περὶ συγκεφαλαιώσεως τῶν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν χρεῶν τοῦ δήμου Λετρίνων. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 30,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1900 τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἀκυρώσεως τοιαύτης ἐξ ἴσου ποσοῦ, ἀναγραφείσης ἐν τῷ αὐτῷ προϋπολογισμῷ τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1897 καὶ μὴ διατεθείσης. Περὶ χορηγίας εἰς τὸ Ἐθνικὸν Πανεπιστήμιον. Περὶ παροχῆς ταῖς διοικούσαις τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον καὶ τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ ἐπιτροπαῖς καὶ τῷ Διοικητικῷ Συμβουλίῳ τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων δικαιώματος κανονισμοῦ τῶν ἐκ τῆς διαθήκης καὶ τοῦ Κωδικέλλου τοῦ Ἀνδρέου Συγγροῦ δικαιωμάτων αὐτῶν, ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν).

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Γεν. Διευθυντοῦ τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων καὶ τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ ἀτμοπλοίου «Μάρθας» συνομολογηθείσης συμβάσεως. (Γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ στοιχειώδους ἢ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως νόμου.

§17Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς δύο διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, δι’ ὧν συμπληροῦνται κενὰ τοῦ ἰσχύοντος νόμου περὶ στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, οὐδεμία ὑπάρχει ἀντίρρησις, ὅτι αὗται εἶναι ὀρθαί, ἤτοι ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναπλήρωσιν πρῶτον τοῦ ἀπόντος ἀρχιεπισκόπου καὶ δεύτερον τοῦ γυμνασιάρχου ὅπου δὲν ὑπάρχει Γυμνάσιον, ὡς μελῶν τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, κωλυομένων. Θὰ ἦτο δ’ εὐχῆς ἔργον, ἂν αἱ διατάξεις αὗται πρὸ καιροῦ εἰσήγοντο καὶ ἐλειτούργει εἰς πολλοὺς νομοὺς ὁ νόμος ἐπωφελῶς διὰ τὴν λαϊκὴν ἐκπαίδευσιν. Ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ φέρω ἀντίρρησιν ὡς πρὸς τὴν εἰσαγομένην τροποποίησιν περὶ τῶν προσόντων τῶν ἐπιθεωρητῶν τοῦ ͵ΒΤΜΘʹ νόμου. Ἡ τροποποίησις αὕτη, ὡς γίνεται, νομίζω ὅτι δὲν ἔχει δικαιολογητικόν τινα λόγον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς φέρει ὡς δικαιολογίαν ἐν τῇ ἐκθέσει, ὅτι ἐλλείπουσιν ἐπιστήμονες, ἔχοντες τὰ προσόντα τοῦ ἐπιθεωρητοῦ. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές. Τὸ Πανεπιστήμιον πάντοτε ἐξάγει ἐπιστήμονας, νέους ἀνεπτυγμένους, ἔχοντας ὅλον τὸ ἐπιστημονικὸν κῦρος καὶ τὴν ἱκανότητα νὰ καταλάβωσιν ἐπαξίως τὴν θέσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ἐν ἐπιγνώσει τῶν ὑψηλῶν καθηκόντων αὐτοῦ καὶ τῆς ἀποστολῆς του. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔφερε τροποποίησιν, δι’ ἧς ἐπιτρέπεται ἐπιθεωρηταὶ νὰ διορίζωνται καὶ δημοδιδάσκαλοι, ἀπόφοιτοι τοῦ Διδασκαλείου πρωτοβάθμιοι. Δὲν ἐπικρίνω τὸν ἐπιστημονικὸν καταρτισμὸν αὐτῶν πρὸς διδασκαλίαν, ἀλλὰ διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑψηλῶν καθηκόντων τοῦ ἐπιθεωρητοῦ φρονῶ ὅτι εἶναι ἀκατάλληλοι. Μὴ λησμονῶμεν ὅτι ὁ ὑπάρχων νόμος εἰς δύο βάσεις κυρίως στηρίζεται, εἰς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον, ἐξ οὗ ἐξαρτᾶται ἡ διοίκησις τῶν σχολείων, καὶ εἰς τὴν ἐπιθεώρησιν διὰ τῶν ἐπιθεωρητῶν, ἐνασκούντων ἐποπτείαν πρὸς κανονικὴν λειτουργίαν τῶν σχολείων καὶ τῆς ἐν αὐτοῖς διδασκαλίας. Ἀλλ’ ἂν διορίσωμεν δημοδιδασκάλους ἐπιθεωρητάς, οὗτοι, μὴ ἔχοντες τὸ ἀπαιτούμενον κῦρος καὶ τὰς ἀπαιτουμένας ἐπιστημονικὰς γνώσεις, δὲν θὰ δύνανται νὰ ἐκπληρῶσι τὸ καθῆκόν των, ὡς ὁ νόμος ἐννοεῖ, οὔτε ἀπέναντι τῶν ἐπιθεωρουμένων ὁμοιοβάθμων των θὰ ἔχωσι τὸ προσῆκον κῦρος καὶ τὰς ἀπαραιτήτους ἀνωτέρας παιδαγωγικὰς γνώσεις, ὥστε νὰ ἐπιβληθῶσι καὶ διδάξωσι τούτους, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἐν τῷ Ἐποπτικῷ Συμβουλίῳ, ἐν ᾧ παρίστανται ὡς εἰσηγηταὶ τῶν σχολικῶν ὑποθέσεων, θὰ δύνανται νὰ ἐπιβάλλωνται ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς διοικήσεως τῶν σχολείων. Πιστεύω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θέλει ἐπιμείνει εἰς τὴν προτεινομένην τροποποίησιν, ἀφοῦ ἤδη ὁ ἰσχύων νόμος ὑπέστη καίριον τραῦμα ἐκ τῆς μειώσεως τοῦ μισθοῦ καὶ τῆς θέσεως τῶν ἐπιθεωρητῶν. Ὑπάρχουσι διδάκτορες τοῦ Πανεπιστημίου, οἵτινες δύνανται νὰ δεχθῶσι τὴν θέσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, διότι πλὴν τοῦ μισθοῦ ἔχουσι καὶ ἐπιχορηγήσεις τινὰς διὰ τὴν κατοικίαν των καὶ τὰ ὁδοιπορικά, εὐκόλως δὲ θὰ εὑρεθῶσι τοιοῦτοι, ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχῃ καλὴ θέλησις. Ἂν δ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένῃ εἰς τὴν μεταβολὴν ταύτην, ἥτις θὰ κατενέγκῃ καὶ δεύτερον τραῦμα εἰς τὸν νόμον διὰ τῆς εἰσαγωγῆς ἀκαταλλήλων προσώπων, θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ δεχθῇ τὴν προσθήκην, ὅτι οἱ θέλοντες ἐκ τῶν δημοδιδασκάλων νὰ διορισθῶσιν ἐπιθεωρηταὶ διορίζονται τοιοῦτοι μετ’ αὐστηρὰν δοκιμασίαν, ὡς γίνεται καὶ κατὰ τὸν ἰσχύοντα ἤδη νόμον. Διότι θὰ ἦναι ἄδικον νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν πρόσωπα ἀνεπαρκεῖς ἔχοντα γνώσεις καὶ ἐφόδια. Ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας βεβαίως θὰ θελήσῃ νὰ εἰσαγάγῃ πρόσωπα ἱκανὰ, ἀλλὰ πρόκειται καὶ περὶ τοῦ μέλλοντος, διότι ἴσως εὑρεθῇ ἄλλος Ὑπουργὸς θέλων νὰ παραλύσῃ τὸν ἰσχύοντα νόμον. Φαντασθῆτε, Κύριοι, ἕνα δημοδιδάσκαλον, ὅστις θὰ ἦναι ὁ εἰσηγητὴς εἰς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον, ἀπέναντι τοῦ ἀρχιεπισκόπου ἢ τοῦ γυμνασιάρχου. Ἐπιθεωρηταὶ κατώτεροι τῶν ποικίλων καθηκόντων καὶ τῆς διοικητικῆς ἱκανότητος θὰ χρησιμεύσωσι σὺν τῷ χρόνῳ ὡς ὄργανα τῆς πολιτικῆς, ἐξ ἧς κυρίως ὁ ΒΤΜΘʹ νόμος ἠθέλησε ν’ ἀπαλλάξῃ τοὺς διδασκάλους, νὰ τοὺς χειραφετήσῃ καὶ νὰ τοῖς ἐμπνεύσῃ τὴν πεποίθησιν, ὅτι μόνον διὰ τῆς πρὸς τὸ καθῆκον ἀφοσιώσεως ἔχουσι νὰ ἐλπίζωσι προαγωγήν. Διὰ τοῦτο, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένῃ εἰς τὴν μὴ διαγραφὴν τοῦ τελευταίου ἐδαφίου, παρακαλῶ αὐτὸν καὶ πάλιν νὰ δεχθῇ τὴν προσθήκην, ὅτι οἱ δημοδιδάσκαλοι διορίζονται ἐπιθεωρηταὶ μετὰ διαγωνισμὸν, ὅστις θὰ ἐξασφαλίσῃ ὁπωσδήποτε τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἀρίστων ἐκ τοῦ διδασκαλικοῦ κλάδου, ἐπ’ ἀγαθῷ ἐν γένει τῆς Παιδείας.

§18Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ παραδεχθῶ οἱανδήποτε τροπολογίαν τείνουσαν νὰ εὐκολύνῃ τὴν ἐξεύρεσιν καταλλήλων προσώπων εἰς τὸ ἔργον τοῦ ἐπιθεωρητοῦ. Δὲν θὰ ὑπέβαλλον δὲ τὴν διάταξιν ταύτην, ἂν ἡ ὑπηρεσία δὲν μοὶ παρίστα ὅτι ὑπῆρξεν ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ εὑρεθῶσι πρόσωπα ἔχοντα τὰ προσόντα τοῦ ἰσχύοντος νόμου. Διὰ τοῦτο ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν ἐπιμένω, ὅτι πρέπει νὰ εὐρύνωμεν τὰ τῶν προσόντων. Ὡς πρὸς τὰ προσόντα τῶν διοριστέων ἐπιθεωρητῶν, εὑρίσκω ὅτι ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ περὶ διαγωνισμοῦ δύναται νὰ γείνῃ ἀποδεκτή· ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ ἀναβάλωμεν τὰ περὶ τούτου εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν, ὅτε δυνάμεθα νὰ διατυπώσωμεν τὰ τῆς σχετικῆς διατάξεως.

§19Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§20Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Μὲ παρεξήγησε βεβαίως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. Ἰσχυρίσθη ὅτι ἐγὼ ἠθέλησα νὰ καταρρίψω τὴν ἀξίαν τῶν δημοδιδασκάλων. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι οἱ δημοδιδάσκαλοι, μὲ ὅλα τὰ προσόντα καὶ τὰ ἐχέγγυα τῆς ἐπιστημονικῆς αὑτῶν καταρτίσεως καὶ μορφώσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσέλθωσιν εἰς Ἐποπτικὰ Συμβούλια καὶ νὰ παρακάθηνται μετ’ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πράγματι ἐπιστημονικὰς γνώσεις, οὐδὲ νὰ ἐκπληρῶσιν ὡς ἐπιθεωρηταὶ τὸν ὑψηλὸν αὐτῶν προορισμόν. Ὁ ἐπιθεωρητὴς δὲν εἶναι δημοδιδάσκαλος· ὁ δημοδιδάσκαλος πιθανὸν νὰ ἐκπληροῖ ἐν τῷ σχολείῳ τὸ καθῆκον αὑτοῦ, μεταδίδων εἰς τὴν Ἑλληνικὴν νεολαίαν τὰς ἀπαιτουμένας ἠθικὰς καὶ ἐπιστημονικὰς γνώσεις, δὲν εἶναι ὅμως ἱκανὸς νὰ ἐποπτεύῃ καὶ νὰ διοικῇ σχολεῖα ὁλοκλήρου νομοῦ, διότι ἡ ἐργασία αὕτη ἀπαιτεῖ ἄλλας γνώσεις, ἀνωτέρας βεβαίως τῶν τοῦ δημοδιδασκάλου. Δὲν ἠθέλησα νὰ μεμφθῶ τοὺς δημοδιδασκάλους, οὐδὲ νὰ παρίδω τὴν ἱερὰν αὐτῶν ἀποστολὴν ἐν τῇ Πολιτείᾳ. Βεβαίως ὅμως δὲν πιστεύω νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὸν ἰσχυρισμόν του ὁ προλαλήσας, ὅτι οἱ δημοδιδάσκαλοι εἶναι καλλίτεροι ἀπὸ τοὺς ἐξερχομένους τοῦ Πανεπιστημίου διδάκτορας, ἀποκτῶντας μάλιστα καὶ παιδαγωγικὰς γνώσεις ἀνωτέρας, ἀφ’ ὅτου εἰσήχθη καὶ τὸ μάθημα τῆς παιδαγωγικῆς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλει δήλωσιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὁριστικοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ ἔτους 1880. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 276). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ συζητηθέντος νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχει τροπολογίαν ὁ κ. Καλλιφρονᾶς, προτείνων, ἵνα εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τῆς τρίτης παραγράφου προστεθῇ: «ἢ διατελέσας ἐπὶ ὀκταετίαν διευθυντὴς διταξίου δημοτικοῦ σχολείου». Ὡσαύτως ὑπέβαλον τροπολογίας οἱ κύριοι Πετρίδης καὶ Πέρρος.

§22Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν αἱ τροπολογίαι.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 277–279). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθηκῶν καὶ τροποποιήσεων εἰς τὸν περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας νόμον ΑΦΛΒʹ τῆς 28 Μαΐου 1887.

§25ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν αὑτοῦ εἰς τὴν παρατήρησίν μου περὶ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐφόρων ἀπὸ 10 εἰς 8.

§26Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ὑπηρεσία μοὶ παρέστησεν, ὅτι ἕνεκα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ τελευταίου ψηφισθέντος νόμου ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐφόρων εἶναι ἀνεπαρκής. Τὴν αὐτὴν γνώμην ἔχει καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἑταιρείας, ἣν καὶ ἐξέφρασε πρὸς ἐμέ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς γʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως).

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως ἐμπορικῶν ναυτικῶν σχολείων.

§28ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὡς εἰσηγητὴς τῆς εἰδικῆς ἐπὶ τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας ἐπιτροπῆς λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατηρτίσθη συμφώνως πρὸς τὰς παρατηρήσεις τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης. Παρακαλῶ δὲ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ ψηφίσῃ ἄνευ ἀντιρρήσεως.

§29Ν. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Πρέπει καὶ τοῦτο νὰ συζητηθῇ.

§30Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν θέλω νὰ προβάλω ἀντίρρησιν, διότι δὲν ἀνέγνωσα τὸ νομοσχέδιον, καθόσον τώρα μόλις διενεμήθη. Ἀλλὰ κατὰ τὸν Κανονισμὸν καὶ κατὰ τὴν στοιχειώδη λογικὴν πρέπει νὰ ἀναγνώσωμεν τὸ νομοσχέδιον πρὶν συζητηθῇ.

§31ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἑπόμεναι παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ὡς ἐκ τῆς ὥρας, εἰς ἣν εὑρισκόμεθα, καθόσον εἶναι ἑνδεκάτη, θὰ ἦναι δύσκολον νὰ ἐπιληφθῶμεν τῆς συζητήσεως τῶν θεμάτων, ἅτινα θέλουσι προκαλέσει μακρὰν ἀνταλλαγὴν γνωμῶν, καὶ ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξετάσῃ, μήπως εἶναι ὀρθὴ ἡ πρότασις ν’ ἀναβληθῇ μετὰ μεσημβρίαν ἡ συζήτησις τῶν ἑπομένων νομοσχεδίων, ἐκτὸς τοῦ ἤδη παραπεμφθέντος μετὰ μεσημβρίαν, ἤτοι τῶν ὑπ’ ἀριθ. 14 μέχρι 18 τῆς ἡμερησίας διατάξεως, νὰ συζητηθῇ τὸ 19 καὶ νὰ ἀναβληθῶσι τὰ ὑπ’ ἀριθ. 20 μέχρις 23, καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰ ὑπόλοιπα, μέχρι τοῦ σημείου, ὅπου ἡ Κυβέρνησις θελήσῃ νὰ σταθῇ.

§32Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα, παραδέχομαι.

§33ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐκτελῶν ἐπιθυμίαν, ἥτις ἐδηλώθη ὑπὸ τῶν ὑποβαλόντων τὸ νομοσχέδιον περὶ ζωοκλοπίας καὶ ζωοκτονίας, ὡς καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, συνέταξα, συμφώνως πρὸς ὅσα χθὲς ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν, τροπολογίαν, ἣν ἔχω ἐνταῦθα, καὶ παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἀναγνώσω αὐτὴν, ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι ἡ Βουλὴ ἀμέσως θέλει ἀντιληφθῆ τὴν ἔννοιαν αὐτῆς καὶ θέλει δυνηθῆ νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, ὑποθέτω, τροποποιούμενον (ἀναγινώσκει): «Ὁ κατὰ τοὺς περὶ ζωοκλοπίας καὶ ζωοκτονίας νόμους τῆς 9 Ἰουνίου 1848 καὶ ΣΑʹ τῆς 27 Ἀπριλίου 1867 καταδικασθεὶς ἐπὶ κλοπῇ ἢ θανατώσει ζώων βοσκόντων, αὐλιζομένων ἢ ἐλαυνομένων (ἄρθρον 376 ἐδ. 2 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου) ὑποβάλλεται αὐτοδικαίως εἰς τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 34 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν ἀπὸ τριῶν μηνῶν μέχρις ἑνὸς ἔτους, ἐν δὲ ὑποτροπῇ ἀπὸ ἑνὸς μέχρι δύο ἐτῶν. Ἡ ἀστυνομικὴ ἐπιτήρησις ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς λήξεως τῆς ποινῆς. Οἱ κατὰ τὸ ἄρθρον 35 τοῦ Ποιν. Νόμου ὁριζόμενοι εἰς τὸν καταδικασθέντα τόποι διατριβῆς ἐκλέγονται πάντοτε ἔξω τῆς ἐπαρχίας, ἐν ᾗ διεπράχθη τὸ ἀδίκημα, καὶ μακρὰν τῶν ὁρίων αὐτῆς. Ἂν ἐν τῇ καταδικαστικῇ ἀποφάσει παρελείφθη ὁρισμὸς χρόνου διαρκείας τῆς ἐπιτηρήσεως, ἐφαρμόζεται ὁ ἐλάχιστος ὅρος. Μετὰ παρέλευσιν ἓξ μηνῶν ἐν τῇ πρώτῃ περιπτώσει τῆς παραγράφου πρώτης, καὶ ἑνὸς ἔτους ἐν τῇ δευτέρᾳ, τὸ ἐκδὸν τὴν καταδικαστικὴν ἀπόφασιν Δικαστήριον, ἐπὶ αἰτήσει τοῦ καταδικασθέντος, ἢ ἐπὶ προτάσει τοῦ Εἰσαγγελέως, δύναται, ἐκτιμῶν τὰς περιστάσεις, νὰ διατάξῃ τὸν περιορισμὸν ἢ τὴν κατάργησιν τοῦ ὑπολοίπου τῆς ἐπιτηρήσεως. Ἐπὶ καταδίκης εἰς ἐγκληματικὴν ποινὴν ἐφαρμόζονται τὰ ἐν τῇ γʹ παραγράφῳ ἀνωτέρω ὁριζόμενα καθ’ ὅλον τὸν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου χρόνον. Ἀλλὰ μετὰ παρέλευσιν πενταετίας ἐπιτρέπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Δικαστήριον τῶν Ἐφετῶν, ἐπὶ αἰτήσει τοῦ καταδικασθέντος, ἢ προτάσει τοῦ παρ’ αὐτῷ Εἰσαγγελέως, νὰ περιορίσῃ ἢ καταργήσῃ τὴν ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν.» Τὸ κείμενον τοῦτο, ἐκτὸς τῆς σαφηνείας, ἔχει καὶ τὸ καλὸν, ὅτι δὲν ἀπομακρύνει ἡμᾶς τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, παρέχει δὲ καὶ πᾶσαν ἐγγύησιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ψηφιζόμενον οὕτω θέλει καταστῆ τελεσφορώτερον. Καταθέτω μετὰ τοῦτο καὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἀναπληρωματικῆς ἐκλογῆς Νάξου.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἥ τε τροπολογία καὶ ἡ ἔκθεσις θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 280–281).

§35Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ μοὶ φαίνεται ὀρθή. Καὶ ἐπειδὴ τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν, ἴσως ἀπαιτήσωσι μακρὰν συζήτησιν, ἀναβάλλομεν αὐτὰ, ἵνα συζητηθῶσι μετὰ μεσημβρίαν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐρχόμεθα εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 19. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Βασιγκτῶνι συνομολογηθείσης παγκοσμίου ταχυδρομικῆς συμβάσεως. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκπαιδεύσεως δημοσίᾳ δαπάνῃ τεσσάρων νέων ἐν Γεωργικαῖς ἐπιστημονικαῖς καὶ πρακτικαῖς Σχολαῖς τῆς Ἑσπερίας.

§38ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἔχω τὸ νομοσχέδιον καὶ ἑπομένως ἀγνοῶ εἰς ποῖον ἄρθρον πρέπει νὰ φέρω τὴν πρότασίν μου, ἥτις εἶναι ἡ ἑξῆς. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ προσέλθωσιν εἰς τὸν διαγωνισμὸν καὶ οἱ ἐξελθόντες ἐκ Γεωργικῶν Σχολῶν ἐν Ἑλλάδι, διότι ἀποκλείονται. Οἱ τοιοῦτοι καὶ ἐγγράμματοι εἶναι, διότι ἐσπούδασαν εἰδικῶς, καὶ πεῖραν ἀπέκτησαν πολλὴν, διευθύναντες ἀγροκήπια ἢ ἄλλα κτήματα ἐν Ἑλλάδι. Ὑπὸ πρακτικὴν ἔποψιν εἶναι καλλίτερον παρεσκευασμένοι. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ταῦτα ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν.

§39Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως, τὸ νομοσχέδιον «περὶ καταλογισμοῦ χρηματικῶν ἐνταλμάτων ἐκδοθέντων καὶ ἐκδοθησομένων κατὰ τὸν νόμον ͵ΒΚΕʹ τοῦ ἔτους 1892»).

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ παραγραφῆς τῶν ἀπαιτήσεων δυνάμει γραμματίων παραλαβῆς ἐπὶ συμψηφισμῷ ἢ ἐπὶ παρακαταθήκῃ κοινῇ ἢ αὐτουσίῳ.

§41ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶναι ἐλπὶς νὰ ψηφισθῶσι τὰ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ἀναγινωσκόμενα σήμερον νομοσχέδια;

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πῶς δὲν εἶναι; Θὰ κάμωμεν ἀκόμη δύο συνεδριάσεις.

§43ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο περιέχει σπουδαίας διατάξεις, καὶ καλὸν εἶναι νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὸ ἀπόγευμα.

§44Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Πρόκειται περὶ τῶν παραγεγραμμένων γραμματίων, περὶ ἁπλῆς τακτοποιήσεως τῆς ὑπηρεσίας. Ἄλλως εἶναι ἡ πρώτη ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§46ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἡ τιθεμένη προθεσμία τῶν 5 ἐτῶν διὰ τὰς παρακαταθήκας ἀπὸ σήμερον καὶ ἐντεῦθεν εἶναι βραχυτάτη, διότι ἡ παρακαταθήκη δὲν εἶναι ὀφειλὴ τοῦ Δημοσίου. Ἡ παραγραφὴ ἄρχεται ἀφ’ ἧς στιγμῆς γεννᾶται τὸ δικαίωμα πρὸς ἀγωγήν. Ἔκτοτε ἄρχεται ὁ χρόνος τῆς παραγραφῆς κατὰ τοῦ παραλείποντος τὴν ἐνάσκησιν τοῦ δικαιώματος τούτου· ἀλλὰ διὰ τὰς παρακαταθήκας;

§47Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει ἡ τριακονταετὴς παραγραφή. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν συζητοῦμεν ἐκτενέστερον περὶ τούτου.

§48ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν δὲν γνωρίζομεν τί θὰ γείνῃ. Ἐν τούτοις θὰ περιμείνω τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς αʹ συζήτησιν).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀναπτύξεως δασικῶν φυτειῶν πέριξ ἢ ἐντὸς κατῳκημένων μερῶν καὶ περὶ ἀναδασώσεων ἐν γένει.

§50ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Γραμματεὺς ἵσταται πολὺ ὑψηλὰ, καὶ δὲν ἀκούομεν. Ἐὰν ἦτο ἐπὶ τοῦ βήματος, θὰ ἠκούομεν καλλίτερον.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, καὶ αὐτὸ δύναται νὰ γείνῃ. (Κατέρχεται ὁ Γραμματεὺς ἐκ τοῦ Προεδρείου καὶ ἀνέρχεται ἐπὶ τὸ βῆμα, ἵνα ἀναγινώσκῃ). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§52ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Περὶ τῶν κοινοτικῶν δασῶν δὲν γίνεται λόγος.

§53Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συμβατικοῦ τόκου καὶ ἀνατοκισμοῦ.

§55ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὸ ἀπόγευμα.

§57ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει λόγος ν’ ἀναβληθῇ.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις, διότι εἶναι δωδεκάτη ἡ ὥρα.

§59ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ μείνῃ κατ’ ἀνάγκην, διότι θὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ γευματίσωμεν. Εἴπομεν ὅτι ὅσα ἔχουν συζήτησιν θὰ μείνουν διὰ τὸ ἀπόγευμα.

§61ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Δὲν ἔχει συζήτησιν.

§62ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔχει!

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται λοιπόν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ΒΧʹ τῆς 30 Ἰουνίου 1899 περὶ συστάσεως συνεργείων. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§64Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν συνιστῶνται τὰ νέα συνεργεῖα;

§65Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Συνεστήθησαν· δὲν κατωρθώθη ὅμως νὰ διορισθῇ τὸ προσωπικὸν τῶν συνεργείων, διότι διὰ τοῦ νόμου τοῦ ψηφισθέντος πέρυσιν ἀπαιτοῦνται προσόντα γραφέως βʹ τάξεως ἢ δίπλωμα Πανεπιστημίου. Ὡς ἐκ τούτου ἐκ τῶν ἀπαιτουμένων 24 μόνον 10 διωρίσθησαν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ δημοσίων γεωμετρῶν.

§67Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπεθύμουν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, πόσον νέον προσωπικὸν προστίθεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§68Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἴκοσιν, οἵτινές εἰσιν ἀπαραίτητοι, ἵνα ἐφαρμοσθῇ ὁ περὶ φορολογίας τῶν ἀμπέλων νόμος, ἵνα γένηται ἡ διανομὴ ἐθνικῶν γαιῶν, αἱ ὁποῖαι εἰσέτι εἶναι ἀδιανέμητοι, καὶ ἐκτελεσθῶσι καὶ τόσοι ἄλλοι νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἀπαιτοῦσι γεωμετρικὴν ἐργασίαν. Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ παρ’ ἑκάστῃ τῶν Ἐφοριῶν εἷς γεωμέτρης, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπαραίτητος. Ἀπὸ τῆς παρελθούσης Περιόδου τῆς Βουλῆς ὑπεβλήθη τοιοῦτο νομοσχέδιον. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ ἐπιψηφίσῃ, διότι εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ἄρθρου 28 τοῦ ͵ΒΦΗΓʹ νόμου τῆς 17 Ἰουνίου 1899 περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ περὶ συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης.

§70Θ. ΜΑΡΚΕΤΟΣ. Θὰ παρακαλέσω, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν τροποποίησιν τὴν γινομένην διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ προστεθῶσι μετὰ τὰς λέξεις «ὡς πρὸς τὸν σταφιδόκαρπον τὸν ἐξαγόμενον διὰ τῶν λιμένων τοῦ νομοῦ Κεφαλληνίας» αἱ λέξεις «τῆς παραγωγῆς Κεφαλληνίας», διότι εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἐκ τῶν λιμένων Κεφαλληνίας ἐξάγεται καὶ σταφιδόκαρπος ἀλλαχοῦ παραγόμενος.

§71Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλει, διότι τὸ νομοσχέδιον ἀφορᾷ μόνον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Αἰγιαλείας, διότι ἐκεῖθεν ἐξεδηλώθη καὶ ὑπεστηρίχθη, ὅπως ὁ γενόμενος περιορισμὸς ἀρθῇ. Σήμερον εὑρισκόμεθα εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν· ὅ,τι δὲ προτείνει ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν ἀφορᾷ εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο, τὸ ὁποῖον τροποποιεῖται, ἀλλ’ εἶναι ἀντικείμενον ἰδίου νομοσχεδίου.

§72Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἐπειδὴ ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ Σταφιδικὸν ζήτημα, παρακαλῶ νὰ προστεθῇ ἄρθρον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ὁρίζηται ἡ ἡμέρα τῆς φορτώσεως.

§73Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν, ἔχει προταθῆ δι’ ἰδίας προτάσεως νόμου· ὅταν δὲ ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν αὐτῆς, θὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ μόνον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἑτέρας ἀντιρρήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ προσκτήσεως τοῦ παρὰ τὸ Τελωνεῖον Σύρου διωρόφου οἰκοδομήματος τῆς πτωχευσάσης Ἑλληνικῆς Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρείας).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀδείας εἰς τὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν πρὸς συνομολόγησιν συμβάσεως περὶ παρατάσεως ἐπὶ νέαν τριακονταετίαν τῆς μισθώσεως τοῦ παρὰ τῇ Κύμῃ ἐθνικοῦ μεταλλείου γαιανθράκων.

§75Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχε γραφῆ πρό τινων ἡμερῶν εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι τὸ ἀνθρακωρυχεῖον αὐτὸ τῆς Κύμης εἶχε παραχωρηθῆ εἰς τὴν Ἑταιρείαν τῶν Δημοσίων καὶ Δημοτικῶν ἔργων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἐὰν περὶ αὐτοῦ πρόκειται καὶ τί ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἐγένετο.

§76Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν ἤθελε λάβει τὸν κόπον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν Βουλευτὴς νὰ ἀναγνώσῃ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, ἤθελεν ἴδει, ὅτι ὄντως ἡ παραχώρησις ἐγένετο ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑφισταμένων νόμων· ἐθεωρήθη ὅμως ἡ παραχώρησις ἄκυρος, ὡς μὴ στηριζομένη εἰς τὸν περὶ μεταλλείων νόμον τοῦ 1861, καὶ ὡς ἐκ τούτου προεκάλεσα τὴν ἀκύρωσιν τοῦ Β. Διατάγματος τοῦ 1898. Μετὰ τὴν ἀκύρωσιν ταύτην καὶ συμφώνως πρὸς τὴν γνώμην τοῦ ὀρυκτολόγου τοῦ Ὑπουργείου, προέβην εἰς ἐκμίσθωσιν τοῦ μεταλλείου τούτου πρὸς τὴν Ἑταιρείαν τῶν Δημοσίων καὶ Δημοτικῶν Ἔργων κατὰ τοὺς ὅρους τῆς ὑπὸ συζήτησιν συμβάσεως, οἵτινές εἰσιν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου συμφερώτεροι τῶν τῆς προηγουμένης μισθώσεως.

§77ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν βλέπω ὅμως τὴν ὠφέλειαν τῆς Ἑταιρείας ταύτης, ἀναλαμβανούσης ὑπὸ τοιούτους ὅρους τὴν παραχώρησιν.

§78ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἑταιρεία ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην αὐτοῦ τοῦ μεταλλείου, διότι εἰς αὐτὸ κυρίως εἰργάσθη καὶ παρεμβαίνει εἰς τὰς ἐργασίας τῶν ἄλλων μεταλλείων αὐτῆς. Τούτου τοῦ μεταλλείου ἀφαιρουμένου, δὲν δύναται ἡ Ἑταιρεία αὕτη νὰ προχωρήσῃ εἰς τὰς ἐργασίας της, θὰ μείνῃ δὲ ἐν ἀχρηστίᾳ πᾶσα ἡ ἐκτελεσθεῖσα ἐργασία, πρὸς βλάβην οὐ μόνον τῆς Ἑταιρείας, ἀλλὰ καὶ τοῦ Δημοσίου.

