1900.01.31

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 21

Τῆς 31 Ἰανουαρίου 1900.

(Δευτέρα).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 4 καὶ 30′ μ. μ. ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως)

§1ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Ἐσημειώθη ὅτι ἔλαβε μέρος εἰς τὴν ψηφοφορίαν καὶ ὁ ἐκ Παρνασίδος βουλευτὴς κ. Μόρης καὶ ὅτι ἐψήφισε Ναί, ἐνῷ ἔχω πληροφορίας, ὅτι ὁ κ. Μόρης ἀνεχώρησεν ἐντεῦθεν τὴν πρωΐαν τῆς Παρασκευῆς. Καὶ κατὰ τὴν συνεδρίασιν δὲ τῆς Παρασκευῆς ἐσημειώθη ὅτι παρευρίσκετο ἐνταῦθα, ἐνῷ ἦτο ἀπών. Δὲν ἔκαμα παρατηρήσεις κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν τῆς Παρασκευῆς ἐν τῇ συνεδριάσει τοῦ Σαββάτου, φρονῶν ὅτι τοῦτο συνέβη ἐκ λάθους. Ἀλλὰ παρατηρῶ μετὰ λύπης, ὅτι ὁ κύριος Μόρης φέρεται ψηφοφορήσας καὶ ἐν τῇ συνεδριάσει τοῦ Σαββάτου. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον· ἐν τῇ συνεδριάσει τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς φέρεται ψηφοφορήσας καὶ ὁ ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς βουλευτὴς κ. Λύρας, ἐνῷ ἐκεῖνος εὑρίσκετο ἐν Μονεμβασίᾳ. Καὶ εἰς παρελθούσας συνεδριάσεις τῆς Περιόδου ταύτης ἀνεκαλύφθησαν τοιαῦται ἐλλείψεις τοῦ Προεδρείου, καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος κατήγγειλα ὅτι ἐψηφοφόρησεν ἔν τινι συνεδριάσει Βουλευτής, ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο εἰς τὸ Κατάκωλον κατὰ τὴν ὥραν τῆς ψηφοφορίας. Δὲν γνωρίζω ἐν τίνι δικαιώματι παρίστανται οἱ ἐκ Παρνασσίδος καὶ ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς Βουλευταὶ παρόντες καὶ ὑποστηρίζοντες ἐνταῦθα τὰς προτάσεις τῆς Κυβερνήσεως, γνωρίζω ὅμως, ὅτι τὰ τοιαῦτα δὲν συνιστῶσιν οὔτε τοὺς κυρίους γραμματεῖς, ἀλλ’ ἐν γένει οὔτε τὸ Προεδρεῖον, διότι αὐτὸ ἔχει τὴν εὐθύνην, καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ ἡ ἀσχημία αὕτη.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ εἴπῃ διὰ τίνα λόγον ἀποδίδει εἰς παράβασιν καθήκοντος τοῦ Προεδρείου ὅσα ἐξέθηκε, τὰ ὁποῖα πιθανὸν νὰ συνέβησαν ἐκ λάθους· τοιαῦτα δὲ λάθη ἄνευ οὐσιαστικοῦ λόγου συμβαίνουσιν. Ἐὰν ἐπήρχετο ἀλλοίωσις τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ψηφοφορίας, ἐννοῶ νὰ ὑποπτευθῆτε, ἀλλ’ ἄνευ λόγου καὶ αἰτίας δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λέγητε, ὅτι ἐσημειώθη Βουλευτὴς ὡς παρὼν καὶ μάλιστα ὡς ψηφοφορήσας Ναί, ἐνῷ δὲν ἦτο παρών. Τοῦτο δὲ γνωρίζετε ὅτι δύναται νὰ συμβῇ καὶ ἐκ λάθους. Οὐδένα δὲ λόγον εἶχε νὰ τονισθῇ τὸ Ναί, ἐνῷ οἱ ψηφολέκται ἦσαν παρόντες, ἐξ ὧν ὁ ἕτερος ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁ κύριος Ἀσιμῆς. Ἀφοῦ δὲ ἦσαν παρόντες καὶ οἱ ψηφολέκται καὶ οἱ γραμματεῖς, ὀφείλετε νὰ μὴ ἀποδώσητε τὸ γεγονὸς εἰς πρόθεσιν τοῦ Προεδρείου, ἀφοῦ ἄλλως τε τοῦτο οὐδεμίαν ἔσχε συνέπειαν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας.

§3ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐὰν τοῦτο δὲν ἐγίνετο κατ’ ἐπανάληψιν, νὰ γραφῶσι δηλ. Βουλευταὶ παρόντες, ἐνῷ ἦσαν ἀπόντες, ἤθελον συμφωνήσει μεθ’ ὑμῶν. Ἀλλὰ βλέπω μετ’ ἀπορίας κατ’ ἐπανάληψιν σημειούμενον παρόντα ἀπὸ τῆς Παρασκευῆς τὸν κ. Μόρην. Τοῦτο δὲ κατὰ λάθος, γνωρίζετε καλλίτερον ἐμοῦ, δὲν δύναται νὰ γείνῃ.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι εἰς τὸ ἑξῆς θὰ προσέχω καὶ μόνος, διὰ νὰ μὴ συμβαίνωσι λάθη.

§5ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Σᾶς λέγω ὅμως, ὅτι κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν ἐκτὸς τῶν ψηφολεκτῶν περιτριγυρίζουν ἐκεῖ πλεῖστοι Βουλευταὶ καὶ ὑπάλληλοι τοῦ Γραφείου.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βουλευταὶ ναί, ὑπάλληλοι ὄχι.

§7ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐνῷ οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ ψηφολέκται ἐπασχολοῦνται εἰς τὰ τῆς ψηφοφορίας, ἐκεῖνοι περιστοιχίζουσιν ἐπίτηδες τοὺς ψηφολέκτας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὥστε οὗτοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιληφθῶσι τῶν συμβαινόντων.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ τὸ ἐπίτηδες ἠδύνατο νὰ λείψῃ. Δυνατὸν νὰ συνέβη ἄτοπόν τι, ἀλλ’ ὄχι ἐπίτηδες. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι εἰς τὸ ἑξῆς δὲν θὰ συμβῇ αὐτὸ τὸ ἄτοπον. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Αἰγίου ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου νόμου. Διάφοροι πρόσφυγοι ἐκ Καμαρίνης καὶ ἄλλοι Ἠπειρῶται ζητοῦσι δι’ ἀναφορᾶς των τὴν παροχὴν εἰς αὐτοὺς σιτηρεσίου. Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Πατρῶν ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ τοῦ θεσμοῦ τῆς προσωπικῆς κρατήσεως. Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Αἰγίνης κατάδικοι δι’ ἀναφορᾶς των παρακαλοῦσι νὰ διατηρηθῇ εἰς τὴν θέσιν του ὁ ἀρχιφύλαξ τοῦ αὐτόθι Σωφρονιστηρίου. Οἱ ὑπάλληλοι πασῶν τῶν ἐν Ἑλλάδι σιδηροδρομικῶν ἑταιρειῶν ὑποβάλλουσιν αἴτησιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ἐπιτηδευμάτων. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Κουκουράβας τοῦ δήμου Κασθαναίας τῆς Ἀγυιᾶς ὑποβάλλουσιν αἴτησιν περὶ ὑπαγωγῆς τοῦ χωρίου τούτου εἰς τὸν δῆμον Δοτίου. Ὁ λαὸς τοῦ δήμου Τυρνάβου ἀπέστειλε ψήφισμα περὶ παροχῆς ἐργασίας καὶ ἀναστολῆς τῆς πληρωμῆς τῶν φόρων. Κάτοικοι Μεγαλοπόλεως τηλεγραφικῶς ζητοῦσι τὴν ἀπαλλαγὴν αὐτῶν ἀπὸ τῆς πληρωμῆς φόρου διὰ τοὺς οἰκοσίτους χοίρους. Ὁ βουλευτὴς Ζακύνθου κ. Ἀλέξ. Ρώμας κατέθηκε σύστασιν, δι’ ἧς παρακαλεῖ «τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τάχιστα τὴν εἰς Ζάκυνθον μετάβασιν τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Πάτραις Ἐφετῶν, ἵνα οὗτος προβῇ εἰς αὐστηρὰς ἀνακρίσεις διὰ τὴν κατὰ τοῦ Σκοπιώτου Μόρφη δολοφονικὴν ἀπόπειραν».

§9Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Διετάχθη ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν νὰ μεταβῇ εἰς Ζάκυνθον πρὸς ἐπίβλεψιν τῶν ἀνακρίσεων.

§10ΑΛΕΞ. ΡΩΜΑΣ. Εὐχαριστῶ πολύ.

§11Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς ὃν θὰ μεταβιβασθῇ τὸ ὑπόμνημα τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Αἰγίου, νὰ μελετήσῃ τοῦτο καὶ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πόρισμα τῆς μελέτης αὐτοῦ. Πρὸ πολλῶν ἡμερῶν παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φροντίσῃ, ἵνα συνταχθῇ σημείωσις τῶν εἰσπραχθέντων ἐξ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, καὶ ἀνακοινωθῇ αὕτη εἰς τὴν Βουλήν. Παρακαλῶ αὐτὸν προσέτι, ἵνα λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸν νόμον ͵ΒΤΟΗʹ τῆς 21 Μαρτίου 1896 περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας. Κατὰ τὸ ἄρθρον 179 αὐτοῦ ὑπόκεινται εἰς πληρωμὴν ἀντισηκώματος οἱ καθυστεροῦντες ἐπίστρατοι, τὰ εἰσπραττόμενα δὲ ταῦτα χρήματα κατατίθενται καθ’ ἑξαμηνίαν εἰς προνομιοῦχον Τράπεζαν. Παρακαλῶ νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, πόσα ἀπὸ τοῦ 1897 καὶ κατὰ τὰ ἑπόμενα ἔτη εἰσεπράχθησαν, καὶ ἂν ὅσα εἰσεπράχθησαν κατετέθησαν εἴς τινα Τράπεζαν, καὶ ποίαν, διότι κατὰ τὸ τέλος τοῦ 1896 εἶχον κατατεθῆ ὅσα κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο εἶχον εἰσπραχθῆ, ἀνελθόντα εἰς δραχ. 727,836.26.

§12Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἀναφορὰν, ἣν ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Πρόεδρος, τῶν ὑπαλλήλων πασῶν τῶν ἐν Ἑλλάδι σιδηροδρομικῶν ἑταιρειῶν, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ συστήσω ἰδιαιτέρως εἰς τὴν μελέτην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι διὰ ταύτης ἄνθρωποι διὰ τῆς προσωπικῆς τῶν ἐργασίας ἀποζῶντες παραπονοῦνται ὅτι ἡ φορολογία αὐτῶν εἶναι ἐπὶ τῇ βάσει κλίμακος προοδευτικῆς, καὶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον προοδευτικῆς, ὥστε καταντᾷ ἀσυμβίβαστος πρὸς τὴν σημερινὴν ἔννοιαν τῆς φορολογίας. Εὐτυχῶς ὑπάρχει ἐκκρεμὲς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ὑπὸ μελέτην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νομοσχέδιον ἀναγόμενον εἰς τὸν νόμον περὶ ἐπιτηδευμάτων, καὶ νομίζω ὅτι ἡ περίστασις εἶναι καταλληλοτάτη, ὅπως ἐπέλθῃ ἀλλοίωσίς τις τῶν κειμένων, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, καὶ μάλιστα τῶν σιδηροδρομικῶν, ὅπως ἀποδοθῇ αὐτοῖς τὸ δίκαιον.

§13Α. ΡΙΚΑΚΗΣ. Παρατηρῶ ἓν ἄτοπον, τὸ ὁποῖον συμβαίνει καὶ τὸ ὁποῖον εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ θελήσῃ νὰ διορθώσῃ· εἶναι δὲ τὸ ἑξῆς. Αἱ Τράπεζαι πληρώνουσι 1800 δραχμὰς ἐπιτήδευμα· ὑπάλληλος ἐν τῇ αὐτῇ Τραπέζῃ πληρώνει δραχ. 1300! Ἡ κλῖμαξ εἶναι τόσον ἐσφαλμένη, ὥστε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πάντως πρέπει νὰ ἐπιφέρῃ διόρθωσιν. Βεβαίως δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ὑπάρχῃ φορολογία μὲ τόσῳ μεγάλην διαφορὰν, ὥστε μία Τράπεζα καὶ εἷς ὑπάλληλος νὰ πληρώνωσι τὸν αὐτὸν περίπου φόρον ἐπιτηδεύματος.

§14Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὴν αὐτὴν παρατήρησιν ἔρχομαι νὰ ὑποστηρίξω καὶ ἐγώ. Ὁμολογῶ ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν συνάδελφος ὑπέμνησε, τοῦ περὶ ἐπιτηδευμάτων νόμου εἶναι διάταξις ἀνίσου καὶ ἀλόγου φορολογίας. Νομίζω ὅτι καθιεροῖ κατηγορίας φορολογίας τῶν ὑπαλλήλων διαφόρων ἑταιρειῶν, ἐν ᾗ ἡ μετάβασις ἀπὸ βαθμίδος εἰς βαθμίδα εἶναι ὅλως διόλου ἀπότομος καὶ, τολμῶ νὰ εἴπω, βάναυσος, διότι ἀπὸ 500 μέχρι 2,000 δραχμῶν ἡ φορολογία εἶναι 2%, ἀπὸ δύο δὲ χιλιάδων μέχρι τεσσάρων χιλιάδων πρὸς 4%. Ἐννοεῖται ὅτι ἡ φορολογία πρὸς τέσσαρα ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν ἄρχεται εὐθὺς ἀμέσως ἀπὸ τῶν δύο χιλιάδων δραχμῶν καὶ μιᾶς δραχμῆς, ἐνῷ ἄνευ αὐτῆς ὁ φόρος εἶναι μόνον 2% ὥστε ἐπὶ τῶν 2001 δραχμῶν ἡ φορολογία εἶναι 4%. Ἐπίσης ἀπὸ τεσσάρων μέχρις ἓξ χιλιάδων ἡ φορολογία εἶναι πρὸς ἓξ ἐπὶ τοῖς ἑκατόν. Καὶ τοῦτο αὐθαίρετον ὅλως καὶ ἀλόγιστον καὶ ἄδικον. Ἡ μετάβασις ἀπὸ τῆς μιᾶς εἰς τὴν ἑτέραν βαθμίδα τῆς κλίμακος αὐτῆς καὶ ἡ αὔξησις τοῦ φόρου κατὰ 2% διὰ μίαν μονάδα περιπλέον εἶναι ὄντως τι ἀκατανόητον καὶ ἐντελῶς ἄδικον, καὶ διὰ τοῦτο δικαίως παραπονοῦνται οἱ ὑπάλληλοι καὶ ζητοῦσι τὸν λόγον, δι’ ὃν ἡ τοιαύτη ἐπὶ τοσοῦτον βαρυτέραν φορολογίαν μεταβολὴ διὰ τοιούτων ἁλμάτων καὶ διὰ προσθήκης 2% καθ’ ἑκάστην ἀνωτέραν βαθμίδα. Ἡ αἴτησις τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἀνηκόντων εἰς τὰς ἑταιρείας ταύτας, τὰς ἐμπορικὰς καὶ βιομηχανικὰς, δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει ὑποβάλει. Δὲν ἐλήφθη ἴσως ὑπ’ ὄψιν διότι δὲν προεβλήθη τοιοῦτόν τι. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἤδη διὰ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης δίδεται ἀφορμή, ὅπως ἐν τῷ συζητηθησομένῳ νομοσχεδίῳ ἐπέλθῃ ἡ θεραπεία τοῦ ἀδίκου, τὸ ὁποῖον συμβαίνει εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως θελήσῃ νὰ ἐπιφέρῃ τὴν δέουσαν τροπολογίαν ἐν τῷ θέματι τούτῳ.

§15Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ νόμος περὶ ἐπιτηδευμάτων, ὡς γνωστὸν τῇ Βουλῇ, δὲν εἶναι ἔργον ἐμόν· ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἡ προοδευτικὴ κλῖμαξ, κατὰ τῆς ὁποίας ἐγένοντο εὔλογα παράπονα, εἶναι ἔργον τοῦ νομοθέτου τοῦ 1877. Ἂν δὲν ἀπατῶμαι, εἶναι ἔργον τοῦ ἀειμνήστου Δεληγεώργη, διατελέσαντος Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὸ 1877. Ἐπαναλαμβάνω ὅμως, ὅτι μετὰ προσοχῆς ἤκουσα τὰς γενομένας παραστάσεις, καὶ θέλω σκεφθῆ ἐπ’ αὐτῶν· ὅταν δὲ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ εἰδικοῦ νομοσχεδίου, θέλω ὑποβάλει τὴν ἀπαιτουμένην πρότασιν. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς εἶχε πρό τινων ἡμερῶν ζητήσει σημείωμα τῶν καταθέσεων τοῦ ποσοῦ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Τὸ σημείωμα τοῦτο εἶχον κομίσει μετ’ ἐμοῦ χθές· ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἐγένετο συζήτησις πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, δὲν ἠδυνάμην νὰ τὸ καταθέσω. Ἤδη τὸ καταθέτω. Παραλείπονται ἐξ αὐτοῦ αἱ τελευταῖαι καταθέσεις, τῶν ὁποίων γίνεται ἡ τακτοποίησις τὰς ἡμέρας ταύτας.

§16Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ τυπωθῇ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 74).

§17ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης ὁ ἐκ Γόρτυνος ἀξιότιμος Βουλευτὴς εἶχεν ὑποβάλλει σύστασιν, ὅπως ὁ ὁριστικὸς ἀπολογισμὸς τοῦ 1897 διανεμηθῇ εἰς τοὺς Βουλευτάς. Νομίζω, ὅτι αὔριον ἢ μεθαύριον θέλω εὑρεθῆ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν, ὅπως προσκομίσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ 1897. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἑτέραν αἴτησιν τοῦ ἐκ Γόρτυνος ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ περὶ καταρτίσεως ὁριστικοῦ ἀπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Στρατιωτικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1898, παρεκάλεσα ἐπανειλημμένως τὸν Διευθυντὴν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ὅστις ἐργάζεται ἐπὶ τούτῳ, πιστεύω δὲ, ὅτι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θέλω ὑποβάλει καὶ τὸ σημείωμα τοῦτο. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ παραγραφῆς τῶν ἀπαιτήσεων τῶν στηριζομένων εἰς γραμμάτια παρακαταθηκῶν. Πρόκειται περὶ παρακαταθηκῶν, αἱ ὁποῖαι παρεγράφησαν καὶ λόγῳ τῆς παραγραφῆς τῆς ὑφισταμένης παρ’ ἡμῖν, τῆς τριακονταετοῦς. Διὰ δὲ τοῦ νομοσχεδίου τούτου θέλει ἐπέλθει ἡ τακτοποίησις τῶν ληψοδοσιῶν τοῦ Κράτους. Ὑποβάλλω ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νομοσχέδιον περὶ δαπάνης διὰ διάφορα ἔργα εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1900. Ἐπίσης δήλωσιν μετὰ προϋπολογισμῶν συναφθησομένων εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1900 διὰ δαπάνας ἔργων κατωτέρας τῶν δεκασχιλίων δραχμῶν. Λαμβάνω ἐπίσης τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τῇ Βουλῇ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δρ. 8,700 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1899. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Καρδίτσης πυρκαϊὰ ἐπισκήψασα εἰς τοὺς ἀγρούς, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ ὁ θερισμὸς, κατέστρεψε τοὺς γεωργοὺς τεσσάρων χωρίων τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης. Ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία ἔσπευσε νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς εἰς τοὺς γεωργοὺς τῶν καταστραφέντων ἀγρῶν, ἀλλὰ δὲν ἐπήρκεσεν. Ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι δύναται νὰ ἔλθῃ εἰς μικρὰν αὐτῶν ἀνακούφισιν διὰ παροχῆς ποσοῦ 20 χιλιάδων δραχμῶν. Ἐπὶ τούτῳ ὑποβάλλω ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νομοσχέδιον περὶ παροχῆς τῆς ἀναγκαίας πρὸς τοῦτο πιστώσεως. Ἐγένετο ἐν τῇ Βουλῇ λόγος περὶ ὀφειλῶν τοῦ Δημοσίου ἐκ κτηνῶν, τὰ ὁποῖα κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον ἐν Θεσσαλίᾳ εἶχον καταληφθῆ ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ εἰσφορᾶς. Ἡ ἐργασία τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν χρεῶν τούτων εἶχε διαταχθῆ πρὸ πολλοῦ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐνταλθεῖσα τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν ἀπαιτήσεων τούτων κατώρθωσε νὰ ἐκκαθαρίσῃ μόνον ποσὸν 44,000 δραχμῶν. Ὑπάρχουσι καὶ ἀπαιτήσεις ἀκόμη ἐκκρεμεῖς ὑπὲρ τὰς 200 χιλιάδας δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι θέλουσιν ἀναθεωρηθῆ καὶ ἐκκαθαρισθῆ μετ’ ὀλίγον. Μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν συναδέλφου ὑποβάλλομεν νομοσχέδιον περὶ χορηγίας πιστώσεως 200,000 δραχμῶν ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1900 πρὸς πληρωμὴν τῶν τοιούτων εὐλόγων καὶ δικαίων ἀπαιτήσεων. Ἐν τῇ ἀμέσως παρελθούσῃ συνεδριάσει, τῇ τοῦ Σαββάτου, ἐγένετο λόγος περὶ τῆς καταστάσεως, ἥτις ἐδημιουργήθη κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον ἐν Θεσσαλίᾳ. Ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσε κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶχε πρὸ πολλοῦ ὑπὸ μελέτην καὶ ἦτο ἕτοιμος νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ προσῆκον νομοσχέδιον. Σήμερον λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑμῖν νομοσχέδιον περὶ παρατάσεως τῶν νομίμων διοριῶν πρὸς πληρωμὴν καὶ δήλωσιν ἀμέσων φόρων ἐν ταῖς Θεσσαλικαῖς ἐπαρχίαις. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ἐν γένει τὴν Θεσσαλίαν, χορηγεῖται προθεσμία καὶ πρὸς δήλωσιν καὶ πρὸς πληρωμὴν, πρὸς μὲν δήλωσιν μέχρι τοῦ Μαΐου, πρὸς πληρωμὴν δὲ μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου τρέχοντος ἔτους. Ἡ διάκρισις αὕτη ἐγένετο, διότι εἴς τινα διαμερίσματα τῆς Θεσσαλίας ὑπέστησαν βλάβας μεγαλειτέρας οἱ φορολογούμενοι. Ὁ φόρος, ὁ ὁποῖος πρὸ παντὸς ἀποβαίνει αἰσθητὸς, διότι ἀφορᾷ εἰς πάσας τὰς γεωργικὰς τάξεις, εἶναι ὁ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Αἱ δὲ ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι περισσοτέρας τῶν ἄλλων ὑπέστησαν βλάβας, εἶναι αἱ τοῦ Τυρνάβου, Λαρίσης, Φαρσάλων, Δομοκοῦ, ὁ δῆμος Φερῶν, δῆμοί τινες τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης καί τινα χωρία αὐτῆς. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ τελευταῖα ταῦτα διαμερίσματα, προτείνεται ἡ εἰς τρεῖς δόσεις πληρωμὴ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ἤτοι τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1900, τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1901 καὶ τὸν Σεμπτέβριον τοῦ 1902. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸν φόρον τῶν ἀμπέλων καὶ ζώων τῶν δύο ἐπαρχιῶν, χωρίων καὶ πόλεων, προτείνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου χορηγία προθεσμίας διετοῦς, ἤτοι τὸ μὲν ἥμισυ θέλει πληρωθῆ μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1900, τὸ δ’ ἕτερον ἥμισυ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1901. Ἄλλαι ἐγένοντο παραστάσεις ἐκ μέρους τῶν κατοίκων τῶν χωρίων, τῶν ὁποίων αἱ ἰδιοκτησίαι, καταληφθεῖσαι ὑπὸ τῆς νέας ὁροθετικῆς γραμμῆς, περιελήφθησαν εἰς τὴν ὅμορον ἐπικράτειαν. Οἱ γεωργοὶ οὗτοι εἶναι κάτοχοι ἀροτριώντων κτηνῶν, εἶναι δὲ ὑποχρεωμένοι εἰς τὴν πληρωμὴν φόρου ἀροτριώντων κτηνῶν διὰ τὰς γαίας των, αἱ ὁποῖαι κεῖνται εἰς τὴν ὅμορον ἐπικράτειαν. Οἱ κάτοχοι τῶν ζώων τούτων εὑρίσκονται ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, καὶ ἑπομένως ἡ πληρωμὴ φόρου ἀροτριώντων κτηνῶν ὡς πρὸς τοῦτο ἀποβαίνει ἄδικος. Διὰ τοῦτο διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου προβάλλεται ἡ μείωσις τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ὡς πρὸς τὰς γαίας τὰς εὑρισκομένας πέραν τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς. Εἰς τοῦτο ὑπάγονται αἱ ἐπαρχίαι Καλαμπάκας καὶ Τυρνάβου. Ἐπειδὴ δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τοῦ νόμου ἢ ἐκ τῶν προτέρων νὰ ἦναι γνωστὴ ἡ ἀναλογία τῶν γαιῶν, αἵτινες πρότερον ἀπετέλουν μέρος τοῦ ἡμετέρου Κράτους, διὰ τῆς νέας δὲ ὁροθετικῆς γραμμῆς περιελήφθησαν εἰς τὴν ὅμορον ἐπικράτειαν, συνιστᾶται μία ἐπιτροπή, ἡ ὁποία διὰ πρωτοκόλλου θέλει καθορίσει τὴν ἐπελθοῦσαν μείωσιν, καὶ ἀναλόγως τῆς μειώσεως ταύτης θέλει ἐπέλθει ἡ μείωσις τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ὄχι μόνον διὰ τὸ 1899, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ ἑπόμενα ἔτη. Ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι διὰ τῶν χορηγουμένων εὐκολιῶν, δηλαδὴ διὰ τῆς παρατάσεως τῶν προθεσμιῶν πρὸς πληρωμὴν καὶ δήλωσιν τῶν φόρων, παρέχει εἰς τοὺς παθόντας ἐκ τοῦ τελευταίου πολέμου συμπολίτας ἡμῶν ἐκ Θεσσαλίας πᾶσαν τὴν ἀνακούφισιν, ἡ ὁποία ἤθελεν εἶσθαι δυνατὴ ἐκ τῶν ἐνόντων. Ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ συζήτησιν καὶ δεήσῃ νὰ ὑποβληθῶσι πλείονες πληροφορίαι, θέλω λάβει τὴν τιμὴν νὰ παράσχω καὶ ταύτας εἰς τὴν Βουλήν. Τελευταῖον λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ συμβατικοῦ τόκου. Περὶ τούτου καὶ ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει τῆς Βουλῆς ἐγένετο λόγος. Ἡ Κυβέρνησις πρὸ πολλοῦ εἶχε μελετήσει τὰ τοῦ θέματος τούτου καὶ εἶχε μορφώσει τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει ἐπὶ τέλους καὶ παρ’ ἡμῖν ὁ συμβατικὸς τόκος νὰ καθιερωθῇ διὰ νόμου. Ἀφοῦ ὁ συμβατικὸς τόκος κρατεῖ εἰς ἔθνη μᾶλλον ἡμῶν πεπολιτισμένα, καὶ μᾶλλον ἡμῶν προηγμένα ὑλικῶς, οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος νὰ μὴ καθορισθῇ καὶ παρ’ ἡμῖν, ὅπως ὁπωσδήποτε τεθῇ φραγμός τις εἰς τὴν τοκογλυφίαν. Οἱ λόγοι, οἵτινες ὑπηγόρευσαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀναγράφονται ὡς οἷόν τε λεπτομερέστερον εἰς τὴν συνοδεύουσαν τὸ νομοσχέδιον ἔκθεσιν ἐμοῦ τε καὶ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ συμμερίζεται τὴν γνώμην αὐτῆς, καὶ ὅτι θέλει σπεύσει εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὸ ὁποῖον, καθ’ ὅσον τοὐλάχιστον ἡμεῖς κρίνομεν, εἶναι δυνατὸν νὰ θέσῃ φραγμὸν εἰς τὴν τοκογλυφίαν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβληθέντα νομοσχέδια μετὰ τῆς δηλώσεως θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 75–82).

§19Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν ὁ ἐκ Μαντινείας ἀξιότιμος Βουλευτὴς μὲ παρεκάλεσε νὰ καταθέσω κατάλογον τῶν παρὰ τοῖς Πρωτοδικείοις τοῦ Κράτους ὑπηρετούντων πρωτοδικῶν.

