1900.02.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 23

Τῆς 2 Φεβρουαρίου 1900.

(Τετάρτη).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 4 καὶ 30′ μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμφώνως πρὸς τὴν χθεσινὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς κατήρτισα τὴν ἐπιτροπήν, ἥτις θέλει ἐπεξεργασθῆ τὴν περὶ προφυλακίσεως κλπ. πρότασιν νόμου τοῦ ἐξ Ἀττικῆς βουλευτοῦ κ. Σταυροπούλου ἐκ τῶν ἑξῆς κυρίων Βουλευτῶν· Δ. Βοκοτοπούλου, Ν. Καλογεροπούλου, Κ. Σταυροπούλου, Θ. Πέρρου, Ἠλία Ποταμιάνου, Ι. Μπακοπούλου καὶ Γ. Ἀναστασοπούλου. Παρακαλῶ δὲ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης νὰ συνέλθωσι καὶ ἐπιληφθῶσι τῆς ἐργασίας των.

§2Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αἰσθάνομαι ὑποχρέωσιν, κύριε Πρόεδρε, νὰ εὐχαριστήσω τὴν Βουλήν, διότι εὐμενῶς ηὐδόκησε νὰ ἀποδεχθῇ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ προτείνω, εὐχαριστῶ δ’ ἐπίσης καὶ τὸν κ. Πρόεδρον, διότι μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς μοὶ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ καταλέξῃ καὶ ἐμέ. Προσθέτω ὅμως τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον, νὰ παρακαλέσῃ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως ἄρξωνται τῆς ἐργασίας αὐτῶν ἀπὸ αὔριον, ὥραν 10 π. μ. ἢ καθ’ οἱανδήποτε ἄλλην ὥραν ἤθελον ἐγκρίνει· διότι φρονῶ, ὅτι μᾶλλον ἐπείγουσα ἐργασία τῆς ὅσον ἔνεστι κανονικωτέρας λειτουργίας τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης δὲν εἶναι ἄλλη ἐργασία ἐκ τῶν ἐν τῇ Βουλῇ προκειμένων.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· θὰ εἰδοποιηθῶσι τὰ μέλη.

§4Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἤθελον παρακαλέσει, κύριε Πρόεδρε, νὰ συνέλθωσι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ φέρωσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἐκθέσεις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐκκρεμῆ ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου. Χθὲς ἐγένετο ἐπανειλημμένως λόγος περὶ καταργήσεως τῆς προφυλακίσεως, ἐν τούτοις ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου ὑπεβλήθη νομοσχέδιον καὶ εἶναι ἐκρεμὲς ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, κατὰ τὸ ὁποῖον προσδιορίζεται χρόνος, ἐντὸς τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ περατῶνται αἱ ἀνακρίσεις τῶν ὑποδίκων, καὶ μόνον κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου δύνανται νὰ παρατείνωνται αὗται ἐν ἐξαιρετικαῖς περιστάσεσι. Τὸ νομοσχέδιον ὅμως τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, μένει ἐκκρεμὲς ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης.

§5ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἡ καταρτισθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου θέλει ἔχει ἁρμοδιότητα νὰ ἐξετάσῃ καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ πᾶσαν ἄλλην πρότασιν, καὶ νὰ φέρῃ τὸ πόρισμά της.

§6Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἔχει περιωρισμένην ἐντολὴν μόνον ἐπὶ τῶν προτάσεων νόμων τοῦ κ. Σταυροπούλου, ἢ ἔχει εὐρυτέραν ἐντολήν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὴν ἐντολὴν νὰ ἐξετάσῃ τὴν πρότασιν νόμου τοῦ κ. Σταυροπούλου· ἐπειδὴ ὅμως ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη σύγκειται ἀπὸ Βουλευτὰς, βεβαίως ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλῃ πᾶσαν ἄλλην πρότασιν, ὅπως δύναται καὶ πᾶς Βουλευτὴς νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν.

§8ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ διωρίσθη διὰ τὸ νομοσχέδιον περὶ προφυλακίσεως μόνον;

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνον περὶ αὐτοῦ πρόκειται.

§10ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἰς τὰ πρακτικὰ φαίνεται, ὅτι ἡ Βουλὴ παρεδέχθη νὰ διορισθῇ ἐπιτροπὴ δι’ ὅλας τὰς προτάσεις νόμων τοῦ κ. Σταυροπούλου.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ θὰ ἐπεξεργασθῇ κυρίως τὸ περὶ προφυλακίσεως νομοσχέδιον, βεβαίως ὅμως δὲν ἀπαγορεύεται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἀφοῦ σύγκειται ἀπὸ Βουλευτὰς, νὰ ἐξετάσῃ καὶ πᾶν ἄλλο θέμα καὶ νὰ προβάλῃ οἱασδήποτε νομίσῃ ἀναγκαίας προτάσεις. Παρακαλῶ δὲ τὰ μέλη ὅλων τῶν ἐπιτροπῶν νὰ συνέρχωνται καὶ ἐργάζωνται, ἵνα περατώσωσι τὰς ἐργασίας των, ὅπως οὕτω κατορθωθῇ νὰ ἔχωμεν ἐργασίαν ἐν τῇ Βουλῇ μετὰ τὰς προτάσεις τῶν ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι κρίνονται τοσοῦτον ἀναγκαῖαι.

§12Κ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ ποίαν ὥραν, κύριε Πρόεδρε, θὰ συνέλθῃ ἡ ἐπιτροπή;

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ εἰδοποιηθῶσι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς περὶ τῆς ὥρας. Ἐπιτροπὴ διαφόρων ἐν Ἀθήναις συντεχνιῶν ὑποβάλλει ψήφισμα πρὸς τὴν Βουλὴν, ταύτην τὴν στιγμὴν ἐπιδοθέν μοι, διὰ τοῦ ὁποίου παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ, νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν.

§14ΣΚΟΥΖΕΣ. Καλὸν εἶναι νὰ ἀναγνωσθῇ.

§15ΦΛΟΓΑΙΤΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ τυπωθῇ τὸ ψήφισμα τοῦτο καὶ διανεμηθῇ εἰς τοὺς Βουλευτὰς, ὅπως οὗτοι διατελῶσιν ἐν γνώσει τῶν λεπτομερειῶν αὐτοῦ.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πρακτικώτερον, νομίζω, εἶναι ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἵνα τοῦτο λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ἐν τῷ ψηφίσματι ἐκτιθέμενα.

§17ΦΛΟΓΑΙΤΗΣ. Νομίζω ὅτι προτιμότερον εἶναι νὰ τυπωθῇ.

§18ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τυπωθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 92). Ὁ κ. Δούνης ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§20Κ. ΔΟΥΝΗΣ. Καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, κύριοι Βουλευταὶ, καὶ ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ ἑλληνικοῦ τύπου ἐξηνέχθη ἡ γνώμη, ὅτι αἰτία τῆς παρ’ ἡμῖν καταστάσεως εἶναι τὸ σύστημα τὸ διοικοῦν τὴν Ἑλλάδα. Ἐγὼ, μὴ ἐγκύψας εἰς τὴν μελέτην εἰδικώτερον τῶν αἰτίων, εἶχον ἄλλοτε τὴν γνώμην ταύτην, ἀλλ’ ἀφ’ ὅτου μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ ἐγκύψω εἰς τὴν μελέτην αἰτίων τινῶν, ἐπείσθην ὅτι δὲν εἶναι τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἔφερε τὴν κατάστασιν, ἀλλ’ εἶναι αὐτὴ αὕτη ἡ ἔλλειψις ἐποπτείας ἐκ μέρους τῶν διευθυνόντων τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, εἶναι ἡ ἀμέλεια τοῦ νὰ ἐπιτελῶσιν αὐτοὶ οὗτοι οἱ διευθύνοντες τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους τὸ ἑαυτῶν καθῆκον. Μοὶ δίδεται ἀφορμὴ νὰ ἀναφέρω τὴν γνώμην ταύτην, διότι, ὡς ἐνθυμεῖσθε ἴσως, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 9 Ἰουλίου παρελθόντος ἔτους ἀνεκοίνωσα εἰς τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν καὶ Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου πρᾶξιν μὴ νόμιμον τοῦ δημάρχου Κυμαίων, καὶ παρεκάλεσα αὐτὸν, ἵνα διὰ τοῦ νομάρχου Εὐβοίας ἐπιπλήξῃ καὶ ὑποχρεώσῃ τὸν δήμαρχον νά ἐκτελέσῃ τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐκ τοῦ δημοτικοῦ νόμου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἔδωσε τὴν ἀπαιτουμένην προσοχὴν, ἀλλὰ θέλετε ἰδεῖ, ὁποῖα παρήχθησαν ἐκ τῆς ἀμελείας ταύτης ἄτοπα. Κατὰ τὸν Μάρτιον τὸν παρελθόντα τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Κυμαίων συνελθὸν ἐξέδοτο ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου συνεπλήρωσε δύο θέσεις ἐκκλησιαστικῶν συμβούλων, ἕνεκα ἀποβιώσεως τῶν μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης, καὶ ἀντικατέστησε τοὺς ἄλλους. Τὸ ψήφισμα τοῦτο, κατὰ νόμον, ὤφειλεν ἐντὸς 15 τὸ πολὺ ἡμερῶν νὰ ἀνακοινώσῃ ὁ δήμαρχος εἰς τὸν νομάρχην καὶ νὰ τὸ ἐκτελέσῃ. Παρῆλθεν ὅμως καιρὸς πολὺς, καὶ ὁ δήμαρχος δὲν ἀνεκοίνωσε τὸ ψήφισμα, ἠναγκάσθην δὲ τότε νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ὑπομνήσῃ εἰς τὸν δήμαρχον ἐκεῖνον διὰ τοῦ νομάρχου τὸ καθῆκον αὐτοῦ, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐγένετο, καὶ τὸ ψήφισμα αὐτὸ δὲν ἐξετελέσθη. Ἐπῆλθον αἱ νέαι δημοτικαὶ ἐκλογαὶ, ἐξελέγησαν ἄλλοι δημοτικοὶ σύμβουλοι, ἐξελέγη ἄλλος δήμαρχος, ὁ ὁποῖος εὑρὼν τὸ ψήφισμα ἀνεκοίνωσεν αὐτὸ εἰς τὸν κ. νομάρχην, ὁ κ. νομάρχης ἐνέκρινε τοῦτο, καίτοι δὲν εἶχε κανὲν δικαίωμα νὰ ἐγκρίνῃ, οὐδὲ νὰ ἐπικρίνῃ, καὶ ἐξετελέσθη. Μετὰ τὴν ἐκτέλεσιν ὁ νομάρχης ἀνακαλεῖ τὴν ἔγκρισιν, καὶ διατάσσει νὰ ἐγκατασταθῶσιν ὡς ἐκκλησιαστικοὶ σύμβουλοι ἐκεῖνοι οἵτινες διὰ ψήφου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου δὲν ἦσαν πλέον ἐκκλησιαστικοὶ σύμβουλοι. Ἐννοεῖται ὅτι ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ, ἐν τῷ δικαίῳ αὑτῆς, ἀντέστη εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς τοιαύτης παρανόμου διαταγῆς τοῦ νομάρχου, αὐτὸς δ’ ἐνετείλατο τότε τῷ ἀστυνόμῳ, καὶ ὁ ἀστυνόμος διέρρηξε τὰς θύρας τῶν ναῶν, κατέλαβε τὸ ταμεῖον τῶν ναῶν καὶ ἐγκατέστησε τοὺς ἐπιτρόπους, τοὺς μὴ διωρισμένους παρὰ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου.

§21Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐγένοντο ταῦτα.

§22ΔΟΥΝΗΣ. Ἐγένοντο, διότι ἄλλως θὰ μὲ διεψεύδετε.

§23Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος διώρισε τοὺς ἐγκατασταθέντας;

§24ΔΟΥΝΗΣ. Οὐδείς· ἦσαν ἄλλοτε, πρὸ τοῦ νέου ψηφίσματος, σύμβουλοι, ἀλλ’ ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐξεδόθη νέον ψήφισμα, δι’ οὗ διωρίσθησαν ἄλλοι ἐκκλησιαστικοὶ σύμβουλοι, αὐτοὶ βεβαίως ἔπαυσαν ὄντες ἐκκλησιαστικοὶ σύμβουλοι. Ἐν τούτοις παρανόμως ὁ ἀστυνόμος, ὡς εἶπον, μετέβη καὶ τοὺς ἐγκατέστησε, διαρρήξας τὰς θύρας τῶν ναῶν, καὶ ἂν δὲν ἐπέδρα ἡ σύνεσις τοῦ δημάρχου καὶ τῶν δημοτικῶν συμβούλων καὶ ἄλλων προσώπων κατεχόντων καλὴν κοινωνικὴν θέσιν, βεβαίως ὁ λαὸς θὰ προέβαινεν εἰς πρᾶξιν, ἡ ὁποία θὰ ἦτο ὀδυνηρά. Λέγω δὲ ταῦτα, διότι ἠθέλησα νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σπουδαιότητα τῆς ἐπερωτήσεως, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγγράφως ὑποβάλλω, ἤτοι νὰ προσκομισθῶσιν ὅλα τὰ ἔγγραφα, τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Προέβην δὲ εἰς τὴν εἰσαγωγὴν ταύτην, ἀπασχολήσας ἐπὶ μικρὸν τὴν Βουλὴν, διότι θέλω νὰ τονίσω τὴν παράκλησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, ἵνα ὡς οἷον τε τάχιον ὑποβάλῃ τὰ αἰτούμενα ἔγγραφα, διότι ἡ κοινὴ γνώμη καὶ ὁ λαὸς ἐν Κύμῃ διατελοῦσιν ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἐν συνταράξει ψυχικῇ, καὶ ἐπίκειται κίνδυνος, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν κανονισθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ συμφώνως πρὸς τὸν νόμον.

§25Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Κανεὶς κίνδυνος δὲν ἐπίκειται.

§26ΔΟΥΝΗΣ. Βεβαιότατα ὑπάρχει κίνδυνος, καὶ μόνον ἡ σύνεσις τῶν ἐκεῖ προκρίτων συγκρατεῖ τὴν τάξιν. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μελετήσῃ τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, θέλει πεισθῆ καὶ αὐτὸς, ὅτι διεπράχθη παρανομία, ἡ ὁποία, ἐὰν δὲν ἀρθῇ, θέλει προκαλέσει ταραχάς. Διότι μὴ νομίσητε ὅτι ἀτιμωρητεὶ θέλει ἐπιτραπῆ ἡ κατάλυσις τοῦ δημοτικοῦ νόμου δι’ αὐθαιρεσιῶν. Ὅταν δὲ τέλεον καταλυθῇ καὶ ἡ ὑπάρχουσα ἀσθενὴς αὐτοδιοίκησις τῶν δήμων ἐν Ἑλλάδι, νὰ ἦσθε βέβαιοι, ὅτι τὰ κακὰ θὰ ᾖναι πολὺ μεγαλείτερα ἐκείνων ἀπὸ τὰ ὁποῖα σήμερον πάσχει ὁ τόπος.

§27Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ θὰ καταθέσω, Κύριοι, αὔριον τὰ ἔγγραφα, περὶ τῶν ὁποίων ἐποιήσατο μνείαν ὁ κ. Βουλευτής. Ἀλλὰ δύναμαι ἀμέσως νὰ εἴπω εἰς αὐτὸν, ὅτι τὰ πράγματα δὲν ἔχουσιν ὡς παρέστησε ταῦτα εἰς τὴν Βουλήν. Τὰ πράγματα ἔχουσιν ὡς ἑξῆς. Ἐγένετο πράγματι πρὸ ὀκτὼ ἢ δέκα μηνῶν ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ὥριζεν ἄλλας ἐπιτροπὰς, ἄλλα μέλη Ἐκκλησιαστικῶν Συμβουλίων. Τὸ ψήφισμα τοῦτο ὁ τότε δήμαρχος δὲν ὑπέβαλεν εἰς τὴν Νομαρχίαν· παρῆλθον πολλοὶ μῆνες, ἐγένοντο νέαι ἐκλογαὶ, καὶ ὁ νέος δήμαρχος, εὑρὼν ψήφισμα τοῦ παλαιοῦ Συμβουλίου, ὑπέβαλε τὸ ψήφισμα τοῦτο, ὁ δὲ νομάρχης, δὲν ἠξεύρω πῶς, — ἴσως δὲν ἐπρόσεξεν, ὅπως ἔπρεπε νὰ προσέξῃ, — ἐνέκρινε τὸ ψήφισμα. Ἡ ὑπόθεσις ἦλθεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Τότε ἐγὼ εἶπον εἰς τὸν νομάρχην, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐκτελέσῃ τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ παλαιὰ δημοτικὴ ἀρχὴ εἶχε κάμει, ἀλλ’ ὅτι ἔπρεπε νὰ προκαλέσῃ τὸ νέον Δημοτικὸν Συμβούλιον, ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν ἐκκλησιαστικῶν συμβούλων. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπόθεσις, ἁπλουστάτη, ὡς βλέπετε. Ὁ νομάρχης, ἀφοῦ ἔλαβε τὴν διαταγήν μου, ἀνεκάλεσε τὴν ἔγκρισίν του, καὶ παρεκάλεσε τὸν δήμαρχον, ἵνα συγκαλέσῃ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, ὅπως προβῇ ἀμέσως εἰς τὴν ὑπόδειξιν τῶν μελῶν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Συμβουλίων. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ παρανομίας· πρόκειται περὶ ἐσφαλμένης ἐνεργείας τοῦ νέου δημάρχου, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ, ἵνα τὸ νέον Δημοτικὸν Συμβούλιον προβῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν μελῶν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Συμβουλίων, καὶ μὴ ὑποβάλῃ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον εἶχε γείνῃ παρὰ τοῦ παλαιοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, καὶ τὸ ὁποῖον ἐπὶ δέκα ὅλους μῆνας εἶχε μείνῃ εἰς τὰ συρτάρια τοῦ παλαιοῦ δημάρχου.

§28ΔΟΥΝΗΣ. Λαμβάνω ἀφορμὴν, κύριε Πρόεδρε, ἐκ τῶν διασαφήσεων, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅπως παρακαλέσω, ἵνα ἐκτὸς τῶν αἰτηθέντων ἐγγράφων προσαχθῶσι καὶ τὰ ἔγγραφα, διὰ τῶν ὁποίων ἐπανειλημμένως παρεκλήθη ὁ νομάρχης Εὐβοίας νὰ ἐπιβάλῃ τὴν κατὰ νόμον πειθαρχικὴν ποινὴν καὶ πρόστιμον εἰς τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους ἐκείνους, τοὺς ὁποίους δεκάκις ἐκάλεσεν ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Κυμαίων νὰ προσέλθωσι καὶ δὲν προσῆλθον. Δὲν προσῆλθον δὲ μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ αἰτιολογηθῇ ἡ ἀναίρεσις τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου. Ὁ κ. νομάρχης ὤφειλε νὰ ἐπιβάλῃ πρόστιμον καὶ νὰ ὑποχρεώσῃ τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους νὰ συνέλθωσι, διότι δὲν εἶχε κανένα λόγον ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ νὰ μὴ ἐπιζητήσῃ τὴν ἐπικύρωσιν τοῦ ψηφίσματος τοῦ προηγουμένου Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ὅπερ, ὡς εἶπον, παρανόμως ἠκύρωσεν ὁ κ. νομάρχης. Ἐὰν ὁ κ. νομάρχης ἐπέβαλλε τὸ πρόστιμον καὶ προσήρχοντο οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι, θὰ ἐπεκυροῦτο τὸ ψήφισμα, καὶ τοιουτοτρόπως θὰ ἐξέλειπε καὶ ἡ ἀσθενεστάτη αἰτιολογία, ἐφ’ ἧς ἐστήριξεν ὁ κ. νομάρχης τὴν παράνομον διαταγήν του, διότι νομίζω, ὅτι κατὰ τὸν νόμον τὸ ψήφισμα εἶναι ἔγκυρον, καὶ δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα ὁ κ. νομάρχης νὰ τὸ ἀκυρώσῃ.

§29Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀκριβῶς ἐπ’ αὐτοῦ ἡ ἐνέργεια τοῦ νομάρχου ὑπῆρξε νομιμωτάτη, διότι παραγγελία ἐδόθη εἰς τὸν νομάρχην, ἵνα ποιήσηται χρῆσιν ὅλων τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος ἐχορήγησεν εἰς αὐτὸν, ὅπως, ἐὰν ἴδῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχει διάθεσις ἐκ μέρους τῶν δημοτικῶν συμβούλων, ἵνα ἐργασθῶσι, διὰ τῶν μέσων τούτων ὑποχρεώσῃ τὰ μέλη ταῦτα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ἵνα ἐκτελέσωσι τὰ καθήκοντά των.

§30Κ. ΔΟΥΝΗΣ. Καλὸν εἶναι καὶ τὰ ἔγγραφα ταῦτα νὰ κατατεθῶσι.

§31Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα. Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Ν. Καραστέργιος ὑποβάλει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν: «Ὁ Διευθυντὴς τοῦ ἐν Βόλῳ λειτουργοῦντος ἐργοστασίου στιλβώματος ὑποδημάτων παραπονεῖται, ὅτι ὁ νόμος ͵ΒΞΓʹ τῆς 31 Ἰουλίου 1892 καὶ τὸ πρὸς ἐκτέλεσιν αὐτοῦ βασιλικὸν διάταγμα τῆς 25 Σεπτεμβρίου 1892 κακῶς ἑρμηνεύονται καὶ ἐφαρμόζονται, καὶ ὡς ἐκ τούτου παρεμποδίζεται εἰς τὴν πρόοδον τῆς βιομηχανίας του. Ἡ μετουσίωσις τῆς ἰλύος ζακχάρεως διὰ ναφθελαίου εἶναι λίαν ἐπιβλαβὴς, ὡς ἐπίσης καὶ ὁ περιορισμὸς τῆς χρήσεως ἰλύος ζακχάρεως εἰς 30 ὀκάδας ἐπὶ ἑκατὸν ὀκάδων στιλβώματος εἶναι ἐπιβλαβὴς εἰς τὴν ἀπρόσκοπτον πρόοδον τοῦ ἐργοστασίου, καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον δι’ ἀναφορᾶς του πρὸς τὸ Σ. Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐζήτησε τὴν τροποποίησιν τοῦ Β. Διατάγματος συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ͵ΒΞΓʹ νόμου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ποία ἐνέργεια ἐγένετο ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, ἧς τὴν παραδοχὴν συνέστησε καὶ ὁ τελώνης Βόλου διὰ λίαν δεδικαιολογημένης ἐκθέσεώς του.» Ὁ κύριος Α. Βιτάλης ἔχει τὸν λόγον.