§79Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον, μόνον ἵνα δηλώσω, ὅτι ἕνεκα τῆς προκεχωρηκυίας ὥρας θὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς κυρουμένης διὰ τοῦ νομοσχεδίου συμβάσεως εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν, ἵνα ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιρρήσεως).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμοῦ δαπάνης διὰ τὴν κατασκευὴν ἔργων ἐν ταῖς γαίαις τῆς λίμνης Φενεοῦ καὶ παραχωρήσεως αὐτῶν εἰς τοὺς περιοίκους καὶ περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δρ. 28,500 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1900». (Γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§81ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ συζητοῦμεν νομοσχέδια εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ὑπάρχει δ’ ἐλπὶς νὰ γείνῃ καὶ δευτέρα καὶ τρίτη συνεδρίασις πρὸς συζήτησιν αὐτῶν, παρακαλῶ νὰ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ συζητηθῶσι καὶ τὰ ὑπ’ ἀριθ. 76 καὶ 77 νομοσχέδια τῆς ἡμερησίας διατάξεως περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 30 τοῦ περὶ ὑποθήκης πλοίων νόμου καὶ τοῦ ἄρθρου 220 τοῦ Ἐμπορικοῦ Νόμου.

§82ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§83Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν Θεσσαλίᾳ, δυνάμεθα νὰ προβῶμεν καὶ εἰς τὴν συζήτησιν αὐτῶν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς πρὸς μελέτην τῶν ἐκτελεστέων ἐν Θεσσαλίᾳ ὑδραυλικῶν ἔργων. (Γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς 3ης ὥρας μετὰ μεσημβρίαν. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 12 τῆς μεσημβρίας. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 4 μ. μ.)

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Θ’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, τὰ ὁποῖα τυπωθέντα ἤδη διενεμήθησαν. (Ἀναγνωσθέντα καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§87Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Τὸ Δʹ τμῆμα τῆς Βουλῆς προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἀναπληρωματικῆς ἐκλογῆς Νάξου καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς νομίμου βουλευτοῦ τοῦ κ. Ἐλευθερίου Μυκωνίου. Ὑπάρχει ἀντίρρησις;

§89ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκκλογῆς, καὶ ἀναγνωρίζει νόμιμον βουλευτὴν τῆς ἐπαρχίας Νάξου τὸν κ. Ἐλευθέριον Μυκώνιον, ὅστις καὶ παρακαλεῖται νὰ προσέλθῃ, ἵνα ὁρκισθῇ. (Ἐνταῦθα προσελθὼν ὀμνύει ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν νενομισμένον ὅρκον ὁ νέος βουλευτὴς Νάξου Ἐλ. Μυκώνιος).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Καραπάνος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§92Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, Κύριοι, ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ὄχι ὅπως φέρω τροποποίησίν τινα ἐπὶ τῆς τάξεως τῶν ἐν αὐτῇ ἀναγεγραμμένων νομοσχεδίων, ἀλλ’ ὅπως παρακαλέσω τὴν Βουλὴν καὶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Σώματος, νὰ μὴ προβαίνωμεν τοσοῦτον ἐσπευσμένως καὶ τοσοῦτον ἀπροπαρασκεύως εἰς τὴν νομοθετικὴν ἡμῶν ἐργασίαν.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 13 τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως ἐμπορικῶν ναυτικῶν σχολείων.

§94Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρόκειται περὶ ἐμποροπλοιάρχων ἱστιοφόρων μόνον ἢ καὶ περὶ ἐμποροπλοιάρχων ἀτμοκινήτων;

§95Θ. ΡΕΤΣΙΝΑΣ. Καὶ περὶ ἀτμοκινήτων.

§96Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διότι, ἂν πρόκειται καὶ περὶ ἀτμοκινήτων, νομίζω ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς, καθ’ ὅσον τοὐλάχιστον ἐκ τῆς προχείρου ἀναγνώσεως αὐτοῦ ἠδυνήθην νὰ ἀντιληφθῶ. Αἱ διατάξεις αὗται δύνανται νὰ δώσωσιν ἀρκετὰς γνώσεις καὶ πεῖραν εἰς πλοιάρχους ἱστιοφόρων· ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὴν διεύθυνσιν ἀτμοπλοίου, διὰ τὴν ὁποίαν ἀπαιτοῦνται γνώσεις πληρέστεραι, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς, καὶ ἐπεθύμουν νὰ ἀκούσω τὴν γνώμην τοῦ κ. Προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς.

§97Θ. ΡΕΤΣΙΝΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι λίαν μεμελετημένον· εἶναι ἔργον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, τὸ ὁποῖον ἐμελετήσαμεν μετὰ διαφόρων ἐμποροπλοιάρχων, ἀκολούθως ἦλθεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ τὸ ἐμελετήσαμεν καὶ ἐκεῖ, κατόπιν δὲ μεταρρυθμίσεων, τὰς ὁποίας ἐπηνέγκομεν εἰς αὐτὸ, εὕρομεν ὅτι πληροῖ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ.

§98Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βλέπω ἐδῶ, ὅτι ἐνιαύσιος διδασκαλία πρακτικὴ καὶ θεωρητικὴ ἀρκεῖ, ἵνα καταρτισθῇ τις πλοίαρχος ἀτμοπλοίου.

§99Θ. ΡΕΤΣΙΝΑΣ. Σήμερον εἶναι τρίμηνος. Ἡμεῖς ἐθέσαμεν ἀνώτατον ὅρον ἓν ἔτος, ὁ ὁποῖος μάλιστα θεωρεῖται παρὰ πολλῶν ἐμποροπλοιάρχων πολὺ βαρύς. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–12).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§101Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀνάγνωσις, ὡς γίνεται παρὰ τοῦ κ. Γραμματέως, εἶναι μία ἐκροὴ ὕδατος. Ἂν βιάζηται, νὰ τὸν ἀντικαταστήσητε (θόρυβος).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ. Δὲν ἔχετε καὶ τὸ νομοσχέδιον ὑπ’ ὄψιν σας; (ἀντικαθίσταται ὁ γραμματεὺς Κ. Χατζηπέτρος).

§103Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἀνακαλέσητε εἰς τὴν τάξιν τὸν κ. Βουλευτὴν Βάλτου, διότι εἶπεν ὅτι δὲν σέβομαι τὴν Βουλήν. Σέβομαι τὴν Βουλὴν πάντοτε. Ἀνέγνωσα πολὺ εὐαναγνώστως, καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ μοῦ κάμῃ παρατηρήσεις. (Θόρυβος καὶ ἀντεγκλήσεις).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶπεν αὐτό.

§105ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἐκπληρῶ ἓν καθῆκον, καὶ τὸ ἐκπληρῶ ὅπως πρέπει (θόρυβος).

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, Κύριοι, παρακαλῶ. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀνησυχῆτε. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιρρήσεως.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ταχυδρομικῶν ἐνσήμων καὶ ταχυδρομικοῦ μονοπωλίου τοῦ Κράτους. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§108ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου ζητῶ τὸν λόγον.

§109Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐγώ.

§110ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Διὰ τοῦ πρώτου ἄρθρου ὁρίζεται, ὅτι τὰ Ταχυδρομεῖα τοῦ Κράτους ἀναλαμβάνουσιν ἀποκλειστικῶς τὴν ἀπὸ τόπου εἰς τόπον μεταβίβασιν τῶν ἐν τοῖς ἐδαφίοις ἀναφερομένων γραμμάτων καὶ πραγμάτων· ὁρίζει δηλαδὴ τὸ ἄρθρον τοῦτο τὰ τοῦ μονοπωλίου, ἐν δὲ τῷ ὁρισμῷ τῶν τοῦ ταχυδρομικοῦ μονοπωλίου περιλαμβάνει καὶ ἀντικείμενα καὶ ὑπηρεσίας τέως μὴ περιλαμβανομένας ἐν τῇ κειμένῃ νομοθεσίᾳ. Καὶ ἀμέσως ἐν ἐδαφίῳ Γʹ ἔχομεν τὸν ὁρισμὸν, ὅτι εἰς τὸ προνόμιον ἀνήκουσι τὰ ἐπιστολικὰ δελτάρια, «καλυπτόμενα διὰ γραφῆς ἢ εἰκόνων ἐπὶ τῆς μιᾶς πλευρᾶς καὶ ἐκτετυπωμένα ὑπὸ τοῦ Κράτους, καὶ αἱ βραχεῖαι ἐπιστολαί». Καὶ περὶ μὲν τῶν βραχειῶν ἐπιστολῶν, περὶ ὧν ὑπῆρχεν ἤδη ὁ ὁρισμὸς, οὐδὲν ἔχω νὰ εἴπω. Ἀλλὰ τὸ προνόμιον τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὰ ἐπιστολικὰ δελτάρια, τὸ νέον τοῦτο προνόμιον, προσκρούει εἰς τὴν ὑφισταμένην ἤδη ἐλευθέραν ἐμπορίαν. Καὶ εἶναι ἐξεταστέον, πρῶτον ἂν εἶναι ὀρθὸς ὁ περιορισμὸς τῆς ὑφισταμένης ἐλευθέρας ἐμπορίας πρὸς τὸν σκοπὸν, ὃν ἔχει τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἔπειτα, ἂν τυχὸν παραδεχομένης τῆς Βουλῆς τὴν ὀρθότητα τοῦ τοιούτου περιορισμοῦ θὰ ἔχῃ καθήκοντα ἡ Πολιτεία πρὸς ἐκείνους, οἵτινες, ἔχοντες ἀφειμένην ἐλευθέραν τὴν ἐμπορίαν ταύτην, ἔχουσι σήμερον ἀποθήκας ὅλας δελταρίων ἐντύπων, δαπανήσαντες πρὸς τοῦτο χρήματα. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸς ὁ περιορισμός. Διότι ποῖον εἶναι τὸ δικαίωμα, ὅπερ ἔχει μέχρι σήμερον ἡ Πολιτεία ὑπὲρ τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας; Τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ ἐκδίδῃ δελτάρια ἁπλᾶ, φέροντα τὸ σῆμα τὸ ταχυδρομικὸν, καὶ διὰ τούτων νὰ πορίζηται μὲν εἰσπράξεις, νὰ διευκολύνῃ δὲ τὴν ἀλληλογραφίαν τὴν ἁπλῆν, διότι τὸ δελτάριον πωλεῖται ἀντὶ μικροτέρου ποσοῦ, διὰ τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην ν’ ἀλληλογραφῶσι προχείρως ἐν τῷ ἐσωτερικῷ καὶ τῷ ἐξωτερικῷ. Ἀλλ’ ἐπεκράτησεν ἐν τοῖς χρόνοις τούτοις τῆς μανίας τῶν συλλογῶν, ἐν τοῖς χρόνοις τῆς ἀγάπης πρὸς τὰς εἰκόνας καὶ τὰ λευκώματα, τὰ περιέχοντα αὐτὰς, ἐπεκράτησε καὶ ἡ ἕξις νὰ ἐκτυπῶνται ἐπὶ δελταρίων ἰδιωτικῶν, ἅτινα ὑποβάλλονται εἰς τὸν γενικὸν ῥυθμὸν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ τέλος τὸ ὁριζόμενον ὑπὲρ τῶν ἐπισήμων δελταρίων, νὰ ἐκτυπῶνται εἰκόνες ποικίλαι, ἀναμιμνήσκουσαι τοὺς τόπους, ἐξ ὧν ἐκπέμπονται τὰ δελτάρια, ἢ παρέχουσαι ἄλλας εὐαρέστους ἀναμνήσεις, οἷαι αἱ τελευταῖον ἐξ Ἀθηνῶν ἀποστελλόμεναι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἰκόνες νομισμάτων ἀρχαίων, ἃς οἱ ἐνταῦθα ἔμποροι ἐκτυποῦσιν ἐπὶ τῶν δελταρίων αὐτῶν. Ἀπετάθησαν εἰς τοὺς φωτογράφους τοὺς ἐν Ἀθήναις, καὶ ἐξ ἐκτύπων ἀρχαίων νομισμάτων ἔλαβον φωτογραφήματα· τὰ φωτογραφήματα μετήγαγον διὰ τῆς φωτοτυπίας ἐπὶ τοῦ χάρτου ἐκείνου τοῦ γνωστοῦ, τοῦ ὀλίγον τι παχυτέρου τῶν συνήθων ἐπιστολῶν, καὶ οὕτως ἐκτυπώσαντες χιλιάδας χιλιάδων δελταρίων στέλλουσιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν,—ὠφελουμένου τοῦ Κράτους τὸ ἐκ τοῦ γραμματοσήμου κέρδος, — ἀναμνήσεις τῶν ἀρχαίων τύπων ἢ νομισμάτων, ἅτινα ἀρέσκονται βλέποντες οἱ μὴ δυνάμενοι νὰ ἔχωσι συλλογὴν νομισμάτων. Ταῦτα γίνονται εἰς μεγάλην ἔκτασιν, καὶ ἡ κυκλοφορία εἶναι μεγίστη. Χῶραί τινες ἀπεδέχθησαν τὴν συνήθειαν τῆς ἀνταλλαγῆς εἰκονογραφημένων δελταρίων, οὕτως ὥστε κατὰ ἑκατομμύρια κυκλοφοροῦνται σήμερον συλλεγόμενα τὰ τοιαῦτα δελτάρια. Λαμβάνομεν γράμματα ἐξ Αὐστρίας π. χ. καὶ Γερμανίας, παρακαλοῦντα ἡμᾶς νὰ στείλωμεν εἰς τοὺς γράφοντας ὡρισμένον ἀριθμὸν δελταρίων μεθ’ ὡρισμένων εἰκόνων, μετὰ τῆς σφραγῖδος τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ ἀποστέλλοντος, διότι τοιαῦτα ἐνθυμήματα εἶναι εἰς αὐτοὺς ἠθικῶς πολύτιμα, μὴ ἔχοντα ἀποτίμησιν. Ἐν ἄλλαις πάλιν χώραις ἡ μανία τῆς συλλογῆς δὲν ὑπάρχει τοσαύτη. Ἀλλ’ ἐν Γερμανίᾳ καὶ Αὐστρίᾳ εἶναι εἰς τὸν ὕπατον βαθμὸν ἀνεπτυγμένη. Ἐν Γαλλίᾳ, Ἀγγλίᾳ, Ἰταλίᾳ ὑπάρχει ἐμπόριον συλλογῶν, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει καὶ τοιοῦτος ζῆλος. Εἰς τὰς ἀξιώσεις ταύτας τῶν συλλογέων ἀνταποκρινόμενον τὸ ἐμπόριον καὶ ἐνταῦθα καὶ ἀλλαχοῦ, κατώρθωσε νὰ εὐαρεστῇ καὶ νὰ ἐπαρκῇ εἰς τὴν ζήτησιν τοιούτων δελταρίων. Τελευταῖον ἐκ Κρήτης ἐξεπέμφθησαν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν χιλιάδες τοιούτων δελταρίων. Καὶ ἐγὼ αὐτὸς παρεκλήθην ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ νὰ προμηθευθῶ δελτάρια ἐκ Κρήτης, ἀλλὰ μετὰ τῆς σφραγῖδος τῆς Κρητικῆς, ἵνα στείλω ταχυδρομικῶς ἐντεῦθεν εἰς Γαλλίαν, ὅπου μέγα δεικνύουσιν ἐνδιαφέρον νὰ λάβωσι τοιαῦτα δελτάρια. Ἐξεδόθησαν δὲ τὰ Κρητικὰ δελτάρια καὶ ἐξετυπώθησαν ἐν Γερμανίᾳ, καὶ οἱ Γερμανοὶ ἐκ τούτων πορίζονται χρῆμα. Ἀλλὰ καὶ ἐν Κρήτῃ πωλοῦν τὸ ἐμπόριον τὸ Κρητικὸν τοιαῦτα δελτάρια ὠφελεῖται. Αἱ Ἀθῆναι σήμερον κατήντησαν ἓν τῶν κέντρων, ἐν οἷς πωλοῦνται πολλὰ δελτάρια, καὶ γινώσκετε κάλλιστα, ὅτι τόπος ἔχων ἀναμνήσεις, οἷαι αἱ τῶν Ἀθηνῶν, τῆς Ἑλλάδος ἐν γένει, ἀρχαιότητας, νομίσματα, θέσεις γραφικὰς ἅμα καὶ ἱστορικὰς, δύναται πλουσίως νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὴν τοιαύτην τῶν συλλογέων προθυμίαν. Καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐνταῦθα δύο ἢ τρία καὶ περισσότερα καταστήματα ἐκδίδουσι τοιαῦτα δελτάρια, ἐκπεμπόμενα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, πρὸς κατασκευὴν τῶν εἰκόνων καὶ τὴν ἐκτύπωσιν ἀποτεινόμενα εἰς ἐγχώρια καταστήματα, εἴτε φωτογραφικὰ εἴτε λιθογραφικὰ, καὶ προσφέροντα εἰς αὐτὰ νέους πόρους, ἐνισχύοντας τὴν τέχνην. Καὶ ἰδοὺ ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ ζητεῖ νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τοῦ ἐμπορίου τὴν ἐργασίαν ταύτην. Ἐρωτῶ, τί θέλει πορισθῇ τὸ Κράτος τοσοῦτον ἄξιον λόγου ἐκ τῆς τοιαύτης ἀφαιρέσεως; Βεβαίως ἡ ἐκ τῆς ἐργασίας ταύτης προστιθεμένη εἰς τὰ λοιπὰ κέρδη τῶν ἐμπόρων ὠφέλεια ἔχει τινὰ σημασίαν, ἀλλὰ προστιθεμένη εἰς τὰς εἰσπράξεις τοῦ Δημοσίου μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν δαπανῶν βεβαίως ἔχει τι τὸ λίαν εὐτελές. Ἀλλ’ ἔχει καὶ τὴν ἱκανότητα τὸ Κράτος νὰ διεξαγάγῃ αὐτὸ τὴν ἐργασίαν; ἔχει τὴν εὐκινησίαν, τὴν ταχύτητα, τὴν κερδοσκοπικὴν ἀντίληψιν καὶ τὸν ζῆλον τῶν ἐμπόρων, τῶν ἁμιλλωμένων πρὸς ἀλλήλους καὶ ζητούντων τίς νὰ κερδήσῃ περισσότερα τοῦ ἄλλου; ἔχει τὴν αὐτὴν ἱκανότητα, ὅπως ἐκτελέσῃ τὸ ἔργον οὕτως, ὥστε νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ αὐτὴ παροχὴ ὑπηρεσιῶν εἰς τοὺς ἁπανταχοῦ συλλογεῖς καὶ νὰ πορίζηται ἐξ αὐτῆς ἐπίσης ἄφθονον τὸ χρῆμα ἡ Ἑλλάς; Βεβαίως δὲν ἔχει. Τὸ Κράτος ἐν τῇ διεξαγωγῇ τῆς ἐργασίας ταύτης θέλει ἀποκοιμηθῆ, ὅπως ἀπεκοιμήθη εἰς πάσας τὰς τοιούτου εἴδους ἐπιχορηγήσεις, ὁσάκις καὶ ὅπου ἠθέλησε νὰ ἐπιδοθῇ εἰς αὐτάς· καὶ τὸ Κράτος θέλει ἐν τῇ ἐργασίᾳ ταύτῃ τεχνικῶς δείξει τὴν αὐτὴν ἱκανότητα, ἣν δεικνύει καὶ περὶ τὴν ἐκτύπωσιν τοῦ γραμματοσήμου. Γινώσκετε δὲ καλῶς τὴν κατάστασιν τοῦ γραμματοσήμου τοῦ Ἑλληνικοῦ, ὥστε νὰ μὴ μοῦ κατηγορήσητε, ὅτι λέγω ὑπερβολήν. Τὸ γραμματόσημον τὸ Ἑλληνικὸν, ὅπως ἐκτυποῦται ὑπὸ τοῦ Κράτους, εἶναι χεῖρον ἴσως καὶ τοῦ τουρκικοῦ. Καὶ ὅμως αἱ πλάκες κατεσκευάσθησαν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ τὰ ὑλικὰ ἐκεῖθεν προμηθευόμεθα. Ἀλλὰ πῶς γίνεται ἡ ἐργασία; Καὶ ὅστις βλέπει πῶς γίνεται ἡ ἐργασία, δυστυχῶς εὑρίσκει τὸν λόγον τῆς ἀθλίας καταστάσεως τοῦ γραμματοσήμου. Δὲν ὑπάρχει σήμερον Κράτος ἔχον χειρότερον γραμματόσημον. Καὶ τοιοῦτον Κράτος, μὴ ἔχον τὴν ἱκανότητα νὰ ἐκτυπώσῃ καλλιτεχνικῶς ὁ,τιδήποτε, τοῦτο τὸ Κράτος, οὗτινος τὸ Τυπογραφεῖον τὸ Ἐθνικὸν εἶναι τὸ χείριστον τῶν ἰδιωτικῶν αὐτῆς τῆς ἰδίας χώρας τυπογραφείων, ζητεῖ νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τοῦ ἐμπορίου, ἀπὸ τῶν καλλιτεχνῶν Ἑλλήνων, ἀπὸ τῶν ἐμπόρων τῶν Ἑλλήνων, ἐργασίαν, ἥτις βεβαίως προσθέτει μικρόν τι εἰς τὰ κέρδη αὐτῶν, συντελεῖ δὲ καὶ εἰς ἀνάπτυξιν τεχνικὴν καὶ βιομηχανικήν! Κηρύττομαι τελείως ἐναντίος τῆς τοιαύτης προθέσεως τῆς Κυβερνήσεως. Οὐ μόνον θέλει βλάψει τὸ ἐμπόριον πρόσθετον προνόμιον ἐπὶ κέρδει ἀναξίῳ λόγου, ἀλλὰ καὶ τὸ Κράτος θέλει ἀποδειχθῆ ἀνίκανον νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἐργασίαν τελεσφόρως, καὶ οὕτω θέλει ἐκλίπει μικρός τις πόρος εἰσαγωγῆς χρήματος εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅστις βεβαίως ἔχει καὶ αὐτὸς ἀξίαν τινὰ, ὢν ἐκ τῶν ἀδήλων, ἀλλὰ βεβαίων ἐκείνων πόρων, οἵτινες προσφέρουσι χρυσὸν εἰς τὴν χώραν, ὀλίγον μὲν, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε αὐξάνοντα τὴν ἐγχώριον παρακαταθήκην. Ἐὰν τὸ Κράτος ἀναλάβῃ τὴν ἐργασίαν, βεβαίως θέλει ἀστοχήσει, δὲν θέλει ἐπαρκέσει, ἐπὶ καταστροφῇ τοῦ κέρδους, ὅπερ ἐπορίζετο μέχρι τοῦδε τὸ ἐμπόριον καὶ ἡ τέχνη ἡ Ἑλληνικὴ καὶ ἄνευ ἀποκτήσεως ἀξίου τινὸς λόγου ποσοῦ ὑπὸ τοῦ Κράτους. Λοιπὸν εἶμαι τελείως ἐναντίος τῆς προθέσεως ταύτης. Ἀλλ’ ἂν τυχὸν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμείνῃ, παρακαλῶ, κατὰ τίνα λόγον θέλει ἐπιτραπῆ νὰ ἀνασταλῇ ἡ πώλησις τῶν ὑπαρχόντων ἐν ἀποθήκαις μεγάλων ποσῶν δελταρίων, τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο γινόμενον νόμος θέλει τεθῆ εἰς ἰσχύν; Γνωρίζω ἐγὼ, διότι εἶδον ἐμπόρους, οἵτινες μοὶ ὑπέβαλον τὰ παράπονα αὐτῶν, ὅτι ὑπάρχουσιν εἰς τὰς ἀποθήκας αὐτῶν χιλιάδες δελταρίων, ἰδίως τῶν τελευταίων ἐκδόσεων. Τὰ τελευταῖα δελτάρια ἐδημοσιεύθησαν μετὰ τὴν 1 Ἰανουαρίου. Περιέγραψα τὰς εἰκόνας. Λυποῦμαι ὅτι δὲν ἔχω ἐνταῦθα δείγματα, ἵνα δείξω εἰς τὴν Βουλήν. Ἀπετάθησαν εἰς τοὺς Ῥωμαΐδας, ἴσως καὶ εἰς ἄλλους φωτογράφους, οἵτινες ἀπεικόνισαν ὁλόκληρον τὴν σειρὰν τῶν ἀρχαίων νομισμάτων. Ἐπλήρωσαν δὲ οἱ ἔμποροι εἰς τοὺς Ῥωμαΐδας καὶ εἰς τοὺς ἄλλους καλλιτέχνας διὰ τὴν ἐργασίαν ταύτην. Ἐξετύπωσαν τὰς εἰκόνας ἐπὶ χιλιάδων δελταρίων, καὶ ταῦτα τὰ δελτάρια ἀσχολοῦνται ἵνα πωλήσωσι. Κύριος οἶδε πόσος χρόνος ἀπαιτεῖται,—δὲν δύναμαι ἐγὼ νὰ γνωρίζω,—διὰ τὴν ἐκποίησιν. Ἐφαρμόζετε τὸ μονοπώλιον; Τίς θέλει ἀποζημιώσει τοὺς ἀνθρώπους τούτους; Ὀφείλετε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ἀποταθῆτε εἰς αὐτοὺς, νὰ ἐξακριβώσητε τὰς παρακαταθήκας αὐτῶν καὶ ν’ ἀποζημιώσητε, ὅπως ἐπράχθη ὁσάκις εἰσήχθη μονοπώλιον. Ὅτε εἰσήχθη τὸ μονοπώλιον τῶν πυρείων, ἀπεζημιώσαμεν τὸν ἐργοστασιάρχην, ὅστις κατεσκεύαζε τοιαῦτα πυρεῖα εἰς τὸν Πειραιᾶ, καὶ ὅτε ἐγεννήθη δυσκολία τις περὶ τὴν ἀποζημίωσιν, ἦλθεν ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις καὶ ἐπέμεινεν, ἠναγκάσθημεν δὲ νὰ ὑποβάλωμεν τὸ ζήτημα εἰς διαιτησίαν, διότι τῆς συμβάσεως τὰ γράμμα εἶχεν οὕτως, ὥστε ἠμφισβητεῖτο ἡ ἔννοια αὐτῆς ἡ ἀκριβὴς καὶ ἀπεζημιώσαμεν τὸν Ἰταλὸν ἐργοστασιάρχην. Ἀλλ’ ὅτε ἀποζημιοῦμεν τοὺς ξένους ἐργοστασιάρχας καὶ ἐμπόρους, κατὰ μείζονα λόγον ἔχομεν καθῆκον ν’ ἀποζημιώσωμεν τοὺς Ἕλληνας, καὶ δὲν ἔχομεν δικαίωμα, ν’ ἀφαιρέσωμεν ἀπ’ αὐτῶν ἐργασίαν, γιγνομένην ἤδη καὶ παράγουσαν κέρδος, ἄνευ ἀποζημιώσεως. Φρονῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις καλῶς θέλει πράξει, ἂν τὸ μέρος τοῦτο τοῦ νομοσχεδίου διαγράψῃ, καὶ περιορίσῃ τὸ μονοπώλιον τὸ ταχυδρομικὸν ἐκεῖ, ὅπου εἶναι ὀρθὸν καὶ ἄξιον τοῦ κόπου νὰ ὑπάρχῃ. Ἀλλ’ ἔχω καὶ ἑτέραν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου. Ὑποβάλλονται εἰς τὸ μονοπώλιον τὰ ἐμπορικὰ δείγματα, ὡς καὶ τὰ ταχυδρομικὰ δέματα, κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ περὶ ταχυδρομικῶν δεμάτων νόμου. Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι διάταξις ἐκτεινομένη ἐπὶ ἀντικειμένων, ἅτινα ἤδη περιλαμβάνονται εἰς τὸ μονοπώλιον. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἀπεφασίσθη νὰ τεθῇ ὁρισμὸς περὶ τούτου, ὁ ὁρισμὸς πρέπει νὰ ἦναι ἀκριβής. Γινώσκω ὅτι κατὰ κανόνα οὐδεὶς ὁρισμὸς εἶναι ἀνεπίδεκτος ἀνατροπῆς. Καθὼς λέγει καὶ τὸ Ῥωμαϊκὸν Δίκαιον, εἶναι σπάνιον νὰ μὴ ἀνατρέπωνται καὶ οἱ ἄριστοι τῶν ὁρισμῶν. Ἀλλ’ ἐνταῦθα δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ὁρισμὸν μὴ ἀνατρεπόμενον. Δείγματα ἐμπορικὰ δὲν εἶναι δυνατὸν πάντα νὰ ἀνάγωνται εἰς τὸ μονοπώλιον, διότι τὸ μονοπώλιον δὲν μεταβιβάζει ἢ μόνον ὡρισμένου βάρους καὶ ὡρισμένων διαστάσεων δέματα καὶ δείγματα. Λοιπὸν πᾶν ὅ,τι ὑπερβαίνει τὸ βάρος τοῦτο καὶ τὰς διαστάσεις κεῖται ἔξω τοῦ μονοπωλίου κατ’ ἀνάγκην, ἀφοῦ δὲν δέχεται τὸ Κράτος νὰ μεταβιβάσῃ αὐτὸ ταχυδρομικῶς. Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσητε ἀμνημόνευτον ἄνευ ἐξαιρέσεως· διότι, ἂν ἀφήσητε αὐτὸ ἀνεξαίρετον, ἕκαστος πολίτης μεταφέρων δείγματα καὶ δέματα θέλει κινδυνεύσει νὰ καταδιωχθῇ, ὅτι προσέβαλε τὸ μονοπώλιον, καὶ παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε, ποία εἶναι ἡ ἀρχὴ ἐκείνη, ἥτις, ἱσταμένη παραπλεύρως τοῦ πολίτου μετὰ μέτρου καὶ σταθμῶν, θέλει ζυγίζει καὶ μετρεῖ τὰ δείγματα καὶ τὰ δέματα, ἂν ἔχωσι τὰς ἀναλόγους διαστάσεις καὶ τὸ βάρος; (Ἐὰν θέλητε νὰ περιληφθῇ ἡ διάταξις αὕτη ἐνταῦθα, πρέπει νὰ περιληφθῇ μετὰ τῆς σαφοῦς δηλώσεως, ὅτι ἀποβλέπει εἰς μόνα τὰ δείγματα καὶ τὰ δέματα τὰ ἔχοντα τὰς ἐν τοῖς ἑπομένοις ἄρθροις διαστάσεις. Ταῦτα ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου. Τρίτην παρατήρησιν ἔχω νὰ φέρω ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰς ταχυδρομικὰς ἐπιταγάς. Νομίζω ὅτι ἐνταῦθα τὸ ἐδάφιον ϛʹ παρέλκει. Οἱ συντάξαντες τὸ ἄρθρον δὲν ἐσκέφθησαν ἐπὶ τούτου, ὅτι, ὅτε ὁ νόμος λέγει ὅτι τὸ ταχυδρομεῖον ἔχει μονοπώλιον ἐκδόσεως ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν, ἡ διάταξις αὕτη δὲν ἔχει θέσιν, διότι ἀδύνατον ἄλλος νὰ ἐκδώσῃ ταχυδρομικὴν ἐπιταγήν.

§111Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὴν αὐτὴν ἐντύπωσιν ἐνεποίησε καὶ εἰς ἐμὲ ἡ διάταξις τοῦ ἐδαφίου Γʹ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ διάταξις αὕτη μοὶ φαίνεται παράδοξος οὐ μόνον ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐλευθέρας ἐμπορίας, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ πολέμου πρὸς τὴν καλλιτεχνίαν. Διὰ τῆς διατάξεως ταύτης ζητεῖ τὸ Κράτος νὰ μεταβληθῇ εἰς βιομήχανον καὶ καλλιτέχνην. Ἀλλ’ οὐδέποτε τὸ Κράτος δύναται νὰ ἦναι καλὸς βιομήχανος καὶ καλλιτέχνης, πρὸ παντὸς δὲ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ καταστήσῃ ἴδιον μονοπώλιον τὴν βιομηχανίαν καὶ καλλιτεχνίαν. Τὸ ταχυδρομεῖον μίαν ἔχει βάσιν μόνον, τὴν μεταφορὰν ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν ὡρισμένων ἀντικειμένων, καὶ οὐδὲν ἕτερον. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὡς παραβλάπτουσα τὴν βιομηχανίαν καὶ καλλιτεχνίαν τοῦ τόπου. Καὶ τὸ ζήτημα τῶν ἐμπορικῶν δειγμάτων νομίζω ὅτι παραβλάπτει καιρίως τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν τοπικὴν παραγωγήν. Γνωρίζετε πάντες, ὅτι ἡ παραγωγὴ τῶν πλείστων ἐθνῶν ἐπεκτείνεται ὡς πρὸς τὴν κατανάλωσιν διὰ τῆς ἀποστολῆς εἰδικῶν προσώπων, μετακομιζόντων δείγματα τῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα ὁ τόπος των παράγει. Ἐὰν ἡμεῖς θελήσωμεν ν’ ἀπαγορεύσωμεν τὴν τοιαύτην διάδοσιν τῶν προϊόντων τῆς χώρας ἡμῶν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, βεβαίως πράττομεν παρακώλυσιν, καὶ τὸ μονοπώλιον τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων ἐξέρχεται τῆς βάσεώς του. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ δεικνύωμεν τοιαύτην ἀπληστίαν πρὸς μονοπώλησιν πραγμάτων ἀσχέτων πρὸς τὰ ἔργα τοῦ Κράτους, καὶ λαμβάνοντες μίαν οἱανδήποτε ἀφορμὴν νὰ ἀναθέτωμεν εἰς τὸ Κράτος ἔργα, ἅτινα αὐτὸ δὲν εἶναι ἱκανὸν νὰ ἐκτελέσῃ. Εἶμαι σύμφωνος ἐπίσης μὲ τὸν προλαλήσαντα, ὅτι τὸ χρηματικὸν ποσὸν τῶν ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν παρέλκει ἐνταῦθα· δὲν πρέπει εἰς νόμους ἔχοντας χαρακτῆρα τοιοῦτον νὰ ὑπάρχωσι διατάξεις μὴ ἔχουσαι ἔννοιαν· καὶ ἐπειδὴ ἐνδέχεται νὰ δοθῇ ἐπέκτασις εἰς τὴν ἔννοιαν τῶν ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν, ἡ ὁποία νὰ παρεμποδίζῃ τὴν κυκλοφορίαν τῶν χρημάτων ἐν τῷ τόπῳ, καὶ ἡ διάταξις αὕτη πρέπει νὰ ἐκλείψῃ.