§20ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τῶν τακτικῶν δικαστῶν;

§21ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Μάλιστα, τῶν πρωτοδικῶν. Ὡσαύτως νὰ καταθέσω πίνακα ἐμφαίνοντα τὰς ὑπὸ τοῦ Πταισματοδικείου Τριπόλεως ἀπὸ τοῦ μηνὸς Αὐγούστου μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1899 ἐκδοθείσας ἐρήμην ἀποφάσεις ἐπὶ παραβάσει τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τῶν ζώων. Καταθέτω τὸν πίνακα τοῦτον. Ἐπίσης καταθέτω καὶ τὸν πίνακα τῶν ὑπηρετούντων πρωτοδικῶν εἰς ὅλον τὸ Κράτος· ἐκ τοῦ πίνακος δὲ τούτου θέλετε πληροφορηθῆ, ὅτι καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ὑπηρετοῦσιν 104 πρωτοδίκαι, πρέπει δὲ κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν νὰ ἦναι 130. Σημειοῦνται ἐν τῷ πίνακι καὶ τὰ Πρωτοδικεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐλλείπουν οἱ δικασταὶ, σημειώσατε δὲ, ὅτι εἰς τὰ πλεῖστα Πρωτοδικεῖα ἐλλείπει ὁ νόμιμος ἀριθμὸς τῶν πρωτοδικῶν, ὁ ὁποῖος θὰ συμπληρωθῇ δυνάμει τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον εἴχετε τὴν καλωσύνην νὰ ψηφίσητε, περὶ προβιβασμοῦ τῶν ἐμμίσθων παρέδρων. Μόνον εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Βόλου ἠναγκάσθημεν νὰ προσθέσωμεν ἕνα δικαστὴν καὶ πέραν τοῦ νομίμου ἀριθμοῦ, διότι γνωρίζετε τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα τελευταῖον ἠγέρθησαν, ὅτι δὲν ἐπαρκεῖ τὸ προσωπικὸν τοῦ Πρωτοδικείου, ἀλλ’ εἰς ὅλα τὰ ἄλλα Πρωτοδικεῖα ὑπάρχει ἔλλειψις δικαστῶν. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον, δυνάμει τοῦ ὁποίου τροποποιεῖται τὸ ἐδάφιον 7 τοῦ ἄρθρου 885 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας. Ὡς γνωρίζετε, δυνάμει τοῦ ἐδαφίου ἐκείνου κηρύσσονται ἀκατάσχετα εἰς βοῦς, δύο αἶγες κλπ. Ἀλλ’ ἡ διάταξις ἐκείνη τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας βεβαίως δὲν πληροῖ τὸν σκοπὸν τοῦ νόμου, δηλαδὴ τὴν προστασίαν τῆς γεωργίας καὶ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν πρὸς συντήρησιν τοῦ γεωργοῦ, διότι μὲ δύο αἶγας καὶ ἓν πρόβατον βεβαίως δὲν δύναται νὰ συντηρηθῇ ὁ ὀφειλέτης. Κατὰ συνέπειαν ὑποβάλλομεν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐξαιροῦνται τῆς κατασχέσεως δύο βόες, ἓν μεταγωγικὸν ζῷον, ἡ σπορὰ ἡ ἀπαιτουμένη διὰ τὴν καλλιέργειαν τοῦ κτήματος ἀναλόγως πρὸς τὴν σπορὰν τὴν καταβληθεῖσαν τὸ παρελθὸν ἔτος, καὶ τὰ γεωργικὰ ἐργαλεῖα μέχρι τῆς ἀξίας 300 δραχμῶν. Σημειώσατε ὅτι καὶ ἀλλαχοῦ ἐγένετο ἡ τροποποίησις αὕτη· ἡ διάταξις εἶχε ληφθῇ ἀπὸ τὴν διάταξιν τῆς Γαλλικῆς δικονομίας, ἀλλὰ καὶ ἐν Γερμανίᾳ, δυνάμει διατάξεως τῆς τελευταίας δικονομίας, ἐξαιροῦνται ὅλα τὰ ἀπαιτούμενα ἐργαλεῖα διὰ τὴν σπορὰν τοῦ κτήματος καὶ τὰ κτήνη καὶ ἡ ἀπαιτουμένη σπορά. Ἐλπίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον θέλει τύχει τῆς ὑμετέρας ψήφου.

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§23ΦΛΟΓΑΙΤΗΣ. Οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος, ἵνα μὴ τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ ἀμέσως.

§24ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ αὔριον. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 83). Ὁ κ. Νέγρης ἔχει τὸν λόγον.

§26Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ σημείωσιν τῆς ὁλικῆς ἀξίας τῶν ἐν τοῖς διαφόροις ταμείοις τοῦ Κράτους κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου τοῦ 1899 εὑρισκομένων εἰδῶν ἐκ τῶν ὑπεγγύων εἰς τὰ δάνεια, ἤτοι χαρτοσήμου, ταινιῶν περιβολῆς καπνοῦ καὶ σιγαροχάρτου. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ διαφωνία, ἥτις ἠγέρθη κατὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ λογαριασμοῦ τοῦ ὑφισταμένου μεταξὺ τῶν Gibbs and Sons καὶ τοῦ Δημοσίου ἐκ τῆς πραγματοποιήσεως τοῦ παγίου δανείου τῶν 5,000,000 λιρῶν τοῦ 1899. Περὶ τούτου ὀφείλω νὰ δώσω μερικὰς ἐξηγήσεις. Οἱ κύριοι Gibbs and Sons πρὸ πολλοῦ ἐζήτησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τελειώσῃ ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ λογαριασμοῦ αὐτῶν, προβάλλουσι δ’ ἀπαιτήσεις ἀνερχομένας μέχρι τέλους τοῦ 1897 εἰς 9,800 λίρας, ἐνῷ τοὐναντίον οἱ λογαριασμοὶ τοῦ δημοσίου χρέους μέχρι τοῦδε ἐθεώρουν αὐτοὺς ὀφειλέτας πρὸς τὸ Δημόσιον διὰ λίρας 4,725. Κατὰ τὸ διάστημα, καθ’ ὃ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, προσεπάθησα νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμά τι ὁριστικόν· δυστυχῶς ὅμως δὲν ἐπρόφθασα. Τὸ ζήτημα ἔχει τοσούτῳ μεγαλειτέραν σπουδαιότητα, καθόσον πρῶτον βλέπετε, ὅτι πρόκειται περὶ διαφορᾶς 14,500 καὶ πλέον λιρῶν, ἐκτὸς δὲ τούτου οἱ Κύριοι οὗτοι κατακρατοῦσι χρήματα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἐξ ἑτέρου λογαριασμοῦ, ἤτοι 5,958 λίρας καὶ ὁμολογίας 1010 τοῦ δανείου τῶν 135,000,000, ἅτινα, προερχόμενα ἐξ ἄλλου ἐκκαθαρισμένου λογαριασμοῦ, τοῦ δανείου τοῦ Σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν, μένουν εἰς χεῖράς των. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι ἄξιον λόγου, διότι πρόκειται περὶ ποσοῦ σπουδαίου, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου. Τρίτον παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ σημείωσιν περὶ τῶν ἑξῆς ἀποτελεσμάτων ἐξελέγξεως τοκομεριδίων τῶν ἐθνικῶν δανείων. Αʹ) Τίνων ἐτῶν τοκομερίδια μένουν ἀνεξέλεγκτα, καὶ πόσα εἶναι ταῦτα ἐν ὅλῳ μέχρι τῆς ἐπιβολῆς τοῦ διεθνοῦς ἐλέγχου. Βʹ) Πόσα ἐξ αὐτῶν ἐξηλέγχθησαν κατὰ τὸ ἔτος 1899. Γʹ) Πόσα τοκομερίδια τῶν ἐθνικῶν δανείων ἀνήκοντα εἰς τὰ ἔτη 1898 καὶ 1899 περιῆλθον εἰς τὸ τμῆμα τοῦ δημοσίου χρέους μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου 1899, καὶ πόσα ἐκ τούτων ἐξηλέγχθησαν μέχρι τῆς αὐτῆς ἐποχῆς. Διὰ τοῦ νόμου ͵ΒΧΛΓʹ τῆς 28 Μαΐου 1899 κατηργήθη ἡ Διεύθυνσις τοῦ δημοσίου χρέους, καὶ ἱδρύθη τμῆμα ἰδιαίτερον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς ὃ ἀνετέθησαν τὰ ἀφορῶντα εἰς τὸ δημόσιον χρέος. Κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου τούτου ὑπέδειξα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τὸ προσωπικὸν τοῦ τμήματος περιωρίζετο ὑπὲρ τὸ δέον καὶ δὲν θὰ ἐπήρκει εἰς τὰς ἀνατεθείσας αὐτῷ πολυπλόκους ἐργασίας. Δυστυχῶς σφάλματα σπουδαῖα, προερχόμενα ἐκ τῆς ἀνεπαρκείας ταύτης, θέλουν ἀποδείξει εἰς τὴν Βουλὴν, πόσον ἤμην τότε ἐν τῷ δικαίῳ, διαμαρτυρόμενος κατὰ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ προσωπικοῦ, καίτοι παρεδεχόμην τὴν κατάργησιν τῆς Διευθύνσεως τοῦ δημοσίου χρέους καὶ τὴν ὑπαγωγὴν τῶν ὑποθέσεων τούτων εἰς ἰδιαίτερον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ὡς γνωρίζετε, Κύριοι, μεταξὺ τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἔχει τὸ τμῆμα τοῦτο, ὑπάρχει καὶ ἡ ἑξῆς: νὰ κρατῇ τὸν λογαριασμὸν τῶν πλεονασμάτων τῶν ἀνηκόντων εἰς τοὺς δανειστὰς τοῦ Κράτους καὶ προερχομένων ἐκ τῆς εἰσπράξεως τῶν ὑπεγγύων διὰ τὰ δάνεια προσόδων καὶ ἐκ τῆς ἐκπτώσεως τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος. Ἀλλ’ ἐξετάσας τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ δημοσίου χρέους τοῦ 1898, τὸν ὁποῖον εὐηρεστήθη νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐζήτησα μάτην νὰ εὕρω τὰ πληρωθέντα εἰς τοὺς δανειστὰς πλεονάσματα, τὰ ἀφορῶντα τὴν χρῆσιν τοῦ 1898. Ὡς γνωρίζετε δὲ, τὰ πλεονάσματα ταῦτα σημειοῦνται εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἐλέγχου ἀπὸ 11)23 Μαρτίου 1899, καὶ ἀνέρχονται, ὡς ἐμφαίνεται ἐν σελίδι 10, εἰς τὸ ποσὸν τῶν 2,419,000 δραχμῶν. Τὸ ποσὸν τοῦτο βεβαίως, οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφιβάλλῃ, ὅτι, ἀφορῶν πλεονάσματα προερχόμενα ἐκ τῆς χρήσεως τοῦ 1898, ἀνήκοντα εἰς τοὺς δανειστὰς τοῦ Κράτους, ὤφειλε νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν χρῆσιν τοῦ 1898. Καὶ μολοντοῦτο ὁ ἀπολογισμὸς τῆς χρήσεως ταύτης κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ δὲν περιλαμβάνει τὸ στρογγύλον τοῦτο ποσόν. Ἂν τοιαύτη παράλειψις ὀφείλει νὰ προσελκύσῃ τὴν προσοχὴν ὑμῶν, καὶ ἂν προσβάλλει τὸ γόητρον αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦ τοσοῦτον ἐξαναστάντος ἐκ τῶν παραλείψεων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς ὑμᾶς ἀπόκειται νὰ κρίνητε. Ἀλλὰ, Κύριοι, τί μέλλει γενέσθαι, ἀφοῦ τὸ ποσὸν τῶν 2,419,802.62 δὲν περιελήφθη εἰς τὴν χρῆσιν τοῦ 1898; Ὁ λογιστικὸς νόμος καθορίζει ἐν ἄρθρῳ 67, ὅτι πρὸς πληρωμὴν χρέους ἀποχρώντως ἀποδεδειγμένου κεκλεισμένης τινὸς χρήσεως, μὴ συμπεριλαμβανομένου δὲ εἰς τὰ πληρωτέα ὑπόλοιπα κατὰ τὸν ἀπολογισμὸν αὐτῆς, ἀπαιτεῖται ἀναπληρωματικὴ ἐπὶ τῆς τρεχούσης χρήσεως πίστωσις. Ὀφείλει λοιπὸν τὸ ποσὸν τοῦτο τῶν 2,419,802.62 νὰ περιληφθῇ εἰς τὰ ἔξοδα τῆς χρήσεως τοῦ 1899...

§27ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὡς ἔξοδον;

§28ΝΕΓΡΗΣ. Μάλιστα.

§29ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἴπετε ὅτι εἶναι πλεόνασμα.

§30ΝΕΓΡΗΣ. Πλεόνασμα, τὸ ὁποῖον ἔλαβον οἱ δανεισταί.

§31Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὡς εἴπετε πρότερον, ὑπελάβομεν ὅτι ἦτο πλεόνασμα ἐσόδου.

§32Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐννοεῖτε πλεόνασμα πληρωτέον εἰς τοὺς δανειστὰς κατὰ τὴν μετ’ αὐτῶν σύμβασιν;

§33ΝΕΓΡΗΣ. Καὶ πληρωτέον καὶ πληρωθὲν ἤδη.

§34Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ δὲν εἶναι ἀναγεγραμμένον ἐδῶ;

§35ΝΕΓΡΗΣ. Δυστυχῶς ὄχι. Ἀλλὰ, Κύριοι, τὸ 1899 δὲν ἔχει ἴδια πλεονάσματα, προωρισμένα εἰς τοὺς δανειστάς; Βεβαίως καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1899 περιλαμβάνει ἀληθῶς 500,000 δραχ. διὰ πλεονάσματα ἐκ τῶν ἐσόδων τῶν ὑπεγγύων προσόδων, καὶ δραχ. 742,500 ἐκ τῆς ὑποτιμήσεως τοῦ συναλλάγματος, ἀποδοτέα εἰς τοὺς δανειστὰς τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ δυστυχῶς τὰ ποσὰ ταῦτα εἶναι ὅλως ἀνεπαρκῆ πρὸς κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ 1899, ὡς θέλω ἀποδείξει, καὶ παρακαλῶ ἐπὶ μίαν στιγμὴν νὰ μοὶ δώσητε ὅλην σας τὴν προσοχήν. Καὶ πρῶτον τὸ πλεόνασμα τὸ προερχόμενον ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ εἰσοδήματος τῶν ὑπεγγύων προσόδων, τὸ ἀνῆκον εἰς τοὺς δανειστάς, εὑρίσκομεν οὕτω. Κατὰ τὴν ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως τῆς 24 Ἰανουαρίου τοῦ 1899 δημοσιευθεῖσαν κατάστασιν, τὰ ἔσοδα τῶν ὑπεγγύων προσόδων, ὧν τὰ πλεονάσματα ὑποβάλλονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ περὶ ἐλέγχου νόμου, εἰσίν:

Ὡς πρὸς τὰ μονοπώλια, ἐξαιρουμένου τοῦ σιγαροχάρτου, ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν οἱ 11 μῆνες τοῦ 1899 καὶ ὁ Δεκέμβριος τοῦ 1898, διότι δὲν ἐδημοσιεύθησαν εἰσέτι τὰ ἀποτελέσματα τοῦ Δεκεμβρίου 1899. Ἡ σμύρις δὲ ὑπελογίσθη εἰς δραχμὰς, ὑπολογιζομένου τοῦ φρ. πρὸς 1,57. Πρὸς εὕρεσιν τοῦ ἐκ τῶν ἀνωτέρω προσόδων πλεονάσματος, κατὰ τὸ ἄρθρον 6 τοῦ παραρτήματος τοῦ νόμου περὶ ἐλέγχου, δέον ν’ ἀφαιρεθῇ

Ἐκ τοῦ ὑπολοίπου τούτου τὰ 60% ἀνήκουσι εἰς τοὺς δανειστάς, ἤτοι 1,191,300.54. Ἀφαιρουμένων ἐκ τούτων ὅσα ἀνεγράφησαν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1899 ἐν Κεφ. Ζʹ ἄρθρ. 4, ἤτοι 500,000 δρ., μένει ὑπόλοιπον, προσθετέον εἰς τὸ αὐτὸ κεφάλαιον καὶ ἄρθρον, 691,300.54. Ἄς ἐξετάσωμεν ἤδη τὰ τοῦ συναλλάγματος. Ὑπολογίζω ὅτι ἡ μέση τιμὴ τοῦ συναλλάγματος κατὰ τὸ 1899 ἦτο 1,57, καθ’ ἃς ἠδυνήθην τοὐλάχιστον νὰ λάβω πληροφορίας ἐπὶ τῆς μέσης τιμῆς τοῦ χρηματιστηρίου καθ’ ὅλον τὸ ἔτος, διότι δυστυχῶς οἱ λογαριασμοὶ τοῦ Ἐλέγχου δὲν εἶναι ἀκόμη ἕτοιμοι, ὥστε νὰ λάβωμεν τὸν ἀριθμὸν, ὃν κατεχώρισεν εἰς τοὺς λογαριασμοὺς αὐτοῦ ὁ Ἔλεγχος. Νομίζω δὲ, ὅτι, ἐὰν παραδεχθῶμεν τὸν μέσον τοῦτον ὅρον τῶν 1,57, δὲν θὰ σφάλωμεν. Ἀλλ’ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1899 ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν τιμὴ συναλλάγματος κατὰ ἑπτὰ λεπτὰ μικροτέρα. Ἄς ἴδωμεν ἤδη, ὁποίαν διαφορὰν τοῦτο φέρει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1899. Αἱ ἐτήσιαι ὀφειλαὶ τοῦ Κράτους εἰς χρυσὸν ἀνέρχονται εἰς 14,626,067, κατὰ τὸ Κεφ. Ηʹ ἄρθρ. 3 τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ δημοσίου χρέους, ἅτινα πρὸς λεπτὰ 7 δίδουν πρόσθετον ἔξοδον 1,023,824.69. Τὸ πλεόνασμα ἐκ τῆς διαφορᾶς τοῦ συναλλάγματος ἀπὸ 1,65 (κατὰ τὰ ἄρθρα 4 καὶ 5 τοῦ παραρτήματος τοῦ νόμου περὶ ἐλέγχου) εἰς 1,57 εὑρίσκεται, ἂν ὑπολογίσωμεν τὰ εἰς τὰ παλαιὰ δάνεια ὀφειλόμενα 8,750,000 φρ. χρ. πρῶτον πρὸς τὴν τιμὴν συναλλάγματος 1,65, ἣν λαμβάνει ὁ νόμος ὡς βάσιν, καὶ δεύτερον πρὸς 1,57, καὶ ἀφαιρέσωμεν τὸ τελευταῖον γινόμενον τοῦ πρώτου.

Εἶναι τὸ ἐκ τοῦ συναλλάγματος πλεόνασμα, ἐξ οὗ θὰ λάβουν οἱ δανεισταὶ τὰ 60%, ἤτοι 420,000. Οὕτω προσθετέον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 1,023,824.69, ὡς ἀνωτέρω, ὡς καὶ τὰς περὶ ὧν ὁ λόγος 420,000 δραχμὰς, ἤτοι 1,443,824.69, ἀφαιρετέον δὲ τὰς 742,500, αἵτινες εἶναι ἤδη σημειωμέναι ἐν Κεφ. Ζʹ ἄρθρ. 3 ὡς πλεόνασμα ἀνῆκον εἰς τοὺς δανειστάς. Μένει λοιπὸν ὑπόλοιπον προσθετέον, ὡς ἐκ τῆς διαφορᾶς τοῦ συναλλάγματος, δραχ. 701,324.69 εἰς τὸ αὐτὸ κεφάλαιον καὶ ἄρθρον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ δημοσίου χρέους τοῦ 1899. Οὕτω ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1899 μὲ δραχ. 691,300.54 περιπλέον ἐκ τῶν πλεονασμάτων τῶν προερχομένων ἐκ τῶν ἐσόδων τῆς αὐτῆς χρήσεως, καὶ ἐξ 701,324.69 ἐκ τῆς διαφορᾶς τοῦ συναλλάγματος, ἤτοι μὲ 1,392,625.23 ἐξ ἀμφοτέρων. Ἀλλὰ ταῦτα εἶναι μόνον τὰ παρελειφθέντα ἔξοδα τοῦ 1899; Ὄχι δυστυχῶς. Ὡς ἐνθυμεῖσθε, κατὰ τὸ τέλος τοῦ 1898 εἶχε μείνῃ ἀποταμίευμα ἐνσήμων εἰς τὰ διάφορα ταμεῖα τοῦ Κράτους, ἐπὶ τοῦ ὁποίου εἶχεν ἐγερθῆ ζήτημα μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ἐλέγχου. Ἡ Κυβέρνησις προσεπάθησε νὰ πείσῃ τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Ἐλέγχου νὰ μὴ λάβῃ διόλου ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποταμίευμα τοῦτο κατὰ τὸν ὑπολογισμὸν τῶν πλεονασμάτων, ὡς μὴ ὂν ἔσοδον τοῦ Κράτους (καίτοι κατὰ τὸ ἄρθρον 19 τοῦ περὶ ἐλέγχου νόμου τὸ ἀντίτιμον ἦτο ἤδη εἰς χεῖρας τῆς ἐπιτροπῆς). Δυστυχῶς δὲν κατωρθώθη τοῦτο, εἰμὴ κατὰ τὸ ἥμισυ. Παρεδέχθη ἡ ἐπιτροπὴ νὰ διανείμῃ τὸ ποσὸν τοῦτο μεταξὺ δύο ἐτῶν, ἐπὶ τῇ διαβεβαιώσει τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ ἠλαττοῦτο τὸ ἐναποταμίευμα εἰς βαθμὸν, ὥστε νὰ μὴ ἐγερθῇ πλέον νέον ζήτημα. Καὶ τῷ ὄντι ἠλαττώθη τὸ ἐναποταμίευμα σημαντικῶς, ἀλλ’ εἶναι ἀκόμη ἀνώτερον τοῦ ἡμίσεος τοῦ ὑπολογισθέντος κατὰ τὸ 1898 εἰς τὰ πλεονάσματα. Τὸ περιπλέον τοῦτο ποσὸν δὲν ἔχω ἀκριβῶς, καὶ περὶ τούτου κατέθεσα ἐπερώτησιν· ἀλλὰ, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, θὰ ὑπερβαίνῃ τὰς 800,000 δραχμὰς, καὶ ἐπὶ τούτου θὰ ὑπολογίσῃ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Ἐλέγχου πλεόνασμα πρὸς ὄφελος τῶν δανειστῶν 400,000 δραχ. ὡς ἔγγιστα. Οὕτω τὰ προσθετέα ἔξοδα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1899, περὶ ὧν οὐδεὶς λόγος ἐγένετο παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν οὔτε εἰς τὴν ἔκθεσιν τὴν συνοδεύουσαν τὸν ἀρχικὸν προϋπολογισμὸν, οὔτε εἰς τὰς μεταγενεστέρας δηλώσεις καὶ αἰτήσεις πιστώσεων, οὔτε εἰς τὴν τελευταίαν του ἀγόρευσιν, ἀνέρχονται εἰς

Καὶ διὰ τὸ ποσὸν τοῦτο δέον νὰ ζητήσῃ νέας πιστώσεις ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἤδη, ἂν εἰς τὸ ποσὸν τῶν ἐξόδων τοῦ ψηφισθέντος προϋπολογισμοῦ τοῦ 1899 ἐκ δρ. 103,418,273.44 προσθέσωμεν τὰς διὰ Β. Διαταγμάτων ζητηθείσας πιστώσεις ἐκ δρ. 803,347.16, τὰς ψηφισθείσας παρὰ τῆς Βουλῆς κατὰ Δεκέμβριον τοῦ 1899 ἐκ δρ. 921,521.58, τὰς ὑποβληθείσας ἤδη πρὸς ψήφισιν 4,294,232, τὰς ὡς ἀνωτέρω παρ’ ἐμοῦ ὑποδειχθείσας ὡς ἀναγκαίας νέας πιστώσεις 4,212,427.85, φθάνομεν εἰς τὸ ποσὸν τῶν δρ. 113,651,802. Ταῦτα εἶναι τὰ ἔξοδα τοῦ 1899! Ἀπέναντι τούτων τί ἔχομεν ὡς ἔσοδον; Μᾶς ἐβεβαίωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι θὰ ἔχωμεν 107,000,000. Τὸν ἀριθμὸν τοῦτον δὲν ἀμφισβητῶ, καὶ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τὸν ἀμφισβητήσω, ἀπέναντι τῶν προσδοκιῶν μας. Μὴ λησμονῶμεν, Κύριοι, ὅτι ἡ χρῆσις τοῦ 1899 περιλαμβάνει ἔκτακτον ἔξοδον 3,859,000 ἐκ τῆς ἀναλήψεως ἀπὸ τὴν παρακρατουμένην σταφίδα τῶν τεσσάρων δραχμῶν, ἃς ἄφινεν ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν φόρτωσιν κατὰ τὰ ἔτη 1895, 1896 καὶ 1897. Μὴ λησμονῶμεν, ὅτι οἱ νέοι φόροι τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ οἰνοπνεύματος ἐπέφεραν αὔξησιν 1,503,000 ἄνευ ὑπερβολῶν, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου περὶ ἐκτοπίσεως τῶν λαθρεμπόρων ἐπέφερεν αὔξησιν εἰς μὲν τὰ τελωνεῖα 6 ἕως 7 ἑκατομμυρίων, εἰς δὲ τὰ μονοπώλια 2½ ἕως 3 ἑκατομμυρίων. Ἂν παραβάλωμεν τοὺς ἀπολογισμοὺς τῶν ἐτῶν 1893–1896 μὲ τὸν προσδοκώμενον τοῦ 1899, ἀνεξαρτήτως τῶν εἰρημένων βελτιώσεων, εὑρίσκομεν τὸ 1899 μειονεκτοῦν. Οὕτω, ἀντὶ προόδου, εἰς ἁπάσας τὰς λοιπὰς ὑπηρεσίας τῶν ἐσόδων οὐδεμίαν βλέπομεν βελτίωσιν, τοὐναντίον βαίνουσιν ἐπὶ τὰ χείρω! Παραδεχόμεθα, εἴπομεν, ὡς ἔσοδα τῆς χρήσεως τοῦ 1899 τὸ ποσὸν τῶν 107,000,000, τὸ προϋπολογισθὲν παρὰ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀπέναντι αὐτῶν ἔχομεν ἔξοδα 113,651,802, ἤτοι διαφορὰν ὑπὲρ τὰ 6,500,000. Ταῦτα, Κύριοι, εἶναι δυνατὸν νὰ καλυφθῶσι διὰ τῶν ἀδιαθέτων πιστώσεων; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρεδέχθη τρία ἑκατομμύρια κατ’ ἐλάχιστον ὅρον ἀδιαθέτων πιστώσεων, ἀλλὰ δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι τὰ τρία ταῦτα ἑκατομμύρια δὲν θὰ ἦναι ὁ ἐλάχιστος ὅρος, ἀλλ’ ὁ μέγιστος. Καὶ ὁ λόγος εἶναι ἁπλούστατος· διότι πρῶτον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιμένητε ἀδιαθέτους πιστώσεις, εἰμὴ μόνον τὰς 250,000 δραχμὰς, τὰς προερχομένας ἐκ τῶν μὴ ἐφαρμοσθέντων νέων νόμων, καθ’ ἃ σημειοῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐν τῷ τεύχει τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1900, ἀφοῦ εἰς ὅλα σχεδὸν τὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα ἐζητήθησαν νέαι πιστώσεις. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δυνάμεθα νὰ ἐλπίσωμεν ἐφέτος ἀδιαθέτους πιστώσεις ἀξίας λόγου; Βεβαίως. Ἐπίσης ἐκείνας, αἵτινες προέρχονται ἐκ τῶν μὴ πραγματοποιηθέντων νόμων, καὶ ἃς ὑπολογίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς 548,000. Ἄλλας δὲ οὐχί. Καὶ ἰδοὺ διατί. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, συντάξασα τὸν προϋπολογισμὸν αὐτῆς, ὅστις διενεμήθη ὑμῖν, εἶχε παραδεχθῆ διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν προϋπολογισμὸν ἀνερχόμενον εἰς 13,767,000. Ἡ νῦν Κυβέρνησις, ἀνερχομένη εἰς τὰ πράγματα, ἠλάττωσεν αὐτὸν εἰς 12,000,000, λαμβάνουσα βεβαίως ὑπ’ ὄψιν τὰς προσδοκωμένας παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἀδιαθέτους πιστώσεις. Εἶναι ἀληθές, ὅτι μεταγενεστέρως ἐζήτησε νέας πιστώσεις, ἀλλ’ αὗται ἀφεώρων εἰδικὰς ἀνάγκας τοῦ Ὑπουργείου, αἱ ὁποῖαι οὐδὲν θὰ ἀφήσωσιν ὑπόλοιπον, ἐκτὸς τῶν πρὸ ὀλίγου ὑπ’ ἐμοῦ σημειωθεισῶν ἀδιαθέτων πιστώσεων ἐκ τῆς μὴ πραγματοποιήσεως τῶν ψηφισθέντων νόμων. Ἀφοῦ λοιπὸν τὰ δύο ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων Ὑπουργείων δὲν θέλουσιν ἀφήσει ἀδιαθέτους πιστώσεις ἄλλας ἢ τὰς γνωστὰς, ὡς προηγουμένως ἐξέθηκα, πῶς θέλουσιν ὑπερβῆ αἱ ἀδιάθετοι πιστώσεις τὰ 3,500,000; Οὕτω παραδεχόμενοι τὸν ἀριθμὸν τοῦτον καὶ ἀφαιροῦντες αὐτὸν ἐκ τοῦ ἐλλείμματος τῶν 6,500,000, ἔχομεν πάλιν ἔλλειμμα δραχ. 3,000,000. Ἀλλ’ ἂν καὶ ἐκ τούτου τοῦ ἀριθμοῦ ἀφαιρέσωμεν τὰ 2,419,000 δρ. τὰς προερχομένας ἐκ τῆς χρήσεως τοῦ 1898, πάλιν θέλει μείνῃ 1,000,000 περίπου δραχμῶν ἔλλειμμα, προερχόμενον εἰδικῶς ἐκ τῆς χρήσεως τοῦ 1899, μὲ ὅλην τὴν ἔκπτωσιν τῶν ἀδιαθέτων πιστώσεων, μὲ ὅλην τὴν προσθήκην τῶν 3,859,000 τῶν ἐκτάκτων προσόδων. Ταῦτα, Κύριοι, ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς αὐτὸν κ. τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος, καίπερ ἐμφορούμενος ἀπὸ τὰς καλλιτέρας ὑπὲρ τοῦ τόπου διαθέσεις, καίτοι ἐξόχου ἱκανότητος, ἀλλ’ ἀσχολούμενος δυστυχῶς πολυειδῶς καὶ πολυτρόπως εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ κόμματος, ἅτινα θεωρεῖ βεβαίως ὡς συντελοῦντα εἰς τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος, δὲν εὐκαιρεῖ νὰ ἀντιληφθῇ τῆς ἀληθοῦς καταστάσεως τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, καὶ ἄγει ἡμᾶς λεληθότως, ἀλλ’ ἀσφαλῶς, εἰς νέαν οἰκονομικὴν καταστροφὴν, πολλῷ χείρονα τῆς πρώτης.

