1900.03.31

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 55

Τῆς 31 Μαρτίου 1900.

(Παρασκευή).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5 καὶ 30′ μ. μ. ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Μάλιστα. Σπεύδω νὰ καταγγείλω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἀναγράφεται ὅτι ἐψηφίσθησαν νομοσχέδια κατὰ τὴν πρωϊνὴν ὥραν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, τὰ ὁποῖα οὔτε ἀνηγγέλθησαν, οὔτε ἀνεγνώσθησαν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συγκεκριμένως, ποῖα νομοσχέδια εἶναι αὐτά;

§4ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Τὸ περὶ αὐτοκινήτων ἁμαξῶν φέρεται ὅτι ἐψηφίσθη εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἐνῷ οὐδεὶς ἀντελήφθη τοιοῦτόν τι. Διαβεβαιῶ ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς μου, ὅτι, καίτοι ἐκαθήμην εἰς τὰ πρῶτα καθίσματα καὶ εἶχον τεταμένην τὴν προσοχήν μου, δὲν ἤκουσα ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι πιθανώτατον νὰ μὴ ἀντελήφθητε, ἀλλὰ τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι προηγγέλθη ἡ συζήτησις αὐτοῦ, καὶ ἀνεγνώσθη καὶ ἐψηφίσθη.

§6ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἔπρεπε νὰ ἐκφράσῃ τὰ συγχαρητήριά του πρὸς τὴν Βουλὴν, ἡ ὁποία παρέμεινε μέχρι τῆς πρωΐας· εἶναι τῷ ὄντι παντὸς ἐπαίνου ἄξιοι οἱ ἐργαζόμενοι οὕτω μέχρι τῆς πρωΐας. (Μετὰ τοῦτο τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται.)

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἀμαλιαπόλεως, παρακαλούντων νὰ ὑπαχθῇ ὁ δῆμος οὗτος διοικητικῶς καὶ δικαστικῶς εἰς τὴν ἐπαρχίαν Βόλου. Ὁ κύριος Ρικάκης ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§8Α. ΡΙΚΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζω ποία εἶναι ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ὡς πρεσβύτερος καὶ ἀρχαιότερος λαμβάνω τὸ θάρρος νὰ ὑποβάλω μίαν γνώμην πρὸς τοὺς συναδέλφους, διότι νομίζω, ὅτι καὶ ἡμεῖς δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἰδίαν γνώμην καὶ νὰ μετάσχωμεν τῆς ἀποφάσεως, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ληφθῇ περὶ τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Ἐπὶ τέσσαρας μῆνας ἡ Σύνοδος αὕτη διήρκεσε, μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι δὲν εἰργάσθημεν πλέον τῶν δύο μηνῶν, διότι οἱ ἕτεροι δύο μῆνες παρῆλθον ἐν διακοπαῖς. Κατὰ τὸ διάστημα τῶν ἐργασιῶν ὁμολογῶ ὅτι εἰργάσθημεν ἀρκούντως, καὶ ὄχι μόνον εἰργάσθημεν κατὰ τὰς κανονικὰς ὥρας τὰς ἐργασίμους, ἀλλ’, ὡς γνωρίζετε, καὶ ἐν καιρῷ βαθείας νυκτὸς, καὶ μέχρι πρωΐας, ὅπερ ἀποδεικνύει τὸ φιλόπονον καὶ τὸν ζῆλον ἡμῶν πρὸς τὴν ἐργασίαν. Ἀλλὰ δυστυχῶς, μεθ’ ὅλην τὴν καλὴν διάθεσιν καὶ μεθ’ ὅλους τοὺς κόπους, τοὺς ὁποίους κατεβάλομεν, θ’ ἀπέλθωμεν ἐντεῦθεν ἀφίνοντες ἐκκρεμῆ ζητήματά τινα, τὰ ὁποῖα θεωρῶ σπουδαιότατα διὰ τὸν τόπον καὶ διὰ τὸν λαόν. Ὑπάρχουσι νομοσχέδια ἀναγεγραμμένα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς ἀπαριθμήσω ἓν πρὸς ἓν, καὶ θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν γνώμην σας, ἐὰν δὲν εἶναι κοινῆς ὠφελείας καὶ χρησιμότητος, ὠφελείας αὐτοῦ τοῦ λαοῦ, θὰ σᾶς ἐρωτήσω δὲ, πῶς θὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰς ἐπαρχίας μας καὶ ποῖον λόγον θὰ δώσωμεν εἰς τὸν λαὸν, ὅτι ἀφήσαμεν τὰ νομοσχέδια ταῦτα ἐκκρεμῆ; Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐψηφίσαμεν πολλὰ, ἀφορῶντα εἰς τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου, συμβάσεις καὶ ἄλλα μέτρα γενικῆς ὠφελείας, ἀλλὰ νομοσχέδια ἀποβλέποντα ἀμέσως τὸν λαὸν τὰ παρελείψαμεν, διότι καιρὸς δὲν ἔμεινε. Νομίζω ὅμως, Κύριοι, ὅτι, ἐὰν μεταβάλωμεν τὴν ὥραν τῶν ἐργασιῶν μας καὶ παραμείνωμεν τὸ πολὺ μέχρι τῆς προσεχοῦς Δευτέρας, δυνάμεθα ν’ ἀναπληρώσωμεν καὶ τὴν ἔλλειψιν ταύτην, ἡ ὁποία κατ’ ἐμὲ εἶναι καταφανεστάτη καὶ συνδέεται μὲ τὴν φιλοτιμίαν καὶ τὸ καθῆκόν μας. Καὶ πρῶτον εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ παροχῆς δικαιώματος εἰς τὰς ἐπιτροπὰς τὰς διοικούσας τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον καὶ τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ πρὸς κανονισμὸν τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν ἐκ τῆς διαθήκης τοῦ Συγγροῦ. Σᾶς ἐρωτῶ, συμφέρει αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον νὰ μείνῃ μέχρι τοῦ Νοεμβρίου; Εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἔχῃ συζήτησιν. Ἕτερον νομοσχέδιον εἶναι τὸ περὶ ἐκπαιδεύσεως δημοσίᾳ δαπάνῃ τεσσάρων νέων ἐν Γεωργικαῖς ἐπιστημονικαῖς καὶ πρακτικαῖς Σχολαῖς τῆς Ἑσπερίας. Ἀφοῦ τὸ μέτρον ἐθεωρήθη ἀναγκαῖον καὶ ἀφοῦ τὸ Κράτος θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν δαπάνην, εἶναι φρόνιμον καὶ συμφέρον νὰ ἀναβάλωμεν τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ μέτρου τούτου ἐπὶ ὀκτὼ μῆνας; Ἐπίσης τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς πρὸς μελέτην τῶν ἐκτελεστέων ἐν Θεσσαλίᾳ ὑδραυλικῶν ἔργων· εἶναι νομοσχέδιον ἁπλοῦν· πρόκειται περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀπουσίας τῆς Βουλῆς θὰ ἐργασθῇ. Εἴμεθα δεδικαιολογημένοι νὰ μὴ κοπιάσωμεν ὀλίγον ἀκόμη, ὥστε νὰ μὴ ἀφήσωμεν ἐκκρεμὲς τὸ νομοσχέδιον αὐτό; Ἐπίσης τὸ νομοσχέδιον περὶ τελωνειακῆς ἀστυνομίας. Φωνάζομεν ὅλοι καθ’ ἡμέραν διὰ τὰ λαθρεμπόρια, ὅτι ἡ τελωνειακὴ ὑπηρεσία εὑρίσκεται εἰς παραλυσίαν, ὅτι τὰ δημόσια συμφέροντα λῃστεύονται δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ, καὶ ἐνῷ πρὸς θεραπείαν τῶν κακῶν τούτων ἐλήφθη πρόνοια ῥιζικὴ, ἡμεῖς φεύγομεν καὶ τὸ ἀφίνομεν! Εἴμεθα δεδικαιολογημένοι; Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν θὰ δυνηθῶ ν’ ἀπολογηθῶ. Ἐπίσης τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ͵ΒΧʹ τῆς 30 Ἰουνίου 1899 περὶ συστάσεως συνεργείων· εἶναι νομοσχέδιον συνδεόμενον μὲ τὸ δημόσιον συμφέρον καὶ πληροῦν δημοσίαν ἀνάγκην. Ἐπίσης τὸ νομοσχέδιον «περὶ παραγραφῆς τῶν ἀπαιτήσεων δυνάμει γραμματίων παραλαβῆς ἐπὶ συμψηφισμῷ ἢ ἐπὶ παρακαταθήκῃ κοινῇ ἢ αὐτουσίῳ»· εἶναι νομοσχέδιον συνδεόμενον στενῶς μὲ τὰ ἀτομικὰ συμφέροντα. Ὡσαύτως τὸ νομοσχέδιον περὶ πνευματικῆς ἰδιοκτησίας. Οἱ ἄνθρωποι τῶν γραμμάτων δὲν μᾶς ἐζήτησαν τίποτε, καὶ ἐνῷ ἡμεῖς, φροντίζοντες περὶ ὑλικῶν συμφερόντων, ἐψηφίσαμεν καὶ ἐκανονίσαμεν αὐτὰ, περὶ ἐκείνων ἓν καὶ μόνον νομοσχέδιον ὑπεβλήθη, καὶ τὸ ἀφίνομεν καὶ αὐτὸ ἐκκρεμές. Τὸ νομοσχέδιον περὶ παραχωρήσεως τοῦ δικαιώματος τῆς ἀποξηράνσεως τοῦ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βονίτσης ἕλους «Λεσίνι», ἀφορῶν κοινοτικὰ συμφέροντα, οὐδεμίαν συζήτησιν ἔχει· μόνον ἁπλῆν ἀνάγνωσιν. Ἐπίσης τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμοῦ δαπάνης διὰ τὴν κατασκευὴν ἔργων ἐν ταῖς γαίαις τῆς λίμνης Φενεοῦ. Καὶ ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ λήψεως ὁριστικοῦ μέτρου· ἁπλῶς θὰ συστήσωμεν μίαν ἐπιτροπὴν, καὶ προσδιορίζομεν πῶς θὰ γείνῃ ἡ μελέτη τῶν ἔργων. Διατὶ νὰ τὸ ἀφήσωμεν ἐκκρεμὲς ἐπὶ ὀκτὼ μῆνας; Τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐγγραφῆς ἐκ νέου καὶ μεταγραφῆς τῶν ἐγγεγραμμένων ὑποθηκῶν καὶ προσημειώσεων καὶ μεταγραφῶν εἰς τὰ καταστραφέντα βιβλία τῶν ὑποθηκῶν καὶ μεταγραφῶν τοῦ δήμου Ἀετοῦ τοῦ νομοῦ Τριφυλίας»· καὶ ἐδῶ πρόκειται περὶ ἐκτεθειμένων συμφερόντων εἰς μέρος, ὅπου κατεστράφησαν τὰ βιβλία. Ἐπίσης διατὶ νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν ἔναρξιν τῆς φορτώσεως τῆς σταφίδος; Οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦναι ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, νομίζω ὅτι, ἀφοῦ αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι τὸ ἐζήτησαν, πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή, ἐὰν τὸ δέχεται ἢ ὄχι· διότι ὁ προσδιορισμὸς τῆς ἡμέρας, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε εἶχε τεθῆ, ἐπέφερε μέγιστα καλὰ ἀποτελέσματα, καθόσον προέλαβε τὴν πρόωρον συλλογὴν τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ συνετέλεσεν εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς ποιότητος καὶ ἐντεῦθεν εἰς τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς. Καὶ ἄλλα τινὰ νομοσχέδια καὶ προτάσεις νόμων ὑπάρχουσιν, ἀποβλέποντα εἰς συμφέροντα δημοτικὰ καὶ κοινωτικά, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ψηφισθῶσι. Ἀπέναντι λοιπὸν τοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, καὶ τῆς καλῆς διαθέσεως, τὴν ὁποίαν βλέπω ἐκ μέρους ὅλων τῶν Βουλευτῶν ὑπὲρ τῶν νομοσχεδίων τούτων, ὑποβάλλω πρότασιν, πρῶτον μὲν ν’ ἀποφασίσωμεν νὰ ἀφήσωμεν τὰς ἐπερωτήσεις...

§9ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§10ΡΙΚΑΚΗΣ. .. καὶ δεύτερον νὰ ἐργασθῶμεν μέχρι τῆς Δευτέρας, ἐρχόμενοι τὴν πρωΐαν εἰς τὰς 9 μέχρι τῆς μεσημβρίας, καὶ μετὰ μεσημβρίαν ἀπὸ τὰς 3 μέχρι τῶν 9, νὰ τὰ τελειώσωμεν ὅλα, διὰ νὰ προσφέρωμεν καὶ ἡμεῖς μίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον, ὡς Βουλευταί, ἀνεξαρτήτως τῆς θελήσεως καὶ τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως. Διότι μέχρι τοῦδε ἡ Κυβέρνησις ἐκανόνιζε τὰς ἐργασίας· ἂς φροντίσωμεν λοιπὸν καὶ ἡμεῖς χάριν τοῦ λαοῦ. Αὐτὴν τὴν πρότασιν εἶχον νὰ ὑποβάλω, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὴν ἀποδεχθῇ.

§11Κ. ΔΟΥΝΗΣ. Ἐνῷ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Πατρῶν ὑπέδειξε τὰ διάφορα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἔκρινε τείνοντα εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀληθῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ τοῦ ἐργαζομένου, περίεργον εἶναι, ὅτι παρέλειψεν ἀκριβῶς ἐκεῖνο τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ὑπὲρ τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ, ἤτοι τὴν πρότασιν νόμου περὶ περιθάλψεως τῶν παθόντων ἐν τοῖς μεταλλείοις, μεταλλουργείοις κλπ., διὰ τὸ ὁποῖον νομοσχέδιον ὑπάρχει καὶ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, κυρωθεῖσα ἤδη, ἵνα τεθῇ μεταξὺ τῶν πρώτων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει· ὅτε δὲ ἀπεφασίσθη τοῦτο, ὑπῆρχον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει πολλὰ ἀναγεγραμμένα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἤδη εἶναι νόμοι τοῦ Κράτους. Ἐν τούτοις, καίτοι τοιαύτη ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, τὸ βλέπω ἀναγεγραμμένον μεταξὺ τῶν τελευταίων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸ Προεδρεῖον, ἵνα εὐαρεστούμενον ἐκτελέσῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς καὶ ἀναγράψῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μεταξὺ τῶν πρώτων, ἢ, ἂν θέλῃ ἡ Βουλή, νὰ τὸ προτάξῃ σήμερον· διότι νομίζω, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ κῦρος ἑνὸς Σώματος εἶναι ὁ σεβασμὸς πρὸς τὰς ἰδίας αὐτοῦ ἀποφάσεις.

§12ΜΠΑΣΙΑΣ. Μεταξὺ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, εἶναι καὶ τὰ ταχυδρομικὰ καὶ τὰ τηλεγραφικὰ, ἀλλὰ δυστυχῶς εἶναι πολὺ κάτω ἀναγεγραμμένα, μολονότι εἶναι ἐπιθυμία ὅλης τῆς Βουλῆς νὰ ψηφισθῶσι. Παρακαλῶ λοιπόν, ἐὰν δὲν ἔχωμεν σκοπὸν νὰ τὰ ψηφίσωμεν ἀπόψε, νὰ ὁρίσωμεν εἰδικὴν συνεδρίασιν αὔριον τὸ πρωΐ εἰς τὰς 9, νὰ ἔλθωμεν ἐδῶ νὰ τὰ ψηφίσωμεν.

§13Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πρότασις τοῦ κ. ἐκ Πατρῶν Βουλευτοῦ διαιρεῖται εἰς δύο μέρη. Ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς νομοσχέδιά τινα κατεπείγοντα· τὸ μέρος τοῦτο εἶναι ἐνδεικτικόν. Ἡ δευτέρα ὅμως πρότασις εἶναι ἡ θετικωτέρα· νὰ συνέρχηται δηλαδὴ ἡ Βουλή τὴν ἐνάτην ὥραν τῆς πρωΐας μέχρι τῆς δωδεκάτης, καὶ ἀπὸ τῆς τρίτης μέχρι τῆς ἐνάτης μετὰ μεσημβρίαν. Νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι ὀρθὸν, διότι οὕτω θὰ δυνηθῶμεν νὰ ψηφίσωμεν τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς, καὶ ἄλλα τινά.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δέχεται.

§15Ν. ΤΖΑΝΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν ἀναγγελίαν τοῦ δυστυχήματος, ὅπερ συνεκίνησε τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Ἑλλάδα σύμπασαν, τῆς καταστροφῆς τοῦ τορπιλλοβόλου ἀνέγνων εἰς ἐφημερίδας, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπέχει εὐθύνην, διότι, καίπερ διατελῶν ἐν γνώσει τῆς καταστάσεως τῆς μηχανῆς τοῦ καταστραφέντος τορπιλλοβόλου, διέταξε τοῦτο ν’ ἀκολουθήσῃ τὸν στόλον πρὸς ἐκτέλεσιν γυμνασίων. Ἐπειδὴ πολλαὶ ἐφημερίδες ἔγραψαν τὸ τοιοῦτον, ἐπεθύμουν ν’ ἀκούσω τὸν κ. Ὑπουργόν· διότι ὄχι μόνον τοῦτο ἀνεγράφη, ἀλλὰ καὶ ὅτι ὑπάρχει ἔκθεσις τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Τορπιλλικῆς Μοίρας περὶ τῆς καταστάσεως τῆς μηχανῆς τοῦ εἰρημένου τορπιλλοβόλου. Ἐὰν ταῦτα εἶναι ἀληθῆ, βεβαίως καὶ ὁ Ὑπουργὸς καὶ ὁ Διευθυντὴς ἴσως τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης ὑπέχουσι μεγάλας εὐθύνας. Ἐπεθύμουν λοιπὸν νὰ ἀκούσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὑπάρχει τοιαύτη ἔκθεσις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ἀφορῶσα τὴν κατάστασιν τῆς μηχανῆς τοῦ τορπιλλοβόλου;

§16Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰδοποιῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι ἀπεστάλησαν εἰς τὸ Γραφεῖον τὰ πρακτικὰ καὶ ἄλλα σχετικὰ ἔγγραφα τῆς ἀναπληρωματικῆς ἐκλογῆς Νάξου. Παρακαλῶ δὲ τὸ Δʹ τμῆμα τῆς Βουλῆς νὰ συνέλθῃ πρὸς ἐξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς ταύτης.

§18ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὥρισα ὥραν δι’ αὔριον πρὸς τοῦτο.

§19ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ συνέλθῃ αὔριον.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον· ἐγὼ παρεκάλεσα τὸν πρόεδρον τοῦ τμήματος κ. Δραγούμην νὰ προσκαλέσῃ δι’ αὔριον τοὺς ἐνισταμένους, ἐπειδὴ ὑπάρχουσι καὶ τοιοῦτοι. Κατὰ τύπους πρέπει πρῶτον νὰ συνέλθῃ τὸ τμῆμα, ἵνα διορίσῃ εἰσηγητὴν τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἔπειτα νὰ προσκληθῶσιν οἱ ἐνιστάμενοι· ἐγὼ ὅμως παρεκάλεσα νὰ προσκληθῶσιν ἀμέσως καὶ οἱ ἐνιστάμενοι.

§21Γ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἤκουσα μετὰ προσοχῆς τοῦ κ. ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτοῦ, καὶ ὁμολογῶ ἀληθῶς, ὅτι μετὰ τὴν προσκόμισιν τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἐζήτησε, θὰ γείνῃ ὅσον ἔνεστιν ἀκριβεστέρα ἡ συζήτησις περὶ τῶν αἰτίων τῆς καταστροφῆς τοῦ τορπιλλοβόλου, ὑπὸ τὸ φῶς τῶν προσκομισθησομένων πληροφοριῶν. Τὸ δυστύχημα ὅμως, τὸ ὁποῖον ἔγεινε, δὲν εἶναι ἐκ τῶν συνήθως συμβαινόντων· εἶναι δυστύχημα, τὸ ὁποῖον συνετάραξε ἅπαν τὸ Ἑλληνικόν. Εἴδομεν τί ἐγράφη, εἴδομεν τί ἔξω λέγεται, καὶ βλέπομεν ποία εἶναι ἡ συγκίνησιν τοῦ κοινοῦ. Ἀποδίδεται βεβαίως εὐθύνη εἰς τὸν Ὑπουργὸν, εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι καὶ μὲ τὰ ὑπάρχοντα στοιχεῖα ἢ καὶ ἀπὸ μνήμης ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ δώσῃ πληροφορίας πρὸς καθησύχασιν καὶ ἡμῶν καὶ τῆς κοινωνίας.

§22Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι γνωστὸν, ὅτι μετὰ τρεῖς ἢ τέσσαρας τὸ πολὺ ἡμέρας ἡ Βουλὴ θὰ διακόψῃ τὰς ἐργασίας της· ἀλλ’ ἐνῷ θὰ διακόψῃ τὰς ἐργασίας αὐτῆς ἡ Βουλὴ, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν θέλει ἀσχολεῖσθαι εἰς τὸ νὰ συγκεντρώσῃ τὰς ζητηθείσας πολλὰς παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Μεγαρίδος πληροφορίας, καὶ ἐνῷ θὰ ἀσχολῆται εἰς τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς, τὸ Ἑλληνικὸν ἔθνος θέλει μένει μὲ τὸ βαρὺ αἴσθημα, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ ναυτικὴ ὑπεροχὴ ἐξέλιπεν ἐκ τῆς Ἑλλάδος. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ παρέλθῃ ἡ ἐντύπωσις αὕτη ἐκ τῆς συλλογῆς τῶν ζητηθεισῶν πληροφοριῶν καὶ τῆς καταθέσεως αὐτῶν εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὅτε ἡμεῖς θέλομεν ἔχει ἀπέλθει εἰς τὰς ἐπαρχίας μας· ὄχι! Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει νὰ λυθῇ εἰς τὸ σημεῖον, εἰς ὃ ἐτέθη. Ἂν ἠτυχήσαμεν κατὰ ξηρὰν, ἂν ἐμείναμεν ἀδρανεῖς κατὰ θάλασσαν, ὑπῆρχεν ὅμως μία πιθανότης, ὅτι εἶχε ναυτικὴν δύναμιν ἡ Ἑλλάς. Ἀλλὰ σήμερον ἔρχεται νὰ βεβαιωθῇ, ἢ νὰ πιστευθῇ κατὰ τεκμήριον, ὅτι οὔτε κατὰ θάλασσαν ἔχει ἀξίαν λόγου δύναμιν ἡ Ἑλλάς. Νομίζω ὅτι τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἄλλοτε ἤρξατο, τῆς ἀνασκευῆς τῶν πλοίων ἡμῶν, τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν λεβήτων αὐτῶν, τῆς ἐφοδιάσεως αὐτῶν διὰ τῶν ἀναγκαίων, εἶναι τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, καὶ οὗτος πρέπει νὰ ἐννοήσῃ ὅτι ἀντὶ νὰ διατάσσῃ πλόας πρὸς τὸ Χὸγκ–Κὸγκ καὶ τὴν Αὐστραλίαν, πρέπει νὰ προνοήσῃ περὶ συντηρήσεως τῶν πλοίων καὶ τῆς ἀνακαινίσεως αὐτῶν, διότι ἐκεῖ ἔγκειται ἡ τιμὴ τῆς Ἑλλάδος καὶ περὶ τούτου μόνον πρέπει νὰ σκεφθῇ ἡ Βουλή.

§23Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Προχθὲς ἀναγγέλλων τὸ γεγονὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὅπερ ἐπέφερε τὴν γνωστὴν καταστροφὴν ἐν τῷ Ναυστάθμῳ, ἔλεγεν ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι τυχαῖον καὶ ὅτι τοῦτο συμβαίνει συνηθέστατα εἰς τὰ πολεμικὰ ναυτικὰ Κράτη. Δὲν γνωρίζω ἂν τὸ πρᾶγμα εἶναι σύνηθες, ὅσον νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς, εἰς ἄλλα ναυτικὰ Κράτη, ἀλλὰ γνωρίζω ὅτι οὐδέποτε ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει κατεστράφη τορπιλλοβόλον ἕνεκα διαρρήξεως τοῦ λέβητος. Καταστροφὴ ἐκ λόγων τοιούτων εἶναι σπανιωτάτη. Εἶναι γνωστὸν δὲ, ὅτι τὰ πολεμικὰ πλοῖα, ὁσάκις ἐξέρχονται ἐκ τῶν ναυστάθμων τῶν εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν εἴτε πρὸς ἐκτέλεσιν γυμνασίων, εἴτε δι’ ἄλλους λόγους, ὑποβάλλονται εἰς αὐστηρὰν ἐξέτασιν, προτοῦ δὲ πιστοποιηθῇ ἡ ἀρτιότης αὐτῶν δὲν δύνανται νὰ ἐξέλθωσι τοῦ λιμένος. Δὲν γνωρίζω ἂν παρ’ ἡμῖν διετάχθη ἐπιθεώρησις τῶν λεβήτων αὐτῶν προτοῦ ἐξέλθωσι τοῦ Ναυστάθμου τὰ πλοῖα ταῦτα, ὡς δὲν γνωρίζω ἂν κρατοῦσι καὶ παρ’ ἡμῖν τοιοῦτοι νόμοι. Ἡμεῖς ἐπεριμένομεν ἐν τούτοις προτοῦ φέρωμεν τὴν ἐπερώτησιν νὰ ἔλθῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ φέρῃ πάσας τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐζητήσαμεν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἀναγγελίας τοῦ δυστυχήματος. Ἀλλὰ σήμερον βλέπομεν δημοσιεύσεις εἰς τὰς ἐφημερίδας, συνεντεύξεις ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, πρώην καὶ νῦν Διευθυντῶν τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης καὶ τῶν συγγενῶν τῶν θυμάτων, οἵτινες λέγουσιν, ὅτι πρὸ καιροῦ κατέστησαν γνωστὸν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ τορπιλλικοῦ στόλου εἶναι ἀθλιεστάτη. Τὸ πρᾶγμα δὲν γνωρίζω ἂν εἶναι ἀληθὲς, καὶ ἀναμένω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὸ διασαφήσῃ. Γνωρίζω πρὸς τούτοις, ὅτι τοιαύτη ἀβελτηρία ἐπικρατεῖ παρ’ ἡμῖν, ὥστε ἐπίκειται μεγαλειτέρα καταστροφὴ τῆς ἐπισυμβάσης ἐν τῷ Ναυστάθμῳ. Βεβαιῶ δὲ, ὅτι πρὸ ἑπτὰ μηνῶν εἶχεν ἀποσταλῆ ἐπιτροπὴ, ὅπως ἐξετάσῃ τὸ πλοῖον, ὅπερ ἐκτελεῖ τοὺς μεταξὺ Πειραιῶς καὶ Ναυστάθμου πλόας· ἡ ἐπιτροπὴ ἐξήτασε καὶ εὗρε παντελῶς ἀνίκανον τὸ πλοῖον, λέγει δὲ ἐν τῇ ἐκθέσει της, ὅτι οὐδεμίαν εὐθύνην δύναται νὰ ἀναλάβῃ περὶ τῆς ἐπισυμβησομένης καταστροφῆς· καὶ ὅμως τὸ πλοῖον αὐτὸ ἐπὶ ἕξ μῆνας ἐξακολουθεῖ ἐκτελοῦν τοὺς πλόας αὐτοῦ, ἐπὶ μῆνας δ’ ἐπικρέμαται ὁ κίνδυνος τῆς καταστροφῆς ἐπὶ τοσούτων ἐπιβατῶν, οἵτινες εἰσέρχονται καθ’ ἑκάστην ἐπὶ τοῦ πλοίου καὶ μεταβαίνουσιν εἰς τὸν Ναύσταθμον, οὐδεμία δὲ φροντὶς ἐλήφθη, ἵνα ἀνασταλῶσιν οἱ πλόες τοῦ πλοίου ἐκείνου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὴν ἔκθεσιν ταύτην, διότι θὰ φανῇ ἐξ αὐτῆς ποία καταβάλλεται μέριμνα καὶ προσοχὴ περὶ τῆς ζωῆς τῶν ἐπιβαινόντων τῶν πλοίων. Ἐπίσης παρακαλῶ νὰ κατατεθῇ ἡ ἔκθεσις, ἂν ὑπάρχει τοιαύτη, τοῦ Διοικητοῦ τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης, βεβαιοῦντος ὅτι τὰ πλοῖα ταῦτα ἦσαν ἀνίκανα πρὸς πλοῦν.

§24Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἐγὼ, κύριοι Βουλευταὶ, δὲν θὰ σᾶς εἴπω λόγους· θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἐπίσημα ἔγγραφα...

§25Γ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ σπουδαιότερον.

§26ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. .. Παρακαλῶ δὲ νὰ μὲ ἀκροασθῆτε μετὰ προσοχῆς. Βεβαίως πολὺ δικαίως ἡ κοινωνία ὅλη κατεταράχθη ἀπὸ τὸ ἐπελθὸν δυστύχημα. Ἐγὼ διέταξα ἀνάκρισιν αὐτοστιγμεὶ, θέσας ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ἐπιτροπῆς ἀξιωματικὸν διακεκριμένον, τὸν ὁποῖον ὅλοι γνωρίζετε καὶ εἰς τὴν τιμιότητα τοῦ ὁποίου ἔχετε βεβαίως ἐμπιστοσύνην, τὸν κ. Κοσμᾶν Ζῶτον.