§33Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἐνωμοτάρχαι τῆς ἀστυφυλακῆς μὲ ἐπεφόρτισαν νὰ κάμω λόγον ἐν τῇ Βουλῇ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τοῦ ἑξῆς. Ἐνωμοτάρχαι βʹ τάξεως προεβιβάσθησαν εἰς αʹ τάξεως, καίτοι δὲν εἶχον συμπληρώσει διετίαν δυνάμει τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ ͵ΒΡΠΗʹ νόμου, μόνον δὲ δυνάμει τοῦ ἄρθρου 16 ἠδύναντο νὰ προβιβασθῶσι κατ’ ἐκλογὴν ὅσοι εἶχον διακριθῆ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐπειδὴ ὅμως μεταξὺ αὐτῶν τῶν 27, τῶν διακριθέντων, εἶναι καὶ πλεῖστοι, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν, ἄλλοι μὲν ἐπὶ βιασμῷ εἰς ἑξάμηνον φυλάκισιν, ἄλλοι δὲ ἐπὶ τραύμασιν εἰς πεντάμηνον φυλάκισιν, καὶ ἄλλοι (5 ἢ 6) ἀπὸ τὸ Πλημμελειοδικεῖον, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν εὐαρεστεῖται, νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἐκθέσεις, δυνάμει τῶν ὁποίων προέβη εἰς τοὺς προβιβασμοὺς αὐτῶν τῶν ἐνωμοταρχῶν.

§34Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Πρόκειται περὶ ἀστυφυλάκων;

§35Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Μάλιστα. Ἐνωμοτάρχαι τῆς ἀστυφυλακῆς λέγονται, καὶ ἂν δὲν ἐπρόκειτο περὶ αὐτῶν, δὲν ἤθελον ἀποταθῆ πρὸς ὑμᾶς.

§36Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὰ ὀνόματα, παρακαλῶ.

§37Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Μάλιστα· καὶ διὰ νὰ μὴ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν, θέλω δώσει τὴν σημείωσιν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἵνα σᾶς τὴν στείλῃ. Εἶναι φοβερὸν λοιπὸν, ἀντὶ πρὸς ἱκανοποίησιν τοῦ ἀδικηθέντος λαοῦ νὰ διατάξητε τὴν ἀποπομπὴν αὐτῶν ἐκ τοῦ σώματος τῆς ἀστυφυλακῆς, ὑμεῖς νὰ τοὺς προβιβάζητε, ν’ αὐξάνητε δηλαδὴ τὸν μισθόν των διὰ λογαριασμὸν τοῦ φορολογουμένου λαοῦ! Θὰ παρακαλέσω ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ τὴν ὑπηρεσίαν νὰ ἐκδώσῃ τὰ οἰκεῖα χρηματικὰ ἐντάλματα, διότι πολλοὶ τῶν ἀστυφυλάκων ἔχουσι νὰ λάβωσι δύο καὶ τριῶν μηνῶν μισθούς. Εἷς συμπολίτης μου, Ροῦσος ὀνόματι, ἀφυπηρετήσας πρὸ 20 ἡμερῶν, παραμένει εἰς τὰς Ἀθήνας, διότι ἔχει λαμβάνειν δύο μηνῶν μισθοὺς καὶ δὲν δύναται νὰ τοὺς λάβῃ. Ὁ Διευθυντὴς τῆς ἀστυνομίας Σύρου μὲ ὅλην τὴν προθυμίαν του ἐτηλεγράφησεν ἐπανειλημμένως, καὶ ἐγὼ ἀπετάθην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀλλὰ μοὶ εἶπον, ὅτι δὲν ὑπάρχει πίστωσις. Ἀλλὰ τώρα ἐσχάτως ἐζητήσατε πίστωσιν. Ἐρωτῶ λοιπὸν ὑμᾶς, εἶναι διοίκησις αὐτή; Τί γίνεται τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον συνάζεται ἐκ τῆς ἐπαχθεστάτης φορολογίας τοῦ λαοῦ;

§38Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι, δὲν ἐζήτησα πίστωσιν, οὐδὲ εἶχον ἀνάγκην νὰ ζητήσω πίστωσιν, διότι ἐκ τοῦ κεφαλαίου ἐκείνου θὰ μείνῃ ὑπόλοιπον ἀρκετὰ σπουδαῖον, θὰ μείνῃ πίστωσις ἀδιάθετος ἀρκετὰ σπουδαία. Ὁ λόγος δὲ τῆς βραδύτητος τῶν πληρωμῶν εἶναι, ὅτι διὰ τοὺς δύο τελευταίους μῆνας δὲν ἐξέδωκε τὰ ἐντάλματα ἡ Νομαρχία, ὡς διετάχθη, ἀλλ’ ἐξεδόθησαν ταῦτα ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, ἑπομένως ἔπρεπε νὰ καθαρισθῇ ὁ λογαριασμὸς μεταξὺ Νομαρχίας καὶ Ὑπουργείου. Διὰ τοῦτο ἐπῆλθεν ἡ βραδύτης. Ὑποθέτω δὲ, ὅτι ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος τὸ ζήτημα θὰ κανονισθῇ.

§39Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Εὐχαριστῶ πολύ.

§40ΑΓΓΕΛΟΣ Α. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Ἠλείας αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ποιήσωμαι τὴν ἀκόλουθον σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίᾳ πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἡ Ἠλεία, κύριε Πρόεδρε, ἐδικαιοῦτο πρὸ πολλοῦ νὰ τύχῃ τῆς ἰδιαιτέρας μερίμνης τῆς Κυβερνήσεως πρὸς σύστασιν γεωργικοῦ σταθμοῦ, διότι συγκεντρώνει ἁπάσας τὰς συνθήκας τὰς ἀπαιτουμένας πρὸς τοιοῦτον σκοπὸν, καθόσον καὶ ἐκτάσεις μεγάλας ἔχει καλλιεργουμένας καὶ καλλιεργησίμους καὶ πυκνοὺς γεωργικοὺς πληθυσμούς, ὡς κατοικουμένη ἀπὸ ἑκατὸν καὶ πλέον χιλιάδας κατοίκους, ἔχοντας κυρίαν ἐνασχόλησιν τὴν γεωργίαν. Ἡ σύστασις τοιούτου σταθμοῦ ἐν Ἠλείᾳ ὑπισχνεῖται οὐχὶ μικρὰς ὠφελείας, καὶ θὰ ἐξυπηρετήσῃ μέγιστα συμφέροντα εἰς τοὺς γεωργικοὺς πληθυσμοὺς οὐ μόνον τῆς Ἠλείας, ἀλλὰ καὶ ἄλλων ἐπαρχιῶν τῆς Πελοποννήσου, ἤτοι τῆς Μαντινείας, τῆς Κυνουρίας, τῆς Γορτυνίας, τῶν Καλαβρύτων, τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι κατὰ χιλιάδας φιλοξενοῦνται ἐν Ἠλείᾳ, εἴτε ὡς κτηματίαι, εἴτε ὡς ἐργάται, καὶ οἵτινες διδασκόμενοι ἐν τῷ γεωργικῷ σταθμῷ τῆς Ἠλείας τὰς νεωτέρας τελειοποιήσεις καὶ ἐφευρέσεις, ἃς ἐποιήσατο ἡ γεωπονία κατὰ τοὺς νεωτέρους χρόνους, ἤθελον μεταδώσει ταύτας εἰς τὰς ἐπαρχίας των ἐπανερχόμενοι. Διὰ τοὺς λόγους τούτους ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ εὐαρεστηθῇ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασίν μου, καὶ δὲν θὰ ἀδιαφορήσῃ, προκειμένου περὶ μέτρου, ὅπερ θὰ ἀποβῇ ὠφελιμώτατον οὐ μόνον εἰς τὴν Ἠλείαν καὶ εἰς τὰς ἄλλας, ὡς προείρηται, ἐπαρχίας τῆς Πελοποννήσου, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλον τὸ Κράτος. Εἶναι καιρὸς, ὅπως ἡ Ἠλεία ἐφελκύσῃ τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως.

§41Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως ἔχει δικαίωμα ἡ Ἠλεία νὰ ἀπαιτήσῃ, ὅπως συσταθῇ γεωργικὸς σταθμὸς, γινώσκετε δὲ ὅλοι, ὅτι ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος προβλέπει τὴν σύστασιν γεωργικοῦ σταθμοῦ ἐν ἑκάστῳ νομῷ. Δυστυχῶς ἡ σύστασις γεωργικῶν σταθμῶν καθίσταται ἀδύνατος, διότι δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν πρὸς τοῦτο· ἐνθυμεῖται δὲ ἡ Βουλή, ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ὑπέβαλον νομοσχέδιον, δι’ οὗ ἐπήνεγκον τροποποιήσεις τινὰς εἰς τὸν νόμον περὶ γεωργικῶν σταθμῶν, καὶ ἐκεῖ εἶπον, ὅτι διὰ τῶν προσόντων τῶν ἀπαιτουμένων ἤθελε καταστῆ εὔκολος ἡ εὕρεσις καταλλήλου προσωπικοῦ, ὅπως ἀναλάβῃ τὴν διεύθυνσιν τῶν σταθμῶν τούτων. Δυστυχῶς τοιοῦτον προσωπικὸν δὲν ὑπάρχει, εἶναι δὲ δύσκολον ἐκ τοῦ λόγου τούτου νὰ λειτουργήσωσι καὶ οἱ σταθμοὶ οἱ ὑπάρχοντες, διότι παρατηρῶ, ὅτι, προκειμένου σήμερον ὁ διευθύνων τὸν σταθμὸν Ἀθηνῶν νὰ μεταβῇ εἰς Κρήτην, εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀντικατασταθῇ. Ὥστε βλέπετε, ὅτι δὲν ἀρκεῖ μόνον ἡ καλὴ θέλησις τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἀπαιτεῖται πρὸ παντὸς ἡ εὕρεσις τῶν προσώπων τῶν δυναμένων νὰ διευθύνωσι τοὺς σταθμοὺς τούτους. Ἐν ὅσῳ δὲν εὑρεθῶσι τὰ πρόσωπα, οὐδὲ λόγος δύναται νὰ γείνῃ περὶ συστάσεως νέων γεωργικῶν σταθμῶν.

§42ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀφοῦ δὲν ἔχομεν, ἐλάβομεν τοὐλάχιστον μέτρα, ὅπως ἀποκτήσωμεν;

§43Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τῆς καταστάσεως τῆς σημερινῆς· δὲν πρόκειται νὰ κάμω ἐπίκρισιν τοῦ παρελθόντος, ἐὰν ἐλήφθησαν ἢ ὄχι κατάλληλα μέτρα. Εἶπον ὅτι ἐπιβάλλεται, ὅπως ληφθῇ πρόνοια πρὸς καταρτισμὸν προσωπικοῦ, καὶ διὰ τοῦτο εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν ἐλήφθη ποιά τις φροντὶς πρὸς τοῦτο. Ἀλλ’ ὅπως ἔχουσι σήμερον τὰ πράγματα, εἶναι ἀδύνατον νὰ σκεφθῶμεν περὶ συστάσεως νέων σταθμῶν, καθόσον ἐλλείπουσιν οἱ γεωπόνοι.

§44ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρατηρῶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρωθυπουργόν, ὅτι καὶ ἕνα μόνον ἂν ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις γεωπόνον, ὀφείλει νὰ διαθέσῃ τοῦτον πρὸς σύστασιν γεωργικοῦ σταθμοῦ ἐν Ἠλείᾳ...

§45Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν λέγω τὸ ἐναντίον.

§46ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. .. Διότι ἐκεῖ πρὸ πάντων ἐπιβάλλεται ἡ σύστασις τοιούτου σταθμοῦ, καὶ οὐχὶ ἐν Ἀγρινίῳ ἢ Ῥίῳ, ὅπου πρὸς λειτουργίαν τοῦ ἀγροκηπίου ἐλήφθη ἀνάγκη μεταφορᾶς ξένων χωμάτων ἀπὸ μακρινὰς ἀποστάσεις!

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§48Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλοτε ἐν τῇ Βουλῇ ἐγένετο μέγας λόγος περὶ τῶν ὑπηρετησάντων ἐπὶ 18 μῆνας εἰς τὸν στρατὸν διαθεσίμων. Οἱ διαθέσιμοι ἐκεῖνοι πρὸ τῆς ἐπιστρατεύσεως τῆς τελευταίας ἀπηλλάσσοντο πάσης στρατιωτικῆς ὑποχρεώσεως, ἐὰν κατέβαλλον ὡς ἀντισήκωμα 160 δραχμὰς διὰ τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ 5 δραχμὰς διὰ τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον τοῦ στρατοῦ. Μετὰ τὸν πόλεμον ὅμως δύο ἡλικίαι, νομίζω, ἐκ τῶν διαθεσίμων ἐκλήθησαν εἰς τὸν στρατὸν καὶ ὑπηρέτησαν ἐπὶ 18 μῆνας, δικαιοῦνται δὲ κατὰ τὸν νόμον, καὶ κατὰ τὴν ἑρμηνείαν τὴν ὁποίαν καὶ ὁ Ὑπουργὸς ἐπανειλημμένως καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ἔδωκεν εἰς τὸν νόμον, νὰ ζητήσωσιν, ὅπως ἐπιστραφῶσιν εἰς αὐτοὺς τὰ ¾ ἐκ τοῦ ἀντισηκώματος. Μέχρι τοῦδε ὅμως οὐδεμία πρόνοια ἐλήφθη ἀπὸ μέρους τῶν κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεων, καὶ οἱ πτωχοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατέθεσαν μὲν τὸ χρῆμά των — καὶ Κύριος οἶδε πῶς τὸ ἐξοικονόμησαν διὰ νὰ τὸ καταθέσουν — εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ὑπηρέτησαν δὲ εἰς τὸν στρατὸν, δὲν τὸ ἀνέλαβον, καίτοι δικαιοῦνται νὰ τὸ λάβωσιν. Ἐκ τούτου ἔλαβεν ἀφορμὴν συμπολίτης μού τις νὰ μοὶ ἀποστείλῃ ἀναφορὰν, ὅπως λάβω τὴν τιμὴν καὶ ἐγχειρίσω αὐτὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν· σὺν τῇ ἐγχειρίσει δὲ ταύτης ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησίν μου, συνεργῶν ταύτην πρὸς τὰς παρακλήσεις τῶν ἄλλων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι κατὰ καιροὺς ἠνώχλησαν ἐπὶ τούτῳ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ἐπὶ τέλους ληφθῇ ἓν μέτρον καὶ δοθῇ εἰς τοὺς διαθεσίμους, τοὺς ὑπηρετήσαντας τὴν πατρίδα ἐπὶ 18 ὅλους μῆνας, τὸ μέρος τοῦ ἀντισηκώματος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δικαιοῦνται νὰ λάβωσι.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Παπαγιαννακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§50ΚΟΡΠΑΣ. Σχετικόν, κύριε Πρόεδρε.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Παπαγιαννακόπουλος ἔχει τὸν λόγον. Καὶ χθὲς εἶπον, ὅτι θὰ τηρηθῇ ὁ Κανονισμός.

§52ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχετε δίκαιον, κύριε Πρόεδρε, νομίζω.

§53ΒΟΖΙΚΗΣ. Περὶ τοῦ ἂν τηρεῖται ὁ Κανονισμὸς, τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§54ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς δὲν ἐννοεῖ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε, κύριε Πρόεδρε, καὶ εἴπετε καὶ χθές· διότι ἰδοὺ τί λέγει ὁ Κανονισμὸς ἐν ἄρθρῳ 23 (ἀναγινώσκει): «Ὁ λόγος εἶναι ἐλεύθερος. Συζήτησις δὲν περατοῦται πρὶν ἢ ἀγορεύσωσι πάντες οἱ ἐγγραφέντες καὶ οἱ ζητήσαντες τὸν λόγον... Τὸν ἀγορεύοντα διαδέχεται πάντοτε ὁ ἀντιλέγων, κατὰ τὴν τάξιν τῆς ἐγγραφῆς, ἐὰν ὑπάρχῃ.» Ἤδη ἠγέρθη συζήτησις ἐπὶ ἑνὸς θέματος· ὁ κύριος Κόρπας ζητεῖ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἀναγκαίως πρέπει νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Κόρπαν, μέχρις ὅτου ἐξαντληθῇ τὸ θέμα.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, διατὶ θέλετε νὰ συζητῆτε θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου καταφανῶς ἔχετε ἄδικον; Συζήτησις ἄμεσος ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένη ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ. Μὴ συγχίζετε τὸ δικαίωμα τοῦ ἐπερωτᾷν πρὸς τὸ δικαίωμα τοῦ συζητεῖν ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων.

§56ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἔχει δίκαιον ὁ κ. Πρόεδρος.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ὁ Πρόεδρος ἀπαγγέλλει τὰ ἀντικείμενα τῆς ἡμερησίας διατάξεως, καὶ προκαλεῖ τὴν ἐφ’ ἑκάστου τούτων συζήτησιν καὶ ἀπόφασιν τοῦ Σώματος». Ταῦτα λέγει ὁ Κανονισμός. Ὅταν ἡ ἐπερώτησις λάβῃ θέσιν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, τότε γίνεται ἐπ’ αὐτῆς συζήτησις, καὶ τότε ἐγγράφονται κατὰ σειρὰν οἱ θέλοντες νὰ συζητήσωσι, καὶ προσκαλοῦνται οἱ ἀντιλέγοντες μετὰ τὸν ἀγορεύσαντα. Ἤδη δὲν πρόκειται περὶ συζητήσεως, πρόκειται περὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐλέγχου, περὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐπερωτᾷν. Ἐπερωτᾷ εἷς Βουλευτὴς, ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ ἀμέσως μετ’ αὐτὸν νὰ ἐπερωτήσῃ ἐπίσης· δὲν δύνασθε νὰ τὸν στερήσητε τοῦ δικαιώματός του. Ὁ ἀμέσως λοιπὸν μεθ’ ὑμᾶς ἐρχόμενος εἶναι ὁ κ. Παπαγιαννακόπουλος. Ὅταν θέλῃ εἷς Βουλευτὴς νὰ κάμῃ τὴν αὐτὴν ἐπερώτησιν, ἣν ὑποβάλλετε ὑμεῖς, δύναται κατόπιν νὰ ἔλθῃ καὶ ὑποστηρίξῃ ὑμᾶς, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ μεταβάλῃ τὴν σειρὰν τῶν ἐγγραφέντων, διότι οὗτοι ἀποκτῶσι δικαίωμα νὰ ὁμιλήσωσιν ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον αὐτοὶ θέλουσι νὰ πραγματευθῶσι, καθόσον δὲν πρόκειται περὶ θέματος, τὸ ὁποῖον ν’ ἀποτελῇ τὴν γενικὴν συζήτησιν τῆς Βουλῆς καὶ εἰς τὸ ὁποῖον νὰ δύνανται πάντες νὰ ἐγγραφῶσι κατὰ σειρὰν καὶ νὰ ὁμιλήσωσι συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν, διδομένου τοῦ λόγου πρὸς τοὺς ἀντιλέγοντας μετὰ τὸν ὁμιλήσαντα ἀντιθέτως πρὸς τὰς γνώμας αὐτῶν. Ὥστε βλέπετε, ὅτι δὲν ἔχετε δίκαιον. Ἀφήσατε νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμὸς, καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι τὰ πράγματα θὰ βαδίσωσι κανονικῶς.

§58ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἀπαντήσω εἰς ταῦτα. Ἐγὼ βεβαίως δὲν ἔχω τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλω εἰς ὑμᾶς τὴν γνώμην μου. Βεβαίως τὸ κανονικώτερον εἶναι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε· δηλαδὴ δύνασθε νὰ ἐμποδίσητε τὴν ἀνάπτυξιν καὶ συζήτησιν ἑκάστης ἐπερωτήσεως. Πᾶς ὁ ἐπερωτῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προαναγγείλῃ τὴν ἐπερώτησίν του, καὶ νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως· τοῦτο δὲ γίνεται ἴσως ἐν ἄλλοις Κοινοβουλίοις...

§59ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶπεν αὐτό.

§60ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ· καμμία ἑρμηνεία τῶν λόγων τοῦ Προέδρου δὲν δύναται νὰ γείνῃ, ἀφοῦ ἐγὼ ἤμην παρών... Ἐν τῷ ἡμετέρῳ ὅμως Κοινοβουλίῳ ἐπεκράτησεν ἡ συνήθεια, σὺν τῇ ὑποβολῇ τῆς ἐπερωτήσεως νὰ γίνεται ἀνάπτυξις αὐτῆς, καὶ σὺν τῇ ἀναπτύξει νὰ προκαλῆται συζήτησις. Ἤδη εἰς ἐμὲ εἴχετε τὴν καλωσύνην νὰ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησιν καὶ παράκλησιν, ἣν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν· ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, ἣν ἀνέπτυξα, ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Κέας κ. Κόρπας ζητεῖ τὸν λόγον, εἴτε ἵνα μὲ συντρέξῃ, εἴτε καὶ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ἐμὲ, εἴτε καὶ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν παράκλησίν μου. Δὲν δύνασθε νὰ ἐμποδίσητε τοῦτο, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 23 τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον προηγουμένως ἀνέγνωσα. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἀνέπτυξα τὴν γνώμην μου, βλέπω δὲ μετ’ εὐχαριστήσεως, ὅτι ἔχω τὴν ἐπιδοκιμασίαν συμπάσης τῆς Βουλῆς, διότι ἤκουσα καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ τάξις, ἣν πρέπει ν’ ἀκολουθήσωμεν, ὅταν εὑρισκώμεθα εἰς τὸ στάδιον τῶν ἐπερωτήσεων. Δὲν πρόκειται περὶ συζητήσεως, πρόκειται περὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐλέγχου, τὸ ὁποῖον ἀσκεῖ ἕκαστος τῶν Βουλευτῶν.