§36Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἴσως ἡ Βουλὴ ἀπένειμεν εὐχαριστίας εἰς τὸν κύριον Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς, διότι ἐκπληρῶν τὸ καθῆκον τοῦ Βουλευτοῦ, ὡς οὗτος τὸ ἐννοεῖ, ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς φόβους, οἱ ὁποῖοι τὸν κατέχουσι, περὶ τοῦ ἐλλείμματος, εἰς ὃ θὰ ἀπολήξῃ ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ 1900. Ἰδιαιτέρως δὲ ἐγὼ εὐχαριστῶ αὐτόν, διότι ἐκπληρῶν φιλικὸν, οὕτως εἰπεῖν, καθῆκον, μοὶ ὑπέμνησε, ποῖα πρέπει νὰ λάβω μέτρα, ὅπως προλάβω κατάστασιν, ἥτις κατ’ αὐτὸν εἶναι δυσάρεστος ὑπὸ γενικὴν ἔποψιν. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς εἶναι ἐντριβὴς περὶ τοὺς ἀριθμοὺς, καὶ εἰδικὰς γνώσεις ἔχει περὶ μεταλλείων καὶ ὀρυχείων, καὶ ὑδραυλικὰς ἀκόμη γνώσεις κέκτηται, ἠσχολήθη δὲ καὶ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν μελέτην τῶν ἀφορώντων τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους· ἀλλ’ ἠσχολήθη, ὡς φαίνεται, ὀλιγώτερον ἀφ’ ὅσον ἀπῄτει ἡ πλήρης τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους κατανόησις. Δι’ αὐτὸ εἰς τοὺς ὑπολογισμούς του πλανᾶται. Ἵνα συζητήσω ἐπὶ τῶν ἐκτιμήσεών του ἐπὶ τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ 1899, ὀφείλω νὰ ἐξετάσω ὅσα ἐξέθεσεν ἐν σχέσει πρὸς τὰ τέσσαρα ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα κατ’ αὐτὸν ἀνάγκη νὰ ἐπιβληθῶσιν εἰς βάρος τῆς χρήσεως τοῦ 1899. Παρατηρῶ πρωτίστως, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς, καίτοι ἐφήρμοσεν, ὡς Ὑπουργὸς, τὸν νόμον περὶ διεθνοῦς ἐλέγχου, δὲν κατώρθωσεν ὅμως νὰ ἐννοήσῃ τὸν τρόπον ἢ μᾶλλον τὸν μηχανισμὸν, καθ’ ὃν λειτουργεῖ ὁ νόμος οὗτος. Ἐνθυμεῖται βεβαίως, διότι ἦτο Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου 1898 εὑρίσκοντο εἰς τὰ διάφορα ταμεῖα τοῦ Κράτους ἔνσημα ἐκ δραχμῶν 5,200,000. Δὲν προτίθεμαι νὰ ἐξετάσω νῦν, ἂν ἠδύνατο διὰ προνοίας μείζονος νὰ κατορθώσῃ, ὥστε τὸ ποσὸν τοῦ ἀποθέματος νὰ ἦναι ἔλασσον· ἀρκοῦμαι μόνον εἰς τὴν διαπίστωσιν τοῦ γεγονότος, ὅτι εὑρέθη τοσοῦτον ἀπόθεμα, ὑπὸ δὲ τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς προεβλήθη ἡ πρότασις, ὅτι πρέπει ἅπαν τὸ ἀπόθεμα τοῦτο νὰ θεωρηθῇ ὡς εἴσπραξις ὑπεγγύων προσόδων, καὶ νὰ καταλογισθῇ μεταξὺ τῶν πλεονασμάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων δικαιοῦνται, ὡς γνωστόν, οἱ δανεισταὶ τοῦ Κράτους νὰ λάβωσι τὰ ⅗. Κατ’ ἐμὲ, εἰς μέγα ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ὑπέπεσε λάθος, ἀναγνωρίσας τὴν πρότασιν ταύτην τῆς Διεθνοῦς Ἐπιτροπῆς, διότι, κατ’ ἐμὲ καὶ κατ’ ἐκείνους ἀκόμη, οἵτινες ὄχι μόνον ἐμελέτησαν ἀλλὰ καὶ διεξήγαγον τὰς διαπραγματεύσεις, αἵτινες κατέληξαν εἰς τὸν νόμον περὶ διεθνοῦς ἐλέγχου, δὲν δύναται τοῦτο νὰ καταλογισθῇ μεταξὺ τῶν ὑπεγγύων προσόδων, αἵτινες ὑποβάλλονται εἰς τὴν ὑποχρέωσιν τῶν πλεονασμάτων. Κατὰ τὴν ὀρθὴν ἑρμηνείαν τοῦ νόμου περὶ διεθνοῦς ἐλέγχου, δὲν δύνανται νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ἢ μόνον αἱ πραγματικαὶ εἰσπράξεις ἐκ τῶν ὑπεγγύων προσόδων, δηλαδὴ αἱ πραγματοποιηθεῖσαι εἰσπράξεις κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ἔτους ὁλοκλήρου, οὐχὶ δὲ καὶ τὰ ἀποθέματα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὰ δημόσια ταμεῖα...

§37ΝΕΓΡΗΣ. Ὁ νόμος τὸ ὁρίζει καθαρῶς, κύριε Ὑπουργέ.

§38ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι καθαρὸν καὶ ἀναμφισβήτητον εἶναι τοῦτο, ὅτι ὁ νόμος περὶ διεθνοῦς ἐλέγχου ἐννοεῖ εἰσπράξεις ἐκ τῶν ὑπεγγύων προσόδων πραγματικάς, ἤτοι φόρους καὶ δικαιώματα εἰσπραχθέντα καὶ εἰσαχθέντα εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, καὶ οὐχὶ ἀποθέματα χαρτοσήμου καὶ ἐνσήμων ἀποτεταμιευμένα εἰς τὰ ταμεῖα. Ὡς φαίνεται, ἡμεῖς ἔχομεν διάφορον τῆς ὑμετέρας γνώμην· διάφορον γνώμην δὲ δὲν ἔχω μόνον ἐγὼ, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἐκ τῶν ἀσχοληθέντων εἰς τὸ θέμα τοῦτο. Ὁ προκάτοχός μου, ἐνῷ ὤφειλε ν’ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἀξίωσιν ταύτην τῆς Διεθνοῦς Ἐπιτροπῆς, προῆλθεν εἰς συμβιβαστικὴν λύσιν, καὶ ἀπεδέξατο, ὅπως ἐκ τῶν 5,200,000 θεωρηθῶσιν ὡς εἰσπράξεις τὰ ἡμίση, δηλαδὴ 2,600,000, καὶ ἐπ’ αὐτῶν ὑποβληθῇ τὸ Δημόσιον εἰς τὴν ἀπόδοσιν τῶν ⅗ πρὸς τοὺς δανειστάς του.

§39Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§40ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κλπ). Ὄχι αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα.

§41Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι τὸ ἰσοζύγιον τοῦ 1899.

§42ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ μὴ μὲ διακόπτητε, διότι ἐγὼ δὲν σᾶς διέκοψα. Συνωμολογήθη λοιπὸν ὑπὸ τοῦ προκατόχου μου μία συμβιβαστικὴ λύσις, κατὰ τὴν ὁποίαν 2,600,000 κατελογίσθησαν ὡς εἰσπράξεις ἐκ τοῦ ἀποθέματος τῶν ἐνσήμων τῆς 31 Δεκεμβρίου 1898, καὶ 2,600,000 μετηνέχθησαν εἰς τὴν χρῆσιν τοῦ 1899. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τοιαῦτα λάθη δυσκόλως ἐπανορθοῦνται· διότι ὅτε ἐγὼ ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου, τὰ περὶ τούτου εἶχον δυστυχῶς κανονισθῆ. Ἐγὼ ὑπεβλήθην εἰς τὴν μέριμναν, ὅπως τὸ ἀπόθεμα τῆς 31 Δεκεμβρίου 1899 ᾖ ἔλασσον, πρὸς τοῦτο δὲ κατέβαλον πᾶσαν προσπάθειαν, ἥτις ἐπετρέπετο ἐκ τῆς ἀνάγκης ἢ ἐκ τοῦ λόγου τοῦ νὰ μὴ μένωσι τὰ ταμεῖα ἄνευ χαρτοσήμου καὶ ἑπομένως ζημιωθῇ τὸ Δημόσιον, καὶ κατωρθώθη, ὅπως ἀπὸ 5,200,000 τὸ ἀπόθεμα κατέλθῃ εἰς τὸ ἥμισυ σχεδόν. Ἀλλ’ ἠκούσατε πρὸ ὀλίγου ἕνα ὑπολογισμὸν, ὁ ὁποῖος ὁμολογουμένως εἰς ἐμὲ, τὸν γινώσκοντα ὅτι ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ἀσχολεῖται περὶ τοὺς ἀριθμοὺς, ἤγειρεν ἔκπληξιν. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ἔλεγεν ἐντεῦθεν, ὅτι 2,600,000 ἐκληρονόμησε τὸ 1899 ἐκ τοῦ 1898· εἰς ταῦτα δὲ θέλουσι προστεθῇ καὶ αἱ εἰσπράξεις ἢ τὸ ἀπόθεμα τῆς 31 Δεκεμβρίου 1899, καὶ θέλει ἀποτελεσθῆ ἓν ὀγκῶδες ποσὸν, ἐκ τοῦ ὁποίου οἱ δανεισταὶ θέλουσι λάβει τὰ ⅗. Ἀλλ’ ἐλησμόνησε τὴν μέθοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Διεθνὴς Ἐπιτροπὴ συντάσσει τοὺς ἰδίους αὐτῆς λογαριασμούς· ὑποθέτω δ’ ὅτι τὸ ἐλησμόνησε, διότι εἶχεν ἤδη λάβει, ὅτε διηύθυνεν τὸ Ὑπουργεῖον, τὸν ἰσολογισμὸν τῆς Διεθνοῦς Ἐπιτροπῆς, δημοσιευθέντα μάλιστα ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Διεθνὴς Ἐπιτροπὴ δὲν παρακολουθεῖ, κατὰ τὴν γενομένην ἀποδεκτὴν ὑπὸ τοῦ κ. Νέγρη, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀρχὴν, τὰς εἰσπράξεις τῶν δημοσίων ταμείων, τὰς βεβαιουμένας ἐκ τῶν καταστάσεων τῶν ἐπισήμων. Αὕτη ἀκολουθεῖ ἄλλην μέθοδον. Παρέλαβεν ἐκ τοῦ 1898 ἔνσημα ἀξίας δρ. 2,600,000. Εἰς ταῦτα προσθέτει καὶ ὅσα ἔνσημα τὰ διάφορα ταμεῖα ἢ μᾶλλον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρέλαβε παρὰ τῆς ἑταιρείας ἐπὶ τῆς εἰσπράξεως τῶν ὑπεγγύων προσόδων μέχρι τῆς 19)31 Δεκεμβρίου, καὶ οὕτως ὑπολογίζει, κατὰ τὴν παραδεχθεῖσαν παρ’ αὐτῆς ἀρχὴν, τὸ ποσὸν τῶν εἰσπράξεων ἐκ χαρτοσήμου, ἐνσήμων καὶ ταινιῶν, ἐπὶ δὲ τοῦ κατὰ τὸν ὑπολογισμὸν τοῦτον παρουσιαζομένου πλεονάσματος λαμβάνει ὑπὲρ τῶν δανειστῶν τὰ ⅗. Ἑπομένως τὸ ἀπόθεμα τὸ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον εὑρεθὲν δὲν ἀποτελεῖ τὴν βάσιν, ἐπὶ τῇ ὁποίᾳ κανονίζονται τὰ δικαιώματα τῶν δανειστῶν. Τὸ ἐκ δραχ. 5,200,000 ἀπόθεμα, τὸ ὁποῖον ὑπελείφθη ἀπὸ τοῦ 1898 καὶ ὑπῆρχεν εἰς τὰ διάφορα ταμεῖα τοῦ Κράτους, κατηναλώθη κατὰ τὸ 1899. Ὅτε ἐξηντλήθη ἐκείνων ἡ χρῆσις, ἐζητήθησαν ἄλλα παρὰ τῆς ἑταιρείας ἐπὶ τῆς εἰσπράξεως τῶν ὑπεγγύων προσόδων, καὶ ἐφ’ ὅσον ταῦτα ἐλήφθησαν, κατὰ τοσοῦτον ηὔξησε τὸ ποσὸν τῶν εἰσπράξεων τὸ ὑποβληθὲν εἰς τὰ πλεονάσματα κατὰ τὴν 19/31 Δεκεμβρίου 1899. Οἴκοθεν ἐννοεῖται, ὅτι τὰ 2,600,000 δὲν ἐλήφθησαν εἰς τὸ 1899 μόνον διὰ νὰ καταλογισθῇ ἐπ’ αὐτῶν τὸ πλεόνασμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δικαιοῦνται οἱ δανεισταὶ τοῦ Κράτους, διότι αὐτὸ κατηναλώθη ἐντὸς τοῦ 1899. Εἰσέτι ἡ Διεθνὴς Ἐπιτροπὴ δὲν κατώρθωσε νὰ καταρτίσῃ τὸν ἰσολογισμὸν αὐτῆς τοῦ 1899, καίτοι ἐπανειλημμένως παρεκάλεσα αὐτὴν νὰ μὴ βραδύνῃ, ὅπως κατὰ τὸ παρελθὸν, εἰς τὴν κατάρτισιν αὐτοῦ, διότι ἐκ τοῦ ἰσολογισμοῦ, τὸν ὁποῖον αὕτη ἤθελε καταρτίσει, θέλουσι προκύψει πάντα τὰ στοιχεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θέλει κανονισθῆ καὶ ἡ ληψοδοσία τοῦ Δημοσίου πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν Διεθνῆ. Νομίζω, ὅτι τὸ ποσὸν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ δικαιωθῶσιν οἱ δανεισταὶ τοῦ Κράτους ἐκ τοῦ πλεονάσματος τῶν ἐνσήμων, θὰ ἦναι ἀσυγκρίτως μικρότερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐδικαιώθησαν κατὰ τὴν 19)31 Δεκεμβρίου 1898. Ἐπιφυλάσσομαι ὅμως, ὅτε θὰ ἔχωμεν κατηρτισμένον τὸν ἰσολογισμὸν τῆς Διεθνοῦς Ἐπιτροπῆς. Ἔχω δὲ τὴν πληροφορίαν, ὅτι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἔσται οὗτος ἕτοιμος πρὸς δημοσίευσιν. Δὲν θέλω παραλείψει ν’ ἀμφισβητήσω τὴν ἀρχὴν, ἥτις ἐγένετο δεκτὴ παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου προκατόχου μου ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἀποθέματα τῶν ἐνσήμων, τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο τὴν 31 Δεκεμβρίου ἀδιάθετα εἰς τὰ δημόσια ταμεῖα. Δὲν δύναμαι ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν, ἀμφισβητῶν τὴν ἀρχὴν ταύτην, ἐπικαλούμενος τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου περὶ διεθνοῦς ἐλέγχου, θέλω κατορθώσει—ἴσως καὶ μέχρι διαιτησίας φθάνων—νὰ γένηται ἀποδεκτὴ ἑτέρα ἀρχὴ, ἡ ἀρχὴ ὅτι ὑπέγγυοι πρόσοδοι, αἱ ὑποβαλλόμεναι εἰς τὰ πλεονάσματα, εἶναι ἐκεῖναι, αἵτινες πραγματοποιοῦνται, αἵτινες εἶναι πραγματικαὶ εἰσπράξεις τοῦ Δημοσίου, δηλαδὴ αἱ εἰσπράξεις τὰς ὁποίας τὸ Δημόσιον πραγματοποιεῖ δι’ εἰσπράξεως αὐτῶν ἀπὸ τοὺς φορολογουμένους ἢ τοὺς ὀφειλέτας αὐτοῦ, καὶ οὐχὶ ἐκεῖναι, αἵτινες προέρχονται ἀπὸ ἀποθέματα εὑρισκόμενα εἰς τὰ ταμεῖα τοῦ Κράτους. Ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶναι τῆς ἐμῆς δικαιοδοσίας ἀπὸ τοῦδε νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν θὰ ἐπικρατήσῃ ἡ ἀρχὴ, περὶ τῆς ὁποίας συνηγορῶ. Ἀλλὰ μόνον περιορίζομαι ν’ ἀμφισβητήσω τὸν ἀριθμὸν, τὸν ὁποῖον ἐντεῦθεν ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἐντεῦθεν μέλλον νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ Δημόσιον κατὰ πλεονασμὸν τῶν πιστώσεων τοῦ 1899, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ὅταν ἔχητε δύο ἀριθμοὺς ἐσφαλμένους, ἐννοεῖται ὅτι τὸ συμπέρασμα εἶναι μᾶλλον ἐσφαλμένον. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ πλεονάσματα τοῦ 1898, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς, νομίζω ὅτι εὑρίσκεται ἐν σφάλματι, διότι ὑπάρχουσι μέν τινα πλεονάσματα, πλεονάσματα δηλαδὴ ἐσόδων ληφθέντα εἰς χρέωσιν τοῦ Δημοσίου ταμείου ἕνεκα τῆς μὴ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1898 ἀναγραφῆς πιστώσεως ἐπαρκοῦς, ἀλλὰ ὑπάρχουσι καὶ ἀντιθέτως πλεονάσματα, τὰ ὁποῖα θέλουσι καταλήξει εἰς πίστωσιν τοῦ Δημοσίου. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς εἰς μίαν ἄλλην συνεδρίασιν μοὶ ἀπηύθυνεν ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς τὴν αὐτὴν εἶχεν ἔννοιαν, διότι ὅσοι παρακολουθεῖτε τὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀνεγνώσατε ἐν αὐτῷ ὅ,τι ἀναγράφεται. Ἀναγράφεται ἐξ ὑποχρεώσεως τοῦ νόμου ἡ πίστωσις 914,000 φράγκων πρὸς πληρωμὴν τῶν ὀφειλομένων ἐπὶ 5%, ἐπὶ τῶν 70% τῶν μὴ πληρωθέντων ἀπὸ τοῦ 1893 μέχρι τοῦ 1897, ἐν τούτοις ἐξ αὐτῶν τῶν 914,000 φράγκων ἐπληρώθησαν μόνον 400 χιλιάδες περίπου. Καὶ δὲν δύναμαι μὲν νὰ ὁρίσω ἀκριβῶς τὸ ποσὸν, ὅπερ θέλει πλεονάσει, διότι ἐξακολουθεῖ εἰσέτι ἡ πληρωμὴ, ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν ἀπὸ τοῦδε, ὅτι ἐν τῷ ὑπολογισμῷ, ὅστις ἐγένετο πρὸς κανονισμὸν τοῦ ποσοῦ τῶν 914 χιλιάδων φράγκων, ὑπάρχει σφάλμα λογιστικὸν, καὶ ὑπελογίσθη ἀρχικῶς κατὰ 400 χιλιάδας φράγκα περισσότερον. Πλὴν ὅμως τούτου, δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πάντες οἱ πιστωταὶ τοῦ Κράτους δὲν κρατοῦσιν εἰς χεῖρας αὐτῶν πιστοποιητικὰ, δίδοντα εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ λάβωσι τὸ ποσοστὸν τοῦτο ἐκ τοῦ χορηγουμένου εἰς αὐτοὺς ποσοῦ. Ὑπάρχει δὲ καὶ ἕτερόν τι, ὅτι τοῦ 1894 οἱ δικαιοῦχοι εὑρίσκοντο ἐν παραγραφῇ κατὰ τὸ 1899. Οὕτω λοιπὸν κατὰ τὸ 1898 καὶ 1899 θέλομεν ἔχει ἓν πλεόνασμα ἀνὰ 500,000 περίπου ἐκ τῆς πιστώσεως ταύτης. Ἑπομένως ὡς πρὸς τὰ τοῦ 1898 ἐπιφυλάσσομαι εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν νὰ δώσω τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας, διότι δὲν ἐφανταζόμην, ὅτι ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ἤθελε τόσον προώρως τὰ περὶ τούτου ἀπὸ τοῦ βήματος πραγματευθῆ, ἐπιδεικνύων ἀξιέπαινον τῷ ὄντι ἐνδιαφέρον ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, καὶ ἐν τῇ πλάνῃ ἀκόμη περὶ τοὺς ἀριθμοὺς, οἱ ὁποῖοι ἀποδεικνύουσι τὰ συμπεράσματά του ἐσφαλμένα. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς προσεπάθησε ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι θ’ ἀπαιτηθῇ πίστωσις δραχ. 2,000,000 διὰ νὰ πληρωθῶσιν αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ 1898. Ἐξ ὅσων ἐσημείωσα ἤδη, πείθεσθε, ὅτι δὲν θὰ ἦναι τὸ ποσὸν αὐτὸ, εἰμὴ ἴσως κατὰ τὸ ⅓ ἀκριβῶς ἐκ τοῦ ἀναφερθέντος ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ποσοῦ. Ἀλλ’ ὁμιλεῖ περὶ ὑποχρεώσεως τῆς χρήσεως τοῦ 1898, καὶ ὑπολαμβάνει ὅτι αὐτὴ εἶναι μία ὑποχρέωσις, ἡ ὁποία τυπικῶς θέλει ἐπιβαρύνει τὸ 1899, καὶ ἑπομένως θέλει αὐξήσει τὸ ἔλλειμμα αὐτοῦ. Ἀλλὰ μολονότι, ἐπαναλαμβάνω, οὔτε ὡς πρὸς τὸ ποσὸν, ὡς θὰ ἀποδειχθῇ, δὲν ἔχει δίκαιον, πάλιν ἔπρεπε νὰ μὴ λησμονήσῃ, ὅτι πρόκειται περὶ ὑποχρεώσεως τοῦ 1898 καὶ οὐχὶ τοῦ 1899. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἐλησμόνησεν, ὅτι τελευταίως, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, τὴν ὁποίαν παρέσχεν εἰς ἐμὲ ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου περὶ πιστώσεως ἀναπληρωματικῆς τεσσάρων ἑκατομμυρίων περίπου ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1899, δὲν περιωρίσθην, ὁμιλῶν περὶ τῶν δαπανῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1899, εἰς μόνον τοὺς ψηφισθέντας νόμους περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων, ἀλλ’ εἶπον, ὅτι καὶ ἕτεραι θέλουσι ζητηθῆ, καὶ ῥητῶς μάλιστα ἐμνημόνευσα, ὅτι πίστωσίς τις θέλει ζητηθῆ καὶ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, τὴν ὁποίαν ὑπολογίζω εἰς 400 ἢ 500 χιλιάδας. Καὶ μὲ τὰς πιστώσεις λοιπὸν ταύτας τὰς πιθανὰς κατέληξα εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν θέλουσιν ὑπερβῆ τὰ ἔξοδα τὸ ποσὸν τῶν 107 ἑκατομμυρίων. Ἀλλ’ ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς προώρως ἔθιξε καὶ τὸ ζήτημα τῶν ἀδιαθέτων πιστώσεων, καὶ ἐνόμισεν, ὅτι ἦτο εὐκαιρία ν’ ἀμφισβητήσῃ τὸν ἀριθμὸν, τὸν ὁποῖον ἐντεῦθεν ἀνέφερα, περὶ τοῦ πιθανοῦ ποσοῦ τῶν ἀδιαθέτων πιστώσεων τῆς χρήσεως τοῦ 1899. Ἔλεγε δὲ ἐντεῦθεν: «Πόθεν περιμένετε ἀδιαθέτους πιστώσεις τῆς τρεχούσης χρήσεως; Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἴδετε πόσας ἐπαρουσίασε πιστώσεις ἀναπληρωματικάς· ἐκεῖθεν δὲν ἔχετε νὰ περιμένητε». Ἀλλ’ ἐλησμόνησε καὶ τὸν νόμον περὶ δημοσίου λογιστικοῦ καὶ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον συντάσσονται οἱ προϋπολογισμοὶ, καὶ ἐλησμόνησεν, ὅτι αἱ ζητούμεναι ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ζητοῦνται ἐπὶ ὡρισμένων κεφαλαίων καὶ ἄρθρων, ἐγὼ δὲ ῥητῶς ἀνέφερα ἐντεῦθεν, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἐκείνη ἡ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία ἔδωκε τελευταίως τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τῶν κεφαλαίων τούτων, ἔδωκε καὶ τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἀδιαθέτων πιστώσεων, οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται εἰς 567,000. Ὥστε ἀμέσως καὶ κατὰ τοῦτο ἠπατήθη ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. Ἀλλ’ ἠπατήθη ἀκόμη περισσότερον εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ εἰς τὰς πιστώσεις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἔλεγε: «πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ περιμένητε ἐκεῖθεν ἄλλας ἀδιαθέτους πιστώσεις, παρὰ ἐκείνας μόνον, αἵτινες ἀναφέρονται εἰς νόμους μὴ ἐκτελεσθέντας κατὰ τὸ 1898;» Καὶ διὰ νὰ πείσῃ τὴν Βουλὴν—καὶ ὑπέθεσε μάλιστα, κατερχόμενος τοῦ βήματος, ὅτι τὴν ἔπεισε, διότι εἶπεν «ἐπείσθητε ἤδη», — εἶπεν ὅτι «πρόκειται περὶ δημοσίων ἔργων. Ἐψηφίσατε πιστώσεις, δὲν ἐξετελέσθησαν· ἔμειναν τὰ ἔργα κατὰ τὸ 1899· ἀλλ’ αὐτὸ δὲν σημαίνει τίποτε, διότι αἱ πιστώσεις ἐχορηγήθησαν, τὰ ἔργα ἐνεκρίθησαν, ἄρα θέλουσιν ἐπιβαρύνει τὴν χρῆσιν τοῦ 1899»! Καὶ ἐλησμόνησε τὸν νόμον περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, κατὰ τὸν ὁποῖον, ὅταν ἡ ἐκτέλεσις ἑνὸς ἔργου δὲν ἀρχίσῃ ἐντὸς τοῦ ἔτους, δὲν ἐπιβαρύνει τὴν χρῆσιν ἐκείνην· ἄλλως τε ἐγὼ, διατελῶν ἐκ καθήκοντος εἰς ἄμεσον συνεννόησιν μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὤφειλον νὰ γινώσκω, ὅτι αἱ πιστώσεις αἱ τοιαῦται τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν θέλουσιν ὑπερβῆ τὸ ἓν ἑκατομμύριον, κατὰ ὑπολογισμόν...