§112Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐὰν εἶχον ἀμφιβολίαν τινὰ περὶ τοῦ σκοποῦ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου καὶ τοῦ λυσιτελοῦς αὐτοῦ, ταύτην διέλυσεν ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς συναδέλφου. Καὶ οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἐγὼ ἰδίᾳ, ὡς εἰσηγητής, ὑπέστην τὴν ἐπίθεσιν τῶν ἐμπόρων καὶ βιομηχάνων, οἵτινες ἐκμεταλλεύονται τὰ ἐπιστολικὰ δελτάρια. Καὶ ἐγὼ ἤκουσα παρ’ αὐτῶν τὰ ἐπιχειρήματα ταῦτα, καὶ συνετέλεσεν ἡ μετ’ αὐτῶν συνομιλία μου νὰ μὲ πείσῃ, ὅτι τὸ Κράτος χάνει μέγα πόρον, ἐπιτρέπον μέχρι τοῦδε τὴν ἐκτύπωσιν τῶν δελταρίων καὶ εἰς ἰδιώτας. Εἰσάγοντες τὸ μονοπώλιον τῶν δελταρίων, δὲν εἰσάγομέν τι καινὸν, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής. Τὸ μονοπώλιον τοῦτο εἰσήχθη ἀπὸ τοῦ 1887, ὅτε καθιερώθησαν τὰ ἐπιστολικὰ δελτάρια· ἐν τῷ νόμῳ τότε ὑπῆρχε ῥητὴ διάταξις περὶ μονοπωλιακῆς ἐκτυπώσεως καὶ πωλήσεως τῶν δελταρίων, ἀπαγορευομένης εἰς τοὺς ἰδιώτας. Τοῦτο δὲ εἶναι τόσον βέβαιον, ὥστε τὸ ἐν Βέρνῃ Κεντρικὸν Γραφεῖον, τὸ ἐκδίδον ἑκάστοτε τοὺς διεθνεῖς νόμους τῶν ταχυδρομείων τῶν διαφόρων Κρατῶν τῆς ταχυδρομικῆς ἑνώσεως, ἀκόμη καὶ σήμερον, ἐν τῇ τελευταίᾳ ἐκδόσει τοῦ 1899, γράφει, ὅτι «τὰ ἐπιστολικὰ δελτάρια τὰ ἐκ προελεύσεως ἰδιωτικῆς δὲν εἶναι δεκτὰ εἰς τὰ ταχυδρομεῖα τῆς Ἑλλάδος»· διότι ἐκεῖ ἠγνόουν ὅτι ἡμεῖς ἐν νόμῳ ἐντελῶς ἀσχέτῳ πρὸς τὰ ἐπιστολικὰ δελτάρια παρενεβάλομεν διάταξιν, δι’ ἧς μετερρυθμίσθη τὸ κείμενον τοῦ παλαιοῦ νόμου, καθ’ ὃν τὰ ἐπιστολικὰ δελτάρια ἐπωλοῦντο ἀποκλειστικῶς ὑπὸ τοῦ ταχυδρομείου. Ἡ μεταρρύθμισις ἐπῆλθε τῷ 1891, ὅτε ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ ἐκτυπώσεως βραχειῶν ἐπιστολῶν. Ἔκτοτε ἤρχισεν ἡ βιομηχανία αὕτη, διὰ τὴν ὁποίαν κόπτονται οἱ ἐνεργοῦντες τὸ ἐμπόριον αὐτό, διότι διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου τὸν πόρον αὐτὸν πρόκειται ν’ ἀπολαύσῃ τὸ Κράτος.

§113ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Ἐν τίνι δικαιώματι; Δὲν μᾶς τὸ ἀναπτύσσετε;

§114ΤΣΑΤΣΟΣ. Τὸ δικαίωμα αὐτὸ τὸ ἔχει ἡ Πολιτεία δυνάμει διεθνοῦς συμφωνίας. (Διαλογικαὶ συζητήσεις μεταξὺ τοῦ ἀγορεύοντος καὶ διαφόρων Βουλευτῶν). Τὸ Κράτος ἔχει ἀνάγκην πόρων, ὅπως ἀναπτύξῃ καὶ ἀναμορφώσῃ τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν (θόρυβος). Δύναμαι νὰ ἀναφέρω, ὅτι κατὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν γραμματοσήμων τῶν Ὀλυμπιακῶν ἀγώνων ἡ Κυβέρνησις εἰσέπραξεν 800,000 δραχμάς. Πρόκειται λοιπὸν νὰ δημιουργήσωμεν πόρους, ὅπως τὸ Κράτος ἄνευ ἐπιβαρύνσεως ἰδιαιτέρας ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς νέας δαπάνας, αἵτινες δημιουργοῦνται διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου. Μένει τὸ ζήτημα νὰ ἐξετάσωμεν, κατὰ πόσον ἔχουσι δικαίωμα ἀποζημιώσεως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀντιτίθενται κατὰ τῆς μονοπωλήσεως τῶν ἐπιστολικῶν δελταρίων. Ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, ὅτι καὶ ἄλλοτε, ὅτε τὸ Κράτος ἐφήρμοσε τὸ μονοπώλιον ἐπὶ τῶν πυρείων, ἀπεζημίωσε τοὺς ἔχοντας πυρεῖα. Τὸ αὐτὸ θέλει γείνῃ, καίτοι δὲν ὑπάρχει ὁμοιότης, κατά τινα τρόπον, καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§115ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶπον ὅτι πρέπει ν’ ἀποζημιωθῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐδαπάνησαν διὰ κατασκευὴν ἐπιστολικῶν δελταρίων καὶ ἔχουσι τὰς ἀποθήκας των πλήρεις.

§116ΤΣΑΤΣΟΣ. Τοῦτο δεικνύει, ὅτι δὲν ἱδρύθη βιομηχανία ἐν Ἑλλάδι ἰδία πρὸς παρασκευὴν δελταρίων, ἀλλὰ τὰ δελτάρια κατασκευάζουν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ καὶ ἔχουσι τὰς ἀποθήκας των πλήρεις, ὅσα δὲ κατεσκευάσθησαν ἐνταῦθα εἶναι κακότεχνα, παραβαλλόμενα πρὸς τὰ εὐρωπαϊκά. Κύριοι, δὲν νομίζω ὅτι τὸ Κράτος πράττει τι ἄδικον, εἰσάγον τὸ μονοπώλιον τῶν ἐπιστολικῶν δελταρίων, ἐξ ὧν θέλει εἰσπράξει μέγα ποσὸν πρὸς βελτίωσιν τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας. Ἄλλως δὲ τὴν κατασκευὴν δύνανται νὰ ἀναλάβωσι καὶ ἰδιῶται, καταβάλλοντες πλὴν τοῦ νομίμου τέλους καὶ πρόσθετον ἐκ δραχμῶν 20 μέχρις 100 ἀνὰ 1000 δελτάρια, ἀναλόγως τῶν δαπανῶν τῆς καλλιτεχνικῆς παρασκευῆς τῶν δελταρίων. Δὲν ἀποκλείονται οἱ ἰδιῶται. Τὸ Κράτος θὰ ἔχῃ τὴν ἱκανότητα νὰ ἐκτυπώσῃ καλλιτεχνικὰ δελτάρια, διότι ταῦτα θὰ ἐκτυπωθῶσιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ θὰ κατασταθῶσι περιζήτητα, διότι θὰ ἦναι καλλιτεχνικώτερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα σήμερον πωλοῦνται.

§117Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ θὰ παύσῃ ἡ σήμερον ὑφισταμένη ἑλληνικὴ βιομηχανία.

§118ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη, κύριε Βουλευτὰ ἐξ Ἄρτης. Ὡς πρὸς τὰ ἐμπορικὰ δὲ δείγματα καὶ δέματα, παρατηρῶ ὅτι, ὅταν δὲν ἔχωσι τὰς διαστάσεις, ἃς διαγράφει ὁ νόμος, θὰ μεταφέρωνται ὡς ἐμπορεύματα.

§119ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἰς τὸ ἐσωτερικόν;

§120ΤΣΑΤΣΟΣ. Εἰς τὸ ἐσωτερικὸν θὰ μεταφέρωνται ὡς ἀποσκευαί. Ὡς πρὸς τὰς ταχυδρομικὰς δ’ ἐπιταγὰς, ἐτέθη ἡ λέξις «ταχυδρομικὰς» διότι ἐγγράφονται ἐπὶ ἐνσήμου χάρτου ἰδιαιτέρου τύπου.

§121Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω. Τὸ περὶ ἐπιστολικῶν δελταρίων δὲν ἀναγράφεται τὸ πρῶτον ὡς μονοπώλιον ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ. Ἄλλως δὲν πρόκειται νὰ παραβλάψωμεν ἕτερον ἐμπόριον ἢ βιομηχανίαν, ἀφοῦ ἐνταῦθα εἷς καὶ μόνος παράγει τοιαῦτα. Δευτέρα σκέψις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, εἶναι, ὅτι δυστυχῶς δὲν γίνεται ἐν τῷ τόπῳ ἡ ἐκτύπωσις· τὰ πλεῖστα τῶν ἐπιστολικῶν δελταρίων ἐκτυποῦνται ἐν τῇ Γερμανίᾳ, καὶ μέγα κέρδος ἀπολαμβάνει ὁ μετερχόμενος τὸ ἔργον τοῦτο. Ἑπομένως δὲν βλέπω διατί, προκειμένου περὶ ἔργου, τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἀπασχολεῖ βιομηχανίαν πολλήν, περὶ ἔργου ἐκτελουμένου ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, διατὶ νὰ διστάσωμεν νὰ κηρύξωμεν αὐτὸ ὡς μονοπώλιον τοῦ Κράτους, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε, ὅτι διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου θέλει ἐπέλθει αὔξησις δαπανῶν. Ἀλλά, λέγουσιν, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἀδίκου τῆς ἀρχῆς, τί γίνεται δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἤδη παραγγείλει πολλὰ δελτάρια; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ πρᾶγμα διορθοῦται εὐκόλως, ἂν ὁρισθῇ προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας δύνανται οὗτοι νὰ προσαγάγωσι τὰ δελτάρια ταῦτα πρὸς χαρτοσήμανσιν. Ὑπάρχει ὅμως καὶ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας ἐπιτρέπεται εἰς αὐτούς, ἐπὶ καταβολῇ ποσοῦ 20 μέχρις 100 δραχμῶν κατὰ χιλιάδα ἀντιτύπων, νὰ προβῶσιν εἰς ἐκτύπωσιν ἰδιωτικῶν δελταρίων. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι τὸ πρῶτον μέρος δὲν εἶναι τόσον σπουδαῖον ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς βλάβης, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἐπέλθῃ εἰς τὴν βιομηχανίαν ἐν γένει, πρόκειται δὲ περὶ ἐσόδου ἀρκετὰ σπουδαίου, τὸ ὁποῖον τὸ Κράτος δύναται νὰ ἔχῃ. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς εἶπεν, ὅτι δὲν ὁμιλεῖ μόνον διὰ τὰ δελτάρια ταῦτα, ὁμιλεῖ καὶ διὰ τὰ γραμματόσημα. Ὁμολογῶ καὶ ἐγώ, ὅτι τὰ γραμματόσημα τὰ Ἑλληνικὰ εἶναι ἐκ τῶν χειροτέρων, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσι, καὶ διὰ τοῦτο ἐλήφθη πρόνοια, ἵνα ταῦτα ἐκτυπῶνται εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐννοεῖται δέ, ὅτι θὰ ληφθῇ πρόνοια, ἵνα ἡ ἐκτύπωσις τῶν δελταρίων γένηται τοιαύτη, ὥστε νὰ συντελῶσι διὰ τῆς καλλιτεχνικῆς αὐτῶν μορφῆς πρὸς αὔξησιν τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἑτέραν παρατήρησιν, προκειμένου περὶ τοῦ ἄρθρου τὸ ὁποῖον διαλαμβάνει ποῖα εἶναι τὰ ἀντικείμενα τοῦ ταχυδρομικοῦ μονοπωλίου τοῦ Κράτους, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ταχυδρομικῶν δεμάτων θὰ ἴδωμεν ποῖα δέματα ὑποβάλλονται εἰς τὰς διατάξεις αὐτοῦ, ποῖα εἶναι δεκτὰ εἰς τὸ ταχυδρομεῖον, ἐννοεῖται δέ, ὅτι, ὅταν πρόκηται περὶ δεμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι τὰς διαστάσεις, ἃς ὁρίζει ὁ νόμος, δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἀπαγόρευσις, οὐδ’ ἐνοήθη ποτὲ νὰ ἐμποδισθῇ ἡ διὰ μεγάλων δεμάτων ἐργασία ἡ ἐμπορικὴ τοῦ τόπου. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὰς ἐπιταγὰς, ἐπίσης ὁρίζεται τίνες εἶναι αὐταί, οὐδ’ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι διὰ τῆς διατάξεως τοῦ νόμου ἐννοοῦνται αἱ τραπεζικαὶ ἐπιταγαί. Ἐγὼ λοιπὸν νομίζω, ὅτι τὸ ἄρθρον εἶναι πλῆρες, διότι περιλαμβάνει ὅλας τὰς πράξεις, τὰς ὁποίας τὸ ταχυδρομεῖον ἐνεργεῖ, καὶ δὲν θεωρῶ ὀρθὸν νὰ στερήσωμεν τὸ Κράτος ἑνὸς ἐσόδου σπουδαίου, ὅταν μάλιστα λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ βιομηχανίας ἡ ὁποία εἰσῆλθεν εἰς τὰ ἤθη τοῦ τόπου, ἀφοῦ εἷς ἢ δύο μόνον μετέρχονται τὸ ἔργον αὐτό, καὶ οὗτοι ὄχι ὡς ἀποκλειστικὸν ἔργον, ἀλλ’ ὡς πάρεργον. Δι’ αὐτοὺς ἀφίνομεν τὴν θύραν ἀνοικτήν, διότι δύνανται οὗτοι, δυνάμει τῆς διατάξεως τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἐδαφ. Γʹ, νὰ αἰτήσωνται τὴν κατ’ ἰδίας αὐτῶν ὑποδείξεις ἐκτύπωσιν ὑπὸ τοῦ Κράτους καλλιτεχνικῶν δελταρίων φερόντων ἐπὶ τῆς ὀπισθίας τῇ ἐπιγραφῇ κενῆς πλευρᾶς εἰκόνας κλπ., ἀλλὰ καταβάλλουσι πλὴν τοῦ νομίμου τέλους καὶ πρόσθετον ἐκ δραχμῶν 20 μέχρις 100 κατὰ χιλιάδα ἀντιτύπων, ἀναλόγως τῶν δαπανῶν τῆς καλλιτεχνικῆς παρασκευῆς αὐτῶν». Ἐὰν δὲ παραχωρήσωμεν προθεσμίαν, ὅπως ὑποβάλωσιν εἰς χαρτοσήμανσιν τὰ δελτάρια, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν, ἀποφεύγομεν διὰ τῆς διατάξεως ταύτης πᾶσαν ζημίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἠδύναντο νὰ ἐκτεθῶσι. Μεθ’ ὅσα εἶπον νομίζω ὅτι οὐδεὶς ὑπάρχει πλέον κατὰ τοῦ νομοσχεδίου λόγος.

§122Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κάμνετε σύγχυσιν ὅμως μεταξὺ ταχυδρομικῶν δεμάτων καὶ ταχυδρομικῶν δειγμάτων.

§123Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὑμεῖς φοβεῖσθε, ὅτι οἱ ἐμποροϋπάλληλοι δὲν θὰ δύνανται νὰ μεταβαίνωσιν ἀπὸ τόπου εἰς τόπον μετὰ τῶν ἐμπορικῶν αὐτῶν δειγμάτων. Τοιοῦτος κίνδυνος ὅμως δὲν ὑπάρχει· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμποδίζωνται εἰς τὴν μεταφορὰν τῶν δειγμάτων αὐτῶν. Τὸ ἄρθρον εἶναι σαφὲς, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι ἡ ἔννοια τῆς παραγράφου ταύτης εἶναι ὅτι ἐμποδίζεται ἡ μεταφορὰ τῶν ἐμπορικῶν δειγμάτων.

§124Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§125ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ βλέπω ὅτι τὸ Δημόσιον ἱδρύει ὑπὲρ ἑαυτοῦ προνόμιον πωλήσεως τῶν ἐπιστολικῶν δελταρίων, καὶ ὅτι ἐξ αὐτῶν ζητεῖ ἀμοιβὴν, τὴν ὁριζομένην ἐν τῷ ἄρθρῳ 3. Ἡ προσθήκη τοῦ ἐδαφίου, κατὰ τὸ ὁποῖον τὰ καλλιτεχνικὰ δελτάρια τὰ ὑπὸ ἰδιωτῶν ἐκτυπούμενα ὑποβάλλονται εἰς πρόσθετον τέλος δραχμῶν 20 μέχρις 100 κατὰ χιλιάδα ἀντιτύπων, εἶναι νέος φόρος, μὴ ἀναγόμενος εἰς τὰ ταχυδρομικὰ τέλη. Αὐτὸς ὁ φόρος, ὁ οὕτως ἐπιβαλλόμενος, τίνα λόγον ἔχει; Θὰ ἐκτυπώνῃ τὸ Δημόσιον καὶ τὰ καλλιτεχνικὰ ταῦτα δελτάρια; Καὶ ἂν θὰ ἐκτυπώνῃ καλλιτεχνικὰ δελτάρια, θὰ τὰ πωλῇ εἰς καλλιτέραν τιμὴν τῆς συνήθους; Δὲν λέγει τοῦτο τὸ νομοσχέδιον. Ἐὰν δὲ καὶ αὐτὸ ἐκτυπώνῃ, ἐκτυπώνωσι δὲ καὶ ἰδιῶται, ὁ ἀγοραστὴς δὲν θὰ δύναται νὰ ἀγοράσῃ οἱαδήποτε θέλῃ, εἰμὴ μὲ τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς, ἣν θέλει ὁ Διευθυντὴς τῶν ταχυδρομείων. Ἐὰν δὲν ἐκτυπώσῃ τὸ Δημόσιον καλλιτεχνικὰ δελτάρια, τότε τί ἐνδιαφέρεται, ἐάν τινες θέλωσι νὰ προμηθεύωνται καλλιτεχνικὰ δελτάρια ἐκ τῆς βιομηχανίας τοῦ τόπου, ἢ καὶ ἐκ τῆς ξένης βιομηχανίας, καὶ ἀποστέλλωσιν αὐτὰ ταχυδρομικῶς, καταβάλλοντες εἰς τὸ Δημόσιον τὸ τέλος τὸ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενον; Τὰ καλλιτεχνικὰ δελτάρια δὲν εἶναι τῆς συνήθους χρήσεως, ὥστε νὰ ἀναμένῃ τὸ Δημόσιον μέγα κέρδος· ταῦτα ἀνταλλάσσονται ἢ κατὰ τὰς ἑορτὰς, ἢ πρὸς ξένους ἔχοντας τὴν ἐπιθυμίαν ν’ ἀποκτήσωσιν εἰκόνας πόλεών τινων, ἢ ἀπὸ φιλοφροσύνην οἱ ταξειδεύοντες ἀγοράζουσιν αὐτὰ καὶ ἀποστέλλουσιν εἰς τοὺς οἰκείους των. Αὐτὰ τὰ καλλιτεχνικὰ δελτάρια ἂν γενικευθῶσι, θὰ ἦναι ὠφέλεια εἰς τὸ Δημόσιον, διότι δὲν θὰ δαπανᾷ πολλὰ εἰς ἐκτύπωσιν τῶν ἐδικῶν του κοινῶν δελταρίων. Ἀλλὰ τὰ τοιαῦτα καλλιτεχνικὰ δελτάρια ἐννοεῖ τὸ Δημόσιον νὰ πωλῇ μονοπωλικῶς; Ὄχι βεβαίως· ἐννοεῖ νὰ ὑποβάλῃ αὐτὰ εἰς τέλος 20 μέχρις 100 δραχμῶν κατὰ χιλιάδα. Λοιπὸν τὸ Δημόσιον βεβαίως τυπογραφεῖον καλλιτεχνικὸν δὲν θὰ ἱδρύσῃ· θὰ πωλῇ τὰ ἰδικά του δελτάρια. Διατὶ ζητεῖ, τὰ καλλιτεχνικὰ δελτάρια τὰ ὑπὸ ἰδιωτῶν ἐκτυπούμενα νὰ πληρώνωσι τοιοῦτον τέλος; Ταῦτα δὲν ἀποτελοῦσι μέγα ποσὸν, καὶ ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι ἀνέρχονται εἰς ἓν ἑκατομμύριον, ἀποτελοῦσι ποσὸν 2–3 χιλιάδων δραχμῶν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, τί κακὸν συμβαίνει δι’ αὐτοῦ; Θὰ προσθέσῃ τὸ Δημόσιον τὴν φορολογίαν 2–10 λεπτῶν, ἀλλ’ ὁ ἔμπορος ἢ ὁ βιομήχανος, ὅστις θὰ παραδίδῃ εἰς τὴν κατανάλωσιν τὰ δελτάρια ταῦτα, θὰ ζητῇ ἀπὸ τὸν ἀγοραστὴν ὄχι 3 ἢ 5 λεπτὰ μόνον, ὡς νῦν, ἀλλὰ 6 ἢ 8 λεπτὰ, τὸ δὲ Δημόσιον θὰ εἰσπράττῃ τὸ τέλος αὐτὸ τὸ πρόσθετον δι’ ἐπιθέσεως σημείου τινὸς ἐπὶ τῶν καλλιτεχνικῶν δελταρίων; Οὐδὲν περὶ τούτου προβλέπει ὁ νόμος· δὲν βλέπω ἐν τῷ νόμῳ οὐδένα ὀργανισμὸν τῆς εἰσπράξεως ἢ βεβαιώσεως τοῦ τέλους τούτου. Ἀλλὰ πλὴν τούτου τίς θὰ ὁρίζῃ τὴν καλλιτεχνικὴν ἀξίαν τῶν δελταρίων; Ἐν τῷ νόμῳ οὐδεμία περὶ τούτου λαμβάνεται πρόνοια. Τίς θὰ ᾖναι ὁ ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος θὰ βαθμολογῇ τὸ τέλος, καὶ κατὰ τίνα νόμον θὰ ἐπέρχηται ἡ τοιαύτη φορολογικὴ διαβάθμισις; Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ἄδικος, καὶ παράνομος, ἐὰν θέλητε, διότι τὸ τέλος τοῦ νόμου πρέπει νὰ ᾖναι ἐκ τῶν προτέρων γνωστὸν καὶ ὡρισμένον. Ἐγὼ φέρω καλλιτεχνικὰ δελτάρια, ἵνα ὁρισθῇ τὸ τέλος των· εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ὑπαλλήλου θὰ κῆται νὰ χαρακτηρίσῃ τὰ ἰδικά μου ὡς καλλιτεχνικώτερα τῶν ἐντελῶς ὁμοίων ἄλλου βιομηχάνου, καὶ νὰ μὲ ὑποβάλῃ εἰς τὴν τάξιν τῶν 100 δραχμῶν κατὰ χιλιάδα, ὅπως βοηθήσῃ τὸν ἄλλον, φίλον αὐτοῦ ὄντα ἢ ἄλλως συνδεόμενον πρὸς αὐτὸν, τοῦ ὁποίου τὰ δελτάρια θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν τάξιν τῶν 20 δραχμῶν κατὰ χιλιάδα. Τοιοῦτοι ἐν τῷ νόμῳ ὅροι ἔχουσιν ἀποτελέσματα πάντοτε ἄνισα καὶ βαρέα δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ πληρόνωσι τὸ τέλος, καὶ νομίζω ὅτι διὰ τοῦτο δὲν ἔχουσι λόγον ὑπάρξεως. Διὰ τοιούτου τέλους θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα· τὸ μὲν Δημόσιον θὰ πωλῇ τὰ δελτάριά του τὰ συνήθη, τὰ ὁποῖα θ’ ἀγοράζωσιν οἱ θέλοντες ν’ ἀλληλογραφῶσι διὰ δελταρίων, οἱ δὲ βιομήχανοι θὰ παύσωσιν ἐκτυποῦντες τοιαῦτα, ἢ θὰ περιορισθῇ τὸ ποσὸν εἰς ἐλάχιστον ἀριθμὸν, καὶ ἡ κατανάλωσις δὲν θὰ φθάσῃ τὸ 1,500,000. Ἀλλ’ εἶναι καὶ δι’ ἄλλον λόγον χρήσιμον τὸ ἐμπόριον τῶν καλλιτεχνικῶν δελταρίων τῶν ἰδιωτικῶν, διότι ἀπαλλάσσεται, ὡς εἶπον, τὸ Δημόσιον τῆς δαπάνης τῆς πρὸς κατασκευὴν τῶν κοινῶν δελταρίων, τὰ ὁποῖα αὐτὸ πωλεῖ. Ἄστοχον, ὡς βλέπετε, ἐλέγχεται τὸ μέτρον τοιούτου τέλους καὶ παράνομος ἡ εἴσπραξις αὐτοῦ· παρακαλῶ δὲ νὰ δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ἀπάλειψιν τῆς διατάξεως, ἡ ὁποία ἕνα μόνον ἔχει σκοπὸν, νὰ ἐξαλείψῃ ἔθιμον, ἐξ οὗ πολλοὶ ἀποζῶσιν ἄνθρωποι. Ἐν Κερκύρᾳ φωτογράφοι, ἐφωτογράφησαν ὅλα τὰ ἀξιοθέατα μέρη αὐτῆς καὶ ἀπετύπωσαν τὰ διάφορα τοπία ἐπὶ τοιούτων καλλιτεχνικῶν δελταρίων· καὶ ἐν Ζακύνθῳ δ’ ἐγένετο τοῦτο καὶ ἐν Ἀθήναις ἐπίσης. Ἡ βιομηχανία λοιπὸν αὕτη, ἥτις ἤρχισε προαγομένη εἰς τὰς πόλεις, ὅθεν διέρχονται ξένοι, θὰ σταματήσῃ, καὶ τοῦτο διὰ κέρδος τοῦ Δημοσίου μικρὸν, διότι ἡ κατανάλωσις τῶν καλλιτεχνικῶν δελταρίων, ἥτις ἤδη εἶναι οὐσιώδης, διότι καὶ ἐντόπιοι ἀγοράζουσι, θὰ περιορισθῇ πολὺ μετὰ τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς. Ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ στατιστικὴ ταχυδρομικὴ περὶ τούτου, θὰ ἐβλέπομεν ὅτι ἡ κίνησις αὕτη δὲν δύναται ν’ ἀντιπροσωπεύσῃ οὔτε 1,000,000 δελτάρια ἐν τῷ παρελθόντι. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν πρέπει νὰ πεισθῇ νὰ ἐξαλείψῃ τὴν περὶ ἧς πρόκειται διάταξιν.

§126Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐξ ὅλων τῶν ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ἐναντίον τῆς διατάξεως ταύτης τοῦ νομοσχεδίου, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ναυπλίας συνάδελφος περὶ τῆς διαβαθμίσεως τῆς φορολογίας τῶν ταχυδρομικῶν δελταρίων εἶναι σπουδαιότατον· διότι, ἐὰν αὕτη δὲν εἶναι ἑνιαία, ἐὰν δὲν ὁρισθῇ ὡρισμένον τέλος δι’ αὐτὰ, τὰ δελτάρια ταῦτα κατὰ τὴν διατίμησιν δύναται νὰ γένωνται πηγὴ καταχρήσεων παρ’ ὑπαλλήλων, οἵτινες πιθανὸν νὰ μὴ ᾖναι χρηστοὶ ὑπάλληλοι. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι οὐδαμοῦ τοῦ κόσμου τὰ ταχυδρομικὰ δελτάρια περιελήφθησαν εἰς τὸ μονοπώλιον τοῦ Κράτους, δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι 15 Κράτη τῆς παγκοσμίου ταχυδρομικῆς ἑνώσεως εἶχον ἀπαγορεύσει τὴν παραλαβὴν δελταρίων εἰκονογραφημένων, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον τυπωθῆ ὑπὸ τοῦ Κράτους. Καὶ εἰς τὰ μὴ ἀπαγορεύσαντα δὲ τοῦτο Κράτη γίγνεται τοῦτο, διότι δὲν ὑπεβλήθησαν νομοσχέδια εἰς τὰς Βουλὰς ἀφορῶντα εἰς τὴν βιομηχανίαν τῶν εἰκονογραφημένων δελταρίων, καθόσον ταῦτά εἰσιν ἐφεύρεσις τῶν τελευταίων χρόνων, δὲν ἐγένετο δ’ ἔκτοτε μεταρρύθμισις τῆς ὑφισταμένης ἐκεῖ νομοθεσίας, ἀλλ’ εἰς τὰ εἰσαγαγόντα μεταρρυθμίσεις ἐν τῇ ταχυδρομικῇ αὐτῶν νομοθεσίᾳ ἀναμφισβητήτως περιελήφθησαν αἱ διατάξεις αὗται. Ἐζήτησα βιβλίον ἀπὸ τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς, καὶ ἅμα μοὶ τὸ φέρωσι θὰ σᾶς ἀναφέρω τίνα Κράτη ἔχουσιν ἀπαγορεύσει τὴν παραλαβὴν δελταρίων εἰκονογραφημένων, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνήκουσιν εἰς τὸ μονοπώλιον τοῦ Κράτους. Τὸ ἐπιχείρημα τοῦ ἐκ Ναυπλίας κ. Βουλευτοῦ περὶ πιθανῶν καταχρήσεων εἶναι ὀρθόν, καὶ δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ παρατήρησις αὕτη· ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ ὅτι τὸ Κράτος δὲν δύναται νὰ θεωρήσῃ ὡς μονοπώλιον αὑτοῦ τὴν κατανάλωσιν τῶν δελταρίων, τοῦτο δὲν θεωρῶ δίκαιον, νομίζω δέ, ὅτι οὐδὲν θέλει πάθει ἡ ἀρτιγεννὴς αὕτη βιομηχανία ἐκ τούτου, καθόσον αὕτη εὑρίσκεται εἰς χεῖρας δύο ἀνθρώπων κερδαινόντων, ἐνῷ τὸ Κράτος οὐδὲν καρποῦται ἐξ αὐτῶν. Τὸ Κράτος ἔχει ἀνάγκην φορολογίας τινός, ὅπως καλύψῃ τὰς δαπάνας, αἵτινες θὰ προκύψωσιν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου...

§127ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Ὥστε πρόκειται περὶ φορολογίας; Εἴπετέ το καθαρά.

§128ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Τίς ἠρνήθη ὑμῖν, ὅτι πρόκειται περὶ φορολογίας; Εἶπον ὅτι τὸ Κράτος ἔχει ἀνάγκην πόρων, ὅπως ἀντιμετωπίσῃ τὰς δαπάνας, αἵτινες θὰ προέλθωσιν ἐκ τῶν νέων ταχυδρομικῶν μεταρρυθμίσεων, ὁ δὲ πόρος ὁ ἐκ τῶν ταχυδρομικῶν δελταρίων εἶναι ὁ εὐκολώτερος καὶ ὁ ἧττον πιεστικός. Ἡ οἰκονομία τοῦ νομοσχεδίου τούτου στηρίζεται κατὰ μέγα μέρος ἐπὶ τῶν πόρων τῶν εἰκονογραφημένων δελταρίων· ἂν δ’ ἀφαιρέσητε τὸν πόρον τοῦτον, διασαλεύετε ὁλόκληρον τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἂν λοιπὸν γένηται δεκτὴ ἡ γνώμη τῶν ἀντιτιθεμένων εἰς τὴν διάταξιν ταύτην τοῦ νομοσχεδίου, δέον νὰ ὑποδειχθῇ ἕτερος πόρος, ἢ ἐν ἐλλείψει τοιούτου νὰ παύσωμεν συζητοῦντες, διότι ἄνευ χρημάτων τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καὶ καθιστάμενον νόμος τοῦ Κράτους, ἔσται ἀνεφάρμοστον, ὑμεῖς δὲ ἀδίκως σπαταλῶμεν τὸν χρόνον, συζητοῦντες ἐπὶ νομοσχεδίων προωρισμένων νὰ μείνωσιν ἀνεφάρμοστα.