§62ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς θὰ γείνῃ ὁ ἔλεγχος ἄνευ συζητήσεως;

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁρισθῇ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν, ἐὰν θέλητε. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ μιᾶς ἑκάστης ἐπερωτήσεως, ἅμα ὡς αὕτη ὑποβάλληται, νὰ γίνεται συζήτησις. Τουλάχιστον ἐγὼ ἐννοῶ νὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμὸν, καὶ μολονότι φρονῶ ἀδιστάκτως, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ἐφαρμόσω καὶ ἄνευ τῆς γνώμης τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, διότι ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ ὑποκύπτῃ εἰς τὸν Κανονισμὸν, ὅπως καὶ ὁ Πρόεδρος ὀφείλει νὰ ἐφαρμόζῃ αὐτόν.

§64ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ποῖα ἄρθρα;

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ἄρθρα 22 καὶ 23... Καθ’ ὅλας τὰς προηγουμένας συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς τοῦτο ἐγένετο. Καὶ ὁ κύριος Ρώμας τοῦτο λέγει, ὅτι ἔπραττεν.

§66ΑΛΕΞ. ΡΩΜΑΣ. Ἠθελήσαμεν ἄλλοτε νὰ ἐφαρμόσωμεν καὶ ἡμεῖς τοῦτο, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθημεν.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐννοῶ νὰ τὸ ἐφαρμόσω, διότι ἐννοῶ νὰ ἦμαι πάντοτε ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐὰν μὲ ἴδητέ ποτὲ παρεκτρεπόμενον τοῦ Κανονισμοῦ, ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ λέγητε ταῦτα. Θὰ ἔχητε τὴν ἐλευθερίαν νὰ συζητῆτε μόνον καθ’ ὃν τρόπον θέλει ὁ Κανονισμός. Ἐγὼ ἔχω ἐδῶ σημείωσιν, καθ’ ἣν ἔδωκα τὸν λόγον ἀμέσως μετὰ τὸν κ. Μπακόπουλον εἰς τὸν κ. Παπαγιαννακόπουλον, καὶ δὲν ἐννοῶ νὰ παραβιάσω τὸ δικαίωμα τούτου. Ὁ κ. Παπαγιαννακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§68ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ὁμιλήσητε ὑμεῖς.

§70ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Εἶναι ζήτημα τάξεως, τὸ ὁποῖον εἶναι προτιμητέον παντὸς ἄλλου. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ἐπικαλῆσθε τὰ ἄρθρα 22 καὶ 23 τοῦ Κανονισμοῦ, τὰ ὁποῖα ἔχουν θέσιν μόνον ἐπὶ τῆς συζητήσεως τῶν θεμάτων τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Δὲν εἶναι θέμα τοῦτο ἡμερησίας διατάξεως.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ρηταὶ διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ ὁρίζουν τὸ ἀντίθετον.

§72ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ρηταὶ διατάξεις δὲν ὑπάρχουσιν. Ἀλλὰ τὴν τάξιν τὴν καθιερωθεῖσαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς δὲν δύνασθε νὰ παραβιάσητε ἢ μετ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Ἡ πρότασις ὑμῶν τοῦ νὰ ὁρίζηται ἡμέρα πρὸς συζήτησιν ἑκάστης προτάσεως, ὥστε ν’ ἀποκλείηται ἡ συζήτησις πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, δὲν μοι φαίνεται ὀρθή. Πρέπει ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις αὕτη δὲν ἀφορᾷ εἰς τοῦτο. Εἶναι ἐντελῶς ἄσχετος. Ὁρίστε, κύριε Παπαγιαννακόπουλε.

§74Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχε πρὸ πολλοῦ ἐγερθῆ μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς καὶ τῆς Βουλγαρικῆς Κυβερνήσεως ἐπεισόδιον ἀφορῶν εἰς τὸν γενικὸν πρόξενον τῆς Ἑλλάδος ἐν Φιλιππουπόλει. Ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις ἀνεκάλεσε τὰ ἐκτελεστήρια τοῦ ἐν λόγῳ γενικοῦ προξένου, ἡ ἀνάκλησις δὲ αὕτη τῶν ἐκτελεστηρίων ἐγένετο ἀφορμὴ νὰ διαμειφθῶσι μεταξὺ τῶν δύο Κυβερνήσεων ἔγγραφα, διὰ τῶν ὁποίων ἑκατέρα ὑπεστήριζεν, ὅτι εἶχε δίκαιον. Ἐπὶ τέλους μετὰ τὴν διάμειψιν γνωμῶν καὶ ἰσχυρισμῶν τὸ ζήτημα ἐπὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἐλύθη δι’ ἀπολύσεως τοῦ γενικοῦ προξένου. Τώρα ἐγείρεται τὸ ζήτημα, ἀπεδείχθησαν ἆρά γε δικαιολογημένοι οἱ λόγοι, ὧν ἕνεκα ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις εἶχεν ἀνακαλέσει τὰ ἐκτελεστήρια τοῦ γενικοῦ προξένου τῆς Ἑλλάδος; ἢ μήπως ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔδειξεν ἐνδοτικότητα ὑπέρμετρον ἐπὶ τοῦ προκειμένου; Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν λόγοι δημοσίου συμφέροντος δὲν κωλύουσι, νὰ προσαγάγῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἵνα πληροφορηθῇ ἡ Βουλή, τί ἀκριβῶς συνέβη.

§75Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει, ὅπως μὴ προσαγάγω εἰς τὴν Βουλὴν τὰς πληροφορίας, περὶ ὧν ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν. Τὸ ζήτημα τῆς τότε ἀνακλήσεως τοῦ γενικοῦ προξένου τῆς Ἑλλάδος ἐν Φιλιππουπόλει εἶχε λυθῆ κατ’ εὐχὴν πρὸ δύο ἐτῶν. Τῷ ὄντι ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις εἶχε παύσει νὰ ἀναγνωρίζῃ τὸν κ. Παγανέλην ὡς γενικὸν πρόξενον ἐν Φιλιππουπόλει. Κατόπιν ὅμως παραστάσεων, ἃς ἐποιήσατο ὁ ἐν Σοφίᾳ διπλωματικὸς ἡμῶν πράκτωρ, ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις ἀνεγνώρισεν αὐτόν. Ἔκτοτε εἶχον παρέλθει δύο ἔτη, καὶ ἡ ἀπόλυσις τοῦ κυρίου Παγανέλη οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν πρὸς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐγερθῆ πρὸ δύο ἐτῶν καὶ τὸ ὁποῖον ἐλύθη κατ’ εὐχήν.

§76ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ ὅτε ἀπελύθη διετέλει ἀνεγνωρισμένος ὑπὸ τῆς Βουλγαρικῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὸ ἤθελον νὰ μάθω.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κόρπας ἔχει τὸν λόγον.

§78Γ. ΚΟΡΠΑΣ. Σπανίως ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν εἴτε δι’ ἐπερωτήσεων, εἴτε διὰ συστάσεων, εἴτε διὰ τῆς συμμετοχῆς μου εἰς τὰς ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων συζητήσεις. Ἡ στιγμὴ ὅμως αὕτη εἶναι πρόσφορος νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἐκ Μαντινείας κ. Βουλευτοῦ, εἰπόντος ὅτι οὐδεμία Κυβέρνησις ἔλαβε πρόνοιαν νὰ ἐπιστραφῶσι τὰ χρήματα τὰ ἀνήκοντα εἰς τοὺς διαθεσίμους. Ὁ κ. Μπακόπουλος λησμονεῖ, φαίνεται, ὅτι οἱ διαθέσιμοι, κατὰ τὸν περὶ στρατολογίας νόμον, λαμβάνουν τὸ ποσὸν τοῦτο μετὰ τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας των, καὶ λησμονεῖ ὅτι μόλις πρὸ μηνὸς ἀφυπηρέτησαν οἱ διαθέσιμοι, καὶ κατὰ συνέπειαν νῦν εἶναι ὁ καιρὸς νὰ γείνῃ ὁ ἀναγκαῖος ὑπολογισμὸς τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπιστραφῇ εἰς αὐτοὺς, ἐὰν ὑπάρχῃ πάντοτε ἀναγεγραμμένη ἡ ἀναγκαία πρὸς τοῦτο πίστωσις. Εἶναι δ’ ἀναμφισβήτητον, ὅτι δικαιοῦνται οἱ διαθέσιμοι νὰ λάβωσι τὰ χρήματα τοῦ χρόνου, καθ’ ὃν ἐκρατήθησαν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, ἐπειδὴ εἶπον ὅτι σπανίως λαμβάνω τὸν λόγον, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω μικρὰν σύστασιν πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργόν. Ἀπὸ πολλοῦ χρόνου τὸ Δημόσιον ἤρχετο ἐπίκουρον εἰς τὴν ἀτμοπλοϊκὴν συγκοινωνίαν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀγόνους γραμμάς, καὶ δὴ εἰς τὰς διαφόρους νήσους. Ἡ συγκοινωνία αὕτη ἐξετελεῖτο δι’ ἐκείνης τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρείας, ἥτις ἀνελάμβανε διὰ μειοδοτικῆς δημοπρασίας μὲ ὀλιγωτέραν ἀποζημίωσιν νὰ μεταφέρῃ τοὺς ἐπιβάτας εἰς τὰς γραμμὰς ταύτας, εἰς τὰς ὁποίας ἄλλαι ἑταιρεῖαι δὲν προσήγγιζον. Πρὸ μικροῦ τελευταία ἀναλαβοῦσα τὴν ἐργασίαν ταύτην ἑταιρεία εἶναι ἡ τοῦ Τζὼν–Μὰκ– Δούαλ. Πρὸ αὐτῆς ἡ Παλαιὰ Ἑταιρεία, ἢ κατὰ τὴν νέαν αὐτῆς ὀνομασίαν Νέα Ἑταιρεία, (ἴσως διότι ἀποτελεῖται ἀπὸ συμβούλους νέους τὴν ἡλικίαν) ἡ ἑταιρεία, λέγω, ἐκείνη ἀνελλιπῶς ἐξετέλει τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῆς, καὶ ἡ συγκοινωνία ἀνελλιπῶς ἐγίνετο. Ἡ νέα ἑταιρεία, ἡ ἀναλαβοῦσα τὴν συγκοινωνίαν ταύτην, διέθεσε πρὸς τοῦτο μικρὰ ἀτμόπλοια μικρᾶς χωρητικότητος. Καὶ καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὰς πλησιεστέρας πόλεις, ἡ συγκοινωνία διὰ μικρῶν ἀτμοπλοίων εἶναι εὐχερής, ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῆς θαλάσσης τοῦ Αἰγαίου πελάγους, προκειμένου περὶ τῶν Κυκλάδων νήσων, τῆς Σύρου, τῆς Ἄνδρου, τῆς Κύθνου, ἡ συγκοινωνία διὰ μικρῶν ἀτμοπλοίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο, τὸ ὁποῖον δικαιολογεῖ τὴν παρατήρησίν μου· εἶναι καὶ τὸ ὅτι εἶναι δύσκολος ἡ ἐκτέλεσις τοῦ δρομολογίου της, διότι ἀναχωροῦν ἐκ Πειραιῶς τὸ ἀτμόπλοιον μεταβαίνει εἰς Κέαν, παραλαμβάνει ἐπιβάτας, διέρχεται κατόπιν ἐκ Κύθνου, παραλαμβάνει καὶ ἐκεῖθεν ἑτέρους διὰ Σῦρον, ἀλλὰ δὲν μεταβαίνει κατ’ εὐθεῖαν εἰς Σῦρον, ἀλλὰ μεταβαίνει εἰς Ἄνδρον, Κόρθιον, Τῆνον κλπ., καὶ ἀφοῦ κάμῃ περίπλουν μέγαν, μεταβαίνει τέλος εἰς Σῦρον, ἐνῷ ἡ τελευταία νῆσος, ἡ Κύθνος, ἀπέχει τῆς Σύρου μόλις δύο ὥρας. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μεριμνήσῃ, ὅπως ἡ συγκοινωνία γίνηται διὰ μεγαλειτέρων ἀτμοπλοίων καὶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ γίνηται ὅ,τι ἐγίνετο ὅτε ἡ Νέα Ἀτμοπλοϊκὴ Ἑταιρεία εἶχε τὴν συγκοινωνίαν.

§79Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Νομίζω ὅτι καθῆκον ἔχω νὰ δώσω ἐξηγήσεις τινὰς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου εἰς τὴν Βουλήν. Ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ἡ Ἀτμοπλοΐα ἡ Νέα εἶχε ἀναλάβει τὴν συγκοινωνίαν ταύτην, ἀλλ’ ἡ προθεσμία, καθ’ ἣν ὑπεχρεοῦτο νὰ ἐκτελῇ τὰς γραμμὰς ταύτας, ἐπλησίαζε νὰ λήξῃ, καὶ πρὸ τῆς λήξεως ἡ ἑταιρεία δι’ ἀναφορᾶς της πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐζήτησεν, ὅπως καὶ πάλιν αὐξηθῇ ἡ ἐπιχορήγησις τοῦ Δημοσίου. Ἀπέναντι τῆς αἰτήσεως ταύτης τῆς Ἑλληνικῆς Ἀτμοπλοΐας ἐνόμισα ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ προβῶ εἰς δημοπρασίαν, ὅπως ἐπιτύχω καλλιτέρους ὅρους διὰ τὸ Δημόσιον. Ἀπεφασίσθη δὲ, ὅπως ἡ δημοπρασία γείνῃ δι’ ἐνσφραγίστων προσφορῶν, καὶ ἡ ἀπόφασις αὕτη ἀνεκοινώθη εἰς τὰς ἀτμοπλοϊκὰς ἑταιρείας· ἡ δὲ ἑταιρεία ἡ ἀναλαβοῦσα, ὅπως μὲ μικροτέραν ἐπιχορήγησιν ἐκτελέσῃ τοὺς ὅρους τῆς δημοπρασίας, εἶναι ἡ περὶ ἧς ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας. Πρὸ ἡμερῶν παράπονα ὑπεβλήθησαν παρά τινων συναδέλφων περὶ πλημμελείας τοῦ δρομολογίου καὶ περὶ μικρᾶς χωρητικότητος τῶν ἀτμοπλοίων, τὰ ὁποῖα ἡ ἑταιρεία αὕτη πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν γραμμῶν τούτων διαθέτει. Συνεπείᾳ τῶν παραπόνων τούτων, τῶν σχετιζομένων καὶ πρὸς τὰ σήμερον λεχθέντα, ἔκαμα παραστάσεις πρὸς τὴν ἑταιρείαν, καὶ ἐλπίζω ὅτι αὕτη θέλει συμμορφωθῆ πρὸς τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως. Θέλω δὲ ἐπιμείνει εἰς τοῦτο. Νομίζω ὅτι καθῆκον ἔχω νὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς ἐπερώτησίν τινα, ἣν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄνδρου Βουλευτὴς χθὲς ἢ προχθὲς ὑπέβαλεν. Ἐπρόκειτο περὶ πράξεώς τινος τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, δυνάμει τῆς ὁποίας οὗτος ἐνέκρινεν ἀπόφασίν τινὰ τοῦ νομάρχου Κυκλάδων, ὁ ὁποῖος ἐνόμισεν, ὅτι δὲν ἠδύνατο δημοτικός τις σύμβουλος Ἄνδρου νὰ ἐκτελέσῃ τὰ καθήκοντα τοῦ συμβούλου, διότι διετέλει εἰς τὴν θέσιν ἐμμίσθου δικαστικοῦ κλητῆρος. Ἐγεννήθη τὸ ζήτημα, ὅπερ ἀνέπτυξεν ὁ ἐξ Ἄνδρου κ. Βουλευτὴς, ἐὰν ἡ θέσις τοῦ ἐμμίσθου δικαστικοῦ κλητῆρος εἶναι ἀσυμβίβαστος πρὸς τὴν θέσιν τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου. Ὁ ἐξ Ἄνδρου Βουλευτὴς παρέστησεν, ὅτι ἡ ἐνέργεια τοῦ νομάρχου καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ, ἐγκρίναντος τὴν ἀπόφασιν τοῦ νομάρχου, ἦτο ἐναντία εἰς ἐγκύκλιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ ἔτους 1896, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, διότι κατὰ τὸ 1896 ἐξεδόθη ἐγκύκλιος, καθ’ ἣν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐνόμισεν, ὅτι ἡ θέσις τοῦ ἐμμίσθου δικαστικοῦ κλητῆρος δὲν εἶναι ἀσυμβίβαστος πρὸς τὴν θέσιν τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου. Ἀλλ’ ὑπάρχει προγενεστέρα ἐγκύκλιος τοῦ Ὑπουργείου, ἣν εἶχον ἐκδώσει ἐγὼ τὸ 1892, διατελῶν τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, συνεπείᾳ μηνύσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Δικαιοσύνης, δυνάμει τῆς ὁποίας ὑπεστήριζον τότε τὴν ἐναντίαν γνώμην. Ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι, ἐὰν ὁ κ. ἐξ Ἄνδρου Βουλευτὴς μελετήσῃ τὸν νόμον περὶ δημαιρεσιῶν καὶ κυρίως τὸν Ὀργανισμὸν τῶν Δικαστηρίων, ἄρθρον 276, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, θέλει πεισθῆ, ὅτι ἡ γνώμη, ἣν ὑπεστήριξα ἀπὸ τοῦ 1892, εἶναι ἡ ὀρθή. Ἐπιφυλάσσομαι αὔριον νὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα καὶ τὰς ἐγκυκλίους.