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§28ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δυστυχῶς, Κύριοι, προτρέχομεν πάντοτε. Δὲν ἔχομεν τὴν ὑπομονὴν νὰ ἴδωμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀνακρίσεως, καὶ τότε νὰ ζητήσωμεν εὐθύνην ἀπὸ τοὺς πράγματι ὑπευθύνους, καὶ ἂν ἐγὼ εἶμαι ὑπεύθυνος, ἐγὼ νὰ δώσω πρῶτος εὐθύνας. Ἀλλ’ εὑρίσκομαι εἰς τὴν λυπηρὰν θέσιν νὰ ἐκφράσω μέγα παράπονον κατὰ τοῦ Τύπου, ὁ ὁποῖος προτρέχει πάντοτε καὶ ὁ ὁποῖος συνταράσσει διὰ διαφόρων ἀνυπάρκτων εἰδήσεων τὴν κοινωνίαν, καὶ δὲν ἔχει τὴν ὑπομονὴν νὰ ἀναμείνῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαταχθείσης ἐξετάσεως, ὅτε, ἂν ὑπάρχουν ὑπεύθυνοι, βεβαίως θὰ εὑρεθῶσι. Λοιπὸν θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰ ἔγγραφα, τὰ ἔχοντα σχέσιν μὲ τὸ δυσάρεστον ἐπεισόδιον. Ὡς γνωρίζετε, τὸ θωρηκτὸν «Ψαρὰ» εἶχε μεταβῆ εἰς τὴν Μεσσήνην πρὸς ἐπισκευήν. Ἅμα ἐπερατώθη ἡ ἐπισκευὴ, διέταξα νὰ ἑτοιμασθῶσι τὰ θωρηκτὰ «Σπέτσαι» καὶ «Ὕδρα», οἱ ἀτμομυοδρόμονες καὶ τὰ ἓξ Γερμανικὰ τορπιλλοβόλα, τὰ ὁποῖα ν’ ἀποτελέσουν μοῖραν γυμνασίων, καὶ τὰ ὁποῖα ἔλαβον ῥητὴν διαταγὴν νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸν Παγασητικὸν κόλπον (καὶ ὄχι εἰς τὸν Εὐβοϊκὸν), εἰς τὸν Βόλον δηλαδή. Τὴν 14 Μαρτίου τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἐξέδωκε τὴν ἀκόλουθον διαταγήν: «Διευθυντήριον Ναυστάθμου, Σαλαμῖνα. Διατάξατε δέοντα, ὅπως ἐντὸς 20 ἡμερῶν ἀπὸ σήμερον τὰ ἓξ τορπιλλικὰ Γερμανικῆς κατασκευῆς ὦσι καθ’ ὅλα ἕτοιμα πρὸς ἔκπλουν, τοποθετοῦντες ἐπ’ αὐτῶν καὶ τὸ ἀναγκαῖον πλήρωμα.» Τὸ Διευθυντήριον τοῦ Ναυστάθμου, ἅμα ὡς ἔλαβε τὴν διαταγὴν ταύτην, ἐξέδωκε τὴν ἀκόλουθον διαταγὴν πρὸς τὴν Ὑποβρύχιον Ἄμυναν διότι, ὡς γνωρίζετε, τὰ τορπιλλοβόλα ἀνήκουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης, ἡ δὲ Ὑποβρύχιος Ἄμυνα ἔχει τὸν διοικητήν της. Ἡ διαταγὴ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ναυστάθμου ἔχει ὡς ἀκολούθως: «Πρὸς τὸν Διευθυντὴν τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης. Διατάξατε νὰ ἑτοιμασθῶσιν ἅπαντα τὰ Γερμανικῆς κατασκευῆς τορπιλλοφόρα σκάφη πρὸς ἀπόπλουν. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον θέλετε ὑποβάλει πρὸς τὸ Διευθυντήριον αἰτήσεις ἰδίας δι’ ἕκαστον σκάφος, διὰ χρώματα μὲν τὰ τῆς Βʹ τριμηνίας, διὰ συντήρησιν δὲ καὶ φωτισμὸν αὐτῶν ὑλικὰ τῆς Γʹ τριμηνίας. Ἐκτὸς δὲ τούτων καὶ αἰτήσεις ἰδίας δι’ ὑλικὰ κινήσεως αὐτῶν. Περὶ ἀποστολῆς πληρωμάτων θέλομεν κατόπιν διατάξει τὰ δέοντα.»

§29ΚΡΙΤΣΑΣ. Πότε ἐξεδόθη ἡ διαταγὴ αὕτη;

§30ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐξεδόθη αὐθημερὸν, τῇ 14 Μαρτίου. Ἐπίσης τὴν ἰδίαν ἡμέραν τὸ Διευθυντήριον τοῦ Ναυστάθμου ἀπέστειλε τὴν ἑπομένην διαταγὴν πρὸς τὸν Διευθυντὴν τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης: «Κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4013 διαταγῆς μας παραγγέλλομεν ὑμῖν, δυνάμει καὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 5109 τηλεγραφικῆς διαταγῆς τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργείου, ὅπως τὰ ἓξ Γερμανικῆς κατασκευῆς τορπιλλοφόρα ὦσιν ἕτοιμα πρὸς ἔκπλουν καθ’ ὅλα ἐντὸς 20 ἡμερῶν ἀπὸ σήμερον.» Ἐπίσης τὸ Διευθυντήριον τοῦ Ναυστάθμου, ἅμα ὡς ἔλαβε τὴν διαταγὴν ἵνα ἑτοιμάσῃ τὰ τορπιλλοβόλα, ἀπηύθυνε τὴν 15 Μαρτίου, ἤτοι τὴν ἑπομένην, πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τὸ ἀκόλουθον ἔγγραφον: «Πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 5109 χθεσινῆς διαταγῆς του, δι’ ἧς διατάσσει, ὅπως ἑτοιμασθῶσι πρὸς ἀπόπλουν τὰ ἓξ τορπιλλοφόρα Γερμανικῆς κατασκευῆς ἐντὸς 20 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς χθὲς, ὑποβάλλομεν τὸ οἰκεῖον πρωτόκολλον ἐπιθεωρήσεως, ἐν ᾧ θέλει παρατηρήσει τὸ Σεβ. Ὑπουργεῖον, ὅτι πλὴν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 15, δι’ ὃ ἀπαιτεῖται πεντάμηνος ἐργασία, ὅπως ἑτοιμασθῇ, καὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11, δι’ ὃ ἀπαιτεῖται 45 ἡμερῶν χρονικὸν διάστημα δι’ ἀντικατάστασιν τῶν ἀεροθαλάμων, τὰ λοιπὰ τέσσαρα δύνανται νὰ ἑτοιμασθῶσι πρὸς ἀπόπλουν ἐντὸς τοῦ ὁρισθέντος χρονικοῦ διαστήματος, καὶ πρὸς τοῦτο ἤρξατο ἡ ἐργασία.» Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ συνοδεύεται μὲ πρωτόκολλον ἐπιθεωρήσεως. Ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ναυστάθμου συνέστησεν ἐπιτροπήν, ἀποτελουμένην ἀπὸ τὸν Ἀντώνιον Παναγιώτου, διευθυντὴν τῶν συνεργείων τοῦ Ναυστάθμου, καὶ τὸν ναυπηγὸν Παυλίδην, οἱ ὁποῖοι συνέταξαν τὸ ἀκόλουθον πρωτόκολλον (ἀναγινώσκει): «Ὁ Διοικητὴς τῶν συνεργείων Ἀντ. Παναγιώτου μετὰ τοῦ ὑποναυπηγοῦ Π. Παυλίδου, ἑπόμενοι προφορικῆς διαταγῆς τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Β. Ναυστάθμου, ἐπέβημεν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 11, 12, 13, 14, 15 καὶ 16 Γερμανικῶν τορπιλλοφόρων, καὶ ἐξητάσαμεν τὰ δεόμενα ἐπισκευῆς ἢ ἄλλης ἐργασίας μέρη τῶν σκαφῶν τούτων, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4060 ἔγγραφον τοῦ κυβερνήτου τοῦ «Κανάρη». Ἐκ τῆς ἐξετάσεως ἡμῶν ταύτης ἀπορρέει, ὅτι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 15 ἔχει ἀνάγκην ἀντικαταστάσεως τῶν αὐλῶν καὶ ἐνδυτῶν τινων τοῦ λέβητος, ἐπίσης ἀντικαταστάσεως τοῦ ἀεροθαλάμου αὐτοῦ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 11, ἀντικαταστάσεως τοῦ ἀεροθαλάμου. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 14, ἀντικαταστάσεως τεμαχίου σωλῆνος τῆς θερμάνσεως τῆς μηχανῆς. Τὰ ὑπ’ ἀριθ. 12 καὶ 16, ἀντικαταστάσεως τεμαχίου σωλῆνος τοῦ κινητηρίου. Ἅπαντα τὰ ἀνωτέρω μετὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 13 ἔχουσιν ἀνάγκην προσαρμογῆς τῆς ξυλείας τῆς ἐσωτερικῆς ἐπενδύσεως καὶ ἐπιπλώσεως, ἀφαιρεθείσης ἢ ἐγκλωθείσης διὰ τὸ ἐσωτερικὸν κοπάνισμα καὶ χρωματισμὸν τοῦ σκάφους. Τὰ ἀνωτέρω σκάφη δύνανται νὰ ἐκπλεύσωσιν, ἐπισκευαζόμενα, ἐντὸς 15 ἡμερῶν, ἐκτὸς τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 15, οὗτινος ἡ ἐργασία ἀπαιτεῖ πεντάμηνον χρονικὸν διάστημα. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 11 δύναται νὰ συνεκπλεύσῃ, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ μὴ ποιήσηται χρῆσιν τοῦ ἀεροθαλάμου αὐτοῦ δι’ ἐκσφενδόνισιν. Ἡ ἀντικατάστασις τοῦ ἀεροθαλάμου τούτου ἀπαιτεῖ 4–5 ἡμερῶν διάστημα ἐργάσιμον. Δι’ ὃ ἐγένετο τὸ παρὸν καὶ ὑπογράφεται ὡς ἕπεται.» (Ἔπονται αἱ ὑπογραφαί). Λοιπόν, ὡς βλέπετε, τὸ Διευθυντήριον τοῦ Ναυστάθμου, ἀπαντῶν εἰς τὴν διαταγὴν τοῦ Ὑπουργοῦ, ἵνα ἑτοιμασθῶσι τὰ τορπιλλοβόλα, ὅπως ἐκπλεύσωσιν ἐντὸς 20 ἡμερῶν, ἀπέστειλε τὴν ἔκθεσιν τοῦ Διευθυντοῦ τῶν συνεργείων τοῦ Ναυστάθμου καὶ τοῦ ναυπηγοῦ Παυλίδου, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα. Ὁ Διευθυντὴς τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης κ. Θεοχάρης τὴν 27 Μαρτίου ἀποστέλλει πρὸς τὸν Διευθυντὴν τοῦ Ναυστάθμου τὸ ἀκόλουθον ἔγγραφον: «Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4851 ὑμετέρας διαταγῆς λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι πάντα τὰ ἐξοπλιζόμενα τορπιλλοφόρα θέλουσιν εἶσθαι ἕτοιμα πρὸς δοκιμασίαν τῶν μηχανῶν αὐτῶν αὔριον λίαν πρωΐ· ἀλλὰ μὴ παρουσιασθέντων μέχρι σήμερον ἑσπέρας οὐδενὸς μὲν τῶν διορισθέντων κυβερνητῶν τῶν σκαφῶν τούτων, τινῶν δὲ τῶν μηχανικῶν των, εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ ἀναμείνωμεν τοὐλάχιστον μέχρι τῆς ἀφίξεως τῆς πρωϊνῆς ἐκ Πειραιῶς εὐκαιρίας, ἵνα ἐπιβῶσιν οἱ κυβερνῆται καὶ μηχανικοί, οἵτινες δέον νὰ παραλάβωσι τὰ σκάφη καὶ τὰς μηχανὰς αὐτῶν μετὰ τὰς δοκιμάς, κατὰ τὰ κεκανονισμένα. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὰς παραδοθησομένας τορπίλλας, δέον καὶ αὗται νὰ δοκιμασθῶσι παρουσίᾳ τῶν κυβερνητῶν τῶν σκαφῶν τούτων.» Εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης ἀπαντῶν τὸ Διευθυντήριον τοῦ Ναυστάθμου λέγει: «Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 388 ἀναφορᾶς ὑμῶν καὶ κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4851 ἡμετέρας διαταγῆς ἐπαναλαμβάνομεν ὅτι τὰ Γερμανικὰ σκάφη δέον νὰ ὦσιν ἕτοιμα ἐντὸς τοῦ ταχθέντος χρονικοῦ διαστήματος διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4826 διαταγῆς, παραγγέλλομεν δέ, ἵνα, ἂν ἐντὸς τῆς σήμερον πρωΐας δὲν παρουσιασθῶσιν οἱ κυβερνῆται καὶ οἱ μηχανικοὶ αὐτῶν, ἡ ὑπηρεσία ὑμῶν προβῇ ὑπ’ εὐθύνην της εἰς τὰς ἀπαιτουμένας δοκιμὰς εἴς τε τὰς μηχανὰς καὶ τὰ ἐκσφενδονιστικὰ μηχανήματα καὶ τὰς τορπίλλας. Ὁ Διευθυντὴς Μ. Κουτσοῦκος.»

§31Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ποίαν χρονολογίαν φέρει αὐτὸ τὸ ἔγγραφον;

§32ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. 27 Μαρτίου. Τὴν ἰδίαν ἡμέραν, 27 Μαρτίου, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 393 ἐγγράφου ὁ Διευθυντὴς τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης ἔγραφε πρὸς τὸ Διευθυντήριον τοῦ Ναυστάθμου: «Γνωρίζομεν τῷ Διευθυντηρίῳ, ὅτι σήμερον τὴν πρωΐαν ἐδοκιμάσαμεν τὰς μηχανὰς τριῶν ἐκ τῶν μελλόντων νὰ ἐκπλεύσωσι Γερμανικῶν σκαφῶν, καὶ ὅτι ἐλειτούργησαν αὗται καλῶς. Μέχρι τῆς ἑσπέρας θέλουσι δοκιμασθῆ καὶ τῶν λοιπῶν. Αἰτοῦμεν ὅμως τὴν ἄδειαν τοῦ Διευθυντηρίου, ὅπως ἐκτελέσωμεν τὰς δοκιμὰς τῶν σκαφῶν τούτων ἐν πλῷ ἐντὸς τοῦ κόλπου τῆς Ἐλευσῖνος καὶ ἐνώπιον τῶν κυβερνητῶν καὶ μηχανικῶν ναυτῶν, ἅμα ὡς παρουσιασθῶσιν οὗτοι, διότι μέχρι τοῦδε δὲν ἔχουσι παρουσιασθῆ.» Εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἀπαντᾷ τὸ Διευθυντήριον τοῦ Ναυστάθμου (ἀναγινώσκει): «Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 393 ἐγγράφου ὑμῶν ἐγκρίνομεν νὰ ἐκτελεσθῶσι δοκιμαὶ τῶν μελλόντων νὰ ἐκπλεύσωσι Γερμανικῶν σκαφῶν ἐν πλῷ καὶ ἐντὸς τοῦ κόλπου τῆς Ἐλευσῖνος συμφώνως πρὸς τὴν ῥηθεῖσαν ἀναφοράν. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὰς τορπίλλας, θέλετε χορηγήσει ἀνὰ δύο εἰς ἕκαστον σκάφος μετὰ τῶν κώνων τῶν γυμνασίων. Πάντα ταῦτα δέον νὰ ἐκτελεσθῶσιν ἐντὸς τῆς προθεσμίας, ἣν ὁρίζει ἡ ὑπ’ ἀριθ. 4826 σημερινὴ διαταγὴ ἡμῶν.»

§33Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας εἶναι καὶ τὸ ἔγγραφον αὐτό;

§34ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μάλιστα, τῆς 27 Μαρτίου. Τώρα, σᾶς παρακαλῶ, ἐδῶ λάβετε τὴν καλωσύνην νὰ προσέξητε. Ὁ Διευθυντὴς τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ Διευθυντήριον τοῦ Ναυστάθμου νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ γείνωσι δοκιμαὶ ἐν πλῷ ἐντὸς τοῦ κόλπου τῆς Ἐλευσῖνος, ἐπὶ παρουσίᾳ τῶν μηχανικῶν καὶ τῶν κυβερνητῶν τῶν τορπιλλοβόλων. Ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ναυστάθμου διέταξε νὰ ἐκτελεσθῇ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν ὁ Διευθυντὴς τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης. Ἡ Ὑποβρύχιος Ἄμυνα τὴν 28 Μαρτίου, ἤτοι τὴν πρωΐαν τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐγένετο τὸ δυστύχημα, ἀπηύθυνε πρὸς τὸν Διευθυντὴν τοῦ Ναυστάθμου τὸ ἑπόμενον ἔγγραφον (ἀναγινώσκει): «Πρὸς τὸ Διευθυντήριον τοῦ Β. Ναυστάθμου. Σπεύδομεν ν’ ἀπαντήσωμεν εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 4879 ληφθεῖσαν σήμερον 9,30′ π. μ. διαταγὴν, δι’ ἧς διατασσόμεθα νὰ ἑτοιμάσωμεν τὰ Γερμανικὰ σκάφη ἐντὸς τοῦ ταχθέντος χρονικοῦ διαστήματος ὑπὸ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4826 ὑπὸ χθεσινὴν ἡμερομηνίαν διαταγῆς, παραγγελλόμεθα δ’ ἵνα, ἂν ἐντὸς τῆς σήμερον πρωΐας δὲν παρουσιασθῶσιν οἱ κυβερνῆται καὶ οἱ μηχανικοὶ αὐτῶν, προβῶμεν ἡμεῖς ὑπ’ εὐθύνην μας εἰς τὰς ἀπαιτουμένας δοκιμὰς τῶν τε μηχανῶν τῶν ἐκσφενδονιστικῶν μηχανημάτων καὶ τῶν τορπιλλῶν. Τῶν δοκιμῶν τούτων ἡμεῖς δὲν εἴχομεν ἀνάγκην, διότι πᾶν ὅ,τι ἐξ ἡμῶν ἐξηρτᾶτο τὸ ἐξετελέσαμεν, καὶ εἴμεθα βέβαιοι περὶ τῆς καλῆς λειτουργίας αὐτῶν, καὶ διὰ τοῦτο θεωροῦμεν τὰς ἄνευ τῆς παρουσίας τῶν κυβερνητῶν διατασσομένας δοκιμὰς περιττάς...» Αὐτὰ λέγει ὁ Διευθυντὴς τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης.

§35ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὁ Θεοχάρης;

§36ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. Θεοχάρης, περὶ τοῦ ὁποίου θ’ ἀνεγνώσατε εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ὁ Διευθυντὴς τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης...

§37ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἀφήσατε τὰς ἐφημερίδας, κύριε Ὑπουργέ. Ἐξακολουθήσατε.

§38ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Παρακαλῶ, προσέξατε (ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν): «... Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσωμεν ἡμεῖς εὐθυνόμενοι εἰς τὸ μέλλον, ὅταν οἱ κυβερνῆται καὶ οἱ μηχανικοὶ δὲν ζητήσωσι κατὰ τὰ κεκανονισμένα νὰ παραλάβωσι τὰ σκάφη, τὰς μηχανὰς καὶ τὰς τορπίλλας κατόπιν δοκιμῶν καὶ συμφώνως τῇ ἀπογραφῇ, ὡς διατάσσει καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 4764 διαταγὴ τοῦ Διευθυντηρίου. Τὸ καθ’ ἡμᾶς, εἴμεθα ἕτοιμοι πρὸς παράδοσιν, καὶ ἀναμένομεν τοὺς ἁρμοδίους πρὸς παραλαβήν.» Οἱ διορισθέντες κυβερνῆται τῶν τορπιλλοβόλων ἦσαν ἀξιωματικοὶ, ἀνήκοντες εἰς διάφορα πολεμικὰ πλοῖα, καὶ ἀποσπασθέντες διωρίσθησαν εἰς τὰ τορπιλλοβόλα· μεταξὺ δ’ αὐτῶν ἦτο καὶ ὁ μακαρίτης Χρηστομάνος, ὁ ὁποῖος, Κύριοι, ἦλθε τρὶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ ἐζήτησεν ὡς χάριν νὰ τοποθετηθῇ εἰς τὸν τορπιλλικὸν στόλον, ἰσχυριζόμενος ὅτι αὐτὸς ἐσπούδασεν εἰς τὴν Αὐστρίαν εἰδικῶς τὴν ἐπιστήμην τῶν τορπιλλῶν· καὶ ἐν τούτοις ἤδη τὸν ἀξιωματικὸν τοῦτον παρουσιάζουσιν ὡς δῆθεν εἰπόντα ὅτι ἦτο εἰς κακὴν κατάστασιν τὸ τορπιλλοβόλον, οὗτινος ἐπέβη, κλπ. Προσῆλθον λοιπὸν οἱ κυβερνῆται τῶν τορπιλλοβόλων καὶ οἱ μηχανικοὶ οἱ διορισθέντες καὶ συνετάχθησαν πρωτόκολλα. Ἐγένοντο αἱ δοκιμαὶ ἐν πλῷ ἀνοικτῷ εἰς τὸν κόλπον τῆς Ἐλευσῖνος, καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ πρωτόκολλον (ἀναγινώσκει): «Πρωτόκολλον παραδόσεως καὶ παραλαβῆς τῆς τε μηχανῆς, τοῦ λέβητος καὶ τῶν λοιπῶν μηχανημάτων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12 τορπιλλοβόλου. Ἐν ὅρμῳ Σαλαμῖνος, σήμερον, τὴν 28 Μαρτίου τοῦ ἔτους 1900, ἡμεῖς Ἀναστ. Ἀδὰμ, μηχανικὸς αʹ τάξεως παρὰ τῇ Ὑποβρυχίῳ Ἀμύνῃ, ἐπιβὰς τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12 τορπιλλικοῦ σκάφους καὶ δοκιμάσας τήν τε μηχανὴν, λέβητα καὶ λοιπὰ βοηθητικὰ μηχανήματα ἐν ἀτμῷ καὶ ἐν πλῷ, ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ κυβερνήτου τοῦ πλοίου Ἀλ. Χρηστομάνου ὑποπλοιάρχου καὶ τοῦ παραλαμβάνοντος Δημ. Θεράκη ἀρχικελευστοῦ μηχανικοῦ, παρέδωκα τήν τε μηχανὴν, λέβητα καὶ ἅπαντα τὰ λοιπὰ βοηθητικὰ μηχανήματα λειτουργοῦντα καλῶς καθ’ ὅλα αὐτῶν τὰ μέρη μὲ πίεσιν ἐν τῷ λέβητι ἀτμὸς 7, κενὸν ψυγείου 85, στροφὰς μηχανῆς ἀνὰ λεπτόν. Πρὸς τούτοις δὲ παρέδωκα καὶ ἅπαντα τὰ ἐργαλεῖα τῆς μηχανῆς συμφώνως τῇ ἀπογραφῇ τοῦ σκάφους. Δι’ ὃ συνετάχθη τὸ παρὸν εἰς διπλοῦν καὶ ὑπεγράφη ὡς ἕπεται. Ὁ παραδίδων Ἀν. Ἀδάμ. Ὁ παραλαμβάνων Δ. Θεράκης.

»Ὁ κυβερνήτης

» Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ.»

§39ΚΡΙΤΣΑΣ. Κατὰ ποίαν ὥραν συνετάχθη τὸ πρωτόκολλον, κύριε Ὑπουργέ;

§40ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὰ ἐννέα.

§41ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὴν 28 Μαρτίου 1900, δηλαδὴ τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ἔγεινε τὸ δυστύχημα.

§42ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὥραν δὲν ἔχει ὁρίσει, κύριε Ὑπουργέ; (θόρυβος).

§43ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔχει ὥραν... Κύριοι, μὴ διακόπτετε. Τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρόν. Κύριε Βουλευτά, ὡς ἐξάγεται ἐκ τοῦ προηγουμένου ἐγγράφου, ἡ ὥρα ἴσως εἶναι μετὰ τὴν ἄφιξιν τῆς τορπιλλοθέτιδος, ἡ ὁποία ἀνεχώρει τὴν 8 πρωϊνὴν ἐκ Πειραιῶς. Μὲ τὴν τορπιλλοθέτιδα μετέβη ὁ Χρηστομάνος ἔξω, καὶ ἐγένετο ἡ παραλαβή.

§44ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὁ μακαρίτης κυβερνήτης τοῦ καταστραφέντος τορπιλλοβόλου τὴν ἐνάτην ὥραν δὲν εἶχε φθάσει, κατὰ τὸ προηγούμενον ἔγγραφον, εἰς τὸν ὅρμον.

§45ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μάλιστα. Λοιπὸν μετὰ τὴν ἄφιξιν τῆς τορπιλλοθέτιδος. Ἐκ τοῦ πρωτοκόλλου αὐτοῦ ἐξάγεται, ὅτι τὸ πλοῖον παρεδόθη ἀπὸ τὸν μηχανικὸν τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης, ὅτι παρελήφθη ἀπὸ τὸν κυβερνήτην τοῦ πλοίου, καὶ ὁμολογεῖ ὁ μακαρίτης Χρηστομάνος διὰ τῆς ὑπογραφῆς του, ὅτι τὸ παρέλαβεν ἐν καλῇ καταστάσει καὶ τῶν μηχανῶν καὶ τῶν λεβήτων.

§46ΠΕΡΡΟΣ. Μήπως εἰς τὰ ἄλλα φαίνεται ἡ ὥρα; (ψιθυρισμοὶ καὶ θόρυβος).

§47ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Τί τὴν θέλετε τὴν ὥραν;

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμετε ἡσυχίαν, παρακαλῶ, Κύριοι.

§49ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. (ἀναγινώσκει). «Πρωτόκολλον παραλαβῆς καὶ παραδόσεως τῆς τε μηχανῆς, λέβητος καὶ λοιπῶν μηχανημάτων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 13 τορπιλλοβόλου. Ἐν ὅρμῳ Σαλαμῖνος τὴν 28 Μαρτίου 1900. Ἡμεῖς, Α. Ἀδὰμ, κλπ.» (Πανομοιότυπον). Ἐπίσης πρωτόκολλον διὰ τὴν παραλαβὴν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 14 τορπιλλοβόλου...

§50ΚΡΙΤΣΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ...

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§52ΚΡΙΤΣΑΣ. Νὰ συμπληρώσωμεν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν τελειώσῃ, συμπληρώνετε.

§54ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Λοιπόν, Κύριοι, ἐκ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν τῶν ἐπισήμων τί ἐξάγεται; Ἐξάγετε ὅτι ὁ Διευθυντὴς τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης ἐπισήμως ἀναφέρει, ὅτι τὰ τορπιλλοβόλα εὑρίσκονται εἰς λαμπρὰν κατάστασιν...

§55ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Δὲν τὴν λέγει λαμπρὰν, κύριε Ὑπουργέ.

§56ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἰς καλὴν λέγει... Κύριοι Βουλευταὶ, νὰ τὸ ἀναγνώσω ἐκ δευτέρου, ἂν μοὶ ἐπιτρέπητε (ἀναγινώσκει): «Τῶν δοκιμῶν τούτων», λέγει ὁ Διευθυντὴς τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης (διότι τὸ Διευθυντήριον διέταξεν, ἂν δὲν ὑπάγουν ἐγκαίρως οἱ πλοίαρχοι, νὰ προβῶσι μόνοι των οἱ τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης εἰς τὰς δοκιμὰς), «τῶν δοκιμῶν τούτων ἡμεῖς δὲν εἴχομεν ἀνάγκην, διότι πᾶν ὅ,τι ἐξ ἡμῶν ἐξηρτᾶτο τὸ ἐξετελέσαμεν, καὶ εἴμεθα βέβαιοι περὶ τῆς καλῆς λειτουργίας αὐτῶν (τῶν τορπιλλικῶν σκαφῶν), καὶ διὰ τοῦτο θεωροῦμεν τὰς ἄνευ τῆς παρουσίας τῶν κυβερνητῶν διατασσομένας δοκιμὰς περιττάς...»

§57ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Περὶ καλῆς λέγει.

§58ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἔχετε τὴν καλωσύνην παρακάτω νὰ ἀναγνώσητε;

§59ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μάλιστα (ἀναγινώσκει): «...Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσωμεν ἡμεῖς εὐθυνόμενοι εἰς τὸ μέλλον, ὅταν οἱ κυβερνῆται καὶ οἱ μηχανικοὶ δὲν ζητήσωσι κατὰ τὰ κεκανονισμένα νὰ παραλάβωσι τὰ σκάφη». Δηλαδὴ ἐννοεῖ, ὅτι «ἡμεῖς ἐννοοῦμεν νὰ παραδώσωμεν τὰ σκάφη, διότι δὲν ἐννοοῦμεν νὰ ἔχωμεν εὐθύνην ὅταν τὰ παραλάβωσιν οἱ κυβερνῆται». Καὶ δι’ αὐτὸ ἐγένοντο τὰ πρωτόκολλα καὶ παρέλαβον τὰ σκάφη οἱ κυβερνῆται.

§60ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἔχει σημασίαν αὐτό.

§61ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν. Νομίζω ὅτι εἶναι πολὺ καθαρὸν τὸ πρᾶγμα. Μετὰ τὴν παραλαβὴν τῶν πλοίων παρὰ τῶν κυβερνητῶν καὶ τὴν σύνταξιν τῶν πρωτοκόλλων τὸ Διευθυντήριον τοῦ Ναυστάθμου ἐξέδωκε διαταγὴν, διὰ τῆς ὁποίας διέταξε τὰ ἐξωπλισμένα τορπιλλοβόλα νὰ τεθῶσιν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Μοίρας, τοῦ ὑποναυάρχου Κριεζῆ.

§62ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Πόσα τὸν ἀριθμὸν, κύριε Ὑπουργέ;

§63ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Πέντε· μὲ τὴν διαφορὰν μόνον, ὅτι τοῦ πέμπτου, ἐπειδὴ ἡ ὑπηρεσία εἶχεν εἴπει, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνῃ χρῆσις τοῦ ἀεροθαλάμου, ἐδόθη διαταγὴ νὰ μὴ γείνῃ χρῆσις. Λοιπὸν, Κύριοι, αὐτὰ εἶναι τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα, ἐκ τῶν ὁποίων βλέπετε, ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία ἀρχὴ, ἡ ὁποία διαμαρτύρεται ὅτι τὰ τορπιλλοβόλα δὲν ἦσαν εἰς κατάστασιν νὰ ἐκπλεύσωσι· διότι δὲν ὑποθέτω ὅτι ἤθελεν εὑρεθῆ Ὑπουργὸς, σῴας ἔχων τὰς φρένας, ὅστις νὰ διατάξῃ νὰ ἐκπλεύσωσι πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἡ ὑπηρεσία ἤθελε παραστήσει, ὅτι δὲν εἶναι εἰς κατάστασι νὰ ταξειδεύσουν. Εἰς ἐμὲ ἡ ὑπηρεσία παρέστησεν, ὅτι τῶν δύο ἀτμομυοδρομόνων «Ἀλφειοῦ» καὶ «Πηνειοῦ» δὲν ἦσαν εἰς καλὴν κατάστασιν οἱ λέβητες, καὶ ὁ μὲν «Ἀλφειὸς» εἶναι ἤδη παρωπλισμένος, διότι διέταξα ἀμέσως τὸν παροπλισμόν του, ὁ δὲ «Πηνειὸς διετάχθη νὰ ἔλθῃ εἰς τὸν Ναύσταθμον, ἵνα παροπλισθῇ, καὶ διετάχθη ἡ ἀνανέωσις τῶν λεβήτων, καὶ ἤρχισεν ἤδη ἡ ἐργασία...

§64ΚΡΙΤΣΑΣ. Ὅτε κατήγγειλα ἐγὼ τὰ περὶ «Πηνειοῦ» καὶ ἄλλων, μοὶ εἴπετε ὅτι αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἐγὼ ἔλεγον, εἶναι ἀνακριβέστατα, τονίσαντες μάλιστα τὴν λέξιν.

§65ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Πότε;

§66ΚΡΙΤΣΑΣ. Ὅτε ἀνηγγείλατε τὸ λυπηρὸν αὐτὸ γεγονός.

§67ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Μὲ συγχωρεῖτε. Μολονότι εἶναι ἀληθὲς ὅτι φέρω περισσότερα ἔτη εἰς τὴν ῥάχιν μου ἀπὸ σᾶς, διότι σεῖς εἶσθε νέος, ἀλλὰ σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἡ μνήμη μου δὲν μὲ ἐγκατέλειψεν ἀκόμη. Σεῖς κατηγγείλατε, ὅτι διέπραξα τὸ μέγα ἔγκλημα νὰ διατάξω...

§68ΚΡΙΤΣΑΣ. Δὲν εἶπον ἔγκλημα.