§129Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι πολὺ πεπλανημένη ἡ ἰδέα, ὅτι διὰ τῆς διατάξεως ταύτης πλάττομεν πόρον ἄξιον λόγου. Διότι ὁσαδήποτε καὶ ἂν ὦσι τὰ δελτάρια τὰ κυκλοφοροῦντα, τὰ πρὸς 5 λεπτὰ πληρονόμενα εἰς τὸ Κράτος, ἀπέναντι τῆς δαπάνης, ἣν θ’ ἀπαιτήσῃ ἡ κατασκευή των, καὶ τῶν συνήθων καταχρήσεων, ὁ πόρος οὗτος ἔσται ἀσήμαντος. Ἀλλ’ ὁσοσδήποτε καὶ ἂν ἦναι, βλάπτει μίαν βιομηχανίαν, ἥτις εἶναι ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς ἀναπτύξεώς της.

§130Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἠκούσατε πόσα εἰσέπραξεν ἡ Ἑλβετία ἐξ εἰκονογραφημένων δελταρίων; 800,000 δραχμάς.

§131Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐκ τοῦ γραμματοσήμου τοῦ ἐπιτιθεμένου ἐπὶ τῶν δελταρίων, καὶ οὐχὶ ἐκ τῆς κατασκευῆς αὐτῶν. Καὶ ἡμεῖς θὰ εἰσπράξωμεν σχετικῶς περισσότερα, ἐὰν ἀφήσωμεν τὴν καλλιτεχνίαν καὶ βιομηχανίαν ταύτην νὰ ἀναπτυχθῇ, ἐκ μόνου τοῦ γραμματοσήμου, διότι τὸ ἐπὶ τῶν δελταρίων τεθησόμενον γραμματόσημον θὰ δώσῃ ἀνώτερον ποσὸν ἐκείνου, τὸ ὁποῖον προσδοκῶμεν ἐκ τῆς μονοπωλιακῆς βιομηχανικῆς κατασκευῆς αὐτῶν.

§132Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Πρὸ ὀλίγου ἐλέγετε, ὅτι ἐστέλλοντο ἄνευ χαρτοσημάνσεως τὰ δελτάρια...

§133Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποστέλλωνται ἄνευ χαρτοσημάνσεως;

§134Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Διατὶ, ἀφοῦ γίνεται δέμα, τὸ ὁποῖον ἀποστέλλεται ὡς ἐμπόρευμα;

§135Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τότε ὅμως δὲν θὰ ἦναι ταχυδρομικὰ δελτάρια, διότι ταῦτα λαμβάνουσι τὴν ἀξίαν αὑτῶν διὰ τοὺς συλλέγοντας τοιαῦτα ἐκ τῆς ταχυδρομικῆς σφραγῖδος τοῦ τόπου, ἐξ οὗ ἀποστέλλονται. Εἶναι βιομηχανία, ἥτις, ὅσον καὶ ἂν ἦναι μικρὰ, δύναται νὰ φέρῃ εἰς τὸν τόπον χρήματα, δύναται δὲ νὰ φέρῃ πολὺ πλειότερα ἀναπτυσσομένη εἰς τόπον ὅστις ἔχει ἀνάγκην πόρων, ἐνῷ σήμερον καταπνίγεται ἡ βιομηχανία αὕτη.

§136Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πνίγεται.

§137Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πνίγεται, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν βιομηχανία ἐξασκουμένη ὑπὸ τοῦ Κράτους διὰ τοῦ μονοπωλίου νὰ λάβῃ ἀνάπτυξιν, ἣν δύναται νὰ λάβῃ διὰ τῆς ἐλευθέρας ἐνεργείας καὶ ἐργασίας ἐν τῇ κοινωνίᾳ ὑπὸ ἔποψιν βιομηχανικὴν καὶ καλλιτεχνικήν. Βεβαίως τὸ Κράτος θὰ κερδίσῃ πολὺ πλειότερα, ἐὰν ἀναπτυχθῇ ἡ βιομηχανία διὰ τῆς πλειοτέρας πωλήσεως γραμματοσήμων, διὰ τῆς μεγαλειτέρας γραμματοσημάνσεως τοῦ δελταρίου, παρὰ διὰ τοῦ μονοπωλίου τῆς κατασκευῆς τοῦ δελταρίου. Ὑπὸ ἔποψιν ταμιευτικὴν, δὲν ἔχει νὰ κερδίσῃ τὸ Κράτος, καὶ δέον νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι μεταβάλλοντες τοῦτο εἰς μονοπώλιον δὲν θὰ προσπορίσωμεν εἰς τὸ Κράτος πόρον ἄξιον λόγου, θὰ προσπορίσωμεν ἀσήμαντον πόρον, καὶ θὰ παραβλάψωμεν τὴν παραγωγὴν, ἥτις εἶναι ἐπιδεκτικὴ ἀναπτύξεως καὶ ἧς ἡ ἀνάπτυξις διὰ μόνου τοῦ γραμματοσήμου δύναται νὰ φέρῃ πολὺ ἀνώτερον ποσὸν παρ’ ὅσον θὰ φέρῃ τὸ μονοπώλιον τῶν δελταρίων. Νομίζω ἐπίσης, ὅτι σπουδαία εἶναι καὶ ἡ μονοπωλιακὴ ὑπὲρ τοῦ Κράτους μεταφορὰ, ὡς διατυποῦται ἐν τῷ ἄρθρῳ 1, ἀπαγορεύοντι ἀπολύτως «τὴν ἀπὸ τόπου εἰς τόπον μεταβίβασιν ἐμπορικῶν δειγμάτων», ὡς καὶ ταχυδρομικῶν δεμάτων». Ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη ἐλαχίστην θέλει φέρει ὠφέλειαν εἰς τὸ Κράτος, ἢ μᾶλλον οὐδεμίαν· διότι ἂν περιορισθῶμεν εἰς τὰ συνήθη δέματα, εἶναι ἀρκετόν· ἂν ὅμως ἀπαγορεύσωμεν καὶ τὴν ἀποστολὴν δεμάτων περιεχόντων δείγματα, παραδεχόμεθα διάταξιν παρεμποδίζουσαν τὴν κατανάλωσιν καὶ τὴν ἐπέκτασιν τῆς πωλήσεως τῶν προϊόντων τῆς χώρας ἡμῶν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ πολλὴ προσοχὴ εἰς τὰς δύο ταύτας διατάξεις, αἱ ὁποῖαι βλάπτουσι τὴν χώραν, καὶ οὐδεμίαν δύνανται νὰ φέρωσιν ὠφέλειαν εἰς τὸ Δημόσιον. Ἀλλὰ καὶ ἂν πρόκειται νὰ φέρωσιν ὠφέλειαν, ἡ ὠφέλεια αὕτη δὲν θὰ ἦναι τόσον ἀξία λόγου, ὅσον ἡ ἐκ τῆς καταναλώσεως τῶν προϊόντων ἡμῶν καὶ τῆς εὐκολίας τῆς κυκλοφορίας τῶν ἐμπορευμάτων.

§138Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Προηγουμένως ὁμιλῶν εἶπον, πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἰδέας μου, ὅτι εἰς οὐδὲν Κράτος ὑπάρχει μονοπώλιον. Ἴσως τοῦτο εἶναι ὑπερβολικόν· ἀλλ’ ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν ἐνόουν ὅλα τὰ Κράτη. Ὁμιλῶν ἐνόουν τὰ Κράτη ἐκεῖνα, τῶν ὁποίων τὰς νομοθεσίας γνωρίζομεν καὶ ἀπέναντι τῶν ὁποίων πρέπει νὰ ἤμεθα ὡς μαθηταὶ πρὸς διδασκάλους. Ἀλλὰ ταύτην τὴν στιγμὴν μοὶ ἀνεκοινώθη, ὅτι καὶ πέντε ἄλλα Κράτη μικρὰ, ἐν οἷς ἡ Βουλγαρία καὶ ὁ Καναδᾶς, ἔχουσι τὸ σύστημα τοῦ μονοπωλίου. Ἐὰν θέλητε, ἀκολουθήσατε τὸ σύστημα αὐτό.

§139Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἐκ προχείρου ἐρεύνης, γενομένης πρὸ μικροῦ, εὗρεν ὅτι ἕξ Κράτη τῆς παγκοσμίου ταχυδρομικῆς ἑνώσεως περιέλαβον εἰς τὸ μονοπώλιον τοῦ Κράτους τὰ εἰκονογραφημένα δελτάρια. Ἀλλ’ ἐὰν βαθύτερον καὶ μᾶλλον ἐπισταμένως ἐρευνήσῃ τὰ πράγματα, θὰ εὕρῃ καὶ ἄλλα Κράτη τοιαῦτα· ἀλλ’ ὅπως δήποτε δὲν ὤφειλε μετὰ τοσαύτης εἰρωνείας νὰ ἀναφέρῃ τὰ Κράτη ταῦτα, διότι πιθανὸν ταῦτα νὰ ἦναι μικρὰ, ἀλλὰ τὰ πλεῖστα ἐξ αὐτῶν εἰσι μᾶλλον ἡμῶν προηγμένα εἰς τὸν πολιτισμὸν, εἰσὶ κάλλιον ἡμῶν ὠργανωμένα διοικητικῶς, καὶ ὑπὸ οἰκονομικὴν ἔποψιν εἰσιν εἰς κρείττονα ἡμῶν θέσιν. Ἐλέχθη ἐπίσης, ὅτι ἡ φορολογία αὕτη κατὰ πρῶτον τώρα εἰσάγεται. Πράγματι κατὰ πρῶτον εἰσάγεται, ἀλλ’ εἶναι φορολογία ἐπὶ τῆς πολυτελείας, διότι τὰ εἰκονογραφημένα δελτάρια εἶναι ἀντικείμενα πολυτελείας, δὲν εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ κατανάλωσις αὐτῶν διὰ πᾶσαν ἀνάγκην τοῦ ἀποστέλλοντος, διότι ὁ ἀποστέλλων, ὁ θέλων ἁπλῶς νὰ ποιήσηται χρῆσιν δελταρίων, δύναται ν’ ἀποστείλῃ τὰ συνήθη δελτάρια, ἀλλ’ ὁ ἀποστέλλων εἰκονογραφημένον δελτάριον πράττει τι ἀναγόμενον εἰς τὴν πολυτέλειαν καὶ κατ’ ἀκολουθίαν δύναται νὰ πληρώσῃ περισσότερα, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον, διὰ τοῦ ἐπὶ πλέον τούτου πρόκειται ν’ ἀποκτήσῃ τελειοτέραν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν.

§140Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Προκειμένου περὶ μονοπωλίων, ὅλα τὰ ἔθνη σήμερον παραδέχονται ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μεγίστη φειδώ. Ἔχομεν τόσα μονοπώλια, καὶ ἐρχόμεθα νὰ καθιερώσωμεν νῦν νέον μονοπώλιον. Τοῦτο ἀντιβαίνει εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς πολιτικῆς ἐπιστήμης. Ἡ δικαιολογικὴ βάσις τοῦ νομοσχεδίου τούτου μοὶ φαίνεται ἀνεπαρκής. Πρέπει, λέγουσιν οἱ ὑποστηρικταὶ αὐτοῦ, νὰ ἐξεύρωμεν πόρους, διότι ἐπιβάλλομεν νέας δαπάνας προσθέτους εἰς τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν. Καὶ ἐγὼ λέγω, ὅτι οὐδεμίαν εἴχομεν ἀνάγκην νὰ ἐπιβάλωμεν νέας δαπάνας εἰς τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν, διότι δὲν εὑρισκόμεθα εἰς τοιαύτην ἀνάγκην. Ἡ βελτίωσις τῆς θέσεως τῶν τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν πρόνοιαν, μικρὰς αὐξήσεις δαπάνης θ’ ἀπαιτήσῃ, καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ προσφύγωμεν εἰς μονοπώλιον. Ἡ ἐπιδίωξις πόρων νέων πρέπει νὰ γίνηται διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῆς παραγωγῆς, καὶ ὄχι διὰ τῆς φορολογίας, αὐξανομένης σταθερῶς κατ’ ἀνιοῦσαν κλίμακα. Τί ἄλλο εἶναι τὸ μονοπώλιον ἢ νέα φορολογία; Περιορίζεται εἰς μικρὸς κλάδος βιομηχανίας, καὶ τοῦτο εἶναι ζημία ἐθνικὴ, διότι ἡ ἅμιλλα καὶ ὁ συναγωνισμὸς πάντοτε ἀνέπτυξαν τὴν ἀτομικὴν δραστηριότητα. Οἱ ὑποστηρίζοντες τὸ νομοσχέδιον δύνανται αὔριον νὰ μᾶς εἴπουν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸ μονοπώλιον καὶ ἐπὶ τοῦ χάρτου τῶν ἐπιστολῶν καὶ ἐπὶ τῆς ἐκτυπώσεως τῶν βιβλίων. Καὶ τί δύναται νὰ τοὺς ἐμποδίσῃ; Καὶ τοιουτοτρόπως δύναται νὰ πνιγῇ ἡ ἐπὶ τὰ πρόσω πορεία τῶν ἀτόμων. Ἐπείσθην ἄλλως τε ἀδιστάκτως, ὅτι τὸ Δημόσιον ὄχι μόνον δὲν ἔχει νὰ ὠφεληθῇ, ἀλλὰ καὶ θὰ ζημιωθῇ, διότι περιορίζον τὴν βιομηχανίαν τῆς καλλιτεχνικῆς ἐκτυπώσεως τῶν δελταρίων θὰ περιορίσῃ κατ’ ἀνάγκην καὶ τὴν κατανάλωσιν αὐτῶν, τοῦθ’ ὅπερ θὰ ἐπιφέρῃ τὸν περιορισμὸν τῆς καταναλώσεως τοῦ Γραμματοσήμου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ μετὰ τῶν προαγορευσάντων τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐνδώσῃ εἰς τὸ νὰ μὴ καθιερωθῇ πρόσθετον μονοπώλιον, ὅπερ εἶναι ἐπιζήμιον καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ εἰς τὸ Κράτος.

§141Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀνέφερεν ὁ ἐξ Ἀττικῆς κ. Βουλευτὴς Κράτη τινά, εἰς τὰ ὁποῖα τὸ μονοπώλιον ἰσχύει, ὡς τὴν Βουλγαρίαν, τὸν Καναδᾶν κλπ. Ἀλλὰ τὰ Κράτη ταῦτα ἐφάνησαν εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ὄχι τοιαῦτα, ὥστε νὰ μιμηθῶμεν τὸ παράδειγμα αὐτῶν. Ἀλλ’ ὑπάρχουσι βλέπω μεταξὺ αὐτῶν καὶ ἄλλα. Ἡ Ρουμανία π. χ., Κράτος πλουσιώτερον ἡμῶν, ἔχει αὐτὴν τὴν διάταξιν, ἀλλ’ ἡμεῖς θέλομεν νὰ λέγωμεν: «πρωτοφανὲς τὸ μονοπώλιον! καταστρέφεται ἡ βιομηχανία! εἰς οὐδὲν ἄλλο Κράτος ἐγένετο τοῦτο. Ἂς ἤμεθα ἀκριβέστεροι, ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ ξένων Κρατῶν, ἂς μελετήσωμεν τὰ κρατοῦντα ἐκεῖ, καὶ ἂς ὁμολογήσωμεν εἰλικρινῶς, ὅτι δὲν θέλομεν νὰ μιμηθῶμεν τὰ ξένα Κράτη, ὄχι νὰ λέγωμεν, ὅτι εἰς οὐδὲν Κράτος ὑπάρχει τοιοῦτον μονοπώλιον.

§142ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Ἡ Ρουμανία ἥκιστα πάντων τῶν Κρατῶν πρέπει νὰ χρησιμεύσῃ εἰς ἡμᾶς ὡς ὑπόδειγμα. Ὡς ὑπόδειγμα δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν ἡ Γερμανία, ἡ Ἰταλία, ἡ Ἀγγλία καὶ ὅλα τὰ πεπολιτισμένα Κράτη, τὰ ὁποῖα μᾶς ἐπιβάλλεται νὰ μιμώμεθα. Ἐὰν δὲ τέσσαρες Δημοκρατίαι τῆς Ἀμερικῆς ἔχουσι τὸ μονοπώλιον τοῦτο, 104 ἄλλα Κράτη δὲν ἔχουσιν αὐτό.

§143ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ Πολιτεία ἔχει δύο κέρδη, τὸ κέρδος τῆς κατασκευῆς, καὶ τὸ κέρδος τῆς ἀποστολῆς. Τὸ κέρδος τῆς ἀποστολῆς ἀνήκει εἰς τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ τὸ κέρδος τῆς κατασκευῆς θέλει περιορισθῆ διὰ τοῦ μονοπωλίου, ἐξ οὗ ἡ βιομηχανία θέλει ζημιωθῆ. Οὐχ ἧττον ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ νομοσχεδίου θέλει νὰ ὠφεληθῇ τὸ Δημόσιον τὰ κέρδη, τὰ ὁποῖα θέλουσι προέλθει ἐκ τῆς κατασκευῆς τῶν δελταρίων, ὅπως ἀντικρυσθῶσιν αἱ δαπάναι, αἵτινες ηὐξήθησαν διὰ τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν· ὥστε πρέπει νὰ εὑρεθῇ τρόπος, δι’ οὗ καὶ τὸ Δημόσιον νὰ μὴ ζημιῶται, ἀλλὰ καὶ ἡ βιομηχανία νὰ μὴ δεσμεύηται. Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει καὶ ἐπιβάλλει τέλος ταχυδρομικὸν καὶ πρόσθετον εἰς τὰ καλλιτεχνικὰ δελτάρια, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ χορηγῇ τὸ Δημόσιον. Ἡ διάταξις αὕτη, ἐπειδὴ παραβλάπτει τὴν βιομηχανίαν, καλλίτερον νὰ μὴ ψηφισθῇ, τὸ δὲ τέλος τῆς ἀποστολῆς, τὸ ὁποῖον εἶναι δικαίωμα τοῦ Κράτους, νὰ αὐξήσῃ ἐπὶ τῶν καλλιτεχνικῶν δελταρίων· ἐὰν δελτάριόν τι κοινὸν ἔχῃ 10 λεπτά, τὸ καλλιτεχνικὸν νὰ ἔχῃ περισσότερον. Τοῦτο εἶναι δικαίωμα τοῦ Κράτους. Ὥστε ἂς τροποποιηθῇ ἡ διάταξις αὕτη οὕτως, ὥστε καὶ τὸ Δημόσιον νὰ ὠφελῆται, ἀλλὰ καὶ ἡ βιομηχανία νὰ μὴ παθαίνῃ. Ἐὰν θέλῃ τις νὰ πέμψῃ δελτάριον καλλιτεχνικὸν, ἀντὶ νὰ δώσῃ 10 λεπτά, ἂς δώσῃ 15, καὶ ἂς τὸ προμηθευθῇ ὅθεν θέλει. Οὕτω καὶ τὰ δύο συμβιβάζονται.

§144ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠρεύνα παρὰ τῇ ὑπηρεσίᾳ, καὶ ἀνέτρεχεν εἰς τὸ παρελθὸν, καὶ ἐξήταζε, τί εἰσπράττει τὸ Κράτος, ἤθελε πεισθῆ, ὅτι μέχρι τῆς ὥρας, ἀφ’ ἧς ὥρας ἐνεφανίσθησαν, ἐλάχιστα εἰσπράττει τὸ Κράτος ἐκ τῶν ταχυδρομικῶν δελταρίων· διότι πρὸς ἐπιτυχίαν νεωτερισμοῦ δὲν ἀρκεῖ ὅτι τὸ Κράτος παρέχει εὐκολίαν εἰς τὰ πρόσωπα διὰ τὴν ἀλληλογραφίαν, ἂν αἱ συνήθειαι τῶν πολιτῶν ἀντίκεινται εἰς τὸν τρόπον, δι’ οὗ παρέχεται ἡ εὐκολία τῆς διὰ ταχυδρομικῶν δελταρίων ἀλληλογραφίας. Ὁ ἀλληλογραφῶν πάντοτε κατ’ ἀρχὴν κατέχεται ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας, ὅπως τὰ γραφόμενα αὐτοῦ, καὶ ἂν ἔτι τὰ ὑπ’ αὐτοῦ γραφόμενα ἦναι ἀνάξια λόγου, μένωσιν ἰδιαίτερα, μὴ ἀναγινωσκόμενα ὑπὸ τοῦ τυχόντος. Ἡ ἀξίωσις τοῦ ἀπορρήτου τῆς ἐπιστολῆς, ὅτι ὑπάρχει εὐρυτάτη, ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ συμβαίνοντος οὐ μόνον ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ καὶ πανταχοῦ, ὅπου τὰ ταχυδρομικὰ δελτάρια ἰσχύουσιν, ὅτι ἡ κατανάλωσις αὐτῶν, ἐν παραβολῇ πρὸς τὴν κατανάλωσιν τῶν ἐπιστολῶν, εἶναι δυσαναλόγως μικρά. Ἄλλο παράδειγμα· ἐν Ἀγγλίᾳ, καίτοι τὸ Ταχυδρομεῖον παρασκευάζει φακέλλους καὶ ταινίας, ἐφ’ ὧν καὶ ἐκτυποῖ τὸ γραμματόσημον, παρέχον οὕτω τὸ ὅλον ἕτοιμον, ἐν τούτοις τῶν φακέλλων τούτων καὶ τῶν ταινιῶν κατανάλωσις φαίνεται ὅτι γίνεται ἐλαχίστη ἐπὶ τοῦ ὅλου. Ὀλίγοι ἐκεῖ ἀγοράζουσι τοὺς ἑτοίμους φακέλλους καὶ τὰς ταινίας μετ’ ἐντύπου γραμματοσήμου, προκαταβάλλοντες ἐπὶ προμηθείας ἀριθμοῦ τινος φακέλλων καὶ ταινιῶν τὸ τίμημα τῆς ταχυδρομικῆς μεταφορᾶς. Διότι καὶ ἐκ τῆς τυχούσης παραδρομῆς δύναταί τις νὰ ὑποστῇ ζημίαν, καθισταμένου ἀχρήστου τοῦ φακέλλου ἢ τῆς ταινίας, καὶ ὁ καθεὶς γινώσκει, ὅτι εὐκόλως εἰς τὸ παρακείμενον χαρτοπωλεῖον κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν εὑρίσκει φακέλλους, εὑρίσκει δὲ καὶ εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ ἔξωθι αὐτοῦ τοῦ ταχυδρομείου πωλουμένους. Ἐκεῖ δ’ εὑρίσκει καὶ τὸ γραμματόσημον. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον αἱ ὁμολογουμένως χρήσιμοι μεγάλαι ἐκεῖναι εὐκολίαι, αἱ παρεχόμεναι εἰς τοὺς πολίτας, δὲν ἀπέδωκαν, ὡς προσεδοκᾶτο, μεγάλα ἀποτελέσματα. Ὅμοια καὶ ἐν Ἑλλάδι παρετηρήθησαν ἐπὶ τῶν δελταρίων. Ὀλίγοι ἐνθυμοῦνται αὐτά. Ὁ καθεὶς λαμβάνει τὴν τελευταίαν ὥραν χάρτην, ὅπου εὑρεθῇ, γράφει, κλείει πολλάκις καὶ ἄνευ φακέλλου σφραγίζει τὴν ἐπιστολὴν, καὶ ἀποστέλλει εἰς τὸ ταχυδρομεῖον, οὐδὲ κἂν σκεπτόμενος ὅτι οὕτω καταβάλλει περισσότερα· δὲν φροντίζει περὶ τούτων. Ἀφ’ ἧς ὅμως ἡ βιομηχανία τῶν εἰκονογραφημένων δελταρίων ἐνεφανίσθη, ἐκινήθη τοῦ κόσμου ἡ προσοχὴ εἰς ταῦτα τὰ δελτάρια, καὶ ἤρχισαν ἁπανταχόθεν νὰ ζητῶσι ν’ ἀγοράσωσι. Γινώσκω Ἕλληνα, ὅστις ἐφέτος ἐδαπάνησεν ὑπὲρ τὰς 150 δραχμὰς εἰς ἀποστολὴν δεξιᾷ καὶ ἀριστερᾷ τοιούτων δελταρίων πρὸς φίλους. Σπεύδουσι καὶ ζητοῦσι πάντες, καὶ ἐπειδὴ τὸ ἐμπόριον ἐπωφελεῖται ἐκ τῶν διαθέσεων τῶν πολλῶν, εἰς οὓς ἀποτείνονται αἱ ὑπ’ αὐτοῦ προσφερόμεναι ὑπηρεσίαι, τὸ ἐμπόριον δὲν ἐφείσθη ἀγώνων, ὅπως κατασταθῇ ἀρεστὸν εἰς τὸ κοινὸν τὸ παντοδαπὸν, τὸ Ἑλληνικὸν καὶ τὸ ξένον, τὸ Εὐρωπαϊκὸν, τὸ Ἀμερικανικὸν, τὸ Αὐστραλιακόν. Καὶ παράγει τὸ ἐμπόριον ποικιλίαν δελταρίων, καὶ ὠφελεῖται. Ἔλεγεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πλὴν ἑνὸς ἴσως οὐδὲν ἄλλο κατάστημα ὑπάρχει ἐν Ἀθήναις, κατασκευάζον ἐγχώρια εἰκονογραφημένα δελτάρια. Ἅμα ἀκούσας τῶν λεγομένων ὑπ’ αὐτοῦ, ἔστειλα ἀμέσως καὶ ἐξήτασα εἰδικῶς· καὶ εὗρον καὶ ἕτερον κατάστημα· ὑπάρχει ἔμπορος ἔξωθι τοῦ ταχυδρομικοῦ καταστήματος, ὅστις ὀνομάζεται Μπονάτσος καὶ ἔχει σύντροφον Παππαγιάννην· δὲν γνωρίζω αὐτοὺς προσωπικῶς. Ἔστειλα νὰ ζητήσω πληροφορίας καὶ παρὰ τοῦ κ. Κόκκοτα, περὶ οὗ ἐγίνωσκον, ὅτι καὶ αὐτὸς ἐπίσης παράγει τοιαῦτα ἐγχώρια δελτάρια. Ὥστε προχείρως ἤδη ἔχομεν τρεῖς ἐργαζομένους. Ἰδοὺ δὲ τί μοι γράφουσιν οἱ κ. κ. Μπονάτσος καὶ Παππαγιάννης (ἀναγινώσκει): «Διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ τυπογραφείου ἐδαπανήσαμεν 18,320 δραχμάς· καθημερινὴ παραγωγὴ δελταρίων 2,000, καὶ παρακαταθήκην σήμερον ἔχομεν 86,000. Προστατεύσατε, παρακαλῶ, ἐγχώριον βιομηχανίαν.» Ἰδοὺ λοιπὸν, ἓν κατάστημα, ἄγνωστον ἔτι εἰς πολλοὺς, ἐδαπάνησε δραχμὰς 18,000 διὰ τὰ μηχανήματα, καὶ ἔχει παρακαταθήκην 86,000 δελταρίων, καὶ οὕτως ἦλθεν εἰς ἀνταγωνισμὸν πρὸς τοὺς Πάλλην καὶ Κοτζιᾶν, οἵτινες εἶναι γνωστοὶ, ἐργαζόμενοι μετὰ μεγάλων κεφαλαίων, ἀδιακόπως φέροντες μηχανὰς, καὶ μόλις αὗται τριβῶσιν ἀντικαθιστῶντες αὐτάς. Ἐκτυποῦσι καὶ οὗτοι, οἱ νεώτεροι, νομίσματα ἐπὶ τῶν δελταρίων, ὡς ἐκτυποῦσιν οἱ Πάλλης καὶ Κοτζιᾶς, καὶ οὐδὲν ἀδύνατον μίαν ἡμέραν νὰ ὑπερβῶσιν αὐτοὺς ἐν τῷ διαγωνισμῷ. Ἕτερον κατάστημα εἶναι τὸ τοῦ Κόκκοτα, γνωστὸν εἰς πάντας· παράγει καὶ αὐτὸ δελτάρια φωτοτυπικὰ, καὶ αὐτὸ εἰσήγαγεν ἐπ’ αὐτῶν ἀπεικονίσεις ἀρχαίων νομισμάτων, περὶ ὧν ἤκουσα, ὅτι εἶναι καλλιτεχνικώταται. Οἱ ἔμποροι οὗτοι ἁμιλλῶνται πρὸς ἀλλήλους, ἐπιμελῶς παρακολουθοῦντες τὰς διαθέσεις τοῦ κοινοῦ· εὐθὺς ὡς πεισθῶσιν, ὅτι τῶν νομισμάτων ὁ συρμὸς ἐπαλαιώθη, διότι ἐγένοντο κοινὰ, καὶ ἐβαρύνθη αὐτὰ ὁ κόσμος, σοφίζονται καὶ παρασκευάζουσιν ἄλλα, ἄγρυπνοι καὶ δραστήριοι εἰς διηνεκῆ ἀγῶνα ἀπέναντι τοῦ συρμοῦ, ὅστις μόλις γεννᾶται καὶ παρέρχεται οὕτω ταχέως, ὥστε συμβαίνει, ὡς φαίνεται, πρὶν ἢ καλῶς εἰσαχθῇ εἰς τινας χώρας ὁ συρμὸς, εἰς ἐκείνας, ἐν αἷς μόλις ἐγένετο ἡ ἀρχὴ, προέλαβε καὶ ἐξητμίσθη. Καὶ οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, τί θέλει συμβῆ; Θὰ ἔλθῃ τὸ Κράτος, τὸ φύσει βραδυκίνητον,—οὐχὶ μόνον τὸ Ἑλληνικὸν, ἀλλὰ πᾶν Κράτος εἶναι μηχανὴ βραδυκίνητος, ἀκατάλληλος πρὸς τοιαῦτα ἔργα,—καὶ θὰ ἐκτυπώσῃ χιλιάδας τινάς· θὰ τὰς διασκορπίσῃ εἰς τὸν κόσμον ὅλον. Καὶ ἀφοῦ διασπαρῶσιν εἰς τὸν κόσμον ὅλον καὶ βαρυνθῇ αὐτὰ ὁ κόσμος, θὰ παραγγείλῃ νέα; Καὶ ποῖος, παρακαλῶ, θὰ ἔχῃ, τὸ πνεῦμα τὸ ἀνήσυχον καὶ τὸ βλέμμα τὸ ἄγρυπνον καὶ τὸν νοῦν τὸν ἐφευρετικὸν τοῦ ἐμπόρου; ποῖος γραμματεὺς, ποῖος ὑπάλληλος, παραμελῶν τὸ ἀρχεῖόν του καὶ τὰς θήκας του καὶ τὸ γραφεῖόν του, ποῖος τμηματάρχης καὶ ποῖος διευθυντὴς καὶ ποῖος γραμματεὺς καὶ ποῖος γραφεὺς θ’ ἀσχοληθῇ νὰ παράσχῃ ὕλην εἰς νέον συρμόν; Τί ἔχει νὰ ὠφεληθῇ ἐκ τούτων αὐτός; Αὐτὸς ἐργάζεται, λαμβάνει τὸν μισθὸν, καὶ ἀρκεῖται εἰς τοῦτο, νὰ τελειώσῃ τὴν ἐργασίαν αὑτοῦ κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον καλῶς, ὅπως ἔπειτα ἐξέλθῃ εἰς περίπατον μετὰ τῆς οἰκογενείας αὑτοῦ. Αὐτὸς δὲν ἔχει νύττον τὸ κέντρον, ὅπερ κινεῖ τὸν ἔμπορον, ὅπως ἐργασθῇ. Καὶ οὕτω μετὰ δύο ἔτη ἡ βιομηχανία αὕτη, ἡ νῦν ὑπάρχουσα ἐν Ἑλλάδι, χάρις εἰς τὴν πρωτοβουλίαν τῶν ἐμπόρων, θὰ ἐκπνεύσῃ, διότι οὐδεὶς θέλει ὑπάρχει ἐφεξῆς ὁ ἱκανὸς νὰ θρέψῃ αὐτήν. Καὶ ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ πράττει τοιαῦτα· ἀφαιρεῖ πόρους τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ ἐμπορίου, ἀντὶ νὰ ὑποστηρίξῃ αὐτὸ, ἐνῷ εἶναι πρόδηλον, ὅτι δὲν ἔχει τὴν ἱκανότητα νὰ ἀναλάβῃ καὶ ἐξακολουθήσῃ αὐτὸ τὴν ἐργασίαν, ἣν ἀπ’ αὐτῶν ἀφαιρεῖ, δι’ οὓς λόγους γινώσκομεν πάντες. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω παρακαλῶν τὴν Κυβέρνησιν νὰ διαγράψῃ τὴν διάταξιν ταύτην τοῦ νομοσχεδίου. Ἐγὼ δὲν ἰσχυρίσθην, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη δὲν ὑπάρχει ἐν ἄλλαις χώραις. Ὁμολογῶ ὅτι τὸ ζήτημα εἰδικῶς δὲν ἐμελέτησα, ἀλλὰ συνέπεσε ν’ ἀκούσω, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἐν ἄλλαις χώραις τοιαύτη διάταξις. Πλὴν τοῦτο δὲν σημαίνει ὅτι ἡμεῖς πρέπει ν’ ἀντιγράφωμεν πᾶν ὅ,τι ὑπάρχει ἐν ἄλλαις χώραις. Ἔχομεν καὶ ἡμεῖς πρωτοβουλίαν, καὶ δυνάμεθα κατὰ τὴν ἰδίαν ἡμῶν πρωτοβουλίαν νὰ πορευώμεθα. Τὴν πρωτοβουλίαν ταύτην ἐδείξαμεν ὅτε πρὸ ἐτῶν, κατὰ τὸ 1891, ἡ Κυβέρνησις ὥρισεν, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τὴν βιομηχανίαν τὴν ἰδιωτικὴν νὰ κατασκευάζῃ δελτάρια. Ἂς διατηρήσωμεν τὰ οὕτως ὁρισθέντα, διότι βεβαίως ἀγαθὸν προσεπόρισαν εἰς τὴν χώραν, καὶ οὐδὲν κακόν. Ἐκ τῆς τοιαύτης βιομηχανίας πορίζεται χρῆμα τὸ Δημόσιον, διότι ἡ βιομηχανία αὕτη ὠθεῖ εἰς μείζονα καθ’ ἡμέραν κατανάλωσιν δελταρίων. Εὐθὺς ὡς τὴν βιομηχανίαν ταύτην νεκρώσωμεν, τὰ δελτάρια δὲν θὰ καταναλίσκωνται, καὶ τὸ εἰσόδημα, τὸ σήμερον εἰσερχόμενον εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, μετὰ δύο ἢ τρία ἔτη, ἂν μὴ πρότερον, θ’ ἀνακοπῇ.