§43ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ ἓν ἑκατομμύριον;

§44ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ ἓν ἑκατομμύριον. Αἱ ἀδιάθετοι πιστώσεις τῆς χρήσεως τοῦ 1899 κατὰ τὴν λῆξιν τῆς χρήσεως αὐτοῦ. Ὁ ἁρμόδιος μάλιστα τμηματάρχης τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸν συνάδελφόν μου εἶχε παραστήσει ὅτι θέλουσιν ἀνέλθει εἰς 1½ ἑκατομμύριον. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου εἶναι πολὺ μέτριος εἰς τοὺς ὑπολογισμούς του, εἶπεν ὅτι περιώρισε τὸ ποσὸν τῶν ἐκ τούτου ἀδιαθέτων πιστώσεων εἰς ἓν ἑκατομμύριον. Ἔχετε ἀμέσως 1,800,000. Ἀλλ’ ἀκόμη ἴσως προσθέσητε καί τι ἕτερον. Ἀπὸ τὰ Ὑπουργεῖα τὰ λοιπὰ ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς νομίζει ὅτι οὐδεμία θέλει ἀπομείνει ἀδιάθετος πίστωσις· ἀλλ’ ἐγὼ προχείρως ἀναφέρω εἰς αὐτὸν, ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας θὰ ἔχωμεν ἀδιαθέτους πιστώσεις ἐκ δραχ. 700,000. Ἀνεγράφη πίστωσις ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1899 διὰ συνδρομὴν τοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῶν ἀπόρων δήμων ἐξ 1½ ἑκατομμυρίου. Ταύτης ἐγένετο χρῆσις μόνον κατὰ 900,000. Ἰδοὺ 600,000. Ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι. Ὑπάρχει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον, ἐνῷ ἐζήτησεν ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις ἐπὶ ὡρισμένων κεφαλαίων καὶ ἄρθρων, θὰ ἔχῃ ἐπὶ ἑτέρων κεφαλαίων καὶ ἄρθρων ἀδιαθέτους πιστώσεις, κατὰ τὸ σημείωμα τοῦ εἰδικοῦ τμηματάρχου, τοὐλάχιστον 400,000. Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ ἐκεῖ, κατὰ σημείωμα ἀκριβέστατον, ὅπερ συνέταξεν ὁ ἁρμόδιος τμηματάρχης, θὰ ἔχωμεν ἀδιαθέτους πιστώσεις 100,000 δραχμῶν. Τὸ δὲ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον διαχειρίζεται οὐχὶ μόνον τὰς πιστώσεις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ καὶ τὰς ἀναγομένας εἰς τὴν διαχείρισιν καὶ διοίκησιν τῶν δημοσίων προσόδων, βεβαίως θέλει παρουσιάσει ἀδιαθέτους πιστώσεις, καίτοι ἐπὶ ὡρισμένων κεφαλαίων καὶ ἄρθρων ἐζητήθησαν ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις. Δι’ αὐτὸ καὶ ὅτε ὡμίλουν ἐντεῦθεν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῶν πιστώσεων τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως τοῦ 1899 εἶπον, καὶ σήμερον ἐπαναλαμβάνω, ὅτι κατ’ ἐλάχιστον ὅρον αἱ ἀδιάθετοι πιστώσεις θέλουσιν ὑπερβῆ τὸ ποσὸν τῶν 3,000,000. Ἀλλὰ δὲν ἠρκέσθη ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν ἐκτιμήσεών μου ὡς πρὸς τὴν χρῆσιν τοῦ 1899, καθ’ ἃς κατ’ ἐλάχιστον ὅρον τὰ ἔσοδα θέλουσιν ὑπερβῆ τὰ 107 ἑκατομμύρια, οὐδ’ ἐπερίμενε νὰ ἔλθῃ ἡ κατάλληλος στιγμή, ὅτε θέλει προσαχθῆ εἰδικωτέρα τις σημείωσις, εἰδικώτερός τις πίναξ, — συντεταγμένος ἤδη κατὰ παραγγελίαν μου,—δεικνύων ἀκριβῶς τὰς πιθανὰς εἰσπράξεις κατὰ τοὺς δέκα μῆνας, οἱ ὁποῖοι ὑπολείπονται μέχρι λήξεως τῆς χρήσεως τοῦ 1899. Κατὰ τὰς σημειώσεις ταύτας, αἱ πιθαναὶ εἰσπράξεις θὰ ἀνέλθωσιν εἰς 110,000,000. Ἀλλ’ ὡς εἶπον καὶ πρότερον, ἐπαναλαμβάνω δὲ καὶ πάλιν, εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν τοιούτων ἐσόδων εἶμαι πάντοτε μέτριος, διότι παρουσιάζονται καὶ ἀπρόοπτα· ἐπὶ παραδείγματι, ὡς εἶπον πρὸ ὀλίγου, θὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον περὶ ἀναστολῆς τῶν διοριῶν πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐν Θεσσαλίᾳ ἀμέσων φόρων· δύναται ἐπίσης νὰ ἐπέλθωσιν ἐλαττώσεις καὶ ἐξ ἄλλων αἰτίων, δύναται δὲ νὰ παρακωλυθῇ εἴσπραξις ὡρισμένου ἐσόδου. Ἀλλὰ πάντως, καὶ μεθ’ ὅλα ταῦτα, ἔχω πάντοτε τὴν ἀκράδαντον πεποίθησιν, ὅτι ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ 1899 θέλει καταλήξει ἐν ἰσοζυγίῳ. Καὶ δύναμαι νὰ παρηγορήσω τὸν κ. Βουλευτὴν, ὅστις δύναται νὰ ἦναι ἥσυχος καὶ νὰ διασκεδάσῃ τοὺς φόβους τοὺς κατέχοντας αὐτὸν ὡς πρὸς τὰ ἐλλείμματα, διότι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἀσχολεῖται εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ εἰς τὸ κόμμα, ὡς εὐηρεστήθη ἐξ ἀγαθοπιστίας νὰ εἴπῃ, ἀλλ’ εἶναι ἀφωσιωμένος εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων του, εἶναι δὲ ἀπείρως ἐπιμελέστερος τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ὅστις, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἠσχολήθη μόνον εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ εἰς τὴν ἰδίαν αὑτοῦ ἐπαρχίαν, ἵνα ἐκλεχθῇ ἀντιπρόσωπος αὐτῆς.

§45ΝΕΓΡΗΣ. Λυποῦμαι ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τοσοῦτον σπουδαίου θέματος, ὅπως ὑπερασπίσῃ ἑαυτὸν, ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ χαριεντισθῇ, καὶ νὰ μοὶ ἀποδώσῃ λόγους, οὓς δὲν εἶπον. Ἀνακριβῶς εἶπεν, ὅτι ἐγὼ ὡμίλησα περὶ δημοσίων ἔργων, ἐνῷ οὐδὲ λόγον ἔκαμα περὶ αὐτῶν. Περατῶν τὸν λόγον του εἶπεν, ὅτι ἐγὼ, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἐφρόντισα παρὰ μόνον διὰ τὴν ἐπαρχίαν μου. Νομίζω περιττὸν νὰ ἀπαντήσω εἰς τοῦτο· ἀφίνω δὲ εἰς τὴν κρίσιν ἐκείνων ἐξ ὑμῶν, Κύριοι, οἵτινες μὲ παρηκολουθήσατε ὡς πολιτευόμενον, νὰ ἀποφανθῆτε περὶ τούτου.

§46Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ εἶπον ἀπαντῶν εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἴπετε.

§47ΝΕΓΡΗΣ. Θὰ περιορισθῶ εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ἀποδεικνύοντας τὰς παραλείψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Τί εἶπε περὶ τῶν 2,419,000, τὰ ὁποῖα ἐλησμόνησε νὰ περάσῃ εἰς τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ 1898; Μᾶς εἶπε τάχα ὅτι, δὲν ὤφειλε νὰ τὰ περάσῃ, ἢ τί θὰ κάμῃ; Ὄχι. Μᾶς εἶπε μόνον, ὅτι ὑπάρχουσι καὶ περισσεύματα ἐν τῷ ἀπολογισμῷ τοῦ 1898, ἀλλὰ ἐλησμόνησεν ὅτι ἔδωκεν ἀπολογισμὸν τοῦ 1898, καὶ ὅτι ἐκεῖ περιέλαβεν ἅπαντα τὰ περισσεύματα, καὶ ὅτι ἔκλεισεν ἡ χρῆσις χωρὶς νὰ περιληφθῶσι τὰ 2,409,000, ἅτινα δέον ἤδη νὰ καταλογισθῶσιν εἰς τὸ 1899. Ἰδοὺ λοιπὸν, ὅτι τὸ κονδύλιον τοῦτο μένει ἀνέπαφον, ὡς ἀναμφισβήτητος μένει καὶ ἡ παράλειψις ἡ προερχομένη ἐκ τῆς μὴ καταχωρήσεώς του. Ἔρχομαι εἰς τὰ ἄλλα κονδύλια. Περὶ τοῦ πλεονάσματος τῶν εἰσπράξεων τῶν μονοπωλίων δι’ ἀριθμῶν ἀπέδειξα, ὅτι θὰ ἔχωμεν μεγαλείτερον πλεόνασμα τοῦ ἀναγεγραμμένου ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1899 πρὸς ὄφελος τῶν δανειστῶν. Ἆρα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές; Ὄχι. Τί εἶπε περὶ τῆς νομισματικῆς διαφορᾶς; Εἶπεν ὅτι μᾶς εἶχεν ὁμιλήσει περὶ ταύτης. Μάλιστα ὡμίλησεν, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἠμπόδιζεν ἐμὲ νὰ τὴν προσθέσω, καὶ ἐπρόσθεσα ἐκ τούτου εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 701,324.69.

§48Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐλογαριάσατε πρὸς 1,57 τὸν μέσον ὅρον τῆς τιμῆς τοῦ φράγκου, ἐνῷ εἶναι 1,56, ἀλλὰ καὶ μὲ αὐτὴν τὴν τιμὴν δὲν θὰ ἔχητε τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐμνημονεύσατε, διότι ἡ βάσις, ἐφ’ ἧς στηρίζεσθε, εἶναι ἐσφαλμένη. Ἐλησμονήσατε ὅμως γεγονός τι, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ δημοσίου χρέους κατὰ τὴν πρώτην ἑξαμηνίαν ἐπληρώθη κατὰ τὸ πλεῖστον ἀπὸ τὸ προϊὸν τοῦ ἠγγυημένου δανείου.

§49Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τὸ ὅτι τὰ ἔξοδα ἐπληρώθησαν διὰ τῶν δανείων, τοῦτο δὲν ἀπαλλάττει τῆς ὑποχρεώσεως νὰ τὰ περάσῃ τις εἰς τὸν ἀπολογισμὸν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μέσης τιμῆς τοῦ συναλλάγματος. Ἀλλὰ κατὰ πόσον ἀπέκρουσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὸν ἄλλον ἀριθμὸν τῶν 400,000, τῶν προερχομένων ἐκ πλεονασμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπελογίσθησαν κατὰ τὸ 1898; Δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ ἐλέγχου θὰ τὰ ὑπολογίσῃ τὸ 1899; Ὄχι βεβαίως. Ἀλλ’ ἵνα μὴ προσέξητε εἰς τὴν καυτηρίασιν τῶν ἀριθμῶν, σᾶς ἀνέπτυξε νέον ζήτημα ὅτι κακῶς ἔπραξεν ἡ τέως Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ, ὅπως τὰ ἀποταμιεύματα τῶν ἐνσήμων λογισθῶσιν εἰς τὰ πλεονάσματα. Τοῦτο εἶναι ἕτερον ζήτημα, καὶ θὰ τὸ συζητήσωμεν ἐν ὥρᾳ καταλλήλῳ, ὅταν κατατεθῶσι καὶ τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα. Παραμένει λοιπὸν καὶ τὸ κονδύλιον τῶν 400,000, τὸ ὁποῖον βεβαίως πρέπει νὰ προστεθῇ, διότι οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν πρὸς τὰ ἄλλα, τὰ προερχόμενα ἐκ τῆς χρήσεως αὐτῆς τοῦ 1899, περὶ ὧν ἐγένετο ἰδιαίτερος λόγος. Οὕτω λέγω, ὅτι ὅλοι οἱ ἀριθμοὶ, οὓς ἀνέφερα, εἶναι ἀκριβέστατοι, καὶ οὐδὲν ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἠλάττωσε τὴν σημασίαν αὐτῶν. Οὕτω τὸ ἔλλειμμα τῶν 3,500,000 κατὰ τὸ 1899 ἔσεται δυστυχῶς βέβαιον.

§50Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς ἀναφέρονται εἰς τὴν ἔρευναν τῆς διαχειρίσεως τοῦ 1899, εἰς ἐμὲ δὲ φαίνεται, ὅτι προώρως ἤρξατο τῆς ἐρεύνης ταύτης, μοὶ φαίνεται δ’ ὅτι καταλληλοτέρα ὥρα θὰ ἦτο ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1900. Ἐπειδὴ ὅμως ἠκούσαμεν τῶν περὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ 1899 παραστάσεων αὐτοῦ εἰς τὴν Βουλὴν, θερμὴν ἐκφράζομεν εὐχὴν, ὅπως ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς εὐαρεστηθῇ νὰ ποιήσηται γνωστοὺς εἰς ἡμᾶς τοὺς ἀριθμοὺς, τοὺς ὁποίους ἀνέφερε, καθόσον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λάβωμεν σημείωσιν αὐτῶν, ἐπιθυμοῦμεν δὲ νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ἀκρίβειαν τῶν παραστάσεων αὐτοῦ. Διαφωνῶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὡς πρὸς τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν δίδει εἰς τὰς ἀδιαθέτους πιστώσεις. Τὴν αὐτὴν ἑρμηνείαν ἔδωκαν καὶ Ὑπουργοὶ παρελθόντες, ὅτε ὡσαύτως ἠμφισβήτησα αὐτήν. Δὲν νομίζω ὅτι ὁ ἐκτελῶν τὸν προϋπολογισμὸν Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέγῃ μεταξὺ τῶν ἀναγκῶν, πρὸς θεραπείαν τῶν ὁποίων ἀνεγράφησαν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ πιστώσεις τινὲς, καὶ δαπανᾷ πρὸς θεραπείαν αὐτῶν διὰ τῶν πιστώσεων, ἃς ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν, νὰ ἐγκαταλείπῃ δ’ ἄλλας καὶ ἑπομένως ν’ ἀφίνῃ ἀθίκτους τὰς πρὸς θεραπείαν αὐτῶν ἀναγεγραμμένας πιστώσεις, φρονῶ δ’ ὅτι ὁ Ὑπουργὸς εἶναι ὑπόχρεως νὰ προβαίνῃ εἰς πλήρωσιν πασῶν τῶν ἀναγκῶν, διὰ τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ ἐψήφισε τὰς ἐπὶ τῇ προτάσει αὐτοῦ ζητηθείσας πιστώσεις. Ἑπομένως, ἐὰν πρόκειται περὶ ἀδιαθέτων πιστώσεων, αἵτινες ἔμειναν διότι ἐγκατελείφθη ἡ πλήρωσις τῆς ἀνάγκης, δι’ ἣν ἐζητήθησαν, ὁ Ὑπουργὸς παρέλιπε νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἀνέλαβε, ζητήσας παρὰ τῆς Βουλῆς τὰς ἀναγκαίας πιστώσεις. Οἰκονομία δ’ εἶναι πραγματική, μόνον ὅταν αἱ ὑπολειπόμεναι πιστώσεις ἦναι ὑπόλοιπα περισσεύσαντα μετὰ τὴν πλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν διὰ τοῦ διατεθέντος ποσοῦ ἐκ τῶν πιστώσεων αὐτῶν. Ἑπομένως ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν θέλομεν κρίνει τὰς ὑπολοίπους ἀδιαθέτους πιστώσεις. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἀνακοινώσῃ πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν δύναμαι νὰ ζητήσω, διότι ἐκ τῆς ἀνακοινώσεως αὐτῆς δὲν θὰ ἐπέλθῃ τις βλάβη, ἐὰν ἡ ὑπάρχουσα διαφωνία τῆς Διεθνοῦς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἐλέγχου πρὸς τὸν προκάτοχόν του κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς ἦναι ὄντως οὐσιώδης, ἡ δὲ λύσις, τὴν ὁποίαν οὗτος ἔδωκεν εἰς τὴν προκύψασαν ἀμφισβήτησιν μεταξὺ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἐλέγχου καὶ αὐτοῦ, ἐκανόνισε τὸ παρελθὸν, οὐχὶ δὲ καὶ τὸ μέλλον· ἑπομένως ἐπεθύμουν ν’ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν ἐποιήσατο γνωστὴν πρὸς τὴν Διεθνῆ Ἐπιτροπὴν τοῦ ἐλέγχου τὴν γνώμην, ἣν εἶχε κατὰ τῆς δοθείσης ὑπὸ τοῦ προκατόχου του λύσεως, καὶ ἑπομένως ἂν ἐπεφυλάχθη νὰ συζητήσῃ μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἐκ νέου τὴν ὑπόθεσιν, ὅπως ἐπιτευχθῇ ἀντίθετος λύσις τῆς δοθείσης ὑπὸ τοῦ προκατόχου του καὶ κανονισθῶσιν οὕτω κατ’ αὐτὴν ἐν τῷ μέλλοντι αἱ τοιαῦται σχέσεις.

§51Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὡς πρὸς τὸ παρελθὸν, δὲν μοὶ ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ ἐνεργήσω τι, ἀφοῦ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ἀπεδέχθη τὴν ὑπὸ τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς προβληθεῖσαν ἀξίωσιν. Ἐπιφυλάσσομαι ὅμως νὰ ἐνεργήσω ὅ,τι ἐπιτρέπεται ὑπὸ τῶν κρατούντων ἐν ταῖς σχέσεσι τοῦ Κράτους μετὰ τῆς Διεθνοῦς Ἐπιτροπῆς, ὅπως τὰ τοῦ θέματος τούτου κανονισθῶσι δικαιότερον.

§52Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ τὴν μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου καὶ τῆς Διεθνοῦς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἐλέγχου ἀλληλογραφίαν ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν πλεονασμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1898. Δὲν πρόκειται περὶ διαπραγματεύσεων ἐκκρεμῶν, ἀλλὰ περὶ ζητήματος λελυμένου. Ἐὰν ἡ ἔννοια τοῦ νόμου εἶναι ἐκείνη, ἣν ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, τότε ὁ Ὑπουργὸς ὁ δεχθεὶς τὴν ἐναντίαν λύσιν ὑπέχει εὐθύνην. Παρακαλῶ νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα.

§53Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ ὑπενθυμίσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὰς αἰτήσεις, ἃς ὑπέβαλον πρό τινων ἡμερῶν καὶ δι’ ὧν ἐζήτουν πληροφορίας καὶ πίνακας περὶ τοῦ δημοσίου χρέους, σχετιζομένας πρὸς ὅσα ἐλέχθησαν πρὸ μικροῦ. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ἑτέρου ζητήματος, εἰς ὃ δὲν ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἐπεθύμουν νὰ ζητήσω πληροφορίαν. Ὁ ἔντιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ἐμνημόνευσε μιᾶς ἀρχαίας δοσοληψίας μεταξὺ τῶν ἐν Λονδίνῳ τραπεζιτῶν Gibbs καὶ τοῦ Δημοσίου, καὶ ἐζήτησεν, ὅπως προσαχθῶσι τὰ σχετικὰ ἔγγραφα. Περὶ αὐτῆς, ἥτις, νομίζω, ἀνέρχεται εἰς λίρας 15,000,—ποσὸν ἀρκετὰ σπουδαῖον,—δὲν ἔχει ἡ Βουλὴ πληροφορίαν τινὰ ἐπίσημον.

§54Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ Gibbs διατείνεται, ὅτι ἔχει λαμβάνειν 9,000 λίρας παρὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, τοῦτο δὲ, ὅτι ὄχι μόνον οὐδὲν ὀφείλει, ἀλλ’ ὅτι καὶ δικαιοῦται λαμβάνειν ὑπὲρ τὰς πεντακισχιλίας λίρας. Ἡ δοσοληψία εἶναι παλαιά. Τὴν ὑπόθεσιν εὗρον ἐκκρεμῆ, καὶ ἐπελήφθην τοῦ διακανονισμοῦ αὐτῆς· ἐπειδὴ δ’ ἐξακολουθοῦσιν αἱ περὶ τούτου συνεννοήσεις, δὲν δύναμαι ν’ ἀναγγείλω τὸ ἀποτέλεσμα, ἀδυνατῶ δὲ νὰ καταθέσω ἀμέσως τὰ σχετικὰ ἔγγραφα. Παρακαλῶ δὲ καὶ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἐπιμείνωσιν εἰς τὴν ἄμεσον τῶν ἐγγράφων κατάθεσιν.

§55ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Βεβαίως πρέπει νὰ σεβώμεθα τὴν ἐχεμύθειαν, ἀλλ’ ὡμίλησα περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, διότι πρὸ καιροῦ ἐλέχθη, ὅτι ἐπρόκειτο ἡ διαφωνία μεταξὺ τῶν κ.κ. Gibbs καὶ τοῦ Δημοσίου νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν διαιτησίαν τοῦ κ. Λόου, καὶ ἀνεγράφη τοῦτο καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀκριβὲς, ἐπεθύμουν ὅμως νὰ γνωρίζω, ἂν φρονεῖ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δύναται νὰ πράξῃ τοῦτο ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τῆς Βουλῆς, καὶ ἂν ἀπόφασις τοῦ διαιτητοῦ δύναται νὰ ἦναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸ Δημόσιον, ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως, πρὶν ἢ μετά, τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας.

§56Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν περατωθῇ ἡ ἐπιδιωκομένη διαρρύθμισις τῆς ὑποθέσεως, θ’ ἀνακοινώσω τὸ ὁριστικὸν ἀποτέλεσμα.

§57Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Μετὰ τὰ ἀλλεπάλληλα καὶ ῥαγδαῖα ἐλλείμματα, τὰ ὁποῖα ἐσχάτως ἀνεκαλύφθησαν εἰς τὸν προϋπολογισμόν, καὶ τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦσι τὴν Βουλήν, καὶ προκειμένου προσεχῶς νὰ συζητηθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1900, εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εὐαρεστηθῇ νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς πληροφορίας: 1) Τὰ εὑρεθέντα μετρητὰ ἐν τοῖς ταμείοις, τελωνείοις ἢ τελωνειακοῖς ταμείοις τοῦ Κράτους, καὶ τὰ κατατεθειμένα τοιαῦτα εἰς Τραπέζας, εἴτε ἐπὶ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ, εἴτε ἐπὶ πληρωμῇ τόκου. 2) Τὰς ἐκκρεμεῖς πληρωμὰς, τὰς στηριζομένας εἰς ἡμιεξωφλημένα χρηματικὰ ἐντάλματα, ἐκδεδομένα εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως τοῦ 1899. 3) Τὰς τακτοποιητέας πληρωμὰς, τὰς ἐνεργηθείσας ἐντὸς τοῦ ἔτους 1899, καὶ οὐχὶ τὰς πρὸ αὐτοῦ τοιαύτας. 4) Τὰς προκαταβολὰς δεδουλευμένων μισθῶν ὑπαλλήλων ἢ συντάξεων, τὰς ἐνεργηθείσας ἐντὸς τοῦ ἔτους 1899. 5) Τὰ πληρωθέντα ποσὰ, τὰ στηριζόμενα εἰς ἡμιεξωφλημένα γραμμάτια παρακαταθηκῶν. 6) Τὰ ποσὰ τῶν εὑρεθέντων ἐν τοῖς ταμείοις τοῦ Κράτους ἐξωφλημένων χρηματικῶν ἐνταλμάτων ἐξόδων τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως. 7) Τὴν ἀξίαν τοῦ εὑρεθέντος ἐν τοῖς ταμείοις χαρτοσήμου ὑπεγγύων προσόδων. 8). Τὸ ποσὸν τὸ πιθανῶς εἰσπραχθησόμενον ἐκ διαφόρων φόρων καὶ αἰτιῶν κατὰ τὸ ὑπόλοιπον χρονικὸν διάστημα τῆς χρήσεως τοῦ 1899. 9) Ὁπόσα ἐκ τῶν μετρητῶν, τῶν εὑρεθέντων ἐν τοῖς ταμείοις ἢ ταῖς Τραπέζαις, ἀφορῶσιν εἰς προκαταβληθέντα φόρον ἐπιτηδεύματος καὶ ζώων τῆς χρήσεως τοῦ 1900. 10) Ὁπόσα κατὰ προσέγγισίν εἰσι τὰ πληρωθησόμενα ποσὰ ἐντὸς τοῦ ἔτους 1900 εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως τοῦ 1899, εἴτε ἐκ τῶν ὑπαρχουσῶν πιστώσεων, εἴτε διὰ ζητηθησομένων ἀναπληρωματικῶν τοιούτων. 11) Ὁπόσα κατὰ προσέγγισίν εἰσι τὰ ὀφειλόμενα ποσὰ, τὰ ἀναγόμενα εἰς κεκλεισμένας χρήσεις, εἴτε ἐσημειώθησαν ταῦτα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1900, εἴτε μή. 12) Τὸ πληρωτέον ποσὸν εἰς κοινὰς παρακαταθήκας. 13) Τὸ πληρωτέον ποσὸν εἰς γραμμάτια παρακαταθήκης χρηματικῶν ἐγγυήσεων. 14) Τὸ πληρωτέον ποσὸν εἰς χρηματικὰ γραμμάτια εὑρισκόμενα ἐν κυκλοφορία. 15) Τὰ ὀφειλόμενα ποσὰ εἰς Τραπέζας ἐπὶ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ, εἰς λιμένας, εἰς φιλανθρωπικὰ καταστήματα, εἰς ἑταιρείας, εἰς κοινότητας, εἰς εἰδικὰ ταμεῖα καὶ ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας. Τὰς πληροφορίας ταύτας, Κύριοι, ζητῶ ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, οὐχὶ βεβαίως διότι ἔχω ἔστω καὶ τὴν ἐλαχίστην δυσπιστίαν εἰς τὴν εἰλικρίνειαν τῆς συντάξεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1900, ἀλλὰ διότι φρονῶ, ὅ,τι, ἐὰν ἡ Βουλὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς πληροφορίας αὐτὰς καὶ μελετήσῃ ἐπισταμένως ταύτας, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἔτους 1900, θὰ ἴδῃ ὅτι εὑρισκόμεθα, οὐχὶ εἰς δευτέραν χρεωκοπίαν, ἀλλ’ εἰς τετάρτην. Διότι τὸ Κράτος ἀδυνατεῖ νὰ πράξῃ καὶ τὸ ἐλάχιστον, καὶ πάντα, ὅσα λέγονται ἐνταῦθα, εἶναι λόγια τοῦ ἀέρος, καὶ πρέπει νὰ σκεφθῶμεν σπουδαίως, τί δέον γενέσθαι εἰς τὸ μέλλον.

§58Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὰ πλεῖστα τῶν ἐρωτημάτων του θέλει εὕρει τὴν ἀπάντησιν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτής, ἐὰν εὐαρεστηθῇ νὰ ἀναγνώσῃ τὴν κατάστασιν τὴν προσωρινὴν τῶν εἰσπράξεων καὶ δαπανῶν τοῦ τελευταίου μηνὸς, ὡς καὶ τὸν πίνακα τῆς γενικῆς ληψοδοσίας τοῦ Κράτους. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς πληροφορίας, αἵτινες δὲν εὑρίσκονται εἰς τοὺς πίνακας τούτους, θέλω φροντίσει νὰ παράσχω ταύτας ὡς τάχιστα.

§59Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Θὰ μελετήσω τοὺς πίνακας, ἀλλ’ εἶμαι βέβαιος, ὅτι οὗτοι δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς. Ἀφορμὴν εἰς τὰ ἐρωτήματά μου ἔλαβον, διότι ἔχω πεποίθησιν ἀκράδαντον, ὅτι εἰς τὰ δημόσια ταμεῖα δὲν ὑπάρχουσιν οὔτε τὰ κοινωτικὰ χρήματα, οὔτε αἱ ἐγγυήσεις, οὔτε ἄλλο τι ἐξ ὅσων ἀνέφερα. Ἐὰν δὲ, ὃ μὴ γένοιτο, εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐξετάσωμεν, ἵνα εὕρωμεν τὸ ἐνεργητικὸν καὶ παθητικὸν τοῦ Κράτους, θέλομεν ἴδει, ὅτι ἔχομεν ἔλλειμμα ὑπὲρ τὰ 50 ἑκατομμύρια.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ, Α. Βιτάλης ἔχει τὸν λόγον.