§69ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔστω... Μὲ κατηγορήσατε, ὅτι διέταξα τοὺς ἀτμομυοδρόμονας νὰ ἐξέλθωσι πρὸς ἐκτέλεσιν γυμνασίων, τοὺς τρεῖς δηλαδὴ, τὸν «Εὐρώταν», τὸν «Πηνειὸν» καὶ τὸν «Ἀχελῷον»,—διότι ὁ «Ἀλφειὸς» διετάχθη νὰ παροπλισθῇ, — καὶ ὅτι κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν γυμνασίων τὰ ἱστία ἦσαν εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε κατέπεσαν.

§70ΚΡΙΤΣΑΣ. Εἶπον ὅτι ἔσπασαν αἱ κεραῖαι.

§71ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Αὐτὸ εἴπετε, ὅτι κατέπεσαν τὰ ἱστία των.

§72ΚΡΙΤΣΑΣ. Αἱ κεραῖαι.

§73ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς εἶπον τότε εἰς ἀπάντησιν, καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα, ὅτι αὐτὸ εἶναι ὄχι ἀνακριβὲς, ἀλλ’ ἀνακριβέστατον.

§74ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Εἴθε καὶ τὸ παρὸν νὰ ἦναι ὡς τὸ τῶν κεραιῶν.

§75ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔδωκα διαταγὴν νὰ ἐξέλθωσιν αὐτὰ τὰ τρία πλοῖα εἰς γυμνάσια διὰ τῶν ἱστίων. Ἀπηγόρευσα ῥητῶς νὰ κάμωσι χρῆσιν τοῦ ἀτμοῦ, παρὰ μόνον ἐν ἀνάγκῃ μεγάλῃ καὶ εἰς στιγμὴν καθ’ ἣν ἤθελε παραστῆ ἀνάγκη νὰ εἰσέλθωσιν εἰς λιμένα. Ἀπηγόρευσα νὰ προσεγγίσωσιν εἰς λιμένα, καὶ διέταξα νὰ διέλθωσιν εἴκοσιν ἡμέρας ἐν τῷ πελάγει, ἀσχολούμενα εἰς γυμνάσια. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ διαταγὴ αὕτη ἦτο θλιβερὰ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν.

§76ΚΡΙΤΣΑΣ. Οὐδόλως. Οὐδεὶς εἶπε τοῦτο.

§77ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Νομίζω ὅτι τὰ πλοῖα αὐτὰ εἶναι κατεσκευασμένα τοιαῦτα διὰ νὰ κάμνωσι γυμνάσια διὰ τῶν ἱστίων. Λοιπὸν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν γυμνασίων, ἐν ὥρᾳ τρικυμίας, — διότι ἐνθυμεῖσθε ὅτι πρὸ 15 ἡμερῶν εἴχομεν ἄνεμον σφοδρότατον, — ἔσπασε μία κεραία — τοῦτο δὲ εἰς ἱστιοφόρα πλοῖα συμβαίνει καθ’ ἑκάστην. — Ἡ κεραία αὕτη, μεταβάντος τοῦ πλοίου εἰς Πόρον, ἐντὸς ὥρας ἐπεσκευάσθη, καὶ ἐξηκολούθησε τὸ πλοῖον τὸ ταξείδιόν του. Ἀλλὰ τὸ σπάσιμον μιᾶς κεραίας νομίζω ὅτι πολὺ διαφέρει ἀπὸ τὴν πτῶσιν τῶν ἱστίων τῶν ἱστιοφόρων αὐτῶν πλοίων. Αὐτὸ λοιπὸν σᾶς εἶπον ὅτι εἶναι ἀνακριβές.

§78ΚΡΙΤΣΑΣ. Ἔπαθε καὶ τὸ ἱστίον. Διότι ἀπὸ τῆς κεραίας κρέμαται τὸ ἱστίον.

§79ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὑμεῖς ἴσως ἔχετε δίκαιον, διότι αὐτὰς τὰς πληροφορίας σᾶς ἔδωκαν καὶ τοιαύτας μεταδώσατε. Σᾶς διαβεβαιῶ ὅμως, ὅτι οὔτε ἱστία ἔπεσαν, οὔτε τίποτε σοβαρὸν ἔλαβε χώραν. Ἔσπασε μία κεραία. Εἶναι φυσικώτατον εἰς μίαν τρικυμίαν νὰ σπάσῃ μία κεραία. Λοιπὸν, Κύριοι, ἐγὼ δὲν εἶχον παρὰ αὐτὰς τὰς πληροφορίας νὰ σᾶς δώσω, πληροφορίας στηριζομένας ἐπὶ ἐγγράφων δημοσίων καὶ πρωτοκόλλων φερόντων τὴν ὑπογραφὴν ὅλων τῶν ἁρμοδίων. Νομίζω δὲ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προτρέχωμεν καὶ νὰ θέλωμεν νὰ ἀδικῶμεν ἀνθρώπους καὶ νὰ ἐπιρρίπτωμεν εὐθύνας καὶ νὰ κατηγορῶμεν ἀξιωματικοὺς, χωρὶς νὰ περιμένωμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀνακρίσεως, ἡ ὁποία διετάχθη. Ἐκ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπίσημα, δὲν βλέπω ποία ἡ εὐθύνη, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ναυστάθμου, δὲν βλέπω ποῖον κακὸν ἔκαμεν ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ναυστάθμου. Ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ναυστάθμου ἔλαβε διαταγὴν, καὶ τὴν μετέδωκεν εἰς τὸν Διευθυντὴν τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης. Ὁ Διευθυντὴς τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης διὰ τοῦ ἐγγράφου του λέγει, ὅτι τὰ πλοῖα εἶναι ἐν καλῇ καταστάσει, καὶ ὅτι θεωρεῖ καὶ περιττὰς τὰς δοκιμὰς αὐτῶν. Ὁ Διευθυντὴς τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης κατόπιν παρέδωκε τὰ πλοῖα εἰς τοὺς πλοιάρχους· μετὰ δοκιμὰς δὲ ἐν πλῷ καὶ ἐν ἀτμῷ οἱ πλοίαρχοι καὶ οἱ μηχανικοὶ ὑπέγραψαν καὶ ἐβεβαίωσαν τὴν καλὴν κατάστασιν καὶ τῶν λεβήτων καὶ τῶν μηχανημάτων. Ἐπῆλθεν ἀτυχῶς τὸ δυστύχημα, τὸ ὁποῖον ἐπῆλθεν. Ἡ διαταχθεῖσα ἀνάκρισις θὰ φέρῃ εἰς φῶς τὸν αἴτιον τοῦ δυστυχήματος, καὶ ἐστὲ βέβαιοι, ὅτι θὰ φανῶ ἀμείλικτος, οἱοσδήποτε καὶ ἂν ἦναι οὗτος. Κύριοι, εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Μεγαρίδος ἐφάνη παράδοξον, διότι εἶπον ὅτι δυστυχήματα τοιαῦτα συμβαίνουσι καὶ ἀλλαχοῦ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἐν Χερβούργῳ δύο γαλλικὰ τορπιλλικὰ ἀνετινάχθησαν εἰς τὸν ἀέρα. Πολὺ συχνὰ ἀναγινώσκω τοιαῦτα δυστυχήματα. Προχθὲς δὲ εἰς τὴν κηδείαν τοῦ δυστυχοῦς αὐτοῦ ἀξιωματικοῦ ἦτο καὶ εἷς πλοίαρχος ῥωσσικοῦ πλοίου, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν ὅτι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν συνέβη εἰς τὸ Κρονστὰδ ἓν παρόμοιον δυστύχημα. Ἂς ἀφήσωμεν λοιπὸν νὰ τελειώσῃ ἡ ἀνάκρισις, καὶ ἂν ὑπάρχῃ εὐθύνη, θὰ δοθῇ. Ἂν ἐγὼ ἦμαι ὑπεύθυνος, νὰ τιμωρηθῶ.

§80ΚΡΙΤΣΑΣ. Ἀξιέπαινος εἶναι ἀληθῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς, σπεύσας καὶ ἀπρόκλητος νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἔγγραφα, διὰ τῶν ὁποίων ἴσως ῥίπτεται ὀλίγον φῶς ἐπὶ τῆς σκοτεινῆς ταύτης δι’ ἡμᾶς μέχρι σήμερον ὑποθέσεως...

§81ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Πλῆρες φῶς.

§82ΚΡΙΤΣΑΣ. Αὐτὸ δὲν τὸ ἠξεύρομεν. Ἤκουσα μετὰ προσοχῆς τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἀναγνωσθέντα πρὸς ἡμᾶς ἔγγραφα, καὶ ὁμολογῶ ὅτι τὰ ἔγγραφα ταῦτα βεβαίως εἶναι χρήσιμα, ἵνα ἡ Βουλὴ, μελετῶσα ταῦτα μετὰ πολλῶν ἄλλων, ἐκτιμήσῃ τὰ γενόμενα. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι μεταξὺ τῶν ἐγγράφων τούτων ἔπρεπε νὰ ἦσαν καὶ ἕτερα, ἐκ τῶν ὁποίων περισσότερον θὰ ἐδίδετο φῶς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐστηρίχθη εἰς ἓν καὶ μόνον σημεῖον, ἵνα καταλήξῃ εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι εἶναι ἄγνωστος ὁ ὑπεύθυνος τῆς καταστάσεως τοῦ ναυτικοῦ, τὴν ὁποίαν πολλοὶ Βουλευταὶ καταγγέλλουσι, καὶ τὸ σημεῖον τοῦτο εἶναι, ὅτι ἡ Διεύθυνσις τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης παρέδωκε διὰ τακτικοῦ πρωτοκόλλου τὰ τορπιλλοβόλα ἐκεῖνα σκάφη εἰς τοὺς νεωστὶ διορισθέντας διευθυντὰς αὐτῶν. Ἐγὼ ὅμως τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ παράδοσις καὶ παραλαβὴ καὶ ἡ ἐγκατάστασις τῶν νέων διευθυντῶν ἐγένετο μὲν διὰ πρωτοκόλλων τακτικῶν κατὰ τύπους γραφῆς, ἄνευ ὅμως τῆς κεκανονισμένης δοκιμῆς· διότι σήμερον ἐβεβαιώθην ὑπό τινος, ὅτι ἡ Διεύθυνσις τοῦ Ναυστάθμου κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην ἐξέδωκε διαταγὴν, δι’ ἧς διέτασσεν, ἵνα οἱ νεωστὶ διορισθέντες διευθυνταὶ τῶν τορπιλλικῶν σκαφῶν ἀναλάβωσι τὴν διεύθυνσιν αὐτῶν ἄνευ τῆς κεκανονισμένης δοκιμασίας, διότι ἐπρόκειτο, ὡς λέγει ἡ διαταγὴ τοῦ Ναυστάθμου, περὶ ἐπειγούσης ὑποθέσεως. Τοῦτο τὸ βεβαιῶ, καίτοι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ σπεύσῃ νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὅ,τι λέγω δὲν εἶναι ἀκριβές. Τὸν παρακαλῶ ὅμως νὰ μὴ προβαίνῃ τόσον ταχέως εἰς διάψευσιν, διότι φοβοῦμαι μήπως τὸν ἀντιδιαψεύσωσι τὰ πράγματα, ὅπως τὸν διέψευσαν καὶ ὅ,τε ἀνακριβεστάτην ἐχαρακτήρισε τὴν εἴδησιν, τὴν ὁποίαν ἔδωκα πρὸς αὐτὸν ὡς πρὸς τὴν κατάστασιν τῶν ἱστῶν τῶν πλοίων τῶν φερόντων ὀνόματα ποταμῶν...

§83ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔπεσαν τὰ ἱστία.

§84ΚΡΙΤΣΑΣ. Ἱστοὶ εἶπον ἐγώ· ἱστοὶ δὲ λέγονται τὰ ξύλα τοῦ πλοίου τὰ ἄνωθεν τοῦ καταστρώματος εὑρισκόμενα, ἐξ ὧν ἕκαστον ἔχει καὶ ἴδιον ὄνομα. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεγαρίδος ἐζήτησεν ἔγγραφά τινα, τὰ ὁποῖα, ἂν συνετάχθησαν, βεβαίως θὰ εὑρίσκονται εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου, ὁπόθεν δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὰ παραλάβῃ καὶ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν. Ἀπορῶ μάλιστα, πῶς καὶ ταύτην τὴν στιγμὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἀναγνωρίζων τὸ ἐπεῖγον καὶ σοβαρὸν τῆς ὑποθέσεως, δὲν διέταξε ν’ ἀνευρεθῶσι. Μᾶς παριστᾷ πράγματα εὐκολώτατα ὡς δυσκολώτατα. Πρόκειται περὶ ἐκθέσεων, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς ἰδίαν θυρίδα· εἶναι δύσκολον νὰ τείνῃ τις τὴν χεῖρα, ἵνα τὰς λάβῃ καὶ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν; Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι κύριος νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν τοιαύτην ἐργασίαν ὅπως θέλει. Ἐγὼ οὐδένα λόγον ἔχω νὰ συστήσω μεγάλην ταχύτητα· ἔχω ὑπομονὴν καὶ θ’ ἀναμείνω. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεγαρίδος ἐζήτησε 15 ἢ 16 τὸ ἀριθμὸν ἔγγραφα, ἵνα δι’ αὐτῶν ἡ Βουλὴ φωτισθῇ, ὅσον εἶναι δυνατὸν καὶ πρέπον. Προκειμένου περὶ τοιαύτης ὑποθέσεως, θεωρῶ καλὸν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσθέσῃ καί τινα ἄλλα, τὰ ἑξῆς. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἡ Ὑποβρύχιος Ἄμυνα ἦτο πρὶν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῆς Α. Ὑψ. τοῦ Γεωργίου, καὶ ὅτι διὰ Β. Διατάγματος ἡ Μοῖρα αὕτη ἀπετέλει ἀνεξάρτητον σῶμα, μὴ ὑπαγόμενον εἰς τὴν ἄμεσον διοίκησιν τοῦ Ναυστάθμου. Δὲν γνωρίζω διατὶ πρό τινων μηνῶν ἐξεδόθη ἁπλῆ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, καὶ οὐχὶ Β. Διάταγμα, διὰ τῆς ὁποίας ἡ Ὑποβρύχιος Ἄμυνα ἐτέθη ὑπὸ τὰς ἀμέσους διαταγὰς τοῦ Ναυστάθμου. Ἐπεθύμουν τὴν τοιαύτην ὑπόταξιν τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης νὰ ἐδικαιολόγει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι κατ’ ἐμὲ ὑπουργικὴ διαταγὴ δὲν ἠδύνατο νὰ ἀκυρώσῃ Β. Διάταγμα.

§85Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Εἶναι ἀνακριβέστατον.

§86ΚΡΙΤΣΑΣ. Ἐπειδὴ ἐκ τῆς ἱστορίας τῶν αἰτίων τῶν προκαλεσάντων τὸ προχθεσινὸν δυστύχημα ἀναγκαίως ἡ Βουλὴ θὰ ἐξετάσῃ καὶ τὴν ἐν γένει κατάστασιν τοῦ Ναυτικοῦ, μοὶ φαίνεται ἀναγκαῖον νὰ εὐαρεστηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν ἦναι δυνατὸν, τὰ ἡμερολόγια τοῦ θωρηκτοῦ «Ὕδρας», καθ’ ἣν ἐποχὴν διετάχθη τὸ πλοῖον τοῦτο νὰ μεταβῇ εἰς Μασσαλίαν χάριν τῶν ἐκεῖ τελεσθεισῶν ἑορτῶν· διότι, ὡς πληροφοροῦμαι, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν διέταξεν, ἵνα ἐντὸς εἴκοσιν ἡμερῶν ἑτοιμασθῶσι τὰ πλοῖα καὶ ἀναχωρήσωσιν, ὅτι δὲ εἰς τὰς παραστάσεις τῶν ἁρμοδίων ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἑτοιμασθῶσι τόσον ταχέως, ὁ κ. Ὑπουργὸς διέταξε νὰ ἐπισπεύσωσι τὰς ἐργασίας καὶ ἀναχωρήσωσι...

§87ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ αὐτὸ ἀνακριβὲς καὶ ἀνύπαρκτον.

§88ΚΡΙΤΣΑΣ. Ὅλα ἀνακριβῆ! Διὰ τοῦτο ζητῶ τὰ ἔγγραφα ἵνα πεισθῶ. Θέλω ἔτι νὰ βεβαιωθῶ καὶ περὶ τοῦ ἑξῆς· ἂν πρὸ τῆς ἀναχωρήσεως τοῦ θωρηκτοῦ «Ὕδρας» ἐγένοντο δοκιμαὶ τῶν αὐλῶν, καὶ ἂν πράγματι πλεῖστοι τῶν αὐλῶν τούτων,—νομίζω περὶ τοὺς 50,—διερράγησαν ὑπὸ πίεσιν 2½ ἀτμοσφαιρῶν μέχρι 4½, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν, ὅτι πρέπει νὰ ἀντέχωσι μέχρι τῶν 7 ἀτμοσφαιρῶν. Θέλω νὰ μάθω ἐκ τῆς ὑποβολῆς τῶν ἡμερολογίων, ἂν ἡ «Ὕδρα» εἶχε τὴν τακτικὴν ταχύτητα κατὰ τὸν πλοῦν ἀπὸ Πειραιῶς μέχρι Μασσαλίας, καὶ ἂν μετὰ τὸ μέχρι Μασσαλίας ταξείδιον τοῦτο ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἔλαβε τὴν πρόνοιαν νὰ στείλῃ ἐκεῖ τοὺς αὐλοὺς, ἵνα οὗτοι τοποθετηθῶσιν ἐν Τουλῶνι.

§89Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Περὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ ἄλλοτε ὡμίλησα, ὅτε ἔφερε τὸν λόγον ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής. Τὸ θωρηκτὸν «Ὕδρα» κατὰ τὸν πλοῦν ἐχρησιμοποίησε μόνον τοὺς δύο λέβητας χάριν οἰκονομίας τῶν ἀνθράκων (Θόρυβος).

§90ΚΡΙΤΣΑΣ. Ἐξ ἀδυναμίας, οὐχὶ δι’ οἰκονομίαν τῶν ἀνθράκων, διότι οἱ ἄλλοι λέβητες ἦσαν ἄχρηστοι.

§91ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Οἱ ἕτεροι δύο λέβητες εἶχον ἀνάγκην ἐπισκευῆς.

§92ΚΡΙΤΣΑΣ. Ἐγὼ παρακαλῶ τὴν ὑπηρεσίαν, καθ’ ὃ ἔχει καθῆκον καὶ δικαίωμα, νὰ παράσχῃ πληροφορίας· ἀπορῶ δὲ, πῶς ἡ αἴτησις πληροφοριῶν ταράσσει ὑμᾶς τόσον, ὥστε ὁσάκις λέγω τι, ὑμεῖς ν’ ἀπαντᾶτε «ἀνακριβέστατον!» (Θόρυβος). Τέλος πάντων, Κύριοι, κατόπιν ἐκείνων τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν, παρακαλῶ νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ ἑξῆς. Τίς ἡ ἀνάγκη τόσον ἐσπευσμένως νὰ διαταχθῇ ἡ ἑτοιμασία τῶν πλοίων ἐκείνων, ὅπως ἀπέλθωσιν εἰς Βόλον, ὅπου ἤθελον φθάσει πρὸ τῆς ἑβδομάδος τῶν Παθῶν, γνωστοῦ ὄντος ὅτι κατὰ τὸ Πάσχα δὲν γίνονται ἀσκήσεις, ἀλλὰ προσευχαί;

§93ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὰ πλοῖα ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Νοεμβρίου ἔμενον εἰς τὸν Ναύσταθμον· οἱ ἀξιωματικοὶ ἔμενον ἄνευ ἐργασίας. Ἐνόμιζα, ὅτι, ἀφοῦ ἐπρόκειτο νὰ ἔλθῃ καὶ τὸ θωρηκτὸν «Ψαρὰ», ἔπρεπε ν’ ἀρχίσουν τὴν ἐξάσκησιν. Ἐγὼ εἶμαι γνώμης, ὅτι πρέπει νὰ παύσωσι τὰ πλοῖα μένοντα ἀργὰ καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ ἄνευ ἐργασίας. Ἐγὼ δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν οὔτε τὸ Πάσχα, οὔτε ἄλλας ἑορτὰς, καὶ διέταξα νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸν Παγασητικὸν κόλπον, ἵνα ἐκτελέσουν γυμνάσια.

§94ΚΡΙΤΣΑΣ. Παρακαλῶ ἔτι νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν, ἂν εἰς τὰ πλοῖα ταῦτα ἐτοποθετήθησαν πρὸς συμπλήρωσιν τῶν πληρωμάτων ναῦται νεοσύλλεκτοι. Ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς εὐαρεστηθῇ νὰ δώσῃ τὰς πληροφορίας ταύτας, θέλω ἐξετάσει εὐρύτερον τὸ ζήτημα.

§95Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχον ζητήσει τὸν λόγον οὐχὶ διὰ νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐκφέρω γνώμην ἐπὶ ἐκφράσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεγαρίδος συναδέλφου καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Τυρνάβου Βουλευτοῦ περὶ τοῦ Ναυτικοῦ ἡμῶν. Τὸ συμβὰν εἶναι λυπηρότατον, ἀλλ’ εἶναι ἐκ τῶν συνήθως συμβαινόντων εἰς τὰ Κράτη, τὰ ὁποῖα ἔχουσι πλοῖα, δὲν δυνάμεθα δὲ, ὡς ἐκ τῶν ἐγγράφων ἀπεδείχθη, νὰ χαρακτηρίσωμεν τὸ γενόμενον δυστύχημα ὡς ἀπορρέον ἐξ ἀμελείας ἢ παραλείψεως συγκεκριμένης τινὸς ἀρχῆς. Διὰ τοῦτο δὲν δύναμαι ν’ ἀποφανθῶ, ὅτι τὸ ἡμέτερον Ναυτικὸν ἔχασε πλέον τὴν ὑπόστασίν του, τὸν λόγον τῆς ὑπάρξεώς του, διότι συνέβη ἓν δυστύχημα. Εἶμαι γνώμης, ὅτι εἰς τὰ μέτρα, ἅτινα ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν, θὰ χρησιμεύσῃ τὸ περιστατικὸν τοῦτο, ἵνα ληφθῇ μεγαλειτέρα πρόνοια περὶ βελτιώσεως τῶν τοῦ Ναυτικοῦ, ὅπως τοῦτο φθάσῃ εἰς τὸν προορισμὸν, τὸν ὁποῖον πάντες ἐπιθυμοῦμεν.

§96Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Μολονότι εἶναι ἀργὰ, διότι αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς βαίνουσιν εἰς τὴν λῆξιν, ἐν τούτοις ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον «περὶ συστάσεως ἐμπορικῶν ναυτικῶν σχολείων». Ἐκ τῆς Βουλῆς ἐξαρτᾶται, ἂν θέλῃ, νὰ τὸ ψηφίσῃ ἢ νὰ τὸ ἀφήσῃ εἰς ἄλλην Σύνοδον.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 270).

§98Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐκ τῶν προσκομισθέντων ἐγγράφων παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν βεβαίως τύποις οὐδεὶς φαίνεται ὁ ὑπεύθυνος διότι κατὰ τύπους πᾶσαι αἱ διαταγαὶ ἐξετελέσθησαν. Βλέπω ὅμως ἐν τῷ ἐγγράφων τούτων, τὸ πρωτόκολλον ἐπιθεωρήσεως, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι τὰ ὑπ’ ἀριθμὸν 12 καὶ 16 τορπιλλοβόλα ἔχουσιν ἀνάγκην ἀντικαταστάσεως τοῦ κινητηρίου σωλῆνος. Ἐνῷ δὲ τοιαύτη καταδείκνυται ἔλλειψις, ἀφ’ ἑτέρου οὐδαμοῦ ἀνευρίσκω ἔγγραφον, ἐμφαῖνον ὅτι αἱ ἐλλείψεις αὗται διωρθώθησαν. Ἀλλὰ βλέπω καὶ ἕτερον ἀκόμη, ὅτι κατὰ τὴν 28 Μαρτίου, δηλαδὴ τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ἐπῆλθεν ἡ καταστροφὴ ἐν τῷ Ναυστάθμῳ, ὁ Διευθυντὴς τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης ἀναφέρει εἰς ἓν τῶν ἐγγράφων του, ὅτι «τῶν δοκιμῶν τούτων ἡμεῖς δὲν εἴχομεν ἀνάγκην, διότι πᾶν ὅ,τι ἐξ ἡμῶν ἐξηρτᾶτο τὸ ἐξετελέσαμεν, καὶ εἴμεθα βέβαιοι περὶ τῆς καλῆς καταστάσεως τῶν τορπιλλοβόλων· δέον ὅμως νὰ γείνῃ ἐπιθεώρησις τῶν μηχανῶν κλπ. ἐν πλῷ παρὰ τῶν κυβερνητῶν καὶ τῶν εἰδικῶν μηχανικῶν, ἄνευ τῆς ὁποίας οὐδεμίαν φέρομεν ἡμεῖς εὐθύνην.» Τὸ ἔγγραφον τοῦτο συνοδεύει ὄντως τὸ πρωτόκολλον τῆς παραλαβῆς, γενομένης παρὰ τοῦ μακαρίτου ὑποπλοιάρχου Ἀλ. Χρηστομάνου καὶ τοῦ μηχανικοῦ κ. Ἀδάμ. Παρατηρῶ ὅμως, ὅτι τὰ ἔγγραφα ταῦτα φέρουσιν ἡμερομηνίαν τῆς 28 Μαρτίου, καὶ ὑποθέτω ὅτι τὸ πρῶτον, τὸ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης, δὲν ἐξεδόθη ἅμα τῇ ἕῳ, ἀλλ’ ἐν ὥρᾳ προκεχωρημένῃ, τὸ δὲ πρωτόκολλον τῆς παραλαβῆς θὰ ὑπεγράφη μετ’ ὀλίγας ὥρας. Ὑποθέτω λοιπὸν, ὅτι ἡ παράδοσις καὶ παραλαβὴ τῶν τορπιλλοβόλων, ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατάστασιν τῶν μηχανημάτων τῶν σκαφῶν καὶ τοῦ ὁπλισμοῦ των, ἀναμφισβητήτως εἶναι τυπικὴ, ὅπως γίνονται πάντοτε αἱ τοιαῦται παραλαβαὶ παρ’ ἡμῖν, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν ἐντὸς ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος, ἐντὸς μιᾶς ὥρας, νὰ ἐπιθεωρηθῶσιν ὅλα τὰ σκάφη τῶν ἓξ τορπιλλοβόλων, καὶ τὰ ἓξ νὰ εὑρεθῶσιν εἰς καλὴν κατάστασιν, χωρὶς οὐδεμία νὰ παρατηρηθῇ ἔλλειψις...

§99Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ποῦ εὕρετε ὅτι ἐντὸς μιᾶς ὥρας ἐπεθεωρήθησαν ὅλα τὰ πλοῖα; Τὸ ἔγγραφον τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης, τὸ ὁποῖον φέρει ἡμερομηνίαν 28 Μαρτίου, καθιστᾷ δῆλον, ὅτι ἡ ἐπιθεώρησις θὰ ἤρξατο τὴν πρωΐαν τῆς 28, μετὰ τὴν ἄφιξιν τῆς τορπιλλοθέτιδος ἐκ Πειραιῶς, φθάνει δὲ ἡ τορπιλλοθέτις εἰς Ναύσταθμον τὴν 9ην π. μ., ὅτε ἤρξατο ἡ παράδοσις, ἦσαν δὲ ἕτοιμα τὰ τορπιλλοβόλα τὴν ἑσπέραν. Λοιπὸν ἀπὸ τῆς ἑνάτης ὥρας τῆς πρωΐας μέχρι τῆς ἑσπέρας δὲν μεσολαβεῖ μία ὥρα.

§100Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ παραδέχομαι τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἤτοι ὅτι ἡ ἐπιθεώρησις ἤρξατο ἀπὸ τῆς 10 π. μ. καὶ ἔληξε τὴν 5 μ. μ., ἤτοι ἐντὸς ἑπτὰ ὡρῶν ἐγένετο ἡ ἐπιθεώρησις ἓξ σκαφῶν τορπιλλικῶν καθ’ ὅλας αὐτῶν τῆς λεπτομερείας· ἐξητάσθησαν δηλονότι τὰ σκάφη, τὰ πολυσύνθετα μηχανήματα αὐτῶν καὶ ὁ ὁπλισμός των, ἐξετελέσθησαν ἐν τῇ θαλάσσῃ δοκιμαὶ, καὶ εὑρέθησαν ἐν τάξει τὰ πάντα, τὰ δὲ σκάφη κατάλληλα πρὸς πλοῦν. Δὲν γνωρίζω ἂν ὑπάρχει τις μεταξὺ ἡμῶν ὁ διατεθειμένος νὰ πιστεύσῃ εἰς τὴν πιστότητα τῶν ἐγγράφων, ἢ ὅτι εὐσυνειδήτως καὶ ἐν πάσῃ ἀκριβείᾳ ἐξετελέσθη ἡ ἐπιθεώρησις. Ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν, Κύριοι, κατὰ τίνα τρόπον διενεργοῦνται αἱ τοιούτου εἴδους ἐπιθεωρήσεις παρ’ ἡμῖν. Αὐταὶ εἰσιν ὅλως τυπικαί.

§101Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Τότε τὰ πρωτόκολλα εἶναι ψευδῆ; Ψευδῶς ὑπέγραψαν οἱ κυβερνῆται τῶν τορπιλλοβόλων, ὅτι παρέλαβον τὰ πλοῖα;

§102Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν λέγω ὅτι εἶναι ψευδῆ, λέγω ὅτι εἶναι εἰκονικά. Μὲ τοῦτο δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι ἐπιρρίπτω εὐθύνην εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς διέταξε νὰ ἐξοπλισθῶσι τὰ πλοῖα, ἔδωκε τὰς διαταγάς του εἰς τὸν Ναύσταθμον, ὁ Ναύσταθμος ἐνήργησε τὰ δέοντα, καὶ κατὰ τύπους φαίνεται ὅτι ἐξετελέσθησαν πᾶσαι αἱ διαταγαὶ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ. Ἀλλ’ ἐνῷ φαίνεται ὅτι ἐξετελέσθησαν ἐν τοῖς ἐγγράφοις τούτοις πᾶσαι αἱ διαταγαὶ, τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι οὐδεμία αὐτῶν ἐξετελέσθη, ὅλα δὲ τὰ πρωτόκολλα, ὅσα σᾶς ἀνέγνωσε πρὸ μικροῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς, εἰσὶν εἰκονικά. Εἶπον πρὸ μικροῦ, λαμβάνων ὡς βάσιν τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ, ὅτι πρὸς ἐπιθεώρησιν πάντων τῶν τορπιλλοβόλλων ἀπῃτήθησαν ἑπτὰ ὧραι, τὰ δὲ σκάφη ἦσαν ἓξ τὸν ἀριθμόν· ἀλλὰ καὶ οἱ μᾶλλον ἀδαεῖς τῶν τοιούτων πραγμάτων γνωρίζουσιν, ὅτι ἓξ ὧραι ἀπαιτοῦνται μόνον πρὸς ἐπιθεώρησιν ἑνὸς καὶ μόνον σκάφους· κατανοεῖτε ὅθεν κατὰ τινα τρόπον ἐγένετο ἡ ἐπιθεώρησις καὶ πῶς ὑπεγράφησαν τὰ πρωτόκολλα τῆς παραλαβῆς. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἐννοήσητε ὁποία προσοχὴ δίδεται εἰς τὰ ζητήματα τὰ ἀφορῶντα τὴν ζωὴν τῶν ἐπιβαινόντων τὰ πλοῖα τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ ἀνδρῶν, σᾶς ἀναφέρω, ὅτι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν ὑπάρχει ἔκθεσις ἐπιτροπῆς περὶ τῆς τορπιλλοθέτιδος, καὶ ἡ ἔκθεσις αὕτη διαλαμβάνει, ὅτι τὸ πλοῖον τοῦτο εἶναι ἀνίκανον νὰ ἐκτελῇ πλόας, ὅτι διατρέχουσι κίνδυνον οἱ ἐπιβαίνοντες αὐτοῦ, καὶ ὅμως τὸ πλοῖον τοῦτο ἐξακολουθεῖ ἐπὶ ἓξ ἔκτοτε μῆνας τακτικῶς τοὺς πλόας αὑτοῦ!...