§145ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τί θὰ γείνῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως;

§146ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως, εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θ’ ἀγοράσῃ τὴν παρακαταθήκην· ἀλλὰ θ’ ἀγοράσῃ καὶ τὰ μηχανήματα; Οἱ Μπονάτσος καὶ Παπαγιάννης, ὡς εἴδομεν, ἐδαπάνησαν 18 χιλιάδας δραχμὰς εἰς τὰ μηχανήματα, καὶ ἔχουσι παρακαταθήκην 86,000 ἀντιτύπων, τὰ ὁποῖα ἐν τῷ μεταξὺ δυνατὸν καὶ νὰ αὐξήσωσι.

§147ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁσάκις καθιερώσαμεν μονοπώλιον, πρώτη φροντὶς ἡμῶν ἦτο, καὶ δικαίως, ν’ ἀποζημιώσωμεν τοὺς ἐμπόρους.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι διαλεκτικῶς, Κύριοι.

§149ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Λοιπὸν,—καὶ τοῦτο βεβαίως εἶναι σπουδαιότατον,—ὀφείλει νὰ προσέξῃ ἡ Κυβέρνησις, μήπως, εἰσάγουσα τοιαύτην διάταξιν, ἐκτὸς τῆς ἄλλης ζημίας, ἥτις θὰ ἐπέλθῃ, ἐκτεθῆ καὶ εἰς τὴν ζημίαν τὴν ἐκ τῆς ἀποζημιώσεως. Μέχρις οὗ δὲ πράξῃ ἐκεῖνα, ἅτινα φρονεῖ ὅτι θὰ δώσωσι νέαν κίνησιν εἰς τὸ ἐγχείρημα τοῦτο, φοβοῦμαι ὅτι θὰ ἴδωμεν στειρεύουσαν τὴν πηγὴν, ἐξ ἧς εἰσάγεται χρῆμα εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον.

§150Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Διατὶ θὰ ἐκτεθῇ εἰς ἀποζημίωσιν; Εἶπον καὶ πρότερον, ὅτι οἱ ἔμποροι δύνανται νὰ ἔχωσι δελτάρια· σᾶς εἶπον, ὅτι θὰ τὰ προσάγωσιν εἰς τὸ ταχυδρομεῖον, ὅπου θὰ σημαίνωνται.

§151ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Δημόσιον δὲν ἔχει διατρητικὴν μηχανὴν, λειτουργοῦσαν καλῶς, διὰ τὰ γραμματόσημα· ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι εἰς τὸ κατάστημα Πάλλη καὶ Κοτζιᾶ κατ’ ἔτος ἀνανεοῦνται αἱ διατρητικαὶ μηχαναὶ, ἃς αὐτοὶ ἔχουσι· διότι, ἂν αἱ διατρητικαὶ μηχαναὶ δὲν ἦναι πάντοτε εἰς καλὴν κατάστασιν, διατρυπῶσιν ὅπως ἂν τύχῃ, καθὼς πράττουσιν αἱ ὑμέτεραι μηχαναὶ εἰς τὰ γραμματόσημα, καὶ διὰ τοῦτο βλέπομεν αὐτὰ πάντοτε κεκομμένα κατὰ τὸ ἄκρον. Τὸ ἐμπόριον εὑρίσκει συμφέρον ἐπὶ ἐκτελέσει καλῇ τῆς ἐργασίας νὰ παραβλέπῃ τὰς δαπάνας, ὅταν αὗται ἦναι βέβαιον ὅτι εἶναι παραγωγικαί. Ἐνῷ τὸ Κράτος, ὅταν ἀγοράσῃ μίαν μηχανὴν, μέχρις ὅτου αὐτὴ σκωριάση, τὴν μηχανὴν ταύτην θὰ μεταχειρίζηται, καὶ θὰ μεταχειρίζηται αὐτὴν οὐχὶ μετὰ τῆς ἐπιμελείας, μεθ’ ἧς μεταχειρίζονται οἱ ἔμποροι τὰς μηχανὰς αὐτῶν· διότι, ἐὰν δὲν ἐργάζωνται μετ’ ἐπιμελείας, καταστρέφεται τὸ ἐκ τῆς ἐργασίας αὐτῶν κέρδος· ἀλλὰ θὰ τὴν μεταχειρίζησθε μετὰ τῆς ἐπιμελείας, ἣν οἱ ὑπάλληλοι ἁπάντων τῶν Κρατῶν καὶ ἰδίως τοῦ ἡμετέρου Κράτους, εἰς τὰ τοιαῦτα καταβάλλουσι. Λοιπὸν ἡ ἐπιτυχία εἰς τὸ ἔργον, ὅπερ ἀναλαμβάνετε, δὲν εἶναι τόσον εὔκολος. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου εἶπον ἱκανά. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ θέμα τῶν δειγμάτων ὅπερ δὲν ἀνάγεται μόνον εἰς τὴν βιομηχανίαν. Περὶ τῶν ἐμπορικῶν δειγμάτων εἶπεν ἱκανὰ ὁ ἔντιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς, ἐξ ὧν ἀποδεικνύεται ὀρθὴ ἡ ἀποχὴ ἐκείνων τῶν Κρατῶν, ἅτινα δὲν εἰσήγαγον εἰς τὸ μονοπώλιον τὰ ἐμπορικὰ δείγματα, διότι δὲν ἀρκεῖ μόνον, ὅτι τὰ δείγματα τὰ ἄνω τῶν διαστάσεων καὶ τοῦ βάρους τῶν ὁριζομένων ἐν τῷ νόμῳ εἶναι ἔξω τοῦ μονοπωλίου, καὶ πρέπει ῥητῶς νὰ ὁρισθῇ τοῦτο, ὥστε νὰ μὴ τρέχωσι κίνδυνον οἱ μεταφέροντες αὐτὰ, τρέχουσι δὲ κίνδυνον οἱ ἔξωθι π. χ. ἐρχόμενοι παραγγελιοδόχοι κομισταὶ δειγμάτων τῶν διαστάσεων αὐτῶν τῶν μικρῶν, ἅτινα βεβαίως θὰ ζητηθῶσιν ὑπὸ τοῦ ταχυδρομείου, ὅπως πληρώσωσι, διότι δὲν ἐστάλησαν ταχυδρομικῶς. Ἀλλὰ καὶ τὰ δέματα, ἅτινα διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου γενικῶς εἰσάγονται εἰς τὸ μονοπώλιον, πρέπει βεβαίως νὰ μείνωσιν ἔξω τοῦ μονοπωλίου, ὅταν ἦναι ἀνώτερα τοῦ βάρους καὶ τῶν διαστάσεων τῶν δεκτῶν εἰς τὸ ταχυδρομεῖον. Διὰ τοῦτο ἐπὶ τοῦ ἄρθρου ἐφρόντισα νὰ διατυπωθῇ τροπολογία, ἐπιτρέπουσα νὰ εἰσαχθῇ ἡ καινοτομία ἄνευ ζημίας τῶν πολιτῶν, καὶ παρακαλῶ νὰ ἀκουσθῇ ἡ τροπολογία μου. Ἐν ἐδαφίῳ τετάρτῳ μετέβαλον τὴν φράσιν οὕτω: «Τῶν ἐμπορικῶν δειγμάτων ὡς καὶ τῶν ταχυδρομικῶν δεμάτων, ἅτινα κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ περὶ ταχυδρομικῶν δεμάτων νόμου εἶναι ἐπιδεκτικὰ ταχυδρομικῆς μεταβιβάσεως.» Διὰ τοῦ τρόπου τούτου σώζομεν τοὐλάχιστον τὰ δέματα.

§152Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά· τὸ δέχομαι.

§153Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν σώζονται ὅμως τὰ δείγματα.

§154ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν σώζομεν ἐντελῶς τὰ δείγματα, ἀλλὰ σώζομεν τοὐλάχιστον τὰ δέματα.

§155Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μετὰ τῶν ἄλλων τριῶν, τῶν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένων, ἀποτελεῖ ἓν ὅλον, καὶ ὁ συζητῶν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ τὰς διαφόρους διατάξεις αὐτοῦ πρέπει νὰ μὴ λησμονῇ νὰ συνδυάσῃ καὶ τὰ ἑπόμενα νομοσχέδια καὶ ἰδίως τὸ τελευταῖον, τὸ «περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας». Τοῦτο συνεπάγεται δαπάναις, τῶν ὁποίων τὸ ποσὸν δὲν εἶναι ὡρισμένον, διότι περὶ τούτου δὲν ἐδόθη οὐδὲ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν ν’ ἀποτελῶ μέρος, σημείωσίς τις σαφής· ἀλλ’ ἤκουσά τινας λέγοντας, ὅτι ἀπαιτοῦνται 300,000, ἄλλους ἀναβιβάζοντας αὐτὰς εἰς 800,000 ἤκουσα δὲ καί τινας λέγοντας 1,300,000 δραχμάς. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι, ὅταν τὸ νομοσχέδιον ἐφαρμοσθῇ καθ’ ὁλοκληρίαν, — διότι αἱ δαπάναι αὗται δὲν θ’ ἀρχίσωσι γινόμεναι ἀμέσως τὸ πρῶτον ἔτος, — μετά τινα ἔτη, ὅτε θὰ φθάσωσιν εἰς τὸν ἀνώτατον βαθμὸν, τότε αἱ δαπάναι αὗται δύνανται νὰ ἀνέλθωσιν εἰς 800,000 δραχμὰς, κατ’ ἐμὴν ἐκτίμησιν, καὶ ταύτην οὐχὶ ἀσφαλῆ βεβαίως, διότι δὲν ἔχει τις ποῦ νὰ στηρίξῃ τὰς σκέψεις του. Ἀπέναντι τῶν δαπανῶν τούτων πρέπει νὰ φροντίσωμεν περὶ ἐξευρέσεως πόρων τινῶν, οἱ ὁποῖοι, εἰ δυνατὸν, νὰ βαρύνωσιν ἐλάχιστα τοὺς πολίτας. Ἐλάχιστα βαρύνει τοὺς πολίτας ἡ δαπάνη, εἰς ἣν ὑποβάλλονται διὰ τὰ εἰκονογραφημένα δελτάρια, διότι ταῦτα εἶναι ἀλληλογραφία πολυτελὴς, δύναταί τις εἰπεῖν, δὲν εἶναι ἐκ τῶν ἀπαραιτήτων, δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων, χάριν τῶν ὁποίων θὰ πιέσῃ τις ἑαυτὸν, ἢ θὰ στερηθῇ ἄλλης τινὸς ἀπολαύσεως. Ἐὰν αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔδωκεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἡ ὑπηρεσία τῶν ταχυδρομείων, ἡ συντάξασα τὰ νομοσχέδια ταῦτα, εἰσὶν ἀκριβεῖς, — καὶ δὲν ἔχω λόγους νὰ ἀμφιβάλλω περὶ τούτου, — τὸ ἐκ τοῦ πόρου τούτου ἔσοδον τοῦ Δημοσίου θ’ ἀνέλθῃ εἰς 150,000 δραχμάς. Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθὲς, εἶμαι καθ’ ὁλοκληρίαν ὑπὲρ τῆς τηρήσεως τῆς διατάξεως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, εἰ καὶ εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο, ἂν ἐλάμβανεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς πᾶν δυνατὸν μέτρον, ἵνα ἀποζημιωθῶσιν οἱ τυχὸν ζημιούμενοι ἰδιῶται ἐργοστασιάρχαι τοιούτων εἰκονογραφημένων δελταρίων.

§156Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὀρθότατα ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς παρετήρησεν, ὅτι τὰ νομοσχέδια ταῦτα ἀποτελοῦσιν ἓν σύνολον, ὅτι τὸ τελευταῖον τούτων προκαλεῖ αὔξησιν δαπανῶν, καὶ ὅτι περὶ τούτου πρέπει νὰ ληφθῇ μέτρον, ὅπως κατὰ τὸ δυνατὸν καλυφθῶσιν αἱ δαπάναι αὗται ἢ μέρος τῶν δαπανῶν. Πολὺς λόγος ἐγένετο κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας περὶ τῆς αὐξήσεως τῶν δαπανῶν. Τινὲς ὑπελόγισαν τὴν αὔξησιν εἰς 700,000 δραχμὰς, ἄλλοι δὲ εἰς 1,300,000. Δὲν εἶναι δυνατὸν, Κύριοι νὰ ὁρίσωμεν σήμερον ἀκριβῶς ποία θὰ ἦναι ἡ αὔξησις, ἡ ὁποία θὰ προέλθῃ ἐκ τῆς πλήρους ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, ὅπως ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτής. Τοῦτο εἶναι δύσκολον, καὶ θὰ ἦτο καὶ μάταιον, διότι ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου προκύπτει, ὅτι δὲν δύναται ἀμέσως νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος οὗτος, διότι ὑπάρχουσι πολλοὶ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι τὰ προσόντα, ἵνα κατέχωσι τὰς θέσεις, ἃς πρόκειται νὰ καθέξωσι· συνέταξα ὅμως πίνακα τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐπὶ πλέον τῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1900 πρὸς ἐφαρμογὴν κατὰ τὸ αὐτὸ ἔτος τῶν διὰ τὴν ταχυδρομικὴν, τηλεγραφικὴν καὶ τηλεφωνικὴν ὑπηρεσίαν ἀπαιτηθησομένων. Ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι οἱ νόμοι οὗτοι θὰ ψηφισθῶσιν, ἔχομεν αὔξησιν δαπανῶν κατὰ μῆνα δραχμὰς 28,207, ἤτοι διὰ τὸ πρῶτον ἔτος δραχμὰς 338,484, αἱ ὁποῖαι διαιροῦνται ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει)... Ἀλλὰ περιλαμβάνονται ἐν τῷ ποσῷ τούτῳ καὶ 105,600 δραχμαὶ διὰ δαπάνας τῶν τηλεγραφοφυλάκων, ἑπομένως ἔχομεν οἰκονομίαν 93,600 δραχμῶν, τὰς ὁποίας σήμερον δαπανῶμεν εἰς μισθοδοσίας 195 χωροφυλάκων ὑπηρετούντων μέχρι τοῦδε ὡς τηλεγραφοφυλάκων. Ὥστε ἐὰν ἀφαιρέσωμεν τὰς 93,600 ἐκ τῶν 338,484, ἔχομεν δαπάνην δρ. 244,884. Αὐτὴ εἶναι ἡ αὔξησις, ἡ ὁποία προέρχεται ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου. Δὲν ἀποκρύπτω, ὅτι διὰ τῆς περαιτέρω ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου ἡ αὔξησις θὰ ἦναι μεγαλειτέρα, ἀλλ’ εἶναι πάντοτε πολὺ μικροτέρα τῶν 500,000 δραχμῶν καὶ ἀκόμη πολὺ μικροτέρα τοῦ 1,300,000, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἔχομεν αὔξησιν δαπάνης. Πρέπει λοιπὸν νὰ προσπαθήσωμεν νὰ βελτιώσωμεν ὀλίγον καὶ τὰ ἔσοδα, ἔχω δὲ δι’ ἐλπίδος, ὅτι διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ τῶν ἄλλων σχετικῶν θὰ βελτιωθῇ ἐν γένει ἡ ὑπηρεσία ἡ ταχυδρομική, καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἐξασκῆται καὶ ἔλεγχος μεγαλείτερος, καὶ ἐκ τοῦ ἐλέγχου αὐτοῦ βεβαίως θὰ ἐπέλθῃ αὔξησις τῶν προσόδων τοῦ Κράτους. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ἐπιμένω, ὅπως μείνῃ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, μὲ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθην, τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς. Ἐν τέλει δὲ ἤθελον παρακαλέσει ὑμᾶς νὰ μὴ παρατείνωμεν ἐπὶ τοσοῦτον τὰς συζητήσεις.

§157Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν τὰς παρατείνομεν.

§158ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μὴ ἔχετε παράπονον.

§159Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ ἴσως τὸ ἀπευθύνω πρὸς τὸν ἑαυτόν μου, διότι εὑρίσκω ὅτι κατηνάλωσα πολλὴν ὥραν. Ἀλλὰ λέγω, ὅτι, ἐὰν ἐξακολουθήσωμεν αὐτὸ τὸ σύστημα, βεβαίως δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα θεωρῶ συντελοῦντα εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν.

§160ΝΕΓΡΗΣ. Νομίζω καθῆκόν μου νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἠγέρθη τὴν στιγμὴν ταύτην. Ἐλέχθη ὅτι πολλοὶ ἰδιῶται ἔχουσιν ἤδη καταβάλει ἔξοδα ἐγκαταστάσεως πρὸς κατασκευὴν ταχυδρομικῶν δελταρίων καὶ ἔξοδα διὰ προμήθειαν ὑλικοῦ· ἐὰν δὲ ψηφισθῇ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, κατὰ μέγα μέρος θὰ μένουν ἄχρηστα καὶ τὰ μὲν καὶ τὰ δὲ, καὶ ὡς ἐκ τούτου θέλει καταστραφῆ ἡ περιουσία αὐτῶν. Καὶ ναὶ μὲν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν, ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὰ δελτάρια, τὰ ὁποῖα ἤδη ὑπάρχουν τετυπωμένα, θέλει εὕρει τρόπον, ἵνα ἀποζημιώσῃ τοὺς κατόχους, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι δὲν πρέπει κατ’ ἀρχὴν πᾶν ἔξοδον ἐγκαταστάσεως, τὸ ὁποῖον οἱ πολῖται ἔκαμον, στηριζόμενοι εἰς τὰς διατάξεις τῶν κειμένων νόμων, νὰ μὴ ἐπιστραφῇ εἰς αὐτούς. Πρὸς ἐπίρρωσιν τῶν λόγων μου, Κύριοι, ὀφείλω νὰ ἀναφέρω τί γίνεται εἰς τὰ ἄλλα πεπολιτισμένα Κράτη, καὶ ἰδίως νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅ,τι ἐγένετο ἐν Γερμανίᾳ πρὸ δεκαπενταετίας ὡς ἔγγιστα, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ εἰσαχθῇ τὸ μονοπώλιον τῶν οἰνοπνευμάτων. Τότε ἡ Κυβέρνησις τῆς Γερμανίας εἶχε προΐδει 200 ἑκατομμύρια πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν παλαιῶν ἐργοστασιαρχῶν, καὶ ὄχι μόνον πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἐργοστασιαρχῶν διὰ τὰς ἐγκαταστάσεις αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ πρὸς ἀποζημίωσιν τοῦ προσωπικοῦ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἦτο συνηθισμένον ἀνέκαθεν εἰς τὴν εἰδικὴν ἐργασίαν τῆς οἰνοπνευματοποιΐας καὶ δὲν ἦτο εὔκολον νὰ ἀναλάβῃ ἄλλην ἐργασίαν· ὅτε δὲ ἦλθεν ἡ συζήτησις ἐντὸς τῆς Βουλῆς, ἡ ἐπιτροπή, ἐξετάσασα τὸ ζήτημα ἐπισταμένως, εὗρεν ὅτι ὄχι 200 ἑκατομμύρια ἐχρειάζοντο διὰ τὰς ἀποζημιώσεις ταύτας, ἀλλὰ πολὺ περισσότερα. Συνεπείᾳ δὲ τῆς μελέτης ταύτης τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἐγένετο παραδεκτὸν τὸ μονοπώλιον τῶν οἰνοπνευμάτων. Τοιαῦτα εἶναι τὰ παραδείγματα, τὰ ὁποῖα μᾶς δίδουσι τὰ πεπολιτισμένα Κράτη, καὶ δὲν πιστεύω ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐν Ἑλλάδι νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι ἄλλως πρέπει νὰ γείνῃ. Νομίζω ὅτι πᾶσα περιουσία, ἡ ὁποία ὑφίσταται δυνάμει τῆς κειμένης νομοθεσίας καὶ καταστρέφεται ἕνεκα νέας νομοθεσίας, πρέπει ν’ ἀποζημιωθῇ, ὑποθέτω δὲ, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχῃ ἄλλην γνώμην.

§161Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (ἐγείρεται ἵνα ὁμιλήσῃ).

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλήσητε· ὡμιλήσατε δίς.

§163Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν θέλῃ νὰ ὁμιλήσω, θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ ἄλλου ἄρθρου.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τηρήσητε τὸν Κανονισμόν. Δύνασθε νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τοῦ ἄλλου καὶ νὰ εἴπητε ὅσα θέλετε, ἀλλὰ τώρα θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.

§165Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν τὸ ζήτημα δὲν εἶχε τὴν ἀξίαν του, βεβαίως δὲν θὰ ὡμίλουν.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ θέλετε νὰ παραβιάζητε τὸν Κανονισμόν;

§167Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ ὁ κ. Βουλευτὴς θέλει νὰ ὁμιλήσῃ, ἂς ὁμιλήσῃ.

§168Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἔχομεν κανένα σκοπὸν νὰ παρατείνωμεν τὰς συζητήσεις, καὶ παρακαλῶ καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ πιστεύσῃ, ὅτι οὐδένα τοιοῦτον σκοπὸν ἔχομεν. Παρατηρῶ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι τὸ εἰσόδημα, τὸ ὁποῖον προσδοκᾷ ἐκ τοῦ μονοπωλίου τῶν δελταρίων, εἶναι ἀσήμαντον ἀπέναντι τοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράττῃ τὸ Δημόσιον ἐκ τῆς ἀναπτύξεως τῆς βιομηχανίας αὐτῶν. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, καὶ πρέπει νὰ ἐννοηθῇ καλῶς, ὅτι, ὅταν διὰ τῆς νομοθεσίας ἐπιδιώκηται στενὸς σκοπὸς καὶ διὰ τῆς νομοθεσίας ταύτης παραβλάπτηται ἡ ἐθνικὴ παραγωγὴ, τοῦτο δὲν εἶναι ἐπωφελὲς εἰς τὸ Δημόσιον, εἶναι δὲ ἐπιβλαβέστατον καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν, καὶ ἡ βλάβη ἡ προξενουμένη εἶναι πολὺ ἀνωτέρα διὰ τὴν κοινωνίαν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ Κράτος. Ἤθελον νὰ ἐπαναλάβω τοῦτο, διότι νομίζω ἀναμφισβήτητον τὴν ἀλήθειαν ταύτην, καὶ ἀπορῶ, διατὶ ὑμεῖς δὲν θέλετε νὰ ἐννοήσετε, ὅτι ἐκ τοῦ γραμματοσήμου τοῦ ἐπὶ τῶν δελταρίων τεθησομένου θὰ ἔχητε μεγαλείτερον εἰσόδημα ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, παρὰ ἐκ τοῦ μονοπωλίου τῶν δελταρίων.

§169Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸ παραδέχομαι.

§170Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν τὴν παρατήρησίν μου περὶ τῶν δειγμάτων τῶν ἐμπορικῶν. Μὴ συγχέετε τὰ δείγματα μὲ τὰ δέματα· ἀφήσατε τὰ δέματα, καὶ διαγράψατε τὰ δείγματα, διὰ νὰ μὴ φέρητε βλάβην εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ εἰς τοὺς παραγωγούς, εἰς τοὺς ὁποίους ἀπαγορεύετε νὰ κυκλοφορῶσι τὰ δείγματά των εἰς τὸ ἐσωτερικόν.

§171ΔΟΥΝΗΣ. Ἤθελον νὰ ζητήσω μίαν διασάφησιν. Εἰς τὸ ἄρθρον 1 ἐδάφ. Εʹ λέγετε, ὅτι τὰ ταχυδρομεῖα τοῦ Κράτους ἀναλαμβάνουσιν ἀποκλειστικῶς καὶ «τὴν μεταφορὰν ἐγγράφων ἐπισήμων, δικογράφων ἢ δικαιογράφων». Ἄρα οἱ δικηγόροι δὲν δύνανται ν’ ἀποστέλλωσι δι’ ἰδίων προσώπων τὰ δικόγραφα πρὸς τοὺς πελάτας αὐτῶν, καὶ εἶναι ὑπόχρεοι διὰ τοῦ ταχυδρομείου ν’ ἀποστέλλωσι ταῦτα; Τὸ κατ’ ἐμέ, φρονῶ ὅτι τοῦτο εἶναι ὑπέρβασις τῶν ὅρων καὶ τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα δύνανται ἐκ μέρους τοῦ Κράτους νὰ ἐνασκηθῶσιν ἐπὶ μιᾶς κοινωνίας.

§172Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ σήμερον γίνεται τοῦτο.

§173ΔΟΥΝΗΣ. Πρὸ ἑνὸς μηνὸς ἀπέστειλα δικόγραφα διὰ τοῦ ταχυδρομείου πρὸς τὸν δήμαρχον Κοτυλαίων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐδόθησαν, ἐξηφανίσθησαν· ἤδη δὲ εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποστέλλω ἐπὶ συστάσει πᾶν δικόγραφον, ἵνα φθάνῃ εἰς τὸν πρὸς ὃν ὅρον, ἀφοῦ, ὡς βλέπετε, ἡ ὑπηρεσία εἶναι τοιαύτη, ὥστε δὲν ἐμπνέει ἐμπιστοσύνην.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται νὰ τὴν διοργανώσωμεν.

§175ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκετά.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Δʹ ἐδάφιον τοῦ πρώτου ἄρθρου, κατὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Δραγούμη, ἣν ἀπεδέχθη καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Δʹ. Τῶν ἐμπορικῶν δειγμάτων καὶ τῶν ταχυδρομικῶν δεμάτων, ἅτινα κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ περὶ ταχυδρομικῶν δεμάτων νόμου εἶναι ἐπιδεκτικὰ ταχυδρομικῆς μεταβιβάσεως.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται). Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν ταχυδρομικῶν νομοσχεδίων ὑπέβαλε τροπολογίας εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο. Προτείνει ἵνα τὸ ἐδάφιον γʹ τροποποιηθῇ οὕτω: «Τὰ ἔντυπα καὶ ἐφημερίδες εἰς κιβώτια μετακομιζόμενα διὰ φορτωτικῆς ὡς ἐμπόρευμα». Καὶ εἰς τὸ Ϛʹ ἐδάφιον νὰ προστεθῶσι μετὰ τὴν λέξιν «σιδηροδρομικῶν» αἱ λέξεις «καὶ ἀτμοπλοϊκῶν».

§178Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δέχομαι καὶ τὰς δύο τροπολογίας.

§179Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐν τῷ ἐδαφίῳ Ϛʹ ἀπαγορεύεται ἡ δι’ ὑπηρετῶν παντὸς ἰδιώτου ἀποστολὴ οἱωνδήποτε ἐπιστολῶν.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀπαγορεύεται.

§181Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). «Ἐξαιροῦνται» λέγει τὸ ἄρθρον.

§182Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἀπαγορεύεται ἡ διαβίβασις ἐντὸς τῆς αὐτῆς πόλεως, ἀλλ’ ἀπαγορεύεται ἡ ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν. Ὁ ὑπηρέτης ὁ ἔχων ἔγγραφον ἢ ἐπιστολὴν τοῦ κυρίου του πρὸς τὴν οἰκογένειάν του π. χ. διαμένουσαν εἰς ἄλλην πόλιν δὲν δύναται νὰ τὰ μεταφέρῃ ἐκεῖ.

§183Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται). Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τροπολογίαν, καθ’ ἣν τὸ τέλος τῶν μέχρι 15 γραμμαρίων ἐπιστολῶν ὁρίζεται, ὡς καὶ πρότερον, εἰς λεπτὰ 20, διότι ἡ ἐπιτροπὴ φοβεῖται μήπως ἡ μείωσις εἰς 15 λεπτὰ φέρει ἐλάττωσιν τῶν εἰσπράξεων.

§185ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 ἔχω δύο παρατηρήσεις καὶ μίαν αἴτησιν πληροφορίας. Ἐν ἐδαφίῳ Ϛʹ τοῦ ἄρθρου λέγεται, ὅτι «τὰ ἐπισκεπτήρια ἄνευ λέξεων χειρογράφων, ἐπεχουσῶν τόπον ἀλληλογραφίας, πλὴν ἀρχικῶν στοιχείων, δηλούντων συντετμημένως λέξεις, ὑπόκεινται εἰς τέλος 2 μὲν λεπτῶν ἐντὸς τῆς αὐτῆς πόλεως, 3 δὲ λεπτῶν, μεταβιβαζόμενα ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν». Ἐνταῦθα ἔχομεν ἐλάττωσιν τέλους διὰ τὰ ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν ἐν τῇ χώρᾳ μεταβιβαζόμενα· ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τροποποιηθῇ ἡ διάταξις καὶ ν’ ἀφαιρεθῶσιν αἱ λέξεις «πλὴν ἀρχικῶν στοιχείων δηλούντων συντετμημένως λέξεις», διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι πάντα τ’ ἀποστελλόμενα ἐπισκεπτήρια περιλαμβάνουσι καὶ ὀλίγας λέξεις, δύο ἢ τρεῖς ἢ πέντε, ἀναλόγως τῆς δυνάμεως τοῦ αἰσθήματος τοῦ ἀποστέλλοντος ἐπισκεπτήριον, εἴτε ἵνα συγχαρῇ ἢ συλλυπηθῇ, εἴτε δι’ ἄλλον τινὰ λόγον. Θὰ ἦναι δὲ ἀδύνατος ἡ ἐξέλεγξις τὴν πρώτην τοῦ ἔτους, ὅτε κατὰ δεκάδας χιλιάδων ἀποστέλλονται τὰ ἐπισκεπτήρια, καὶ θὰ παράσχωμεν μόνον ἀφορμὴν δυσαρεσκειῶν εἰς ὡρισμένα πρόσωπα. Ἴσως θὰ ἦτο καλὸν νὰ ἐλέγετε, ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ γραφῶσιν ὀλίγαι λέξεις ἐπὶ τῆς μιᾶς ἐπιφανείας.

§186ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ νὰ πιέζηται ἡ κοινωνία, νὰ μὴ δύναται νὰ ἐκφράζῃ τὰ αἰσθήματά της ἐλευθέρως;

§187ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ αὐτὸς πολάκις στέλλω ἐπισκεπτήρια μετὰ δύο ἢ τριῶν λέξεων.

§188Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι καλὸν νὰ συνηθίσουν οἱ ἄνθρωποι νὰ μὴ γράφουν ἐπὶ τῶν ἐπισκεπτηρίων.