§80Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐν τῷ Κανονισμῷ ὑφίστανται διατάξεις καθαραὶ καὶ ἀφορῶσαι τὴν συζήτησιν τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Αἱ διατάξεις αὗται τοῦ Κανονισμοῦ ἐμπεριέχονται ἐν ἄρθρῳ 23. Ἀλλὰ καὶ αἱ διατάξεις αὗται, αἵτινες ἀφορῶσι τὴν συζήτησιν τῶν θεμάτων τῆς ἡμερησίας διατάξεως, δὲν εἶναι ἀπόλυτοι, διότι καὶ κατ’ αὐτὰς ἡ σειρὰ τῶν ἐγγεγραμμένων παρορᾶται, ὁσάκις πρόκειται περὶ ἀντιλέγοντος; διότι ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 23 λέγει, ὅτι ἀγορεύουσι διαδοχικῶς (ἀναγινώσκει): «... Τὸν ἀγορεύοντα διαδέχεται πάντοτε ὁ ἀντιλέγων, κατὰ τὴν τάξιν τῆς ἐγγραφῆς του, ἐὰν ὑπάρχῃ...» Ὅπως καὶ ἐν τῇ τακτικῇ συζητήσει τῶν θεμάτων τῆς ἡμερησίας διατάξεως γίνεται. Ἡ αὐστηρὰ ἑρμηνεία, ἣν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἠθέλησε νὰ δώσῃ, δὲν ὑφίσταται. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν ἐπερωτήσεων, ἡ συζήτησις αὐτῶν δὲν κανονίζεται ἐξ εἰδικῆς διατάξεως τοῦ Κανονισμοῦ. Αὕτη κανονίζεται ἐκ καθιερωθέντων ἐθίμων καὶ ἕξεων, τὰς ὁποίας οὐδέποτε ἡ Βουλή, μεθ’ ὅλην τὴν θέλησιν, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασαν, μεθ’ ὅλην τὴν προσπάθειαν, τὴν ὁποίαν κατέβαλον, καὶ μεθ’ ὅλας τὰς ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἔλαβον οἱ κατὰ καιροὺς Πρόεδροι, — ὅπως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σύρου Βουλευτὴς ἀνέπτυξε τὰς ἕξεις ταύτας, τὰς καθιερωθείσας, — δὲν ἐνόμισε συμφέρον καὶ καλὸν χάριν αὐτῶν τῶν συζητήσεων νὰ παραβιάσῃ ἡ Βουλή. Βεβαίως ἡ ἐργασία τῆς Βουλῆς ἡμῶν ἐνέχει τι τὸ ἀκανόνιστον, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐνυπάρχει ἐν ταῖς συζητήσεσιν ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων. Ἡ ἐργασία ἡ κοινοβουλευτικὴ εἶναι πλημμελὴς ἰδίως καὶ κυρίως εἰς τὸ νομοθετικὸν αὐτῆς ἔργον, διότι εἰς οὐδὲν Κοινοβούλιον θέλετε ἴδει συζητούμενα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα συντάσσουν ἁπλοῖ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου ἴσως, καὶ τὰ συντάσσουν ἐντὸς μιᾶς ὥρας ἢ ὀλίγων λεπτῶν, καὶ τὰ ὁποῖα οἱ Ὑπουργοὶ παρουσιάζουν εἰς τὴν Βουλὴν ἀπροόπτως καὶ ἀμελετήτως, καὶ ἐπιδιώκουσι τὴν συζήτησιν αὐτῶν ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει. Οὐδὲν Κοινοβούλιον παρουσιάζει τὸ ἀνώμαλον φαινόμενον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται παρ’ ἡμῖν. Εἰς οὐδὲν Κοινοβούλιον θέλετε ἴδει νομοσχέδια ὑποβαλλόμενα εἰς τὴν Βουλὴν ἄνευ μελέτης προηγουμένης σπουδαίας εἴτε παρὰ σωματείων ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου δρώντων, εἴτε ἐν ἐπιτροπαῖς κοινοβουλευτικαῖς, ἁρμοδίως καταρτιζομέναις καὶ ἐργαζομέναις. Αὕτη εἶναι ἡ μεγάλη ἔλλειψις τοῦ Κοινοβουλίου ἡμῶν. Βεβαίως ὑπάρχει ἔλλειψίς τις εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων, ἀλλὰ βεβαίως δὲν εἶναι τοιαύτη, οἵα ἡ ἔλλειψις τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ τοῦ νομοθετικοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἀφοῦ καθιερώθη ἔθιμον, τὸ ὁποῖον ἴσως συμπληροῖ τὸν Κανονισμὸν καὶ εἶναι λογικὸν διὰ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, καὶ ὄχι μόνον λογικόν, ἀλλὰ καὶ τὸ μόνον δυνατόν, διότι, ἀφοῦ δὲν κανονίζεται ὁ τρόπος τῆς συζητήσεως τῶν ἐπερωτήσεων, ἀφοῦ δὲν ὁρίζεται τάξις ἢ ἐκείνη, ἣν ἐπρότεινεν ὁ ἐκ Σύρου Βουλευτής, ἢ ἄλλη τις οἱαδήποτε, ἀφοῦ δὲν ὁρίζεται ὁ κανονισμὸς τῆς συζητήσεως τῶν ἐπερωτήσεων, καθ’ ὃν τρόπον νομίζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ὅτι δύναται νὰ γείνῃ συζήτησις, δὲν πρέπει νὰ παροραθῇ τὸ ἔθιμον.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριε Βουλευτά. Λέγετε ὅτι δὲν κανονίζεται ὁ τρόπος τῆς συζητήσεως τῶν ἐπερωτήσεων. Κανονίζεται, διότι ὁ Κανονισμὸς ἐννοεῖ, ὅτι πᾶν ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ συζητηθῇ ἐν τῇ Βουλῇ, ἐγγράφεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§82Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ λάβητε μέρος εἰς τὴν συζήτησιν, θὰ ἦμαι εὐτυχὴς νὰ συζητήσω μεθ’ ὑμῶν· ἀλλ’ ἡ συζήτησις βεβαίως δὲν πρέπει νὰ γείνῃ ἀπὸ τῆς προεδρικῆς ἕδρας. Ἡ ἐξήγησις αὕτη, ὡς ἐξήγησις, ἀποβαίνει συζητήσιμος. Ἡ συζήτησις, ἐὰν πρόκειται νὰ μὴ γείνῃ ἐπὶ ἑκάστης ἐπερωτήσεως, ὅταν αὕτη τίθηται, βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἦναι ἐλλιπής. Διότι, ἂν ἐπιληφθῶμεν καὶ ἄλλων θεμάτων, παρουσιαζομένων ἐν τῇ Βουλῇ ὑπὸ τύπον ἐπερωτήσεως, καὶ μετὰ ταῦτα ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν πρὸ δέκα ἄλλων τεθεῖσαν ἐπερώτησιν, βεβαίως ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἦναι εἰς θέσιν νὰ ἀντιληφθῇ τοῦ θέματος. Βεβαίως ἡ καθ’ ἑκάστην στιγμὴν ἐπερχομένη διακοπὴ τῆς συζητήσεως ἑνὸς θέματος καὶ διὰ διακεκομμένων πλέον ἀγορεύσεων ἐπάνοδος ἐν τῇ αὐτῇ συνεδριάσει δεκάκις ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, διότι δεκάκις ἴσως θὰ ἀναγκάζηται ὁ θέλων νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην του ἐπὶ τοῦ τεθειμένου ζητήματος μετὰ τὴν διακοπὴν, εἶναι πρᾶγμα ὅλως παράχορδον. Τοῦτο ἐνδέχεται νὰ ἦναι ἐλαττωματικὸν, — τὸ καθιερωθὲν σύστημα. — Ἂς τὸ διορθώσωμεν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸ διορθώσωμεν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τὸ σύστημα τοῦτο ὑφίσταται, τῆς συζητήσεως τῶν ἐπερωτήσεων, καθ’ ἣν στιγμὴν ὑποβάλλονται, δὲν εἶναι δυνατόν, ἐὰν δὲν κανονίσωμεν ἄλλως πως τὴν συζήτησιν, νὰ παραδεχθῶμεν τὴν πλήρη ἀναίρεσιν τῆς συζητήσεως, ἥτις ἐπέρχεται διὰ τῆς διακοπῆς ἑκάστου θέματος παρ’ ὅλων τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα πλεῖστοι Βουλευταὶ ἔχουσι νὰ ὑποβάλωσι. Νομίζω ὅτι δὲν θέλομεν φέρει κέρδος τι εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς ὑπὸ τὴν ἔποψιν χρόνου, πολὺ δὲ ὀλιγώτερον θέλομεν φέρει κέρδος ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἀναπτύξεως τῶν ἰδεῶν, τὰς ὁποίας ἕκαστος Βουλευτὴς δικαιοῦται ἢ καὶ ὀφείλει συνήθως νὰ ἐκφέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ καὶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, νὰ μὴ θελήσητε νὰ ἀναιρέσητε ἕνα ὑπάρχοντα Κανονισμὸν, Κανονισμὸν λειτουργοῦντα διὰ τοῦ καθιερωθέντος συστήματος, ἀφ’ ὅτου τουλάχιστον ἐγὼ εἶμαι ἐν τῇ Βουλῇ. Νὰ μὴ θελήσητε, λέγω, νὰ καταργήσητε τοῦτον, χωρὶς ν’ ἀντικαταστήσητε τὸν Κανονισμὸν τοῦτον δι’ ἄλλου, τὸν ὁποῖον ἡ Βουλὴ ἤθελε παραδεχθῆ ὡς τελειότερον.

§83Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι γραπτὸς ὁ Κανονισμός.

§84Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς δὲν εἶναι μόνον γραπτός. Ὁ Κανονισμός, καθ’ ὃν συζητοῦνται αἱ ἐπερωτήσεις, εἶναι Κανονισμὸς, τὸν ὁποῖον κατ’ ἔθιμον παρεδέχθη ἡ Βουλή. Τὸ ἄρθρον 23 ἰσχύει ἀπὸ τριακονταετίας· οὐδέποτε δὲ τὸ ἄρθρον 23 ἐθεωρήθη ὡς ἐφαρμοζόμενον εἰς τὰς ἐπερωτήσεις καὶ ὡς παρεμποδίζον τὴν συζήτησιν τῶν θεμάτων τῶν ὑποβαλλομένων ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Πάντοτε δυνάμει αὐτοῦ ἐλάμβανέ τις τὸν λόγον, ὅταν ἤθελε νὰ εἴπῃ τι σχετικὸν μὲ τὴν ἐπερώτησιν, καὶ ἡ φράσις ἡ ἀποτεινομένη πρὸς τοὺς ζητοῦντας τὸν λόγον, «ἂν εἶναι ἡ ὁμιλία των σχετικὴ πρὸς τὸ θέμα», εἶναι φράσις τόσον καθαρὰ, ὥστε οὐδεὶς ὑπάρχει ὁ μὴ ἐπαναλαβὼν αὐτὴν ἑκατοντάκις ἴσως ἐν ἑκάστῃ Συνόδῳ.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βοζίκης ἔχει τὸν λόγον.

§86Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ ἔδωκε τὸ δικαίωμα ὁ κ. Βοζίκης νὰ προηγηθῶ.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλο τὸ ζήτημα.

§88ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω.

§89Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὸν κύριον Βοζίκην εἶμαι ἐγώ.

§90Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζετε ὅτι θὰ ἦτο καταλληλότερον, ἐπειδὴ ὑπεβλήθη ἤδη πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Σύρου Βουλευτοῦ ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον δίδει χώραν εἰς τόσην συζήτησιν, νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος, ὅπως εὐρέως συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ Σύρου;

§91ΦΩΝΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Ὄχι, ὄχι.

§92Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Παρακαλῶ. Ἐπειδὴ ὅλοι ἀνεγνώρισαν ὅτι δὲν ὑπάρχει διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ...

§93ΒΟΖΙΚΗΣ. Πλὴν ἐμοῦ.

§94Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. .. ἡ ὁποία νὰ κανονίζῃ τὰ τῶν ἐπερωτήσεων, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἑρμηνείας Κανονισμοῦ, ἐπειδὴ ἔχομεν καὶ τὴν νομολογίαν Προέδρου διακριθέντος ἐν τῇ ἐξασκήσει τοσοῦτον δυσκόλου ἀξιώματος, οἷον τὸ προεδρικὸν, ὅστις πολλάκις αὐτὴν τὴν ἑρμηνείαν ἐφήρμοζε, νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ προτάξωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Σύρου βουλευτοῦ κ. Βοκοτοπούλου, καὶ νὰ μὴ καταναλώσωμεν σήμερον τὴν συνεδρίασιν, συζητοῦντες ἐπὶ θέματος, τοῦ ὁποίου θέλει ἔλθει ἡ συζήτησις κατὰ τὴν δέουσαν ὥραν, καὶ τοῦ ὁποίου ἡ λύσις εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιτευχθῇ σήμερον.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§96Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Θέλω λοιπὸν παρακαλέσει ν’ ἀποφασισθῇ νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν μέχρις οὗ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τῆς προτάσεως τοῦ κυρίου Βοκοτοπούλου.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἐξακολουθεῖ λοιπὸν τὸ καθεστὼς μέχρι τῆς συζητήσεως τῆς προτάσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Σύρου.

§98Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡμεῖς ἐννοοῦμεν, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Σύρου πρόκειται νὰ μεταβάλῃ τὸ ἀπὸ τόσου χρόνου ἰσχῦσαν καθεστώς. Ἑπομένως, ἐὰν γείνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις... (διάλογοι).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ εἶπον ἐγώ. Μέχρι τῆς συζητήσεως τῆς προτάσεως ἰσχύει τὸ καθεστώς.

§100Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ πρῶτον ὀφείλω νὰ ὑποκύψω εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 25, «οἱ λαβόντες τὸν λόγον ἀγορεύουσιν ἀπὸ τοῦ βήματος...»

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σκέπτεσθε νὰ ἀγορεύσητε ἀπὸ τῆς ἕδρας; Νὰ ἀναγνώσητε τὸ ἄρθρον 23, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι «οὐδεὶς τῶν Βουλευτῶν δύναται νὰ ἀγορεύσῃ πρὶν ἢ ζητήσῃ καὶ λάβῃ παρὰ τοῦ Προέδρου τὴν πρὸς τοῦτο ἄδειαν.» Ἐπειδὴ δὲ οὔτε ἐζητήσατε οὔτε ἐλάβετε παρὰ τοῦ Προέδρου τὴν ἄδειαν, δὲν δύνασθε νὰ ἀγορεύσητε.

§102Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν λαμβάνω τότε, κύριε Πρόεδρε, ἐγώ, διότι ὑπὲρ τὴν ἄδειαν τοῦ Προέδρου ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου ἐκ τοῦ Συντάγματος.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσε τὸ ζήτημα.

§104Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως θέλω νὰ ὁμιλήσω.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκριβῶς διὰ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐτελείωσε.

§106Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐτελείωσεν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ζητῶν ἵνα τὸ κῦρος τῆς ἑρμηνείας καὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Κανονισμοῦ συζητήσωμεν, ἐζήτησεν, ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ θέματος, ὡς σχετικοῦ πρὸς ἄλλην πρότασιν, ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Σύρου, ἥτις ἀφορᾷ τὴν μεταβολὴν τοῦ Κανονισμοῦ· ἀλλὰ καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐζήτησεν ἵνα ἐπαναφέρῃ τὴν συζήτησιν, καθόσον ἐφρόνει ὅτι ἐξετροχιάσθη ἐκ τοῦ ζητήματος ἡ Βουλή, ἡ ὁποία συνεζήτει ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ Κανονισμοῦ, παρεβίαζεν αὐτὸν τὸν Κανονισμόν· διότι, ἵνα ἀντικείμενόν τι γένηται θέμα συζητήσεως, ὡς μία ἐπερώτησις ἢ μία πρότασις, τόσον σοβαροῦ μάλιστα ἐνδιαφέροντος, ὡς ἡ ἀφορῶσα τὴν μεταβολὴν σπουδαίων διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ, ἔδει νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει καὶ νὰ γένηται προηγουμένως ἀντικείμενον μελέτης τῶν κυρίων Βουλευτῶν. Τοῦτο δὲν ἐγένετο. Νομίζω δὲ, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι σήμερον παρεσκευασμένη πρὸς συζήτησιν τοῦ θέματος τούτου...

§107Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ποῖος εἶπε σήμερον;

§108Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι σήμερον;

§109ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§110ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε ἀναγεγραμμένη εἶναι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὔτε.

§112Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑπομένως, ἐπειδὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Προέδρου εἶναι ἀκαδημαϊκὴ γνώμη, ἀνακοινωθεῖσα εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως κατ’ ἄλλην ἡμέραν συζητηθῇ, μοὶ εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ γενικῶς τὴν γνώμην μου ἐπὶ ταύτης (θόρυβος). Παρακαλῶ. Ἐγώ, ἀνερχόμενος ἐπὶ τοῦ βήματος, ἠθέλησα νὰ ὑποβάλω εὐλαβεῖς παρατηρήσεις εἰς τὸν τόσον ἀξίως κατέχοντα τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, εἰς τὸν τοσοῦτον, καὶ δικαίως, τιμώμενον ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὡς κατέχοντα ὅλας τὰς λεπτομερείας τοῦ Κανονισμοῦ πρὸς ἐφαρμογήν.

§113Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ...

§114Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Χαίρω διότι αἱ ἰδέαι τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δύνανται νὰ ἐφαρμοσθῶσι κατὰ μείζονα λόγον, ἢ κατ’ ἴσον λόγον, καὶ ἐπὶ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ οὐχὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Διότι κατὰ τὴν θεωρίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ὅτι δέον κατὰ τὴν τάξιν τῆς ἐγγραφῆς του ἕκαστος νὰ ὁμιλῇ, ἀποκλειομένων τῶν ἐχόντων σχετικὸν νὰ εἴπωσιν, ἢ ν’ ἀντιλέξωσιν ἐν τῷ μεταξύ, ὀφειλόντων δὲ νὰ ἀναμείνωσι τὸ τέλος τῶν ἐγγεγραμμένων ἐπὶ διαφόρων θεμάτων, ἡ συζήτησις τότε δύναται πλέον νὰ προχωρήσῃ κατὰ τὸν τρόπον τῶν μυθευμάτων τῆς Χαλιμᾶς, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀρχίζει μία ἱστορία καὶ διακόπτεται, ἵνα ἀρχίσῃ ἄλλη, καὶ διακόπτεται καὶ αὕτη, ἵνα ἀρχίσῃ τρίτη, καὶ διακόπτεται καὶ αὕτη, ἵνα συνεχισθῇ ἡ πρώτη, καὶ καθεξῆς. Τοιαύτη κατὰ διαλείμματα καὶ δύσεις συζήτησις ἀντίκειται βεβαίως εἰς τὴν στοιχειώδη λογικὴν, ἣν εἶχον ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐψήφισαν τὸν Κανονισμόν.

§115ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Οὐδόλως.

§116ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντίκεται δὲ—θέλω ἀπαντήσει εἰς τὴν διακοπὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις λέγει «οὐδόλως»,—ἀντίκεται, λέγω, ἀκριβῶς καὶ εἰς τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ὑπεχρέωσε τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ εἴπῃ ταῦτα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς—καὶ πρωθυστέρως ἀπαντῶ—ἐζήτησε ν’ ἁπλοποιηθῶσιν, ὡς εἶπε, τὰ πράγματα τῶν συζητήσεων τῆς Βουλῆς καὶ νὰ εἰσερχώμεθα εἰς τὴν τακτικὴν συζήτησιν ἄνευ τόσων παρεκβάσεων. Ἀλλὰ καθ’ ὃν τρόπον ἀξιοῖ νὰ κανονίσῃ τὴν συζήτησιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπός του. Καὶ διατί; Διότι, ἐπαναλαμβάνω, καὶ εἰς τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ ἀντίκεται, καὶ τὸν σκοπὸν δὲν ἐξυπηρετεῖ, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Προέδρου. Ἀντίκεται εἰς τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ, διότι τὸ ἄρθρον 23 λέγει, ὅτι τὸν «ἀγορεύοντα διαδέχεται πάντοτε ὁ ἀντιλέγων». Ἑπομένως ἐφ’ ἑκάστης προτάσεως δέον νὰ γίνεται συζήτησις τοιαύτη, ἀκουομένων τῶν ἐχόντων νὰ εἴπωσι σχετικόν, ὥστε νὰ καταλήξῃ εἰς πόρισμα ἡ Βουλὴ, ἐξαντλουμένης τῆς συζητήσεως. Τοῦτο ἐννοεῖ ὁ Κανονισμὸς, τοῦτο δὲ δύνανται νὰ κατανοήσωσιν οἱ ἀναγινώσκοντες τὰ τῶν συζητήσεων ἐν τοῖς ἐστενογραφημένοις πρακτικοῖς, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 23...

§117Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ προηγούμενον ἐδάφιον λύει τὸ ζήτημα.

§118Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ προηγούμενον ἐδάφιον λέγει (ἀναγινώσκει): «Ὁ λόγος εἶναι ἐλεύθερος· συζήτησις δὲν περατοῦται πρὶν ἢ ἀγορεύσωσι πάντες οἱ ἐγγραφέντες καὶ οἱ ζητήσαντες τὸν λόγον, ἂν δὲν παραιτηθῶσιν αὐτοῦ.» Δύο λοιπὸν ὑπάρχουσι τὰ στάδια· ἢ νὰ ἐγγραφῇ τις ἐκ τῶν προτέρων, ἢ νὰ ζητήσῃ ἐν τῷ μεταξὺ τὸν λόγον. Ἡ ἐγγραφὴ εἶναι ζήτημα τάξεως ἐσωτερικῆς, ἐνδιαφερούσης τὸ Γραφεῖον τοῦ Προέδρου, πρὸς κανονισμὸν τῆς σειρᾶς τῶν ῥητόρων· ἂν δὲ δὲν ἐγγραφῇ τις, ἔχει ἴσον δικαίωμα νὰ ζητήσῃ καὶ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος, καθ’ ὅσον μάλιστα ἀντιλέγει. Τοῦτο εἶναι τὸ σαφὲς γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ. Αὕτη δὲ εἶναι ἄλλως καὶ ἡ κρατήσασα τακτική. Ἀλλὰ καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Βουλῆς θέλει ἐξυπηρετηθῆ διὰ τῆς τοιαύτης τάξεως, διότι δὲν θὰ ἐπανερχώμεθα ἐκ περιτροπῆς εἰς τὰ διάφορα θέματα, τὰ ὁποῖα ἔθιξαν διάφοροι Βουλευταὶ, ἐπερωτήσαντες ἢ συστήσαντές τι. Ἑπομένως, καὶ δι’ ὃν λόγον εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος,—λόγον ἀπώτερον, ὅστις θέλει ἐρευνηθῆ κατὰ τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν θέλει συζητηθῆ ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Σύρου,—ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλον λόγον, διὰ τὸν πρακτικὸν σκοπὸν τῆς τάξεως τῶν συζητήσεων, τὸν ὁποῖον ζητεῖ νὰ ἐξυπηρετήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος, ἄστοχος ἦτο ἡ θεωρία τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχει ἄλλος τὸν λόγον.

§120Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ ἄλλου θέματος.

§121Ν. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε. Ἐγὼ θὰ ὑποβάλω σύστασιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ συστάσεως, ἥτις ἐγένετο, διὰ νὰ ἀποδείξω περὶ τὸ τέλος τῆς συστάσεώς μου ταύτης τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν διὰ τῆς τοιαύτης σήμερον ἑρμηνείας τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἠλείας, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπέβαλε σύστασιν περὶ συστάσεως γεωργικῶν σταθμῶν καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας. Ἠξεύρω ὅτι αἰτία τῆς μὴ συστάσεως τῶν γεωργικῶν σταθμῶν εἶναι ἡ ἔλλειψις γεωπόνων. Ἕνεκα τούτου δὲν συνιστᾶται γεωργικὸς σταθμὸς καὶ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐκείνῃ. Παρακαλῶ ὅμως τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἐν τῇ συστάσει τῶν γεωργικῶν σταθμῶν προτιμᾷ τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, αἵτινες μείζονα ἔχουσιν ἀνάγκην αὐτῶν, ὡς ἐκ τῆς μᾶλλον γεωργικῆς αὐτῶν ἰδιότητος. Καὶ εἰς ἐνίσχυσιν τοῦ λόγου μου φέρω αὐτὴν τὴν σύστασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἠλείας, ὅτι δὲν συνεστήθη σταθμὸς ἐν Ἠλείᾳ, ἔνθα ἔδει νὰ συστηθῇ. Μετὰ τὴν σύστασιν ταύτην ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς νὰ παρατηρήσω εἰς αὐτὸν τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον λαμβάνει χώραν διὰ τῆς ἑρμηνείας, ἣν ἠθέλησε νὰ δώσῃ σήμερον εἰς τὸν Κανονισμόν. Ἐγὼ συμφωνῶ μετὰ τοῦ κ. Προέδρου...

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἐξηντλήθη.

§123ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Παρακαλῶ νὰ τελειώσω τὴν ἰδέαν μου... Καὶ δι’ αὐτὸ διεφώνησα πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Μαντινείας Βουλευτήν, εἰπὼν ὅτι ὑμεῖς εἶσθε ἐν τῷ δικαίῳ. Εἶναι σύμφωνον μὲ τὸν Κανονισμὸν ὅ,τι εἴπετε, ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ τοιοῦτον καὶ ἄλλοτε θέλει προκύψει, ὅπερ τὴν στιγμὴν ταύτην συμβαίνει, ὑποστηρίζω τὴν σύστασιν τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ Ἠλείας, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι εἶναι ἀναγεγραμμένη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἔχει καθιερωθῆ, ὅταν σύστασις ἢ ἐπερώτησις ὑποβάλληται, οἱ ἔχοντες σχετικὴν ἰδέαν νὰ ἀναπτύσσωσιν αὐτήν, ἐνῷ διὰ τῆς ἑρμηνείας, ἣν θέλετε ὑμεῖς νὰ δώσητε...

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι· τὸ λέγει ὁ Κανονισμός.

§125ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Τὰ ἄλλα, τὰ λεχθέντα παρ’ ὑμῶν, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν λαμβάνει τὸν λόγον ὁ ἀντιλέγων, ἐφαρμόζονται ἀλλαχοῦ...