§61Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Εὑρισκομένου εἰς τὴν ἀνάγκην, κύριοι Βουλευταὶ, τοῦ δημάρχου Σύρου ὡς καὶ ὅλου σχεδὸν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου νὰ παραιτηθῇ, ἕνεκα τῶν πιέσεων τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τοῦ σεβαστοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ὑπουργοῦ ὡς καὶ τοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους τοὺς προκαλοῦντας τὴν παραίτησιν ταύτην. Κατὰ μίαν σημείωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχω κρατήσει ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ δήμου Σύρου, τὰ ἔσοδα αὐτοῦ ἀνῆλθον εἰς εἴκοσι χιλιάδας περίπου δραχμάς, προερχόμενα α) ἀπὸ τὸν δημοτικὸν δασμὸν ἐπὶ τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων, ἐκ δραχμῶν τριῶν μέχρι τεσσάρων χιλιάδων, βʹ) ἀπὸ τὴν φρυγανολογίαν, ἐκ δρ. δέκα καὶ ἕξ χιλιάδων, καὶ ἐκ διαφόρων ἄλλων ἀναξίων λόγου. Ἀμφότερα τὰ μεγάλα ταῦτα ποσὰ, ἀμφοτέρους τοὺς μόνους τούτους πόρους τοῦ δήμου κατέσχεν ὁ ἐπαρχιακὸς ταμίας Σύρου, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι καθυστερεῖται ἡ εἰσφορὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας καὶ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ὁ δήμαρχος δι’ ἀναφορᾶς του καὶ διὰ ζώσης παρέστησεν εἰς τὸν νομάρχην κ. Κονδάκην τὴν κατάστασιν τοῦ δήμου ἕνεκα τῆς κατασχέσεως, καὶ ὅτι ἦτο ἠναγκασμένος νὰ κλείσῃ τὸ κατάστημα, διότι ἄνευ ὀβολοῦ δὲν ἦτο δυνατὸν οὔτε ὑπαλλήλους νὰ ἔχῃ, οὔτε τὸν φωτισμὸν τῆς πόλεως, οὔτε τὴν καθαριότητα νὰ τηρήσῃ. Ἐπειδὴ δὲ ὁ νομάρχης οὐδεμίαν ἔδωκε, φαίνεται, προσοχὴν, ὑπέβαλε μίαν ἀναφορὰν, ὑπ’ ἀριθ. 119, εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν· φαίνεται ὅμως, ὅτι δὲν ἔλαβε γνῶσιν αὐτῆς ὁ κ. Ὑπουργὸς, διότι ζήτημα τοσούτῳ σοβαρὸν δὲν ἦτο δυνατὸν, ἐὰν ἐλάμβανε γνῶσιν αὐτοῦ, νὰ τὸ ἀφήσῃ ἄνευ ἐνεργείας. Διὰ τοῦτο σήμερον θὰ παρακαλέσω πολὺ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ζητήσῃ αὐτὴν τὴν ἀναφορὰν καὶ νὰ διατάξῃ, ἂν εἶναι δυνατὸν, πρῶτον νὰ περιορισθῇ ἡ κατάσχεσις, ἵνα λειτουργήσῃ ὁπωσδήποτε τὸ δημοτικὸν σύστημα, ἐκτὸς πλέον ἐὰν ἡ Κυβέρνησις σκέπτηται νὰ μεταβάλῃ τὸν δῆμον αὐτὸν εἰς Νομαρχίαν. Δεύτερον, νὰ διατάξῃ νὰ δοθῇ τὸ βοήθημα τῆς χρήσεως τῆς αʹ ἑξαμηνίας τοῦ 1897, ὅπερ εἰσέτι καθυστερεῖται· νὰ διατάξῃ δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὸν κ. νομάρχην νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι, διὰ νὰ διατηρηθῇ δῆμός τις, ἀπαιτοῦνται καὶ ἀγροφύλακες καὶ κλητῆρες καὶ ἄλλοι ἀναγκαῖοι ὑπάλληλοι· διότι, ἵνα καλύψῃ ὁ νομάρχης ἔλλειψιν ἰδικήν του, διέγραψε τὸ ποσὸν πρὸς διορισμὸν δύο ἀγροφυλάκων, μενούσης οὕτως ἀπροστατεύτου ὅλως τῆς περιουσίας τῶν χωριανῶν. Λέγω νὰ καλύψῃ τὴν ἔλλειψίν του, καθόσον οὔτε πέρυσιν, οὔτε προπέρυσιν, οὔτε ἀντιπροπέρυσιν ἐζήτησεν, ἵνα καταθέσῃ ὁ δῆμος τὴν εἰσφοράν του διὰ τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν καὶ τὴν κατωτέραν ἐκπαίδευσιν· ἔπραξεν ὅμως τοῦτο ὁ νομάρχης, διότι ὁ δήμαρχος τότε ἦτο συμπολιτευόμενος καὶ λοιπὰ ἐννοούμενα εὐκόλως· ἐν ἑνὶ λόγῳ, ἵνα καλύψῃ τὴν ἀδικαιολόγητον ἔλλειψίν του ταύτην, περιώρισε τὸν προϋπολογισμὸν κατὰ τοσοῦτον, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐνεργουμένη ἡ ὑπηρεσία. Δὲν θέλω νὰ παρουσιάσω τὸν δήμαρχον Σύρου ὡς τὸν ἄριστον τῶν δημάρχων, εἶναι ὅμως ἄνθρωπος ἐγγράμματος, εἶναι ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος καὶ ὡς πρῶτος πάρεδρος διῴκησε τὸν δῆμον ἐπὶ μακρὰ ἔτη, καὶ ὡς δημοτικὸς σύμβουλος διεκρίθη. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἦναι ὡς ἠθέλησαν νὰ παραστήσωσιν αὐτὸν οἱ περὶ τὸν νομάρχην ἐπιτήδειοι. Ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι, ὅ,τι δήποτε καὶ ἂν ἦναι, καὶ ταχυδακτυλουργικὴν ἱκανότητα ἀκόμη οἰκονομολογικὴν ἂν εἶχε, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὴν ἐκτέλεσιν τοιούτου προϋπολογισμοῦ. Τὰς αὐτὰς πιέσεις κάμνουν τὰ ὄργανα ταῦτα καὶ εἰς τὸν δήμαρχον Ἑρμουπόλεως κ. Μάσχαν, οὗτινος κατέσχον 200 χιλιάδας δραχ. εἰς χεῖρας τοῦ τελώνου Σύρου. Ὁ νομάρχης μάλιστα προέβη καὶ εἰς τιμωρίας κατὰ τοῦ κ. Μάσχα, διότι δὲν ἐγένετο ὄργανόν του, καίτοι ἡ ἀξία τοῦ κ. Μάσχα εἶναι γνωστὴ, καὶ ὡς δικηγόρου καὶ ὡς Βουλευτοῦ, διότι ἀπετέλει ἄλλοτε μέρος τοῦ Κοινοβουλίου τούτου. Ἐκτὸς τούτων, εἰς τὸν δήμαρχον τοῦτον ἔκαμε προτάσεις Κύριός τις, τὸν ὁποῖον δὲν θέλω νὰ ὀνομάσω ἐγὼ, δύναται ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἐὰν θέλῃ, νὰ τὸν μάθῃ· ἀπέστειλε, λέγω, ἄνθρωπον καὶ εἶπεν εἰς αὐτόν: «ἐὰν κάμῃς αὐτὰ καὶ αὐτὰ τὰ ῥουσφέτια, θὰ μεσολαβήσωμεν νὰ ἀρθῇ ἡ κατάσχεσις»...

§62Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν αὐτὰ, τὰ ὁποῖα λέγετε, εἶναι ἀληθῆ καὶ ἀποδειχθῶσι, θὰ προβῶ ἀμέσως εἰς ἀπόλυσιν τοῦ νομάρχου.

§63Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θὰ πράξητε τοῦτο, διότι εἶναι γνωστὴ ἡ αὐστηρότης σας, ἥτις, ἐλπίζω, θέλει ἀποδειχθῆ καὶ ἐπὶ ἄλλων πράξεων, ἀστυνομικῶν, καταγγελλομένων διὰ τοῦ ἀνὰ χεῖράς μου τηλεγραφήματος, ὅπερ πρὸ ὀλίγων λεπτῶν ἔλαβον ἐντὸς τῆς Βουλῆς καὶ τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριοι Βουλευταὶ, νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω: «Μαυρογορδᾶτον, Λαδόπουλον, Βιτάλην, Βαφειαδάκην, Βοκοτόπουλον, βουλευτὰς Σύρου», «Πρωΐαν», «Ἀκρόπολιν», «Νεολόγον», «Ἐμπρὸς», «Καιροὺς». Ἀθήνας. «Τρεῖς ἀστυφύλακες, ἐν ἐσχάτη κραιπάλη διατελοῦντες, παρανόμῳ καὶ ἀσυγγνώστῳ ἀνοχῇ ἀστυνόμου Καΐρη, ὑποθάλποντος καθημερινῶς παρεκτροπὰς ὀργάνων του, ἐπετέθησαν ἀναιτίως κατὰ φιλησύχου ἀδελφοῦ μου Γεωρ. Βελισσαρίου, τραυματίσαντες αὐτὸν θανασίμως. Διατρέχει ἔσχατον κίνδυνον. Ὑψώσατε φωνὴν πρὸς Θεοῦ! Κακοῦργοι ἀστυφύλακες περιφέρονται ἐλεύθεροι. Ἀδελφός μου ἀποθνήσκει. Βελισσάριος». Μὲ τύπτει ἀληθῶς ἡ συνείδησις, κύριοι Βουλευταὶ, διὰ τὸ τηλεγράφημα τοῦτο, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Πρὸ ἡμερῶν εἶχον λάβει μίαν φοβερὰν ἀναφορὰν ἐκ μέρους τοῦ ἐργοστασιάρχου ζαχαροπλάστου κ. Ἀντωνίου ἐναντίον τοῦ αὐτοῦ ἀστυνόμου ἀξιωματικοῦ κ. Καΐρη, δὲν ἔφερα ὅμως τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν καὶ διὰ νὰ μὴ θεωρηθῇ ὅτι πράττω τοῦτο ἐκ πνεύματος ἀντιπολιτεύσεως, καὶ διότι θὰ εὑρισκόμην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποδείξω πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἥκιστα κολακευτικὰ δι’ ἀστυνόμον, καὶ μάλιστα συνάδελφόν μου, καὶ διότι καὶ ἄλλοτε παρέστησα τὴν διαγωγὴν αὐτοῦ ἐνταῦθα, γινομένου τυφλοῦ ὀργάνου, μόνον καὶ μόνον ἵνα μείνῃ ἐπὶ 5 ἔτη ἀστυνόμος Σύρου. Ὁ ἀστυνόμος αὐτὸς ἔχει ἕνα ἀκόλουθον πιστὸν, Καράνην ὀνόματι, τοῦ ὁποίου μάλιστα πρὸς διάκρισιν ἔχει βαπτίσει δύο παιδιά. Ὁ ἀστυφύλαξ αὐτὸς κατώρθωσεν, ἕνεκα τῆς ἐπιρροῆς ταύτης καὶ ἐκμεταλλευόμενος αὐτὴν, νὰ ἀποκτήσῃ περιουσίαν, κατώρθωσε καὶ σπίτια νὰ κτίσῃ, καὶ πηγάδια νὰ ἀνοίξῃ, καὶ χρήματα νὰ τοκίζῃ! Τὸν πιστὸν τοῦτον ἀστυφύλακα καὶ κουμπάρον του εἶχε διορίσει καὶ ἐπὶ τῆς διανομῆς τῶν βοηθημάτων τῶν προσφύγων Κρητῶν. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἐνέχεται εἰς ταῦτα ὁ κύριος ἀστυνόμος, οὔτε νὰ προσβάλω δι’ αὐτῶν τὸν ὑπολοχαγὸν κ. Καΐρην, διότι ὁ κ. Καΐρης εἶναι ἀνώτερος πάσης τοιαύτης ὑπονοίας, ἐγὼ δὲ, μεθ’ ὅλα τὰ γραφέντα εἰς τὰς ἐφημερίδας περὶ τῶν ἀστυνόμων ἀξιωματικῶν, ἔχω καλὴν ἰδέαν καὶ περὶ τῶν λοιπῶν ἀξιωματικῶν ἀστυνόμων, καὶ περὶ τοῦ συνταγματάρχου κ. Λευκαδίου, ὡς καὶ περὶ τοῦ κ. Παλαμάρα, τοῦ κ. Ἔβερτ, τοῦ κ. Μαθαρίκου, τοῦ κ. Βαλσαμάκη κλπ., καίτοι ἡ δημοσιογραφία εἶναι εὐεργετικὴ διὰ τὸ ἔθνος. Ὁ ἀστυνόμος ὅμως αὐτὸς, ὁ κ. Καΐρης, ὡς λέγει ἡ ἄλλη καταγγελία, μίαν ἡμέραν μετέβη εἰς τὸ ἐργοστάσιον τοῦ κ. Ἀντωνίου καὶ τὸν ἐκακοποίησε, διότι εὑρέθη ἓν λαχεῖον εἰς τὸ ἐργοστάσιόν του, προωρισμένον διὰ τοὺς ὑπαλλήλους του χάριν τῆς πρώτης τοῦ ἔτους, ἐνῷ ὁ ἀστυνόμος κ. Καΐρης, χαρτοπαίζων πρὸ μιᾶς ὥρας τὴν ἡμέραν ἐκείνην, εἶχε κερδήσει χιλίας διακοσίας δραχμάς. Εἶναι ὁ ἀστυνόμος, κύριε Πρωθυπουργὲ, περὶ τοῦ ὁποίου καὶ ἄλλοτε ἔλαβον τὸν λόγον, καὶ μοὶ εἴχετε ὑποσχεθῆ, ὅτι καὶ Διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας θὰ ἀποστείλητε, οὗ στερούμεθα ἐπὶ ἓν ἔτος, καὶ αὐτὸν θ’ ἀντικαταστήσητε. Ἀλλ’ ὅμως οὐδὲν τούτων ἐπράξατε, ἢ ἕνεκα τῶν πολλῶν σας ἀσχολιῶν, ἢ ἕνεκα τῶν πιέσεων τῶν φίλων τοῦ κόμματος. Ὁπωσδήποτε, ἀφοῦ ἔλαβε τοιαύτας διαστάσεις τὸ πρᾶγμα, καὶ ἀπειλεῖται ἡ ζωὴ καὶ ἡ ὑπόληψις καὶ ἡ περιουσία τῶν συμπολιτῶν μου, θὰ παρακαλέσω προσωπικῶς πλέον τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ν’ ἀποστείλῃ τάχιστα ἕνα οἱονδήποτε διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας, καὶ ἀνακαλέσῃ καὶ τὸν ἥρωα Καΐρην, τὸν δὲ κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν θὰ παρακαλέσω νὰ διατάξῃ ἀξιωματικὸν ἀνώτερον, ἵνα ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις κατὰ πόσον ἔχονται ἀληθείας τὰ καταγγελλόμενα ὑπό τε τοῦ ζαχαροπλάστου κ. Ἀντωνίου καὶ τοῦ κ. Βελισσαρίου, καὶ ἂν εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ ἀστυνόμος οὗτος, εἰς τὸν ὁποῖον εἶχεν ἐμπιστευθῆ ἐπὶ πενταετίαν ὁλόκληρον ἡ τιμή, ἡ περιουσία καὶ ἡ ζωὴ τῶν κατοίκων τῆς νήσου ταύτης, κατεγίνετο διαφοροτρόπως, ὅπως δώσῃ τοιαύτην ἐπιρροὴν εἰς τὸν ἀστυφύλακα Καράνην, ὅστις ἀστυφύλαξ ἐξεμεταλλεύθη αὐτὴν καὶ παρουσιάζεται σήμερον ἰδιοκτήτης οἰκιῶν καὶ τοκιστὴς μὲ τὸν ἱδρῶτα τοῦ πτωχοῦ λαοῦ, ἐκτὸς δὲ τούτου ῥαπίζει καὶ φυλακίζει τοὺς πολίτας, ὅσοι δὲν ἐνέδωκαν εἰς τὰς ἐκβιαστικὰς ἀπαιτήσεις του, διότι ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐκτελῇ καθήκοντα ἀνώτερα τοῦ προϊσταμένου του ἀστυνόμου!

§64Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν τὸ Κράτος, ἐὰν τὸ δημόσιον ταμεῖον ἔχῃ ἀξιώσεις κατὰ τῶν δήμων, καὶ ἂν πρὸς ἐξόφλησιν αὐτῶν δὲν ὑπολείπωνται χρηματικὰ μέσα εἰς τὸν δῆμον, ἵνα ζήσῃ, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δώσῃ παραγγελίαν εἰς τὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα εἰσπράττουσι τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους, νὰ ὦσιν ἐπιεικῆ, καὶ ν’ ἀφίνωσι τὰ μέσα εἰς τοὺς δήμους, τὰ ἀπολύτως ἀναγκαῖα. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ τοῦ δήμου Σύρου ἢ τοῦ δήμου Ἑρμουπόλεως· ὁμιλῶ περὶ πάντων τῶν δήμων, διότι οἱ δῆμοι οἱ ὑπάρχοντες πρέπει νὰ ἔχωσι τὰ μέσα διὰ νὰ ζήσωσι. Πρέπει λοιπὸν νὰ συμβιβάζωνται ἀμφότερα τὰ συμφέροντα, καὶ τὰ τοῦ δημοσίου ταμείου καὶ τὰ τοῦ δήμου.

§65Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄντως ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τῶν δήμων περιῆλθεν εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ ἑλκύσῃ τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Κοινοβουλίου. Μελετήσασα πρὸ πολλοῦ τὰ τοῦ θέματος τούτου ἡ Κυβέρνησις, σκέπτεται περὶ λήψεως μέτρων δυναμένων νὰ βελτιώσωσι τὴν κατάστασιν τῶν δήμων. Δυστυχῶς καὶ ὁ χρόνος, ἀλλὰ πρὸ παντὸς τὰ μέσα τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους δὲν ἐπέτρεψαν ἀκόμη εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξεύρῃ τὰ καταλληλότερα καὶ προσφορώτερα τῶν μέτρων πρὸς βελτίωσιν τῶν οἰκονομικῶν τῶν δήμων. Εἶναι δυνατὸν καὶ ἐντὸς τῆς Συνόδου ταύτης νὰ ὑποβάλῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ προσῆκον νομοθέτημα· ὀφείλω ὅμως νὰ παρατηρήσω πρὸς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐκ Γόρτυνος, συμβουλεύσαντα τὴν ἔκδοσιν διαταγῆς πρὸς τοὺς ταμίας, ὅτι δυστυχῶς οἱ νόμοι δὲν ἐπιτρέπουσιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀναστείλῃ τὴν εἴσπραξιν τῶν παρὰ τῶν δήμων ὀφειλομένων. Ἐφ’ ὅσον περιῆλθεν εἰς γνῶσιν ἡμῶν ἐνέργεια αὐστηρὰ ταμίου τινὸς κατὰ τῶν δήμων, συνέστησα εἰς τὸν ἐν τῷ δήμῳ ταμίαν νὰ μὴ λησμονῇ τὴν δυσχέρειαν, εἰς ἣν εἶναι δυνατὸν νὰ περιέλθωσιν οἱ δῆμοι ἕνεκεν ἀναγκαστικῶν μέτρων. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται ἐν τῇ μελέτῃ τοῦ θέματος τούτου, ἐλπίζω ὅτι, ὅταν μετ’ ὀλίγον ὑποβάλω τὸ σχετικὸν νομοθέτημα, θ’ ἀπασχολήσω πάλιν τὴν Βουλήν.

§66Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ὁ δῆμος Σύρου ἔχει βοήθημά τι ἐκ τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ καθυστερεῖται καὶ τοῦτο ἀπὸ τοῦ 1877. Σᾶς παρακαλῶ νὰ διατάξητε ν’ ἀποδοθῇ καὶ τοῦτο.

§67Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτι τὰ τῶν δήμων ἔχουσιν ἀνάγκην σκέψεως καὶ μερίμνης ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Πολιτείας, οὐδεμία ὑπάρχει ἀντίρρησις. Περὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Βουλευτικὴν Περίοδον πολλάκις συζήτησις ἐγένετο ἐν τῇ Βουλῇ, ἀλλ’ αὕτη περιωρίσθη εἰς ἀνταλλαγὴν σκέψεων καὶ ἰδεῶν. Δὲν μοὶ μένει ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία, ὅτι καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς βεβαίως θὰ προτείνωσι τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς βελτίωσιν τῆς καταστάσεως τῶν δήμων· ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπεῖγον καὶ χρῄζει τῆς συντόνου μερίμνης τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ζήσωσιν ὄχι οἱ δῆμοι, ἀλλὰ τὰ δημαρχικὰ γραφεῖα, τὰ ὁποῖα μὲ πολλὰς ἀσχολίας ἐπιβαρύνονται διὰ τῶν νόμων, τοὺς ὁποίους ἑκάστοτε ψηφίζομεν. Ὅλα τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια ἐπιβαρύνουσι τὰ δημαρχικὰ γραφεῖα διὰ πολλαπλῆς ἐργασίας, καὶ ἐν τούτοις, δὲν γνωρίζω τί γίνεται εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, εἰς ἅπαντας τοὺς δήμους, πλὴν τοῦ δήμου Τριπόλεως, τὰ δημοτικὰ ταμεῖα δὲν δύνανται νὰ πληρώσουν οὔτε γραφεῖς, οὔτε γραμματέα, οὔτε ταχυδρόμον! δὲν ἔχουσιν οὐδ’ ὀβολὸν, ὅπως ἀγοράσωσι χαρτὶ καὶ μελάνην, ἵνα ἀπαντήσωσιν εἰς τὰ ἔγγραφα τῶν προϊσταμένων ἀρχῶν! Ἔχει ἀνάγκην ὁ δήμαρχος νὰ ἐκπληροῖ ἐμπροσθέσμως τὰς διατυπώσεις τοῦ νόμου, νὰ ἐκτελῇ τὰ καθήκοντά του, καὶ ἐν τούτοις δὲν ἔχει οὔτε ὀβολὸν νὰ διαθέσῃ πρὸς πληρωμὴν ἑνὸς γραφέως διὰ νὰ γράφῃ τὰ ἔγγραφά του. Ταμίας τις—ὑποθέτω ὁ τῆς Μεγαλοπόλεως, ἢ ἄλλης ἐπαρχίας,—βλέπων τὴν κατάστασιν ταύτην δημαρχικοῦ τινος γραφείου, ἐνόμισε καλὸν, ἐκ τῶν ἐσόδων, τὰ ὁποῖα εἰσπράττουσιν οἱ δημόσιοι ταμίαι,—διότι, ὡς γνωρίζετε, οἱ ἀγροτικοὶ δῆμοι οὐδένα ἄλλον πόρον ἔχουσιν ἢ τὸν φόρον τῶν ἀροτριώντων, ποσοστόν τι ἐκ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἐκ τοῦ φόρου τῶν ζώων, ταῦτα δὲ πάντα εἰσπράττουσιν οἱ δημόσιοι ταμίαι, οἱ ὁποῖοι τὰ συμψηφίζουσιν εἰς τὰ χρέη τῶν δήμων πρὸς τὸ Δημόσιον,—ταμίας τις λοιπὸν, βλέπων τὴν ἀνικανότητα οὐχὶ τοῦ δήμου πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ σκοποῦ του, ἀλλὰ τὴν ἀνικανότητα τοῦ δημαρχικοῦ γραφείου πρὸς διεξαγωγὴν τῆς καθημερινῆς ὑπηρεσίας, ἐνόμισε καλὸν νὰ διαθέσῃ ἐκ τῶν εἰσπραχθέντων ὑπ’ αὐτοῦ δημοτικῶν ἐσόδων περὶ τὰς δύο χιλιάδας δραχμῶν· ἀλλ’ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὄχι μόνον δὲν ἠνέχθησαν τοῦτο, ἀλλὰ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, ὑποθέτω, κατελόγισεν εἰς βάρος τοῦ ταμίου τὴν χρηματικὴν ταύτην ποσότητα, τὴν ὁποίαν ἐπλήρωσεν εἰς τὸν δῆμον πρὸς ἐνέργειαν τῶν δημαρχικῶν καθηκόντων του, καὶ τὴν ἀπόφασιν ταύτην τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀνεκοίνωσεν εἰς ὅλους τοὺς ταμίας τοῦ Κράτους, ἐφιστῶν τὴν προσοχὴν αὐτῶν, μήπως ἡ παράβασις αὕτη ἐπαναληφθῇ καὶ εἰς τὸ μέλλον. Τοιαύτη εἶναι ἡ κατάστασις οὐχὶ πλέον τῶν δήμων, ἀλλὰ τῶν δημαρχικῶν γραφείων! Διὸ παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβωσι σύντονα μέτρα, οὐχὶ ὅπως ζήσωσιν οἱ δῆμοι, ἀλλ’ ὅπως διεξάγηται ἡ ὑπηρεσία, τὴν ὁποίαν διὰ νομοθετημάτων ἐπεβάλομεν εἰς αὐτοὺς, καὶ διὰ τῶν νομοθετημάτων ἐκείνων ἐπεβάλομεν φοβερὰς ποινὰς ἐπὶ τῶν δημάρχων, ἐὰν εἴτε ἐξ ἀμελείας εἴτε ἐκ προθέσεως ὀλιγωρήσωσι τῶν καθηκόντων των. Ταῦτα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ παρακαλῶ νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα, διότι οἱ δήμαρχοι μετ’ οὐ πολὺ θὰ παραδώσωσι τὰς κλεῖδας τῶν δημοτικῶν γραφείων εἰς τοὺς προϊσταμένους των.

§68ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἔλαβον, κύριε Πρόεδρε, ἐπιστολὴν ἐξ Ἄργους παρ’ ἐγκρίτου ἐκεῖ ἐπιστήμονος, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς ἐπιστολῆς αὑτοῦ παριστᾷ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν εἰς δῆμόν τινα τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης ἐλεεινήν· ἰδίως μέμφεται ὡρισμένου ἀστυνόμου καὶ ἀστυφυλάκων. Διὰ τοῦτο αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχω ὡς Βουλευτής, καὶ ἰδίᾳ τοὺς δεσμοὺς, οἱ ὁποῖοι μὲ συνδέουσι μὲ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον μοὶ γράφει, ν’ ἀπευθύνω ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Καὶ πρῶτον νὰ ἐρωτήσω αὐτὸν, ἂν ἔλαβε πρὸ δύο περίπου μηνῶν τηλεγράφημα παρά τινος Γεωργίου Γατσοπούλου, διὰ τοῦ ὁποίου οὗτος κατήγγελλε τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα ὡς διαπράξαντα πράξεις, οἵας οὐδὲ οἱ βασιβουζοῦκοι, φρονῶ, διέπραξαν κατὰ τὴν εἴσοδόν των ἐν Θεσσαλίᾳ. Μοὶ ἀπέστειλεν ἀντίγραφον τοῦ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνε πρὸς τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀκούσῃ τί καταγγέλλει τὸ τηλεγράφημα τοῦτο (ἀναγινώσκει): «Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν Ἀθήνας. Ἀστυνομικὰ ὄργανα ἐν χωρίῳ μου Σκοτεινῇ ἐκακοποίησαν δέσαντες γραῖαν μητέρα μου, δύο δὲ ἀδελφάς μου ἔσυραν ἐκ μαστῶν, ἵνα βιάσωσι! Σώσατέ μας!» «Γεώργιος Γατσόπουλος.»

§69Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔλαβον τοιοῦτον τηλεγράφημα.

§70ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Βεβαίως δὲν θὰ ἐλάβετε.

§71ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Οἱ χωροφύλακες καὶ ὁ ἀστυνόμος αὐτὸς εὑρίσκονται ἀκόμη, καὶ μετὰ τὰς καταγγελίας, ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ, ἐκτελοῦντες τὰ καθήκοντα τὰ ἀστυνομικὰ, μεριμνῶντες περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας! Δεύτερον, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἀπελύθη, συνεπείᾳ ἐκθέσεως τοῦ νομάρχου Ἀργολιδοκορινθίας, ὁ ἀστυνόμος Μυκηνῶν κ. Φουφόπουλος, καὶ ἂν ὁ ἀστυνόμος αὐτὸς μετ’ ὀλίγας ἡμέρας διωρίσθη εἰς ἄλλον δῆμον, ὅμορον τοῦ δήμου ἐκείνου, ἐκ τοῦ ὁποίου ἀπελύθη. Παρακαλῶ τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. νομάρχου, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ἀπέλυσε τὸν ἀστυνόμον ἐκεῖνον, καὶ νὰ δικαιολογήσῃ διατὶ ἐκρίθη μετ’ ὀλίγας ἡμέρας τόσον ἱκανὸς εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν ὁ ἀστυνόμος ἐκεῖνος καὶ ἐπανῆλθεν εἰς τὴν αὐτὴν ὑπηρεσίαν (καὶ εἰς τὸν αὐτὸν τόπον). Τρίτον... Τὸ τρίτον σχετίζεται μὲ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ ζητήσῃ πληροφορίας, πόσαι μηνύσεις ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου μηνὸς μέχρι τοῦδε ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν Ναυπλίας κατὰ τοῦ ἀστυνόμου αὐτοῦ. Τέταρτον, ἐὰν περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν τέσσαρες χωροφύλακες ἐφόνευσαν ἕνα ἄνδρα ἐν τῷ χωρίῳ Σκοτεινῇ τοῦ δήμου Ἀλέας, Παπασωτηρίου ὀνόματι, καὶ τί ἐνεργήθη μέχρι σήμερον κατὰ τῶν χωροφυλάκων ἐκείνων, διότι ὁ δίδων μοι τὰς πληροφορίας μὲ πληροφορεῖ, ὅτι οἱ φονεῖς ἐκτελοῦσιν εἰσέτι τὰ καθήκοντα τοῦ ἀστυφύλακος ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ.

§72Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ χωροφύλακες ἐκτελοῦσι καθήκοντα ἀστυφυλάκων;

§73Κ. ΠΛΑΤΟΥΤΣΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§74ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Οἱ χωροφύλακες εἶναι ἀστυφύλακες εἰς τὰς ἀγροτικὰς περιφερείας.

§75Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δηλαδὴ ἐκτελοῦσιν ἀστυνομικὰ καθήκοντα...