§189ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει τὰ ἔθιμα τοῦ τόπου. Ἴσως θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ μὴ ἐλαττώσητε τὸ τέλος, καὶ νὰ ἀφήσητε τὴν ἐλευθερίαν αὐτὴν, διότι κανεὶς δὲν παρεπονήθη διὰ τὰ 5 λεπτὰ τῆς ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν διαβιβάσεως, καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι, καὶ ἂν ἐντὸς τῆς αὐτῆς πόλεως ἐζητεῖτε 5 λεπτὰ, οὐδεὶς θὰ παρεπονεῖτο δι’ αὐτό. Ἐν χώρᾳ, ἐν ᾗ τὰ λεπτὰ καὶ τὰ δίλεπτα ἐξέλιπον, μὴ ὁμιλεῖτε περὶ πέντε λεπτῶν· ἡ ἐλάττωσις δὲν ἔχει κανένα λόγον. Τὴν δίδετε; τόσον καλλίτερον διὰ τοὺς πολίτας. Ἀλλὰ προτιμότερον νὰ μὴ ἐγίνετο ἡ ἐλάττωσις τῶν 2 λεπτῶν καὶ νὰ ἀφίνετε ἐλευθερίαν εἰς τὰ ἐπισκεπτήρια· διότι τί εἶναι τὰ ἐπισκεπτήρια ἐντὸς ἀνοικτῶν φακέλλων; εἶναι εἶδος δελταρίων, μικρὰ δελτάρια. Ἡ δευτέρα παρατήρησίς μου ἔρχεται εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου, εἰς τὸ ἐδάφιον Εʹ. Ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἐδαφίου τούτου λέγει: «Τὰ ἀπαγορευτέα πρὸς μεταβίβασιν εἴδη ὁρισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος». Ἤθελον παρακαλέσει ἐνταῦθα, ἵνα ὦμεν ἀσφαλεῖς, νὰ προστεθῇ ἡ φράσις «τιθέμενα ἐκτὸς τοῦ ταχυδρομικοῦ μονοπωλίου».

§190Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ τὸ παραδεχθῶ.

§191ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τώρα ἔχω καὶ μίαν αἴτησιν πληροφορίας. Ἐν τῷ ἐδαφίῳ Γʹ λέγετε: «Ἐπιστολικὰ δελτάρια ὑπόκεινται εἰς τέλος 5 λεπτῶν ἐντὸς τῆς αὐτῆς πόλεως καὶ ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν». Τὸ τέλος τοῦτο διπλασιάζεται ἐν ᾗ περιπτώσει τὰ δελτάρια εἶναι μετ’ ἀπαντήσεως εἰς δύο φύλλα συναπτὰ καὶ ἀμφότερα σεσημασμένα διὰ γραμματοσήμου ἁπλοῦ τέλους ἑκάτερον». Ὅπως ἔχει ἡ φράσις, εἶναι ἀσαφής· πρόκειται περὶ δύο φύλλων συναπτῶν, ὧν ἑκάτερον πρέπει νὰ φέρῃ γραμματόσημον 5 λεπτῶν;

§192Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι.

§193ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν λέγεται σαφῶς.

§194Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια.

§195ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀφοῦ αὕτη εἶναι ἡ ἔννοια, ἀρκεῖ.

§196Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ εἶχον διαφωνήσει πρὸς τὰ λοιπὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ἐπεφυλάχθην δὲ νὰ ἐκφράσω τὴν γνώμην μου κατὰ τὴν συζήτησιν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐζήτησε νὰ μείνωσι τὰ τέλη ὡς ἔχουσιν, ἐκ φόβου μὴ ἐλαττωθῶσιν αἱ ἐκ τοῦ γραμματοσήμου εἰσπράξεις. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῶσι τὰ τέλη ὡς φέρονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, διότι καὶ ἀλλαχοῦ, ὅπου ἐγεννήθησαν δισταγμοὶ, ὅτι ἡ ἐλάττωσις τῶν τελῶν θὰ ἠδύνατο νὰ φέρῃ ἐλάττωσιν τῶν φόρων τοῦ Κράτους, ἐπῆλθεν ἀντίθετον ἀποτέλεσμα. Καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ, ὅτε μετὰ εἰκοσαετῆ συζήτησιν καὶ δισταγμοὺς ποικίλους ἐφηρμόσθησαν αἱ γνῶμαι τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων, παρετηρήθη ὅτι ἡ αὔξησις τῶν πόρων ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τῶν τελῶν ἦτο καταπληκτική. Δὲν ἔχω δὲ ἀμφιβολίαν, ὅτι ἡ ἐλάττωσις καὶ ἐνταῦθα θὰ φέρῃ αὔξησιν· ὁ λόγος δ’ εἶναι φυσικός· παρέχεται ἡ εὐκολία καὶ ἡ εὐθηνία εἰς τὸ κοινὸν, ἵνα ἀνταποκρίνηται ταχυδρομικῶς, κατ’ ἀκολουθίαν αὐξάνει ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀποστολέων. Οἱ λόγοι οὗτοι ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν ἀλλαχοῦ καὶ ἐδοκιμάσθησαν, τ’ ἀποτελέσματα δ’ ὑπῆρξαν ἄριστα. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη δέον νὰ μείνῃ ὡς ἔχει. Μία δὲ ἀπὸ τὰς μᾶλλον σημαινούσας μεταρρυθμίσεις τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας ἦτο καὶ αὕτη, διότι ἦτο μεταρρύθμισις γενομένη ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ, ὅπερ αἰσθητότερον ἤθελεν αἰσθανθῆ τὴν ἐλάττωσιν τῶν ταχυδρομικῶν τελῶν.

§197ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἡ διάταξις ἡ γενήσασα διαφωνίας ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἦτο ἡ τοῦ εἰκοσαλέπτου γραμματοσήμου. Τὰ πλεῖστα τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς προέτειναν νὰ διατηρηθῇ τὸ εἰκοσάλεπτον τέλος τῶν ἐπιστολῶν, διότι ἐφοβήθησαν ὅτι ἡ ὑποτίμησις εἰς 15 μόνον λεπτὰ δὲν θὰ ἐπαυξήσῃ τὴν κυκλοφορίαν τῶν ἐπιστολῶν μέχρι τοῦ νὰ καλυφθῇ τὸ ἐκ τῆς μειώσεως κενόν. Τὸν φόβον τοῦτον ὁμολογῶ ὅτι συνησθάνθην καὶ ἐγώ. Δὲν εἶναι ἴσως παράλογον, ὅτι, προκειμένου νὰ πληρώνωνται ὑπὸ τοῦ ἁπλοϊκοῦ πολίτου δύο νομίσματα, δέκα καὶ πέντε λεπτὰ, θὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ σήμερον γινόμενον, τὸ νὰ στέλλῃ δηλαδὴ ὁ πολὺς κόσμος δι’ ἐπιβατῶν τὰς ἐπιστολάς του· ὑποθέτων δὲ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπ’ ὄψιν ὅτι, ἂν ἐπέλθῃ ἐκ τῆς μειώσεως εἰς δεκαπεντάλεπτον ἐλάττωσις τῶν ἀντιστοίχων ἐσόδων, δύναται ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἐλάττωσιν ταύτην διὰ τοῦ περιθωρίου τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὑπεστήριξα ὅτι δυνάμεθα νὰ προβῶμεν, ὑπὸ τοιοῦτον ὅρον, καὶ ἔτι περαιτέρω, ὑποτιμῶντες τὸ γραμματόσημον εἰς δεκάλεπτον. Διὰ τοιαύτης ὑποτιμήσεως βεβαίως θὰ ἐπέλθῃ καταπληκτικὴ αὔξησις τῆς ἀποστολῆς διὰ τῶν ταχυδρομείων, καὶ ἂν προκύψῃ μείωσίς τις εἰς τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον σήμερον εἰσπράττει τὸ Κράτος ἐκ τοῦ εἰκοσαλέπτου τέλους, ἡ μείωσις αὕτη θὰ ἦναι μικροτέρα, παρὰ ἐὰν ἡ ὑποτίμησις τοῦ γραμματοσήμου περιορισθῇ εἰς 15 μόνον λεπτά.

§198ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Συνεπὴς πρὸς τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασα, ὅτι αἱ ἐπιβαλλόμεναι δαπάναι διὰ τοῦ νέου συστήματος πρέπει νὰ καλυφθῶσιν ὅσῳ τὸ δυνατὸν δι’ ὀλιγωτέρας ἐπιβαρύνσεως τοῦ λαοῦ, ἐκφράζω τὴν γνώμην, ὅτι τὸ τέλος τῶν ἐπιστολῶν πρέπει νὰ μείνῃ εἰς 20 λεπτά. Πιστεύω ὅτι πάντες οἱ συνάδελφοι συμφωνοῦσιν, ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν ἀλληλογραφούντων μέχρι τοῦδε, καὶ ἐξ ἐκείνων ἔτι, οἱ ὁποῖοι ἀλληλογραφοῦσιν ἐν μεγάλῃ κλίμακι, παραπονεῖται ὅτι τὸ εἰκοσάλεπτον τέλος εἶναι βαρὺ, καὶ σχεδὸν τὴν αὐτὴν αἴσθησιν θὰ κάμῃ εἰς τὸν πολίτην, ὅταν δίδῃ 15 λεπτὰ, ἀντὶ 20. Ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ρέπουλη καὶ νὰ κάμωμεν τὸ εἰκοσάλεπτον δεκάλεπτον, αὐτὸ θὰ ἦτο ἐλάφρυνσις, τὴν ὁποίαν ὄντως θὰ ᾐσθάνετο ὁ λαός. Ἂν δὲν παραδεχθῆτε ὅμως τὰ 10 λεπτὰ, μὴ θίξετε τὰ εἴκοσι, διὰ νὰ μὴ βαρύνητε τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ διὰ νὰ καλύψητε τὴν δαπάνην, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει περαιτέρω τὸ νομοσχέδιον.

§199Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ μετ’ ἐνδοιασμοῦ, ὁμολογῶ, εἶχον προτείνει τὴν ἐλάττωσιν ἀπὸ 20 εἰς 15 λεπτά. Λέγω μετ’ ἐνδοιασμοῦ, διότι, ἂν ἦναι ἀληθὲς τὸ ῥηθὲν πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἡ ἐλάττωσις τοῦ τέλους εἴς τινα Κράτη ἐπέφερε καταπληκτικὴν αὔξησιν ἐσόδων ὡς ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐπιστολῶν, εἶναι ἐπίσης ἀκριβὲς, ὅτι εἰς ἄλλα Κράτη πολλὰ παρῆλθον ἔτη, ὅπως κατορθωθῇ μετὰ τὴν ἐλάττωσιν ἡ εἴσπραξις τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον εἰσπράττετο πρὸ τῆς ἐλαττώσεως. Καλὸν θεωρῶ ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ μείνωσιν ὡς σήμερον ἔχουσι τὰ πράγματα· νὰ μείνωμεν μὲ τὰ εἰκοσάλεπτα καὶ νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰς ἐλαττώσεις τὰς ἄλλας, τὰς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περιλαμβανομένας.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκτὸς τῶν γενομένων ἤδη δεκτῶν τροπολογιῶν, ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει καὶ τὴν ἀντικατάστασιν τῶν λέξεων, ἐν ἐδαφίῳ βʹ, «διὰ τὰς Ἀθήνας μετὰ τοῦ Πειραιῶς» διὰ τῶν λέξεων «διὰ τὰς πόλεις Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς»,

§201Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§203ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου παρατηρῶ τὰ ἑπόμενα. Ἐπὶ τῆς προτελευταίας παραγράφου: «Διὰ τὰς συστημένας ἀποστολάς, ὡς καὶ διὰ τὰς ἀποστολὰς ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν καὶ δεμάτων τὰ ταχυδρομικὰ γραφεῖα ἐκδίδουσι καὶ παραδίδουσιν εἰς τὸν ἀποστολέα ἀπόδειξιν παραλαβῆς, μὴ ὑποβαλλομένην εἰς οὐδὲν τέλος. Ἀλλ’ ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία δύναται νὰ ἐκδώσῃ βιβλία εἰδικοῦ τύπου, ἐν οἷς ἐγγράφονται αἱ ἀποδείξεις αὗται παραλαβῆς κατὰ σειρὰν καὶ ἰδιαιτέρως ἠριθμημέναι. Τὰ βιβλία ταῦτα πωλοῦνται ὑπὸ τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας εἰς ἰδιώτας, καταστήματα, γραφεῖα καὶ Τραπέζας ὑπὸ διατυπώσεις κανονισθησομένας διὰ Β. Διατάγματος καὶ ἀντὶ τιμῆς καταβαλλομένης διὰ γραμματοσήμου, ἐπικολλωμένου ἐπὶ τοῦ πρώτου ἐσωφύλλου» κλπ. Πρωτοφανὲς εἶναι, ὅτι τέλη καταβάλλονται διὰ γραμματοσήμου· καὶ γνωρίζω μὲν, ὅτι τὸ γραμματόσημον εἶναι τὸ ὄργανον, δι’ οὗ εἰσπράττονται τὰ κόμιστρα τὰ ταχυδρομικὰ διὰ τὴν εὐκολίαν καὶ τὸν ἔλεγχον, ἀλλ’ ἐνταῦθα καθιεροῦμεν τὸ γραμματόσημον ἀντὶ τοῦ χαρτοσήμου. Καὶ δὲν θὰ ἐπέμενον ἐνταῦθα εἰς τοῦτο, ἂν δὲν ἐπανελαμβάνετο καὶ εἰς ἄλλα ἄρθρα,—ὅπως μὴ ἐπανέρχωμαι εἰς τὴν περὶ τούτου συζήτησιν, — ἰδίως δὲ διότι δὲν ὁρίζεται καὶ ὁ τρόπος τῆς καταργήσεως, εἰς ἣν δυνατὸν ν’ ἀναγκασθῶμεν, τροποποιοῦντες τὴν ἀρχικὴν διάταξιν, νὰ προβῶμεν ἐν ἐνδεχομέναις καταχρήσεσιν. Ὁσάκις γίνεται χρῆσις κινητοῦ χαρτοσήμου, ὁ νόμος ὁρίζει καὶ τὴν κατάργησιν, ἐνταῦθα ὅμως ὄχι. Ἀλλὰ καὶ καθ’ ἑαυτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀλλόκοτον, νὰ γίνηται χρῆσις γραμματοσήμου εἰς θέσιν ὅπου τίθεται χαρτόσημον· λόγον δ’ ἔχει ἡ διάταξις, ὅτι τὸ ἔσοδον θέλει εἰσαχθῆ ὄχι εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἀλλ’ εἰς τὸ ἱδρυόμενον ταχυδρομικὸν ταμεῖον. Νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀποφύγωμεν τὸν τοιοῦτον νεωτερισμόν, καὶ ἂν πρόκειται νὰ στερηθῇ τὸ ταχυδρομικὸν ταμεῖον ἱκανὰ ποσὰ, διότι ἴσως προσκρούει καὶ εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ Διεθνοῦς Ἐλέγχου καὶ προκαλέσῃ παρατήρησιν. Ἔχομεν τὴν αὐτὴν διάταξιν ἐν ἄρθρῳ 5, ὅπου πρόκειται περὶ προστίμου, ὅπερ, ἀντὶ νὰ εἰσπράττηται ὅπως ὅλα τὰ πρόστιμα, εἰσπράττεται εἰς γραμματόσημον· ἀλλὰ τοῦτο ἴσως ἀντιβαίνει εἰς τὰ δικαιώματα, ἅτινα ἀπέκτησαν οἱ δανεισταὶ ἡμῶν, καὶ δὲν πρέπει νὰ μᾶς τὸ εἴπωσιν, ἀλλὰ πρέπει ἡμεῖς νὰ τὸ ἐνθυμηθῶμεν, διὰ νὰ μὴ φαινώμεθα κακῆς πίστεως. Ἐπανέρχεται ἡ διάταξις εἰς τὸ ἄρθρον 8. Ἡ αἴτησις πρὸς ἀποζημίωσιν διὰ τὴν ἀπώλειαν συστημένης ἐπιστολῆς γίνεται κατὰ τὸν κείμενον νόμον ἐπὶ χαρτοσήμου 50 λεπτῶν· ἡ αἴτησις αὕτη τὸ νομοσχέδιον ἐπιτρέπει νὰ ὑποβάλληται ἐπὶ εἰδικοῦ ἐντύπου, ἐπικολλωμένου τριακονταλέπτου γραμματοσήμου. Τοῦτο εἶναι ἀντικρὺς ἐναντίον τῶν ὑποχρεώσεων ἡμῶν. Ἔχομεν πάλιν τὸ ἄρθρον 15, καθ’ ὃ «πᾶσα αἴτησις πληροφοριῶν περὶ τῆς τύχης οἱουδήποτε διὰ τοῦ ταχυδρομείου μεταβιβασθέντος ἀντικειμένου γράφεται ἐπὶ εἰδικοῦ ἐντύπου τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας, ἐπ’ αὐτοῦ δ’ ἐπικολλᾶται εἰκοσάλεπτον τέλος εἰς γραμματόσημον». Ἐνταῦθα πρόκειται ἴσως περὶ νέας διατάξεως, ἀγνοῶ ἂν ὑπάρχει καὶ εἰς τὸν παλαιὸν νόμον, — ἀλλ’ ὅπωσδήποτε πρόκειται περὶ ἐγγράφου, ὅπερ κανονικῶς πρέπει νὰ χαρτοσημανθῇ. Ἀλλ’ ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις φρονεῖ ὅτι δύναται νὰ εἰσαγάγῃ ταῦτα μὴ προσκρούουσα μήτε εἰς τὴν κειμένην νομοθεσίαν ἡμῶν, μήτε εἰς τὸν περὶ Ἐλέγχου νόμον, πρέπει πάντως νὰ λάβῃ πρόνοιαν, πῶς θὰ γείνῃ ἡ κατάργησις τοῦ γραμματοσήμου, οὗτινος ἐγένετο χρῆσις, πρᾶγμα περὶ οὗ οὐδὲν ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον.

§204Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εὐκολύνομεν οὕτω τὴν ὑπηρεσίαν. Ὅλαι αἱ ξέναι νομοθεσίαι ἔχουσι τὸ αὐτὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον καθιεροῦται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπέβαλε τροπολογίαν ἡ ἐπιτροπή, ζητοῦσα νὰ προστεθῇ τρίτη παράγραφος, ἔχουσα οὕτως: «Ἡ ἀνωτέρω διάταξις δὲν ἐφαρμόζεται εἰς τὰς ἐπιστολὰς τὰς ἀποστελλομένας ἐκ ταχυδρομικῶν γραφείων μὴ ἐκδιδόντων ἐπιταγὰς ἢ εἰς ταχυδρομικὰ γραφεῖα μὴ ἐξαργυροῦντα τοιαύτας».

§206Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ μεταρρυθμισθῇ τὸ ἄρθρον οὕτω. Εἰς τὸ τέλος τῆς δευτέρας παραγράφου ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ τελεία, καὶ νὰ τεθῇ κόμμα, μεθ’ ὃ νὰ προστεθῇ: «πλὴν ἐὰν προέρχηται ἀπὸ ταχυδρομικὸν γραφεῖον μὴ ἐκδίδον ἐπιταγάς, ἢ ἀποστέλληται πρὸς ταχυδρομικὸν γραφεῖον μὴ ἐξαργυροῦν τοιαύτας».

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§208ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐνταῦθα ὑπάρχει διάταξις νέα, ἥτις μοὶ φαίνεται ἀξία προσοχῆς. Διότι, ἂν ἐνταῦθα, ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ, εἶναι ἀνεκτὴ, ἐν ἄλλοις ἄρθροις δὲν εἶναι παντελῶς ἀνεκτή. Προκειμένου περὶ παρεμβολῆς ἰδιωτικῶν ἐπιστολῶν εἰς δημόσια ἔγγραφα, ὑποτίθεται ὅτι τὴν παρεμβολὴν δημόσιος ὑπάλληλος ἐνεργεῖ, ἐπιβάλλεται δὲ ποινὴ 50 μέχρι 200 δραχμῶν. Αὕτη εἶναι πρόστιμον διὰ τὴν παράβασιν τῆς φορολογίας, ἐφαρμόζεται δὲ καὶ τὸ ἄρθρον 24 τοῦ ποινικοῦ νόμου, ἔχον ὡς ἑξῆς: «Ἡ καταδίκη τῶν ἐν τέλει ἢ ἄλλων δημοσίων ὑπηρετῶν ἕνεκα πράξεως ἀναγομένης εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν των καὶ τιμωρουμένης ὡς πλημμελήματος ἀπὸ τὸν παρόντα ποινικὸν νόμον, συνεπιφέρει τὴν ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας ἔκπτωσιν καὶ τὴν στέρησιν ὅλων τῶν μετὰ τῆς ἀρχῆς ἢ ὑπηρεσίας συνημμένων δικαιωμάτων καὶ πλεονεκτημάτων, ὡς καὶ τὴν πρόσκαιρον ἀνικανότητα εἰς ἀνάκτησιν ἀρχῆς ἢ ἄλλης δημοσίας ὑπηρεσίας. Περὶ τῆς προσκαίρου ταύτης ἀνικανότητος προσδιορίζει τὸ Δικαστήριον.» κλπ. Προκειμένου λοιπὸν περὶ δημοσίων ὑπαλλήλων, δύναται μέν τις ἴσως νὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι ὑπερβολικὴ ἡ ποινή, ἀλλ’ ὁπωςδήποτε, ἐπειδὴ ἐν ἄλλοις ἄρθροις λέγεται ὅτι ἡ ποινὴ αὕτη ἐπιβάλλεται ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου, εἰς ὃ παραπέμπεται ἡ ὑπόθεσις, οὐδεὶς κίνδυνος αὐθαιρεσίας. Ἀλλὰ κατωτέρω θέλετε ἴδει, ὅτι ἡ αὐτὴ διάταξις ἐπαναλαμβάνεται καὶ περὶ ἰδιωτῶν. Ἂν ἰδιώτης τις παραβῇ διάταξίν τινα τοῦ νόμου τοῦ ταχυδρομικοῦ, δι’ ἀξίαν πέντε ἢ δέκα λεπτῶν, θὰ ἔλθῃ τὸ Δικαστήριον ν’ ἀποφανθῇ, ὅπως στερηθῇ δικαιωμάτων ἐφ’ ὡρισμένον χρόνον, ἐὰν καταδικασθῇ. Τὸ πρᾶγμα ἐνταῦθα εἶναι ἀφόρητον, καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ στιγμή, θέλω ἐπανέλθει. Θὰ προετίμων ὅμως νὰ εἴπητε ὑμεῖς ἀπὸ τοῦδε, ὅτι παραλείπετε τὴν διάταξιν. Εἶναι ὑπερβολικὴ ἡ διάταξις, ὁ πολίτης ὁ διαπράξας κατάχρησιν ἀξίας εἴκοσι λεπτῶν νὰ στερηθῇ τῶν δικαιωμάτων.

§209Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὸ κατωτέρω ἄρθρον δύναμαι νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν, ἀλλ’ εἰς τὸ συζητούμενον ἄρθρον νομίζω ὅτι εἶναι καλὴ ἡ διάταξις.

§210Α. ΠΕΤΑΛΑΣ. Εἶναι ὑπερβολική.

§211Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Γίνονται καταχρήσεις. Πρέπει νὰ παύσουν πολλαπλασιαζόμεναι καὶ αὐξανόμεναι αἱ ἐκ μέρους τῶν ὑπαλλήλων καταχρήσεις.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§213ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐδῶ, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τὸ γραμματόσημον πρέπει πάντως νὰ διαγραφῇ, διότι δὲν ἔχομεν δικαίωμα ν’ ἀντικαταστήσωμεν αὐτὸ εἰς τὸ χαρτόσημον.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν.

§215ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσε τὸ ἕνατον ἄρθρον.

§217ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον ἐγκαίρως.

§218Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἠκούσατε, κύριε Πρόεδρε ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ κ. Βουλευτής.

§219ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἡ μεταβίβασις ἐσφραγισμένης ἀλληλογραφίας ὑπὸ ἰδιωτῶν, ἔστω καὶ ἂν φέρῃ ἐπιτεθειμένον ἀδιάγραφον γραμματόσημον, ὑπόκειται εἰς κατάσχεσιν, καὶ παραδίδεται μόνον ἐπὶ καταβολῇ τοῦ διπλασίου τέλους», λέγει τὸ νομοσχέδιον. Φαντάσθητε λοιπὸν, κύριε Πρόεδρε, ἂν ἐγὼ θελήσω νὰ στείλω ἀπὸ ἑνὸς χωρίου, ὅπου δὲν ὑπάρχει ταχυδρομικὸν γραφεῖον, εἰς τὴν πόλιν τὸν ὑπηρέτην μου μαζὺ μὲ τὸ γραμματόσημον διὰ νὰ δώσῃ εἰς τὸ ταχυδρομεῖον τὴν ἐπιστολὴν, θὰ τὸν συλλάβουν καὶ θὰ τοῦ κατάσχουν τὴν ἐπιστολήν! Διατὶ νὰ πληρώσῃ;

§220Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. «Ἡ μεταβίβασις ἐσφραγισμένης ἀλληλογραφίας ὑπὸ ἰδιωτῶν, ἔστω καὶ ἂν φέρῃ ἐπιτεθειμένον ἀδιάγραφον γραμματόσημον», λέγει τὸ ἄρθρον. Δὲν ἐννοεῖ τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν μεταβαίνει ὁ ἰδιώτης εἰς τὸ ταχυδρομεῖον διὰ νὰ δώσῃ τὴν ἐπιστολήν. Ἐὰν μεταφέρῃ.

§221ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἀφοῦ θὰ ἔχῃ τὸ γραμματόσημον!

§222Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς χωρίον, ὅπου δὲν ὑπάρχει ταχυδρομεῖον, καὶ στέλλει τις ἐπιστολὴν ἐκεῖθεν εἰς ἄλλο χωρίον ἢ καὶ εἰς πόλιν, ὅπου ὑπάρχει ταχυδρομεῖον, τὴν ἐπιστολὴν αὐτὴν δὲν δύναται νὰ τὴν παραδώσῃ εἰς τὸ ταχυδρομεῖον τοῦ χωρίου ἀφ’ ὅπου στέλλει αὐτὴν, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει ταχυδρομεῖον. Ἐν ᾧ δὲ δὲν ὑπάρχει ταχυδρομεῖον, καταδικάζεται ὁ κάτοικος τοῦ τοιούτου χωρίου, ὁ διαμένων ἐν ταὐτῷ, εἰς τὸ νὰ μὴ δύναται ν’ ἀνταποκριθῇ μὲ τὴν πόλιν ἢ ἄλλο χωρίον. Νομίζω ὅτι ἡ διάταξις θὰ εἶχε καλῶς, μόνον ὅταν πρόκηται περὶ μεταφορᾶς ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν ἢ ἀπὸ χωρίου εἰς πόλιν, ὅπου ὑπάρχει ταχυδρομεῖον· διότι ἄλλως ἀπαγορεύομεν τὴν ἀλληλογραφίαν μεταξὺ πλείστων χωρίων.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διορθώνεται δι’ ἐγκυκλίου αὐτό. Τὸ ἄρθρον 9 ἐψηφίσθη. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10 ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ν’ ἀντικατασταθῇ ἡ παράγραφος τρίτη διὰ τῆς ἀκολούθου: «Διὰ τὰ ἄνευ ἐνσήμου ταχυδρομικὰ ἔντυπα ἐπιταγῶν καὶ δεμάτων ὡς καὶ τοὺς ἐνσήμους φακέλους, τὰς βραχείας ἐπιστολὰς καὶ τὰς μετ’ ἐντύπου ἢ ἐκτύπου γραμματοσήμου ταινίας ἐπιτρέπεται ἡ εἴσπραξις τῆς προπαρασκευαστικῆς αὐτῶν δαπάνης, οὐδέποτε ὑπερβαίνουσα τὰ δύο λεπτὰ καθ’ ἕκαστον ἀντίτυπον αὐτῶν. Ἡ πρόσθετος εἴσπραξις τῶν δι’ εἰκόνων κεκοσμημένων ἐπιστολικῶν δελταρίων διὰ τὴν προπαρασκευαστικὴν αὐτῶν δαπάνην κανονίζεται κατὰ τὰς διατάξεις τῆς § γʹ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ παρόντος νόμου, ποικίλλουσα ἀπὸ 2 ἕως 10 λεπτῶν καθ’ ἕκαστον ἀντίτυπον.»

§224ΦΩΝΑΙ. Περὶ τίνος πρόκειται;

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ παράγραφος τρίτη τροποποιεῖται καθ’ ὃν τρόπον ἠκούσατε.

§226ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἠκούσαμεν.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν δὲν ἠκούσατε καὶ αὐτὴν τὴν φορὰν, δὲν θ’ ἀκούσητε ποτέ. Διότι ἐγὼ ἀναγινώσκω καθαρώτατα.

§228Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Γίνονται τόσαι διαλέξεις, ὥστε δὲν ἀκούομεν.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσέχετε νὰ ἀκούητε. Ἄλλως εἶναι διανεμημένη ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ τὴν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν. Εἰς τὴν ἕκτην παράγραφον ὁ κ. Σκουζὲς προτείνει νὰ προστεθῶσι μετὰ τὰς λέξεις «ὑπὸ δημοσίων ὑπαλλήλων» αἱ λέξεις «ἢ ἰδιωτῶν».

§230Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§231ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 10 μία μικρὰ παρατήρησις, νομίζω, διέφυγε. «Τὰ ταχυδρομικὰ γραφεῖα τοῦ Κράτους», λέγει τὸ ἄρθρον, «ὀφείλουσι νὰ ἦναι ἐφωδιασμένα δι’ ὅλων τῶν εἰδῶν ταχυδρομικῶν ἐνσήμων, καὶ νὰ πωλῶσι ταῦτα εἰς ἣν φέρουσιν ἐπ’ αὐτῶν ἐκτετυπωμένην ἀξίαν...». Τὸ γραμματόσημον τὸ διὰ τὸ ἐξωτερικὸν φέρει ἀξίαν 25 λεπτῶν καὶ πωλεῖται 30...

§232Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι εἰς χρυσόν.

§233ΣΚΟΥΖΕΣ. Τοῦτο δύναται νὰ φέρῃ δυσκολίαν.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει καμμία δυσκολία.

§235ΣΚΟΥΖΕΣ. Πῶς δὲν ὑπάρχει;

§236Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι 25 χρυσᾶ, καὶ εἰσπράττονται 30 χάρτινα.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 11 καὶ 12 ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§239ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐν τῇ δευτέρᾳ παραγράφῳ ὑπάρχει διάταξις, ἥτις βαίνει ἄντικρυς ἐναντίον τοῦ σκοποῦ, ὃν ἔχει, διότι ἐπιβάλλει ποινὴν, οἷαν οὐδὲν Δικαστήριον θέλει ἐπιβάλει εἰς ἐκεῖνον, ὅστις ἐποιήσατο χρῆσιν δευτέραν τοῦ ἐπικεκολλημένου γραμματοσήμου. Εὑρίσκεται τις, ὅστις ἔχει γραμματόσημον ἤδη χρησιμοποιημένον, καὶ ἐπικολλᾷ αὐτό. Τοῦτον παραπέμπει ἡ διάταξις δευτέρα εἰς τὸ Δικαστήριον, ἵνα ἐφαρμοσθῇ ἐπ’ αὐτοῦ τὸ ἄρθρον 244 τοῦ ποινικοῦ νόμου, ὁρίζον τάδε (ἀναγινώσκει): «Ὅστις ἔδωκεν εἰς κίβδηλα ἢ δυσφημισμένα μεταλλικὰ νομίσματα, ἢ εἰς γνήσια μὲν καὶ μὴ δυσφημισμένα, ἀξίζοντα ὅμως ὀλιγώτερον, τὴν ἐξωτερικὴν ὄψιν γνησίων ἢ ἐν χρήσει ἢ πλειότερον ἀξιζόντων νομισμάτων, καὶ βάλλει ταῦτα εἰς κυκλοφορίαν, ἐὰν τὸ ὁποῖον ἔλαβε κέρδος ὑπερβαίνῃ τὰς ἑκατὸν δραχμάς, τιμωρεῖται μὲ εἱρκτὴν, εἰς πᾶσαν δὲ ἄλλην περίπτωσιν μὲ φυλάκισιν τοὐλάχιστον ἓξ μηνῶν. Ὁ ἔνοχος καταδικάζεται προσέτι καὶ εἰς τὸ νὰ πληρώσῃ τὴν τετραπλῆν ἀξίαν...» κλπ.

§240Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται περὶ ὑπαλλήλων.

§241ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πρόκειται περὶ ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ πρόκειται καὶ περὶ πράξεως ἐνταῦθα, ἥτις στρέφεται περὶ 25 λεπτά.