§126ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ παντὸς συζητητέου.

§127ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Δὲν συμφωνῶ. Εἶπον, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τηρῇ τὴν τάξιν τῶν αἰτούντων τὸν λόγον, ἀλλ’ ἐπεκράτησε νομολογία ἐν τῇ Βουλῇ νὰ γίνωνται ὡς προεῖπον αἱ συζητήσεις. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμένητε εἰς τὴν γνώμην σας, κύριε Πρόεδρε.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Κυνουρίας κ. Βοζίκης ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν: «Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα ἐμφαίνοντα ἀριθμητικῶς τὰς ἀπομεινάσας ἐκκρεμεῖς ποινικὰς ὑποθέσεις τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Εʹ Στρατοδικείου μετὰ τὴν κατάργησίν του, ὡς καὶ τὰς ἐκκρεμεῖς τῶν δύο διαρκῶν Στρατοδικείων κατὰ τὴν 1 Φεβρουαρίου ἐ. ἔ.»

§129Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Σχετικῶς, κύριε Πρόεδρε, πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἐλλείψεως γεωπόνων, ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἂν νομίζει ὅτι ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχει Σχολή, ἡ ὁποία δύναται νὰ παράσχῃ τοιούτους, καὶ ἂν ἡ Γεωργικὴ Σχολὴ ἡ ἐν Θεσσαλίᾳ εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ δίδῃ τοιούτους...

§130Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως ὄχι.

§131ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Καὶ ἂν δὲν θὰ δύναται νὰ δίδῃ, ἐρωτῶ, ἂν θὰ ληφθῇ πρόνοια, ὅπως καταρτισθῇ τοιαύτη Σχολή· διότι δὲν εἶναι μόναι αἱ ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι μέχρι τοῦδε ἔτυχον σταθμῶν καὶ ἔχουσι διευθυντάς, περὶ ὧν ἔδει νὰ φροντίσωμεν, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄλλαι ἐπαρχίαι, αἵτινες κατὰ νόμον δικαιοῦνται νὰ ἔχωσι σταθμούς. Ἀλλὰ πότε; Θὰ περιμένωμεν ἐξ Εὐρώπης νὰ μορφωθῶσιν ἐκεῖ καὶ ἔλθωσιν ἐδῶ; Δι’ αὐτὸ εἶναι ἐπεῖγον, τὸ λάθος, τὸ ὁποῖον ἐγένετο κατὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν σταθμῶν, μὴ ληφθείσης μερίμνης διὰ μόρφωσιν γεωπόνων διευθυντῶν σταθμῶν, νὰ ἀναπληρωθῇ ἤδη καὶ νὰ κανονισθῇ πρὸς τοῦτο εἷς τρόπος.

§132Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐκπληροῦσι κανένα προορισμὸν οἱ ὑπάρχοντες γεωργικοὶ σταθμοί.

§133Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κατὰ τὸ πρῶτον τμῆμα τῆς ληξάσης Συνόδου εἶχον ζητήσει πληροφορίας διαφόρους παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Αἱ μὲν ἐσχετίζοντο μὲ τὸν νόμον περὶ φορολογίας τῶν ζῴων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλε τότε πίνακα σύμφωνον μὲ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐζήτουν, ἀλλ’ ἐδήλωσεν, ὅτι ὁ πίναξ ἐκεῖνος εἶναι ἀτελής, ὅτι δὲ λίαν προσεχῶς θέλει ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν πλήρη πίνακα, ἐμφαίνοντα τοὺς ἐλαχίστους ὅρους τῆς ἐνοικιάσεως, ὑπὸ τοὺς ὁποίους προέβλεπε τὴν ἐνοικίασιν τοῦ φόρου τούτου εἰς τοὺς διαφόρους ἐνοικιαστάς. Ἑτέρας πληροφορίας ἐζήτησα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, σχετιζομένας μὲ τὸν φόρον ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν. Τὰς πληροφορίας ταύτας ἐζήτησα ἐγγράφως, καὶ ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῆς Βουλῆς ὑπάρχει ἡ αἴτησίς μου τετυπωμένη καὶ, ὑποθέτω, θὰ ἐστάλη ἤδη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ θὰ ἔχῃ αὐτὴν ἐνώπιόν του. Ἀφεώρων δ’ αἱ πληροφορίαι, ἃς ἐζήτησα, τὴν ὑποβολὴν εἰς τὴν Βουλὴν πίνακος ἐνδεικνύοντος τὸ ποσὸν τῶν οἰκιῶν τῶν φορολογουμένων ἐν τῷ Κράτει, τῶν ἀνηκουσῶν εἰς τὸν αὐτὸν ἰδιοκτήτην, τῆς τε πρωτευούσης ὡς καὶ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εὐηρεστήθη, ὡς ἐνθυμοῦμαι, νὰ βεβαιώσῃ τὴν Βουλὴν, ὅτι θὰ φέρῃ τὸν πίνακα. Δὲν τὸν ἔφερεν ὅμως, καὶ παρακαλῶ νὰ τὸν ὑποβάλῃ πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τοῦ σχετιζομένου μὲ τὸν φόρον τῶν οἰκοδομῶν. Νομίζω δὲ, ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν...

§135ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἦτο ἕτοιμος νὰ ἐγερθῇ, ὅπως ἀπαντήσῃ, κύριε Πρόεδρε. Τουλάχιστον νὰ ἐπιτρέψητε εἰς αὐτὸν νὰ ὁμιλήσῃ.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶδον τὸν κύριον Ὑπουργόν. Αἰωνίως παρεξηγεῖ ὁ κύριος Καραπάνος!

§137ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Μαραθῶνος ὑπέβαλεν αἴτησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως συστηθῇ ἐκεῖ τηλεγραφικὸς σταθμὸς, προσεφέρετο δε, ἵνα μὴ τὸ ἔξοδον βαρύνῃ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ παραχωρήσῃ τὸ οἴκημα πρὸς ἐγκατάστασιν τοῦ τηλεγραφικοῦ σταθμοῦ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὴν αἴτησιν ταύτην τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Μαραθῶνος, καθότι, ὡς πολλοὶ ἐξ ὑμῶν γνωρίζετε, συνηγορεῖ ὑπὲρ τῆς αἰτήσεως ταύτης ὄχι μόνον τὸ ἐκ τῆς ἱστορικῆς εὐκλείας τοῦ Μαραθῶνος ἐπιχείρημα, καὶ ὅτι ὡς ἐκ τῆς ἱστορικῆς ταύτης θέσεως τοῦ Μαραθῶνος καθ’ ἡμέραν προσέρχονται πολλοὶ περιηγηταὶ, ἀλλὰ καὶ ἄλλος πρακτικώτερος λόγος, ἀφορῶν εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν. Ὁ Μαραθὼν, καθὼς ἴσως ἠξεύρετε, ἔγεινεν ἀπό τινων ἐτῶν κέντρον σπουδαίων μεταλλευτικῶν ἔργων. Εἰς μικρὰν ἀπόστασιν ἀπὸ τῆς ἕδρας τοῦ δήμου, εἰς τὸ χωρίον Γραμματικὸν, λειτουργεῖ μεταλλεῖον σιδήρου. Αἱ ἐργασίαι αὐτοῦ ἐξετάθησαν εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, ὥστε τρία καὶ τέσσαρα ἀτμόπλοια χωρητικότητος δύο καὶ τριῶν χιλιάδων τόννων κατὰ μῆνα φορτώνουσιν. Ἑπομένως ἔγεινε κέντρον ἀπὸ 600 ἢ 700 καὶ πλέον ἐργάτας, οἵτινες προέρχονται ἀπὸ διάφορα μέρη. Ἐννοεῖται ὅτι εἰς μίαν συγκέντρωσιν τοσούτου πληθυσμοῦ, καὶ πληθυσμοῦ ἐργατικοῦ, ἀπὸ διάφορα μέρη συγκεντρωμένου, φυσικὸν εἶναι νὰ συμβαίνουν καὶ ἀτακτήματα, καὶ πρέπει ἡ ἐπίβλεψις τῆς δημοσίας δυνάμεως νὰ ἦναι συντονωτέρα. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι θὰ ἐξυπηρετηθῇ ὑπὸ πολλὰς ἐπόψεις ὁ τόπος ἐκεῖνος, καὶ ἰδίως ἡ δημοσία ἀσφάλεια, ἂν συστηθῇ τηλεγραφικὸς σταθμός. Ὡς προεῖπον, τὴν οἰκίαν διὰ τὴν ἐγκαθίδρυσιν τοῦ σταθμοῦ τὴν προσφέρει ὁ δῆμος Μαραθῶνος, ὥστε μένει εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου μόνον ὁ μισθὸς τοῦ τηλεγραφητοῦ. Ἀλλ’ ἂν εἰς τοῦτο εὑρίσκει δυσκολίαν, καὶ ἡ σύστασις τηλεφωνικοῦ σταθμοῦ θὰ ἐξυπηρέτει τὴν ἀνάγκην ταύτην.

§138Κ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ ἑνώσω τὴν παράκλησίν μου, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς παραδεχθῇ τὴν σύστασιν τοῦ κυρίου συναδέλφου ἐξ Ἀττικῆς, διότι διὰ τῆς ἐκτελέσεως τῆς προτάσεώς του ἡ παροῦσα Κυβέρνησις θ’ ἀναπληρώσῃ τὴν παράλειψιν τοῦ κ. συναδέλφου, ὅστις, ὅτε ἦτο Ὑπουργὸς, δὲν ἐμερίμνησε περὶ τῆς ἀνάγκης ταύτης, περὶ ἧς ἐλάλησε.

§139Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῇ ἐπιτροπῇ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐκ τῆς μειονοψηφίας ἤγειρα φωνὴν καὶ ὑπεστήριξα, ὅτι, προκειμένου περὶ ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας, δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ γλισχρότης περὶ τὰς δαπάνας, διότι ὅπου συνιστᾶται ταχυδρομικὴ ἢ τηλεγραφικὴ γραμμὴ, δὲν πρέπει νὰ ἐξετάζηται κυρίως τὸ ἐκ ταύτης ἔσοδον, ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία, ἣν θὰ προσφέρῃ, διότι ἡ συγκοινωνία αὕτη εἶναι ἡ ἀπόδοσις ὑπὸ τοῦ Κράτους τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἔχει τοῦτο πρὸς τοὺς φορολογουμένους, ὅπως διὰ τὴν ἀστυνομίαν καὶ τὴν δικαιοσύνην. Δὲν πρέπει δὲ νὰ κρίνηται ἡ σύστασις τοῦ τηλεγραφείου λόγῳ τῶν εἰσοδημάτων ἐξ αὐτοῦ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ λόγῳ τῶν ποικίλων ἀναγκῶν, ἃς κοινωνικῶς ἢ ἐμπορικῶς θέλει ὑπηρετήσει. Λέγω ταῦτα, Κύριοι, συνιστῶν νὰ συστηθῇ ὅσον τάχιον τηλεγραφεῖον ἐν Εἰδυλλίᾳ. Ἡ Εἰδυλλία εἶναι τὸ μεταίχμιον τῶν Ἀττικῶν καὶ Βοιωτικῶν ἐπαρχιῶν, κατὰ δὲ τὸν χειμῶνα ἐνίοτε ἀποκλείεται ἐντελῶς τὸ μέρος ἐκεῖνο ὑπὸ τῶν χιόνων, καὶ ἀπαραίτητον εἶναι τὸ τηλεγραφικὸν σύρμα, ἵνα μεταδίδῃ τὰ περὶ τῆς τύχης τῶν κατοίκων· ὁ δῆμος Εἰδυλλίας ἄλλως ἔχει διακοσίους ἐργάτας ἐν Λαυρίῳ, οἵτινες μόνον διὰ τούτου δύνανται νὰ πληροφορῶνται ἐν τοιαύτῃ περιστάσει περὶ τῶν οἰκογενειῶν των. Ἀνάγκη δὲ συστάσεως ἐκεῖ τηλεγραφείου καὶ διὰ λόγους δημοσίας τάξεως, διότι ἡ Εἰδυλλία κεῖται ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ Κιθαιρῶνος. Καὶ νομίζω ὅτι ἐκ τῶν δαπανῶν, αἵτινες γίνονται πρὸς σύστασιν τηλεγραφικῶν γραμμῶν, σκοπιμωτέρα θὰ ἦναι ἡ πρὸς σύστασιν ἐπὶ τέλους τηλεγραφείου καὶ ἐν Εἰδυλλίᾳ.

§140ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ὁ κύριος συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς μὲ ἤλεγξε πρὸ ὀλίγου, εἰπὼν διατὶ δὲν ἔκαμνον τὴν σύστασιν ὅτε καὶ ἐγὼ ἀπετέλουν μέλος τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ παρατηρήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι ποτὲ δὲν ἐσυνείθισα νὰ ἐπωφελῶμαι τῆς δημοσίας μου θέσεως διὰ νὰ κάμω πρᾶγμα, ἐκ τοῦ ὁποίου ἠδυνάμην καὶ ἐγὼ νὰ ὠφεληθῶ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρωθυπουργὸς θὰ ἐνθυμεῖται ἴσως, ὅτι πρὸ 8 ἢ 9 ἐτῶν, ὅτε οὗτος ἐτύγχανε πάλιν Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ἀδελφός μου, ὅστις εἶναι ἐκ τῶν κτηματιῶν ἐν τῷ δήμῳ Μαραθῶνος, ἐζήτησε νὰ συστήσῃ μὲ τὸ ἐκεῖ κτῆμά του τηλεγραφικὴν γραμμὴν, καὶ ὑπέβαλεν ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον ἦτο τῆς γνώμης, ὅτι ἔπρεπε νὰ διευκολυνθῇ ἡ ὑπόθεσις, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως, τὰ τηλεγραφικὰ σύρματα, ἡ τηλεφωνικὴ καὶ ταχυδρομικὴ συγκοινωνία νὰ ἦναι νόμημα τοῦ Κράτους. Εἰς τὴν παρατήρησιν ταύτην ἐδήλωσεν ὁ ἀδελφός μου, ὅτι προσφέρεται ἰδίᾳ δαπάνῃ νὰ καταρτίσῃ τὴν γραμμὴν καὶ νὰ ἀναγνωρίσῃ αὐτὴν ὡς κτῆμα τοῦ Κράτους, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα μόνον νὰ ἔχῃ τὴν χρῆσιν διὰ τὴν μετὰ τοῦ κτήματός του ἀτομικὴν συγκοινωνίαν. Ἀτυχῶς καὶ ἡ πρότασις αὕτη δὲν ἔγεινε δεκτὴ, παρὰ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι, ἐὰν ἐγίνετο δεκτὴ ἡ πρότασις αὕτη, ὁ Μαραθὼν θὰ ἦτο συνδεδεμένος μὲ τὴν πρωτεύουσαν πρὸ 8 ἢ 9 ἐτῶν, ἄνευ οὐδεμιᾶς δαπάνης τοῦ Δημοσίου. Ὥστε βλέπετε, ὅτι δὲν ἠθέλησα νὰ ἐπωφεληθῶ, Ὑπουργὸς γενόμενος, τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν εἶχον, διὰ νὰ διευκολύνω τὴν συγκοινωνίαν, ἥτις θὰ ἐξυπηρετήσῃ καὶ τὰ συμφέροντά μας.

§141Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπερώτησίν μού τινα, τὴν ὁποίαν εἶχον ὑποβάλει κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς παρούσης Συνόδου τῆς Βουλῆς, καὶ εἶχον παρακαλέσει τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν εἰς ποῖον σημεῖον εἶχον φθάσει αἱ ἐνέργειαι τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀποζημίωσιν πλοιάρχου Ἕλληνος συμπολίτου μου, τοῦ ὁποίου τὸ πλοῖον ἐβύθισε τουρκικὸν τορπιλλοβόλον. Ἡ ὑπόθεσις εἶναι σημαντική, καὶ διότι ὁ πλοίαρχος ἐκεῖνος ἔγεινε πενέστατος ἐκ τῆς καταστροφῆς τοῦ πλοίου του, ἀλλὰ καὶ διότι, ἂν δὲν ληφθῇ πρόνοιά τις, ὅπως παρεμποδισθῇ ἡ παράδοξος αὕτη καταδίωξις ἐκ μέρους τῶν τουρκικῶν τορπιλλοβόλων ἐναντίον τῶν ἑλληνικῶν ἱστιοφόρων, δὲν εἶναι διόλου ἀπίθανον νὰ ἴδωμεν ἐπαναλαμβανομένην τὴν σκηνὴν, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν πέρυσι παρὰ τὰς ἀκτὰς τῆς Ἠπείρου.

§142Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Εὐχαρίστως θέλω καταθέσει τὸν σχετικὸν φάκελλον, ἐκ τοῦ ὁποίου ὁ κ. Βουλευτὴς Παξῶν θὰ πεισθῇ, ὅτι ἐκ μέρους τῆς Βασιλικῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας ἐγένετο πᾶν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν πρὸς λύσιν τοῦ ζητήματος. Δυστυχῶς ἡ Πύλη δὲν ἠθέλησε ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς δικαίας ἀπαιτήσεις μας. Ἐν τούτοις ἐλπίζομεν, ὅτι βραδύτερον θέλομεν δυνηθῆ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ποθουμένην λύσιν.