§76ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μάλιστα. Καὶ πέμπτον, πληροφορεῖ ἡ αὐτὴ ἐπιστολή, ὅτι μάχαι ὁμηρικαὶ λαμβάνουσι χώραν μεταξὺ δύο χωρίων, μεταξὺ τοῦ χωρίου Λίμναις τοῦ δήμου Προσυμναίων καὶ ἑνὸς πλησίον ἐκεῖ χωρίου, οἱ δὲ τραυματισθέντες ἀνέρχονται εἰς 30 (αἴσθησις), καὶ οἱ ἀστυνόμοι οὐδὲ κἄν μετέβησαν ἐκεῖ· ἐνῷ ἐπὶ ἡμέρας ἐγίνοντο συμπλοκαὶ καὶ ἐτραυματίζοντο ἄνθρωποι, οὐδὲ ἴχνος ἀστυνομικῆς ἀρχῆς παρουσιάσθη εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα! Ἡ ἐπιστολὴ ἀναφέρει καὶ περὶ πολλῶν ἄλλων, ἐχόντων σχέσιν μὲ πρόσωπα· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι προσῆκον νὰ ἀναφέρω πρόσωπα ἐν τῷ συνεδρίῳ τούτῳ, διότι, ἐὰν ἐγίνετο γνωστόν, τί γράφουσιν ἐκεῖθεν, δὲν γνωρίζω ὑπὸ ποίας ἐντυπώσεις θὰ ἐξηρχόμεθα ἐντεῦθεν. Ἐκεῖνο ὅμως, τοῦ ὁποίου θὰ ποιήσωμαι ἐν μέρει χρῆσιν, εἶναι ὁ λόγος, ὃν ἐξεφώνησεν ὁ κ. ἀστυνόμος τὴν ἑπομένην τοῦ φόνου παρὰ τῷ χωροφυλάκων τοῦ δυστυχοῦς Παπασωτηρίου, μεταβὰς εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον καὶ ἐκφωνήσας λόγον. Ἐν ἀρχῇ ποιεῖται συστάσεις καὶ ὁμιλεῖ διὰ χυδαίας καὶ ἀγροίκου γλώσσης πρὸς τοὺς δυστυχεῖς ἐκείνους χωρικούς, τοὺς παθόντας. Δὲν θὰ σᾶς ἀναγνώσω ὅλον τὸ μέρος ἐκεῖνο τῆς ἐπιστολῆς, θὰ σᾶς ἀναγνώσω μόνον τὸν ἐπίλογον τοῦ λόγου, δι’ οὗ ὁ κ. ἀστυνόμος ὑπομιμνήσκει εἰς τοὺς δυστυχεῖς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔκλαιον τὸν φονευθέντα, τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας σφάζετε τοὺς χοίρους σας· μὴ λησμονήσητε, ὅτι ἔχουν ξώνεφρα· αὐτὰ ἀνήκουν εἰς τὸν ἀστυνόμον!» (γέλωτες). Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ! Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ λόγος περὶ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι κατὰ τὰς ἀρχὰς τῆς Συνόδου ταύτης ἐποιησάμην σύστασιν, ἵνα λάβῃ μέριμναν περὶ τῆς ἀστυνομίας τῆς Καρυταίνης καὶ Στεμνίτσης, καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ στείλῃ ἀστυνόμον, διότι ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον τὴν ἀστυνομίαν ἐκείνην, ἡ ὁποία περιλαμβάνει δύο μεγάλους δήμους, τὴν διευθύνει εἷς ὑπενωμοτάρχης. Ἐφρόνουν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς μετὰ τὰς διακοπὰς θὰ ἐλάμβανε μέριμναν καὶ θὰ ἐπίστευεν, ὅτι ἡ σύστασίς μου ἦτο καὶ λογικὴ καὶ χρήσιμος, καὶ ἤθελε πραγματοποιήσει αὐτήν. Πρὸς τούτοις ὑπέδειξα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸ κακόν, ὅπερ γίνεται ἐκ τῆς παραγραφῆς τῶν πταισματικῶν ὑποθέσεων, διότι πρὸ ἔτους καὶ πλέον δὲν εἰσήχθησαν τοιαῦται ὑποθέσεις, ἕνεκα ἐλλείψεως ἀστυνόμου· ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἐλήφθη πρόνοιά τις. Βεβαιῶ προσέτι τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ὅτι ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ μου πατρίδι Στεμνίτσῃ εἷς λοχίας, ὁ ὁποῖος διευθύνει ἐκεῖ τὴν ἀστυνομίαν, ἔπραξεν ἓν μέγα καλὸν εἰς τὸν τόπον· εἶπεν εἰς τοὺς κατοίκους, ὅτι δὲν πρέπει πλέον νὰ ζητῶσι νὰ ζήσωσιν ἐκ τῆς ἐργασίας, ἀλλ’ ἐκ τῆς χαρτοπαιξίας, καὶ εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἠγνόει τὸ ἀγαθὸν τοῦτο, διότι οὐδέποτε ἐκεῖ ἐπαίχθησαν τυχηρὰ παιγνίδια, ἐγκαθιδρύθησαν χαρτοπαικτεῖα παρὰ τοῦ κυρίου λοχίου, καὶ ὑποχρεωτικῶς ἐν πολλοῖς, καὶ ἤδη εὑρισκόμεθα ἐκεῖ ἐν χαρτοπαιγνίῳ γενικῷ! Ἤλπιζον ὅτι μετὰ τὰς καταγγελίας, αἱ ὁποῖαι τηλεγραφικῶς διεβιβάσθησαν ἐκεῖθεν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, αἵτινες καθιστῶσιν ὑπευθύνους αὐτοὺς τοὺς ἀστυνομικοὺς ὑπαλλήλους διὰ πρᾶξιν ἐγκληματικήν, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ, ἤθελε σπεύσει νὰ τοὺς ἐκδιώξῃ. Ἐγένετο ἀπαγωγή τις βιαία, καὶ ἡ εὐθύνη ἅπασα ἀποδίδεται εἰς τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ ζητήσῃ πληροφορίας παρὰ τοῦ Εἰσαγγελέως Τριπόλεως, ὁ ὁποῖος θὰ βεβαιώσῃ, στηριζόμενος εἰς ἔγγραφα αὐτοῦ τούτου τοῦ ἀστυνόμου, ὅτι ἔνοχοι τῆς πράξεως ἐκείνης, δι’ ἣν δέκα ὅλοι συμπολῖταί μου τήκονται σήμερον εἰς τὰς φυλακάς, εἶναι αὐτοὶ οἱ ἀστυνόμοι! Δηλαδὴ θὰ μάθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξ ἐγγράφου ἄλλου ἀστυνόμου, τοῦ ἀστυνόμου Δημητσάνης, ὁ ὁποῖος εἶχε διαταχθῆ νὰ μεταβῇ εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον πρὸς καταδίωξιν τῶν ἀπαγωγέων, ὅτι ἔλαβε τηλεγράφημα ἐκ Καρυταίνης παρὰ τοῦ διοικοῦντος τὴν ἀστυνομίαν ἐκεῖ, λέγον: «Στείλατέ μοι δύναμιν, ἵνα συνοδεύσω ἀπαγωγεῖς!» ὁ ἀστυνόμος ὁ ἴδιος μεταβαίνει μετὰ τῆς μητρὸς καὶ τοῦ ἀδελφοῦ τῆς ἀπαχθείσης εἰς Καρύταιναν, εὑρίσκει τὸν σταθμάρχην καὶ τὸν ἐρωτᾷ: «ποῦ εἶναι οἱ ἀπαγωγεῖς; — Δὲν ἠξεύρω. — Πῶς μᾶς ἐτηλεγράφησες νὰ σοῦ στείλωμεν δύναμιν διὰ νὰ τοὺς συνοδεύσῃς; — Μὰ ἦλθεν ὁ ἱερεὺς καὶ μᾶς εἶπεν, ὅτι ἐγένετο ἡ στέψις εἰς ἓν χωρίον!» Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἔλαβε γνῶσιν τούτων ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, βεβαιῶ ὅμως, ὅτι ταῦτα ἀποδεικνύονται ἐξ ἐγγράφων αὐτῶν τούτων τῶν ἀστυνόμων, οἱ ὁποῖοι ἀκόμη εὑρίσκονται εἰς τὸν τόπον, ἔνθα ἐτελέσθη τὸ ἔγκλημα! Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ πλέον ἡ ἀδιαφορία καὶ νὰ ληφθῇ πρόνοια, διότι δὲν γνωρίζω εἰς ποίαν θέσιν θὰ εὑρεθῶσιν οἱ κατοικοῦντες τὰ μέρη ἐκεῖνα, θέλοντες νὰ προστατεύσουν τὴν τιμὴν καὶ τὴν περιουσίαν των.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σκουζὲς ἔχει τὸν λόγον.

§78Κ. ΠΛΑΤΟΥΤΣΑΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον ἐγώ, κύριε Πρόεδρε.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προηγοῦνται ἄλλοι.

§80ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἀφοῦ εἶναι σχετικόν, ὑποχωρῶ.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κωτσάκος.

§82Μ. ΚΩΤΣΑΚΟΣ. Ἐγὼ δύο λέξεις θὰ εἴπω, κύριε Πρόεδρε. Τὰ περιστατικά, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ ἔντιμος προλαλήσας, καὶ τὰ ὁποῖα ἀληθῶς ἐμποιοῦσι φρίκην, δὲν δύναμαι νὰ βεβαιώσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι δὲν ἔχω ἰδιαιτέρας πληροφορίας· ἀλλὰ δὲν ἔχω τὴν ἐλαχίστην ἀμφιβολίαν περὶ τῆς ἀληθείας αὐτῶν, γνωρίζων ἐκ τῶν προτέρων τὸν ἀστυνόμον, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν. Ὁ ἀστυνόμος οὗτος διετέλεσεν ἄλλοτε τοιοῦτος ἐν ἑτέρῳ τινὶ δήμῳ τῆς ἐπαρχίας Ἀργολίδος, καὶ ἀπελύθη ἐκεῖθεν συνεπείᾳ παραστάσεων τοῦ νομάρχου, ἀλλὰ καὶ συνεπείᾳ ἐκθέσεως ἀνωτέρου στρατιωτικοῦ, ἀποσταλέντος ὅπως ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις, καὶ ἐνεργήσαντος τοιαύτας, καὶ βεβαιώσαντος πολλὰ περιστατικά, ἅτινα ἐπέβαλλον τὴν ἀπόλυσιν αὐτοῦ, ἣν ἐπραγματοποίησε τῷ ὄντι ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κύριος Τριανταφυλλάκος, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι. Ἡ ἔκθεσις τοῦ ἀνωτέρου στρατιωτικοῦ ἀναφέρει πολλὰ γεγονότα, ἅτινα δὲν ἐπέτρεπον τὴν ἐπάνοδον τοῦ ἀστυνόμου τούτου ἐν τῇ ἀστυνομικῇ ὑπηρεσίᾳ· λυποῦμαι δὲ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἔλαβε ταῦτα ὑπ’ ὄψιν του, ἀλλ’ ἐπανέφερε καὶ διατηρεῖ τοιοῦτον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἀστυνόμον.

§83Κ. ΠΛΑΤΟΥΤΣΑΣ. Ὀφείλω νὰ εὐχαριστήσω ἐν πρώτοις τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν κ. Ἀλεξάκην...

§84ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Περιττόν.

§85ΠΛΑΤΟΥΤΣΑΣ. .. ὁ ὁποῖος ἔκαμε χρῆσιν ἐπιστολῆς, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἐκ τῆς ἐπαρχίας μου. Ἐγὼ οὐδέποτε θὰ κάμω χρῆσιν ὅσων ἐπιστολῶν καὶ ἂν λάβω ἀπὸ ἄλλας ἐπαρχίας, χαίρω ὅμως διότι μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ ὁμιλήσω. Φουφόπουλος Γεώργιος ὀνόματι, ἀνθυπασπιστὴς τοῦ μηχανικοῦ, τυγχάνει ἀστυνόμος Ἀλέας. Ἡ Ἀλέα ἀπέχει 11 ὥρας τοῦ Ἄργους, εἶναι ὁ ἀπώτερος δῆμος τῆς ἐπαρχίας μου, καὶ ἐννοεῖται ὅτι δὲν εἶναι εὔκολον εἰς πάντα νὰ μεταβαίνῃ εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν, διότι εἶναι πολὺ ἀνώμαλος ὁ τόπος αὐτὸς, καὶ ἀπορῶ πῶς δὲν ἐτουφέκισαν τοὺς Βουλευτάς! Εἰς τὴν Ἀλέαν, ὅπου εἶναι ἕξ μεγάλα χωρία, καὶ ἐν τῷ μέσῳ μία μεγάλη λίμνη ἀρχαιοτάτη, ἔχουσιν ἕνα καὶ μόνον ὑπενωμοτάρχην καὶ ἕνα χωροφύλακα πάντοτε ἀπὸ εἰκοσαετίας. Ὁ φόνος ὁ διαπραχθεὶς ἐν τῷ χωρίῳ Σκοτεινῇ εἶναι φόνος τοπικός, συμβὰς διότι ὁ ἀείμνηστος φονευθεὶς ἦτο ἀδελφὸς ἑνὸς πολιτευομένου ὡς δημάρχου, ὁ ὁποῖος καταγίνεται νὰ γείνῃ δήμαρχος Ἀλέας, καὶ ἐφονεύθη ὁ καλὸς ἐκεῖνος νέος. Ἐὰν ἐτόλμησεν ὁ Φουφόπουλος νὰ εἴπῃ διὰ ψαρονέφρια, ἢ διὰ κριοὺς, ἢ ὅτι ἐπῆρε κότταις ἢ καὶ μόνον αὐγὰ, θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν, ὁ ὁποῖος εἶναι αὐστηρὸς, ὄχι μόνον νὰ τὸν παύσῃ, ἀλλὰ καὶ νὰ παρακαλέσῃ τὸν συνάδελφόν του Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τὸν παραπέμψῃ ἀμέσως εἰς Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον, διότι ἀστυνόμος ἢ Βουλευτὴς, ὁ ὁποῖος δέχεται ἔστω καὶ ἓν αὐγὸ ἐκ τῆς ἐπαρχίας του, εἶναι ἀνάξιος τοῦ ἀξιώματος. Ἐγὼ οὐδέποτε ἐνθυμοῦμαι, ἐπὶ τόσα ἔτη πολιτευόμενος, νὰ δεχθῶ, οὔτε αὐγὰ, οὔτε κότταις, οὔτε ἀρνί, οὔτε ἄλλο φιλοδώρημα. Εἶπον δὲ ταῦτα διότι μοὶ ἐδόθη ἀφορμή. Ὅσον πρὸς τὸν ἀστυνόμον Προσυμναίων, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα δὲν ἐνθυμοῦμαι, οὗτος εἶναι ἀνθυπασπιστής. Ἐκεῖ πράγματι ἐγένοντο τραυματισμοὶ καὶ εἷς φόνος, διότι οἱ ποιμένες τοῦ δήμου ἐκείνου ἐρίζουσι συνήθως μὲ τοὺς ποιμένας τῆς Κορινθίας περὶ τῶν ποιμνιοβοσκῶν, ὑποθέτω δὲ, ὅτι ἕνεκα τούτου ἐπῆλθε ῥῆξις. Ὡς γνωρίζετε, οἱ ποιμένες διατελοῦσι πάντοτε ὡπλισμένοι, λοιπὸν μπάμ! μπούμ! κἄτι θὰ συμβῇ. Εἰς ὅλον δὲ τὸν δῆμον Προσυμναίων εὑρίσκονται τρεῖς χωροφύλακες μόνον, ὁ δῆμος δὲ οὗτος ἄρχεται ἀπὸ τὸ χωρίον Πασᾶ καὶ φθάνει μέχρι Λιμνῶν. Λοιπὸν πάντα ταῦτα ἐὰν συνέβησαν, χαίρω πολὺ, διότι εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου δὲν συνέβη ἄλλο τι κακὸν κατὰ τὴν βουλευτίαν μου. Παρακαλῶ λοιπὸν, κύριε Ὑπουργὲ, ἐὰν τὰ ὑπὸ τοῦ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ ἀνακοινωθέντα ἐγένοντο νὰ τιμωρήσητε τοὺς ἐνόχους αὐστηρότατα.

§86ΑΛΕΞ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω ἀναφορὰν πρὸς τὴν Βουλὴν τοῦ ἄλλοτε συναδέλφου ἡμῶν καὶ ἐπὶ πολλὰς περιόδους διατελέσαντος βουλευτοῦ ἐξ Ἁλμυροῦ, τοῦ κ. Δ. Οἰκονομίδου. Ἡ δρᾶσις τοῦ κ. Οἰκονομίδου εἰς ὅλας τὰς ἐθνικὰς περιστάσεις, ἀρχομένη ἀπὸ τοῦ 1854, ἐξακολουθήσασα τὸ 1866 καὶ ἰδίως τὸ 1878, εἶναι γνωστὴ οὐ μόνον εἰς πάντας τοὺς ἐκεῖθεν καταγομένους, ἀλλὰ καὶ εἰς πολλοὺς τῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ παρακαθημένων ἀξιοτίμων συναδέλφων, οἵτινες, εἴτε ὡς ἐκ τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, ἣν τότε ἐξετέλουν, εἴτε ἐκ τοῦ μέρους, ὃ ἀτομικῶς ἔλαβον εἰς τὴν ἐθνικὴν ὑπόθεσιν, ἐγνώρισαν τὴν δρᾶσιν τοῦ σεβαστοῦ πρώην συναδέλφου. Συνεπῶς ἐλπίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ συναινεῖ νὰ συστηθῇ ἡ ἀναφορὰ τοῦ ἀναξιοπαθοῦντος ἄλλοτε συναδέλφου κ. Οἰκονομίδου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως αὕτη λάβῃ οἷον ἂν ἐγκρίνῃ κατάλληλον μέτρον.

§87ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§88Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Σαββάτου, κύριε Πρόεδρε, ὅτε ἠγέρθη τὸ ζήτημα τῶν Θεσσαλικῶν πραγμάτων, ὁ ἐκ Τυρνάβου ἀξιότιμος Βουλευτὴς κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ μεμφθῇ καὶ τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ κατηγόρησεν ἐμοῦ, ὅτι δὲν ἐμερίμνησα, καθ’ ἣν ἐποχὴν διηύθυνα τὸ Ὑπουργεῖον.

§89Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Δὲν ἐμέμφθην ὑμᾶς, ἀλλ’ ἐπὶ ὁλόκληρον τριετίαν εἰς μάτην εἶχον ἀναφερθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον· ἦτο δὲ ἡ πέμπτη ἢ ἕκτη φορὰ αὕτη.

§90Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δηλαδὴ περὶ τίνος;

§91ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Περὶ τῆς ὑποθέσεως Μαυρολίδου ἦτο ἡ πέμπτη ἢ ἕκτη φορά.

§92Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρεμπιπτόντως ἤθελον νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ Μαυρολίδου, ἐπειδὴ ὅμως μὲ προλαμβάνετε, σᾶς λέγω, ὅτι περὶ τοῦ Μαυρολίδου ὡς καὶ περὶ τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν ἐδόθησαν ἀναφοραὶ ἐκ μέρους τῶν πολιτῶν, ὅσοι εἶχον ἀπολέσει τὰ ζῷά των, τὰ ὁποῖα εἶχον δώσει κατὰ τὸν πόλεμον εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην τὸ Ὑπουργεῖον τότε ἔστειλε πρὸς τὸ σύνταγμα τοῦ μηχανικοῦ, τὸ δὲ σύνταγμα τοῦ μηχανικοῦ διέταξεν ἀνακρίσεις· ἀνέλαβε τὰς ἀνακρίσεις ὁ ἀντισυνταγματάρχης τοῦ μηχανικοῦ κ. Πετρινός, ὅστις, περατώσας αὐτὰς, ὑπέβαλε τὸ πόρισμα αὐτῶν, λέγων, ὅτι οὐδεμίαν εὐθύνην ἔχει ὁ ἀξιωματικὸς διὰ τὴν ἀπώλειαν τῶν ζώων τούτων. Διότι ὁ ἀνθυπολοχαγὸς οὗτος, ὅτε διετάχθη ἡ ὑποχώρησις τῶν στρατευμάτων, διετάχθη νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν Γούνιτσαν, παρὰ τὴν γέφυραν, νὰ μὴ παρακολουθήσῃ δὲ τὸν λόχον αὐτοῦ, καὶ ἀφοῦ πάντα τὰ σώματα ὑποχωρήσωσι, νὰ καταστρέψῃ τὴν γέφυραν. Ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος διέταξε τὸν ὑπηρέτην του καί τινα ἄλλον ὁπλίτην, νὰ παραλάβωσι πάντα τὰ ἐργαλεῖα τοῦ λόχου του, τὰ εὑρισκόμενα ἐκεῖ, καὶ νὰ τὰ μεταφέρωσιν εἰς Φάρσαλον καὶ τὰ παραδώσωσιν εἰς τὸν λόχον, ὅστις θὰ εὑρίκετο ἐκεῖ. Οἱ ὁπλῖται ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐπῆραν ζῷα ἐκ τοῦ χωρίου, διότι δὲν εἶχον τοιαῦτα, μετέβησαν εἰς τὸ Βελεστίνον, ἐγκατέλειψαν ἐκεῖ τὰ ζῷα εἰς τὴν τύχην των, καὶ εἰσελθόντες εἰς τὸν σιδηρόδρομον μετέβησαν εἰς τὴν Φάρσαλον καὶ παρέδωκαν εἰς τὸν ἐκεῖ λόχον τὰ ἐργαλεῖα, τὰ ὁποῖα εἶχον ἐντολὴν νὰ παραδώσουν. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρᾶξις, διὰ τὴν ὁποίαν κατηγορεῖται ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς, καὶ τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ ἐνέργεια ἐκ μέρους τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς. Ἐγὼ δὲ, ἐπὶ τῇ ἀναφορᾷ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, δὲν εἶχον νὰ ἐνεργήσω πλέον τίποτε, ἀφοῦ εἶχε περατωθῆ ἡ ὑπόθεσις. Τὴν δικογραφίαν τῆς ὑποθέσεως ἀπέστειλα εἰς Λάρισαν, πρὸς τὰς ἐπιτροπὰς, αἵτινες εἰργάζοντο ἐπὶ τῶν διαφόρων ἄλλων ἀναφορῶν πρὸς ἐξακρίβωσιν τῆς ἀληθείας, ἵνα ἐνεργήσωσι καὶ δι’ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν. Τί δὲ ἔκαμεν ὁ ἀνθυπολοχαγὸς αὐτὸς, πῶς ἐφέρθη κατὰ τὸν πόλεμον, καὶ ἂν διέπραξε τὴν πρᾶξιν, ἣν ὑπηνίχθη ὁ ἐκ Τυρνάβου ἀξιότιμος συνάδελφος, ἐνταῦθα παρακάθηται εἷς τῶν συναδέλφων, ὁ κ. Γίδας, ὅστις ἀπετέλει μέρος τοῦ σώματος ἐκείνου καὶ ὅστις δύναται νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Βουλευτὴν περὶ τῶν ὅσων λέγω, ἂν εἶναι ἀληθῆ.

§93Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ὁμιλῶν κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ἠθέλησα νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν πλείστας ἀνάγκας, αἵτινες μαστίζουσι τοὺς Θεσσαλοὺς, οὐδεὶς δὲ δύναται νὰ μοὶ ἀρνηθῇ, ὅτι ἡ στέρησις τῶν ζῴων εἶναι ἐπίσης ἀντικείμενον οὐσιωδέστατον δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶχον αὐτὰ καὶ τὰ ἀπώλεσαν, καὶ οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται εἴτε ν’ ἀποζημιωθῶσιν, ὅπως διὰ τῆς ἀποζημιώσεως ἀγοράσωσι νέα ζῷα, εἴτε ν’ ἀποδοθῶσιν εἰς αὐτοὺς τὰ ζῷα. Ὅτε δ’ ἐγὼ ὡμίλουν περὶ τοῦ ἀξιωματικοῦ Μαυρολίδου καὶ μὲ διέκοψεν εἷς Βουλευτὴς, ὁ ὁποῖος μοὶ εἶπεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπιδοθῇ μήνυσις, εἶπον ὅτι δὲν ἐνδιαφέρομαι περὶ τῆς τιμωρίας τοῦ λαβόντος τὰ ζῷα, ἀλλ’ ἐνδιαφέρομαι ν’ ἀποζημιωθῇ ἐκεῖνος ὁ δυστυχὴς, ὅστις ἐστερήθη τοὺς δύο ἵππους του, οἵτινες ἦσαν μάλιστα ἵπποι ἐλάσεως. Ἐπιμένω λοιπὸν καὶ σήμερον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι μοὶ εἶναι παντελῶς ἀδιάφορον ἐὰν ὁ ἀξιωματικὸς ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του κατὰ τὸν πόλεμον, δηλαδὴ, κυρίως εἰπεῖν, δὲν εἶναι ἀδιάφορον εἰς ἐμὲ τοῦτο, ἀλλὰ σχετικῶς πρὸς τὴν ὑπόθεσιν, περὶ ἧς πρόκειται· ἄλλως βεβαίως ἐνδιαφέρομαι, ὅπως πάντες οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκτελέσωσι τὸ καθῆκόν των εἰς τὸ μέλλον, νὰ ἀποδειχθῇ δὲ τοῦτο καὶ διὰ τὸ παρελθὸν, ἀλλ’ ἐνδιαφέρον σήμερον εἶναι εἰς ἐμὲ νὰ μάθω, ἐὰν ἐλήφθησαν οἱ ἵπποι, καὶ ἂν ὁ εἰρημένος ἀξιωματικὸς ἀπέδωκεν αὐτούς. Δὲν ἔχω δὲ ἀνάγκην νὰ μακρηγορῶ ἐγώ· αὐτὸς ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Οἰτύλου εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς ἔλαβε τοὺς ἵππους καὶ τοὺς ἐγκατέλειψεν ἐν Βελεστίνῳ. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν βεβαίως θέλει ἐρευνήσει, ἐὰν ὄντως ἐγκατελείφθησαν οἱ ἵπποι, ὅτε καὶ πάλιν ἀκέραιον εἶναι τὸ δικαίωμα τοῦ χωρικοῦ, τοῦ στερηθέντος τοὺς ἵππους του, ν’ ἀποζημιωθῇ. Περὶ τούτου δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία. Μένει ὅμως καί τι ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ εἶπον προχθές, ἐξαναγκασθεὶς κατόπιν ἐπανειλημμένων ἀναφορῶν, διότι πεντάκις ἢ ἑξάκις ἀνεφέρθη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου ὁ δικαιοῦχος· ὅτι οἱ ἵπποι αὐτοὶ δὲν ἐγκατελείφθησαν, ὅτι οἱ ἵπποι αὐτοὶ παρέμειναν εἰς χεῖρας στρατιώτου τοῦ μηχανικοῦ, ἐὰν δὲ εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ἔρευνα ἀκριβεστέρα, θέλει βεβαιωθῆ ἡ ὑπηρεσία, ὅτι ὁ εἷς τῶν δύο ἵππων δὲν ἐγκατελείφθη. Εὔχομαι νὰ ἀποδειχθῇ τὸ ἐναντίον, ὅτι ἀμφότεροι οἱ ἵπποι ἐγκατελείφθησαν, καὶ ὅτι ἑπομένως μόνον μίαν ζημίαν θὰ ὑποστῇ τὸ Δημόσιον, τὴν ζημίαν νὰ ἀποδώσῃ τὸ τίμημα τῶν ἵππων αὐτῶν πρὸς ἐκεῖνον, ὅστις ἐστερήθη τῶν κτηνῶν του οὕτως ἀδίκως διὰ μίαν δημοσίαν ἀνάγκην. Θὰ ηὐχόμην, λέγω, τοῦτο. Ἐὰν ὅμως ἡ ὑπηρεσία ἤθελε βεβαιωθῆ ὅτι δὲν ἐγκατελείφθησαν ἀμφότεροι οἱ ἵπποι, ἀλλ’ ὅτι καὶ ὁ ἕτερος ἔστω ἐξ αὐτῶν πιθανὸν νὰ παρέμεινεν εἰς χεῖρας στρατιώτου τινὸς, τὸν ὁποῖον γνωρίζει ὁ ἀξιωματικὸς Μαυρολίδης, ὑποθέτω ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἔχει καθῆκον νὰ μεριμνήσῃ καὶ περὶ τοῦ θέματος τούτου, περὶ τοῦ ὁποίου ὅμως ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν εἶναι ἐκεῖνο, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐγὼ ἐπεθύμουν νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν· διότι θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναμνήσω, ὅτι θέμα τῆς ὁμιλίας μου κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον ἦτο αἱ διάφοροι ἀνάγκαι τῶν Θεσσαλῶν, καὶ ὅτι μία ἐξ αὐτῶν εἶναι καὶ ἡ ἀποζημίωσις διὰ τὰ κτήνη, τὰ ὁποῖα ἐστερήθησαν οἱ Θεσσαλοί. Εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις ἀνήγγειλεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἀπὸ ἡμερῶν ἤρξατο ἐργαζόμενος ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, θέλει εὕρει σωρείαν αἰτήσεων μήπω περατωθεισῶν· δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ὑπῆρξε κακὴ θέλησις, ἵνα μὴ περατωθῶσιν, ἀλλὰ, κατόπιν τῶν τόσων δυστυχημάτων, τὰ ὁποῖα ὑπέστησαν οἱ Θεσσαλοὶ,—γνωρίζετε δὲ ὅτι ἡ περιουσία τῶν χωρικῶν εἶναι πολλάκις εἷς ἵππος ἢ μία ἡμίονος,—νομίζω ὅτι δὲν σᾶς ζητοῦμεν μεγάλα πράγματα, ἵνα κουρασθῇ τις, ἀκροώμενος ἡμῶν, ἢ ν’ ἀγανακτήσῃ· ζητοῦμεν νὰ μᾶς ἀποδοθῶσι τὰ κτήνη, ἐὰν αὐτὰ εὑρίσκονται, ἢ τὸ τίμημα αὐτῶν.

§94Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Οὐδεὶς ἠγανάκτησεν, ἀλλ’ ἡ ἀπάντησις, ἣν ἐπρόκειτο νὰ δώσω, ἀφεώρα εἰς κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν μοὶ ἀπηύθυνε, νομίζω, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Τυρνάβου, ὅτι καθ’ ἣν ἐποχὴν διηύθυνα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν ἐπελήφθην τῶν ὑποθέσεων τούτων καὶ δὲν ἐπέσπευσα, ὅπως αὗται περατωθῶσι ταχέως. Ἀδιαφορῶ, ἂν εἷς ἀξιωματικὸς παρέβη τὸ καθῆκόν του, καὶ ἔπραξε πρᾶξιν, ἥτις εἶναι ἀξιοτιμώρητος· ἐμὲ ἐνδιαφέρει κυρίως νὰ ἀπαντήσω πρὸς τὴν μομφὴν, ἣν μοὶ ἀπηύθυνεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι δὲν ἐξετέλεσα τὸ καθῆκόν μου, μὴ ἐπισπεύσας τὴν περάτωσιν τῶν ὑποθέσεων τούτων, καὶ ὅτι, ἐνῷ μοὶ ἐδόθη ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου αἴτησις καθ’ ὡρισμένου προσώπου, παρημέλησα καὶ ταύτην. Βεβαιῶ λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι ὄχι μόνον δὲν παρημέλησα τὸ καθῆκόν μου, ἀλλὰ καὶ ἔσπευσα νὰ συστήσω ἐπιτροπὰς ἐν Θεσσαλίᾳ, ἵνα ἐξελεγχθῶσιν ὅλαι αἱ ἀναφοραὶ ταχέως, ἵνα ἐξελεγχθῶσι τὰ πράγματα τὰ ἀκριβῆ, καὶ φθάσωσιν ἐγκαίρως αἱ ἐκθέσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ βεβαιωθῇ τίνες δικαιοῦνται πραγματικῶς νὰ λάβωσιν ἀποζημιώσεις. Ἐὰν δὲ δὲν ἐπερατώθησαν εἰσέτι, καὶ δὲν ἔφθασε τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐνεργειῶν τῶν ἐπιτροπῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τοῦτο προέρχεται διότι αἱ ὑποθέσεις αὗται εἶναι τόσον περίπλοκοι καὶ τόσον ἀνώμαλοι, ὥστε ὑποθέτω, ὅτι θὰ χρειασθῇ ἀκόμη ἀρκετὸν διάστημα, διὰ νὰ περατωθῶσι πᾶσαι καὶ ἀποδοθῇ εἰς τοὺς δυστυχεῖς Θεσσαλοὺς ὅ,τι δικαιοῦνται νὰ λάβωσι πραγματικῶς. Ὡς πρὸς δὲ τὸν ἀξιωματικὸν Μαυρολίδην, λέγω ὅτι ἔλαβον τὴν ἀναφορὰν, καὶ ἐμερίμνησα περὶ αὐτῆς, ἔμαθον δὲ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τὴν ἐνέργειαν, ἥτις ἐγένετο, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς ἐνεργείας ταύτης δὲν εἶχον νὰ κάμω τίποτε, διότι ἡ ὑπόθεσις εἶχε περατωθῆ καὶ ἡ δικογραφία ἐστάλη πρὸς τὰς ἐπιτροπὰς ἐν Θεσσαλίᾳ, ἵνα ἐξελέγξωσι τὰ κατὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην καὶ καθορίσωσιν, ἐὰν καὶ τίνες δικαιοῦνται νὰ πληρωθῶσι. Περὶ τούτου ἐπρόκειτο· δὲν ἐπρόκειτο νὰ προστατεύσῃ ἢ τιμωρήσῃ τινὰ ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία, εἰς τὰς χεῖρας τῆς ὁποίας εὑρίσκεται ἡ σχετικὴ ὑπόθεσις.