§242Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Πρέπει νὰ τιμωρηθῇ.

§243ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νὰ τιμωρηθῇ. Ἀλλὰ ποία εἶναι ἡ πρᾶξις αὕτη; Εἶναι ἀπάτη. Ὑπάρχουσι δὲ αἱ διατάξεις περὶ ἀπάτης ἐν τῷ ποινικῷ νόμῳ, αἵτινες διαβαθμίζουσι τὴν ἀξίαν τῶν πράξεων. Εἶναι κακουργήματα, πλημμελήματα, πταίσματα. Ὅτε ἡ ἀπάτη ἔρχεται κάτω τῶν εἴκοσι δραχμῶν, εἶναι πταῖσμα, εἴτε εἶναί τις δημόσιος ὑπάλληλος, εἴτε μή. Μὴ μεταβάλλετε τὸν ποινικὸν νόμον. Ἔχετε τὸ ἄρθρον 398, ὅπερ λέγει: (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἀπάτη, ἥτις δὲν ἔχει καμμίαν τῶν εἰς τὰ ἑξῆς ἄρθρα 399 καὶ 401 ὁριζομένων ἐπιβαρυντικῶν ἰδιοτήτων, ἐὰν ἡ ἐντεῦθεν προσγενομένη ζημία ἢ τὸ προκῦψαν ἀσυγχώρητον κέρδος ὑπερβαίνῃ τὴν τιμὴν τῶν εἴκοσι δραχμῶν, τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν». Ἐφαρμόσατε αὐτό. Ἐφαρμόσατε καὶ τὴν ἔκπτωσιν. Τί ἄλλο θέλετε; Θέλει τιμωρηθῆ τότε ὁ ἀπατήσας, ἐνῷ οὐδεὶς θέλει τιμωρηθῆ, ἂν τὸ ἄρθρον μείνῃ ὡς ἔχει.

§244Θ. ΦΛΟΓΑΙΤΗΣ. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ τούτου, ἀλλὰ οὐδὲν Δικαστήριον θὰ τὴν ἐπιβάλῃ.

§245ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τοῦτο εἶπον.

§246Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Πολὺ καλά. Λοιπὸν νὰ τεθῇ ἀντὶ τοῦ 244 τὸ ἄρθρον 398 τοῦ ποινικοῦ νόμου.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 14 (ἀναγινώσκεται).

§248ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ἔχω νὰ ὑποβάλω παρατηρήσεις. Καὶ πρῶτον ἐν τῇ παραγράφῳ τρίτῃ, ἥτις λέγει: «Ἐπίσης διὰ Β. Διατάγματος ἐπιτρέπεται ἡ ἔκδοσις ἰδιάζοντος τύπου γραμματοσήμων καὶ ἄλλων ταχυδρομικῶν ἐνσήμων ἐπὶ ἐκτάκτῳ τινὶ γεγονότι ἢ ἐπὶ τῇ τελέσει μεγάλων ἑορτῶν ἢ ἀγώνων.» Ἡμεῖς ἀνήκομεν εἰς τὴν ταχυδρομικὴν ἕνωσιν, καὶ ὑποβαλλόμεθα ὑπὸ ὑποχρεώσεις συμβάσεων διεθνῶν, διότι συνυπεγράψαμεν αὐτὰς, ἢ προσεχωρήσαμεν εἰς αὐτάς. Προτείνω λοιπὸν νὰ προστεθῇ ἐν τέλει τῆς τρίτης παραγράφου ἡ ἑξῆς φράσις: «ἐφ’ ὅσον δὲν ἀπαγορεύεται ὑπὸ συμβάσεων ὑποχρεουσῶν τὴν Ἑλλάδα». Ὅπως καὶ εἰς τὴν πρώτην παράγραφον πρέπει νὰ παρεμβάλωμεν τὴν φράσιν «ἐκ συμβάσεων ὑποχρεουσῶν τὴν Ἑλλάδα», διότι πᾶσα σύμβασις δὲν ὑποχρεοῖ. Μετὰ τοῦτο εἰς τὴν τετάρτην παράγραφον νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλειφθῶσιν αἱ λέξεις «μελανοῦ χρώματος». Τοιαύτη διάταξις, περιορίζουσα τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, εἶναι κακόν. Πρέπει νὰ τεθῇ ἐκεῖ «κατὰ τύπον ὁρισθησόμενον διὰ Β. Διατάγματος», ὥστε νὰ ἔχῃ ἐλευθερίαν ἡ Κυβέρνησις νὰ ὁρίσῃ καὶ ἄλλον τύπον, ὅταν μάλιστα πρόκειται νὰ προλάβῃ καταχρήσεις. Ἡ ἑπομένη παράγραφος προκαλεῖ ἐρώτημα. Λέγει: «Ἡ διάρκεια ἑκάστης ἐκδόσεως γραμματοσήμου ὁρίζεται διὰ τοῦ ἐπιτρέποντος αὐτὴν Β. Διατάγματος, καὶ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ δύναται νὰ παραταθῇ διὰ νέου τοιούτου.» Δὲν ἐννοῶ πρὸς τί αὕτη ἡ ἀπαγόρευσις. Ὡρίσθη ἡ διάρκεια ἑκάστης ἐκδόσεως γραμματοσήμου εἰς πέντε ἔτη. Διατὶ ἀπαγορεύεται νὰ παραταθῇ δι’ ἄλλα δύο ἢ τρία ἔτη; Ἐπὶ τούτου ἔχω ἀνάγκην ἐξηγήσεων. Ἀλλὰ προχωρῶ εἰς τὴν τελευταίαν παρατήρησιν. Ἡ τελευταία παράγραφος λέγει: «Γραμματόσημα κατηργημένου τύπου θεωροῦνται ὡς ἄχρηστον ὑλικὸν τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας, καὶ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ δύνανται νὰ πωληθῶσιν εἰς μεταπωλητὰς ἢ ἐμπόρους. Ἐκποιοῦνται ὅμως ἐπὶ δημοπρασίας μετὰ γνώμην...» κλπ. Ἐνταῦθα εἰσάγει ὁ νομοθέτης εἰς τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν τὸ κακὸν, ὅπερ μέχρι τοῦδε ἔχομεν εἰς τὴν κοινωνίαν διὰ τῆς πωλήσεως τῶν κατασχομένων ὅπλων. Κατάσχομεν τὰ ὅπλα τὰ παρανόμως φερόμενα ὑπὸ τῶν πολιτῶν, κατάσχομεν τὰ φονικὰ ὅπλα τὰ συλλαμβανόμενα ἐν ᾧ χρόνῳ καταδιώκονται οἱ κακουργήσαντες πολῖται, καὶ ἔπειτα τὰ ἐκποιοῦμεν διὰ δημοπρασίας, ἐνῷ ζητοῦμεν νὰ ἀφοπλίσωμεν τοὺς πολίτας! Ἐνταῦθα δὲ εἰσάγομεν κατάχρησιν ἔτι χειροτέραν· διότι λέγομεν, ὅτι τὸ γραμματόσημον, ὅπερ δὲν δύναται πλέον νὰ χρησιμεύσῃ, ἐκποιεῖται διὰ δημοπρασίας, δηλαδὴ τὸ παραδίδομεν εἰς τὴν κερδοσκοπίαν· διότι ἡ κερδοσκοπία θὰ εὕρῃ βεβαίως ἑταιρείαν, ἥτις θέλει ἔχει τὴν ταχυδρομικὴν σφραγῖδα πρόχειρον, θὰ θέτῃ τὴν ταχυδρομικὴν σφραγῖδα εἰς τρόπον, ὥστε νὰ μὴ φαίνηται ἡ χρονολογία, καὶ θὰ διεξάγῃ ἐμπόριον γραμματοσήμου πρώτης τάξεως. Λοιπὸν ἀντὶ «ἐκποιοῦνται ὅμως ἐπὶ δημοπρασίας» προτείνω νὰ τεθῇ «καταστρέφονται δὲ, καὶ συντάσσεται ἐπὶ τούτῳ πρωτόκολλον». Διότι, ὡς εἶπον, ἂν πωληθῶσι, θὰ τεθῇ σφραγὶς, καὶ θὰ εὑρεθῇ τοιαύτη, μὴ δεικνύουσα μήτε ἀριθμὸν μήτε ἡμερομηνίαν, ὅπως πωληθῶσιν ἐκ νέου. Νὰ ἀπαλειφθῶσι δὲ πᾶσαι αἱ μετὰ τὴν λέξιν «Ὑπουργῶν» λέξεις.

§249Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Παραδέχομαι νὰ τεθῇ: «Καταστρέφονται δὲ μετὰ γνώμην τοῦ παρὰ τῇ Γεν. Διευθύνσει τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων Συμβουλίου καὶ κοινὴν ἀπόφασιν τῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν Ὑπουργῶν.» Ἐν δὲ τῇ τετάρτῃ παραγράφῳ, ἀντὶ «μελανοῦ χρώματος» νὰ τεθῇ: «χρώματος ὁριζομένου διὰ Β. Διατάγματος».

§250ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Ἡ διάταξις περιλαμβάνει καὶ τὰ παλαιὰ γραμματόσημα, τὰ εὑρισκόμενα ἐν τῷ Κεντρικῷ Ταμείῳ;

§251Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις διὰ τὸ ὑπάρχον ἀπόθεμα, ἀλλὰ μόνον διὰ τὰ ἐκδοθησόμενα δυνάμει τοῦ παρόντος νόμου.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη). Ἄρθρον 15. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἄρθρον 16 (ἀναγινώσκεται).

§253Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου παρατηρῶ, ὅτι παρ’ ἡμῖν, ὅπου δὲν ὑπάρχει πλήρης ἡ γνῶσις τοῦ νόμου, ἡ διάταξις ὅτι ἐπιστολαὶ δὲν μεταβιβάζονται, ἂν δὲν ἔχωσι γραμματόσημον, εἶναι ὑπερβολική. Νομίζω ὅτι συμφερώτερον θὰ ἦτο διὰ τὸ Δημόσιον, ἂν παρεδέχετο τὴν μεταβίβασιν καὶ τοιούτων ἐπιστολῶν, ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς πληρωμῆς τοῦ γραμματοσήμου ὑπὸ τοῦ παραλήπτου.

§254Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Αὐτὴ ἡ διάταξις ἐπεκράτησε μέχρι σήμερον. Εἶναι ἐξασφαλιστικὴ τῶν εἰσπράξεων. Ἂς μὴ μεταβάλωμεν τὰ καλῶς ἔχοντα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 16, ὡς ἔχει).

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).

§256ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ἔχω νὰ ὑποβάλω τινὰς παρατηρήσεις. Παρακαλῶ τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ διατυπώσῃ καλλίτερον τὸ εʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου, τὸ λέγον ὅτι «πᾶσα ἐπιστολὴ, ἧς ὁ παραλήπτης ἔχει πλείονας τοῦ ἑνὸς συνωνύμους, ὁ δὲ ἀποστολεὺς δὲν ἀνευρίσκεται ἵνα δηλώσῃ τὸν γνήσιον παραλήπτην», θὰ ἀπορρίπτηται. Ἤθελον παρακαλέσει νὰ τεθῶσι μετὰ τὴν λέξιν «συνωνύμους» τὰ ἑξῆς: «μὴ διακρινομένους ἐκ τῆς ἐπιγεγραμμένης διευθύνσεως ἢ ἄλλης τινὸς δηλώσεως.»

§257Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἀποδέχομαι.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 18 (ἀναγινώσκεται).

§259ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τῆς δευτέρας παραγράφου λέγω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ἄνευ τῆς συναινέσεως τῶν ἰδιοκτητῶν νὰ ἀναρτᾷ ἡ Διεύθυνσις γραμματοκιβώτια. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι οὐδεὶς θέλει ἀρνηθῆ, ἀλλ’ ἄν τις ἀρνηθῇ, δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ τὸν βιάσωμεν νὰ δεχθῇ. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ προστεθῶσι μετὰ τὴν ἐν τῷ δευτέρῳ στίχῳ λέξιν «δύναται» οἱ λέξεις «συναινούντων τῶν ἐχόντων δικαίωμα ἰδιωτῶν».

§260Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 18, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 19 (ἀναγινώσκεται).

§262ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ νὰ προστεθῇ ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου ἡ φράσις «δημόσιοι ὑπάλληλοι».

§263Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα, (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 19, ὡς ἐτροποποιήθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 20, ὡς ἔχει).

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 21 (ἀναγινώσκεται).

§265Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐπεθύμουν νὰ γνωρίζω, τίνος εἴδους διαδικασία εἶναι ἡ διαγραφομένη ἐνταῦθα. Ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία καλεῖ τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν εἰς τὸ ταχυδρομεῖον, ἵνα ἀποσφραγίζῃ ἐπιστολὰς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ προερχομένας, ἐν περιπτώσει ὑπονοίας, ὅτι αὗται περιέχουσιν ἀντικείμενα ἀπαγορευόμενα ἢ φορολογήσιμα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι πανταχοῦ Πρόεδρος Πρωτοδικῶν.

§266Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι εἰρηνοδίκης.

§267ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Προσθέτομεν καὶ νέα βάρη εἰς τὸν Πρόεδρον (θόρυβος). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 21, ὡς ἔχει).

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 22 (ἀναγινώσκεται).

§269ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ τελείαν μεταβολήν, διότι, ὡς ἔχει, εἶναι ἀτελές. Ὑποβάλλω πρὸς τοῦτο τὴν ἑπομένην τροπολογίαν: «Αἱ περὶ παραχαράξεως, κιβδηλείας καὶ ἄλλων ἀξιοποίνων πράξεων ὡς πρὸς τὸ νόμισμα διατάξεις τῶν ἄρθρων 234 ἕως 246 τοῦ ποινικοῦ νόμου ἐφαρμόζονται καὶ ἐπὶ ταχυδρομικῶν ἐνσήμων (γραμματοσήμων, ἐπιστολικῶν δελταρίων, ἐνσήμου ἐπιταγῶν καὶ δεμάτων κλπ.)»

§270Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχομεν τὸν ἰσχύοντα νόμον, ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει τὴν διάταξιν ταύτην, ἀλλ’ ἔχομεν καὶ διεθνεῖς ὑποχρεώσεις, καὶ πρέπει νὰ προσέξωμεν.

§271ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἔχομεν ποινικὴν διάταξιν, ἥτις ὡς ἐλάχιστον ὅρον ποινῆς ἔχει τὰ δύο ἔτη καὶ μέγιστον τὰ 5, τὴν τοῦ ἄρθρου 256 τοῦ ποινικοῦ νόμου. Ὡς δ’ ἔχει τὸ ἄρθρον τὸ ὑπ’ ἐμοῦ προτεινόμενον, πᾶσαι αἱ διατάξεις τοῦ κεφαλαίου τοῦ ἐπιγραφομένου «περὶ παραχαράξεως, κιβδηλείας καὶ ἄλλων ἀξιοποίνων πράξεων ὡς πρὸς τὸ νόμισμα», ἐφαρμόζονται, καὶ εἴμεθα ἐξησφαλισμένοι.

§272Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Φρονῶ, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη οὐδὲν ἕτερον εἶναι ἢ ἀντιγραφὴ τῶν διατάξεων τοῦ ἰσχύοντος νόμου, καὶ πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς αὐτήν, διότι πρόκειται περὶ διεθνῶν ὑποχρεώσεων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 22, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 23).

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 24 (ἀναγινώσκεται). Τὸ ἄρθρον τοῦτο ἔχει τυπογραφικά τινα λάθη εἰς τὰ στοιχεῖα τῶν νόμων. Οὕτως εἶναι ἀνάγκη, ἐν στίχῳ 2 ἀντὶ ΧϚΓʹ νὰ τεθῇ ΧϞΓʹ, ἐν στίχῳ 9 ἀντὶ ᾼΡΝʹ νὰ τεθῇ ᾼϠΝʹ, ἐν στίχῳ 12 ἀντὶ ͵ΒΓΜϚʹ νὰ τεθῇ ͵ΒΤΜϚʹ, ἐν στίχῳ 13 ἀντὶ ͵ΒΓΠΖʹ νὰ τεθῇ ͵ΒΤΠΖʹ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 24, ὡς διωρθώθη, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν, ὡς ἐτροποποιήθη).

§274ΣΠΗΛΙΩΤΗΣ. Εἶχον παρακαλέσει ἀπὸ τῆς χθὲς νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ σταφίδος.

§275ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν μεταβάλλεται ἡ ἡμερησία διάταξις· ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ προχωρήσῃ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ταχυδρομικῶν δεμάτων. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–12). Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§278Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο, «δέματα περιέχοντα ἀντικείμενα ἐλθόντα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ διὰ νὰ σταλῶσιν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν, ἀπαιτεῖται νὰ συνοδεύωνται μὲ πιστοποίησιν τοῦ ἐν τῇ πόλει, ἐξ ἧς ἀποστέλλονται, τελώνου, βεβαιοῦσαν ὅτι τὸ περιεχόμενον αὐτῶν δὲν συνεσκευάσθη εἰς ταχυδρομικὰ δέματα τοῦ ἐσωτερικοῦ πρὶν περιέλθῃ εἰς τὸ ἐμπόριον». Ὑποτίθεται πληθὺς ἐμπορευμάτων, τὰ ὁποῖα εἰσέρχονται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Κατὰ τὴν προτεινομένην διάταξιν ὁ θέλων ν’ ἀποστείλῃ ταχυδρομικὸν δέμα ἐξ Ἀθηνῶν ὀφείλει, ἐὰν ἐν τῷ δέματι τούτῳ περιέχωνται ἀντικείμενα ἐλθόντα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ διὰ Πειραιῶς, νὰ λάβῃ πιστοποιητικὸν τοῦ τελώνου Πειραιῶς. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ τὸ πιστοποιητικὸν τοῦτο; εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν ἐνόχλησιν καὶ τὸν κόπον νὰ λάβῃ τὸ πιστοποιητικὸν τοῦτο;

§279Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἄρθρον τοῦτο προβλέπει περὶ τῆς περιπτώσεως, καθ’ ἣν φθάνουσιν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰς κιβώτια καὶ εἰς τὸ τελωνεῖον συσκευάζονται εἰς δέματα καὶ στέλλονται εἰς Ἀθήνας συνεσκευασμένα, πρὸς ἀποφυγὴν τοῦ φόρου τοῦ δημοτικοῦ καὶ τοῦ τελωνειακοῦ. Νομίζω ὅτι ἡ διάταξις εἶναι πολὺ ὀρθή.

§280Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Λάβετε μίαν ἄλλην περίπτωσιν. Εἷς κάτοικος Ἀθηνῶν ἀγοράζει ἀντικείμενα ἐλθόντα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰς τὸ Τελωνεῖον Πειραιῶς, καὶ τὰ μετασκευάζει εἰς δέματα, ἵνα τὰ μεταφέρῃ εἰς Ἀθήνας· ἐπειδὴ τὰ εἴδη ταῦτα εἶναι εἴδη εἰσελθόντα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὀφείλει νὰ λάβῃ παρὰ τοῦ τελώνου Πειραιῶς τὸ πιστοποιητικὸν, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου τούτου. Ὥστε εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν, τὴν ὁποίαν ἀναφέρετε, ἡ διάταξις εἶναι πολὺ ὀρθή· ἀλλὰ διὰ τὰ εἴδη, τα ὁποῖα εἰσήχθησαν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἐτελωνίσθησαν εἰς ἓν τῶν τελωνείων οἱασδήποτε πόλεως τῆς Ἑλλάδος, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἡ διάταξις ὀρθή.

§281Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται ν’ ἀποφύγωσι τὸν δημοτικὸν φόρον.

§282ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὰ ⅘ τῶν πραγμάτων τῶν ὑπαγομένων εἰς τὴν ἐμπορίαν προέρχονται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἐὰν ἡ διάταξις αὕτη ἐφαρμοσθῇ, δὲν θὰ στέλλωνται πλέον εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἐμπορεύματα ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἀγοραζόμενα.

§283Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ διάταξις αὕτη ὑπηγορεύθη ἀκριβῶς ἐκ τοῦ σκοποῦ τοῦ νὰ παταχθῇ μία κατάχρησις, ἡ ὁποία ἐλάμβανε χώραν. Ἔμποροι ἐν Ἀθήναις εἰσάγοντες τὰ ἐμπορεύματά των ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ὑποβάλλονται εἰς τὴν πληρωμὴν εἰσαγωγικοῦ τέλους, ἀλλὰ συσκευάζοντες αὐτὰ ἀμέσως πρὸς ἀποστολὴν εἰς ἕτερον δῆμον δὲν ὑποβάλονται εἰς πληρωμὴν δημοτικοῦ φόρου. Ἐγένοντο παράπονα, ὅτι τὰ τοιαῦτα δέματα εἰσήγοντο ἄνευ πληρωμῆς δημοτικοῦ φόρου, τούτου δ’ ἕνεκα ἐτέθη ἡ διάταξις αὕτη. Εἶναι προσῆκον νὰ ὑποβάλλωνται εἰς δημοτικὸν φόρον ἐν τῷ δήμῳ τῆς καταναλώσεώς των καὶ τὰ διὰ ταχυδρομικῶν δεμάτων εἰσαγόμενα ἢ μεταφερόμενα.

§284Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Διὰ νὰ συσκευάσω λοιπὸν δέματα ἐν Σπάρτῃ, ὅπου δὲν ὑπάρχει Τελωνεῖον, πρέπει νὰ μεταβῶ εἰς τὸ Γύθειον, διὰ νὰ λάβω πιστοποιητικὸν τοῦ τελώνου!

§285ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτῶν τῶν πόλεων.

§286ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὑποβάλλονται καὶ αὗται εἰς τοῦτο.

§287ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο γίνεται μόνον εἰς τὰς πόλεις, ἔνθα ὑπάρχει Τελωνεῖον.

§288ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν γίνεται τοιαύτη διάκρισις.

§289ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δύναται νὰ τεθῇ «ὅπου ἑδρεύει Τελωνεῖον».

§290ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐὰν σκοπὸς τοῦ ἄρθρου τούτου εἶναι νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸν δημοτικὸν φόρον μόνον, χωρὶς νὰ γίνηται ἡ μοναδικὴ κατάχρησις, ἣν ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργός...

§291ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι μοναδική· καθ’ ἑκάστην καταγγέλλονται τοιαῦται.

§292ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. .. θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ διαταχθῶσι τὰ Τελωνεῖα, ὅταν τὰ ἐμπορεύματα δὲν πρόκειται νὰ μεταφέρωνται ἀμέσως, νὰ πληρόνωσι τὸν δημοτικὸν φόρον καὶ νὰ λογίζωνται ὡς καταναλισκόμενα ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ, ἐὰν δὲν πρόκειται νὰ μετακομισθῶσιν ἀπὸ τοῦ Τελωνείου, εἰς τὸ ὁποῖον ἐτέθησαν ὑπὸ τὴν διαμετακόμισιν, τὰ ταχυδρομικὰ δέματα. Νὰ θεωρηθῇ δηλαδὴ, ὅτι ἡ κατανάλωσις γίνεται ἐν τῷ τόπῳ. Ἡμεῖς δυνάμεθα νὰ δώσωμεν ἀκριβεστέραν γνώμην περὶ τῶν ταχυδρομικῶν δεμάτων, διότι εὑρισκόμεθα εἰς διαρκῆ ἐνοχλητικὴν ἐργασίαν μὲ παραγγελίας ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν καὶ μὲ τὴν ἀποστολὴν ταχυδρομικῶν δεμάτων, ἥτις θὰ καταστῇ ἀδύνατος, ἐὰν ψηφισθῇ ἡ διάταξις αὕτη, ἐνῷ μία ἐγκύκλιος τοῦ Ὑπουργοῦ δύναται νὰ διορθώσῃ τὸ πᾶν.

§293Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός.). Νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον 13.

§294ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 13 διαγράφεται. Τὸ 14 γίνεται 13. Λοιπὸν ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§295ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑποβάλλω μίαν παρατήρησιν, ὅτι πρᾶξιν ἀξιόποινον, ὑπαγομένην εἰς τὰ δικαστήρια, ὑποβάλλει τὸ ἄρθρον εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Διευθυντοῦ τῶν Τηλεγραφείων καὶ Ταχυδρομείων. Ἐν ὅσῳ πρόκειται περὶ φορολογικῆς παραβάσεως, εἶναι εὐνόητον, ὅτι εἰς τὸν Διευθυντὴν, ὅπως ἀλλαχοῦ εἰς τὸν ταμίαν καὶ τὸν τελώνην, ἐπιτρέπεται νὰ ἐπιβάλλῃ ποινὰς χρηματικὰς, ἀλλ’ ὅταν πρόκηται περὶ παραβάσεων τοῦ κοινοῦ δικαίου, οὐχὶ φορολογικῶν, μόνον τὰ δικαστήρια ἔχουσι δικαίωμα νὰ ἐπιβάλλωσι ποινάς. Ἐδῶ ἔχομεν τιμωρεῖται μὲ πρόστιμον 5 μέχρι 50 δραχμῶν, ἐπιβαλλόμενον ἀνεκλήτως παρὰ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων κλπ. Νομίζω ὅτι ἀρκεῖ ἡ ποινικὴ καταδίωξις, ἣν τόσον αὐστηρὰν καθιερώνει ὁ ποινικὸς νόμος, εἰς ἃ ἀναφέρεται τὸ ἄρθρον τοῦτο, καὶ ὅτι παντελῶς δὲν ἔπρεπε νὰ ἀναμιχθῇ ἡ δικαιοδοσία τοῦ Διευθυντοῦ τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων, προκειμένου περὶ ἀξιοποίνων πράξεων.

§296Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ἔχει δίκαιον.

§297ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ διαγραφῇ παντελῶς.

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν, διότι εἰς τὴν πρᾶξιν ἀποδίδεται διὰ τοῦ ἄρθρου χαρακτηρισμὸς ἀπάτης. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον ἐτροποποιήθη ὡς ἑξῆς· ἀπηλείφθησαν αἱ ἐν τῇ πρώτῃ παραγράφῳ λέξεις «τιμωρεῖται μὲ πρόστιμον 5 μέχρι 50 δραχμῶν, ἐπιβαλλόμενον ἀνεκκλήτως παρὰ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων, καὶ», ἀπηλείφθη δὲ κατ’ ἀκολουθίαν καὶ ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ κατὰ τὴν νέαν τάξιν ἄρθρον 13, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς γʹ συζήτησιν.

§299ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας.

§300ΣΠΗΛΙΩΤΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§301Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποτέ!

§302Κ. ΔΟΥΝΗΣ. Βλέπετε μετὰ πόσης προσοχῆς καὶ ἐπιμελείας συντρέχει καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Βουλὴ ἤδη εἶναι κουρασμένη. Καλὸν λοιπὸν νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§303Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν, προκειμένης τῆς συζητήσεως ἑκάστου νομοσχεδίου, νὰ γίνηται ἀλλαγὴ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Αὐτὸ ἠδύνατο νὰ γείνῃ ἐν ἀρχῇ τῆς συνεδριάσεως, πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§304ΔΟΥΝΗΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι κεκοπιακυῖα καὶ δὲν δύναται νὰ παρακολουθήσῃ ὡς δεῖ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τοῦτο πρέπει ἡ συζήτησις αὐτοῦ νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§305Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἶναι ἀδύνατον.

§306ΔΟΥΝΗΣ. Ἐγὼ ὑποβάλλω πρότασιν, ἣν νομίζω ὅτι πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἀποδεχθῇ.

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν δέχεται.

§308ΚΡΙΤΣΑΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§309Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δηλῶ ὅμως εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀναβληθῇ, οὐδὲν ἄλλο θέλει ψηφισθῆ.

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§311ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Εἶναι δεκαπέντε οἱ ζητοῦντες τοῦτο.

§312ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντελήφθην ὅτι εἶναι... Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Ι. Τσιριμώκου καὶ Δ. Τσιτσάρα, ὡς ψηφολεκτῶν, καὶ εἶτα ἡ διαλογὴ, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας)

§313ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 144, ἐξ ὧν 126 κατὰ τῆς ἀναβολῆς καὶ 18 ὑπὲρ αὐτῆς. Ἑπομένως ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς ἀπερρίφθη.

§314ΝΕΓΡΗΣ. Εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, κύριε Πρόεδρε, εἶχον εἴπει, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρόκειται ταύτην τὴν στιγμὴν νὰ συζητήσωμεν, παρουσιάζει αὔξησιν ἐξόδων κατὰ 700,000 δραχμὰς, καὶ ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων τοῦ 1900 παρουσιάζει ἐπίσης, παραβαλλόμενος πρὸς τὸν προηγούμενον, αὔξησιν 440,000 δραχμῶν. Ὅθεν τὸ ὅλον ἔχομεν ἐντὸς μιᾶς χρήσεως αὔξησιν τῶν ἐξόδων τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων, ἐὰν πραγματοποιηθῶσιν, ἄνω τοῦ 1,100,000 δραχμῶν. Ἀλλὰ κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μᾶς ἀνέγνωσε σημείωσιν, διὰ τῆς ὁποίας ἀπεδείκνυεν ὅτι ἡ αὔξησις περιορίζεται εἰς ποσὸν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, 338,000 δραχμῶν. Ἠπόρησα, ὁμολογῶ, καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω ἀκριβῶς τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, ἐν τῷ ὁποίῳ ὁρίζονται τὰ νέα ἔξοδα.

§315Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ. Ἐξήγησα ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ νόμος οὗτος νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀμέσως καθ’ ὅλας αὐτοῦ τὰς διατάξεις, διότι δὲν ἔχουσι τ’ ἀπαιτούμενα προσόντα πάντες οἱ ὑπάλληλοι. Ἄλλως δὲν πρέπει ν’ ἀγνοῆτε, ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ταχυδρομικὰ, προέβημεν πάντοτε διὰ τοῦ συστήματος τῶν ὑπεραρίθμων. Ἐνθυμεῖσθε κάλλιστα, ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἠναγκάσθην νὰ νομιμοποιήσω 48 θέσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον ἄνευ νόμου, αὐτὸ δὲ τὸ σύστημα ἀνέκαθεν ὑπῆρξε. Λοιπὸν εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους, ὅτι δὲν πρέπει νὰ βασιζώμεθα μόνον εἰς τὸν νόμον τὸν ὑπάρχοντα, ἀλλ’ εἰς ὅλους τοὺς διαδόχους νόμους, δι’ ὧν νομιμοποιοῦνται αἱ θέσεις τῶν ὑπεραρίθμων, διοριζομένων τούτων μονίμων, καθ’ ὅσον αὐξάνουσιν αἱ ὑπηρεσίαι. Οὗτος εἶναι νόμος γενικὸς, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ μετὰ παρέλευσιν χρόνου, καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ προσωπικὸν ἀπὸ σήμερον νὰ διορισθῇ, καὶ δι’ αὐτὸ, ὡς βλέπετε, εἶναι ἀκριβέστατος ὁ πίναξ, διότι δυνάμει αὐτοῦ τοῦ πίνακος θὰ ζητήσωμεν πιστώσεις· μὴ ζητούντων δ’ ἡμῶν πιστώσεις ἀνωτέρας ἐκείνων, τὰς ὁποίας ἀνέφερα, δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι πρόκειται νὰ δαπανήσωμεν ποσὸν ἀνώτερον τοῦ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ὅπερ καὶ ἐζητήσαμεν.

§316Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πλέον τῶν 300,000, αἱ ὁποῖαι ἀνεγράφησαν;

§317Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Πλέον τῶν 300,000 αἱ ὁποῖαι ἀνεγράφησαν, καὶ ἀνεγράφησαν ὄχι διότι ἡμεῖς προσεθέσαμεν ὑπαλλήλους, ἀλλὰ διότι ἐκανονίσαμεν τὴν θέσιν ὑπαλλήλων, τοὺς ὁποίους εὕρομεν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Πρόκειται λοιπὸν νὰ προστεθῇ αὐτὸ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνέρχεται εἰς 338,000, διότι ἐξ αὐτοῦ πρέπει ν’ ἀφαιρέσητε τὰς 93,000, τὰς ὁποίας δαπανῶμεν σήμερον εἰς χωροφύλακας ἐκτελοῦντας καθήκοντα φυλάκων τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν. Αὐτὰ εἶναι τὰ θετικὰ πράγματα. Ἐὰν θέλητε νὰ ἐξετάσητε ποῖα ἀποτελέσματα θὰ φέρῃ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου καθ’ ὅλας αὐτοῦ τὰς διατάξεις, βεβαίως ἡ ἀπαιτηθησομένη δαπάνη θὰ ἦναι ἀνωτέρα· ἀλλ’ ἡ μελέτη αὕτη οὐδεμίαν ἔχει ἀξίαν, διότι, ἐπαναλαμβάνω, αὐτὸς εἶναι γενικὸς νόμος, καὶ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἑκάστοτε θὰ χορηγῶνται αἱ πιστώσεις διὰ τὰς δαπάνας.