§143Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Ὡμίλησαν, κύριε Πρόεδρε, πρότερον δύο ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, ὁ κ. Σκουζὲς καὶ ὁ κ. Ἀναστασόπουλος, συστήσαντες εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν σύστασιν τηλεγραφείων ἐν Μαραθῶνι καὶ Εἰδυλλίᾳ. Ἀναγνωρίζω τὸ δίκαιον τῆς συστάσεως τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, καὶ συγχαίρω αὐτοῖς ἐπὶ τῇ ἀξιεπαίνῳ μερίμνῃ των πρὸς ἐπέκτασιν μέχρι τῶν μερῶν ἐκείνων τοῦ ἀγαθοῦ τῆς τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας, ἡ ὁποία, ὅταν ὑπάρχῃ καὶ λειτουργῇ, βεβαίως εἶναί τι χρήσιμον καὶ ὠφέλιμον. Ἐπεθύμουν ὅμως νὰ μάθω παρὰ τῶν ἁρμοδίων, ἂν λειτουργοῦσι τὰ ὑπάρχοντα νῦν τηλεγραφεῖα, καὶ ἂν ἐκ τῆς καλῆς αὐτῶν λειτουργίας παρεκινήθησαν οἱ συνάδελφοι οὗτοι νὰ συστήσουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν σύστασιν καὶ ἄλλων τοιούτων, ἢ ἂν καὶ τὰ ὑπάρχοντα οὐδόλως ἀνταποκρίνονται εἰς τὸν προορισμόν των, καὶ τότε, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συστάσεως τῶν συναδέλφων, δικαιοῦμαι καὶ ἐγὼ νὰ συστήσω οὐχὶ σύστασιν νέων, ἀλλὰ τὴν κατάργησιν καὶ τῶν ὑπαρχόντων. Ἡ τηλεγραφικὴ συγκοινωνία, κύριε Πρόεδρε, εἶναί τι χρήσιμον καὶ ὠφελιμώτατον ἀναμφισβητήτως· ὡς ὅμως ἡ ὑπηρεσία αὕτη κατήντησε παρ’ ἡμῖν, εἶναί τι, τὸ ὁποῖον προκαλεῖ τὴν εἰρωνείαν τῶν ξένων καὶ τὸν γέλωτα παντὸς, ὅστις, πιστεύσας ποτὲ, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἐν Ἑλλάδι τοιαύτη, ἠθέλησε νὰ ποιήσηται χρῆσιν τοῦ μέσου αὐτοῦ τῆς συγκοινωνίας. Ἵνα δὲ ἡ Βουλὴ πεισθῇ μίαν ἀκόμη φορὰν περὶ τούτου, ἀρκεῖ νὰ εἴπω πρὸς αὐτὴν τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον μοὶ συνέβη προσφάτως. Ἐκλήθην ὡς μάρτυς εἴς τινα ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ δικασθῇ ἐνώπιον τῶν ἐν Λαμίᾳ Πλημμελειοδικῶν τῇ 11 Ἰανουαρίου. Ἐγνώριζον τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ὑπέθετον ἐκ πολλῶν δεδομένων, ὅτι αὕτη θ’ ἀπεσύρετο, καὶ διὰ τοῦτο παρεκάλεσα φίλον μού τινα, ἐν ᾗ περιπτώσει ἀπεφασίζετο ν’ ἀποσυρθῇ ἡ δίκη αὕτη, νὰ μοὶ γνωρίσῃ τοῦτο τηλεγραφικῶς, ὅπως καὶ ἐγὼ ἀποφύγω τὸ κατὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας, τὰς τρικυμιώδεις, μέχρι Λαμίας ταξείδιον. Ἡ ὑπόθεσις πράγματι ἀπεσύρθη, καὶ ὁ φίλος μου, μαθὼν τοῦτο, μοὶ τὸ ἐτηλεγράφησεν, ἐπιδοὺς τὸ τηλεγράφημά του εἰς τὸ τηλεγραφεῖον Λαμίας τῇ 10ῃ ὥρᾳ π. μ. τῆς 8 Ἰανουαρίου. Ἀνέμενον τηλεγράφημα μέχρι τῆς 5 μ. μ. ὥρας τῆς 9 Ἰανουαρίου, καὶ μὴ λαβὼν τοιοῦτον, κατῆλθον εἰς Πειραιᾶ, ἵνα ἀναχωρήσω καὶ φθάσω τῇ ἑσπέρᾳ τῆς ἑπομένης εἰς Λαμίαν· ἠναγκάσθην ὅμως νὰ ἐπιστρέψω, διότι ἐν Πειραιεῖ ἐπληροφορήθην, ὅτι τὸ ἀτμόπλοιον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε κατὰ τὸ δρομολόγιον τῆς ἑταιρείας του ν’ ἀναχωρήσῃ, διετάχθη νὰ μεταβῇ ἀλλαχοῦ. Ἄλλη πάλιν σφαγὴ τῆς ἐν Ἑλλάδι συγκοινωνίας αὕτη! Ἦλθον εἰς Ἀθήνας περὶ ὥραν 8 μ.μ. καὶ ἔσπευσα νὰ προλάβω τὴν ταχυδρομικὴν ἅμαξαν, ὅπως δι’ αὐτῆς φθάσω εἰς Λαμίαν τὴν πρωΐαν τῆς ἡμέρας τῆς δίκης. Δυστυχῶς ὅμως, ἢ μᾶλλον εὐτυχῶς, ὡς θὰ ἴδητε ἀμέσως, ἡ ἅμαξα εἶχεν ἀναχωρήσει. Ἔμεινα τέλος πάντων, καὶ ἐτηλεγράφησα ὅλα αὐτὰ εἰς τὸν ἐν Λαμίᾳ κ. Εἰσαγγελέα, πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ μὴ μοὶ ἐπιβληθῇ ποινή τις ἐπὶ τῇ ἀπουσίᾳ μου. Τέλος πάντων ἦλθε καὶ ἡ 10 Ἰανουαρίου, καὶ τὴν μεσημβρίαν αὐτῆς ἔλαβον τηλεγράφημα, διὰ τοῦ ὁποίου μοὶ ἠγγέλλετο, ὅτι ἡ δίκη ἀποσυρθήσεται. Τὸ τηλεγράφημα ἐκεῖνο ἐδόθη, κατὰ τὰς ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου σημειώσεις, εἰς τὸ τηλεγραφεῖον Λαμίας τὴν 10 π. μ. ὥραν τῆς 8 Ἰανουαρίου, ἔφθασε δὲ ἐνταῦθα τῇ μεσημβρίᾳ τῆς 9 Ἰανουαρίου, ἐπεδόθη δὲ εἰς ἐμὲ τῇ μεσημβρίᾳ τῆς 10 Ἰανουαρίου, ἤτοι 24 ὥρας μετὰ τὴν ἐνταῦθα ἄφιξίν του, 50 δὲ ὅλας ὥρας μετὰ τὴν εἰς τὸ τηλεγραφεῖον τῆς Λαμίας παράδοσίν του! Καὶ ταῦτα, Κύριοι, συμβαίνουσι προκειμένου περὶ τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας μεταξὺ τῆς πρωτευούσης τοῦ Κράτους καὶ τῆς πρωτευούσης ἑνὸς νομοῦ! Ἀλλ’ εἰς τὰ μᾶλλον ἀπόκεντρα τηλεγραφεῖα τί γίνεται; Ἂν θελήσητε νὰ τηλεγραφήσητε ἐκ Λαμίας εἰς Ἁμαλιάπολιν, κωμόπολιν τῆς Φθιώτιδος, 15 ὥρας ἀπέχουσαν ἀπὸ τῆς πρώτης διὰ πεζοῦ, τὸ τηλεγράφημά σας θὰ φθάσῃ ἐκεῖ μετὰ δύο ἡμέρας! καὶ τοῦτο, διότι δὲν διαβιβάζεται ἀπ’ εὐθείας, ἀλλὰ διὰ σταθμῶν διαφόρων, καὶ σταθμῶν ἀποτελούντων ἕνα κύκλον μέγιστον· θὰ διαβιβασθῇ εἰς Δομοκὸν, καὶ ἐκεῖθεν, ὅταν ὁ Δομοκὸς θὰ ἐργασθῇ μὲ τὴν Λάρισαν, εἰς αὐτὴν, ἐκεῖθεν διὰ τῆς αὐτῆς εὐκαιρίας εἰς Βόλον, ἐκ Βόλου εἰς Ἁλμυρὸν, εἶτα εἰς Σούρπην καὶ ἐπὶ τέλους εἰς τὸν πρὸς ὃν ὅρον! Ταῦτα πάντα, Κύριοι, τὰ ὁποῖα δὲν ἀποτελοῦσιν οὔτε τὸ ἑκατομμυριοστὸν τῶν ὅσα γνωρίζω, μὲ ἀναγκάζουσι νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τοῦ ζητήματος τῶν τηλεγραφείων, ὅπως μὴ ἀπατώμεθα καὶ ὅπως καταρτίσῃ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην τοιαύτην, ὥστε, ὁσάκις τηλεγραφῶμεν, νὰ ὦμεν βέβαιοι, ὅτι ἐτηλεγραφήσαμεν, καὶ οὐχὶ ὅτι ἐστείλαμεν, κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον, τὸ χαμπάρι διὰ πεζοῦ, καὶ μάλιστα πεζοῦ χωλοῦ! Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, κύριε Πρόεδρε, ἐπιτραπήτω μοι νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὑπόθεσίν τινα, περὶ τῆς ὁποίας καὶ ἄλλοτε ἐγένετο ἐνταῦθα λόγος. Πρόκειται περὶ τῶν ἀτυχῶν Καμαρινιωτῶν. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ στόματος τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ῥητῶς ὑπεσχέθη εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι θὰ παρεχώρει ταχέως μέρος πρὸς συνοικισμὸν τῶν δυστυχῶν αὐτῶν Ἑλλήνων. Μανθάνω, ὅτι μηχανικός τις, κατὰ διαταγὴν τῆς Κυβερνήσεως, κατήρτισε τὸ σχέδιον τοῦ συνοικισμοῦ των, καὶ τὸ ὑπέβαλεν εἰς αὐτὴν πρὸ καιροῦ, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, παρ’ ἐλπίδα, οὐδὲν πράττει, χαριζομένη εἰς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦσι νὰ νέμωνται τὸ μέρος ἐκεῖνο τῆς Βονίτσης. Δὲν εἶναι, νομίζω, ἀνάγκη, περὶ Καμαρινιωτῶν προκειμένου, νὰ μακρηγορήσω· δὲν ὑπάρχει Ἕλλην μὴ γνωρίζων τὴν ἱστορίαν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Ταύτην γνωρίζουσα καὶ ἡ Κυβέρνησις κάλλιον παντὸς ἄλλου, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ ἀδιαφορήσῃ ἐπὶ πλέον, διότι ἐξακολουθοῦσα νὰ ἀδιαφορῇ ὡς πρὸς τοὺς Καμαρινιώτας, καὶ συντελοῦσα διὰ τῆς ἀδιαφορίας της ταύτης εἰς τὸ νὰ ἐπιτείνηται ἡ ἀθλία κατάστασις, εἰς ἣν περιέστησαν οἱ δυστυχεῖς, ὅσον καὶ ἀξιοθαύμαστοι οὗτοι ἄνθρωποι, δίδει εἰς πάντα τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ἡ ἐπίσημος Ἑλλὰς ἐπισήμως ἀποδοκιμάζει καὶ ἀπαγορεύει πᾶσαν ἡρωϊκὴν πρᾶξιν!

§144Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὰ παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ λεχθέντα ἀποδεικνύουν πόσον εἶναι ἀναγκαία ἡ ταχεῖα συζήτησις καὶ ἐπιψήφισις τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Σύρου. Ἠγέρθη ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς καὶ ἐζήτησε τὴν σύστασιν τηλεγραφικοῦ σταθμοῦ ἐν Μαραθῶνι. Ἐκ τῆς συστάσεως ταύτης λαβὼν ἀφορμὴν ὁ κ. Βουλευτὴς Φθιώτιδος, συζητεῖ τὴν κατάστασιν τῶν τηλεγραφείων ἐν γένει κλπ. Ἐνοεῖται ὅτι διὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν, διότι διὰ μακρῶν ἔπρεπε τώρα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, ὅπως ὑποδείξω ποῖοι οἱ λόγοι τῆς καταστάσεως ταύτης, ποῖα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν, ὅπως βελτιωθῇ ἡ κατάστασις, καὶ ποῖα τὰ νέα μέτρα, τὰ ὁποῖα προτείνομεν. Ἀλλ’ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι κατάλληλος ἡ στιγμή. Σύστασιν ἁπλῆν ἔκαμεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, καὶ ἠδυνάμην νὰ ἀρκεσθῶ νὰ τῷ εἴπω δύο λέξεις, ὅτι θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασίν του, διότι καὶ παρ’ ἄλλων μοὶ παρεστάθη ἡ ἀνάγκη τοῦ τηλεγραφικοῦ ἐκείνου σταθμοῦ. Τώρα ἑτοιμάζεται ὁ κ. Μπακόπουλος, ὁ ὁποῖος θὰ μᾶς ἐκτραγῳδήσῃ τὴν κατάστασιν γενικώτερον! Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν οὕτω νὰ ὑπάρξῃ συζήτησις; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου. Ὀκτὼ ἡμέρας συνεδριάζομεν, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε, ποία ἡ ὠφέλεια, ἡ προκύψασα ἐκ τῶν συνεδριάσεων τούτων; Ὅταν συζητηθῶσι τὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τότε ὅλα τὰ ζητήματα, τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὰ ταχυδρομεῖα καὶ τοὺς τηλεγράφους, θὰ συζητηθῶσι. Μήπως δὲν εἶναι γνωστὸν, ὅτι θὰ ὑποβληθῶσι νομοσχέδια περὶ ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων; Ἐκεῖ δύναται νὰ ὑποβάλῃ ἕκαστος τὰς γνώμας του καὶ νὰ περιμένῃ τὴν ἐπ’ αὐτῶν ἀπάντησιν. Ἀλλ’ ἂν πρόκειται σήμερον, ἕνεκα ἁπλῆς συστάσεως, νὰ ἀνοίξωμεν τὴν συζήτησιν, ἐγὼ δὲν θὰ δυνηθῶ νὰ εἰσέλθω εἰς αὐτήν. Τὸ σύστημα τοῦτο τῆς συζητήσεως δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ εἰς κανὲν ἄλλο Κοινοβούλιον. Εἰς ποῖον Κοινοβούλιον, παρακαλῶ, εἷς Βουλευτὴς προτείνει μίαν πρότασιν, καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτῆς πλεῖσται ἄλλαι, ὅλως ἄσχετοι πρὸς αὐτήν, συζητοῦνται; Αὐτὴ εἶναι κατάστασις ἀναρχίας κοινοβουλευτικῆς, καὶ ἐκ τῆς ἀναρχίας νομοθετικὴ ἐργασία εἶναι ἀδύνατον νὰ προέλθῃ. Εἶναι ἐλεύθεροι οἱ Βουλευταὶ, ἂν νομίζουν ὅτι δὲν πρέπει τὰ παρ’ ἡμῶν ὑποβαλλόμενα νομοσχέδια νὰ μεταβληθῶσιν εἰς νόμους, νὰ τὰ καταψηφίσουν· αὐτὸ εἶναι δικαίωμα τῶν Βουλευτῶν, καὶ οὐδεὶς τὸ ἀμφισβητεῖ· ἀλλὰ, πρὸς Θεοῦ, νὰ μὴ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἀναρχία. Ἂν θέλετε νὰ συζητήσητε περὶ τηλεγραφείων, προβάλλετε ἐπερώτησιν, καὶ εἴπετε ὅτι θέλετε νὰ συζητήσητε περὶ ταχυδρομείων καὶ τηλεγραφείων εἰς ὡρισμένην ἡμέραν, τότε δὲ ἡ Κυβέρνησις προθύμως θὰ συζητήσῃ εὐρέως περὶ τοῦ θέματος. Ἀλλὰ δὲν πρέπει ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς ἁπλῆς συστάσεως νὰ ἀνοίξωμεν συζήτησιν, διότι καταναλίσκομεν τὸν χρόνον καὶ καταπονούμεθα ἀσκόπως, καὶ βεβαίως οὔτε ἡ κατανάλωσις τοῦ χρόνου οὔτε ὁ κόπος, εἰς τὸν ὁποῖον ὑποβαλλόμεθα, θὰ συντελέσωσιν ἔστω καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν κακῶς ἐχόντων.

§145ΚΡΙΤΣΑΣ. Νομίζω ὅτι δὲν ἤμην ἄξιος τοιαύτης ἀποδοκιμασίας... (διάλογοι).

§146Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Οὐδένα σκοπὸν εἶχον ἐπικρίσεως ἢ ἀποδοκιμασίας. Ὑμεῖς ἠκολουθήσατε τὸ σύστημα τὸ καθ’ ἑκάστην ἐπαναλαμβανόμενον· περιωρίσθητε εἰς τὴν ὑποβολὴν παραπόνων, τὰ ὁποῖα βεβαίως θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν καὶ θὰ ἐξετάσω. Ἑπομένως δὲν εἶχε σκοπὸν προσωπικὸν ἡ παρατήρησις, ἡ ὁποία ἐγένετο, διότι ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὸν τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου γίνονται αἱ συζητήσεις ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ. Ἴσως ἀπατῶμαι, ἴσως ὁ τρόπος οὗτος, καθ’ ὃν διεξάγονται αἱ συζητήσεις, συντελεῖ εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν πραγμάτων. Ἐγὼ εἶπον τὴν γνώμην μου.

§147ΚΡΙΤΣΑΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὁσάκις θὰ ἔχω νὰ ὑποβάλλω παράπονα, δὲν θὰ ζητῶ ἀφορμὴν, ἀλλὰ θὰ τὰ ὑποβάλλω ἀπ’ εὐθείας.

§148Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐμὴ γνώμη εἶναι, ὅτι, ἂν ἀπέμεινέ τι εἰς τὴν Βουλὴν τὴν Ἑλληνικὴν, τοῦτο εἶναι ἡ ἐλευθερία τῆς ὑποβολῆς καὶ συζητήσεως τῶν ἐπερωτήσεων, αἵτινες ἀφορῶσιν εἴτε εἰς συστάσεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, εἴτε εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν κυβερνητικῶν πράξεων καὶ παραλείψεων. Καὶ λέγω ὅτι τοῦτο μόνον ἀπέμεινεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν, διότι δυστυχῶς τὸ νομοθετεῖν, καθ’ ὃν τρόπον γίνεται κατὰ τοὺς τελευταίους τούτους χρόνους, κατέστη τυπική τις ἐργασία, ἀποβαίνουσα βλάβης μᾶλλον ἢ ὠφελείας πρόξενος. Καταντᾷ καὶ ἀστεῖον νὰ παραπονῆται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι καταναλίσκομεν πολὺν χρόνον εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων, καὶ ὅτι ἕνεκα τούτου καθυστεροῦμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Καὶ διὰ νὰ ἀποδείξω τοῦτο, δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ἀναδράμω εἰς παρῳχημένην ἐποχὴν, διότι ἔχω πρόχειρον τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς παρούσης Βουλευτικῆς Περιόδου. Ἐκάμαμεν κατὰ τὴν Σύνοδον ἐκείνην 78 συνεδριάσεις, καὶ ἐψηφίσαμεν 107 νόμους! Εἶναι ὀλίγη ἡ νομοθετικὴ αὕτη ἐργασία; Μᾶς ἠρώτα πρὸ μικροῦ ὁ κ. Πρωθυπουργός: «εἰς ποῖον ἄλλο Κοινοβούλιον δαπανᾶται τόσος χρόνος εἰς συζήτησιν ἐπερωτήσεων;» Καὶ ἐγὼ τὸν ἐρωτῶ, εἰς ποῖον ἄλλο Κοινοβούλιον τοῦ κόσμου κατορθώνουν νὰ ψηφίζουν 107 νόμους εἰς 78 συνεδριάσεις; Καὶ κατὰ τί συνετέλεσεν ἡ πληθὺς αὕτη τῶν νόμων εἰς βελτίωσιν τῶν καθ’ ἡμᾶς πραγμάτων; Ἀφίνω δὲ, ὅτι κατὰ παράδοξον καὶ πρωτοφανῆ τρόπον δὲν ἔθηκεν ἡ Κυβέρνησις εἰς ἐφαρμογήν τινας τῶν ψηφισθέντων νόμων. Ἐπροτείνατε νὰ ψηφίσωμεν καὶ ἐψηφίσαμεν τὸν νόμον τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, καὶ δὲν τὸν ἐφηρμόσατε. Καὶ ἔχετε μεθ’ ὅλα ταῦτα τὴν τόλμην ν’ ἀπευθύνητε αἰτιάσεις καθ’ ἡμῶν, διότι δὲν δεικνύομεν μεγάλην σπουδὴν εἰς ἐπιψήφισιν νέων νόμων! Δὲν σᾶς ἀρέσκει νὰ συζητῶμεν περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τάξεως, ἥτις διεσαλεύθη καθ’ ὅλον τὸ Κράτος; Δὲν σᾶς ἀρέσκει νὰ συζητῶμεν περὶ τῶν ἀτελειῶν τῆς συγκοινωνίας καὶ περὶ τῶν πλημμελῶν τῆς λειτουργίας τῆς δικαιοσύνης, οὐδ’ ἀποκρύπτετε τὴν μεγάλην στενοχωρίαν σας, ὅταν ἐν τῇ ἐνασκήσει τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐλέγχου τῶν κυβερνητικῶν πράξεων καὶ παραλείψεών σας ὑποδεικνύωμεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρεκκλίνητε τῆς εὐθείας καὶ νομίμου ὁδοῦ Καὶ ζητεῖτε διὰ τῆς καθ’ ὑπόδειξίν σας γενομένης προτάσεως τοῦ κ. ἐκ Σύρου Βουλευτοῦ νὰ περιορήσητε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου ἐν τῇ συζητήσει τῶν ἐπερωτήσεων! Ἀλλὰ τότε προτιμότερον εἶναι νὰ κλείσητε τὴν αἴθουσαν ταύτην. Κοινοβούλιον δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ πλέον. Φαίνεσθε λίαν ἀνυπόμονοι, καὶ θέλετε νὰ εἰσέλθωμεν μίαν ὥραν ἀρχήτερα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Καὶ διατὶ τοῦτο; Διὰ νὰ ψηφίσωμεν τὰ περὶ φορολογίας τῶν ζώων καὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων νομοσχέδια, διὰ τῶν ὁποίων τροποποιοῦνται οἱ δύο σχετικοὶ νόμοι, τοὺς ὁποίους ἐψηφίσαμεν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον. Πολὺ κακῶς σκέπτεσθε, καὶ διαμαρτύρομαι δι’ ὅλης τῆς δυνάμεως τῆς ψυχῆς μου κατὰ τῶν ἀλλοκότων τάσεων, τὰς ὁποίας ἀπροκαλύπτως ἐκδηλώνετε πρὸς περιορισμὸν τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου, θ’ ἀντιταχθῶ δὲ πάσῃ δυνάμει κατὰ τῆς προτάσεως, ἣν ὑπέβαλεν ὁ κ. ἐκ Σύρου Βουλευτὴς, καὶ τὴν ὁποίαν μετὰ μεγίστης προθυμίας ἐσπεύσατε νὰ υἱοθετήσητε.

§149Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἂν ὑπάρχει ἐλάττωμά τι ἐν τῷ Ἑλληνικῷ Κράτει, τοῦτο εἶναι ἡ πολυνομία. Ὁ σοφώτερος νομομαθὴς τῆς Ἑλλάδος δὲν γνωρίζει τὸν ἀριθμὸν τῶν νόμων καὶ τὸ ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον ἕκαστος τούτων πραγματεύεται. Ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ παύσῃ ἡ Βουλὴ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ κυριωτέρου τῶν καθηκόντων, ὅπερ ἐστὶν ὁ ἔλεγχος τῆς ἐν γένει διοικήσεως καὶ αἱ συστάσεις, καὶ ἐξακολουθήσῃ τὸ ἔργον τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν νόμων, τοὺς ὁποίους ψηφίζομεν εἰς τὴν μίαν Σύνοδον καὶ πρὶν ἐφαρμοσθῶσι τοὺς μετατρέπομεν εἰς τὴν ἄλλην, καὶ ἵνα κατανοήσῃ τις ἕνα νόμον, ἔχει ἀνάγκην νὰ συμβουλευθῇ ὁλόκληρον τὴν βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς. Πρέπει λοιπὸν νὰ παύσωμεν τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν κυρίως βουλευτικῶν καθηκόντων μας, καὶ νὰ ἐξακολουθήσωμεν συζητοῦντες ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑποβάλλει ὁ τελευταῖος γραφεὺς εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, καὶ ταῦτα εἰς τὴν Βουλήν! Εἶχον ζητήσει τὸν λόγον μετὰ τὴν σύστασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Σκουζὲς, καὶ μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο ὁ κ. Κρίτσας, διότι νομίζω, ὅτι τὸ μόνον ἀντισήκωμα, τὸ ὁποῖον ἡ Πολιτεία παρέχει εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἀπέναντι τῶν φόρων, οὓς οὗτος καταβάλλει, εἶναι τὰ γλίσχρα μέσα τῆς συγκοινωνίας, καὶ ἤθελον νὰ παραστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν κατάστασιν τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας καὶ τῆς διὰ τῶν ἁμαξιτῶν ὁδῶν τοιαύτης ἐν τῇ ἐμῇ ἐπαρχίᾳ. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ διεκτραγῳδήσω τὴν κατάστασιν τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας, διότι αὐτὴ ἡ Διεύθυνσις τῶν ταχυδρομείων ἀνεγνώρισε τὸ ἄθλιον τῆς καταστάσεώς της. Ἂν μεταβῆτε εἰς οἱονδήποτε ταχυδρομικὸν γραφεῖον, θέλετε εὕρει τοιχοκολλημένην διακήρυξιν, ὅτι δὲν εἶναι δεκταὶ αἱ ἐπιστολαὶ αἱ ἐμπεριέχουσαι χρηματικὰ κέρματα...