§95Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Δι’ ἐμὲ ἀρκετὴ ἀπάντησις εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, αἰτήσας διὰ νομοσχεδίου πίστωσιν περὶ ἀποζημιώσεως αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις, ἡ ὁποία μὲ εὐχαριστεῖ, διότι θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα ἐπὶ τέλους.

§96Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπὶ δύο κυρίως θεμάτων ἔφερε τὸν λόγον ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Τυρνάβου· πρῶτον ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀποζημιώσεως τῶν δύο ἵππων, τῶν ἀπολεσθέντων κατὰ τὰς ἡμέρας τοῦ πολέμου, καὶ δεύτερον ἐπὶ τῆς ὑπονοίας ὅτι οἱ ἵπποι οὗτοι δὲν ἀπωλέσθησαν, ἀλλ’ ἀλλαχοῦ ἐχρησιμοποιήθησαν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον, ὡμολόγησεν ὁ ἴδιος κ. Βουλευτής, ὅτι σήμερον ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν συνάδελφος κατέθηκε νομοσχέδιον περὶ πιστώσεως 200,000 δραχμῶν, καὶ ἐξέθηκε τὸν σκοπὸν τῆς πιστώσεως ταύτης, ἥτις κρίνεται ἐπαρκής, διότι ἐκ τῶν ὑποθέσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπὶ τοῦ προκατόχου μου ἐπερατώθησαν καὶ αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσιν εἰς ἀποζημιώσεις ἱπποζυγίων, ἁμαξῶν καὶ λοιπῶν ὑλικῶν, ἐξεκαθαρίσθησαν τοιαῦται διὰ ποσὸν 44 χιλιάδων δραχμῶν, μένουσι δὲ εἰσέτι ἐκκρεμεῖς τοιαῦται ὑποθέσεις, τῶν ὁποίων τὸ ποσὸν ἀνέρχεται εἰς 200,000 δραχμάς, ἀλλ’ αἱ ὁποῖαι μετὰ τὴν ἐξέλεγξιν, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐκκαθαρισθείσας ἤδη, ὑποθέτομεν ὅτι θὰ περιορισθῶσιν εἰς ποσὸν ἔλαττον τῶν 150,000 δραχμῶν, καὶ ἑπομένως ἡ πίστωσις ἡ αἰτηθεῖσα σήμερον ἀρκεῖ, ὅπως ἀποζημιωθῶσιν οἱ ἔχοντες λαμβάνειν ἐκ τοῦ λόγου τούτου. Βεβαιῶ δὲ τὴν Βουλὴν, ὅτι σήμερον ἐξέδωκα διαταγὴν πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν ἐν Λαρίσῃ ἐργαζομένην, ὅπως ἐντὸς 15 ἡμερῶν ἐκκαθαρίσῃ καὶ τὰς ὑπολειπομένας τοιαύτας ὑποθέσεις, ἵνα ὁ φάκελλος καταρτισθῇ τελείως καὶ ἑπομένως μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς πιστώσεως καταστῇ δυνατὴ ἡ ἀποζημίωσις τῶν ἀπολεσάντων τὰ κτήνη αὐτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον ζήτημα, βεβαιῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι εὐθὺς ὡς ἔλαβον γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ Μαυρολίδου, ἣν καθ’ ὁλοκληρίαν ἠγνόουν μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης, διέταξα πάραυτα τὴν ἐνέργειαν ἀνακρίσεων, ἐπὶ τῷ τέλει ἵνα βεβαιωθῇ ἡ ὑπηρεσία, ἂν ὄντως οὗτος κατεχράσθη τοὺς ἵππους, ἢ ἀπώλεσεν αὐτοὺς ἐν τῷ πολέμῳ...

§97Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἡ ὑπόθεσις εἶναι περατωμένη.

§98Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς λέγει, ὅτι ἡ ὑπόθεσις εἶναι περατωμένη, ὁ δὲ κ. Βουλευτὴς ἐξ Οἰτύλου ὡμολόγησεν, ὅτι ἐγένετο ἐνέργειά τις ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης καὶ ὅτι δὲν ἐκρίθη ἀξιόποινος ὁ ἀνθυπολοχαγός· ἐν τούτοις ἐγὼ διέταξα καὶ πάλιν τὴν ἐξέτασιν τῆς ὑποθέσεως, καὶ μετὰ τὸ πέρας αὐτῆς θέλω σᾶς ἀναγγείλει τὸ ἀποτέλεσμα, εὐθὺς ὡς περιέλθῃ εἰς γνῶσιν τοῦ Ὑπουργείου.

§99Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Παρακαλῶ νὰ εἰδοποιήσητε ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε τὴν ἐξέτασιν τῆς ὑποθέσεως ταύτης, νὰ καλέσῃ καὶ ἐμὲ, ἵνα καταθέσω ὅ,τι γνωρίζω περὶ τοῦ ἀξιωματικοῦ αὐτοῦ.

§100ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Μάλιστα.

§101Γ. ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ. Μίαν σύστασιν ἐπιτραπήτω μοι, παρακαλῶ, νὰ ποιήσωμαι τῇ Βουλῇ, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ μίαν διαμαρτυρίαν νὰ ἐκφέρω ὑπὲρ τῶν ἑκάστοτε ἐδῶ ἀδικουμένων ἐπὶ βλάβῃ ὄχι μόνον τούτων, ἀλλὰ καὶ τῆς κοινωνίας, καὶ ἡμῶν αὐτῶν προσέτι, κύριοι Βουλευταί. Μεταβαλλομένου τοῦ Βουλευτηρίου ἐνίοτε εἰς αἴθουσαν οἱονεὶ ποινικοῦ τινος δικαστηρίου, ἀκούομεν ἀποδιδομένας τισὶ πράξεις ἀξιοποίνους, ἢ τὴν ἐν τῇ κοινωνίᾳ θέσιν αὐτῶν ὅλως διασαλευούσας, χωρὶς ὅμως οἱ καταγγελλόμενοι οὗτοι καὶ βλαπτόμενοι νὰ δύνανται νὰ ὑπερασπίζωσιν ἑαυτούς. Οὕτω δὲ ἀναπολόγητοι πάσχουσι. Καὶ εἶναι μὲν γνωστὴ πᾶσιν ἡ συνταγματικὴ ῥῆσις περὶ τοῦ βουλευτικοῦ ἀνευθύνου, ἀλλ’ ἀκριβῶς διὰ τοῦτο ὀφείλομεν μεγίστην νὰ καταβάλλωμεν προσοχὴν εἰς πᾶσαν ἰδέας ἢ λόγου ἡμῶν ἔκφρασιν. Διότι ἄλλως ἐπὶ τῇ καταχρήσει τοῦ νομικοῦ ἀνευθύνου ὑπέχομεν οὐχὶ μικρὰν ἠθικὴν εὐθύνην. Καὶ αὔξεται αὕτη, ὅσον ἐπιτείνεται ἐκείνη. Εὑρίσκονται δηλ. εἰς εὐθὺν λόγον πρὸς ἀλλήλας. Ἡμεῖς, ἐντεταλμένοι ἐν ἄλλοις τὴν διὰ τῶν νόμων ἀποκάλυψιν, τὴν γένεσιν τοῦ δικαίου, ὀφείλομεν νὰ ὁδηγώμεθα ὑπὸ τῆς ἰδέας αὐτοῦ, συνισταμένης εἰς τὸ ἀπονέμειν τὸ προσῆκον ἑκάστῳ (suum cuique). Ἀλλὰ δὲν παραβιάζεται ἡ ἰδέα τοῦ δικαίου, ὅταν τοιαῦται ἐγείρωνται ἐνταῦθα συζητήσεις; Καὶ νῦν, ἂν μὲν ὁ περὶ οὗ πρόκειται ἀξιωματικὸς εἶναι ἔνοχος, ὑποβάλλεται εἰς διαπόμπευσιν, κηρυχθησομένην αὔριον διὰ τῆς δημοσιογραφίας urbi et orbi, καὶ οὕτως ὑφίσταται οἱονεὶ πρόσθετον παρὰ τὸν νόμον ποινήν. Ἀλλ’ ἂν εἶναι ἀθῶος; Τότε διὰ τὴν φρικωδίαν τῆς ἰδέας εἶναι δύσκολον νὰ εὕρῃ τις τὴν κατάλληλον λέξιν. Καὶ εἶναι μυριάκις προτιμότερον νὰ μὴ γίγνηται λόγος περὶ ἑκατὸν ἐνόχων ἐδῶ ἢ εἷς καὶ μόνος ἀθῶος νὰ διασύρηται. Ἀλλά, καθ’ ἃς πληροφορίας ἔχω, ὁ ἀνθυπολοχαγὸς τοῦ μηχανικοῦ Ἐπαμεινώνδας Μαυρολίδης ὑπεβλήθη ἤδη εἰς ἀνάκρισιν, οὐδὲν δὲ κατ’ αὐτοῦ ἀπεδείχθη, καὶ ἡ ὑπόθεσις εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐπὶ τῶν ἀποζημιώσεων ἐπιτροπήν. Τέλος δὲ, μὴ ἀξιῶν νὰ φαίνωμαι δίδων ἄλλοις συμβουλὰς, φρονῶ ὅτι ἐν τοῖς τοιούτοις ἐν γένει ζητήμασι τὸ μᾶλλον προσῆκον καὶ πρακτικὸν μέτρον εἶναι τὸ ἀκόλουθον. Ὅταν ὁ Βουλευτὴς ἔχῃ κατά τινος βασίμους πληροφορίας ἢ ὑπονοίας περὶ ἀξιομέμπτου ἢ ἀξιοποίνου πράξεως, δέον νὰ καταγγέλλῃ τὸν δράστην κατ’ ἰδίαν τῷ ἁρμοδίῳ Ὑπουργῷ, ἂν δ’ οὗτος ἀμελῶς ἢ ὀλιγώρως φέρηται, τότε, γιγνομένης ἐπερωτήσεως ἐν τῇ Βουλῇ καὶ δημοσίᾳ ἐγειρομένης συζητήσεως, ὑπέχει ἐπ’ αὐτῇ πλέον μόνος ὅλην τὴν εὐθύνην ὁ Ὑπουργὸς, καὶ μετ’ αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις.

§102Δ. ΓΙΔΑΣ. Ἐπειδὴ προεκλήθην ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Οἰτύλου νὰ ἀναφέρω ὅ,τι γνωρίζω περὶ τοῦ ἀξιωματικοῦ Μαυρολίδου, λέγω ὅτι εἶναι ἀληθὲς, ὅτι πράγματι ὁ ἀνθυπολοχαγὸς οὗτος ἔλαβεν ἓν ἀπόσπασμα καὶ ἀπεσπάσθη ἀπὸ τὸν λόχον μου διὰ νὰ καταστρέψῃ τὴν γέφυραν τῆς Γουνίτσης, καὶ ὅτι τὴν ὑπηρεσίαν του ταύτην ἐξετέλεσεν. Ἐκ μαρτυριῶν δὲ γνωρίζω, ὅτι ἔλαβε δύο ζῶα ἀπὸ τοῦ ἐκεῖ χωρίου, καὶ δι’ αὐτῶν ἀπέστειλεν εἰς Λάρισαν τὰ ἐργαλεῖα, παραδοὺς αὐτὰ εἰς δύο στρατιώτας, οἱ ὁποῖοι μετέβησαν εἰς Λάρισαν καὶ μὲ τὸ ἀπόσπασμα ἐπανῆλθον εἰς τὸν λόχον, εἰς τὰ Φάρσαλα. Τίνα χρῆσιν ἔκαμον τῶν ζώων αὐτῶν μετὰ τὴν παράδοσιν τῶν ἐργαλείων, δὲν γνωρίζω· γνωρίζω μόνον, ὅτι οἱ στρατιῶται μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας ἐπανῆλθον εἰς τὸν λόχον.

§103Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναζητήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὰ ἔγγραφα αὑτοῦ καὶ ἀνεύρῃ τὴν ὑπ’ ἀριθ.... διαταγήν, διὰ τῆς ὁποίας διατάσσεται τὸ σῶμα νὰ κάμῃ ἀνακρίσεις, καὶ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 7148 ἀναφοράν, μετὰ τὰ συναφῆ ἔγγραφα, τὴν ἀπευθυνθεῖσαν ἐκ μέρους τοῦ συντάγματος πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀφορῶσαν τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ἐκ τῆς ὁποίας θὰ μάθῃ, ὅτι ἐγὼ ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅ,τι ἐκ μνήμης εἶχον πρόχειρον περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ κ. ἐκ Τυρνάβου Βουλευτὴς ἀνέφερεν, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς ἔστειλε τὰ ζῷα ταῦτα εἰς τὴν Μάνην, βεβαιῶ ὅτι ὁ πατήρ του, πρὶν ἢ ἔλθῃ εἰς τὸν κόσμον ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος, ἔφυγεν ἐκ Μάνης, μὴ ἐπιστρέψας μέχρι τοῦ θανάτου του. Βεβαιῶ ἐπίσης, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος δὲν ἔχει ἐκεῖ συγγενεῖς, χάριν τῶν ὁποίων ἠδύνατο ἴσως νὰ προβῇ εἰς τοιοῦτον ἀτόπημα, οὐδέποτε δὲ μετέβη εἰς Μάνην, ἣν ἀγνοεῖ ἐντελῶς. Λοιπὸν δὲν ὑπῆρχε λόγος, ἵνα στείλῃ ὁ ἀξιωματικὸς τὸν ἕτερον τῶν ἵππων εἰς τὴν Μάνην· ἐξ οὗ συμπεραίνω, ὅτι πληροφορίαι ἀνακριβεῖς καθ’ ὅλα ἐδόθησαν εἰς τὸν συνάδελφον, συνεπείᾳ τῶν ὁποίων προέβη εἰς τόσῳ βαρεῖαν κατηγορίαν.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δραγούμης ἔχει τὸν λόγον.

§105ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶχον σκοπὸν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ δύο θεμάτων, ἀλλ’ ἐπειδὴ παρῆλθεν ἡ ὥρα, ἀναβάλλω τὸν περὶ αὐτῶν λόγον εἰς αὔριον. Νομίζω ὅμως, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ καταθέσω ἐνταῦθα ἐγγράφους ἐρωτήσεις πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς, ὅπως καταθέσωσι πληροφορίας σχετικὰς πρὸς τὴν μελέτην τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐκ τῶν ὁποίων αἱ τρεῖς, νομίζω, ἐπιβάλλονται ὑπὸ τοῦ λογιστικοῦ νόμου. Ἡ πρώτη αἴτησις εἶναι ἡ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσαγάγῃ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 58 τοῦ λογιστικοῦ νόμου, ἀκριβεῖς καταστάσεις κατ’ ἄρθρον τῶν εἰσπραχθέντων ποσῶν ἀπέναντι τῶν εἰσπρακτέων ὑπολοίπων τῶν χρήσεων τῶν ἐτῶν 1896, 1897 καὶ 1898, τῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν εἰρημένων ἐτῶν ὑπὸ κεφάλαιον Ηʹ.» Ἡ ὑποχρέωσις αὕτη ὑφίσταται κατ’ ἔτος, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν τηρεῖται. Ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ ἦναι δύσκολον εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ εὕρῃ ἑκάστης κατὰ μέρος εἰσπράξεως τὴν αἰτίαν, καὶ θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ καταθέσῃ τὴν πληροφορίαν ταύτην. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλήν, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 99 τοῦ λογιστικοῦ νόμου, ἔκθεσιν περὶ τῆς καταστάσεως τῶν ἐργασιῶν τῶν μὴ ἀποπερατωθέντων ἐντὸς τοῦ ἔτους 1899 δημοσίων ἔργων, τῶν ἐγκεκριμένων διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ φέροντος τὸ ὄνομα τοῦ εἰρημένου ἔτους, καὶ τῆς μέχρι τοῦδε γενομένης δαπάνης, ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς δοθείσας πιστώσεις. Ὅπως παρετήρησε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὰ ἔργα πρέπει νὰ ἐκτελεσθῶσιν ἐντὸς τοῦ ἔτους τοῦ οἰκονομικοῦ, καὶ ἑπομένως εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληροφορήσῃ, ποῖα δὲν ἀπεπερατώθησαν. Τρίτον, «παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ ὑποβάλῃ πίνακα ἀκριβῆ τῶν κατὰ τὸν περὶ στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως νόμον χορηγηθεισῶν συνδρομῶν εἰς τοὺς ἀπόρους δήμους κατὰ τὰ ἔτη 1895, 1896, 1897,1898 καὶ 1899, μετὰ σημειώσεως, διακεκριμένως κατὰ δήμους, τῶν ἐν ἑκάστῳ δημοτικῷ προϋπολογισμῷ ἀναγεγραμμένων ἐκπαιδευτικῶν πιστώσεων, τῶν ἐπενεχθεισῶν εἰς αὐτὸν ὑπὸ τοῦ νομάρχου μεταβολῶν τε καὶ αὐξήσεων καὶ τῆς γενομένης ἐν ἑκάστῳ δήμῳ αὐξήσεως τῶν ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων ἢ ἄλλων ἐσόδων (ἄρθρ. 56, 57, 58 τοῦ νόμου).» Ἐνταῦθα ζητῶ πληροφορίας ἀναγομένας μέχρι τῆς ἀρχῆς τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, αἵτινες δὲν εἶναι δύσκολον νὰ δοθῶσι, καθόσον τὰ ἀναγόμενα εἰς αὐτὰς δημοσιεύονται εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὸ πλεῖστον, ἀλλ’ εἶναι δύσκολον νὰ συλλεχθῶσιν ἀσφαλῶς παρὰ τοῦ μὴ εὑρισκομένου ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Ὑπουργείου. Εἶναι δὲ χρήσιμοι, ἵνα μάθωμεν κατὰ πόσον προοδεύει ἢ ἐλαττοῦται ἡ δαπάνη τοῦ Δημοσίου ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος ὑπὲρ ἀπόρων καὶ μὴ ἀπόρων δήμων, διότι ἀρχίζω νὰ εἰκάζω, ὅτι πολλοὶ εὔποροι δῆμοι προτιμῶνται τῶν ἀπόρων, λαμβάνοντες χορηγήματα, ἅτινα δὲν ἔπρεπε νὰ δίδωνται. Ὅταν λ.χ. εἷς δῆμος τῶν μεγάλων τοῦ Κράτους, ἐνῷ μέχρι τοῦδε οὐδὲν ἔλαβε βοήθημα, αἴφνης κατὰ τὸ 1899 εὑρέθη τόσον ἄπορος, ὥστε νὰ λάβῃ συνδρομὴν δεκάδων χιλιάδων δραχμῶν, ἐρωτῶ, διατὶ ἡ τοιαύτη προίκισις τοῦ δήμου διὰ τοσοῦτον μεγάλου ποσοῦ; Ἔχω καὶ τετάρτην αἴτησιν, ἥτις ὁμολογῶ ὅτι περισσοτέραν δυσχέρειαν θέλει φέρει εἰς τὰ Ὑπουργεῖα Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν, διότι ἀνάγεται εἰς πληροφορίας περὶ τῶν μεταλλείων, αἵτινες ἀνατρέχουσι κυρίως μὲν μέχρι τοῦ 1895, ὅτε ἐπετράπη ἐκ νέου ἡ διὰ Β. Διατάγματος παραχώρησις, ἀλλὰ καὶ μέχρι τοῦ 1861, ὅτε ἐφηρμόσθη τὸ πρῶτον ὁ νόμος περὶ μεταλλείων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἂν ὑπάρξῃ δυσκολία περὶ τὰς πληροφορίας ταύτας, ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ ἦναι δύσκολον εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ τὰς πληροφορίας τὰς ἀναγομένας εἰς τὰς εἰσπράξεις τὰς ἐκ τῶν μεταλλείων, ἵνα δυνηθῶμεν νὰ κρίνωμεν τὰ τῆς λειτουργίας τῆς φορολογικῆς τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ μεταλλείων, ἰδίως δὲ ἵνα δυνηθῶμεν νὰ κρίνωμεν περὶ τῶν καθυστερούντων οὐχὶ μόνον γενικῶς, ἀλλὰ καὶ εἰδικῶς κατὰ μεταλλεῖα.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραπᾶνος ἔχει τὸν λόγον... Δὲν εἶναι παρών. Λοιπὸν εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΒΦΟΘʹ τῆς 9 Ἰουνίου 1899 περὶ φορολογίας τῶν ζώων.