§103Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Πρέπει νὰ γνωρίζητε, κύριε Βουλευτά, ὅτι τοιαύτη ἔκθεσις οὐδέποτε περιῆλθεν εἰς χεῖράς μου· διότι, ἂν περιήρχετο, μόνον ἂν δὲν εἶχον σώας τὰς φρένας, θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀφήσω τὸ πλοῖον τοῦτο νὰ ταξειδεύῃ μετὰ τοιαύτην ἔκθεσιν.

§104Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐὰν δὲν περιῆλθεν ἡ ἔκθεσις αὕτη εἰς χεῖράς σας, καταδεικνύει ὅτι κακῶς ἔχουσι καὶ τὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Ἐν τούτοις ἐζητήθησαν παρά τε τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων καὶ παρ’ ἐμοῦ διάφορα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἀναγκαιοῦσιν εἰς ἡμᾶς πρὸς εὐρυτέραν μελέτην τῆς καταστάσεως τοῦ ἡμετέρου στόλου, διότι ἐπιθυμοῦμεν νὰ πληροφορηθῶμεν, ἐὰν πράγματι ὑπάρχει ἑτέρα ἔκθεσις,—δὲν γνωρίζω τίνος ἐπιτροπῆς ἢ τίνος ἀρχῆς,—ἐν ᾗ ἐκτίθεται λεπτομερῶς ἡ κατάστασις τοῦ τορπιλλικοῦ στόλου, ἐὰν ὑπάρχει ἔκθεσις ἀναφέρουσα ὅτι τὰ πλοῖα ταῦτα, ἀγορασθέντα πρὸ δεκαοκταετίας, ὑπέστησαν μεγάλην φθοράν, ὅτι οἱ λέβητες αὐτῶν δὲν δύνανται νὰ ἔχωσι πλέον τὴν ἀπαιτουμένην ἀντοχήν, κατ’ ἀκολουθίαν ὅτι ἠλαττώθη καταπληκτικῶς καὶ ἡ ταχύτης αὐτῶν, ἐν μιᾷ λέξει, ὅτι τὰ τορπιλλοβόλλα ἡμῶν εἰσιν ἄχρηστα. Ὅλα ταῦτα δέον νὰ γνωσθῶσιν· ἐκ τῆς καταθέσεως δὲ ὅλων τῶν σχετικῶν ἐγγράφων δύναται μόνον νὰ χυθῇ φῶς εἰς τὴν θλιβερὰν ταύτην ὑπόθεσιν...

§105Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τοιαῦτα δυστυχήματα συμβαίνουσι καθ’ ἑκάστην εἰς τὴν Εὐρώπην.

§106Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἠκούσατε τί εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος; ὅτι τοιαῦτα συμβαίνουσι καθ’ ἑκάστην εἰς τὴν Εὐρώπην. Δὲν γνωρίζω ἂν τὰ δυστυχήματα ταῦτά εἰσι τόσον συχνὰ εἰς τοὺς εὐρωπαϊκοὺς στόλους, ὅσον ὑποθέτει ὁ κ. συνάδελφος· δὲν ὑποθέτω ὅμως, ὅτι αἱ γινόμεναι ἀλλαχοῦ καταστροφαὶ συμβαίνουσιν ἐκ διαρρήξεως τοῦ λέβητος, διότι ὅπου ἐπέλθῃ διάρρηξις λέβητος, ἢ πρέπει νὰ ἦναι ἐφθαρμένος οὗτος, ἢ ἡ ἀσφαλιστικὴ αὐτοῦ δικλὶς δὲν δύναται νὰ λειτουργῇ καλῶς.

§107Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λησμονεῖτε τὰς συγκρούσεις.

§108Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἄλλο ζήτημα τοῦτο. Ἐκ συγκρούσεων κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν γυμνασίων οὐχὶ σπανίως βλέπομεν καταστροφὰς τορπιλλικῶν σκαφῶν, δὲν παρῆλθον δὲ πολλὰ ἔτη, ὅτε εἰς τὰς ἀνατολικὰς θαλάσσας ἐπῆλθεν ἡ καταστροφὴ ἀγγλικοῦ θωρηκτοῦ, τῆς «Βικτωρίας», μετὰ σύγκρουσιν πρὸς ἕτερον θωρηκτόν, τὸ «Καπερδάουν». Βλέπομεν ἐπίσης καταστροφὰς ἐκ διαρρήξεως τηλεβόλων, ἀλλὰ καταστροφὰς ἕνεκα διαρρήξεως λεβήτων σπανίως ἀκούομεν, ὁσάκις δὲ συμβαίνῃ ποτὲ τοιαύτη, ἀφορμὴ εἶναι καὶ ἐν Εὐρώπῃ, ὅπως καὶ παρ’ ἡμῖν, ἡ κακὴ συντήρησις τῶν μηχανῶν, ἡ παραφορὰ τῶν λεβήτων καὶ ἡ ὀξίδωσις τῶν ἀσφαλιστικῶν δικλίδων.

§109Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Κύριε συνάδελφε, διέταξα ἤδη νὰ ἀνασυρθῇ ἡ μηχανὴ τοῦ καταστραφέντος τορπιλλοβόλου, ὅπως παραδοθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ βεβαιωθῇ ἐκ τίνος αἰτίας ἐπῆλθεν ἡ ἔκρηξις.

§110Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κάλλιστα. Ὅταν προσκομίσητε τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐν λόγῳ ἐπιτροπῆς, τότε συζητοῦμεν καὶ ἀκοπώτερον.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ταύτην τὴν στιγμὴν μοὶ διεβίβασε τὸ ἑξῆς ἔγγραφον τοῦ πρεσβευτοῦ τῆς Μεγάλης Βρεττανίας: Κύριε Ὑπουργέ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὴν Ὑμετέραν Ἐξοχότητα, ὅπως διαβιβάσῃ τῷ Προέδρῳ τῆς Βουλῆς τὴν ἔκφρασιν τῶν εὐγνωμόνων εὐχαριστιῶν τοῦ Πρίγκηπος τῆς Οὐαλλίας διὰ τὰ πρὸς αὐτὸν ὑπὸ τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων ἀπευθυνθέντα αὐτῷ συγχαρητήρια. Δέξασθε κλπ. Ἐ. Ἔγερτον.»

§112Κ. ΔΟΥΝΗΣ. Τὸ δυστυχὲς γεγονὸς, κύριοι Βουλευταὶ, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν, βεβαίως δὲν ἔχει τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν ἡ κοινὴ συνείδησις ἀπέδωκεν εἰς αὐτό. Τὸ δυστυχὲς γεγονὸς εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα καὶ ἀλλαχοῦ συμβαίνουσι, καὶ δὲν δύναμαι ν’ ἀποδώσω εἰς αὐτὸ τὴν σημασίαν, ἣν ἀπέδωκεν ἡ συνταραχθεῖσα κοινὴ συνείδησις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν διὰ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν, παρέστησεν ὅτι τὰ πάντα κατὰ τύπους ἐγένοντο, καὶ ὅτι τὸ τορπιλλοβόλον τὸ καταστραφὲν παρελήφθη ἐν καλῇ καταστάσει. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνεκοίνωσε προσέτι, ὅτι συνέστησεν ἐπιτροπὴν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνέθηκε νὰ ἐξετάσῃ τὰ αἴτια τῆς καταστροφῆς τοῦ τορπιλλοβόλου· ἀγνοοῦμεν ἑπομένως μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης, ποῖα τὰ αἴτια τὰ προκαλέσαντα τὴν καταστροφὴν τοῦ πλοίου, ἀφοῦ τὸ πλοῖον τοῦτο παρελήφθη ἐν καλῇ καταστάσει. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κυρίως πρέπει νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν ἡμῶν, εἶναι, πῶς συμβαίνει, καὶ τὰ ἐλάχιστα δυστυχῆ γεγονότα, τὰ λαμβάνοντα χώραν ἐν τῷ Ναυτικῷ ἡμῶν, νὰ συνταράττωσι κατὰ βάθος τὴν συνείδησιν τὴν ἐθνικήν. Τυχαῖα πολλάκις γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἀλλαχοῦ ἀπαρατήρητα σχεδὸν παρέρχονται, καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων αἱ νόμιμοι ἀρχαὶ ἐνεργοῦσι τὰ κατὰ νόμον, ἐνταῦθα συμβαίνοντα συνταράττουσιν, ὡς εἶπον, ῥιζικῶς τὴν κοινὴν συνείδησιν. Βεβαίως τοῦτο λόγον ἔχει τὴν μεγάλην στοργὴν, τὴν ὁποίαν τὸ ἔθνος ἔχει διὰ τὸ Ναυτικὸν ἡμῶν, ἡ ἐλπὶς δὲ, ἡ ὁποία ἐπὶ τὸ Ναυτικὸν στηρίζεται, ὁσάκις συμβαίνῃ δυστύχημά τι, ὑφίσταται μείωσιν· ἀλλ’ ἔχει καὶ ἕτερον λόγον, σπουδαιότατον, ὅτι ἀπὸ χρόνων πολλῶν τὰ τῆς διοικήσεως τοῦ Ναυτικοῦ ἡμῶν ἔχουσι κακῶς. Πρέπει νὰ πιστεύσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὁσαδήποτε ἐπίσημα ἔγγραφα καὶ ἂν προσαχθῶσι, πιστοποιοῦντα τὴν καλὴν διοίκησιν τοῦ στόλου, εἰς τὰ ἔγγραφα ταῦτα δὲν δίδεται ἡ πρέπουσα πίστις, διότι κατὰ τὸ πλεῖστον τὰ ἔγγραφα, ὅσα ἐνταῦθα ἀνεκοινώθησαν, δὲν ἀπεδείχθησαν παριστῶντα τὴν κατὰ βάθος ἀλήθειαν· ὅταν δὲ οἱ Βουλευταὶ εὑρίσκωνται πρὸ ἐθνικῆς συνειδήσεως τοσοῦτον εὐερεθίστου ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων, ὅταν εὑρίσκωνται ἐνώπιον πεποιθήσεως κοινῆς ἐσχηματισμένης, δὲν νομίζετε ὅτι ἔχει ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία τὸ καθῆκον νὰ ἐρευνήσῃ γενικώτερον καὶ βαθύτερον τὰ αἴτια τῆς καταστάσεως τοῦ ναυτικοῦ ἡμῶν; Δὲν νομίζετε ὅτι ἐπιβάλλεται ὡς καθῆκον ἱερὸν νὰ ἀναστηλωθῇ ἡ ἀπολεσθεῖσα ἐμπιστοσύνη ἐπὶ τοῦ Ναυτικοῦ τῆς πατρίδος ἡμῶν; Διὰ τῆς ἀναγνώσεως τῶν ἐγγράφων βεβαίως δὲν θὰ ἀναστηλωθῇ αὕτη. Καὶ ἄλλοτε, ὡς γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ, συνεστήθη ἐπιτροπὴ πρὸς βεβαίωσιν τῆς καταστάσεως τοῦ Ναυτικοῦ, καὶ κατέληξε νὰ ὑποδείξῃ, ὅτι τὴν εὐθύνην τῆς καταστάσεως ὑπέχει ὁ λογιστικὸς νόμος. Ἀνάγκη λοιπὸν νὰ ἐμπνεύσητε τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ διοίκησις τοῦ Ναυτικοῦ ἡμῶν σωφρόνως καὶ μετὰ σοβαρότητος ἐργάζεται, ἵνα τοῦτο παρασκευασθῇ πρὸς ἐπιτέλεσιν τοῦ προορισμοῦ του. Αἱ παρατηρήσεις αὗται δὲν εἶναι παρατηρήσεις ἄνευ σημασίας, εἶναι παρατηρήσεις γεννῶσαι πρόβλημα μέγα, καὶ τοῦ προβλήματος τούτου τὴν λύσιν ἐὰν ἐπιτύχητε, τότε μόνον δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι ἐργάζεσθε ὑπὲρ τοῦ ἔθνους, ἄλλως κακῶς πράττετε, καταδαπανῶντες τὸ δημόσιον χρῆμα ἄνευ ἀποτελέσματος.

§113Ν. ΤΖΑΝΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ, ὁ ὁποῖος ἔφερα τὴν ἐπερώτησιν, βεβαίως ἐκπλήσσομαι, ἀκούων ἀπὸ τοὺς διαφόρους ῥήτορας, ὅτι κινδυνεύει ἡ τιμὴ τῆς πατρίδος, ὅτι κινδυνεύομεν νὰ χάσωμεν τὴν ὑπόληψίν μας, διότι κατεστράφη ἓν τορπιλλοβόλον. Βεβαίως πάντες ᾐσθάνθησαν τὴν αὐτὴν μεγάλην λύπην διὰ τὸ συμβὰν δυστύχημα καὶ διὰ τὴν ἀπώλειαν τοσούτων εὐγενῶν ὑπάρξεων, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λέγωμεν ὅτι ἔπαθεν ἡ τιμὴ τῆς πατρίδος, διότι ἀνετινάχθη ἓν τορπιλλοβόλον. Ἐὰν τυχὸν εἷς μηχανικὸς μεθυσμένος ἢ παράφρων γείνῃ ἀφορμὴ ἑνὸς τοιούτου δυστυχήματος, δὲν ἔπεται ὅτι κατεστράφη ἡ Ἑλλάς, ἢ ὅτι ἔπαθεν ἡ τιμὴ τῆς πατρίδος, πολλῷ δὲ μᾶλλον δὲν ἔπρεπε τοιαῦτα νὰ λέγωνται ἐν τῇ Ἑλληνικῇ Βουλῇ.

§114Γ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ ἀπαντήσω δύο λέξεις εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον...

§115Ν. ΤΖΑΝΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὑμεῖς ὁμολογουμένως ἐθέσατε τὸ ζήτημα ἐκεῖ, ὅπου ἔπρεπεν. Αἱ ὀλίγαι παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἐξήνεγκον, βεβαίως δὲν ἀφεώρων ὑμᾶς.

§116Γ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ποτὲ ἡμεῖς δὲν ἐνόησαμεν ὅτι κατεστράφη ἡ Ἑλλὰς διότι ἀνετινάχθη ἓν τορπιλλοβόλον εἰς τὸν ἀέρα. Εἴπομεν μόνον, ὅτι, ἐπειδὴ πολλὰ ἐλέχθησαν, πολλὰ ἐγράφησαν εἰς τὸν Τύπον, ἔπρεπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀνακοινώσῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπεν, ἵνα μάθῃ τὸ κοινὸν, τί συμβαίνει. Ὅταν δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς προσκομίσῃ καὶ ὅσα ἐζητήθησαν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐκ Μεγαρίδος, θὰ ἴδωμεν ποῦ ὑπάρχει ἡ εὐθύνη.

§117Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἐγὼ ὅμως εἶμαι ὑποχρεωμένος ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν, ὅπως εἶμαι ὑποχρεωμένος ν’ ἀπαντήσω καὶ δι’ ἄλλην τινὰ φράσιν, τὴν ὁποίαν ἤκουσα εἰς τὸ Βουλευτήριον τοῦτο, ὅτι αὐτὰ συμβαίνουν καὶ εἰς ἄλλας χώρας, συμβαίνουν καὶ εἰς τὸ Τουλὼν, συμβαίνουν καὶ εἰς τὸ Χερβοῦργον. Αἱ τοιαῦται γνῶμαι, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ὀρθαὶ, διότι ἐγὼ τότε δύναμαι ν’ ἀπαντήσω κατ’ ἄλλον τρόπον: Ἀλλ’ ἐὰν ταῦτα συνέβησαν εἰς ἄλλα μέρη, εἶναι καὶ ἄλλα πολλά, τὰ ὁποῖα συμβαίνουσιν εἰς ἄλλα μέρη, ἅτινα ὅμως δὲν συμβαίνουν ἐνταῦθα· ἐὰν συνέβη καὶ ἀλλαχοῦ νὰ καταστραφῶσιν ἓν ἢ δύο πλοῖα Δυνάμεων, αἵτινες ἔχουσι στόλους μεγίστους, δὲν εἶναι τὸ ἴδιον, ἐὰν καταστρέφεται ἓν πλοῖον τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία ἀπὸ 15 ἐτῶν δὲν κατώρθωσεν ἀκόμη οὔτε ἓν σκάφος νὰ κατασκευάσῃ. Καὶ τοῦτο εἶναι, ὅπερ μὲ ἀνησυχεῖ σήμερον. Ἡμεῖς τὰ ὀλίγα χρήματα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν, πρόκειται καὶ πάλιν νὰ σπαταλήσωμεν εἰς πλόας ἀσκόπους. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ γνωρίζῃ τὸ Αἰγαῖον καὶ τὴν Μεσόγειον· τὸ ναυτικὸν ἡμῶν δὲν ἔχει καμμίαν ὑποχρέωσιν νὰ γνωρίζῃ τὸν Ἀτλαντικὸν Ὠκεανὸν, ὅπου οὐδόλως καλεῖται νὰ δράσῃ. Τὸ Αἰγαῖον, τὴν Μεσόγειον ἰδοὺ, ποῖα μέρη πρέπει νὰ γνωρίζῃ καλῶς ὁ Ἑλληνικὸς στόλος. Θὰ προσθέσω ἀκόμη καί τι ἄλλο. Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς νομίζει ὅτι δὲν ἐχάθη ὁ κόσμος, διότι ἐχάθη ἓν πλοῖον...

§118Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν εἶπεν αὐτό.

§119ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Κύριοι, ἐγὼ δὲν θρηνῶ τοὺς ἀπολεσθέντας ὀκτὼ ἄνδρας· διότι εἴτε οὕτως ἀπωλέσθησαν, εἴτε κατὰ τὸν πόλεμον ἤθελον ἀπολεσθῆ, βεβαίως τὸ καθῆκον τῶν ἐξετέλουν, καὶ ὑπερήφανοι, ὡς ἦσαν, δὲν ἠθέλησαν νὰ εἴπωσιν ὅτι δὲν ἐκπλέουσι μετὰ πλοίου τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο εἰς κατάστασιν νὰ ἐκπλεύσῃ. Τὸ τοιοῦτον, κύριοι Βουλευταὶ, ἀποδεικνύει μόνον τὴν ὑπέρμετρον φιλοτιμίαν τῶν Ἑλλήνων, δὲν ἀποδεικνύει ὅμως, οὐδὲ δικαιολογεῖ τὴν ἀμέλειαν τοῦ Κράτους, ὅπερ ἀφῆκε τὰ πλοῖα νὰ εὑρίσκωνται ἐν τοιαύτη καταστάσει. Ἐὰν ὑμεῖς θέλετε νὰ ἦσθε ἐν τῇ ἀληθείᾳ, πρέπει νὰ ἐνθυμηθῆτε, ὅτι μὲ 7 ἀτμοσφαιρῶν πίεσιν δὲν εἶναι προωρισμένα τὰ πλοῖα ταῦτα νὰ ταξειδεύσωσι. Καὶ ὅμως καὶ αὐτὴ ἡ πίεσις εἶναι μεγαλειτέρα ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἠδύνατο ὁ λέβης αὐτῶν νὰ δεχθῇ. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, οὔτε θὰ παρακολουθήσω τοὺς κυρίους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον εἰς λεπτομερείας. Περιμένω νὰ ἔλθωσιν αἱ ζητηθεῖσαι πληροφορίαι, καὶ ὅταν ἔλθωσιν αἱ πληροφορίαι, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ ἐνθυμηθῇ, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἀτόμων. Ἡ κατάστασις αὕτη ὑπάρχει ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν. Ἀλλὰ θέλω νὰ προκαλέσω τὴν προσαχὴν τῆς Βουλῆς, ὅτι, ἐὰν εἶναι ἡ κατάστασις ἐλεεινή, ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἐξακολουθοῦσα, εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς τὸ Κράτος, εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μεριμνήσῃ περὶ διορθώσεως τοῦ κακοῦ. Τοῦτο τὸ κακὸν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠθέλομεν νὰ ἀναχαιτίσωμεν. Σήμερον ἀνετινάχθη ἓν τορπιλλικὸν, αὔριον δύναται ἓν ἄλλο πλοῖον νὰ ὑποστῇ ἄλλον τινὰ ἐξευτελισμὸν, ὅμοιον μὲ ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον ὑπέστη τὸ «Ἐρτογρούλ». Δὲν ἐπιθυμῶ, Κύριοι, τὸν «Ναύαρχον Μιαούλην» νὰ τὸν δέσουν καὶ νὰ τὸν φέρουν εἰς τὸν Πειραιᾶ, ῥυμουλκοῦντες αὐτόν· ὄχι! Δοκιμάσατε τὴν δύναμιν τῶν πλοίων ἡμῶν ἐντὸς τῶν Ἑλληνικῶν θαλασσῶν, δοκιμάσατε τὴν δύναμιν τῶν πλοίων ἡμῶν ἐντὸς τοῦ Αἰγαίου, ἐντὸς τῆς Μεσογείου, καὶ ἀφήσατε τοὺς πλόας τῆς Ἀμερικῆς καὶ τοὺς πλόας τῶν Ἰνδιῶν καὶ τῆς Ἰαπωνίας.

§120Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§121ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι μέγα, οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, καὶ ἡ ἐντύπωσις εἶναι κοινή. Ὡς ἐκ τούτου νομίζω, ὅτι κοινὴ ἐνέργεια, κοινὴ σύμπραξις πρέπει νὰ ἐπιζητήσῃ τὴν λύσιν τῆς ἀπορίας, ἡ ὁποία γεννᾶται, πῶς τὸ δυστύχημα τοῦτο συνέβη. Δὲν εἶναι πρέπον, κύριε Πρόεδρε, ἵνα τὸ θλιβερὸν τοῦτο γεγονὸς γείνῃ ζήτημα λαμβάνον χαρακτῆρα ὁπωσδήποτε κομματικὸν ἢ πολιτικόν. Εἶναι δυστύχημα γενικὸν, διὰ τὸ ὁποῖον πάντες θλιβόμεθα καὶ πάντες ἔχομεν καθῆκον, ὑπὸ τὸ κράτος τῆς θλίψεως, νὰ ἀναζητήσωμεν τὴν ἀρχικὴν αἰτίαν τοῦ δυστυχήματος. Τοιαῦτα δυστυχήματα λαμβάνουσι χώραν εἴτε ἐξ ὑπαιτιότητος, εἴτε ἐκ τυχαίου περιστατικοῦ. Τὸ πρῶτον ζήτημα εἶναι νὰ ἐξετασθῇ, ἐὰν ὑπάρχει ὑπαιτιότης καὶ εὐθύνη. Ἐὰν ὑπάρχει τοιαύτη, βεβαίως πρέπει νὰ ἐπέλθῃ ἡ δέουσα τιμωρία καὶ ἡ δέουσα ἱκανοποίησις. Ἐὰν εἶναι τυχαῖον τὸ γεγονὸς, ὅπερ δὲν εἶναι ἀδύνατον, νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν πάντες, καὶ νὰ μὴ θελήσωμεν νὰ ἀδικήσωμεν οὐδένα μὴ ὑπεύθυνον. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις δὲν πρέπει νὰ ἦναι τόσον ζωηρά· ἡ συζήτησις πρέπει νὰ ἦναι ἀπαθὴς, πρέπει νὰ ἦναι συζήτησις Σώματος συνερχομένου ὑπὸ τὰς αὐτὰς θλιβερὰς ἐντυπώσεις καὶ ἐπιθυμοῦντος νὰ μάθῃ τὴν ἀλήθειαν καὶ μόνην τὴν ἀλήθειαν. Διὰ τοῦτο ἰδίως θὰ παρακαλέσω τοὺς δόντας γενικωτέραν ἐπέκτασιν εἰς τὴν συζήτησιν, καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν γενικωτέρας πληροφορίας, θὰ τοὺς παρακαλέσω νὰ περιορισθῶσιν εἰς μόνον τὸ ζήτημα τὸ συγκεκριμένον, διότι τότε καὶ μόνον θὰ μάθωμεν τὴν ἀλήθειαν. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ γενικεύσωμεν τὴν συζήτησιν, ἐὰν θελήσωμεν ν’ ἀνατρέξωμεν εἰς παρωχημένας ἐλλείψεις καὶ εἰς παρωχημένας εὐθύνας, ἡ αἰτία ἡ ἀληθὴς δὲν θὰ ἀνευρεθῇ, τὸ συγκεκριμένον ζήτημα θὰ πνιγῇ εἰς τὴν γενικὴν ἐξέτασιν. Ἐπειδὴ δὲ σήμερον ἐπιθυμοῦμεν μόνον νὰ μάθωμεν τὴν αἰτίαν τοῦ συγκεκριμένου αὐτοῦ γεγονότος, θὰ παρακαλέσω νὰ περιορισθῶμεν εἰς αὐτὸ καὶ μόνον, καὶ μετὰ μεγάλης ψυχραιμίας, ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ πόνου κατεχόμενοι, νὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἀνεύρωμεν τὴν ἀρχικὴν αἰτίαν, καὶ ν’ ἀποδώσωμεν τὴν εὐθύνην ἐκεῖ, ὅπου ἀνήκει.

§122Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω μόνον τοῦτο τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν πράγματι ἡ τελευταία διαταγή, διὰ τῆς ὁποίας ὡρίσθη χρόνος πρὸς παρασκευὴν καὶ ἀπόπλουν τῶν πλοίων ἡμερῶν εἴκοσιν, ἀνεκλήθη, καὶ ἂν διὰ νέας τοιαύτης ὡρίσθη ἑξαήμερος προθεσμία.

§123Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν ὑπάρχει δευτέρα διαταγή. Μία καὶ μόνη διαταγὴ ἐξεδόθη.

§124Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν ὥραν νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον στηρίζεται εἰς τὴν φιλανθρωπίαν. Κατὰ τὸν νόμον περὶ Ἐφηβείου Ἀβέρωφ, τὸ ἥμισυ τοῦ ἀντιτίμου τῆς ἐργασίας τῶν καταδίκων κατατίθεται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ καταστήματος, τὸ ἕτερον δὲ ἥμισυ χρησιμεύει ὡς κεφάλαιον διὰ τοὺς ἀποτίνοντας τὴν ποινὴν καὶ τοῦτο γίνεται. Ἀλλ’ ὁ σκοπὸς οὗτος ματαιοῦται ἐντελῶς, διότι οἱ κατάδικοι, ἐξερχόμενοι τῶν φυλακῶν, μολονότι κατετέθη τὸ εἰς αὐτοὺς ἀνῆκον, δὲν εἶναι εὔκολον νὰ τὸ λάβωσι, καὶ δὲν τὸ λαμβάνουσι, διότι κατατίθεται ἀθρόως, ἑπομένως ἀγνοεῖται πόσον ποσὸν ἐκ τούτου ἀνήκει εἰς ἕκαστον κατάδικον. Ἄλλως δ’ ἐννοεῖται ὅτι ἡ ἐργασία αὕτη εἶναι δυσκολώτατον νὰ ὑπολογισθῇ, ἵνα εὑρεθῇ πόσον ἀνήκει εἰς ἕκαστον κατάδικον. Διὰ τοῦτο λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον τὸ ἀντίτιμον τῆς ἐργασίας τῶν καταδίκων κατατίθεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἐπὶ τόκῳ, ὅπως εἰς τὸ ταμιευτήριον, ὁ κατάδικος δὲ, ἐξερχόμενος τῶν φυλακῶν, θὰ ἔχῃ ἀσφαλῶς τὸ εἰς αὐτὸν ἀνῆκον.

§125Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ψηφισθῇ σήμερον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ἐπειδὴ εἶναι κατεπεῖγον.

§126Γ. ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις ἐπ’ αὐτοῦ.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 271).

§128ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ψηφισθῇ.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ εἶναι ὀκτὼ ἡ ὥρα, νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§130Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. (θόρυβος). Μὴ θορυβεῖσθε, Κύριοι· δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολύ. Πρόκειται περὶ ὑποθέσεως μᾶλλον ὑπηρεσιακῆς. Ἐθρυλήθη σήμερον, ὅτι εἰς τὴν Μονὴν Τατάρνης θὰ λάβῃ τὴν θέσιν Ἡγουμένου ὁ ἄλλοτε ὑπηρετήσας ὡς τοιοῦτος Χριστόφορος Παπανδρεόπουλος. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, προτοῦ ἐγκρίνῃ τοιοῦτον διορισμόν, νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Ἱερὰν Σύνοδον ὅλας τὰς δικογραφίας, ἐντὸς τῶν ὁποίων ὑπάρχουσι καταγγελίαι κατὰ τοῦ ἐν λόγῳ Ἡγουμένου ἐπὶ καταχρήσεσιν, ἐπὶ φόνῳ, ἐπὶ ἀνηθίκοις πράξεσι, καθὼς καὶ ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Πλημμελειοδικῶν, διότι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς, εὑρισκόμενος σήμερον ἐν Ἀθήναις, καταδιώκεται δυνάμει ἐντάλματος, ἡ δὲ Ἱερὰ Σύνοδος, ὡς ἐπληροφορήθην, καίτοι ἐγνώριζε τὰ εἰρημένα ἐγκλήματα αὐτοῦ, προέβη εἰς τὸν διορισμόν του, χωρὶς κἂν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὑφίσταται ἐκκρεμὴς δίκη καὶ κατηγορία ἐναντίον του. Τὸ πρόσωπον αὐτὸ, κύριε Πρόεδρε, ἐν τῇ Μονῇ, ἐν τῇ ὁποίᾳ ζητεῖ νὰ διορισθῇ Ἡγούμενος, ὑπηρέτησε καὶ ἄλλοτε ὡς τοιοῦτος, ἐκεῖ δὲ ἐν συνεργασίᾳ μετ’ ἄλλου διέπραξε φόνον, οἱ δὲ κάτοικοι τοῦ χωρίου Τατάρνης, τὸ ὁποῖον ὑπάγεται εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Μονῆς, εὐθὺς ὡς πληροφορηθῶσιν, ὅτι αὐτὸς ἔγεινεν Ἡγούμενος, ἔστε βέβαιοι, ὅτι θὰ ἐξεγερθῶσι, καὶ θὰ διαπραχθῶσι μεγαλείτερα ἐγκλήματα. Ἄλλως τε ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν μαρτυρίαν τῶν συναδέλφων μου ἐξ Εὐρυτανίας, ἵνα βεβαιώσωσιν ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς των τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς διαγωγῆς αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου.