§150Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἀπαγορεύεται ὑπὸ τοῦ νόμου

§151ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μέχρι τοῦδε δὲν ἀπηγορεύετο. Ἀπηγορεύθη διότι κατεδείχθη ἡ ἀνικανότης τῶν ταχυδρομείων ἕνεκα τῶν ἀλλεπαλλήλων κλοπῶν, αἵτινες συνέβησαν ἐν αὐτῷ τῷ καταστήματι τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως. Κυρία τις ἐτηλεγράφησεν εἰς Σπάρτην πρὸς συγγενῆ της, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν Τρίπολιν, καὶ ἐζήτει νὰ ἔλθῃ οὗτος, ἵνα τὴν παραλάβῃ· ὁ Κύριος ἐκεῖνος ἔλαβε τὸ τηλεγράφημα τρεῖς ὥρας μετὰ τὴν ἔλευσιν τῆς Κυρίας εἰς Τρίπολιν! Δὲν ἔχομεν λοιπὸν ἀνάγκην νὰ παραστήσωμεν πάντα ταῦτα, ὅπως λάβῃ γνῶσιν τούτων ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός; Αἱ ὁδοὶ, τὰς ὁποίας τὸ Δημόσιον συντηρεῖ ἐν Τριπόλει, μετεβλήθησαν εἰς βόρβορον! Ἡ ὁδὸς Τριπόλεως–Σπάρτης, Τριπόλεως–Καλαβρύτων, Τριπόλεως–Γορτυνίας καὶ Τριπόλεως–Ναυπλίου εἶναι βόρβορος καὶ εἰς τελματώδη κατάστασιν. Παρακαλῶ δὲ τοὺς ἐκ Λακεδαίμονος Βουλευτὰς νὰ πιστοποιήσωσι τοὺς λόγους μου. Ὁ κύριος Κοπανίτσας τελευταῖον διέτρεξε τὸν ἔσχατον κίνδυνον, ταξειδεύων ἐκ Σπάρτης εἰς Τρίπολιν. Δὲν ἔχομεν λοιπὸν τὸ δικαίωμα νὰ παραστήσωμεν πάντα ταῦτα; Ὁ κύριος Ἀριστείδης Πετροπουλάκης, ὁ κ. Γ. Μαυρομιχάλης, ὁ κ. Λεώπουλος διέτρεξαν τὸν ἔσχατον κίνδυνον, ἐρχόμενοι ἀπὸ Σπάρτης εἰς Τρίπολιν. Λοιπὸν τοιαύτη σύστασις δὲν εἶναι χρησιμωτέρα ἀπὸ τὴν συζήτησιν τῆς μετατροπῆς τοῦ νόμου περὶ σφαγῆς τῶν ζώων; Ταῦτα ἤθελον νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ νὰ παρακαλέσω αὐτὸν, ὅπως δώσῃ τὰς δεούσας διαταγὰς εἰς τοὺς μηχανικοὺς, ἵνα σώσωσι τὴν ζωὴν τῶν κατοίκων Τριπόλεως, διότι αἱ ἐντὸς τῆς πόλεως ὑπὸ τοῦ Δημοσίου συντηρούμεναι ὁδοὶ μετεβλήθησαν εἰς τέλματα, καὶ ἐπίκειται ἀνάπτυξις ἐπιδημίας. Καὶ ἂν ἡμεῖς δὲν ὑψώσωμεν φωνὴν, τίς θὰ παραστήσῃ ταῦτα εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν; Ὁ νομάρχης; Ἀλλὰ Κύριος οἶδε πότε θὰ φθάσῃ ἡ ἔκθεσις τοῦ νομάρχου ὑπὸ τὰς ὄψεις τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀφοῦ πᾶσα ἐνέργεια ναυαγεῖ εἰς τὰ γραφεῖα τοῦ πρωτοκόλλου τοῦ Ὑπουργείου. Οἱ πολῖται καὶ αἱ ἀρχαὶ ἀναφέρονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ αἱ ἀναφοραὶ παραπέμπονται πρὸς ἐνέργειαν εἰς τὰς ἁρμοδίας ἀρχὰς, ἀλλὰ δὲν ἐπανέρχονται, ἂν δὲν γείνωσι πολλαπλαῖ ὑπομνήσεις. Ἐγὼ τηλεγραφικῶς ἀνέφερα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὰ δέοντα ἐπὶ δικαιοτάτης ὑποθέσεως τῶν Ὀρχομενίων, ἀλλ’ ἔκτοτε καὶ ἐγὼ καὶ ἐκεῖνοι ἐχάσαμεν τὰ ἴχνη τῆς ἀναφορᾶς! Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συζητήσω ἤδη ἐπὶ τούτου, ἵνα μὴ παρεξηγηθῶ ἀπὸ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, τὸν ὁποῖον ἰδιαζόντως σέβομαι. Ἐπιφυλάσσομαι ὅμως νὰ ἀποδείξω, ὅτι αἱ διαταγαὶ τῶν διαφόρων Ὑπουργείων ἐκδίδονται πρὸς τὸ θεαθῆναι, καὶ δὲν ἐκτελοῦνται ὑπὸ τῶν ὑπαλλήλων ἀρχῶν. Δὲν νομίζω λοιπὸν, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶχε δικαίωμα νὰ κακίσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τὴν τακτικὴν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἀπὸ ἀμνημονεύτων ἐτῶν, διότι καὶ ἐκεῖνοι, μετὰ τῶν ὁποίων συμπράττει, ὅτε ἦσαν ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει, τὸ ἴδιον ἔπραττον, ἀλλ’ οὐδέποτε ἐκακίσθησαν τότε ὑπὸ τῆς Συμπολιτεύσεως διὰ τὴν ἐνάσκησιν τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα χορηγεῖ εἰς αὐτοὺς ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς καὶ τὸ Σύνταγμα. Ἀδίκως δὲ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐκάκισε τὴν Βουλὴν, διότι ἐνήσκησε δικαίωμα πολυτιμότατον, καὶ συνεβούλευσε νὰ ἀναμείνωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Σύρου Βουλευτοῦ, ἥτις ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ εἰς τὸν σκοπὸν τῆς ὑπάρξεως τοῦ Κοινοβουλίου· ἐὰν δὲ γείνῃ δεκτὴ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἐγὼ δὲν θέλω τὴν σεβασθῆ, ὡς ἀντικειμένην εἰς τὸ Σύνταγμα. Ἀλλὰ καὶ δεκτὴ ἂν γείνῃ, δὲν θὰ θεραπεύσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνόμισεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὡς διορθωτέον. Διότι τί ζητεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς διὰ τῆς προτάσεώς του; ζητεῖ νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα ὡρισμένη διὰ τὰς ἐπερωτήσεις· ὁ τρόπος ὅμως, καθ’ ὃν διεξάγονται αἱ συζητήσεις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κανονισθῇ. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μὴ κακίζῃ τὴν Βουλὴν ἀδίκως, διότι νομίζω, ὅτι καθῆκον παντὸς Βουλευτοῦ εἶναι, ὄχι νὰ ἀπαγγέλλῃ μόνον τὸ Ναὶ καὶ τὸ Ὄχι πρὸς ψήφισιν τῶν διαφόρων νομοσχεδίων τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐλέγχῃ τὰς πράξεις τῆς ἐν γένει διοικήσεως.

§152Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Διαμαρτύρομαι κατὰ τῆς παρεξηγήσεως τῶν παρ’ ἐμοῦ λεχθέντων. Ἐγὼ δὲν ἠμφισβήτησα τὸ ἀπόλυτον δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ Βουλευτὴς, νὰ ἐπερωτᾷ καὶ ἐλέγχῃ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐκάκισα, εἶναι ὅτι ἐξ ἀφορμῆς ἐπερωτήσεως γεννᾶται συζήτησις ἐπὶ θεμάτων ἀσχέτων πρὸς αὐτήν. Ἐξηγοῦμαι. Ὁ κ. Βουλευτὴς ὑπέβαλε παρατηρήσεις περὶ τῆς καταστάσεως τῶν ὁδῶν τῆς ἐπαρχίας του μετ’ ἐνδιαφέροντος, καὶ ἐγὼ ἐκ τῶν καθηκόντων μου θέλω ἐξετάσει, ἂν τὰ παράπονά του εἶναι βάσιμα. Ἂν ἤδη, ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ, γείνῃ συζήτησις ἐν γένει περὶ τῆς ὁδοποιΐας, ἐρωτῶ, εἶναι τοῦτο ἐπερώτησις; Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν ἔκαμα. Ὅταν ἡ ἐπερώτησις ἀποτελῇ σύστασιν ἁπλῆν, ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς πρέπει νὰ λάβῃ αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν καὶ θεραπεύσῃ τὸ παράπονον· ἀλλ’ ὅταν πρόκειται περὶ γενικῶν θεμάτων, πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν. Ἀλλὰ τὸ σύστημα τὸ καθιερωθὲν, νὰ γεννᾶται γενικὴ συζήτησις ἐξ ἀφορμῆς συστάσεως ἢ παραπόνου, εἶναι σύστημα, ὅπερ ἀπαντᾷ μόνον ἐν τῷ Ἑλληνικῷ Κοινοβουλίῳ, καὶ οὐδέποτε εἰς τὰ ξένα Κοινοβούλια. Δὲν ἐξετάζω, ἂν καὶ ἡμεῖς ἐκάμαμεν χρῆσιν τοιαύτην τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐπερωτᾷν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι καὶ ἡμεῖς ἐκάμαμεν τοῦτο, κακῶς ἐπράξαμεν, ὁ δὲ κύριος Βουλευτὴς εἶναι πολὺ εὐφυὴς, καὶ κατανοεῖ, ὅτι τὰ παρ’ ἐμοῦ λεχθέντα δὲν ἐσκόπουν τὴν κατάργησιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπερωτήσεως.

§153Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα περὶ τοῦ δικαιώματος τῶν ἐπερωτήσεων καὶ τῆς συζητήσεως ἐπ’ αὐτῶν, καὶ μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ δὲν ἔχω νὰ εἴπω τι, διότι πιστεύω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐν τῇ Βουλῇ ἐναντία γνώμη περὶ τοῦ δικαιώματος τούτου. Συνιστῶ ὅμως καὶ ἐγὼ εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μαντινείας Βουλευτὴς περὶ τῆς ὁδοῦ Σπάρτης–Τριπόλεως, ἐπιφυλασσόμενος ἄλλοτε νὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς καταστάσεως τῆς ὁδοῦ ταύτης καὶ περὶ τῆς συγκοινωνίας τῆς Σπάρτης.

§154ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθῆ ὅσα εἶπον;

§155ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἀληθέστατα! Ἐγὼ ἐπὶ τέσσαρας ἡμέρας δὲν ἠδυνάμην νὰ εὕρω ἅμαξαν, ἵνα μὲ μεταφέρῃ εἰς Τρίπολιν, διότι οὐδεὶς ἁμαξηλάτης ἐδέχετο, ἕνεκα τῆς κακῆς καταστάσεως τῆς ὁδοῦ.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς δευτέρας συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΒΦΟΘʹ τῆς 9 Ἰουλίου 1899 περὶ φορολογίας τῶν ζώων», ἐκ τοῦ σημείου, εἰς ὃ ἐσταματήσαμεν χθὲς, ἤτοι τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι.

§157ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου 1, ὡς ἐτροποποιήθη, δὲν καταργεῖται τὸ ἄρθρον 25 τοῦ σχετικοῦ νόμου, θέλω ψηφίσει ὑπὲρ τοῦ ἄρθρου. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Χ. Βοζίκη καὶ Ἡρ. Καλαμπάκα, καὶ εἶτα ἡ διαλογὴ, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 128. Ἐξ αὐτῶν 113 εἶπον Ναὶ, 12 Ὄχι, καὶ 3 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκει): «Εἰς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νόμου ͵ΒΦΟΘʹ τῆς 9 Ἰουνίου 1899 προστίθεται τελευταῖον ἐδάφιον, ὡς ἑξῆς: «Ἐξαιροῦνται ὡσαύτως τοῦ φόρου τούτου ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1901 οἱ οἰκόσιτοι χοῖροι.»

§159Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ τρίτον τοῦτο νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον τροποποιεῖ τὸ δεύτερον, τὸ τροποποιοῦν τὸ πρῶτον, ἐγκαταλιμπάνει 4 ἄρθρα τοῦ δευτέρου νομοσχεδίου, δηλαδὴ τὰ ἄρθρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα καθώριζον τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἤθελε βεβαιοῦσθαι ἡ σφαγὴ ζώων πρὸς μεταφοράν, ὁ τρόπος τῆς μεταφορᾶς, αἱ ἐγγυήσεις, αἱ ὁποῖαι ἤθελον χορηγεῖσθαι, ὅτι πραγματικῶς θέλει γείνῃ ἡ μεταφορά, συνάμα δὲ ἐπέβαλλον καὶ ποινὰς εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἤθελον παραβιάσει τῶν ἄρθρων τούτων τὰς διατάξεις. Ἐκλειπόντων τῶν ἄρθρων τούτων ἐκ τοῦ τρίτου νομοσχεδίου, ἕπεται ὅτι ὅλα ταῦτα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιφυλάσσεται νὰ κανονίσῃ διὰ Β. Διατάγματος. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐπὶ θεμάτων τοιούτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπιβάλλονται ὑποχρεώσεις ῥηταὶ καὶ κατηγορηματικαὶ εἰς τοὺς σφάζοντας ζῷα, κατὰ τὰς διατυπώσεις τοῦ νόμου, διὰ τῶν ὁποίων ἐπιβάλλονται ποιναὶ εἰς τοὺς παραβιάζοντας τὰς διατυπώσεις ταύτας, θὰ ᾖναι ὑπέρβασις τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ἐὰν ἀφεθῇ ὁλόκληρος ἡ δικονομία, ἥτις περιλαμβάνεται ἐν τοῖς ἄρθροις τούτοις, νὰ κανονισθῇ διὰ Β. Διατάγματος.

§160Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης δὲν ἦτο παρὼν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι, ἐὰν ἦτο παρὼν, ἤθελεν ἀκούσει τὴν δήλωσίν μου, ὅτι τὸ ἄρθρον τὸ ἀναγράφον ὅτι «διὰ Β. Διατάγματος κανονισθήσονται τὰ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ παρόντος νόμου», πρόκειται νὰ ἀπαλειφθῇ.

§161Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπιθυμῶ τότε νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, πῶς θὰ καθορίζηται ἡ σφαγὴ τῶν ζῴων, ὅταν θὰ μεταφέρωνται ἀπὸ χωρίου εἰς χωρίον ἢ ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν· διότι, ἐὰν δὲν καθορισθῇ τρόπος τις, ὅστις νὰ βεβαιώνῃ τὸν λόγον τῆς σφαγῆς ἑκάστου ζῴου, βεβαίως συντάσσετε ἕνα νέον νόμον, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπιφέρῃ περισσοτέρας δυσχερείας τῶν ὑπαρχουσῶν εἰς τὸν ἰσχύοντα νόμον. Διότι πᾶς ὁ σφάζων ζῷον ἄνευ πληρωμῆς θέλει παριστᾷ ὅτι σφάζει τοῦτο, ἵνα τὸ μεταφέρῃ ἀλλαχοῦ, ἐὰν δὲ δὲν ὑπόκειται εἰς ἐγγυήσεις τινὰς, ὅτι θὰ ἐκτελέσῃ τὴν ὑπόσχεσιν ταύτην, ὁ νόμος καταντᾷ σχεδὸν ἀνεφάρμοστος. Ἐὰν νομίζητε, ὅτι πρέπει νὰ νομοθετήσωμεν νέον νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ προσκαλέσῃ νέας δυσχερείας καὶ δυσκολίας κατὰ τὴν ἐφαρμογήν του, ἵνα ἔχωμεν τὴν εὐχαρίστησιν νὰ νομοθετῶμεν εἴτε ἐντὸς αὐτῆς τῆς Συνόδου, εἴτε ἐντὸς τῆς νέας Συνόδου, νέας τροποποποιήσεις τοῦ ἰσχύοντος νόμου, ἡ Βουλὴ εἶναι ἐλευθέρα νὰ πράξῃ τὸ ἔργον τοῦτο τῆς Πηνελόπης. Ἐὰν ὅμως θέλωμεν νὰ νομοθετῶμεν κατὰ τρόπον ἐφαρμόσιμον, βεβαίως δὲν εἶναι ἐφαρμόσιμος ὁ τρόπος, ὃν πρόκειται νὰ νομοθετήσωμεν, χωρὶς νὰ ὁρίσωμεν τίνες εἶναι αἱ διατυπώσεις αἱ ὑποχρεωτικαί, διὰ τῶν ὁποίων ἤθελε βεβαιοῦσθαι ἡ διάκρισις τῆς σφαγῆς ἑκάστου ζῴου.

§162Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐκ τῆς ὅλης συζητήσεως ἐξάγεται, ὅτι δύνανται νὰ συμβῶσι δύο ἄτοπα κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Τὸ πρῶτον παρουσιάσθη ἤδη μὲ τὸν νῦν ἐν ἰσχύϊ νόμον, καὶ δὴ ἐν Λαυρίῳ. Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Θορικίων, ἀγοράσαντες τεμάχια κρέατος ἐν Ἐργαστηρίοις, ἤτοι εἰς τὸν δῆμον Λαυρεωτικῆς, πιέζονται ὑπὸ τοῦ ἐνοικιαστοῦ τοῦ φόρου ἐν τῷ δήμῳ Θορικίων, ὅπως πληρώσωσι φόρον κατὰ τὴν ἐπιστροφήν των εἰς τὸν δῆμον Θορικίων, ἐνῷ τὸ κρέας, ὅπερ φέρουν μεθ’ ἑαυτῶν, ἐπλήρωσε τὸν φόρον σφαγῆς ἐν Ἐργαστηρίοις. Πόσον τοῦτο εἶναι ἄδικον, εἶναι φανερόν. Δυστυχῶς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον δὲν εἶναι διατετυπωμένον τοιουτοτρόπως, ὥστε νὰ ἐμποδίσῃ τὴν κατάχρησιν ταύτην, καὶ θὰ παραδώσωμεν τοὺς συμπολίτας ἡμῶν πάλιν ἕρμαιον εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν ἐνοικιαστῶν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρέπει, πρὸς ἀποφυγὴν τοῦ ἀτόπου τούτου, νὰ προσθέσωμεν εἰς τὸ ἄρθρον 2 καὶ ἑτέραν διάταξιν, ἔχουσαν οὕτω: «Πᾶν ἄτομον μεταφέρον τεμάχιον κρέατος ἀπὸ δήμου εἰς δῆμον εἰς οὐδεμίαν ὑποβάλλεται καταβολὴν φόρου πρὸς τὸν ἐνοικιαστὴν τοῦ φόρου τῆς σφαγῆς τῶν ζῴων τοῦ δευτέρου δήμου, ἢ πρὸς τὸ Δημόσιον, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἐνοικιαστής.»

§163Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν γένει τὰ τεμάχια νὰ ἐξαιρεθῶσι τοῦ φόρου.

§164ΝΕΓΡΗΣ. Μάλιστα. Ἤθελον παραλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν προσθήκην ταύτην κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἕτερον ἐπίσης ἄτοπον θέλει παρουσιασθῆ κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, τὸ ἑξῆς. Εἶναι ἤδη βέβαιον, ὅτι εἰς διάφορα χωρία δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀντιπρόσωπος τοῦ ἐνοικιαστοῦ ἢ τοῦ Δημοσίου. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προεῖδε τὴν τοιαύτην περίπτωσιν, καὶ ἔδωκε τὴν ἄδειαν τῆς σφαγῆς καὶ πρὸ τῆς πληρωμῆς. Ἀλλ’ ἐὰν τὸ ἄρθρον 25 τοῦ ἰσχύοντος νόμου μένῃ ἐν ἰσχύϊ...

§165Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀφοῦ δὲν μεταβάλλεται, βεβαίως μένει.

§166ΝΕΓΡΗΣ. .. τότε θέλει ἀναγκασθῆ ὁ σφάζων τὸ ζῷον νὰ κάμῃ τὴν καταβολὴν τοῦ φόρου ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν.

§167ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 25 τότε θὰ μείνῃ ἐν ἰσχύϊ, ἐὰν διαγραφῇ ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον τὸ ἄρθρον 7, κατὰ τὸ ὁποῖον «πᾶσα διάταξις ἀντικειμένη εἰς τὸν παρόντα νόμον καταργεῖται».

§168ΝΕΓΡΗΣ. Μάλιστα· εἰς τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν θὰ προτείνω, λαμβάνω τοῦτο ὑπ’ ὄψιν. Λέγω λοιπὸν, ὅτι, ἀφοῦ σφάξῃ τις τὸ ζῷον, θὰ ἦναι ἠναγκασμένος ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν νὰ κάμῃ τὴν καταβολήν του, ἀλλ’ ὁ ἐνοικιαστὴς δυνατὸν νὰ εὑρίσκηται μακρὰν, εἰς ἀπόστασιν δέκα καὶ δώδεκα ὡρῶν· νομίζω δὲ, ὅτι διὰ μίαν δραχμὴν νὰ ἀναγκάσητε τὸν πολίτην νὰ διατρέχῃ τόσον διάστημα, εἶναι ἄτοπον. Νομίζω ὀρθὸν, νὰ ἦναι μὲν ὑποχρεωμένος ὁ πολίτης νὰ πληρώσῃ τὴν μίαν δραχμὴν, ὅταν παρουσιασθῇ ὁ ἐνοικιαστὴς, χωρὶς ὅμως νὰ ὑποβάλληται εἰς πρόστιμον, ἂν βραδύνῃ ἡ πληρωμή. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ προστεθῇ ἡ ἑξῆς προσθήκη εἰς τὸ νομοσχέδιον: «Τὸ ἄρθρον 25 τοῦ ἐν ἰσχύϊ νόμου ΒΦΟΘʹ μένει ἐν ἰσχύϊ». Ἐν τῷ τέλει δ’ αὐτοῦ νὰ προστεθῇ τὸ ἑξῆς: «Ἐπίσης ἀπαλλάσσονται πάσης ποινῆς οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων, ὅπου δὲν διαμένει ἀντιπρόσωπος τοῦ ἐνοικιαστοῦ ἢ τοῦ Δημοσίου, ἐπιφορτισμένος τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου.» Αὐταὶ εἶναι αἱ τροπολογίαι, τὰς ὁποίας ὑποβάλλω, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὰς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§169ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐπεθύμουν νὰ ζητήσω μίαν πληροφορίαν, διότι ἴσως τὸ σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον ἔχω ἐγὼ, δὲν εἶναι ὅμοιον μὲ τὰ ἄλλα. Συζητοῦμεν ἤδη τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐξαιροῦνται τοῦ φόρου οἱ οἰκόσιτοι χοῖροι;

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἀλλὰ κάμνετε τὴν ἐρώτησιν αὐτὴν, ἐπειδὴ ἠκούσατε καὶ ἄλλα θέματα συζητούμενα ἤδη, ἄσχετα πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα. Αὐτὸ δυστυχῶς συμβαίνει συνήθως.