§318ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μέχρι τίνος βαθμοῦ δύνανται νὰ φθάσωσι;

§319Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐὰν ὑμεῖς εἶσθε εἰς κατάστασιν νὰ τὸ ὁρίσητε, δύνασθε νὰ τὸ ὁρίσητε.

§320ΝΕΓΡΗΣ. Ἀκριβῶς ταύτην τὴν στιγμὴν ποιεῖται μίαν δήλωσιν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐκ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει δικαίωμα νὰ ἐξοδεύσῃ, θ’ ἀρκεσθῇ μόνον εἰς 338,000 δραχμάς.

§321Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν δύναται νὰ δαπανηθῇ ὅλον, διότι δὲν ὑπάρχουσι τὰ προσόντα τ’ ἀπαιτούμενα, ὅπως αἱ θέσεις αὗται πληρωθῶσι.

§322ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρωθυπουργὲ, πρὶν ἢ προχωρήσητε, παρακαλῶ νὰ διασαφηθῇ τὸ πρᾶγμα. Αἱ ἀναγεγραμμέναι 300,000 δραχμαὶ ἀνεγράφησαν τακτοποιηθεισῶν τῶν θέσεων διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου;

§323Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι, κύριε Βουλευτά· αἱ 300,000 ἀνεγράφησαν ἐπὶ τῇ βάσει προγενεστέρων διορισμῶν.

§324ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ ἐτακτοποιήθησαν αἱ θέσεις;

§325Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἔφερα νόμον, δι’ οὗ ἐκανόνισα τὴν θέσιν 48 ἐν ὅλῳ ὑπαλλήλων, οἵτινες εἶχον διορισθῆ ἄνευ νόμου, διότι ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας ἐπέβαλον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διορίσῃ αὐτοὺς τοὺς ὑπαλλήλους, δὲν ἦτο δὲ δυνατὸν παρὰ νὰ διορισθῶσι, διότι εἶναι ἀδύνατον, ὅταν πρόκειται νὰ γείνῃ εἴτε πύκνωσις γραμμῶν, εἴτε νέαι γραμμαὶ, νὰ μὴ διορίζωνται ὑπάλληλοι. Αὐτὰ εἶναι τὰ πράγματα, ἐκτὸς ἐὰν θέλητε νὰ μείνῃ ἡ ταχυδρομικὴ καὶ τηλεγραφικὴ ὑπηρεσία, ὅπως ἔχει σήμερον, εἰς αἰῶνα τὸν ἅπαντα. Ἑπομένως εἶναι λογικὸν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν δαπάνην ἡ ὁποία σήμερον ἀπαιτεῖται, καὶ τὴν αὔξησιν ἡ ὁποία σήμερον ἀπαιτεῖται· προκειμένου δὲ περὶ γενικοῦ νόμου, οὗτος καθορίζει τὸ προσωπικὸν πόσον πρέπει νὰ ἦναι· ἀλλ’ ἐννοεῖται, ὅτι ἐν τῇ ἐφαρμογῇ δὲν περιλαμβάνει παρὰ ἐκείνους μόνον τοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ἔχωμεν.

§326ΝΕΓΡΗΣ. Παραδέχομαι ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡς δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ταύτην τὴν στιγμὴν κάμνει, δηλαδή, ὅτι ἐκ τῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας τὸ νομοσχέδιον τῷ ἐπιτρέπει νὰ κάμῃ, θὰ ἀρκεσθῇ εἰς 338,000 δραχμάς. Βεβαίως τὴν δήλωσιν ταύτην εὐχαρίστως ἀκούει ἡ Βουλή. Τὸ καθ’ ἡμᾶς ὅμως, δὲν δυνάμεθα ἢ νὰ δηλώσωμεν, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἴπομεν εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ αὐξάνει τὰς δαπάνας κατὰ 700,000 δραχμὰς καὶ ἐπέκεινα, εἶναι ἀκριβές. Καὶ τὸ πρᾶγμα, Κύριοι, ἀποδεικνύεται, πολὺ εὐκόλως. Ἔχω ἐνταῦθα πίνακα, ὁ ὁποῖος ἀποδεικνύει τοῦτο. Δὲν εἶναι μέγας ὁ πίναξ, καὶ θὰ ἔχητε, ἐλπίζω, τὴν ὑπομονὴν νὰ τὸν ἀκούσητε. Ἔχομεν τὸ ὅλον τῶν ἐξόδων, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 9 τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὸ ὁποῖον «τὸ προσωπικὸν τῆς ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας συγκροτεῖται ὡς ἑξῆς:

§327Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι προσθῆκαι αὗται, τὰς ὁποίας ἀνεγνώσατε.

§328ΝΕΓΡΗΣ. Αὐτὰ εἶναι ἀναγεγραμμένα ἐν τῷ ἄρθρῳ 9 τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν ἔχετε ὑπομονὴν, θ’ ἀκούσητε τὸ σύνολον τῶν ἐξόδων, καὶ τὸ συμπέρασμα. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τοὺς ἐπιστάτας (ἀναγιγνώσκει):

§329Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, κύριε Βουλευτά, λαμβάνετε ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους;

§330ΝΕΓΡΗΣ. Μάλιστα, τὸ σύνολον. Ἐξακολουθῶ (ἀναγινώσκει):

Τὰ ἔξοδα λοιπὸν ταῦτα ἀνέρχονται ἐν ὅλῳ εἰς 1,717,440. Εἰς ταῦτα ὀφείλομεν νὰ προσθέσωμεν τὴν ἀντιμισθίαν τῶν φυλάκων τῆς γραμμῆς, διὰ τοὺς ὁποίους, κατὰ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀπαιτεῖται δαπάνη δραχμῶν 355,180. Οὕτω τὸ ὅλον τῶν ἐξόδων τοῦ προσωπικοῦ κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἀνέρχεται εἰς 2,072,620 δραχμάς. Τὰ ἔξοδα τοῦ προσωπικοῦ ἐν τῷ τεύχει τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1900 ἀνέρχονται εἰς 1,326,880 δραχμάς· ἐὰν ἀφαιρέσητε ταύτας ἀπὸ τὰ 2,072,620, ἔχετε αὔξησιν δρ. 745,740. Προχθὲς εἶχον ὑποδείξει ἑτέραν αὔξησιν τῶν ἐξόδων ἐν τῷ τεύχει τοῦ 1900 διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ταχυδρομικὴν ἐκ δρ. 400,000, ἐνῷ εἶναι ἀκριβῶς 442,000. Ἰδοὺ λοιπὸν, ὅτι αἱ δύο αὐξήσεις συμποσοῦνται εἰς 1,187,000 δραχμάς.

§331Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ αὔξησις διὰ τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν εἶναι μόνον 338,000 δραχμαί.

§332ΝΕΓΡΗΣ. Τοσαῦτα σᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ δαπανήσητε τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον.

§333Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. ... Ἠξεύρετε δὲ, ὅτι ἔγεινε συμφωνία πρὸς μεταφορὰν τῶν ταχυδρομικῶν σάκκων, καὶ αὕτη μόνη παρουσιάζει διαφορὰν 200 περίπου χιλιάδων δραχμῶν. Λοιπὸν διατὶ νὰ θέλωμεν νὰ παρουσιάζωμεν τὰ πάντα κατὰ τρόπον μὴ ἀκριβῆ;

§334ΝΕΓΡΗΣ. Ἤθελον νὰ καταστήσω ὑμᾶς προσεκτικὸν, ὅτι κατὰ τὸ τρέχον ἔτος αὐξάνουσι τὰ ἔξοδα ἐν συγκρίσει πρὸς τὰ προηγούμενα.

§335Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κατ’ ἀνάγκην.

§336ΝΕΓΡΗΣ. Ἐγὼ ἐθεώρησα καθῆκον νὰ κάμω γνωστὸν τοῦτο, διότι νομίζω ὅτι δὲν ἔχετε πλήρη ἰδέαν τῶν δαπανῶν, ἃς πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν.

§337Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ θέλωμεν νὰ συζητῶμεν κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος νὰ πείθῃ καὶ τὸν ἀκούοντα. Εἶναι ἀδύνατον νὰ παραβάλωμεν τὰς δαπάνας τοῦ 1900 πρὸς τὰς τοῦ 1896, διότι ἀπὸ τοῦ 1896 μέχρι τοῦ 1900 προσετέθησαν πολλὰ ταχυδρομικὰ καὶ τηλεγραφικὰ γραφεῖα προσετέθησαν κυρίως πολλὰ τηλεγραφικὰ γραφεῖα, καὶ τοιαῦτα προσέθηκε καὶ ἡ Κυβέρνησις, τῆς ὁποίας ἀπετελεῖτε μέλος, διότι ἐγὼ ἠναγκάσθην νὰ νομιμοποιήσω 50 διορισμοὺς, τοὺς ὁποίους ἐνήργησεν ἡ Κυβέρνησις, ἐν τῇ ὁποίᾳ συνεπράττετε. Εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ εἴπητε, ὅτι εἶμαι ὑπεύθυνος διότι ηὐξήθησαν τὰ ἔξοδα τῆς ὑπηρεσίας ταύτης κατὰ τὸ 1900 ἐν συγκρίσει πρὸς τὰ τοῦ 1896; Ἐὰν τὸ εἴπητε, τότε εἴμεθα συνυπεύθυνοι καὶ σεῖς καὶ ἐγώ. Ἡ παραβολὴ λοιπὸν αὐτὴ δὲν ἔχει κανένα λόγον ὑποστάσεως. Ἡ παραβολὴ εἶναι ἡ ἑξῆς· κατὰ τὸ 1900 παρουσιάσθησαν τὰ ἔξοδα, ὅσα ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ταχυδρομικὴν καὶ τηλεγραφικὴν ὑπηρεσίαν, ὑπάρχει δὲ μία διαφορὰ δαπάνης ἀπέναντι τοῦ 1899. Ἡ διαφορὰ αὕτη προέρχεται κυρίως ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς δαπάνης πρὸς μεταφορὰν τῶν ταχυδρομικῶν σάκκων, διότι ἀφ’ ἑνὸς ἦσαν συνεσταμέναι γραμμαὶ κατὰ τὸ διάστημα τῆς παλαιᾶς πενταετίας, ἀφ’ ἑτέρου ἐγένοντο νέα ταχυδρομικὰ γραφεῖα. Αὐτὴ εἶναι ἡ κυρία αἰτία τῆς αὐξήσεως τῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ περιλαμβανομένης. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ γίνεται λόγος, ἐν σχέσει πρὸς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, περὶ τῆς αὐξήσεως τῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, διότι αὕτη εἶναι ἀνεξάρτητος τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν. Διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου πρόκειται νὰ γείνῃ αὔξησις δαπάνης, καὶ σᾶς ἔδωσα ἕνα πίνακα· περιορίζεται δὲ ἡ αὔξησις αὕτη τῆς δαπάνης εἰς δρ. 338,000, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἐξ ὧν πρέπει ν’ ἀφαιρέσητε 93,000, τὰς ὁποίας δαπανῶμεν σήμερον διὰ τοὺς χωροφύλακας, οἱ ὁποῖοι φυλάττουν τὰς γραμμάς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Μοὶ λέγετε ὅμως, ὅτι μίαν ἡμέραν, ἐφαρμοζομένου τοῦ νόμου ἐντελῶς, θὰ ἔχωμεν αὔξησιν δαπάνης. Καὶ ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι θὰ ἔχωμεν αὔξησιν, ὄχι ὅσην ὑπολογίζετε ὑμεῖς, ἀλλὰ βεβαίως ἀνωτέραν τῶν 300,000 δραχμῶν· ἀλλ’ ἐλπίζομεν ἐκ τούτου νὰ ἔχωμεν καὶ αὔξησιν ἐσόδων, διότι, ὅταν ἡ ὑπηρεσία βελτιωθῇ, ἐννοεῖται ὅτι θὰ ἔχωμεν αὔξησιν ἐσόδων, ἀπέναντι δὲ τῆς αὐξήσεως ταύτης θὰ ἔχωμεν καὶ αὔξησιν δαπανῶν. Νὰ ἐρχώμεθα ὅμως πάντοτε, ἐν οἱῳδήποτε ζητήματι συζητοῦντες, νὰ παραβάλλωμεν τὸ 1900 πρὸς τὸ 1896, ὡς εἰ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1896 εἶναι προϋπολογισμός, πρὸς τὸν ὁποῖον διὰ 5 ἢ 10 ἔτη θὰ παραβάλλωνται ὅλοι οἱ προϋπολογισμοί, καὶ ὅση διαφορὰ ὑπάρχει μεταξὺ τῶν προϋπολογισμῶν τοῦ 1900–1905 πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1896 νὰ ῥίπτηται εἰς βάρος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑποβάλλουσιν αὐτοὺς τοὺς προϋπολογισμούς, τοῦτο, νομίζω, εἶναι σόλοικον. Λησμονοῦσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι φέρουσιν αὐτὴν τὴν παραβολήν, ὅτι οἱ προϋπολογισμοὶ ἔχουσι πολλὰ βάρη, τὰ ὁποῖα προέρχονται ἐκ διαφόρων νόμων, ψηφισθέντων καὶ τεθέντων ἐν ἐφαρμογῇ· καὶ ὡς παράδειγμα ἀναφέρω μόνον τὸν νόμον περὶ στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ηὔξησεν ἡ δαπάνη τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. Ταῦτα εἶχον νὰ παρατηρήσω περὶ τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον συζητοῦσι τινὲς τῶν κυρίων Βουλευτῶν τὰ διάφορα θέματα.

§338ΝΕΓΡΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν δύναμαι παρὰ εὐχαρίστως νὰ τὴν ἀποδεχθῶ. Ἡμεῖς ἀντελήφθημεν, ἀναγινώσκοντες τὸ νομοσχέδιον, ὅτι τοῦτο παρουσιάζει αὔξησιν ἐξόδων σημαντικήν. Παρέλειψα δὲ καὶ ἄλλας αὐξήσεις, διότι ταύτας εὑρίσκω δεδικαιολογημένας καὶ ἐπιβαλλομένας· εἶναι δ’ αὗται αἱ ἀμοιβαὶ τῶν ὑπαλλήλων, αἵτινες θέλουσιν αὐξήσει βεβαίως τὰ ἔξοδα κατὰ 150,000 δραχμάς. Καὶ τὸν λογαριασμὸν τὸν κάμνω ἁπλούστατα. Διότι, ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι εἶχον διανύσει ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τὴν διορίαν τὴν ἀπαιτουμένην ὅπως λάβωσι τὰς ἀμοιβὰς, τὰ ἔξοδα ταῦτα θ’ ἀνήρχοντο εἰς 300,000 δραχμάς. Βεβαίως δὲν πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τοσαῦτα, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων οἱ ὑπάλληλοι εἶναι μόνιμοι, καὶ οἱ πλεῖστοι τούτων ἔχουσιν ὑπηρεσίαν πολυετῆ, καὶ βεβαίως τὸ ἥμισυ ἐξ αὐτῶν θὰ λάβῃ τὰς ἀμοιβὰς.

§339Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι ἀκριβῶς ὑπολογισμέναι αἱ δαπάναι.

§340ΝΕΓΡΗΣ. Τότε σημαίνει, ὅτι ἐκτὸς τῶν ἐξόδων, ἃ εἶπον, ζητεῖτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ 150,000 δραχμὰς δι’ ἀμοιβὰς;

§341Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Λάβετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι λέγομεν ῥητῶς, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ αὔξησις.

§342ΝΕΓΡΗΣ. Ἀναγινώσκω τὴν σημείωσιν σας.

§343ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ποῦ εἶναι αὐτό;

§344ΝΕΓΡΗΣ. Ἐν τῷ σημειώματι, τὸ ὁποῖον κατέθηκεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ταύτην τὴν στιγμήν. (Ἀναγινώσκει). Λοιπὸν τὸ προϋπολογιζόμενον δι’ ἀμοιβὰς παρὰ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ποσὸν εἶναι δρ. 144,000· ἐγὼ ὑπολογίζω 150,000 δι’ ἀμοιβὰς. Ὡς βλέπετε, ὁ ὑπολογισμός μου συμφωνεῖ μὲ τὴν σημείωσιν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν θὰ δαπανήσῃ ἄνω τῶν 338,000 δραχμῶν ἐν ὅλῳ. Ἐξ αὐτῶν αἱ αὐξήσεις τῶν μισθῶν εἶναι, ὡς εἴπομεν, δραχ. 144,000. Ἐκ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ ἐπίσης πρέπει νὰ ἐκπεσθῇ τὸ ποσὸν τῶν 93,600 δραχμῶν, ὅπερ ἀποτελεῖ τὴν μισθοδοσίαν τῶν χωροφυλάκων, ἥτις θέλει οἰκονομηθῆ, διότι θὰ πληρόνηται παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Λοιπὸν 144,000 καὶ 93,600 μᾶς κάμουν 237,600 ὥστε μένουν 100,400 δραχμαί. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λοιπὸν δηλοῖ διὰ τῆς σημειώσεώς του, ὅτι ἐκ τῶν 145,000 δραχμῶν, ἃς χορηγεῖ ὁ νόμος, δὲν θὰ δαπανηθῶσι παρὰ μόνον 100,400 δραχμαί.

§345Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν λέγω αὐτό Εἶσθε ἐλεύθερος νὰ κάμητε τοὺς λογαριασμοὺς ὅπως θέλετε, κατὰ τρόπον ἐντελῶς ἰδιόρρυθμον. Διότι, ἀφοῦ ἐν τῷ σημειώματι περιλαμβάνεται δαπάνη 338,000 δραχμῶν, ἐὰν ἐκ τούτων ἀφαιρέσητε 93,000, δὲν μένουν 100,400, ἀλλὰ σεῖς λέγετε 100,400, καὶ λέγετε ὅτι τοῦτο ἐξάγεται ἀπὸ τὸν λογαριασμὸν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§346ΝΕΓΡΗΣ. Βεβαίως· διότι χωρὶς νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὰς αὐξήσεις τῶν ὑπαλλήλων ὑπελόγισα ὅτι ζητεῖτε ἔξοδα διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου 745,000 δραχμάς. Ἀλλ’ ἐκ τῶν δηλώσεων, τὰς ὁποίας ἐκάματε, δὲν ζητεῖτε εἰμὴ μόνον 100,400 δραχμάς, δηλαδὴ ἐκ τοῦ ὅλου ὀργανισμοῦ δὲν θέλετε δαπανήσει παρὰ μόνον τὰς 100,400 δραχμάς· τὸ ὁποῖον εἶναι λίαν παρήγορον. Ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ παρατηρήσω, ὅτι, ὅταν ὑποβάλλητε νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖτε δαπάνην 145,000 δραχμῶν, καὶ μετὰ ταῦτα μᾶς γίνηται δήλωσις ὅτι ἐξ αὐτῶν θὰ δαπανηθῶσι μόνον 100,400, βεβαίως ἀπορίαι δύνανται νὰ ἐγερθῶσι παρὰ τοῖς Βουλευταῖς.

§347ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§348ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Προέβη εἰς μίαν ἀπόφασιν ἡ Βουλή. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου προέτεινε καὶ ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, ἵνα ἐργαζώμεθα τὴν πρωΐαν, ἐπανερχώμεθα εἰς τὰς τρεῖς καὶ ἐξακολουθῶμεν μέχρι τῆς ἐνάτης ὥρας μετὰ μεσημβρίαν.

§349ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον δὲν εἶναι ἀκόμη ἐννέα ἀκριβῶς, εἶναι ἐννέα παρὰ εἴκοσι· δεύτερον, δὲν δυνάμεθα νὰ διακόψωμεν εἰς τὸ μέσον τὴν συζήτησιν.

§350ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ θὰ συζητήσω, ἀλλ’ ἡ ἀπόφασις εἶναι ἀπόφασις· εἶναι σημειωμένη καὶ εἰς τὰ πρακτικά, ἅτινα λέγουσι ῥητῶς, ὅτι «ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀνωτέρω συστάσεων προέτεινε καὶ ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, ὅπως ἀπὸ τῆς αὔριον ἄρχωνται αἱ συνεδριάσεις αὐτῆς ἀπὸ τῆς 10ης πρωϊνῆς ὥρας, μετὰ τρίωρον δὲ κατὰ τὴν μεσημβρίαν διακοπὴν συνεχιζόμεναι παρατείνωνται μέχρι τῆς 9 μ. μ.» Τοῦτο ἀποτελεῖ συμβόλαιον.

§351Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ συμβολαίου, ἐπιβάλλεται ἀκρίβεια περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὅρων αὐτοῦ. Τὸ συμβόλαιον ἔχει ὡς ἑξῆς· θὰ συνεδριάζωμεν ἀπὸ τῆς 10ης π. μ. μέχρι τῆς 12ης, καὶ ἀπὸ τῆς 3ης μέχρι τῆς 9ης. Σήμερον διεκόψαμεν τὴν μεσημβρίαν, ἀλλὰ ἐπανήλθομεν εἰς τὰς 4...

§352ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ ἤμην ἐδῶ ἀπὸ τῆς τρίτης ὥρας.

§353Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐξετάζω ποῖος ἦλθε καὶ ποῖος δὲν ἦλθεν... Ἐπειδὴ λοιπὸν ἠρχίσαμεν εἰς τὰς 4, πρέπει νὰ παρατείνωμεν τὴν συνεδρίασιν κατὰ μίαν ὥραν. Τοῦτο ἀποτελεῖ εὐσυνείδητον ἑρμηνείαν τοῦ συμβολαίου. Ἀλλὰ τὸ σπουδαῖον εἶναι τὸ ἑξῆς. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι βαίνομεν πρὸς τὸ τέρμα τῶν ἐργασιῶν μας, ἐννοεῖται δ’ ὅτι θὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν καὶ αὔριον, Κυριακὴν, θὰ ἔχωμεν δὲ καὶ τὴν Δευτέραν· ἑπομένως κατὰ τὰς δύο ταύτας ἡμέρας θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια τὰ ψηφισθέντα ἤδη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Ἂν δὲν θελήσωμεν νὰ ὑποβληθῶμεν εἰς κόπον τινὰ αὐτὰς τὰς ἡμέρας, βεβαίως δὲν θὰ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα καὶ ὑμεῖς ἐπιθυμεῖτε νὰ ψηφισθῶσι. Διότι τὰ ταχυδρομικὰ νομοσχέδια ἀποτελοῦσιν ἓν σύνολον· πῶς εἶναι δυνατόν, ἀφοῦ ἐψηφίσθησάν τινα, νὰ μὴ ψηφισθῶσι καὶ τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὰ ψηφισθέντα; Λοιπὸν ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν τέρμα. Ἂν ἀρχίσωμεν τώρα τὴν συζήτησιν καὶ ἀπολέσωμεν μίαν ὥραν, θὰ ἔχωμεν αὔριον περισσοτέραν ἐργασίαν. Παρακαλῶ νὰ ἐξακολουθήσωμεν· νὰ μείνωσι δι’ αὔριον τὰ νομοσχέδια τὰ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν, καὶ τὴν Δευτέραν νὰ ψηφισθῶσιν εἰς τρίτην.

§354ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μέχρι ταύτης τῆς ὥρας ἐψηφίσαμεν 30 νομοσχέδια· ἤλθομεν ἐγκαίρως· οὐδεμία ἐπερώτησις ὑπεβλήθη· συνεζητήσαμεν μέχρι τῆς δωδεκάτης. Κατωρθώθη μετὰ τὴν τρίτην, ἤτοι κατὰ τὴν τετάρτην ὥραν μ.μ., νὰ ἐπαναλάβωμεν τὰς ἐργασίας ἡμῶν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως γνωρίζει, ὅτε προσδιορίζεται ὥρα ἐνάρξεως, πότε ἄρχεται ἡ συνεδρίασις, γνωρίζει ὅτι δὲν εἴμεθα Ἄγγλοι κατὰ τὴν ἀκρίβειαν, καὶ ὅτι μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων ἀνακριβέστεροι εἶναι οἱ Βουλευταὶ, καὶ μεταξὺ τῶν Βουλευτῶν ἀνακριβέστεροι οἱ Ὑπουργοί. Λοιπόν, ὅπως λέγομεν συνήθως τὴν τετάρτην ὥραν καὶ ἐρχόμεθα τὴν πέμπτην, οὕτως εἴπομεν τὴν τρίτην ὥραν καὶ ἤλθομεν τὴν τετάρτην. Πάντα ταῦτα γινώσκει ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἤθελον ἐννοήσει τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, νὰ παραμείνωμεν, ἵνα συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὅπως λήξῃ ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις, καὶ αὔριον νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὰς λεπτομερείας· ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἀρκεῖται μόνον εἰς τοῦτο, ἀλλὰ θέλει νὰ ψηφισθῶσι καὶ ὅλα τὰ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν ἀκολουθοῦντα. Αἱ τοιαῦται ὅμως ἀξιώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὑπερβολικαὶ, καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ, μετὰ τὸ συμβόλαιον τὸ μεταξὺ ἡμῶν ὑπογραφέν.

§355Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ συμβόλαιον, παρατηρῶ ὅτι ὡς πρὸς τὴν ἔναρξιν θέλετε ἀκρίβειαν Ἑλληνικὴν, ὡς πρὸς τὸ τέλος δὲ Ἀγγλικήν!

§356ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ταῦτα ἀποδεικνύουσι τῷ ὄντι, ὅτι, ἂν ἦσθε δικηγόρος, θὰ ἦσθε ἀμίμητος. Παρακαλῶ λοιπὸν, ἐπειδὴ εἰς τὸ συμβόλαιον αὐτὸ ἐφροντίσαμεν νὰ ὁρίσωμεν τῶν συνεδριάσεων τὸ τέρμα, νὰ μὴ ἐπιμείνητε, καὶ ἔστε βέβαιος, ὅτι οὐδεμία πρᾶξις θέλει προέλθει παρ’ ἡμῶν ἔχουσα χαρακτῆρα κωλύσεως τῆς ἐργασίας. Θέλομεν νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἵνα λήξῃ ἡ συζήτησις αὐτοῦ, καὶ αὔριον ἐνωρὶς νὰ ἔλθωμεν ἐνταῦθα καὶ ἐξακολουθήσωμεν, ὅπως περατώσωμεν τὸ ἔργον ἡμῶν.

§357ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὔριον εἶναι τῶν Βαΐων.

§358Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δεχόμεθα τὴν πρότασιν τοῦ κ. Δραγούμη πληρέστατα· νὰ συνεδριάσωμεν αὔριον εἰς τὰς 10 π. μ., ἀλλὰ μὲ τὴν παράκλησιν νὰ ἤμεθα ἀκριβεῖς. Τὰ σπουδαιότερα τῶν νομοσχεδίων ἐψηφίσθησαν ἤδη εἰς αʹ ἢ βʹ ἀνάγνωσιν. Ἐκ τῶν ψηφιστέων εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν δύο μόνον εἶναι ἐπείγοντα, καὶ θὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ—ἂν εἶναι ἢ ὄχι ἐπείγοντα,—τὸ «περὶ πολυετοῦς ἐργολαβίας τῆς καλλιεργείας τῶν ἁλικῶν τοῦ Κράτους» καὶ τὸ «περὶ τελωνειακῆς ἀστυνομίας». Τὸ πρῶτον εἶναι ἐπεῖγον, διότι λήγει ἡ πενταετὴς ἐργολαβία ἐντὸς τοῦ ἔτους, καὶ ἑπομένως θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προβῶμεν εἰς νέαν ἐργολαβίαν καλλιεργείας. Ἐπειδὴ διὰ τοῦ κρατοῦντος συστήματος εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχωμεν τὴν ἐργολαβίαν, ἣν ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ποιότητος καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ποσότητος, θέλω παρακαλέσει νὰ ἀναγνωσθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἂν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν δὲν παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἂς τὸ ἀπορρίψῃ. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον νομοσχέδιον, τὸ «περὶ τελωνειακῆς ἀστυνομίας», ἠξεύρετε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μετεκαλέσατο ξένον ἀξιωματικὸν πρὸς καταρτισμὸν τοῦ προτεινομένου νέου ὀργανισμοῦ τῆς τελωνοφυλακῆς. Βεβαίως ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νέου ὀργανισμοῦ θὰ ἐπέλθῃ αὔξησις δαπάνης, ἀλλὰ θὰ ἔχωμεν καὶ αὔξησιν ἐσόδων. Λοιπὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν πρέπει νὰ ἀναβληθῇ. Ἐκτὸς τούτων ὑπάρχει καὶ ὑπόσχεσις δοθεῖσα ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον περὶ ζωοκλοπίας καὶ ζωοκτονίας. Αὐτὸ εἶναι τὸ τρίτον νομοσχέδιον.

§359ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἂς ἀναγνωσθῶσι, κύριε Πρόεδρε.

§360ΕΤΕΡΟΙ. Καὶ τὸ περὶ πνευματικῆς ἰδιοκτησίας.

§361ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἀντιτίθεμαι εἰς τὸ νὰ ψηφισθῇ καὶ τὸ περὶ πνευματικῆς ἰδιοκτησίας, διότι εἶναι καιρὸς πλέον ν’ ἀποκτήσωμεν νόμον τοιοῦτον. Ἄλλοτε μετὰ τοῦ ἀειμνήστου Καλλιγᾶ εἴχομεν ὑποβάλει νομοσχέδιον σύντομον περὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, ἀλλὰ τότε δὲν ὑπῆρξε δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ. Ἂν τὸ σημερινὸν ψηφισθῇ, ἀποκτῶμεν ἐπὶ τέλους νόμον, ὅστις ὁπωσδήποτε εἶναι κρείττων τοῦ μηδενός.

§362ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προβαίνομεν.

§363ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ δύο λέξεις... (φωναὶ ἀνυπομονησίας καὶ θόρυβος).

§364Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, κύριε Βουλευτά. Εἶναι περιττόν.

§365ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον «περὶ τελωνειακῆς ἀστυνομίας» εἶναι εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ὑπ’ ἀριθμὸν 21. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τελωνειακῆς ἀστυνομίας.

§366ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δηλῶ ὅτι παραιτοῦμαι τοῦ λόγου ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας».

§367ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Λοιπὸν ἐμπρός.

§368ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας» εἰς τρίτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τελωνειακῆς ἀστυνομίας» εἰς πρώτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγνωσθέντα εἶτα γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§369ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ πολυετοῦς ἐργολαβίας τῆς καλλιεργείας τῶν ἁλικῶν τοῦ Κράτους». (Γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§370ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω διὰ τὰ δύο νομοσχέδια τῆς ναυτικῆς ἐπιτροπῆς.

§371ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὰ ἔχομεν ἐδῶ τὰ τῆς ναυτικῆς ἐπιτροπῆς.

§372ΚΡΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ εἰκοστὸν δὲν ἐψηφίσθη, δηλαδὴ τὸ περὶ αὐτοκινήτων ἁμαξῶν.

§373ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Νὰ διακόψωμεν. (Θόρυβος).

§374Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ τηρήσητε τὴν τάξιν.

§375ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν κάθηνται. Τί νὰ κάμω;

§376Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, τὸ τριακοστὸν ἔνατον, «περὶ πνευματικῆς ἰδιοκτησίας».

§377ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ πνευματικῆς ἰδιοκτησίας. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§378Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 51, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ἀφορᾷ δικαιοτάτην ὑπόθεσιν. Πρόκειται περὶ τοῦ Ὑποθηκοφυλακείου Ἀετοῦ, τὸ ὁποῖον ἐκάη· πρόκειται ἐκεῖ νὰ ἐγγραφῶσιν ὑποθῆκαι ἐκ νέου.

§379ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Βεβαίως.

§380ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγγραφῆς ἐκ νέου καὶ μεταγραφῆς τῶν ἐγγεγραμμένων ὑποθηκῶν καὶ προσημειώσεων καὶ μεταγραφῶν εἰς τὰ καταστραφέντα βιβλία τῶν ὑποθηκῶν καὶ μεταγραφῶν τοῦ δήμου Ἀετοῦ τοῦ νομοῦ Τριφυλίας». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§381Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 75.

§382ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ προσθήκης ἕκτης ὑποδιαιρέσεως εἰς τὴν 41 κλάσιν τοῦ δασμολογίου τοῦ προσηρτημένου ἐν τῷ νόμῳ ͵ΒΡΚΑʹ τῆς 30 Δεκεμβρίου 1892 καὶ ὑποβολῆς τοῦ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγομένου σαρωθροχόρτου εἰς τέλος εἰσαγωγικόν». (Γίνεται δεκτὴ καὶ ἡ πρότασις νόμου αὕτη, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§383Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ τὸ τριακοστὸν πρῶτον, κύριε Πρόεδρε.

§384ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Ὄχι! Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§385ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 9 καὶ 10′ μ. μ.)