§131Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Προκληθεὶς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι εἶναι ἀληθέστατον ὅτι ὑφίσταται ἐκκρεμὴς κατηγορία κατὰ τοῦ Προηγουμένου Χριστοφόρου Παπανδρεοπούλου, ἐνεργεῖται δὲ ἤδη ἀνάκρισις ἐν Μεσολογγίῳ. Ἡ Ἱερὰ Σύνοδος, ἀποτελουμένη καὶ ἐκ μελῶν, τὰ ὁποῖα ἄλλοτε ἔλαβον μέρος εἰς τὴν παῦσιν αὐτοῦ τοῦ καλογήρου, τὴν σήμερον πιεσθεῖσα, φαίνεται, παρ’ ἀνθρώπων ἐχόντων συμφέροντα ἐπαρχιακὰ, ὅπως ἐπανέλθῃ ὁ κύριος αὐτὸς εἰς τὴν Μονὴν Τατάρνης, προέβη εἰς τὸν διορισμὸν, παριδοῦσα ὅτι ὑπάρχουσι τοιαῦτα ἔγγραφα ἐν τῷ Συνοδικῷ Γραφείῳ, τὰ ὁποῖα ὄχι μόνον δὲν ἐπιτρέπουσι νὰ διορισθῇ Ἡγούμενος ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς, ἀλλὰ καὶ ἐπιβάλλουσι νὰ σταλῇ κατ’ εὐθεῖαν εἰς τὰς φυλακάς.

§132ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Πρόκειται ἀκριβῶς περὶ τοῦ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου παρὰ τῇ Ἱερᾷ Συνόδῳ. Κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν τελευταίων βουλευτικῶν ἐκλογῶν ὁ Ἡγούμενος αὐτὸς ἐδαπάνησε περὶ τὰς 8,000 δραχμὰς ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ αὐτοῦ, διέπραξε δὲ καὶ τὸ ἑξῆς, ἀκατανόητον διὰ τοὺς μοναχούς. Ἐστρατολόγησε περὶ τοὺς 450 ἐκλογεῖς, τοὺς ὁποίους διέθρεψεν ἐπὶ 4 ἡμέρας ἐν τῇ Μονῇ καὶ εἰς βάρος τῆς Μονῆς, τοῖς ἔδωκε λαμπάδας, ἵνα περιέρχωνται τὰς ἀγυιὰς ἐν καιρῷ νυκτὸς, κατέστησε δὲ καὶ σαλπιγκτὰς, ἵνα ἠχεῖ ἡ σάλπιγξ ἑωθινὸν ἐγερτήριον.

§133ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι Εὐρυτάν;

§134ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Εἶναι Ναυπάκτιος, εἶναι δὲ προϊὸν τοῦ ἀποθανόντος Ἐπισκόπου (γέλως).

§135Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Καίτοι ἀναγνωρίζω ὅτι παρῆλθεν ἡ ὥρα καὶ ὅτι ἕνεκα τούτου μετὰ κόπου θὰ μὲ ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ, βιαζομένη νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, δὲν δύναμαι ἢ ν’ ἀπασχολήσω αὐτὴν ἐπί τινας στιγμὰς, φέρων ἐνώπιον αὐτῆς ζήτημα, ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ πεισθῇ, ὅτι λίαν δεδικαιολογημένη εἶναι ἡ ἀπόφασίς μου νὰ μὴ ἀναβάλω αὐτό. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ ἑνὸς λοχίου τῶν εὐζώνων, ὁ ὁποῖος ἀποσπασματάρχης ὢν καθ’ ὃν χρόνον τὴν Θεσσαλίαν κατεῖχον τὰ τουρκικὰ στρατεύματα, εἶχε προορισθῆ, ὡς καὶ πολλοὶ ἄλλοι, εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας, κατακλυσάσης τότε τὰ μέρη ἐκεῖνα καὶ ἰδίως τὰ παρὰ τὴν οὐδετέραν ζώνην. Ὁ λοχίας οὗτος, κατορθώσας ἡμέραν τινὰ νὰ ἀνακαλύψῃ τὸ κρυσφύγετον λῃστρικῆς τινος συμμορίας ἐξ εἴκοσι λῃστῶν ἀποτελουμένης καὶ ὑπὸ τὸν διαβόητον λήσταρχον Μπακοδῆμον, ἐπετέθη κατ’ αὐτῆς, καὶ μετὰ πεισματώδη μάχην, διαρκέσασαν καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν, ἡγούμενος αὐτὸς δέκα μόνον στρατιωτῶν, κατέστρεψεν αὐτὴν, δέκα ἐκ τῶν λῃστῶν, ἐν οἷς καὶ ὁ λήσταρχος, συλληφθέντων καὶ δύο φονευθέντων, τῶν δὲ ὑπολοίπων ὀκτὼ κατορθωσάντων νὰ διαφύγωσι, χάρις εἰς τὸ ὀλιγομελὲς τοῦ ἀποσπάσματος, ὁ ἀριθμὸς τοῦ ὁποίου δὲν ἐπέτρεπε τὴν ἐπὶ πλέον καταδίωξιν. Οἱ συλληφθέντες ἐκεῖνοι λῃσταὶ ἐνήχθησαν εἰς δίκην καὶ δικασθέντες ἐνώπιον τῶν ἐν Ἀθήναις κακουργιοδικῶν κατεδικάσθησαν ἀναλόγως τῶν πράξεών των, βεβαιωθείσης πρότερον τῆς ταυτότητος αὐτῶν. Κατὰ τὴν δίκην ἐξετυλίχθησαν ὅλα τὰ κατὰ τὴν συμπλοκὴν μεταξὺ τῶν κατηγορουμένων καὶ τοῦ ὑπὸ τὴν διοίκησιν τοῦ λοχίου ἐκείνου ἀποσπάσματος, καὶ ἐκ τῆς ἐκτυλίξεως αὐτῶν τὸ Δικαστήριον τόσον διετέθη ὑπὲρ τοῦ λοχίου, ὥστε ἀμέσως συνέταξεν ἐκθέσεις, διὰ τῶν ὁποίων, ὑποβληθεισῶν εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργεῖον, συνίστα τὴν ἄμεσον τοῦ λοχίου τούτου προαγωγήν, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον περὶ καταδιώξεως τῆς ληστείας. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, λαβὸν ὑπ’ ὄψει τὴν ἔκθεσιν τοῦ διοικητοῦ τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων, τὴν ἀμέσως μετὰ τὴν συμπλοκὴν ὑποβληθεῖσαν αὐτῷ, ἀκολούθως δὲ καὶ τὰς ἐκθέσεις ἀφ’ ἑνὸς μὲν τῶν δώδεκα ἐνόρκων τῶν δικασάντων τὴν ὑπόθεσιν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τῶν κατὰ τὴν δίκην ἐκείνην συνέδρων, ἤρξατο σκεπτόμενον περὶ ἠθικῆς ἀμοιβῆς τοῦ διὰ τῶν τριῶν τούτων ἐκθέσεων συνιστωμένου λοχίου, ἀμοιβῆς τὴν ὁποίαν δικαίως δὲν ἀπένειμεν ἀμέσως ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πρώτης ἐκθέσεως, διότι καθῆκον εἶχε νὰ πεισθῇ πρότερον δι’ ἐπισήμου πράξεως, ὅτι οἱ ὑπὸ τοῦ λοχίου τούτου καταδιωχθέντες, συλληφθέντες καὶ φονευθέντες ἦσαν ἀληθῶς λησταί. Καὶ ὅτι ἐκεῖνοι ἦσαν λησταὶ ἐπικεκηρυγμένοι καὶ ἐκ τῶν ἐπιφοβωτέρων, οὐδεμία ἀμφιβολία ὑπάρχει· τούτου δὲ τεθέντος, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ὤφειλε νὰ προστρέξῃ εἰς τοὺς νόμους τοὺς ἀφορῶντας εἰς τοιαῦτα ζητήματα, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν, ἐνῷ μάλιστα τρεῖς ἐπισημόταται ἐκθέσεις ἐξαίρουσι τὴν διαγωγὴν τοῦ λοχίου, νὰ προβῇ εἰς τὸν προβιβασμὸν αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν συμπλοκὴν ἐκείνην ἐδείχθη ἀνώτερος πάσης προσδοκίας. Καὶ ἐν πρώτοις, Κύριοι, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ὤφειλε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸν νόμον ΤΟΔʹ τῆς 27 Φεβρουαρίου 1871 περὶ καταδιώξεως τῆς ληστείας, κατὰ τὸ δ’ ἐδάφιον τοῦ ἀκροτελευτίου ἄρθρου τοῦ ὁποίου «ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ προβιβάσῃ στρατιωτικοὺς κατ’ ἐκλογὴν ἀποδεδειγμένως ἀριστεύσαντας καὶ φονεύσαντας ἢ συλλαβόντας ληστὴν ἐπικεκηρυγμένον, ὁσάκις χηρεύῃ θέσις ἐν τῷ στρατῷ»...

§136ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν χηρεύει ἴσως θέσις.

§137ΚΡΙΤΣΑΣ. Ἔχετε ὑπομονὴν, παρακαλῶ. Θέσεις ἀνθυπασπιστῶν χηρεύουσι, κύριοι Βουλευταί· καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι σήμερον εὑρίσκονται ἐν Ἀθήναις πλείονες τῶν ἑκατὸν ὑπαξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ, διαγωνιζόμενοι πρὸς κατάληψιν 12 ἢ πλειοτέρων χηρευουσῶν θέσεων ἀνθυπασπιστῶν. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ πρὸ ὀλίγου διακόψας με συνάδελφος εἶπεν, ὅτι δηλαδὴ ἴσως δὲν χηρεύει θέσις, τὸ Ὑπουργεῖον ἠδύνατο νὰ προβιβάσῃ αὐτὸν ἐπὶ τῇ βάσει ἄλλου νόμου, τοῦ νόμου ΑΛΒʹ τοῦ 1882, τὸ δεύτερον ἄρθρον τοῦ ὁποίου ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Οὐδεὶς ὑπαξιωματικὸς προβιβάζεται ἀνθυπασπιστὴς ἐν ὥρᾳ εἰρήνης ἢ ἐπιστρατεύσεως, ἂν δὲν εὐδοκιμήσῃ εἰς τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις τοῦ Σχολείου τῶν ὑπαξιωματικῶν. Εἰς περίπτωσιν ὅμως, καθ’ ἣν ἐξάγεται ἀριδήλως ἐξ ἐπισήμων ἐκθέσεων τῶν προϊσταμένων, ὑποστηριζομένων ὑπὸ ἐκθέσεων τῶν Ἀρχηγείων στρατοῦ, ὅτι ὑπαξιωματικός τις, μὴ ἐκπαιδευθεὶς ἐν τῷ Σχολείῳ τῶν ὑπαξιωματικῶν, ἠνδραγάθησεν ἐξόχως κατὰ συμπλοκὴν μετὰ ληστῶν, ἢ κατ’ ἄλλην στρατιωτικὴν πρᾶξιν, δύναται νὰ προβιβασθῇ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ χηρεύουσα θέσις ἀνθυπασπιστοῦ.» Ἔχω, Κύριοι, ἀντίγραφα ὅλων τῶν ἐκθέσεων, ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν ὁποίων ἡ Βουλὴ ἤθελε πεισθῇ, ὅτι ὁ λοχίας οὗτος μεγάλως ἠδικήθη, μὴ προαχθεὶς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ· δὲν τὰ ἀναγινώσκω ὅμως, ὡς περιττὰ διὰ τὴν Βουλήν.

§138Α. ΠΕΤΑΛΑΣ. Ὑποβάλετέ τα, ἵνα τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργός.

§139ΚΡΙΤΣΑΣ. Καὶ διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν εἶναι ταῦτα περιττὰ, διότι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ὑπάρχουσι τὰ πρωτότυπα, τὰ ὁποῖα ἂν ἀνεγίνωσκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἂν προσεῖχεν εἰς ταῦτα, βεβαίως θὰ προῆγε τὸν λοχίαν ἐκεῖνον εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, καὶ οὐχὶ εἰς τὸν τοῦ ἐπιλοχίου, εἰς ὃν τὸν προήγαγε πρὸ τινῶν ἡμερῶν.

§140ΦΑΡΜΑΚΗΣ. Ἀδικώτατον. Πῶς ὀνομάζεται ὁ ὑπαξιωματικὸς οὗτος;

§141ΚΡΙΤΣΑΣ. Ὀνομάζεται Ἀθανάσιος Ζούπας. Ἄν, κύριοι Βουλευταί, ὁ λοχίας ἐκεῖνος, νῦν ἐπιλοχίας, δὲν προήγετο εἰς τὸν βαθμὸν τοῦτον κατ’ ἐκλογὴν, περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης οὐδεὶς λόγος θὰ ἐγίνετο, διότι δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ εἶναι νὰ ἐκτιμήσῃ τὰ πράγματα ὅπως αὐτὸς κρίνει. Ἀφοῦ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς μόλις πρὸ τινῶν ἡμερῶν ἀπεφάσισε νὰ προαγάγῃ τὸν ἐν λόγῳ ὑπαξιωματικὸν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἐπιλοχίου, τοῦτο δ’ ἀποδεικνύει ὅτι ὁ ὑπαξιωματικὸς ἐκεῖνος ἐκρίθη καὶ ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἄξιος ἀμοιβῆς, δίδεται εἰς ἐμὲ τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι τὸν ὑπαξιωματικὸν ἐκεῖνον ἠδίκησεν, ὅτι δὲ, ἀδικήσας αὐτὸν, καλὸν ἤθελεν εἶσθαι νὰ σπεύσῃ νὰ τὸν ἀμείψῃ ἐπαρκῶς, προάγων αὐτὸν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ· πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸν τὸν ἴδιον θέλει ἱκανοποιήσει καὶ τοὺς ἄλλους, τοὺς εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας ἀσχολουμένους, θέλει ἐνθαρρύνει εἰς τὸ ἔργον αὐτῶν. Πλειστάκις ἐξέφρασα ἐνταῦθα τὴν γνώμην, ἣν ἀτομικῶς ἐγὼ ἔχω ὡς πρὸς τὴν ἀμοιβὴν πρὸς πρόσωπα στρατιωτικὰ ἐπὶ ἐκπληρώσει τοιούτων καθηκόντων, εἰπὼν ὅτι ἡ ἀπονομὴ τοιούτων ἀμοιβῶν περιέχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἀνέχεται καὶ ἄτομα ἀποδεδειγμένως μὴ ἐκπληροῦντα τὸ ἑαυτῶν καθῆκον. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τῆς γνώμης μου ἢ περὶ γνώμης ἄλλου τινός· πρόκειται περὶ τῶν ὑφισταμένων, ἔστω καὶ κακῶς, νόμων καὶ περὶ τῆς ἐν ἰσότητι ἐφαρμογῆς αὐτῶν, ἡ ὁποία καὶ μόνη δύναται νὰ πείσῃ τοὺς πάντας, ὅτι διὰ τοῦ αὐτοῦ πήχεως μετροῦνται ἐνταῦθα αἱ ὑπηρεσίαι καὶ αἱ παρεκτροπαὶ ἑκάστου. Πῶς ὅμως θὰ δυνηθῇ τις νὰ πιστεύσῃ τοῦτο, ὅταν ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὁ Ζούπας, ὅστις, ἡγούμενος δέκα μόνον στρατιωτῶν, κατώρθωσε, συμπλακεὶς πρὸς εἰκοσαμελῆ λῃστοσυμμορίαν, νὰ καταστρέψῃ αὐτὴν σχεδὸν ὁλοσχερῶς, ἀμείβηται διὰ ψευδοπροβιβασμοῦ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διὰ τὴν ὅλως ἀκίνδυνον σύλληψιν ἑνὸς Φάκα, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν ἔκφρασιν ἑνὸς τῶν συναδέλφων ἀναξίως ἔφερε τὸ ὄνομα τοῦ λῃστοῦ, ἀμείβωνται διὰ προβιβασμοῦ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ ἑπτὰ λοχίαι ἀποσπασματάρχαι; Ἦτο τάχα μείζων ὁ κίνδυνος, ὃν διέτρεξαν οἱ ἑπτὰ ἐκεῖνοι ἀποσπασματάρχαι, οἱ ἡγούμενοι ἑκατὸν ἴσως στρατιωτῶν, καθ’ ἣν ἡμέραν ἠγωνίσθησαν καὶ συνέλαβον ἢ ἐφόνευσαν τὸν Φάκαν, μόνον του περιφερόμενον, ἦτο, λέγω, μεγαλύτερος ὁ κίνδυνος αὐτῶν τοῦ κινδύνου, ὃν διέτρεξε τὸ ὑπὸ τὸν Ζούπαν ἀπόσπασμα, τὸ ὁποῖον ἐπὶ ὁλόκληρον ἡμέραν ἐπάλαισε πρὸς διπλάσιον ἀριθμὸν λῃστῶν, ἐξ ὧν τοὺς δώδεκα παρέδωκεν, ἄλλους μὲν ζῶντας, ἄλλους δὲ τεθνεῶτας, εἰς τὰς ἀρχάς; Ὄχι, βεβαίως. Διὰ τοῦτο, φρονῶν ἀδιστάκτως, ὅτι ὁ λοχίας Ζούπας ἠδικήθη, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ ἀδίκημα τοῦτο.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§143ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν διακοπὴν προτείνετέ το, διότι εἴπομεν ὅτι τώρα θ’ ἀναγνωσθῇ μόνον τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ ΒΥΚΒʹ νόμου περὶ Ἐφηβείου Ἀβέρωφ, καὶ θὰ διακόψωμεν.

§145ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε νὰ παρατηρήσω ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπον ὅτι θὰ διακόψωμεν τώρα.

§147ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Ἀλλὰ θ’ ἀναγνώσητε ἓν νομοσχέδιον.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σημαίνει τίποτε αὐτό. Ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως δύνασθε εἰς πᾶσαν στάσιν νὰ προτείνητε τροποποίησιν. Λοιπὸν πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ ΒΥΚΒʹ νόμου περὶ Ἐφηβείου Ἀβέρωφ.

§149Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ ἡ ἐλαχίστη ἀντίρρησις, νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις;

§151ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§153ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀφοῦ ἀνεγνώσθη τὸ ἄρθρον καὶ τὸ ἠκούσαμεν, παρατηρῶ ὅτι δὲν προνοεῖ περὶ τοῦ ἤδη ὑπάρχοντος χρήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι συγκεχυμένον, ὡς εἶπεν ὁ κύριος Ὑπουργός. Ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακριθῇ εἰς τίνα ἀνήκει τὸ χρῆμα τοῦτο, δίκαιον εἶναι διὰ προσθέτου ἄρθρου νὰ ὁρισθῇ, ὅτι θὰ κατανεμηθῇ ἀναλόγως εἰς ὅλους.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ μόνον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς ἐνάτης ὥρας. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 καὶ 15′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 μ. μ.)

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις.

§156ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Νομίζω ὅτι ὀρθῶς ἀντελήφθην ὅτι ἀπεφασίσθη νὰ συνέλθωμεν καὶ αὔριον πρὸ μεσημβρίας, τὴν 10ην ὥραν, καὶ μετὰ μεσημβρίαν πάλιν. Τούτου οὕτως ἔχοντος, παρακαλῶ τώρα, ὅτε πρόκειται νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, νὰ κανονισθῶσι τὰ κατ’ αὐτὴν εἰς τρόπον ὥστε νὰ δυνάμεθα τὸ μεσονύκτιον νὰ ἀπέλθωμεν.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις τῶν ἀπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῆς Γʹ Συνόδου ΙΓʹ Περιόδου ἐκ δρ. 62,596.52 καὶ τῆς Δʹ Συνόδου τῆς αὐτῆς Περιόδου ἐκ δρ. 8,965.22. (Γίνονται δεκτοὶ ἀμφότεροι οἱ ἀπολογισμοὶ οὗτοι ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν συγχώνευσιν τῶν Ἑταιρειῶν τοῦ Σιδηροδρόμου Ἀθηνῶν Πειραιῶς καὶ τῆς Προεκτάσεως αὐτοῦ, ὡς καὶ τῆς δι’ ἠλεκτρισμοῦ ἕξεως. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμοῦ ὁλικῆς δαπάνης ἐκ δρ. 110,000 διὰ τὴν μετατροπὴν τοῦ πρώην Σχολείου τῶν Ὑπαξιωματικῶν εἰς Βʹ Στρατιωτικὸν Νοσοκομεῖον Ἀθηνῶν καὶ περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχ. 110,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1900». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δρ. 25,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1900». (Γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως. Ὡσαύτως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχ. 300,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1900».

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτελέσεως ἐργασιῶν ἐν τῷ λεκανοπεδίῳ Ἀθηνῶν καὶ τῷ Θριασίῳ πεδίῳ πρὸς ἀνεύρεσιν ὑδάτων.

§162Θ. ΡΕΤΣΙΝΑΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑποβάλλω τροπολογίαν, ἵνα προστεθῇ ὡς ἄρθρον 5 τὸ ἑξῆς: «Αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 1 καὶ 2 τοῦ νόμου τούτου ἰσχύουσι καὶ ὡς πρὸς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν κτημάτων τῶν κειμένων ἐν Πειραιεῖ καὶ Νέῳ Φαλήρῳ, ἐφ’ ὧν θέλουσιν ἐκτελεσθῆ τὰ ἀντιπλημμυρικὰ ἔργα.» (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–4).

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς ἄρθρον 5 θὰ ψηφισθῇ ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Ρετσίνα ὑποβληθεῖσα τροπολογία (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ΦΟΗʹ νόμου περὶ ἀδείας πρὸς περιορισμὸν τῆς δικαστικῆς δικαιοδοσίας τῶν ἐν Αἰγύπτῳ προξενικῶν ἀρχῶν καὶ περὶ καταργήσεως τῆς ποινικῆς δικαιοδοσίας τῶν ἐν Αἰγύπτῳ ἑλληνικῶν ποινικῶν δικαστηρίων ἐπὶ τῶν χρεωκοπιῶν ἐπὶ μικτῶν πτωχεύσεων.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συγκεφαλαιώσεως τῶν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν χρεῶν τοῦ δήμου Λετρίνων. (Γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Γεν. Διευθυντοῦ τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων καὶ τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ ἀτμοπλοίου «Μάρθας» συνομολογηθείσης συμβάσεως. (Γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως, τὰ νομοσχέδια: 1) Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων καὶ τῶν πληρεξουσίων τῆς ἐν Ἀμβέρσῃ ἑδρευούσης Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρείας «Ligne Franco-Belge» συνομολογηθείσης συμβάσεως. 2) Περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως κτημάτων ἐν Δομοκῷ πρὸς σύστασιν Ὀθωμανικοῦ Νεκροταφείου).

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου περὶ μεταφορᾶς πιστώσεως.

§167Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποβάλλω τροποποίησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου ταύτης, διασκευαζομένης ὡς ἑξῆς: «Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 30,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1900 καὶ ἀκυρώσεως τοιαύτης ἐξ ἴσου ποσοῦ, ἀναγραφείσης ἐν τῷ αὐτῷ προϋπολογισμῷ τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1897 καὶ μὴ διατεθείσης. Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1900 χορηγεῖται ἀναπληρωματικὴ πίστωσις ἐκ δραχμῶν τριάκοντα χιλιάδων, ἀριθ. 30,000, καταλογιζομένη ὑπὸ τὸ ἄρθρον 9 «Διευθέτησις Βουραϊκοῦ ποταμοῦ» τοῦ κεφαλ. 19 «Ὑδραυλικὰ ἔργα». Ἄρθρον 2. Ἀκυροῦνται ἡ ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1897 ὑπὸ τὸ ἄρθρον 6 «Διευθέτησις Βουραϊκοῦ» τοῦ κεφαλαίου 19 «Ὑδραυλικὰ ἔργα» ἀναγραφεῖσα καὶ κατὰ τὸν ὁριστικὸν ἀπολογισμὸν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1897 μὴ διατεθεῖσα πίστωσις ἐκ δρ. τριάκοντα χιλιάδων, ἀριθ. 30,000.»

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς οὕτω διασκευασθείσης ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν προτάσεως νόμου ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της, ἥτις θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 272). (Γίνεται δεκτὴ ἡ ὡς ἄνω διασκευασθεῖσα πρότασις νόμου, κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψηφισθεῖσα, ὡς ἐτροποποιήθη, πρότασις νόμου θέλει ἀνατυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 273). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας εἰς τὸ Ἐθνικὸν Πανεπιστήμιον. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§170Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐκ τοῦ πρώτου στίχου τοῦ ἄρθρου 1 παρακαλῶ νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις «ἀποδοθῶσιν ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου τὰ κατὰ τὸ ἔτος 1900», καὶ ἀντ’ αὐτῶν νὰ τεθῇ: «πληρόνωνται ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου».

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§172Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ ἑξῆς: «Ἐπιτρέπεται ἵνα διὰ Β. Διατάγματος, προκληθησομένου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἐπενεχθῇ τροποποίησις εἰς τὸ ὑπὸ τὸ ἐδάφιον δʹ. τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ κεφ. 3 ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1900 σημειούμενον προσωπικὸν, χορηγηθῇ δὲ καὶ ἡ ἀναγκαία ἀναπληρωματικὴ πίστωσις.»

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν προτεινόμενον καὶ ἀναγνωσθὲν ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν, (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνει νῦν τάξιν ἄρθρου 3 (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς ταῖς διοικούσαις τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον καὶ τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ ἐπιτροπαῖς δικαιώματος κανονισμοῦ τῶν ἐκ τῆς διαθήκης καὶ τοῦ Κωδικέλλου τοῦ Ἀνδρέου Συγγροῦ δικαιωμάτων αὐτῶν».

§175Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει μία τροπολογία. Ἵνα κατορθωθῇ ὁ σκοπὸς, περὶ οὗ πρόκειται, προσῆκον εἶναι νὰ περιληφθῶσι καὶ τὰ τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων, διότι ἔχει καὶ αὐτὸ ἀπαίτησιν. Ὥστε τὸ ἄρθρον μόνον δέον νὰ περιλαμβάνῃ μετὰ τὴν ἐν τῷ τρίτῳ στίχῳ αὐτοῦ λέξιν «ἐπιτροπὰς» καὶ τὰς λέξεις «καὶ εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων», κατὰ τὴν προσθήκην δὲ ταύτην νὰ διορθωθῇ καὶ ἡ περίληψις, ἤτοι ὁ τίτλος τοῦ νομοσχεδίου· μετὰ δὲ τὴν ἐν τῷ τετάρτῳ στίχῳ λέξιν «διατελοῦσι» νὰ περιλαμβάνῃ καὶ τὰς λέξεις «τοῦτο δὲ μετὰ προηγουμένην ἀπόφασιν τῆς συνελεύσεως τῶν μετόχων αὐτοῦ, ἐγκριθεῖσαν διὰ Β. Διατάγματος.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν καὶ τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ νομοσχέδιον θέλει ἀνατυπωθῆ, ὡς ἐτροποποιήθη. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 274). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΒΧΕʹ «περὶ νομῶν καὶ τῆς διοικήσεως αὐτῶν». (Γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπὸ στοιχεῖα ͵ΒΧΜΖʹ νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ κατασκευῆς λιμένος τῆς πόλεως Λευκάδος νόμων.»

§178ΔΑΟΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κύριος Τσαρλαμπᾶς ἔχει ἀντίρρησιν.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄλλο τὸ τοῦ κυρίου Τσαρλαμπᾶ, εἶναι παρακάτω. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἀνωτέρω νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ ΨΞϚʹ νόμου τοῦ 1878 περὶ διανομῆς τῆς περιουσίας Λευκάδος. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεως νόμου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§181ΓΕΡ. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ ἡ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν γενομένη προσθήκη ἐν τῇ πρώτῃ παραγράφῳ, νὰ προστεθῶσι δὲ μετὰ τὴν ἐν τῷ ἕκτῳ στίχῳ τῆς τρίτης παραγράφου λέξιν «Ἀδελφάτου» τὰ ἑξῆς: «αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὸν διορισμὸν πληρεξουσίων δικηγόρων πρὸς παράστασιν αὐτοῦ καὶ ὑποστήριξιν τῶν συμφερόντων καὶ δικαιωμάτων του ἐνώπιον ἁπάντων τῶν δικαστηρίων παντὸς βαθμοῦ καὶ τοῦ Ἀρείου Πάγου, πρὸς δὲ καὶ πρὸς ἐνάσκησιν ἀγωγῶν, τακτικῶν ἢ ἐκτάκτων ἐνδίκων κατ’ ἀποφάσεων μέσων.» Εἰς τὴν τροπολογίαν ταύτην εἶναι σύμφωνος καὶ ὁ κ. Τσαρλαμπᾶς.

§182ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν καὶ τὴν προηγουμένην φράσιν.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἀναγνώσητε τὸ ὅλον. Λοιπὸν ἀκούσατε (ἀναγινώσκει): «Τὸ ἄρθρον 9 τοῦ ΨΞϚʹ τῆς 21 Δεκεμβρίου 1878 νόμου περὶ διανομῆς τῆς περιουσίας Λευκάδος τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Ἡ διοίκησις ὅμως τοῦ Νοσοκομείου καὶ Ὀρφανοτροφείου καὶ ἡ διαχείρισις τῆς περιουσίας αὐτοῦ ἀνατίθεται εἰς Ἀδελφᾶτον, συγκείμενον ἐκ τοῦ Δημάρχου Λευκαδίων, ὡς προέδρου, καὶ ἐκ τεσσάρων δημοτῶν, ἐγκατεστημένων ἐν τῷ αὐτῷ δήμῳ, διοριζομένων ὑπὸ τοῦ προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Λευκαδίων. Ἡ ἐκλογὴ τῶν τεσσάρων μελῶν ἀνανεοῦται κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ κατὰ τριετίαν, δυναμένων τῶν αὐτῶν προσώπων νὰ ἐκλεχθῶσιν ἐκ νέου. Αἱ περὶ διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῆς περιουσίας τῶν εἰρημένων καταστημάτων διατάξεις τοῦ δημοτικοῦ νόμου καὶ τοῦ περὶ διοικήσεως τῶν ἀγαθοεργῶν καταστημάτων Β. Διατάγματος ἐφαρμόζονται ἀναλόγως καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι αἱ ἀποφάσεις τοῦ Ἀδελφάτου, αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὸν διορισμὸν πληρεξουσίων δικηγόρων πρὸς παράστασιν αὐτοῦ καὶ ὑποστήριξιν τῶν συμφερόντων καὶ δικαιωμάτων του ἐνώπιον ἁπάντων τῶν δικαστηρίων παντὸς βαθμοῦ καὶ τοῦ Ἀρείου Πάγου, πρὸς δὲ καὶ πρὸς ἐνάσκησιν ἀγωγῶν, τακτικῶν καὶ ἐκτάκτων ἐνδίκων κατ’ ἀποφάσεων μέσων, ὑποβάλλονται μόνον εἰς τὸ Δημοτ. Συμβούλιον τοῦ δήμου Λευκαδίων καὶ δι’ αὐτοῦ εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ Νομάρχου, οὗ αἱ ἀποφάσεις εἶναι τελεσίδικοι, ἂν δὲν ἐκκληθῶσιν ἐντὸς 15 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως αὐτῶν εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ δήμου Λευκαδίων. Ἡ δαπάνη διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ Νοσοκομείου καὶ Ὀρφανοτροφείου ἐπιβαρύνει τοὺς δήμους τῆς ἐπαρχίας Λευκάδος, ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ ἑκάστου αὐτῶν, καὶ θεωρεῖται μὴ ὑπαγομένη εἰς κατάσχεσιν, οὔτε εἰς συμψηφισμόν, κυρίως δὲ προσδιορίζεται πρὸς τοῦτο ἡ πρόσοδος τοῦ Ἰχθυοτροφείου.»