§171Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐπειδὴ ἐγεννήθησαν ὁπωσδήποτε ζητήματα, καίτοι ὁμολογῶ ὅτι δὲν σχετίζονται ἐντελῶς μὲ τὸ ἄρθρον 2, τὸ ὁποῖον ἤδη συζητοῦμεν, ἐπειδὴ ὅμως συζητοῦνται, θέλω φέρει μερικὰς παρατηρήσεις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ ζητήσῃ νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ἐπιτρέπον αὐτῷ διὰ Β. Διατάγματος νὰ κανονίσῃ τὰ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει μένει ὁ νόμος, ὡς παρετήρησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης, ἄνευ διατάξεως ὁριζούσης τὰ τῆς εἰσπράξεως καὶ βεβαιώσεως τοῦ φόρου ἐκείνων τῶν ζῴων, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ καταναλωθῶσιν ἐν τῷ τόπῳ, ἐν ᾧ ἐσφάγησαν, ἀλλὰ θὰ μετενεχθῶσιν εἰς ἄλλους δήμους καὶ θὰ καταναλωθῶσιν ἐκεῖ. Περὶ τούτου δὲν ὑπάρχει βεβαίως καμμία ἐν τῷ νόμῳ διάταξις, οὔτε εἶναι ὀρθὸν, προκειμένου περὶ νομοθετικοῦ θέματος, διὰ Β. Διατάγματος νὰ κανονισθῶσι τὰ περὶ τούτου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι θὰ γείνῃ ὅ,τι θὰ γείνῃ· ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ ἐρωτήσωμεν, κατὰ τίνα τρόπον, διότι ὁ ἐνοικιαστὴς δήμου, ὅστις περιλαμβάνει καὶ τὸν φόρον ἐπὶ ἐκείνων τῶν ζῴων, τὰ ὁποῖα θὰ σφαγῶσιν ἐν ἄλλῳ δήμῳ, ἀλλὰ θὰ καταναλωθῶσιν ἐν τῷ δήμῳ, τοῦ ὁποίου τὸν φόρον ἐνοικίασε, καὶ τὸν ὁποῖον φόρον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἰσπράξῃ, αὐτὸς βεβαίως δὲν θ’ ἀφήσῃ ἄνευ εἰσπράξεως τὸν φόρον τοῦτον, ὃν δικαιοῦται νὰ εἰσπράξῃ. Τί ὅμως θὰ πράξῃ ἢ τί θὰ ἔχῃ ὁ Ὑπουργὸς νὰ πράξῃ, ἅπαξ περιορισθείσης τῆς δυνάμεως αὐτοῦ διὰ τῆς ἀπαλείψεως τοῦ ἄρθρου περὶ τοῦ κανονισμοῦ τῶν λεπτομερειῶν διὰ Β. Διατάγματος; Ὑπάρχει ὁ παλαιὸς νόμος, ἀλλ’ ὁ παλαιὸς νόμος, μὴ διακρίνων μεταξὺ τῶν ζῴων τῶν σφαζομένων καὶ καταναλισκομένων ἐν τῷ τόπῳ τῆς σφαγῆς καὶ τῶν ζώων τῶν καταναλισκομένων ἐν ἄλλῳ παρὰ τῷ τόπῳ τῆς σφαγῆς, θὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν τῇ γενικότητι αὐτοῦ. Τί λέγει τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νόμου τοῦ κειμένου; (ἀναγινώσκει): «Ὁ φόρος οὗτος βεβαιοῦται καὶ εἰσπράττεται ἐν τοῖς κατὰ τόπους δημοτικοῖς σφαγείοις, ἢ καὶ ἐν ἄλλοις τόποις, πρὸς τοῦτο ὡρισμένοις, κατὰ τὴν σφαγὴν τοῦ ζώου». Ποία διαφορὰ ὑπάρχει μεταξὺ τῆς διατάξεως ταύτης καὶ τῆς διατάξεως τὴν ὁποίαν συνεζητήσαμεν ἐν τῷ ἄρθρῳ τῷ προηγουμένῳ; ὅτι ἐν μὲν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ, τὸ ὁποῖον ἤδη ἐψηφίσαμεν, πρὸ τῆς σφαγῆς πρέπει νὰ πληρωθῇ ὁ φόρος, ἐνῷ ἐπὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δηλοῖ ὁ σφάζων ὅτι θὰ μετενέγκῃ εἰς ἄλλον δῆμον καὶ θὰ καταναλώσῃ εἰς ἄλλον δῆμον, δὲν θὰ καταβάλῃ πρὸ τῆς σφαγῆς, ἀλλὰ μετὰ τὴν σφαγήν, διότι λέγει, ὅτι «ὁ φόρος βεβαιοῦται καὶ εἰσπράττεται... ἐν τῷ τόπῳ τῆς καταναλώσεως, ἂν τὰ ζῷα σφάζωνται πρὸς μεταφορὰν ἢ κατανάλωσιν ἐν ἄλλῳ δήμῳ». Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατόν, ὁ ἔν τινι δήμῳ ἐνοικιάσας καὶ ἐν αὐτῷ ἔχων δικαιώματα, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασκῇ τὰ δικαιώματα ταῦτα ἐν ἄλλῳ δήμῳ; Εἶναι ὑπόχρεως λοιπὸν ὁ ἐνοικιαστὴς τοῦ φόρου τῶν ζώων ἑνὸς δήμου νὰ ἔχῃ παντοῦ ἐν ἄλλοις δήμοις, εἰς τοὺς ὁποίους δύνανται νὰ μετακομισθῶσι σφάγια, ἀντιπροσώπους; Καθίσταται οὕτω δυσχερὴς ἡ ἐφαρμογὴ τῆς διατάξεως ταύτης. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνῃ ἐνοικιαστής τις ὑπ’ ὄψιν, πλειοδοτῶν κατὰ τὴν δημοπρασίαν, τὸ ποσὸν τῶν σφαγίων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ μετενεχθῶσιν εἰς ἄλλον δῆμον; καὶ ἂν αὐτὸ δύναται νὰ συμβῇ, νὰ ἦναι τὸ μέγιστον μέρος; Ἄλλος θὰ εὑρίσκῃ συμφέρον νὰ σφάζῃ καὶ νὰ δηλοῖ ὅτι θὰ μεταφέρῃ αὐτὰ εἰς ἄλλον δῆμον, καὶ νὰ μὴ πληρώνῃ φόρον. Θὰ συμβῶσι λοιπὸν πολλαὶ ἀμφισβητήσεις καὶ πολλαὶ διενέξεις ἐκ τούτου. Ἐλέχθη ὅτι θὰ ἐφαρμόζηται ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ ἄρθρον 25 τοῦ ἰσχύοντος νόμου, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐὰν ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν, καταβάλῃ τὸν φόρον ὁ σφάξας ζῷον, ἀπαλλάσσεται τῶν ποινῶν. Τὸ ἄρθρον τοῦτο λέγει: «Ἀπαλλάσσονται πάσης ποινῆς ὅσοι ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς σφαγῆς, καὶ ἂν ἐγένετο καταγγελία, ἢ πρὸ πάσης καταγγελίας καὶ ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν ἀπὸ τῆς σφαγῆς, ἤθελον αὐθορμήτως δηλώσει πρὸς τὸν ἐνοικιαστὴν ἢ τὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ Δημοσίου τὴν γενομένην ἄνευ πληρωμῆς τοῦ φόρου σφαγήν, καὶ ἤθελον καταβάλει τοῦτον». Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν ἐννοῶ τὸ ἄρθρον, ὡς ἔχει. Βεβαίως ἐν τῇ κατατάξει ὑπάρχει κἄποια ἀνωμαλία, διότι τὸ ἄρθρον λέγει, ὅτι «ἀπαλλάσσονται πάσης ποινῆς κλπ.» Ἀλλ’ ἡ διάταξις αὕτη — καὶ νομίζω ὅτι εἰς τοῦτο καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι σύμφωνος — δὲν ἐφαρμόζεται ἢ μόνον εἰς τὰς περιστάσεις, καθ’ ἃς λαθραίως τις ἔσφαξε ζῷον, δηλαδὴ δὲν τὸ ἔσφαξεν ἐν τῷ σφαγείῳ ἢ ἐν τῷ ὡρισμένῳ τόπῳ, διότι ἐν ἀρχῇ τὸ ἄρθρον λέγει «οἱ παρὰ τὸν νόμον ἐνεργοῦντες σφαγὴν ζώων...» Παρὰ τὸν νόμον σφάζουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σφάζουν ζῷα ἐν ἄλλῳ τόπῳ ἢ τοῖς σφαγείοις ἢ τοῖς ὡρισμένοις τόποις πρὸς σφαγήν. Λοιπὸν δὲν ἐφαρμόζεται ἡ διάταξις αὕτη ἐπὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι θὰ μεταφέρουν τὸ σφάγιον ἐκτὸς τοῦ δήμου, διότι ἐπ’ αὐτῶν βεβαίωσις τοῦ φόρου δὲν γίνεται ἐν τῷ τόπῳ τῆς σφαγῆς, ἀλλ’ ἐν τῷ τῆς καταναλώσεως. Λοιπὸν μένει ἐντελῶς ἀόριστον διὰ αὐτοὺς πότε θὰ πληρώσουν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπειδὴ ἐδόθη ἀφορμή, ὅπως ἐν τῇ τρίτῃ συζητήσει μεριμνήσῃ καὶ κανονίσῃ σαφῶς τὸ πρᾶγμα· καὶ ἂν μὲν ἀπατώμεθα, νὰ ἐξηγήσῃ προφορικῶς, πῶς ἔχουσι τὰ πράγματα, ἂν ὅμως ὑπάρχουσι κενά, νὰ φροντίσῃ διὰ διατάξεων νὰ τὰ πληρώσῃ.

§172ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 1, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ τῇ προκλήσει τοῦ ἐξ Ἀττικῆς ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Ράλλη χθές, ὑπεσχέθη ὅτι θέλει σκεφθῆ, καὶ κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου θέλει ἀποφανθῆ ὁριστικῶς, ἐὰν πρέπει νὰ μείνῃ τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ὡς ἔχει, ἢ οὔ. Ἤθελον ὅμως παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν τὴν ὑποστηριχθεῖσαν ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Κυνουρίας κυρίου Βοζίκη καὶ ὑπ’ ἐμοῦ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου, «ἐξαιροῦνται ὡσαύτως τοῦ φόρου τούτου ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1901 οἱ οἰκόσιτοι χοῖροι». Δι’ ὃν λόγον ἐξαιροῦνται τοῦ φόρου οἱ οἰκόσιτοι χοῖροι, διὰ τὸν αὐτὸν λόγον, ἢ καὶ κατὰ μείζονα λόγον, πρέπει νὰ ἐξαιρεθῶσι τῆς φορολογίας αὐτῆς ὁ οἰκόσιτος ἀμνὸς καὶ τὸ οἰκόσιτον ἐρίφιον, τῶν ὁποίων καὶ ὁ φόρος καὶ ἡ ἀξία καὶ τὸ βάρος τοῦ κρέατος εἶναι πολὺ μικρότερα τῶν τοῦ χοίρου, ἀφοῦ μάλιστα δι’ ἕνα οἰκόσιτον χοῖρον πληρώνει ὁ κύριος αὐτοῦ κατὰ τὴν σφαγήν του 3 δραχμὰς φόρον. Δὲν ἐννοῶ διὰ τῆς παρατηρήσεώς μου ταύτης νὰ ἐξαιρεθῶσι τοῦ φόρου εἷς οἰκόσιτος χοῖρος καὶ ἓν οἰκόσιτον πρόβατον καὶ ἓν οἰκόσιτον ἐρίφιον, ἀλλ’ ἐννοῶ νὰ ἀπαλλαγῇ τοῦ φόρου εἷς οἰκόσιτος χοῖρος ἢ ἓν οἰκόσιτον πρόβατον ἢ ἓν οἰκόσιτον ἐρίφιον, διότι βεβαιωθῆτε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι πολλοὶ χωρικοί, ἡ πενεστέρα μάλιστα τάξις τῶν χωρικῶν, δὲν δύνανται νὰ θρέψωσιν ἕνα χοῖρον, διότι καὶ ἡ ἀξία τῆς ἀγορᾶς αὐτοῦ εἶναι μεγαλειτέρα καὶ ἡ ποσότης καὶ ἡ ἀξία τῆς τροφῆς, δι’ ἧς τρέφεται εἷς χοῖρος, εἶναι πολὺ βαρεῖα, ἐνῷ ἐὰν ἔχῃ τις ἓν πρόβατον ἢ ἓν ἐρίφιον, αὐτὸ τρέφεται μὲ ὀλίγα χόρτα, καὶ διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως δεχθῇ, ὅτι οἱ χωρικοί, μὴ δυνάμενοι νὰ θρέψωσιν οἰκόσιτον χοῖρον, πρέπει νὰ ἀνακουφισθῶσι, καὶ νὰ χαρισθῇ εἰς αὐτοὺς ὁ φόρος ἑνὸς οἰκοσίτου προβάτου ἢ ἐριφίου. Τοῦτο μοὶ φαίνεται πολὺ δίκαιον.

§173Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν βλέπωμεν.

§174ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν φοβοῦμαι ὅτι θὰ τὰ πάρωμεν, κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον, tambour-battant, καὶ δὲν θὰ γείνῃ καμμία τροποποίησις δεκτή.

§175ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Οἰκοσίτους χοίρους ἐννοεῖτε ὅτι δύναται νὰ ἔχῃ τις δύο καὶ τρεῖς;

§176Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι· ἕνα μόνον.

§177ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀλλὰ βλέπω, ὅτι, ἀντὶ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἐξαιρέσεως, ἐπάθομεν καί τινα περιορισμόν, δηλαδή, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περὶ οἰκοσίτων χοίρων, ἤδη...

§178Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι. Δι’ αὐτὸ ἐζήτησα νὰ ὁρισθῇ εἷς οἰκόσιτος χοῖρος.

§179ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὀλίγας ἔτι λέξεις θὰ εἴπω. Δὲν εὑρίσκω τὸν λόγον τῆς ἀποκλειστικῆς εὐνοίας ὑπὲρ τῶν χοίρων, ἢ τῆς δυσμενείας κατὰ τῶν αἰγῶν καὶ προβάτων. Ὡς καὶ προχθὲς εἶπον, δὲν εἶναι πάντες οἱ κτηνοτρόφοι Ἕλληνες χοιροτρόφοι. Κατὰ τόπους ἀληθῶς πλεονάζει ἡ χοιροτροφία, ἀλλ’ ἐν ἄλλοις τόποις δὲν τρέφουσι διόλου χοίρους, τὴν θέσιν δὲ τοῦ οἰκοσίτου κατέχει ὁ ἀμνὸς ἢ τὸ ἐρίφιον· ὑπάρχει δὲ ὁ αὐτὸς λόγος, οἷος ὁ διὰ τοὺς χοίρους, ὅπως ἐπεκταθῇ ἡ ἐξαίρεσις καὶ ἐπ’ αὐτὰ, ἵνα ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν ἐξαίρεσιν τοῦ παλαιοῦ νόμου ΒΙΓʹ.

§180Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ παλαιὸς νόμος ἓν πρόβατον ἐξαιρεῖ.

§181ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὄχι· ἐνθυμοῦμαι καὶ τὰς λέξεις: «Ἐκ τῶν οἰκοσίτων χοίρων, προβάτων καὶ αἰγῶν ἀνὰ ἓν δι’ ἑκάστην οἰκογένειαν». Παρακαλῶ νὰ λάβητε αὐτὴν τὴν παρατήρησιν ὑπ’ ὄψιν, διότι εἶναι εὐλογωτάτη.

§182Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Διατὶ ἡ διάκρισις αὐτὴ νὰ γείνῃ μόνον διὰ τὰ ἐρίφια καὶ τοὺς ἀμνούς; διατὶ νὰ μὴ γείνῃ καὶ διὰ τὰ χοιρίδια; τουλάχιστον, ἂν δὲν ἐξαιρεθοῦν τὰ χοιρίδια, νὰ μὴ πληρόνουν ὅσον πληρόνουν τὰ μεγάλα τῶν ἑκατὸν ὀκάδων. Εἶναι ἀδικώτατον τοῦτο. Νὰ ὁρισθῇ τὸ ποσὸν τοῦ φόρου ἀναλόγως τοῦ βάρους.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§184ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διακόψωμεν, κύριε Πρόεδρε.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ διακόψωμεν καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰς ἐννέα ἀκριβῶς. Καθιστῶ δὲ γνωστὸν, ὅτι, ἂν οἱ κύριοι Βουλευταὶ δὲν ἔλθωσιν ἐγκαίρως, θὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς ἐνάτης. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 καὶ 25′ μ. μ.)

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριοι Βουλευταὶ, καθήσατε εἰς τὰς θέσεις σας, παρακαλῶ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ἄρθρον 3...

§187ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἀλλὰ νὰ ἀναγνωσθῇ πρῶτον τὸ ἄρθρον (ἀναγινώσκεται).

§189Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Προτείνω τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου, κύριε Πρόεδρε.

§190ΒΟΖΙΚΗΣ. Τότε παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§191ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τί εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, κ. Πρόεδρε;

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου.

§193ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν ἀπάλειψιν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐνθυμηθῇ τὰς παραστάσεις, τὰς ὁποίας ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω, καὶ νὰ μὴ εἰσπραχθῶσιν ἐκεῖνα τὰ πρόστιμα, τὰ ὁποῖα ἐπεβλήθησαν δι’ ἀποφάσεων μὴ ἐχουσῶν κανὲν κῦρος νομικόν.

§194Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι διοικητικὸν μέτρον.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον 4 γίνεται ἄρθρον 3, ἀπαλειφθέντος τοῦ 3 (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ κατὰ τὴν νέαν τάξιν ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 5 καὶ 6 τοῦ νομοσχεδίου, λαβόντα τὴν θέσιν ἄρθρων 4 καὶ 5).

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7, ἤτοι 6 κατὰ τὴν νέαν τάξιν.

§197Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὰ ἄρθρα 7 καὶ 8, τὰ ὁποῖα ἤθελον λάβει, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῶσι, τὴν θέσιν ἄρθρων 6 καὶ 7, ἀπαλείφονται.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν.

§199ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς, νομίζω, προχθὲς ἐποιήσατο τὴν δήλωσιν, ὅτι θέλει ὑποβάλει τροπολογίαν ὅσον ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν ἐπὶ τῶν κυνῶν.

§200Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου...

§202Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζετε ὅτι δὲν εἴμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ;

§203ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ σύνολον ἐγένετο δεκτόν;

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα... (πρὸς τὸν κ. Α. Βιτάλην). Ἐγὼ δὲν νομίζω. Ἐὰν ὑμεῖς ὑποβάλλετε ἔνστασιν, θὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§205Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Μάλιστα, ὑποβάλλω, κύριε Πρόεδρε.

§206ΑΛΕΞ. ΡΩΜΑΣ. Ἐπὶ τοῦ συνόλου;

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφίσθη τὸ σύνολον.

§208ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὸ σύνολον δὲν ἐψηφίσθη.

§209ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Ἐψηφίσθη.

§210ΕΤΕΡΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Δὲν ἐψηφίσθη.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό. Παρακαλῶ ἀκούσατε τὸν Πρόεδρον.

§212Κ. ΖΩΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Βοζίκης σᾶς ἠρώτησεν, ἂν ἐψηφίσθη τὸ σύνολον, καὶ εἴπετε «μάλιστα».

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως.

§214ΑΛΕΞ. ΡΩΜΑΣ. Τὸ σύνολον δὲν ἐψηφίσθη. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Σύρου δύναται ν’ ἀποσύρῃ τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας, ἐὰν θέλετε νὰ δεχθῆτε τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπιψήφισιν εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου (Θόρυβος).

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Βουλευτά. Πῶς θέλετε; νὰ ἐπανέλθωμεν;

§216ΒΟΖΙΚΗΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τὰ ἄρθρα 7 καὶ 8 ἀπαλείφονται, ὁ κύριος Πρόεδρος ἠρώτησε τὴν Βουλὴν, ἂν δέχεται τὸ σύνολον, καὶ ἀπήγγειλεν ὁ κ. Πρόεδρος, ὅτι ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Νομίζω ὅμως, ὅτι τὸ δικαίωμα ἡμῶν τοῦ νὰ ζητηθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία μένει ἀκέραιον.

§217ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐὰν οἱ Κύριοι, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν, εἶναι δέκα πέντε...

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι περιττόν· τὸ γνωρίζω. Τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου ἐψηφίσθη πολὺ πρὶν ἢ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Σύρου ὑποβάλῃ ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας. Ἑπομένως ἐπειδὴ ὑπέβαλε κατόπιν ἔνστασιν ἀπαρτίας, θέλει ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, διὰ νὰ βεβαιωθῇ ἡ ἀπαρτία.

§219ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἡμεῖς τοῦτο ζητοῦμεν.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον, δὲν ἦσθε ἐδῶ.

§221ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Πρὸ τούτου ζητοῦμεν, ἐπειδὴ ἡ Βουλή... (διακοπαὶ δεξιόθεν).

§222ΖΩΤΟΣ. Δὲν δύναται νὰ συζητῇ, κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ ἐγένετο ἔνστασις ἀπαρτίας.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ (πρὸς τὸν κ. Ἀλεξάκην). Ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπαρτίας, ἑπομένως δὲν δύνασθε νὰ συζητήσητε.

§224ΑΛΕΞ. ΡΩΜΑΣ. Ἡμεῖς δὲν παραδεχόμεθα ὅτι ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον εἰς δευτέραν συζήτησιν (Θόρυβος).

§225ΖΩΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν Βουλευτῶν κατάλογος, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν Βουλευτῶν Κ. Ἀργασάρη Λομβάρδου καὶ Περ. Ἀλεξάκη, ὡς ψηφολεκτῶν. Μεθ’ ὃ γίνεται διαλογή.)

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 10 καὶ 50′ μ. μ.)