§184ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μίαν παρατήρησιν μόνον θὰ ὑποβάλω, καὶ φρονῶ ὅτι θέλει γείνῃ δεκτή. Προκειμένου νὰ ἐκλεχθῶσι τὰ πρόσωπα ταῦτα ὑπὸ τοῦ προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ἴσως θὰ ἦτο ὀρθότερον, ἂν ἐξελέγοντο ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου ὁλοκλήρου. Ἀλλ’ ἔστω. Προκειμένου νὰ ἐκλεχθῶσι τοιοῦτοι διοικηταὶ τῶν σωματείων τούτων, ὀρθὸν νὰ λεχθῇ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ᾖναι ἐκ τῶν μελῶν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, διότι θὰ ᾖναι ἐλέγχοντες καὶ ἐλεγχόμενοι.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ὀρθόν.

§186ΓΕΡ. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Εἶναι ὑπόλογοι.

§187ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐν τῷ δημοτικῷ νόμῳ ὑπάρχει ἀσάφεια.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§189ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Μίαν ἀκόμη παρατήρησιν. Λέγει ὅτι «αἱ ἀποφάσεις τοῦ Νομάρχου εἶναι ὁριστικαί». Δηλαδὴ ἀπορρίπτει τὴν προσφυγὴν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§190ΓΕΡ. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Ὄχι. Λέγει «ἂν δὲν ἐκκληθῶσιν ἐντὸς δεκαπέντε ἡμερῶν».

§191ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δηλαδὴ συντέμνετε τὴν πρὸς ἔφεσιν προθεσμίαν.

§192Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§193ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Βλέπετε ὅτι ἐγὼ φροντίζω διὰ τὰ δικαιώματα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δραγούμης προτείνει νὰ προστεθῶσι μετὰ τὰς ἐν τῇ πρώτῃ παραγράφῳ λέξεις «ἐγκατεστημένων ἐν τῷ αὐτῷ δήμῳ» αἱ λέξεις «καὶ μὴ ὄντων δημοτικῶν συμβούλων, μηδὲ δημοτικῶν ὑπαλλήλων».

§195ΓΕΡ. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Πολὺ καλά.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον 2, ὡς καὶ τὸ σύνολον τῆς προτάσεως νόμου εἰς γʹ συζήτησιν).

§197ΚΩΤΣΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ χθεσινὴ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς νὰ ἐφαρμοσθῇ· νὰ προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 81 πρότασις νόμου.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ πρότασις νόμου περὶ σαρώθρων. (Θόρυβος καὶ φωναί. Πλεῖστοι Βουλευταὶ ἐγείρονται, διαμαρτυρόμενοι καὶ ζητοῦντες νὰ προταχθῶσιν ἄλλα νομοσχέδια). Ἀπεφάσισε, Κύριοι, ἡ Βουλὴ χθές.

§199ΚΩΤΣΑΚΟΣ. Δι’ αὐτὸ δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις καμμία, Κύριοι (θόρυβος).

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, ἡσυχάσατε· θὰ φθάσωμεν καὶ ἐκεῖ. Ἂς προχωρήσωμεν κατὰ σειράν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μισθοῦ τοῦ ἐφόρου τῆς ἐν Ἀθήναις Πινακοθήκης. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§201Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἀναγνωσθὲν ἀποτελεῖ τὸ πρῶτον ἄρθρον. Εἶναι ἀνάγκη νὰ προστεθῇ καὶ δεύτερον, διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Τὸ ἄρθρον μόνον γίνεται ἄρθρον 1. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν, (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§203Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὡς ἄρθρον 2 παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ ἑξῆς: «Διὰ τὸν τοῦ ἔτους 1900 μισθὸν τοῦ ἐφόρου τῆς Πινακοθήκης, ὑπολογιζόμενον ἐπὶ μῆνας ἕξ, χορηγεῖται ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1900 ἀναπληρωματικὴ πίστωσις ἐκ δραχ. τρισχιλίων, ἀριθ. 3,000, καταλογιζομένη ὑπὸ τὸ ἄρθρον 10 «Μισθὸς ἐφόρου τῆς ἐν Ἀθήναις Πινακοθήκης» τοῦ κεφαλαίου 8, οὗτινος ἡ αἰτιολογία τροποποιεῖται οὕτω: «Ἀρχαιολογικὴ ὑπηρεσία καὶ Μουσεῖον καλῶν τεχνῶν».

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§205Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ αὐτό.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατί;

§207Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Διότι δὲν ὑπάρχει ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§208ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναβάλλετέ το, κύριε Πρόεδρε.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀναβάλλεται αὐτό.

§210ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ποῖον εἶναι αὐτὸ, κύριε Πρόεδρε;

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ δέκατον ὄγδοον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, καὶ ἀναβάλλεται.

§212ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Διατί;

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διότι δὲν ὑπάρχει ἔκθεσις.

§214ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τότε δὲν ἔπρεπε νὰ ἀναγνωσθῇ οὔτε εἰς πρώτην.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπῆρχε πρὶν ἡ προταθεῖσα νῦν προσθήκη. Προβαίνομεν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 19. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ στοιχειώδους ἢ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως νόμου».

§216ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, τὸν λόγον.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§218ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔχει διατάξεις ὄντως χρησίμους, ἀλλ’ ἔχει καὶ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι καθιστῶσι τὸν ἰσχύοντα νόμον τελείως ἄχρηστον, καταστρέφουσαι αὐτόν. Καὶ ἐξηγοῦμαι, κύριε Πρόεδρε. Ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀναπληρώσεως τοῦ ἐπισκόπου εἶναι ὀρθὴ, εἶναι βάσιμος καὶ ἀναγκαία. Ἐπίσης ἡ διάταξις περὶ ἀναπληρώσεως τοῦ γυμνασιάρχου εἰς τὰ μέρη, ὅπου δὲν ὑπάρχει γυμνασιάρχης, εἶναι σκόπιμος καὶ ἀναγκαία. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας χορηγοῦνται προσόντα εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους νὰ γείνωσιν ἐπιθεωρηταί· ἐξαρτῶνται δὲ αὐτοὶ ἀμέσως ἀπὸ τοῦ Ὑπουργείου...

§219Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Διατί;

§220ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δηλαδὴ ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ πρώην καθεστὼς, εἰς τὸ πρὸ τοῦ νόμου. Ὅταν οἱ δημοδιδάσκαλοι γείνωσιν ἐπιθεωρηταὶ, μεταξὺ τῶν συναδέλφων αὐτῶν οὐδεμίαν θὰ δύνανται νὰ ἐξασκῶσιν ἐπιρροήν. Ἡ οἰκονομία λοιπὸν τοῦ νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπηλλάγημεν καὶ ἡμεῖς οἱ Βουλευταὶ ἐκ τῶν ἐνοχλήσεων, ἀπηλλάγησαν καὶ ἐκεῖνοι οἱ δυστυχεῖς ἐκ τῶν πιέσεων τῶν ἑκάστοτε ἰσχυόντων, καταστρέφεται ἐντελῶς· καὶ ὅμως μένει ἡ εἰς ἄλλον νόμον πέρυσιν εἰσχωρήσασα διάταξις περὶ τῆς μισθοδοσίας τῶν ἐπιθεωρητῶν, διὰ τὴν ὁποίαν ἤθελον δώσει γνώμην εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ ἐπαναφέρῃ τὸν καταργηθέντα λάθρα νόμον, ἤτοι νὰ ἐπαναφέρῃ τὰ τῆς μισθοδοσίας τῶν ἐπιθεωρητῶν ὡς εἶχον εἰς τὸν ἰσχύοντα περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως νόμον, ἵνα δύναται νὰ ἐκλέγῃ τοὺς ἐπιθεωρητὰς μεταξὺ τῶν πρώτων ἐν τῇ παιδείᾳ καὶ τῶν καταλληλοτέρων ἵνα μεριμνῶσι περὶ τῆς ὀρθῆς λειτουργίας τοῦ νόμου. Τοιαύτην τροπολογίαν ἤθελον συμβουλεύσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ φέρῃ εἰς τὴν περὶ ἐπιθεωρητῶν διάταξιν, καὶ οὐχὶ τὴν τροπολογίαν, δι’ ἧς καταστρατηγεῖται τελείως ὁ νόμος καὶ χορηγεῖται τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους νὰ γείνωσιν ἐπιθεωρηταὶ καὶ νὰ ἐπιβλέπωσι καὶ ν’ ἀποφαίνωνται περὶ τῶν συναδέλφων αὐτῶν αὐτοὶ, οἱ δημοδιδάσκαλοι! Τὸ τοιοῦτον θεωρῶ καταστροφὴν τοῦ νόμου τοῦ ὑπάρχοντος καὶ ζημίαν μεγίστην τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Τοιαύτην λοιπὸν γνώμην ἔχω περὶ τοῦ νόμου αὐτοῦ. Καὶ ἂν μὲν ὁ κ. Ὑπουργὸς δεχθῇ νὰ περιορίσῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὰς δύο πρώτας διατάξεις αὐτοῦ, τὰς ὄντως ἀναγκαίας, εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ καμμία ἀντίρρησις. Ἀλλ’ ἂν ἐπιμείνῃ καὶ ἐπὶ τῆς τρίτης διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου, τῆς ἀφορώσης τοὺς ἐπιθεωρητὰς, διὰ τῆς ὁποίας ἡ οἰκονομία τοῦ νόμου τελείως καταστρέφεται, νομίζω καλλίτερον νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§221Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, καὶ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν ἐπιφυλάσσομαι νὰ σκεφθῶ περὶ τῶν παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας ὁ κ. Βουλευτὴς ὑπέβαλεν. Ἐν τούτοις ἤθελον παρακαλέσει αὐτὸν, μέχρι τῆς δευτέρας ἀναγνώσεως νὰ μελετήσῃ τὸ ἄρθρον 38 τοῦ παλαιοῦ νόμου, ὅπου θέλει εὕρει διάταξιν, καθ’ ἣν ἐπιτρέπεται νὰ διορίζωνται ἐπιθεωρηταὶ «πρωτοβάθμιοι δημοδιδάσκαλοι ἐκ τῶν κατὰ τὰ τρία πρῶτα ἔτη ἐκ τοῦ Διδασκαλείου Ἀθηνῶν ἀναγνωρισθέντων τοιούτων». Ὥστε βλέπετε, ὅτι κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον ἐπετρέπετο τοῦτο...

§222ΖΩΤΟΣ. Καὶ διωρίσθησαν.

§223Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Καὶ διωρίσθησαν... Ἑπομένως νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ προβῶμεν σήμερον εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐπιφυλάσσομαι δὲ αὔριον, κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἵνα ἐπὶ τοῦ τρίτου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου εἴπω τὴν γνώμην μου.

§224ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ. Ἐπιτρέπεται κατὰ τὸν τροποποιούμενον νῦν νόμον νὰ διορισθῶσιν ἐπιθεωρηταὶ ἐκ τῶν παλαιῶν διδασκάλων τοῦ Διδασκαλείου, ὅταν δὲν ὑπάρχωσιν ἄλλοι ἀνώτεροι, διδάκτορες τῆς Φιλοσοφίας κλπ., ἔχοντες τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος κανονίζει...

§225Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν λέγει τοιοῦτόν τι.

§226ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Βεβαίως τὸ λέγει.

§227ΖΩΤΟΣ. Δὲν τὸ λέγει.

§228ΑΛΕΞΑΚΗΣ. .. Ἀλλ’ ἤδη τί θέλει συμβῆ, ἂν ἡ διάταξις αὕτη γείνῃ νόμος τοῦ Κράτους; Θὰ ἀπέλθωσιν οἱ ἄλλοι καὶ θ’ ἀνατεθῇ ἡ ἐποπτεία εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους. Πάντες δὲ γνωρίζετε ποῦ θὰ φθάσωμεν τότε καὶ ποία θὰ ἦναι ἡ τύχη τοῦ ἰσχύοντος νῦν εὐεργετικοῦ νόμου.

§229ΠΑΠΑΤΣΩΡΗΣ. Οἱ δημοδιδάσκαλοι εἶναι καλλίτεροι τῶν ἐπιθεωρητῶν.

§230ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἤκουσα φωνὴν, ὅτι οἱ δημοδιδάσκαλοι εἶναι καλλίτεροι τῶν ἐπιθεωρητῶν. Δὲν γνωρίζω τίς εἶναι ὁ ἐξενεγκὼν τοιαύτην γνώμην, ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι ἀσέβεια νὰ λέγωμεν, ὅτι καλλίτεροι εἶναι οἱ δημοδιδάσκαλοι ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι μόρφωσιν εὐρεῖαν καὶ προσόντα μεγαλείτερα, καὶ παρὰ τῶν ὁποίων οἱ δημοδιδάσκαλοι ἔχουσι λάβει τὸ πτυχίον. Ἀλλοίμονον δὲ, ἂν φθάσωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα τοῦ κ. συναδέλφου!

§231ΦΛΟΓΑΙΤΗΣ. Εἶναι ἀληθῶς ἀξία πολλῆς μελέτης ἡ πρότασις τοῦ προλαλήσαντος. Τὸ σπουδαιότερον ἴσως μέρος τῆς ἀξίας τοῦ ἰσχύοντος νόμου περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ὃν ἐγὼ θεωρῶ πράγματι ἐκ τῶν ὀλίγων νομοθετικῶν ἀριστουργημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχομεν, εἶναι ἀκριβῶς τοῦτο, ὅτι ἡ ἐπιθεωρηταὶ δὲν ὑπόκεινται εἰς τὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ, ἑπομένως εὑρίσκονται ἐκτὸς τῆς συναλλαγῆς, ἀλλὰ συγχρόνως εἶναι πρόσωπα κατέχοντα σπουδαῖα προσόντα. Ἂν θελήσωμεν νὰ ὑποβιβάσωμεν τὰ προσόντα ταῦτα, ὑποβιβάζομεν τὴν θέσιν τῶν ἐπιθεωρητῶν καὶ τὴν ἀξίαν τοῦ νόμου. Ἂν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, πρέπει νὰ τονώσωμεν τοὺς ἐπιθεωρητὰς, δηλαδὴ νὰ δώσωμεν ἐξουσίαν εἰς αὐτοὺς, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι θὰ ἦναι πρόσωπα ἄξια τῆς ἐξουσίας ταύτης· πρὸς τοῦτο δ’ ἀπαιτεῖται ἡ καλὴ κατάρτισις αὐτῶν. Τὰ προσόντα πρέπει νὰ ἦναι ἀνώτερα προσόντα, προσόντα ἐπιστημονικῆς ἀξίας καὶ κύρους, καὶ οὐχὶ τὰ ἁπλᾶ προσόντα τοῦ δημοδιδασκάλου. Ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ σκεφθῇ ὡρίμως πρὶν ἀποφασίσῃ νὰ παραδεχθῇ τὴν τροπολογίαν, δι’ ἧς τραυματίζεται σπουδαίως ὁ ἰσχύων περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως νόμος.

§232Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ διοριζόμενοι ἐπιθεωρηταί, εἴτε καθηγηταὶ εἰσιν, εἴτε δημοδιδάσκαλοι, ὡς πρὸς τὴν διοίκησιν εἶναι ἓν καὶ τὸ αὐτό. Ὡς πρὸς τὸ τεχνικὸν δὲ μέρος, οἱ δημοδιδάσκαλοι εἶναι ἁρμοδιώτεροι. Εἰς τὸν κ. Ἀλεξάκην δὲ φέρω ὡς παράδειγμα τὸν συμπολίτην αὑτοῦ κ. Καραμάνην, διακεκριμένον ἐπιθεωρητήν.

§233ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὁ κύριος συνάδελφος ὑπέπεσεν εἰς ἀνακρίβειαν· ἀνέφερε τὸν κ. Καραμάνην, ἀλλ’ οὗτος εἶναι καθηγητὴς, δὲν εἶναι δημοδιδάσκαλος. Ὥστε τὸ ἐπιχείρημά του στρέφεται ἐναντίον του.

§234Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω, ἂν ὁ Καραμάνης εἶναι καθηγητὴς ἢ δημοδιδάσκαλος. Ὁ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς ἀνέφερεν ὡρισμένον σύστημα, καθ’ ὃ ὁ νόμος περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως στηρίζεται ἐπὶ τῆς βάσεως τῶν ἐπιθεωρητῶν. Ἄλλο τὸ ζήτημα, ἂν ἡ Κυβέρνησις θὰ φέρῃ νόμον στηριζόμενον ἐπὶ ἄλλης βάσεως. Σήμερον αὐτὴ ἡ βάσις ὑφίσταται, καὶ δὲν πρέπει νὰ τὴν ἐγκαταλίπωμεν.

§235Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρόκειται περὶ ἀλλαγῆς, ἀλλὰ περὶ ὡρισμένων προσόντων πρὸς εὐκολωτέραν εὕρεσιν καταλλήλων προσώπων. Δὲν πρόκειται νὰ καταργήσωμεν τὸν θεσμὸν τῶν ἐπιθεωρητῶν· προσθέτομεν μόνον προσόντα τινὰ εἰς τὸν ὑπάρχοντα θεσμὸν ὡς πρὸς τοὺς ἐπιθεωρητάς.

§236Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Μὴ λησμονεῖτε, ὅτι τὴν θέσιν τῶν ἐπιθεωρητῶν ὑπετιμήσαμεν ἤδη ἅπαξ. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατ’ ἀνάγκην ἐδέχθησαν τὴν θέσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ μὲ μισθοδοσίαν κατωτέραν τῆς τοῦ γυμνασιάρχου, δὲν δύνανται νὰ δεχθῶσι καὶ νέον ὑποβιβασμὸν τῆς ἀξίας των, ἐξισούμενοι πρὸς τοὺς δημοδιδασκάλους. Μετὰ τὸν ὑποβιβασμὸν τῆς μισθοδοσίας εἰσάγομεν καὶ ἐπιθεωρητὰς δημοδιδασκάλους. Ἀλλ’ οὕτως ἡ βάσις τοῦ νόμου σαλεύεται.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ μίαν στιγμήν. Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ μισθοῦ τοῦ ἐφόρου τῆς ἐν Ἀθήναις Πινακοθήκης. Ἡ ἔκθεσις αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 275).

§238Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§239ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἀποδέχομαι τὴν γνώμην τοῦ νὰ μὴ ὑποβιβασθῇ ἡ ἀξία τοῦ ἐπιθεωρητοῦ. Εἰς τοὺς πλείστους τῶν νομῶν οἱ ἐπιθεωρηταὶ διὰ τῆς καλῆς αὐτῶν συμπεριφορᾶς ἔφεραν καλὰ ἀποτελέσματα. Ἀτυχὴς ἦτο ἡ ἰδέα νὰ ὑποβιβασθῇ ὁ μισθὸς καὶ ν’ αὐξήσῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπιθεωρητῶν, διότι ἐκ τούτου ἠναγκάσθησαν ν’ ἀποχωρήσωσι. Νομίζω ὅτι, ἀντὶ νὰ ζητῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς πληθὺν προσώπων πρὸς ἐνάσκησιν τῶν καθηκόντων τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, προτιμότερον θὰ ἦτο νὰ ἐζήτει ἵνα τὸν μικρὸν ἀριθμὸν αὐτῶν χρησιμοποιήσῃ, ἐπεκτείνων τὴν δικαιοδοσίαν αὐτῶν, ὅπου μὲν οἱ νομοὶ εἶναι μικροί, διὰ τῆς ἑνώσεως δύο νομῶν, ὅπου δὲ μεγάλοι, διὰ τῆς ἀφέσεως αὐτῶν ὡς ἔχουσι. Καὶ ἐν τούτῳ συνέβη ὅ,τι συνήθως συμβαίνει παρ’ ἡμῖν. Οἱ ὑπάλληλοι οἱ εἰσηγούμενοι νομοσχέδιόν τι εἰς τὸν Ὑπουργὸν ὁρμῶνται ἐκ πνεύματος συμπαθείας πρὸς πρόσωπα τοῦ ἰδίου αὐτῶν κλάδου, καὶ θέλουσι νὰ δώσωσι βαθμὸν προαγωγῆς. Οἱ καθηγηταὶ εἶναι ἁρμοδιώτεροι ὡς ἐπιθεωρηταὶ, καὶ ἐπιβάλλονται πλειότερον, ὑπὸ ἔποψιν πειθαρχίας, εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους, καὶ λόγῳ ὑπεροχῆς μορφώσεως καὶ λόγῳ ὑπεροχῆς ἀξιώματος. Πῶς δύναται ὁ σήμερον δημοδιδάσκαλος νὰ ἦναι ἐπιθεωρητὴς αὔριον τῶν συναδέλφων του καὶ νὰ ἐπιβάλληται εἰς αὐτούς; Διὰ τοῦτο ὑποστηρίζω τὴν γνώμην ν’ ἀφήσωμεν τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου ὡς ἔχει.

§240ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἑτέρας ἀντιρρήσεως).

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς τρίτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ μισθοῦ τοῦ Ἐφόρου τῆς ἐν Ἀθήναις Πινακοθήκης. Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται τὸ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν προηγουμένως προταθέν). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθηκῶν καὶ τροποποιήσεων εἰς τὸν περὶ προσωπικοῦ τῆς ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας νόμον ΑΦΛΒʹ τῆς 28 Μαΐου 1887».

§242ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἡ ἀρχαιολογικὴ ὑπηρεσία λειτουργεῖ ἤδη ὁπωσοῦν καλῶς. Ἡ αὔξησις τοῦ προσωπικοῦ, ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι δὲν θὰ ἦναι ἀγαθὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἠρχίσαμεν μὲ ἕνα, ηὐξήσαμεν κατόπιν τὸν ἀριθμὸν εἰς τρεῖς, τοὺς κάμνομεν ἤδη 10. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὴν δαπάνην ἀναλαμβάνει νὰ καταβάλλῃ ἡ Ἀρχαιολογικὴ Ἑταιρεία, ἀλλὰ τοῦτο ἠδύνατο νὰ γείνῃ καὶ ἄνευ νόμου. Καλὸν εἶναι νὰ μὴ πολλαπλασιάζωμεν τὰ πρόσωπα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, αὐξάνοντες τὰς δυσχερείας πρὸς ἐπαναγωγὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς ὅρους οἰκονομίας, οὓς τάχιον θ’ ἀναγκασθῶμεν νὰ ἐπιβάλωμεν, καὶ ὅσον βραδύνομεν, τόσον βαρυτέρους θὰ ἐπιβάλωμεν αὐτούς. Αὐξάνοντες τὰ πρόσωπα, πολλαπλασιάζομεν τὰς πρὸς βελτίωσιν δυσχερείας.

§243ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν εἰς δύο παρατηρήσεις μου. Πρῶτον, κατὰ τὴν κρίσιν μου, ὁ ἀριθμὸς τῶν 10 ἐφόρων φαίνεται ὑπερβολικός. Νομίζω ὅτι 8 ἐπὶ ἱκανὸν χρόνον θέλουσιν ἀρκέσει. Ἔπειτα θὰ παρακαλέσω νὰ ἐξετάσῃ, ἂν ὑπάρχουσι δεδημοσιευμένα ἔργα Ἑλλήνων ἀρχαιολόγων εἰς τὰ περιοδικὰ τῶν ἐνταῦθα ἢ ἀλλαχοῦ Ἀρχαιολογικῶν Σχολῶν τῶν ξένων, διότι τοιαῦτα ἄρθρα ἄξια λόγου εἶναι ἐπαρκῆ, ὅπως οἱ δημοσιεύσαντες αὐτὰ ἀναλάβωσιν ἔργα ἐφόρου ἀρχαιοτήτων ἄνευ ἀνάγκης νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς διαγωνισμόν. Ὁ διαγωνισμὸς εἶναι ὠφέλιμος· ἀλλὰ τοὺς κεκτημένους τοιαῦτα ἐπαρκῆ προσόντα δὲν πρέπει νὰ ὑποβάλλωμεν εἰς διαγωνισμόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιρρήσεως).

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθήκης διατάξεών τινων εἰς τοὺς νόμους περὶ ζωοκλοπίας καὶ ζωοκτονίας.

§245Ν. ΔΑΟΥΤΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, θὰ προκαλέσῃ μεγάλην συζήτησιν, διότι εἶναι πολλοὶ οἱ ὁμιλήσοντες.

§246Γ. ΑΝΔΡΙΤΣΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· δὲν θὰ προκαλέσῃ καμμίαν συζήτησιν.

§247ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§248Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Τὸν λόγον παρακαλῶ καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε.

§249ΔΑΟΥΤΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 75 ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει νομοσχεδίου.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται ἡ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθήκης διατάξεών τινων εἰς τοὺς νόμους περὶ ζωοκλοπίας καὶ ζωοκτονίας.

§251Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§252Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Πολλάκις ἀνεβλήθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καὶ φρονῶ ὅτι καλὸν εἶναι ἐπὶ τέλους νὰ συζητηθῇ. Ὅστις τῶν κυρίων Βουλευτῶν ἐπιθυμεῖ νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ, ἂς ὁμιλήσῃ.

§253Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰσήχθη εἰς συζήτησιν παρατύπως, παρὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, διότι δὲν ὑπάρχει εἰσηγητικὴ ἔκθεσις, καὶ δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ. Ἀναγκαίως λοιπὸν πρέπει νὰ τὸ ἀναβάλωμεν.

§254ΑΝΔΡΙΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἀναβολῆς ἀπεφάνθη προχθὲς ἡ Βουλή, ἀπορρίψασα αὐτὴν καὶ προβᾶσα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τοῦτο σήμερον δὲν ἔχομεν ἔναρξιν συζητήσεως, ἀλλ’ ἐξακολούθησιν αὐτῆς.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἀναβολῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§256ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὸ ἄρθρον 34 τοῦ Κανονισμοῦ, κύριε Πρόεδρε, ὁρίζει τὰ ἑξῆς: «Πᾶσα πρότασις νόμου ἢ πρότασις περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς παραδίδεται εἰς τὸ Προεδρεῖον, συνοδευομένη ὑπὸ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως».

§257Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐὰν οἱ ἐνιστάμενοι κατὰ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐλάμβανον ὑπ’ ὄψιν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἤθελον ἴδει, ὅτι πρόκειται περὶ ἐξακολουθήσεως τῆς συζητήσεως. Κατὰ προηγουμένην συνεδρίασιν ἦλθε τὸ νομοσχέδιον εἰς συζήτησιν καὶ ἐπροτάθη ἔνστασις ἀπαραδέκτου, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν ὑπάρχει αἰτιολογικὴ ἔκθεσις. Ἐπὶ τῆς ἐνστάσεως ταύτης ἐδόθη ἐξήγησις, ὅτι ὑπάρχει αἰτιολογικὴ ἔκθεσις, διότι τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον εἶναι τὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Κατσάνου, τὸ ὁποῖον εἶχεν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου δὲ ἐκείνου ἐγένετο ἡ τροπολογία ἡ ἰδική μου. Μετὰ τὰς ἐξηγήσεις ἐκείνας ἡ Βουλὴ ἀπέρριψε τὴν ἔνστασιν τοῦ ἀπαραδέκτου καὶ τὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς. Δὲν δύναται πάλιν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὰ αὐτά. (Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ ἀντιπρόεδρος Ἀπ. Ζάππας).

§258ΑΛΕΞΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§259Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω, Κύριοι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ χάνωμεν τὸν καιρὸν, καὶ δὲν θέλομεν βεβαίως χάσει τὸν καιρὸν, ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἐνθυμηθῶμεν, τί συνέβη εἰς ἄλλην συνεδρίασιν. Ἦλθεν ἡ σειρὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ πρὸ τῆς συζητήσεως αὐτοῦ προυτάθη ἔνστασις ἀπαραδέκτου, διότι τὸ νομοσχέδιον δὲν συνωδεύετο ὑπὸ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως· τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν, διότι, ἐθεώρει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς τροπολογίαν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τοῦ κ. Κατσάνου. Δὲν ὑπεστήριξέ ποτε, οὔτε ἠδύνατο νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἰδέαν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἐκθέσεως. Ἐτέθη τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ἀποτελεῖ τροπολογίαν νομοσχεδίου ἑτέρου καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ἰδίας δι’ αὐτὸ ἐκθέσεως, ἡ δὲ Βουλὴ ἀπεφάνθη, ὅτι ἀποτελεῖ τροπολογίαν, καὶ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νέας αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως. Ἐὰν τὰ πράγματα ἔχουσιν ὡς λέγω, καὶ οὕτως ἔχουσι, δὲν εἶναι ἀνάγκη κἂν νὰ προκληθῇ συζήτησις περὶ ἀναβολῆς. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἐκ τῆς συζητήσεως θὰ ἴδωμεν, ἂν πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἢ ὄχι.

§260ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ Κανονισμὸς δὲν μᾶς χρησιμεύει ποσῶς, ὅταν ἔχωμεν τὸ δικαίωμα καθ’ ἑκάστην στιγμὴν νὰ παραβαίνωμεν αὐτόν. Συμφωνῶ λοιπὸν καὶ ἐγὼ νὰ σχίσωμεν τὸν Κανονισμὸν, καὶ συντάσσομαι μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§261Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§262Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς ἐλάμβανε τὸν κόπον νὰ συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ παρακαθημένου αὐτῷ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, δὲν ἤθελεν ἐξενέγκει ὅσας ἐξήνεγκε πικρὰς παρατηρήσεις κατὰ τοῦ ἄρθρου, διότι τὸ ἄρθρον τοῦτο εἶναι ἀντιγραφὴ τοῦ νόμου περὶ ἀστυνομίας. Εἰς τὸν νόμον αὐτὸν περιέχεται διάταξις, καθ’ ἣν διὰ διαταγμάτων προσδιορίζονται αἱ προθεσμίαι, καθ’ ἃς ὀφείλει ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ φέρῃ τὴν ὑπόθεσιν ἐνώπιον τοῦ ἀκροατηρίου, αἱ προθεσμίαι, καθ’ ἃς περατοῦται ἡ ἀνάκρισις. Ἐγὼ δὲν ἔκαμα ἄλλο παρὰ νὰ ἀντιγράψω τὸ ἄρθρον τοῦ ἀστυνομικοῦ νόμου, τοῦ ὁποίου τὴν πατρότητα γνωρίζει ὁ κ. Βουλευτὴς, καὶ οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ τὴν ὀρθότητα τοῦ ἄρθρου ἐκείνου. Διὰ διατάγματος, ὅπως καὶ εἰς τὸν νόμον περὶ ἀστυνομίας, θὰ κανονισθῶσι μόνον αἱ προθεσμίαι. Ποιναὶ δὲν δύνανται νὰ ὁρισθῶσι διὰ διατάγματος. Προθεσμίαι δύνανται νὰ συντμηθῶσιν ἢ παραταθῶσι διὰ διαταγμάτων, ὅπως γίνεται εἰς τὸν νόμον περὶ ἀστυνομίας. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς θὰ παραιτηθῇ τῆς παρατηρήσεώς του, ἀφοῦ κατ’ οὐσίαν εὑρίσκει ὀρθὸν τὸ νομοσχέδιον. Ἡ διάταξις περὶ ἐκτοπίσεως, ὡς εἶπον καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι συνεπὴς πρὸς τὸν ποινικὸν νόμον· ἐὰν θέλετε μάλιστα, κατὰ τὸ πλεῖστον μεταρρυθμίζει τὸν ποινικὸν νόμον πρὸς ὄφελος τῶν ζωοκλόπων. Δυνάμει τοῦ ἄρθρου 33 τοῦ ποινικοῦ νόμου,—εἶναι δὲ ἀδιάφορον, ἂν δὲν ἐφαρμόζεται ἡ διάταξις αὕτη τοῦ ποινικοῦ νόμου,— ἐπὶ τῶν κακουργημάτων ἐπιβάλλεται ἀστυνομικὴ ἐπιτήρησις δέκα μέχρις εἴκοσιν ἐτῶν. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος, ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐπὶ κακουργημάτων ζωοκλοπῆς καὶ ζωοκτονίας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν. Τοῦτο δὲ πῶς ἐκτελεῖται; Δύναται νὰ ὁρισθῇ ὑπὸ τοῦ Νομάρχου ὁ τόπος, εἰς ὃν δὲν δύναται νὰ διαμένῃ ὁ καταδικασθείς. Ἐὰν δὲν ἐφαρμόσθη ἡ διάταξις αὕτη, ἐπαναλαμβάνω, κακῶς δὲν ἐφαρμόσθη· σήμερον δὲ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον...

§263ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Τὸ Πλημμελειοδικεῖον Τρικκάλων ἐφήρμοσε τοῦτον προκειμένου περὶ ζωοκλοπῆς.

§264ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. .. Ἐπὶ δὲ πλημμελημάτων καὶ πταισμάτων ἐπίσης ὁ ποινικὸς νόμος ἐν ἄρθρῳ 34, κατὰ τὰς περιστάσεις, ἐπιτρέπει τῷ Δικαστηρίῳ, ὅταν ὁ καταδικαζόμενος ἦναι ἐπικίνδυνος εἰς τὴν δημοσίαν τάξιν, νὰ ἐπιβάλλῃ ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν, ἥτις προσδιορίζεται ἐπὶ μὲν πλημμελημμάτων ἀπὸ 2 μέχρι 5 ἐτῶν, ἐπὶ πταισμάτων δὲ ἀπὸ τριῶν μηνῶν μέχρι δύο ἐτῶν. Τί λέγει τὸ νομοσχέδιον ἐν ἄρθρῳ 2 αὐτοῦ; (ἀναγινώσκει): «Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 34 § 1 τοῦ ποινικοῦ νόμου ἐφαρμόζεται πάντοτε εἰς τοὺς ἐπὶ ζωοκλοπῇ ἢ ζωοκτονίᾳ καταδικασθέντας, ἡ διάρκεια ὅμως τῆς ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως προσδιορίζεται διὰ μὲν τοὺς ἐπὶ πλημμελήματι καταδικασθέντας ἀπὸ 6 μηνῶν μέχρι δύο ἐτῶν, διὰ δὲ τοὺς ἐπὶ κακουργήματι ἀπὸ τριῶν μέχρις ἑπτὰ ἐτῶν». Θεωρεῖ ὑποχρεωτικὴν τὴν διάταξιν τοῦ ποινικοῦ νόμου, ἡ δὲ διάρκεια τῆς ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως προσδιορίζεται ἀπὸ 6 μηνῶν μέχρι 2 ἐτῶν εἰς τοὺς ἐπὶ πλημμελήματι καταδικασθέντας, ἐνῷ ὁ ποινικὸς νόμος ὁρίζει 2 ἔτη μέχρι 5 (ὥστε ἐνταῦθα τὸ νομοσχέδιον εἶναι ὑπὲρ τῶν ζωοκλόπων), ἐπὶ δὲ κακουργημάτων ἀπὸ τριῶν μέχρις 7 ἐτῶν, ἐνῷ ὁ ποινικὸς νόμος ὁρίζει ὑπὲρ τὰ 10 ἔτη. «Ἐν τῇ καταδικαστικῇ ἀποφάσει», λέγει τὸ αὐτὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, «πλὴν τοῦ χρόνου τῆς διαρκείας τῆς ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως ὁρίζεται καὶ ὁ τόπος τῆς διαμονῆς». Ὥστε εἶναι τροπολογία τοῦ ποινικοῦ νόμου ὡς πρὸς τὴν ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν· διότι, ἐνῷ κατὰ τὸν ποινικὸν νόμον ὁρίζεται ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς ὁ τόπος, ὅπου δὲν δύναται νὰ διαμένῃ ὁ καταδικασθείς, ἐδῶ ὁρίζεται ὁ τόπος, ὅπου θὰ διαμένῃ. Ὡς πρὸς τοῦτο δὲ, δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν καὶ τροπολογίαν τινά. Ἀντὶ δὲ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία δὲν ἐφήρμοσε ποτὲ τὴν διάταξιν τῆς ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως, ὑποχρεοῦται τὸ Πλημμελειοδικεῖον. Ἔχει δὲ καὶ ἄλλην διάταξιν, πολὺ λογικὴν, τὸ νομοσχέδιον, καθ’ ἣν, ἐὰν κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως ὁ καταδικασθεὶς δείξῃ καλὴν διαγωγὴν, δύναται ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ προτείνῃ τῷ Δικαστηρίῳ καὶ τοῦτο ν’ ἀποφασίσῃ τὴν παῦσιν ἢ ἐλάττωσιν τῆς ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως. Ὡς πρὸς τοῦτο δὲ, νομίζω ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις.

§265Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§266Θ. ΦΛΟΓΑΙΤΗΣ. Πρόκειται καὶ ἐγὼ νὰ συμβουλεύσω τὸ κατ’ ἐμὲ τὰ δέοντα, ὅπως διατυπωθῇ κατὰ τὸν προσήκοντα τρόπον τὸ συζητούμενον περὶ ζωοκλοπῆς νομοσχέδιον...

§267ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§268ΦΛΟΓΑΙΤΗΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν τότε νὰ διατυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἂν ἀπὸ τοῦδε δὲν ἐκφράσωμεν τὴν γνώμην ἡμῶν, ὥστε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ διατυπωθῇ κατ’ αὐτὴν τὸ νομοσχέδιον, εὑρεθῇ δ’ οὕτως ἕτοιμον κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν; Νομίζω ἐν πρώτοις, ὅτι εἶναι καλὸν ἐν γένει τὰ ὁριζόμενα διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου περὶ τοῦ ἐγκλήματος τῆς ζωοκλοπῆς καὶ ζωοκτονίας, ὅπως καὶ πολλάκις ἄλλοτε εἶπον, εἶναι καλὸν, λέγω, καὶ προσῆκον νὰ ὁρισθῶσι διὰ πάντα τὰ ἀδικήματα συμφώνως πρὸς τὰ δόγματα τοῦ δικαίου καὶ τοῦ πρέποντος. Διότι εἶναι ἀδικαιολόγητον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συμβαίνει σήμερον παρ’ ἡμῖν, νὰ μένῃ ἐλεύθερος ὁ Εἰσαγγελεὺς, νὰ μένῃ ἐλεύθερος ὁ ἀνακριτὴς, νὰ ἐνεργῇ ἢ νὰ μὴ ἐνεργῇ τὴν προσήκουσαν καταδίωξιν, τὴν προσήκουσαν ἀνάκρισιν, νὰ μὴ δεσμεύηται ὑπὸ προθεσμίας τινός. Ἀναγκαῖον καταδήλως νὰ ὁρισθῶσιν αἱ προθεσμίαι, ἐντὸς τῶν ὁποίων ὀφείλει ὁ ἀνακριτὴς νὰ περατώνῃ τὰς ἀνακρίσεις, ἐντὸς τῶν ὁποίων ὀφείλει ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ ὑποβάλλῃ τὴν πρὸς τὸ Συμβούλιον πρότασιν, ἐντὸς τῶν ὁποίων ὀφείλει ὁ Εἰσαγγελεὺς μετὰ τὴν ἔκδοσιν ἀμετακλήτου βουλεύματος νὰ εἰσάγῃ τὴν ὑπόθεσιν ἐνώπιον τοῦ ἀκροατηρίου· διότι, ἂν δὲν ὁρισθῶσι, θὰ ἔχωμεν τὰ κακὰ, τὰ ὁποῖα γίνονται σήμερον ἐν τῇ ποινικῇ δικαιοσύνῃ. Διατὶ κατ’ ἐξαίρεσιν νὰ ὁρίζωνται αἱ προθεσμίαι αὗται ἐπὶ τοῦ ἐγκλήματος τῆς ζωοκλοπῆς; Μήπως τὰ ἄλλα ἀδικήματα εἶναι ὀλιγώτερον ἀξιοκαταδίωκτα, ὀλιγώτερον ἀξιοτιμώρητα; Ἀσχέτως πρὸς τοῦτο, λέγω ὅτι εἶναι τῳόντι σκανδαλῶδες,—καὶ μεταχειρίζομαι ἐπίτηδες τὴν λέξιν ταύτην,—νὰ ὁρίζηται διὰ διαταγμάτων πότε ἄρχεται καὶ πότε λήγει οἱαδήποτε προθεσμία ἐνεργείας δικαστικῆς ἀρχῆς. Ὁ νόμος ὁ ἀστυνομικὸς περιλαμβάνει τῳόντι τοιαύτην διάταξιν, καθ’ ἣν χορηγεῖται εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα νὰ ὁρίσῃ διὰ διατάγματος τὴν προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας ὀφείλουσιν οἱ ἀνακριταὶ νὰ περατῶσι τὰς ἀνακρίσεις, καὶ οἱ Εἰσαγγελεῖς νὰ ὑποβάλλωσι τὰς πρὸς τὸ Συμβούλιον προτάσεις, ἀλλὰ τὴν περιλαμβάνει σκανδαλωδῶς, διότι παρ’ ἡμῖν ἐπεκράτησε καὶ ἐπικρατεῖ δυστυχῶς ἀπὸ πλείστων ἐτῶν ἡ παράλογος τακτικὴ, ἡ ἀντισυνταγματικὴ, ἣν παρελάβομεν ἐκ Γαλλίας, ὅπου ἄλλοτε τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἶχεν ἐκφράσει τοιαύτην γνώμην, νὰ ὁρίζωμεν τῇ ἀδείᾳ τοῦ νόμου διὰ διαταγμάτων διατάξεις νομοθετικὰς, νὰ ἀναθέτωμεν διὰ τοῦ νόμου εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ ὁρίζῃ νομοθετικὰ ἀντικείμενα· ἀλλ’ ἡ τακτικὴ αὕτη εἶναι παράχορδος. Δυνάμει ῥητῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία δικαιοῦται νὰ ἐκδίδῃ τὰ πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν νόμων ἀναγκαῖα διατάγματα. Περὶ τούτου δὲν ὑπάρχει ἀμφισβήτησις. Κακῶς δ’ ἐπεκράτησε παρ’ ἡμῖν ἡ τακτικὴ νὰ ὁρίζωνται δι’ ἐπίτηδες ἄρθρων ἐν τοῖς κατὰ καιρὸν ψηφιζομένοις νόμοις, ὅτι διὰ βασιλικῶν διαταγμάτων θέλουσι κανονισθῆ τὰ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου. Εἶναι τοῦτο πάντη περιττόν. Ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ἔχει δικαίωμα ἐξ ἰδίας αὐτοβουλίας, δυνάμει τοῦ Συντάγματος, νὰ ὁρίζῃ τὰ τῆς ἐκτελέσεως. Ἀλλὰ τί εἶναι ἐκτέλεσις τοῦ νόμου; Δύναται νὰ συμπληρώσῃ διὰ βασιλικοῦ διατάγματος αὐτὸν ὡς πρὸς τὸν τόπον, τὸν τρόπον, τὸν χρόνον τῆς ἐκτελέσεως, καθιστῶσα οὕτως ἐκτελεστὰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου. Δὲν ἔχει ὅμως τὸ δικαίωμα ποτὲ νὰ ὁρίζῃ δικαιώματα ἢ καθήκοντα ἀρχῆς, ἢ νὰ ἐπιβάλλῃ ποινὰς, ἢ νὰ ὁρίζῃ μισθοὺς, ἢ νὰ ὁρίζῃ προθεσμίας, ἐντὸς τῶν ὁποίων εἶναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος ἡ δεῖνα ἢ δεῖνα νομικὴ πρᾶξις ἢ ἐνέργεια ἀρχῆς. Δυστυχῶς ἐν τοῖς νόμοις ἡμῶν περιελήφθη πολλάκις τοιαύτη διάταξις, τελείως ἀντιστρατευομένη εἰς τὸ συνταγματικὸν πολίτευμα. Εὑρέθησαν δὲ πολλάκις καὶ δικαστήρια εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ παραδεχθῶσιν, ὅτι ἰσχύουσιν αἱ τοιαῦται νομοθετικαὶ διατάξεις τῶν διαταγμάτων, διότι παρετήρησαν, ὅτι κατ’ ἄλλον τρόπον φθάνομεν εἰς τὸ ἀπροχώρητον, διότι ἔχει καθιερωθῆ ἡ παράλογος αὕτη τακτική. Ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἔχει δικαίωμα νὰ μεταδώσῃ τὰς νομοθετικὰς αὑτῆς δυνάμεις εἰς τὴν ἐκτελεστικήν. Τὸ λεγόμενον δικαίωμα τῆς ἐντολῆς ἢ τῆς ἐκχωρήσεως τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν δὲν στηρίζεται ποσῶς εἰς διάταξιν τοῦ Συντάγματος. Ἐὰν παραδεχθῇ τις, ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δύναται νὰ μεταβιβάζῃ τὰ δικαιώματα αὑτῆς εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἢ ἡ δικαστικὴ ἐξουσία εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὑπάρχει ἀνατροπὴ τοῦ πολιτεύματος τοῦ διέποντος ἡμᾶς. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐν Γαλλίᾳ δυστυχῶς παρεισέφρησεν ἡ τακτικὴ αὕτη, γενομένη οὕτως ἀποδεκτὴ ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, καὶ ἐκεῖθεν ἀντεγράψαμεν αὐτὴν καὶ ἡμεῖς. Ἐν Ἀγγλίᾳ ὅμως ἤθελέ τις φρίξει, ἀκούων ὅτι παρέχεται εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα τοῦ διὰ διαταγμάτων ὁρισμοῦ νομοθετικῶν ἀντικειμένων.

§269ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δὲν ἀρκεῖ νὰ θέλῃ ἡ Πολιτεία νὰ περιορίσῃ ἓν κακόν· ἀπαιτεῖται νὰ ἠξεύρῃ καὶ πῶς νὰ περιορίσῃ αὐτό. Τοιαῦτα δὲ νομοθετήματα ἀπεδείχθη ὅτι ἐναυάγησαν ῥιζικῶς. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἀποδεικνύει, ὅτι οὐδόλως ἐμελετήθη τὸ θέμα. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τὴν παρατήρησιν περὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ προσδιορίσῃ τὴν προθεσμίαν, συμφωνῶ μετὰ τῶν ἄλλων συναδέλφων· ἀλλὰ παρατηρῶ (χωρὶς νὰ θέλω νὰ συζητήσω τὸ νομοσχέδιον· διότι, ἐὰν ἤθελον νὰ ἐξελέγξω αὐτὸ, θὰ εὕρισκον πολλὰ τὰ ἄτοπα τὰ περιεχόμενα ἐν αὐτῷ) ἐν τῷ δευτέρῳ ἄρθρῳ τὴν ἑξῆς διάταξιν (ἀναγινώσκει): «Ἐν τῇ καταδικαστικῇ ἀποφάσει πλὴν τοῦ χρόνου τῆς διαρκείας τῆς ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως ὁρίζεται καὶ ὁ τόπος τῆς διαμονῆς, ὅστις ὅμως δὲν δύναται νὰ ἦναι ὁ τοῦ νομοῦ, ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἐξετελέσθη τὸ ἔγκλημα ἢ ἐκ τοῦ ὁποίου κατάγεται ὁ καταδικασθείς.» Ἡ διάταξις αὕτη μαρτυρεῖ, ὅτι ἀνακριβῆ γνῶσιν ἔχει ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου περὶ δύο διακεκριμένων ποινῶν, τὰς ὁποίας ἀναγράφουσι σήμερον οἱ ποινικοὶ νόμοι κεχωρισμένως, ἀλλὰ τὰς ὁποίας ἐν τῷ ἀναγνωσθέντι ἐδαφίῳ συγχίζει ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου. Εἶναι χωριστὴ ἡ ποινὴ τοῦ ἀποκλεισμοῦ καταδικαζομένου τινὸς ἀπὸ τοῦ δικαιώματος νὰ κατοικῇ ἢ διαμένῃ ἔν τινι περιφερείᾳ τοῦ Κράτους, καὶ ἡ ὁποία ἑπομένως ἐπιτρέπει εἰς αὐτὸν νὰ κατοικῇ εἰς ὅλον τὸ ἄλλο Κράτος, χωριστὴ δὲ ἡ ποινὴ ἡ ὁρίζουσα εἰς αὐτὸν ὡρισμένην κατοικίαν...

§270Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἠμφισβητήσαμεν τοῦτο.

§271ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὸ συγχέετε ὅμως ἐν τῷ δευτέρῳ ἐδαφίῳ.

§272ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Οὐδόλως.

§273ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Παραδέχεσθε τὸ δεύτερον, ἀλλὰ δὲν ἐννοεῖτε ὅτι ἡ δευτέρα ποινὴ εἶναι ἡ βαρυτάτη τῶν ποινῶν, διότι ἰσοδυναμεῖ πρὸς ἐξορίαν;

§274ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἄλλο εἶναι αὐτό.

§275ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ἤθελε νὰ καθιερώσῃ τὴν ἐν τῷ Κράτει ἐξορίαν, ἔπρεπεν ὁ συντάκτης αὐτοῦ νὰ ἴδῃ εἰς τοὺς ξένους ποινικοὺς νόμους, ὅτι τοῦτο καθιεροῦται ὅταν πρόκηται περὶ ἐπικινδύνων κακούργων, τῶν ὁποίων, ἵνα διευκολύνωσι τὴν ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν, ὁρίζουσι τὴν διαμονὴν ἔν τινι τόπῳ, ὅπου ἡ ἀστυνομία λειτουργεῖ καλῶς καὶ ἐπιτηρεῖ αὐτούς· ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον λέγει, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τὸ Δικαστήριον ἢ νὰ τοὺς ἐξορίσῃ εἰς ὡρισμένον, τόπον, ἢ ν’ ἀποκλείσῃ αὐτοὺς τοῦ δικαιώματος νὰ κατοικῶσιν εἰς ἕνα ἢ δύο νομοὺς, τὸν τοῦ τόπου τῆς διαπράξεως τοῦ ἐγκλήματος καὶ τὸν τῆς κατοικίας τοῦ κατηγορουμένου. Τοιοῦτον δικαίωμα, διδόμενον εἰς τὰ δικαστήρια, εἶναι μέγα ἀσυγχωρήτως. Ἔπειτα παρατηρῶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν, ὅτι ὑπάρχουσι ζωοκλέπται πεπειραμένοι, κλέπται μεγάλων ζῴων, — διότι, ὅπως ἔχει ἡ διάταξις, καὶ τῶν μικρῶν ζῴων οἱ κλέπται δύνανται νὰ περιληφθῶσιν εἰς τὰς διὰ τοῦ νομοσχεδίου προβλεπομένας ποινάς. — Οἱ μεγάλοι λοιπὸν αὐτοὶ ζωοκλέπται σπανίως εἰς τὸν τόπον αὐτῶν διαπράττουσι τὴν μωρίαν νὰ κλέπτωσι μεγάλα ζῷα. Ταῦτα κλέπτουσι συνήθως εἰς τόπον μακρὰν τῆς κατοικίας των, καὶ ὁδηγοῦσι τὰ κλαπέντα εἰς ἄλλον τόπον, ὅπου πωλοῦσιν αὐτά. Πάντοτε δὲ εἰς ἄλλον τόπον κατοικοῦσι καὶ εἰς ἄλλον πωλοῦσιν· εἶναι δὲ γνωστότατον τοῦτο. Ἐκ τῆς Πελοποννήσου κλέπτοντες οὗτοι ζῷα μεταφέρουσιν αὐτὰ εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα ἢ τἀνάπαλιν. Ὅταν δὲ πρόκηται περὶ ἐκτελέσεως, τότε θὰ ἴδητε ὅτι ἡ λύσις τοῦ ποῦ ἀποτελειοῦται ἡ πρᾶξις δὲν εἶναι πάντοτε εὐχερής. Πολλὰ οἰκονομοῦνται, ἐὰν εἴπωμεν ὅτι ἀποκλείομεν τὸν καταδικαζόμενον (καὶ πάντοτε οὐχὶ κατὰ τὴν πρώτην καταδίκην, ἀλλὰ κατὰ τὴν ὑποτροπὴν) τοῦ νὰ κατοικῇ ἢ ἐν ὡρισμένῃ ἐπαρχίᾳ ἢ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ὅπου διεπράχθη τὸ ἔγκλημα.

§276ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Τὸ ἐδέχθημεν αὐτό.

§277ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ποῦ εἶναι;

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι θὰ φέρῃ τροπολογίαν.

§279ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τότε παύω.

§280Κ. ΔΟΥΝΗΣ. Αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας προτίθεμαι νὰ φέρω, θὰ δικαιολογήσωσι τὸ ἔργον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἐὰν προτίθεται νὰ φέρῃ τροπολογίαν. Τὸ πρῶτον ἄρθρον λέγει, ὅτι «ὁσάκις ὁ Εἰσαγγελεὺς προτιμήσῃ τὴν δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως εἰσαγωγὴν τῶν ἐπὶ ζωοκλοπίᾳ ἢ ζωοκτονίᾳ κατηγορουμένων, πράττει τοῦτο ἐντὸς 15 ἡμερῶν ἀφ’ ἧς περιέλθῃ εἰς αὐτὸν ἡ μήνυσις». Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι ὀφείλομεν νομοθετοῦντες νὰ καθορίζωμεν ὡρισμένως τὰ καθήκοντα τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν, ὀφείλομεν νὰ περιστέλλωμεν τὴν διακριτικὴν αὐτῶν ἐξουσίαν, καὶ ἰδίως τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τῶν Εἰσαγγελέων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου δίδοντες τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Εἰσαγγελέα νὰ κρίνῃ αὐτὸς ποῖαι εἶναι αἱ ὑποθέσεις αἱ ὁποῖαι θὰ εἰσάγωνται δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως, καὶ ποῖαι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι θὰ εἰσάγωνται κατόπιν ἀνακριτικῆς ἐρεύνης, πράττομεν ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἀνισότητα ἀπέναντι τῶν ἄλλων· διότι ὁ Εἰσαγγελεύς, ὡς γνωρίζομεν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐπηρεάζηται ὑπὸ τῆς κρατούσης πολιτικῆς (διακοπαί)... Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι, ἐὰν μὲ διακόπτητε, δὲν θὰ τελειώσω οὔτε εἰς μίαν ὥραν. Λοιπὸν λέγω, ὅτι, ἐὰν καθορίσωμεν τὸν χρόνον, καθ’ ὃν ἄνευ διακρίσεως ὁ Εἰσαγγελεὺς θὰ εἰσάγῃ δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως ἢ θὰ παραπέμπῃ εἰς ἀνάκρισιν, θὰ πράξωμεν ἔργον, τὸ ὁποῖον θὰ συντελέσῃ τὰ μέγιστα εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης ἐν ἰσότητι, ἐνῷ ψηφίζοντες τὴν διάταξιν ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, πράττομεν ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως θέλει φέρει ἀδικήματα, θέλει συντελέσει νὰ δημιουργηθῇ πεποίθησις, ὅτι οἱ Ἕλληνες δὲν εἶναι ἴσοι ἐνώπιον τοῦ νόμου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν παρατήρησίν μου ταύτην, καὶ τότε ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου παρέλκει ἐντελῶς.

§281Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Παρατηρῶ, Κύριοι, ὅτι ἐξελάβομεν ὡς παιγνίδιον τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Δὲν πρέπει ὅμως οὐδ’ εἰς τὰ ἐλάχιστα νὰ παίζωμεν, πολλῷ δὲ μᾶλλον μὲ τὸν ποινικὸν νόμον, διὰ τὰς ὀρέξεις τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου. Ἐγὼ δὲν κατηγορῶ τοὺς ὑποδείξαντας τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον· τοὺς ἐπαινῶ μάλιστα, διότι δι’ αὐτοῦ ἐπιδιώκουσι τὴν διόρθωσιν ἑνὸς κακοῦ, τὸ ὁποῖον συμβαίνει καθ’ ὑπερβολὴν εἰς τὸν τόπον των. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ εἴπω τὸ αὐτὸ καὶ περὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος, καίτοι εἶναι εἷς τῶν διακεκριμένων δικηγόρων, ἔρχεται μετὰ τόσης εὐκολίας νὰ προτείνῃ μεταβολὰς διατάξεων τοῦ ποινικοῦ νόμου. Μεθ’ ὅλην τὴν πεποίθησιν, ἣν ἔχω εἰς τὰς γνώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, εἶχον τὴν ἀξίωσιν παρ’ αὐτοῦ, προκειμένου περὶ ποινικῶν διατάξεων, νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιόν του προηγουμένως ὑπὸ τὴν ἐξέτασιν μιᾶς ἐπιτροπῆς καὶ διαρρυθμίσῃ τοῦτο συμφώνως πρὸς τὴν γνώμην αὐτῆς, ἂν ἤθελε κριθῇ ἀναγκαῖον νὰ πολεμηθῇ διὰ τοιούτων διατάξεων ἡ ζωοκλοπία, ἡ καταμαστίζουσα τὰς ἐπαρχίας τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπῄτησαν τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω ὅτι ἡ βαρυτέρα τῶν ποινῶν, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἐπιβληθῇ εἰς ἄνθρωπον διαπράξαντα οἱονδήποτε ἀδίκημα, εἶναι ἡ ἐξορία· διότι διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου αὐτοῦ ἐξορίας ποινὴν ἐπιβάλλομεν εἰς τοὺς καταδικαζομένους ἐπὶ ζωοκλοπίᾳ. Καὶ δικαιολογεῖται μὲν ἡ τοιαύτη ποινή, νομοθετηθεῖσα ἄλλοτε, μετὰ τόσου μάλιστα πατάγου καὶ μετὰ τόσων δισταγμῶν, κατὰ τῶν συγγενῶν τῶν λῃστῶν, διὰ τὴν εὐκολωτέραν σύλληψιν τούτων, μὴ εὑρισκόντων πλέον τοὺς περιθάλποντας, καὶ διὰ τὴν περιστολὴν τοῦ φοβερωτέρου τῶν ἐγκλημάτων, τῆς λῃστείας· ἀλλὰ προκειμένου περὶ ζωοκλοπίας, οὐδὲν ὑπάρχει τὸ δικαιολογοῦν τὴν ἐξορίαν τῶν ζωοκλόπων· τοὐναντίον μάλιστα διὰ τοῦ ἐκπατρισμοῦ καὶ τῆς διασπορᾶς αὐτῶν εἰς ἄλλας ἐπαρχίας ὑπάρχει κίνδυνος νὰ μεταδώσωσι καὶ εἰς αὐτὰς τὸ ἔγκλημα τοῦτο τῆς ζωοκλοπίας. Ἐπὶ τέλους δὲν εἶναι ὑποχρεωμέναι αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι νὰ γείνωσιν ἄσυλον τῶν ζωοκλόπων. Ἂν ἐπιμένῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοιούτου νομοσχεδίου, ἤθελον παρακαλέσει αὐτὸν νὰ ὁρίσῃ δι’ αὐτοῦ καὶ τὸν τόπον τῆς ἐξορίας, ὡς λ. χ. τὴν Κέρκυραν (ἱλαρότης). Προτείνω λοιπὸν νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν.

§282ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ, κύριε Πρόεδρε.

§283ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τούτου, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον τόσας ἀφορμὰς ἔδωκεν εἰς μακρὰς καὶ λίαν δεδικαιολογημένας συζητήσεις, παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπήν.

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ νὰ παραπεμφθῇ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν;

§285ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§286ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§287ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἐν περιπτώσει ἀπορρίψεως τῆς προτάσεώς μου, θὰ ἐξακολουθήσω, κύριε Πρόεδρε, τὴν ἀγόρευσίν μου.

§288ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐπιφυλάττοντος ἑκάστου εἰς ἑαυτὸν τὸ δικαίωμα νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τῶν ἄρθρων. Ἡ ἀρχὴ εἶναι ὁποία ἀνέπτυξεν αὐτὴν ὁ ἔντιμος ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτὴς, περὶ αὐστηροτέρας καταδιώξεως τῶν ζωοκλόπων, ἀρχὴ περὶ ἧς πάντες εἴμεθα σύμφωνοι βεβαίως οὐχὶ περὶ αὐστηροτέρων διατάξεων, διότι πάντοτε αἱ αὐστηρότεραι διατάξεις δὲν εἶναι καὶ αἱ τελεσφόροι. Ἀλλὰ πάντες εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι δὲν γίνεται ἡ προσήκουσα καταδίωξις τῶν ζωοκλόπων,— ἰδίως τῶν ζωοκλόπων ἢ ζωοκτονία εἶναι παρακολούθημα.— Λοιπὸν ἀφοῦ ἡ ἀρχὴ ἔχει καλῶς, κατὰ τὴν κρίσιν πάντων, ὡς ἀρχὴ τελεσφορωτέρας καταδιώξεως τῆς ζωοκλοπῆς, νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὴν ἀρχὴν, καὶ ἐπὶ τῶν ἄρθρων νὰ συζητήσωμεν. Διότι τὰ ἄρθρα εἶναι ἄξια συζητήσεως...

§289ΛΑΜΠΡΥΝΙΔΗΣ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§290ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἕκαστος εἶναι ἐλεύθερος νὰ συζητήσῃ ὅταν θέλῃ, καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ὑποχρεώσωμεν κανένα νὰ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν. Φρονῶ μάλιστα, ὅτι, ἂν ἐδεικνύετο ὀλιγωτέρα κατὰ τῆς συζητήσεως ἐξέγερσις καὶ ὀλιγωτέρα πρὸς τὴν περάτωσιν τοῦ ἔργου σπουδὴ, θὰ ἤμεθα ἤδη προκεχωρημένοι τόσον, ὥστε νὰ ἐγγίζωμεν περὶ τὸ τέλος. Λοιπὸν λέγω, ὅτι δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψήφισιν τῆς ἀρχῆς καὶ νὰ δοθῇ ὁ λόγος ἔπειτα εἰς τοὺς θέλοντας νὰ ὁμιλήσωσιν ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν, ἀλλὰ κατὰ τρόπον ὥστε νὰ ἀκούωνται οἱ ἀγορεύοντες καὶ νὰ μὴ ἀκούωνται ἀντεγκλήσεις.

§291Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ κείμενοι νόμοι ἔχουσιν αὐστηροτάτας διατάξεις περὶ ζωοκλοπῆς. Δὲν πιστεύω εἰς κανὲν Κράτος νὰ ὑπάρχωσιν αἱ διατάξεις αὗται. Διὰ κλοπὴν ἐριφίου 10 δραχμῶν καταδικάζεται ὁ κλέπτης εἰς φυλάκισιν ἀπὸ τριῶν ἡμερῶν μέχρι 5 ἐτῶν, εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ πενταπλασίου τῆς ἀξίας τοῦ κλαπέντος πράγματος καὶ εἰς στέρησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων του. Τί περισσότερον θέλετε; Διὰ τοῦτο εἶναι ἀπορίας ἄξιον, πῶς εἰσάγεται ὑπὸ συζήτησιν τοιοῦτο νομοσχέδιον. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ νεωτερίσῃ, εἰσάγον ἄμεσον καὶ ταχεῖαν καταδίωξιν, μήπως δὲν ἔχομεν τὰς ἰσχυούσας διατάξεις, καθ’ ἃς ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ προσδιορίζῃ δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως τὴν ἐπ’ ἀκροατηρίου ἐκδίκασιν τῆς ὑποθέσεως; Ἀλλὰ δὲν γίνεται πάντοτε αὐτὸ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ἀνακρίσεως καθὼς καὶ τῆς ἀκριβοῦς ἐκδικάσεως τῆς ὑποθέσεως, διότι διὰ βεβιασμένης ἀνακρίσεως δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἀνακαλύψῃ τις τὴν ἀλήθειαν. Ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἐπιμένει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐπιψηφισθῇ καὶ τὸ ὁποῖον ἐλαφρῶς λίαν διατάσσει ἐκτόπισιν, τοῦθ’ ὅπερ καθιεροῖ ἀρχὴν τερατωδῶς αὐστηράν καὶ δυναμένην νὰ δώσῃ χώραν εἰς μεγάλας καταχρήσεις καὶ μέγιστα ἀδικήματα. Δὲν πρόκειται δὲ περὶ ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως, ὡς ἰσχυρίζεται ὁ κ. Ὑπουργὸς, διότι τοιαύτη ἀστυνομικὴ ἐπιτήρησις οὐδέποτε ἐκτελεῖται. Παρομοίας φύσεως δὲ διατάξεις δὲν δύνανται εὐκόλως νὰ ἐφαρμοσθῶσιν, ὅπως ἐφαρμόζονται εἰς ἄλλα Κράτη, ἔνθα ἀποδίδεται ἡ προσήκουσα ἐκτίμησις καὶ εὐλάβεια εἰς τὸ δικαίωμα τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας. Φαντασθῆτε ὅτι θὰ καθιερωθῇ ἡ διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως ὑποχρεωτικὴ ἐκτόπισις, ἀντὶ τῆς διοικητικῆς ἐπιτηρήσεως, ἡ ὁποία ἰσχύει σήμερον, καὶ ἑπομένως πᾶσα ἀρχὴ θὰ ἦναι ὑπόχρεως νὰ ἐκτελῇ τὴν ἀπόφασιν καὶ νὰ ἐκδιώκῃ ἀπὸ τόπου εἰς τόπον τοὺς εἰς μικρὰν ποινὴν φυλακίσεως καταδικαζομένους. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, ἕνεκα τῶν ὁποίων κηρύσσομαι ἐναντίον τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§292ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐννοηθῇ καλῶς, ὅτι διὰ τῆς διατάξεως τοῦ πρώτου ἄρθρου, ἥτις ἐνεπνεύσθη ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, οὐδὲν πράττεται· διότι ὁρίζομεν προθεσμίας ἄνευ κυρώσεως οὐδεμιᾶς. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι πολλάκις ἐπὶ ἐγκλημάτων ἐπιπολαζόντων καὶ ἐπὶ παραβάσεων κατὰ κοινὴν πεῖραν συχνοτέρων τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἠθέλησε νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ὑποθέσεων· εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἐκ τοῦ νόμου τοῦ ἀστυνομικοῦ ἐπιβάλλεται εἰς τὰς εἰσαγγελικὰς ἀρχὰς νὰ ἐπισπεύδωσι τὴν ἐκδίκασιν τῶν κατηγοριῶν κατ’ ἀστυνομικῶν ὑπαλλήλων, ἀστυφυλάκων, ἀστυνόμων. Καὶ ποῖον τὸ ἐκ τούτου συγκομισθὲν ἀγαθόν; Ὅτι εἰσάγονται τοιαῦται ὑποθέσεις καὶ ἐκδικάζονται καθὼς καὶ πᾶσαι αἱ ἄλλαι, σπανίως γινομένης ἐξαιρέσεώς τινος, ὅτε τυχὸν τὸ σκάνδαλον ἐπλεόνασε καὶ ἠναγκάσθη ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ ἐπιμείνῃ, ὅπως ἄνευ ἀναβολῆς εἰσαχθῇ ἡ κορυφώσασα αὐτὸ ὑπόθεσις εἰς τὸ Δικαστήριον καὶ ταχέως ἐκδικασθῇ. Ἂν εἴχομεν ἐνταῦθα διάταξιν ὁμοίαν ἐκείνης, ἥτις περιείχετο εἰς τὴν ἄλλοτε ἰσχύουσαν ἐν Ἑπτανήσῳ Ἰόνιον Ποινικὴν Δικονομίαν, τότε ἤθελον ἐννοήσει τὴν ἐπιμονὴν εἰς τὴν ψήφισιν διατάξεως, οἵα ἡ τοῦ ἄρθρου 1· διότι ἐκεῖ ἡ προθεσμία ἦτο ὑποχρεωτικὴ, καὶ δὲν ἠδύνατο ὁ ἀνακριτὴς, ὅτε ἤρχετο ἡ προθεσμία, νὰ μὴ ἔχῃ περατωμένην τὴν ὑπόθεσιν. Ἂν τυχὸν ὡς ἐκ τοῦ εἴδους τῆς ὑποθέσεως, τοῦ πολυπλόκου τῆς ἀνακρίσεως, ὡς ἐκ τῆς ἀπουσίας τῶν μαρτύρων εἶχεν ἀνάγκην προθεσμίας, ὤφειλεν ὁ ἀνακριτὴς νὰ ἀνενεχθῇ εἰς τὸ Δικαστήριον, ἵνα λάβῃ παρ’ αὐτοῦ νέαν προθεσμίαν, ὅπως ἐξακολουθήσῃ καὶ φέρῃ εἰς πέρας τὴν ἀνάκρισιν, ἄλλως δὲν ἠδύνατο νὰ ἐξακολουθήσῃ. Ἂν τοιαύτη διάταξις ἴσχυε παρ’ ἡμῖν, ἠθέλομεν πράξει τι τὸ λυσιτελὲς, ψηφίζοντες τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 1, ἐνῷ σήμερον παρ’ ἡμῖν δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, καὶ θέλομεν νομοθετήσει μόνον, ἵνα ἔχωμεν ἕνα νέον νόμον περιπλέον. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ διαγραφῇ τελείως τὸ ἄρθρον 1, νὰ περιορισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ ἄρθρον 2· παρακαλῶ δὲ τοὺς διστάζοντας νὰ ψηφίσωσιν ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ἀναγνωρίσωσιν ὅτι ἐπιτυγχάνομεν διὰ τοῦ ἄρθρου 2, τροποποιουμένου ὅμως, βελτίωσιν τῆς νομοθεσίας, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ἀντὶ νὰ ἦναι κυρία τοῦ κανονισμοῦ τῶν τῆς ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, γίνεται κυρία ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ, εἰς ἣν ἐγχειρίζομεν τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως· τοῦτο εἶναι κέρδος, εἶναι βελτίωσις τοῦ κειμένου νόμου. Ἐὰν δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς συναινέσῃ νὰ ἐλαττωθῇ ὁ ἐλάχιστος ὅρος ἀπὸ 6 μηνῶν εἰς 3, ἐὰν δεχθῇ ἀντὶ τοῦ νομοῦ νὰ ὁρισθῇ ἡ ἐπαρχία, καταλειπομένης τῆς κρίσεως τοῦ ζητήματος εἰς τὸ Δικαστήριον, ὅπερ βεβαίως, ἂν ἦναι ἄξιον τοῦ ὀνόματος Δικαστήριον, δὲν θέλει στείλει τὸν ἐκτοπιζόμενον εἰς τὴν γείτονα ἐπαρχίαν, ἀλλὰ θέλει φροντίσει νὰ ἐκλέξῃ ἄλλην ἀπωτέραν, ἢ, ἂν ἡ γείτων ἦναι διὰ θαλάσσης κεχωρισμένη, νὰ ἀποστείλῃ αὐτὸν ἔστω καὶ ἐκεῖ, τότε τὴν αὐστηρότητα τῆς διατάξεως ἱκανῶς περιορίζομεν. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς συναινέσῃ νὰ τεθῇ ἐν τῷ νόμῳ τροπολογία, καθ’ ἣν ἡ ἀστυνομικὴ ἐπιτήρησις ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἐπιούσης τῆς λήξεως τῆς ποινῆς,—διότι πρέπει τοῦτο ῥητῶς νὰ λεχθῇ, ὥστε νὰ μὴ δύνανται οἱ Εἰσαγγελεῖς, ἀθετοῦντες τὴν ἔννοιαν τοῦ νόμου, νὰ ὁρίζωσιν ἀρχὴν τῆς ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως ὄχι τὴν ἐπιοῦσαν τῆς λήξεως τῆς ποινῆς, ὡς ὁ νόμος ἐννοεῖ, ἀλλὰ τὴν ἡμέραν, ἀφ’ ἧς τίθεται εἰς ἐκτέλεσιν ἡ ἀστυνομικὴ ἐπιτήρησις, καὶ οὕτω πολλάκις τὸν κρατηθέντα ἐπὶ 3 καὶ 4 μῆνας ἐν ταῖς πολιτικαῖς φυλακαῖς, ὅπως ἀποτίσῃ τὰ ἔξοδα τῆς δίκης, ὑποβάλλουσι καὶ μετὰ ταῦτα εἰς ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν, καίτοι οὗτος ἐξήντλησε τὸν χρόνον τῆς ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως...

§293ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Αὐτὸ θὰ γίνηται πάντοτε.

§294ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν δύναται νὰ γείνῃ, εὐθὺς ὡς τεθῇ ἐν τῷ νόμῳ ῥητὴ διάταξις.

§295ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ ποτὲ ἡ διάταξις αὕτη περὶ ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως.

§296ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐὰν ὑποθέσητε ὅτι κατεδικάσθη τις εἰς 6 μηνῶν ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν καὶ ὅτι μετὰ τὴν ποινὴν, ἣν ἐξετέλεσεν, ἐκρατήθη 4 μῆνας εἰς τὰς φυλακὰς διὰ τὰ ἔξοδα, ἡ ἀστυνομικὴ ἐπιτήρησις θέλει λειτουργήσει κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο, διότι ποῦ ἀσφαλέστερον δύναται νὰ ἐκτελεσθῇ ἢ ἐν ταῖς φυλακαῖς; Οὕτως ἐξερχόμενος τῆς πολιτικῆς φυλακῆς θέλει συμπληρώσει τὸν χρόνον τῆς ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως, μόνον ἐπὶ 2 μῆνας ἐκτοπιζόμενος.

§297ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Θὰ συνεχίσῃ ἐν ταῖς φυλακαῖς τοὺς δύο μῆνας διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν δικαστικῶν ἐξόδων. (Διάλογοι).

§298ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ ὑποδεικνύω ταῦτα, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δύναται, ἂν θέλῃ, νὰ παρουσιάσῃ αὐτὰ αὔριον διατετυπωμένα εἰς πρότασιν. Θέλω δὲ προσθέσει τελευταῖον τοῦτο· ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει καὶ ἄλλην διάκρισιν ἐν τῷ ἄρθρῳ 2· λέγει ὅτι ὁ τόπος ὁ ὁριστέος δὲν δύναται νὰ ἦναι ὁ τοῦ νομοῦ, ἐν ᾧ ἐξετελέσθη τὸ ἔγκλημα ἢ ἐξ οὗ κατάγεται ὁ καταδικασθείς. Τοῦτο τὸ δεύτερον οὐδεμίαν ἔχει ἔννοιαν· διότι τί πρόκειται ν’ ἀποφύγωμεν; Πρόκειται ν’ ἀποφύγωμεν τὸ κακοποιὸν τοῦ καταδικασθέντος ἐν τῇ περιφερείᾳ, ἐν ᾗ ἐγένετο τὸ ἔγκλημα, ἐκεῖ ὅπου διατρίβει συνήθως καὶ ὅπου ἐγένετο ἐπικίνδυνος ὁ ζωοκλόπος. Ἀλλὰ ποίαν σχέσιν ἔχει ὁ τόπος τῆς καταγωγῆς; Διατὶ θὰ ἐξετάσητε πόθεν κατάγεται; Τοιαύτη ἐξέτασις οὐδένα ἔχει λόγον. Τοῦτο πρέπει νὰ διαγραφῇ. Ἐπὶ πλέον δὲ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι δὲν ἐπιτυγχάνει τοῦ σκοποῦ ἡ διάταξις, ἥτις προβλέπει περὶ ἀναπληρώσεως τῆς ἐν τῇ ἀποφάσει τῇ καταδικαστικῇ παραλείψεως, λέγουσα ὅτι «ἐὰν ἐν τῇ καταδικαστικῇ ἀποφάσει δὲν ὡρίσθη ὁ χρόνος τῆς διαρκείας ἢ ὁ τόπος τῆς διαμονῆς, ὁρίζεται οὗτος διὰ μεταγενεστέρας ἀποφάσεως παρὰ τοῦ ἐκδόντος τὴν καταδικαστικὴν ἀπόφασιν Δικαστηρίου, ἢ, ἂν ἔληξεν ἡ σύνοδος τῶν κακουργιοδικῶν, δι’ ἀποφάσεως τοῦ Πλημμελειοδικείου». Ἀλλὰ ποίου Πλημμελειοδικείου;

§299Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τοῦ ἁρμοδίου.

§300ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πρέπει νὰ τὸ ὁρίσητε· τοῦ Πλημμελειοδικείου τοῦ τόπου, ἐν ᾧ ἐτελέσθη ἡ πρᾶξις. Ταῦτα ἐὰν γένωνται καὶ περιορισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ ἄρθρον 2, νομίζω ὅτι ἡ δυσκολία θέλει ἐκλίπει.

§301ΧΑΡΙΛ. ΔΙΓΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν βλέπω, κύριοι Βουλευταὶ, τὴν ἀνάγκην νὰ ψηφίσωμεν νέον νόμον περὶ ζωοκλοπῆς, ἀφοῦ ἔχομεν νόμους πολλοὺς, τιμωροῦντας αὐστηρῶς τὸ ἔγκλημα αὐτὸ, μάλιστα μέχρις ἐξοντώσεως τῶν ζωοκλεπτῶν· δύναμαι δὲ νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι οἱ νόμοι αὐτοὶ ἐφαρμόζονται, καὶ τιμωροῦνται αὐστηρότατα οἱ ζωοκλέπται· ἐὰν δὲ δὲν ἐξηλείφθη μέχρι τοῦδε τὸ ἔγκλημα τῆς ζωοκλοπῆς, τοῦτο εἶναι πλέον ζήτημα κοινωνικὸν, διοικητικὸν, ζήτημα ἀναπτύξεως τῶν πολιτῶν. Διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νέου νόμου οὐδὲν ἄλλο θὰ πράξωμεν ἢ νὰ πολλαπλασιάσωμεν τοὺς νόμους· ἀλλὰ καὶ οὐδὲν νέον, οὐδὲν σοβαρὸν εἰσάγει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὅ,τι δὲ εἰσάγει εἶναι ἐντελῶς ἄσκοπον, φαινομενικὸν μόνον, κυρίως δὲ εἰσάγει διάταξιν ἐπιβλαβεστάτην, καθ’ ἧς ὀφείλομεν ν’ ἀντιταχθῶμεν, καὶ εἶμαι κατὰ πεποίθησιν πλήρη ἀντίθετος τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, βλέπετε ὅτι τοῦτο ὑποχρεοῖ τὸν Εἰσαγγελέα, ἵνα ἐντὸς 15 ἡμερῶν εἴτε εἰσαγάγῃ τὴν ὑπόθεσιν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸ Δικαστήριον, εἴτε ἀποστείλῃ αὐτὴν εἰς τὸν ἀνακριτὴν, ἵνα οὗτος ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας περατώσῃ τὴν ἀνάκρισιν. Οἱ γνωρίζοντες ἐκ πείρας τί συμβαίνει εἰς τὰ δικαστήρια καὶ οἱ νομικοὶ βλέπουσιν ὅτι αἱ διατάξεις αὗται εἶναι μηδέν· ἀπατῶσι μόνον τοὺς μὴ εἰδότας, οἵτινες πιστεύουν, ὅτι ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου αἱ τοιαῦται ὑποθέσεις θὰ περατῶνται ἀμέσως. Ἀλλὰ, ἐπαναλαμβάνω, τοῦτο εἶναι ἀπάτη, καὶ ἀπατῶνται μόνον οἱ μὴ εἰδότες, αἱ δὲ τοιαῦται διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἴσαι τῷ μηδενί. Εἰς τὰ δικαστήρια ὑπάρχουσιν ἐκκρεμεῖς ὄχι μία καὶ δύο ὑποθέσεις ζωοκλοπῆς, ἀλλὰ πολλαὶ, ἄπειροι. Καὶ δὲν εἶναι μόνον αἱ ὑποθέσεις τῆς ζωοκλοπῆς ἐκκρεμεῖς, ἀλλὰ καὶ πολλαὶ ἄλλαι, ποικίλαι, ὅστις δ’ ἐπιθυμεῖ νὰ ἀντιληφθῇ καὶ ἄκρῳ δακτύλῳ τῆς καταστάσεως, δὲν ἔχει παρὰ νὰ μεταβῇ εἰς μίαν συνεδρίασιν τοῦ Πλημμελειοδικείου ἐνταῦθα, ὅπου θὰ ἴδῃ, ὅτι ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας δικάζονται τόσαι ὑποθέσεις, ὥστε δὲν ἐπαρκεῖ οὔτε ὁ χρόνος οὔτε τὰ πρόσωπα πρὸς ἐκδίκασιν. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶχε τὴν πρόνοιαν νὰ καταθέσῃ στατιστικὴν μικροῦ χρόνου, θὰ ἐβλέπατε καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκκρεμῶν καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκδικαζομένων ὑποθέσεων, καὶ θὰ ἐμανθάνατε ὅτι αἱ περὶ ὧν ὁ λόγος διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῶσι. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ περατωθῶσι καὶ νὰ δικασθῶσι τόσαι ὑποθέσεις εἰς διάστημα 15 ἡμερῶν; Ἢ πρέπει νὰ παροραθῇ πᾶσα ἐνέργεια ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐγκλημάτων καὶ νὰ περιορισθῇ ἡ δικαιοσύνη μόνον εἰς τὰς ζωοκλοπάς; Ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἂν πράξῃ, τίποτε δὲν θὰ κατορθώσῃ, διότι αἱ ὑποθέσεις εἶναι πολλαὶ, πολλάκις δὲ καὶ τὰ πράγματα αὐτὰ δὲν ἐπιτρέπουσι τὴν ἐντὸς 15 ἡμερῶν περάτωσιν τῶν ὑποθέσεων. Τὸ ἐγνώριζε τοῦτο ὁ συντάξας τὸ νομοσχέδιον, καὶ δι’ αὐτὸ ἐν τῷ αὐτῷ ἄρθρῳ περιλαμβάνει διάταξιν, ὅτι ἐν περιπτώσει μὴ ἐπαρκείας θὰ δίδηται παράτασις. Αὐτὴ δὲ ἡ μὴ ἐπάρκεια καὶ ἡ παράτασις τῆς προθεσμίας θὰ ὦσιν εἰς τὸ μέλλον, ἂν ψηφισθῇ ὁ νόμος, τὸ καθεστώς. Ἀλλ’ ἐνῷ οὕτω δὲν εἰσάγει τι χρήσιμον τὸ νομοσχέδιον, εἰσάγει ὅμως θεσμὸν ἐπιβλαβέστατον, τὴν ἐξορίαν ἀπὸ ἐπαρχίας εἰς ἐπαρχίαν. Εἰς τὴν καθιέρωσιν τοῦ τοιούτου θεσμοῦ ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου παρεσύρθη ἐκ τῆς διὰ τὴν λῃστείαν καθιερωθείσης ἐκτοπίσεως. Ἀλλ’ οὔτε τὰ πράγματα, οὔτε ὁ σκοπὸς, οὔτε αἱ περιστάσεις εἶναι ὅμοιαι. Ἐκεῖ, εἰς τὰς λῃστείας, λαμβάνονται προληπτικὰ μέτρα, δηλαδὴ ἐκτοπίζονται οἱ συγγενεῖς τῶν λῃστῶν ἐπὶ ἁπλῇ ὑπονοίᾳ ὑποστηρίξεως αὐτῶν καὶ χωρὶς οἱ λῃσταὶ νὰ ἔχουν κηρυχθῆ ἔνοχοι ὑπὸ τῶν δικαστηρίων, ἢ ἐνῷ ἀκόμη εὑρίσκονται ἐπὶ τῶν ὀρέων καὶ ὄχι ἐν ταῖς φυλακαῖς. Διὰ τοῦ προκειμένου ὅμως νομοσχεδίου δὲν λαμβάνονται προληπτικὰ μέτρα, διότι καθιεροῦται ἐκτοπισμὸς τῶν ἤδη ἐκτισάντων τὴν ποινὴν των ζωοκλεπτῶν. Οὐδεμία λοιπὸν ὁμοιότης, οὐδὲν τὸ χρήσιμον. Ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ πρόκειται περὶ μεμονωμένων ἐγκληματιῶν, ὀλίγων, ἐνῷ ἐδῶ πρόκειται περὶ πολλῶν. Εἶπον προηγουμένως ὅτι αἱ ζωοκλοπαὶ καὶ οἱ ζωοκλέπται εἶναι πολλοὶ, εἶναι ἄπειροι. Τὸ ἥμισυ ἢ τὸ τρίτον τῶν ὑπὸ τῶν ποινικῶν δικαστηρίων ἐκδικαζομένων ἐγκλημάτων εἶναι ζωοκλοπαί. Ἂν λοιπὸν ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, θὰ ἔχωμεν μετανάστευσιν ὁλοκλήρων πληθυσμῶν ἐκ μιᾶς εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν, καὶ οὕτω θὰ προικίσωμεν τὰς ἐπαρχίας μας διὰ πληθύος ἐγκληματιῶν καὶ κακούργων, καὶ θὰ ἐπιφέρωμεν βλάβην, καὶ βλάβην μεγάλην, ἄνευ οὐδεμιᾶς ὠφελείας. Διὰ τοὺς λόγους τούτους δὲν πρέπει νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ὅσοι τῶν κυρίων Βουλευτῶν τὸ θέλουν, ἂς τὸ ψηφίσουν· ἀλλὰ νὰ ὁρισθῇ, ὅτι οἱ ζωοκλέπται θὰ ἐκτοπίζωνται εἰς τὰς ἐπαρχίας αὑτῶν. Ἐγὼ διὰ τὴν ἐπαρχίαν μου, τὴν Γορτυνίαν, δηλῶ ῥητῶς, ὅτι ἀπολύτως τὸ ἀποκρούω, καὶ δὲν θέλω νὰ ἐκτοπίζωνται ἐκεῖ οἱ ζωοκλέπται.

§302Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ ἀποδέχομαι τὴν γνώμην τῶν συναδέλφων τῶν ὑποστηριζόντων ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ ἰσχύοντος περὶ ζωοκλοπῆς νόμου εἶναι αὐστηρόταται. Βεβαίως εἶναι τοιαῦται, καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περισταλῇ ἡ ζωοκλοπή. Ἐκτὸς δὲ τούτου ἐν ταῖς διατάξεσι τοῦ νόμου αὐτοῦ δὲν συντομεύεται ὁ χρόνος, ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἔπρεπεν οἱ Εἰσαγγελεῖς νὰ εἰσάγωσι τὰς ὑποθέσεις ταύτας, καὶ ἑπομένως γεννᾶται ἡ ἀμφιβολία εἰς τὰ δικαστήρια, ὡς ἐκ τῆς παρελεύσεως μακροῦ χρόνου, μεθ’ ὃν παρουσιάζονται οἱ κατηγορούμενοι, ἐὰν οὗτοι εἶναι ἔνοχοι ἢ μή, καὶ δι’ αὐτὸ πάντες ἀθωοῦνται, καὶ ἀθωούμενοι ἐξακολουθοῦσι διαπράττοντες ζωοκλοπάς, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ συμβιβάζονται μὲ τοὺς παθόντας, εἴτε πληρόνοντες τὰ κλοπιμαῖα, εἴτε δι’ ἀνταλλαγῆς, καὶ οὕτως ἐξακολουθεῖ αὐτὴ ἡ κατάστασις. Αὕτη εἶναι ἡ πρακτική, ἡ ὁποία μαρτυρεῖ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περισταλῇ ἡ ζωοκλοπή. Τί λοιπὸν δέον γενέσθαι; Ἀφ’ ἑνὸς νὰ συντομευθῇ ὁ χρόνος τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ὑποθέσεων τούτων εἰς τὰ δικαστήρια, καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ ψηφισθῇ ἡ περὶ ἐκτοπίσεως διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ νὰ ὁρισθῇ ὅτι οἱ καταδικαζόμενοι ἐκτοπίζονται μόνον ἐν ὑποτροπῇ. Δὲν συμφωνῶ ὅμως μὲ τὸν ἐξ Ἀττικῆς ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι πρέπει νὰ ἐκτοπίζωνται εἰς ὅμορον ἐπαρχίαν. (Θορυβώδεις διάλογοι).

§303Γ. ΑΝΔΡΙΤΣΟΣ. Ἐγὼ δηλῶ, ὅτι ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ὑπεβάλομεν καὶ ὑποστηρίζομεν τὸ νομοσχέδιον, οὐδεμίαν μομφὴν ἐσκοποῦμεν νὰ ἐπιρρίψωμεν κατὰ τῶν συναδέλφων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐδείχθησαν ὅτι ἀντιτείνουσιν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου· ἂν δ’ ἐξηνέχθη ἐκ τοῦ στόματός μου βαρεῖα ἢ δριμεῖά τις φράσις κατ’ αὐτῶν, τοῦτο προῆλθεν ἀπὸ τὸν ὑπέρμετρον ζῆλον ἡμῶν εἰς τὸ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, διότι θεωροῦμεν ὅτι τοῦτο, γινόμενον νόμος τοῦ Κράτους, θὰ εὐεργετήσῃ πολυειδῶς καὶ πολυτρόπως τὰς ἐπαρχίας τὰς κτηνοτρόφους, καὶ θὰ σώσῃ τὸν τόπον ἀπὸ τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα λυμαίνονται τὸν τόπον καὶ τὰ ὁποῖα καλοῦνται ζωοκλόποι. Ἡ ζωοκλοπή, κύριοι Βουλευταί, εἶναι καταστρεπτικὴ οὐ μόνον εἰς τὴν κτηνοτροφίαν, ἡ ὁποία εἶναι μία τῶν σπουδαιοτέρων παραγωγικῶν δυνάμεων τοῦ Κράτους καὶ εἷς τῶν κυριωτέρων πόρων τοῦ βίου μας, ἀλλὰ γίνεται πρόξενος πολλάκις, ὡς πάντες γνωρίζομεν, σοβαρωτέρων καὶ μᾶλλον στυγερῶν ἐγκλημάτων, ὡς ἀναιρέσεων, φόνων κλπ. καὶ κατ’ ἀκολουθίαν τούτων τῆς φυγοδικίας καὶ τῆς λῃστείας. Περὶ τῆς ἀκριβείας τῶν λόγων μου ἠδυνάμην νὰ σᾶς ἀναφέρω πλεῖστα ὅσα παραδείγματα ἔκ τε τῆς ἐμῆς καὶ ἐξ ἄλλων ὁμόρων ἐπαρχιῶν, καὶ μάλιστα ἐκείνων, ἐν αἷς δυστυχῶς τὸ ἔγκλημα τῆς ζωοκλοπῆς, πρὸς αἶσχος τῆς πατρίδος μας, ἐξασκεῖται. Φρονῶ λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι ψηφιζομένου τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου τὸ ἔγκλημα τοῦτο θέλει ἐξαλειφθῆ, ἡ δὲ Βουλὴ θέλει ἐπισύρει τὴν εὐγνωμοσύνην καὶ τὰς εὐλογίας ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν, τὰς ὁποίας λυμαίνεται ἡ ζωοκλοπή, καὶ τοιαῦται εἶναι δυστυχῶς αἱ πλεῖσται. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας ἀντιρρήσεως).

§304ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δεχθῇ νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐκπαιδεύσεως δημοσίᾳ δαπάνῃ τεσσάρων νέων ἐν Γεωργικαῖς, ἐπιστημονικαῖς καὶ πρακτικαῖς Σχολαῖς τῆς Ἑσπερίας».

§305Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§306ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖον εἶναι;

§307ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 32.

§308ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκπαιδεύσεως δημοσίᾳ δαπάνῃ τεσσάρων νέων ἐν Γεωργικαῖς ἐπιστημονικαῖς καὶ πρακτικαῖς Σχολαῖς τῆς Ἑσπερίας». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§309ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 34.

§310ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ 45.

§311Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ περὶ συμβατικοῦ τόκου διατὶ τὸ ἀφίνετε; Αὐτὴ εἶναι ἡ σειρὰ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§312ΜΕΝΤΖΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ περὶ συμβατικοῦ τόκου θὰ συζητήσωμεν. (Ζωηροὶ διάλογοι).

§313ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀπεφασίσθη πρὸ ὀλίγης ὥρας, ὅτι θέλομεν συνέλθει αὔριον τὴν δεκάτην ὥραν πρὸ μεσημβρίας, καὶ ἐμείναμεν σύμφωνοι, τὸ μεσονύκτιον νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν. Ἤδη εἶναι μεσονύκτιον καὶ 20 λεπτά.

§314Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ κρατήσητε σειρὰν τῆς ἡμερησίας διατάξεως· ἄλλως ἔχομεν καὶ ἡμεῖς τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσωμεν νὰ προταχθῶσι νομοσχέδια τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος διὰ τὴν ἐπαρχίαν μας. (Διάλογοι καὶ φωναί).

§315ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῷ συμφέροντι τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Σώματος φέρω ἔνστασιν ἀπαρτίας.

§316ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις (Ὥρα 12 καὶ 25′ τῆς νυκτός).