§107ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§109ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ, Κύριοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, ὁ νόμος, ὡς εἰσάγεται σήμερον, τροποποιημένος τὸ τρίτον, πρὸς συζήτησιν, ἀποδεικνύεται ἐν μέρει περιττὸς, διότι ἐφρόντισεν ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ κανονίσῃ τὸ σπουδαιότατον τῶν θεμάτων, εἰς ὃ ἀφορᾷ ὁ νόμος οὗτος, ἐφρόντισεν ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ὄχι μόνον δι’ ἐγκυκλίων, ἀλλὰ καὶ διὰ Β. Διαταγμάτων νὰ ἐκτελέσῃ νομοθετικὰ καθήκοντα καὶ νὰ ἐπιβάλῃ φόρον μὴ ψηφισθέντα ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Δὲν εἶναι δὲ ἀνάγκη πολλῆς προσοχῆς, ἵνα ἀντιληφθῆτε τὸ γεγονός. Τί ἐψηφίσαμεν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον; Ἐψηφίσαμεν ἐν ἄρθρῳ 2 φόρον ἐπὶ τῶν σφαζομένων ζώων καὶ τὸ ἄρθρον 2 παραδόξως, παρὰ τὴν συνήθειαν τῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι σαφέστατον, διότι λέγει: «Ἐπιβάλλεται φόρος κατὰ κεφαλὴν ἐπὶ τῶν σφαζομένων ζώων, καταβαλλόμενος ὑπὸ τῶν κυρίων καὶ κατόχων αὐτῶν, ὁριζόμενος δὲ οὕτω: αʹ) ἐπὶ τῶν αἰγῶν καὶ προβάτων δρ. 1 βʹ) ἐπὶ τῶν βοῶν, ἀγελάδων καὶ βουβάλων δραχ. 3», καὶ οὕτω καθεξῆς. § 2: «Ὁ φόρος οὗτος βεβαιοῦται καὶ εἰσπράττεται ἐν τοῖς κατὰ τόπους δημοτικοῖς σφαγείοις, ἢ καὶ ἐν ἄλλοις τόποις, πρὸς τοῦτο ὡρισμένοις, κατὰ τὴν σφαγὴν τοῦ ζώου.» Λοιπὸν ῥητῶς ὁρίζει ὁ νόμος, ὅτι ὁ φόρος βεβαιοῦται καὶ εἰσπράττεται κατὰ τὴν σφαγὴν τοῦ ζώου ἐν ὡρισμένῳ τόπῳ, εἴτε τῷ σφαγείῳ, εἴτε τῷ ὑπὸ τῆς ἀρχῆς ὡρισμένῳ ἄλλῳ τόπῳ. Ἄλλην διάταξιν φορολογικὴν δὲν περιέχει ὁ νόμος οὗτος, καὶ βεβαίως δὲν ἐφανταζόμην Ὑπουργὸν, ὅστις, ἔχων τοιαύτην ῥητὴν, σαφῆ καὶ ὡρισμένην διάταξιν, ἤθελεν ἐκτείνει χεῖρα φορολογικὴν καὶ ἐπὶ ἄλλων, καὶ ἐπὶ ζώων μὴ σφαζομένων ἐν σφαγείῳ, κατὰ τὴν σφαγήν. Ἀλλὰ τὸ παράδοξον εἶναι, ὅτι τὸ ἐκτελεστικὸν διάταγμα, ὅπερ προανήγγειλεν ὁ νόμος ὁ περὶ τῶν ζώων, ἐπεκτείνει τὴν φορολογικὴν πρόνοιαν· τὰ ἄρθρα 1, 31, 4 καὶ 5 περιέχουσι τὴν ὑπερβασίαν ταύτην (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρ. 1. Διὰ πλειοδοτικῆς δημοπρασίας κλπ. διατίθεται κατ’ ἐπαρχίαν ἢ κατὰ δῆμον ὁ φόρος τῶν πρὸς κατανάλωσιν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἢ τῷ δήμῳ σφαζομένων ἢ ἄλλοθεν μεταφερομένων ἐσφαγμένων ζώων.» Βλέπετε, ὁ νομοθέτης — ἡμεῖς καὶ ὁ Βασιλεὺς — ὁρίζει φόρον ἐπὶ τῶν σφαζομένων ζώων κατὰ τὴν σφαγὴν ἐν τῷ τόπῳ, ἡ δ’ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ὁρίζει φόρον ἐπὶ τῶν σφαζομένων καὶ φόρον ἐπὶ τῶν ἄλλοθεν μεταφερομένων ζώων, καὶ ὁρίζουσα τοῦτο ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία διατάσσει τὰ προσήκοντα πρὸς εἴσπραξιν τοῦ διπλοῦ τούτου φόρου. Τοῦτο ἔχετε ἐν τοῖς ἄρθροις 1, 3, 4 καὶ 31, ἔχετε ἐν παντὶ τῷ διατάγματι. Καὶ ἀφοῦ ἐξεδόθη τὸ διάταγμα τοῦτο, τὸ ἔκνομον, τὸ ἀντισυνταγματικὸν κατὰ τὸ μέρος τοῦτο, ἐξεδόθησαν καὶ αἱ προσήκουσαι ἐγκύκλιοι, καὶ αὗται πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου καὶ τοῦ διατάγματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία περὶ τῆς ἐννοίας τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου, διότι δὲν εἶναι μόνον σαφὴς ἡ διάταξις αὕτη, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ μηδεμίαν ἄλλην ἑρμηνείαν,—εἶναι καὶ κατὰ τὸ γράμμα καὶ κατὰ τὸ πνεῦμα τελείως σαφὴς ἡ διάταξις,—ἀλλ’ ἔρχεται ἄλλη διάταξις, ἥτις συντελεῖ, καίτοι δὲν εἶχε τοιοῦτον σκοπὸν, εἰς τὸ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι τοιαύτη εἶναι περιωρισμένως ἡ ἔννοια τῆς διατάξεως ταύτης, καὶ ποία εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ φόρου τῶν ἔξωθεν, τῶν ἄλλοθεν μεταφερομένων ἐσφαγμένων ζώων. Εἶναι δὲ ἡ διάταξις αὕτη ἡ τῶν ἄρθρων 37 καὶ 38 τοῦ νόμου (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρ. 37. Αἱ διατάξεις τοῦ νόμου τούτου (τὰς ὁποίας ἀναγνώσαμεν, τοῦ ἄρθρου 2,) δὲν ἐφαρμόζονται ἐν Ἑπτανήσῳ. Ὡσαύτως δὲν ἐφαρμόζονται ἐν ταῖς ἐπαρχίαις Οἰτύλου καὶ Γυθείου κλπ.» Ἄρθρον 38. «Τὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενα ἢ ἐξ Ἑπτανήσου καὶ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν Οἰτύλου καὶ Γυθείου κλπ. μεταφερόμενα ἐσφαγμένα ζῷα ὑπόκεινται εἰς τὸν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 2 ὁριζόμενον φόρον, ὅστις ἀνήκει εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν τοῦ τόπου τῆς καταναλώσεως κλπ.» Λοιπὸν ὡρισμένος φόρος ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα ἅπασαν, ἐκτὸς ὡρισμένων μερῶν, ἐπὶ τῶν σφαζομένων ζώων βεβαιοῦται καὶ εἰσπράττεται εἰς τὸν τόπον τῆς σφαγῆς· ὁ φόρος οὗτος δὲν ἐφαρμόζεται εἰς ὡρισμένα τινὰ μέρη· ἐκεῖ δὲ ὁ νομοθέτης θέλει νὰ εἰσπράττηται ὁ φόρος κατὰ τὴν μεταφορὰν, καθὼς καὶ ἐπὶ τῶν ἔξωθεν εἰσαγομένων. Τόσον ὁ νόμος οὗτος ἦτο σαφὴς, ὥστε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις, βεβαίως τὸ Ὑπουργεῖον ὁλόκληρον, στενοχωρηθέντες διότι δὲν ἠδύναντο νὰ προβῶσιν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου μετ’ ἐλπίδος ἐπιτυχίας, εἰσήγαγον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατὰ τὴν πρώτην περίοδον τῆς Συνόδου ταύτης, εἰσήγαγον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὅπερ, τροποποιηθὲν τὸ δεύτερον, πρόκειται νὰ συζητήσωμεν σήμερον, καὶ κατὰ τὴν εἰσήγησιν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τὴν μετέπειτα καὶ κατὰ τὴν ὥραν τῆς στενοχωρίας, διότι ἔληγον αἱ ἡμέραι τῶν συνεδριῶν καὶ δὲν ἐφθάνομεν εἰς πέρας, ἐδήλωσαν εἰς ἡμᾶς, ὅτι, ἂν δὲν ψηφισθῇ ὁ νόμος οὗτος, διαρρέει τὸ εἰσόδημα τοῦ Δημοσίου, διότι, εἶπον,—ἐνθυμοῦμαι τὸ παράδειγμα,—οἱ ἔχοντες συμφέρον θέλουσιν ἐνοικιάσει τὸν φόρον τοῦ δήμου Φυλῆς, καὶ ἐκεῖ ἐγκαθιδρυόμενοι θέλουσι σφάζει ἅπαντα τὰ ζῷα αὑτῶν, ἀφοῦ πληρώσωσι 5,000 μόνον, καὶ θέλουσιν ἔπειτα εἰσάγει αὐτὰ εἰς Ἀθήνας, καὶ οὕτω θέλουσιν ἀποφύγει τὴν ἀγορὰν τῶν Ἀθηνῶν, ὅπου, ἂν ἔσφαζον αὐτὰ, ἤθελον πληρώσει κολοσσιαῖα ποσά. Ἐν τούτοις, ἐνῷ ταῦτα ἠκούσθησαν, τὸ μὲν διάταγμα φέρει χρονολογίαν τῆς 21 Αὐγούστου 1899, καὶ ἀποδεικνύεται ἐκ τούτου, ὅτι τὸ διάταγμα εἶχε τελέσει ἤδη τὴν ὑπέρβασιν τοῦ νόμου, ἐξεδόθη δ’ ἔπειτα ἐγκύκλιος τῇ 23 Δεκεμβρίου 1899, ἣν μοὶ ἔστειλαν ἐκ Θηβῶν καὶ ἥτις πραγματικῶς μὲ κατέπληξε,—τηλεγραφικὴ ἐγκύκλιος,—διότι λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐπὶ βάσει νόμου ͵ΒΦΟΘʹ περὶ φορολογίας ζώων καὶ ἐκτελεστικοῦ Β. Διατάγματος διατίθεται δι’ ἐνοικιάσεως ὁ κατὰ δῆμον φόρος τῶν πρὸς κατανάλωσιν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἢ τῷ δήμῳ σφαζομένων ζώων ἢ ἄλλοθεν μεταφερομένων ἐσφαγμένων ζώων. Τοιαύτη ἦτο ἡ ἔννοια καὶ ὀρθὴ ἑρμηνεία τοῦ νόμου τούτου, ὡς ἐκ περισσοῦ δὲ χθὲς ἡ Βουλὴ ἐπεψήφισε τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΒΦΟΘʹ.» Καὶ ἀναγράφει τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου τοῦ νέου, ὅπερ δὲν ἐψηφίσαμεν ἀκόμη, ὁ Ὑπουργὸς, ὅστις τόσῳ σαφῆ πράγματα ὑπέβαλεν εἰς ἡμᾶς καὶ μετὰ τόσης ζέσεως καὶ σαφηνείας ὑπεστήριξεν αὐτὰ, καὶ κατώρθωσε νὰ ψηφισθῇ οὗτος ὁ νόμος, ὁ ἐπιβάλλων ἕνα μόνον φόρον καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, ἐκτὸς τῶν συνήθως ἐξαιρουμένων τῆς ἀμέσου φορολογίας μερῶν. Ὁ Ὑπουργὸς κατὰ μὲν τὸν Αὔγουστον ἐξέδωκε διάταγμα περιλαμβάνον ἄλλα, κατὰ δὲ τὸν Δεκέμβριον, ἀφοῦ ἔληξεν ἡ Σύνοδος καὶ ἀφοῦ δὲν ἐπέτυχε νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἐφρόντισεν ὄχι μόνον νὰ στηρίξῃ πᾶσαν αὑτοῦ τὴν ἐνέργειαν ἐπὶ τοῦ ἐκνόμου αὑτοῦ διατάγματος, ἀλλὰ καὶ νὰ δώσῃ ἑρμηνείαν τοῦ νόμου, ἀρυσθεὶς ἐπιχειρήματα ἐκ τῆς πρώτης ψηφίσεως ἐν τῇ Βουλῇ νομοσχεδίου, ὅπερ ἔμεινεν ἀψήφιστον. Νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι πρωτοφανές· τοὐλάχιστον ἐγὼ, ἐν τῇ μικρᾷ πείρᾳ, ἣν ἔχω, τῶν τελευταίων τούτων ἐτῶν, πολιτευόμενος ἐν τῇ Βουλῇ, δὲν εἶδον μέχρι τοῦδε τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν οὕτω παρεμβαίνουσαν εἰς καθήκοντα ξένα καὶ διατάσσουσαν αὐτὴν ἐκεῖνο, ὅπερ ὁ νόμος ἀπηγόρευσε,—δὲν ὥρισε καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ἀπηγόρευσε. Πῶς εἶναι δυνατὸν, οὕτως ἔχοντος τοῦ νόμου, νὰ εἴπῃ ὁ Ὑπουργὸς ἐν ἐγκυκλίῳ πρὸς τοὺς ἐφόρους, ὅτι τοιαύτη ἦτο ἡ ἔννοια καὶ ὀρθὴ ἑρμηνεία αὐτοῦ; πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ τοῦτο, ὅτε ἐν τῇ Βουλῇ οὐ μόνον δὲν ἔλεγε τοῦτο, ἀλλ’ ἔλεγεν ὅτι ἔχει ἀνάγκην νέου νόμου, ἵνα διορθώσῃ τὰ γενόμενα σφάλματα καὶ φθάσῃ εἰς τὸν σκοπὸν νὰ εἰσπράξῃ περισσότερα ἐκείνων, ἅτινα μέχρι τοῦδε εἰσέπραττεν; Ὅτι δὲ τοιοῦτόν τι δὲν εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν Βουλήν,— διότι δὲν ἠδύνατο καὶ νὰ εἴπῃ πρὸς αὐτὴν χωρὶς νὰ ἐγερθῇ τις ὁ παρατηρῶν ὅτι ἄλλα συνεζητήσαμεν καὶ ἐψηφίσαμεν,— προκύπτει ἐξ αὐτῆς τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τοῦ νομοσχεδίου, εἰς ἣν οὐδὲν τοιοῦτον λέγει περὶ τῆς ἐννοίας τοῦ ψηφισθέντος νόμου, ἀλλὰ φροντίζει μόνον, ζητῶν νὰ γείνωσι νέαι τροποποιήσεις τοῦ νόμου, νὰ παραστήσῃ ὡς ἀναξίας λόγου τὰς γινομένας τροποποιήσεις. Καὶ ἀκούσατε τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς ψηφισθέντος ͵ΒΦΟΘʹ τῆς 9 Ἰουνίου 1899 νόμου περὶ φορολογίας τῶν ζώων ὑπέδειξε μικράς τινας ἐπενεκτέας τροποποιήσεις καὶ συμπληρώσεις, ἀφορώσας εἰς τὴν ἀκριβῆ βεβαίωσιν τῶν σφαζομένων ζώων, εἰς τὸν φόρον τῶν μεταφερομένων ἀπὸ δήμου εἰς δῆμον ἐσφαγμένων ζώων καὶ εἰς τὸν δημοτικὸν φόρον, καὶ πρὸς τοῦτο ὑποβάλλω τὸ κατωτέρω νομοσχέδιον, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ κυρώσῃ αὐτὸ διὰ τῆς ψήφου αὐτῆς. Διὰ τοῦ προτεινομένου νόμου θεσμοθετεῖται διάταξις, καθ’ ἣν ἡ σφαγὴ τῶν πρὸς κατανάλωσιν ἐν τῷ δήμῳ, ἐν ᾧ ἐσφάγησαν, ζώων ἐπιτρέπεται μόνον δι’ ἀδείας τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου, ἢ τοῦ ἐνοικιαστοῦ, ἐὰν ὁ φόρος διετέθη δι’ ἐνοικιάσεως, προκειμένου δὲ περὶ τῆς σφαγῆς ζώων προωρισμένων πρὸς μεταφορὰν εἰς ἄλλον δῆμον, ἡ κατὰ τὰ ἀνωτέρω ἄδεια τῆς σφαγῆς ἐκδίδεται ὑπὸ μόνου τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου, ἢ τοῦ ἀστυνόμου, παροχῇ ἀξιοχρέου ἐγγυητοῦ» καὶ λοιπὰ,—πράγματα ἅτινα παρῄτησε σήμερον ὁ κ. Ὑπουργός, διότι ὑποθέτω ὅτι ἔχει σκοπὸν νὰ εἰσαγάγῃ αὐτὰ διὰ τοῦ ἐκτελεστικοῦ διατάγματος, τοῦ νομοσχεδίου περιέχοντος διάταξιν, ὅτι δι’ ἐκτελεστικοῦ διατάγματος κανονισθήσονται τὰ ἀναγόμενα εἰς τὸν φόρον ἐπὶ τῶν ἐσφαγμένων μεταφερομένων ζώων. Εἶναι προφανές, ὅτι ἡ ἔκθεσις αὕτη, ἡ τὸ πρῶτον εἰσαγαγοῦσα τὸ νομοσχέδιον, δὲν εἶπε πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ νόμου ἐκείνου εἶναι τοιαύτη, ὁποίαν ἑρμηνεύει ἐν τῇ ἐγκυκλίῳ αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργός· ἀλλ’ εἶναι προφανέστερον, ὅτι αἱ ἀγορεύσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐνταῦθα συνδέονται πρὸς τὴν ἀντίληψιν καὶ τὰς πεποιθήσεις ὅλης τῆς Βουλῆς, ὅτι ὁ νόμος, ὃν ἐψήφισε, (καὶ ὅστις, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι τόσον σαφής, ὥστε δὲν ἔχει ἀνάγκην συζητήσεως,) δὲν δύναται τελεσφόρως νὰ ἐφαρμοσθῇ, διότι δὲν ἐλήφθη πρόνοια, ὅπως καὶ τὰ ἐσφαγμένα ζῷα φορολογῶνται κατὰ τὴν μεταφοράν. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ἐν τῇ ἐξετάσει τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἐνταῦθα εἶναι ἄξιον τοῦ κόπου νὰ ἐρευνήσωμεν ὡσαύτως, πῶς τοιοῦτόν τι ἐγένετο ἄνευ τῆς ἀδείας τῆς Βουλῆς. Τοῦτο ἐσκόπουν δι’ ἐπερωτήσεως νὰ ὑποβάλω πρὸ μικροῦ, ἀλλ’ ἵνα μὴ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐν τῷ πρώτῳ σταδίῳ τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς, προετίμησα, ἐρχομένου τοῦ λόγου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου—καὶ εὐτυχῶς ἦλθεν ἀμέσως ὁ λόγος—νὰ ὑποβάλω αὐτὸ κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ. Ἐκ τῆς τοιαύτης ἐνεργείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ προέκυψαν ἄτοπα, ἅτινα προανήγγειλε κατὰ τὴν τελευταίαν —τὴν πρώτην— συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὁ ἔντιμος ἐκ Μαντινείας Βουλευτής, ἀλλὰ μετὰ πολλῆς ὑπερβολῆς· δηλαδὴ τὰ ἄτοπα, ἅτινα προανήγγειλεν ὁ κ. συνάδελφος, ὑπερεθεμάτισαν τοὺς λόγους τοῦ κ. Βουλευτοῦ...

§110ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγένοντο δηλαδὴ ζωηρότερα.

§111ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα... Θέλω εἴπει πρὸς ὑμᾶς τι, ὅπερ προκύπτει ἐξ ἀναφορᾶς ὑποβληθείσης πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰς τὴν Βουλὴν ἐκ Λαυρίου. Ἐκεῖ ἐνωκιάσθη, ὅπως καὶ ἀλλαχοῦ, καὶ ὁ φόρος τῶν σφαζομένων ζώων καὶ ὁ φόρος τῶν ἔξωθεν μεταφερομένων...

§112Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ δύο διακεκριμένων δημοπρασιῶν;

§113ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πάντα διὰ μιᾶς δημοπρασίας. Ἀλλαχοῦ θὰ ἔχωμεν καταστροφὰς τῶν ἐνοικιαστῶν, ὅπως ἐν Θήβαις. Ὁ ἐνοικιαστής, ὅστις, γνωρίζων ἐμὲ, ἐκ Θηβῶν ἦλθεν εἰς τὴν οἰκίαν μου προσκλαιόμενος, ὁ ἐνοικιαστὴς οὗτος μοὶ ἔδειξε, τί ἐνωκίασεν ὁ ἄνθρωπος, μὴ γνωρίζων τί ἐνοικιάζει, καὶ ἐπειδὴ εἰς τὰς Θήβας σφάζονται ὀλίγα ζῷα διὰ τὴν κατανάλωσιν, σφάζονται δὲ καὶ ἐξάγονται περισσότερα, καὶ δὲν εἰσάγονται ἔξωθεν ἄλλα ζῷα, ὁ ἐνοικιαστής, οὗτινος δὲν ἐνθυμοῦμαι τώρα τὸ ποσὸν τοῦ ἐνοικίου, εἶναι κατεστραμμένος. Σφάλμα αὐτοῦ, ὅτι εἰς τὰ τυφλὰ ἐνωκίασε...

§114ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Εἶχεν ὑπ’ ὄψιν τὸν νόμον.

§115ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶχεν ὑπ’ ὄψιν τὸν νόμον, ἀλλ’ ὤφειλε νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς ἐκφράσεις τῆς διακηρύξεως. Δυστυχῶς, ἀγράμματος ἄνθρωπος, δὲν ἐπρόσεξε.

§116ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Εἶναι ἄκυρος ἡ ἐνοικίασις.

§117ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἄλλο ζήτημα τοῦτο, ὅπερ θὰ ἐξετάσωσι τὰ δικαστήρια. Λοιπὸν εἰς τὸ Λαύριον ἰδοὺ τί συνέβη. Ὁ δῆμος Λαυρεωτικῆς εἶναι συνεχὴς πρὸς τὸν δῆμον Θορικίων, ὅστις ἀπεσπάσθη ἀπ’ αὐτοῦ, ὄντος ἄλλοτε δήμου Λαυρίου, μετὰ εὐρυτέρας ἐκτάσεως. Ἀπὸ τῶν Ἐργαστηρίων τοῦ Λαυρίου μέχρι Θορικοῦ, Ἁγίου Νικολάου καὶ ἄλλων ἐκεῖ συνοικισμῶν, ἡ ἀπόστασις εἶναι ¼ τῆς ὥρας, 10 λεπτὰ κλπ. Ἐκεῖ ὁ ἐνοικιαστής, κατὰ καλὴν τύχην, ἐνῳκίασε καὶ τοὺς δύο φόρους, καὶ τοῦ δήμου Θορικίων καὶ τοῦ δήμου Λαυρεωτικῆς. Τί συμβαίνει λοιπόν; Ὅτι ἐκεῖ φορολογοῦνται δὶς ὅλα τὰ ζῶα, ἅτινα ἐξάγονται ἐκ τοῦ δήμου Λαυρεωτικῆς· διότι φορολογοῦνται εἰς τὸ σφαγεῖον, ἐν Ἐργαστηρίοις, καὶ εὐθὺς ὡς μετὰ πέντε λεπτὰ τῆς ὥρας ὁ ἀγοράσας ἓν τμῆμα τοῦ σφαγέντος ζώου, μίαν κεφαλὴν ἢ ἕνα πόδα, εἰσέρχεται, μετὰ πέντε λεπτά, εἰς τὰ ὅρια τοῦ ἑτέρου δήμου, ἐκεῖ ὁ ἐνοικιαστὴς ἄγρυπνος ζητεῖ ἀπ’ αὐτοῦ νὰ πληρώσῃ καὶ τὸν ἄλλον φόρον· ἀλλ’ ἐκεῖ εὑρίσκεται ἀπέναντι ζώου μὴ ἀκεραίου, καὶ τότε γίνεται ἀναλογισμὸς, οὗτινος τὴν εἰλικρίνειαν δύναται, ὅπως καλῶς λέγουσιν ἐνταῦθα οἱ ἀναφερόμενοι, νὰ κρίνῃ ἡ Βουλή, εἰς τοιοῦτον τρόπον, ὥστε, ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι τὸ ζῶον ἐξέρχεται εἰς ὀκτὼ ἢ δέκα τεμάχια πρὸς τὸν δῆμον Θορικίων, φαντάζεσθε ἂν μένωμεν ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ ἐν τῷ νόμῳ φόρου, μιᾶς δραχμῆς, — ὁμιλῶ περὶ τῶν μικρῶν ζώων, — ἢ ἐπὶ χοίρων 2 καὶ 50/00. Οἱ δυστυχεῖς ἄνθρωποι, οἵτινες καθ’ ἡμέραν εὑρίσκονται μεταξὺ τῶν δύο δήμων, εἶναι εἰς ἀπελπισίαν, καὶ τοσούτῳ περισσότερον, καθόσον διαμαρτυρόμενοι ἐκεῖ δὲν κατορθώνουσι νὰ ἀπαλλαχθῶσι τῶν ὀνύχων τοῦ ἐνοικιασλοῦ, διότι ὁ ἐνοικιαστὴς ἐπιμένει νὰ πληρώσωσιν. Εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι ὁ νόμος, ἐκεῖ ὅπου ὁμιλεῖ περὶ σφαγῆς τῶν ζώων, δίδει τὸ δικαίωμα νὰ μὴ πληρώσῃ τις, νὰ ἀνακόψῃ, ἀλλὰ τοιαύτη διάταξις, προκειμένου περὶ μεταφορᾶς, φυσικῶς δὲν ὑπάρχει, διότι δὲν προβλέπει ὁ νόμος περὶ μεταφορᾶς. Ἀνηνέχθησαν, διότι δὲν ἠδύναντο νὰ πράξωσιν ἄλλως, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ, ὡς μοὶ εἶπον, ὁμολογουμένως τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἔδωκε διαταγὴν νὰ προστατευθῶσιν οὗτοι, ἐπιτρέπον εἰς αὐτοὺς νὰ μὴ πληρώσωσιν, ὑποβάλλοντες ἀνακοπάς. Ἀλλ’ εἰς τὸ ἔρημον ἐκεῖ μέρος ὁ ἐνοικιαστής, ἔχων καὶ ὑποστηρίξεις τῶν ὑποδεεστέρων ἀρχῶν, δὲν ὑποβάλλεται εἰς τὴν διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου, καὶ οἱ ἄνθρωποι ἐξακολουθοῦσι νὰ ζημιῶνται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, πληρώνοντες φόρον κατὰ τὴν σφαγὴν τῶν ζώων καὶ πληρώνοντες ἕτερον φόρον, ὃν ἀπαιτεῖ ὁ ἐνοικιαστὴς κατὰ τὴν μεταφορὰν ἐκ τοῦ ἑνὸς εἰς τὸν ἕτερον δῆμον. Τὸ γεγονὸς εἶναι ἄξιον πολλῆς προσοχῆς, καὶ τοσούτῳ μᾶλλον ἄξιον προσοχῆς, καθόσον φοβοῦμαι κυρίως, ὅτι, ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς παρουσιάζεται πρὸς ἡμᾶς κατὰ τὴν τρίτην αὐτοῦ μεταμόρφωσιν, θέλομεν ἔχει τὴν Ἑλλάδα παραδεδομένην εἰς παντοίας πιέσεις ἐξ ἀφορμῆς τοῦ νόμου τούτου. Τί λέγει τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθη τελευταῖον, ἀλλὰ πάντοτε μετὰ τῆς αὐτῆς χρονολογίας; — καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὁσάκις ὑποβάλλῃ τροποποιήσεις, νὰ μεταβάλλῃ τοὐλάχιστον τὰς χρονολογίας, διότι δὲν εὑρίσκομεν τὴν σειράν. Ἐγώ, ἵνα εὑρίσκω αὐτήν, ἐσημείωσα διὰ μολυβδίδος κυανῆς Α, Β, Γ, διότι ἄλλως δὲν ἦτο δυνατὸν ν’ ἀναγνωρίσω ποῖον εἶναι τὸ τελευταῖον καὶ ποῖον τὸ δεύτερον. — Λοιπὸν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, εἰς τὸ ἄρθρον 1 § βʹ, προσετέθη κατὰ τὴν τρίτην αὐτοῦ μεταμόρφωσιν διάταξις σπουδαιοτάτη (ἀναγινώσκει): «Δὲν ἐπιτρέπεται σφαγὴ ζώων πρὶν ἢ καταβληθῇ εἰς τὸ Δημόσιον ἢ εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν ὁ φόρος, ἐκτὸς ἐὰν πρόκειται περὶ σφαζομένων ζώων πρὸς μεταφορὰν καὶ κατανάλωσιν εἰς ἄλλον δῆμον.» Ἐπέτρεπε μέχρι τοῦδε ὁ νόμος νὰ ἀντείπῃ τις, νὰ συνταχθῇ πρωτόκολλον, νὰ εἴπῃ «δὲν χρεωστῶ τὸν φόρον αὐτὸν, δὲν χρεωστῶ ὅλον, δὲν χρεωστῶ παντελῶς», καὶ ἐγίνετο διαδικασία, ἣν ἀναγράφουσι τὰ ἄρθρα 2, 3, 4 τοῦ νόμου. Τοῦτο δὲν εἶναι πλέον δυνατὸν νὰ γείνῃ, διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μὴ πληρώσῃ τις τὸν φόρον κατὰ τὴν ὥραν τῆς σφαγῆς. Ἀμέσως ἔχετε χειροτέρευσιν τῆς θέσεως τῶν σφαζόντων ζῶα· ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἐκεῖ εὑρισκόμεθα ἀπέναντι πράξεως, ἥτις εἶναι θετική. Σφάζοντες ζῶα, ὀφείλετε φόρον· δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἀμφισβήτησις ὡς πρὸς θέματα δευτερεύοντα, ἀλλ’ ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον, αὕτη ἡ διάταξις, ἥτις εἶναι ῥητὴ καὶ σαφὴς καὶ ἀπ’ εὐθείας, αὕτη θέλει παρακολουθεῖ πάντως, ὅταν κανονισθῶσι τὰ τῶν κατὰ τὴν μεταφορὰν ἐσφαγμένων φορολογουμένων ζώων. Διότι ὁ νόμος οὐδὲν ὁρίζει σαφὲς περὶ τοῦ τρόπου τῆς διακρίσεως, καίτοι ἐπεκτείνει ἐν ἄρθρῳ 1 τὸ νομοσχέδιον τὴν φορολογίαν σήμερον καὶ εἰς τὰ μεταφερόμενα ἐσφαγμένα ζῶα. Οὐδαμοῦ ὁρίζει κατὰ τίνα τρόπον, ὡς πρὸς αὐτὰ, οἱ ἔχοντες δικαίωμα νὰ ἀρνηθῶσι τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου θέλουσιν ἀσφαλίσει αὐτό· ἂν θὰ συνταχθῇ πρωτόκολλον, ἂν ὑπάρχει δικαίωμα ἀνακοπῆς εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἀρχὴν καὶ ἀμφισβητήσεως. Ἔχει δὲ διάταξιν τὸ νομοσχέδιον, καθ’ ἣν πᾶσα μὲν διάταξις ἀντικειμένη εἰς τὸν παρόντα νόμον (δηλ. εἰς τὸ νομοσχέδιον) καταργεῖται, — καὶ καταργεῖται περίπου ὁλόκληρος ὁ πρῶτος νόμος, —διὰ Β. δὲ Διατάγματος κανονισθήσονται τὰ τῆς ἐκτελέσεως. Ἔχομεν ἡμεῖς ἤδη δεῖγμα τοῦ τί κανονίζουσι τὰ βασιλικὰ διατάγματα τοῦ ἔτους 1900, ἀρχομένου ἢ πλησιάζοντος τοῦ νέου αἰῶνος. Τὰ Β. Διατάγματα οἰκειοποιοῦνται νομοθετικὴν ἐξουσίαν καὶ ἐπιβάλλουσι φόρον. Καὶ ὅτε τοῦτο πράττουσι τὰ Β. Διατάγματα, ἔχετε καμμίαν ἐλπίδα, ὅτι κανονίζον τὸ νέον διάταγμα τὰ τοῦ φόρου τῶν ἐσφαγμένων ζώων, τοῦ σήμερον ψηφιζομένου, θέλει εἴπει, ὅτι δι’ αὐτὸν, μὴ εἰσπραττόμενον ἀμέσως, ἐπιτρέπεται νὰ γείνῃ πρωτόκολλον; Ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι φοβοῦμαι μὴ συμβῇ τὸ ἐναντίον, καὶ πρὶν ἢ φθάσωμεν εἰς τὰ τῆς συζητήσεως τῶν λεπτομερειῶν ἠθέλησα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῶν κατ’ ἐμὲ σπουδαιοτάτων τούτων θεμάτων.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βοζίκης ἔχει τὸν λόγον.

§119Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι καλὸν εἶναι νὰ διακόψωμεν καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν τὴν ἐνάτην ὥραν.

§120ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἐπανέλθωμεν, ἂς ἐξακολουθήσωμεν τώρα.

§121Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἴσως εἶναι ἀνάγκη νὰ κανονισθῇ αὐτὸ δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς.

§122Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐρωτῶ, ἂν ἡ Βουλὴ στέργει εἰς τοῦτο.

§123Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρέπει νὰ γείνῃ ὁ προσδιορισμὸς τῆς ὥρας.

§124Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Προσδιορισμὸς τῆς ὥρας, γινώσκει κάλλιστα ὁ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ. Ὁ ἴδιος δὲ ἄλλοτε δι’ ἰσχυρῶν ἐπιχειρημάτων ὑπεστήριξεν, ὅτι προσδιορισμὸς χρόνου τῶν συνεδριάσεων εἶναι ἀδύνατον νὰ γείνῃ.

§125ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπεν αὐτό.

§126Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶπον τί συμφωνεῖ μὲ τὴν ἐπιθυμίαν σας. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπροτείνατε εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἑσπέραν ταύτην, παρακαλῶ νὰ τὸ προτείνητε τώρα, ὅπως ἀρχίσῃ ἐφαρμοζόμενον ἀπὸ μίαν ἄλλην ἡμέραν, διότι σήμερον δὲν ἔχει παρασκευασθῆ ἡ Βουλή.

§127Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν ὡς πρὸς τοῦτο. Ἐὰν νομίζετε ὅτι τοῦτο δὲν δύναται νὰ γείνῃ σήμερον, οὐδεμίαν ἔχω δυσκολίαν ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ, ὅπως ἀπὸ αὔριον καθιερώσωμεν αὐτὸ τὸ σύστημα, νὰ διακόπτωμεν τὴν ὀγδόην ὥραν καὶ νὰ ἐπανερχώμεθα τὴν ἐνάτην.

§128Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀπόφασιν τοιαύτην δὲν δυνάμεθα ν’ ἀποκρούσωμεν, διότι καὶ ἄλλοτε ἐγένοντο δύο τμήματα συνεδριάσεων, ἓν ἀπὸ τῆς 4ης μέχρι τῆς 7ης ἢ 8ης ὥρας καὶ ἕτερον ἀπὸ τῆς 9ης καὶ πέραν.

§129Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα. Τώρα, ἐὰν θέλετε, δυνάμεθα νὰ ἐξακολουθήσωμεν, καὶ ἀπὸ αὔριον νὰ γίνηται διακοπή.

§130ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Βοζίκη.

§132Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν μοὶ ἐστάθη δυνατόν, κύριοι Βουλευταὶ, νὰ λάβω μέρος κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ τροποποιουμένου νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ ἐπὶ τῶν ζώων φόρος τὸ μὲν μετετέθη ἀπὸ τῆς τάξεως τῶν ποιμένων εἰς τὴν τῶν ἀστῶν καὶ τῶν γεωργῶν, τὸ δὲ καὶ ἐδιπλασιάσθη, ἵνα ἀντιταχθῶ κατ’ αὐτοῦ, καὶ ἤδη καὶ ματαιοπονία ἤθελεν εἶσθαι, ἂν ἀντετασσόμην κατὰ τοῦ νόμου τούτου, καὶ εἰς ἐπαναλήψεις γνωστῶν πλέον ἀντιρρήσεων καὶ μὴ ληφθεισῶν ὑπ’ ὄψιν ἤθελον περιπέσει. Περιορίζομαι λοιπὸν κατ’ ἀνάγκην εἰς τὴν ἐξέτασιν καὶ μόνην τῶν διατάξεων τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, τὰς ὁποίας καὶ ὅλως νέας καὶ πολλῆς συζητήσεως ἀξίας εὑρίσκω, διότι δι’ αὐτῶν ὁ καθ’ ἑαυτὸν ἐπαχθὴς φόρος ἐπὶ τῶν ζώων καθίσταται ἐπαχθέστερος διὰ τῆς μεταβολῆς τοῦ τρόπου τῆς βεβαιώσεως. Τοῦτο καταφαίνεται εὐθὺς ἀπὸ τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου. Κατὰ τοῦτο, ἀπαγορεύεται ἀπολύτως ἡ σφαγὴ ζώων πρὶν ἢ καταβληθῇ εἰς τὸ Δημόσιον ἢ εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν ὁ φόρος, καὶ καταργεῖται ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ ψηφισθέντος κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον νόμου, κατὰ τὴν ὁποίαν διάταξιν ἠδύνατο νὰ καταβάλῃ τις τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ σφαζομένου ζώου καὶ μετὰ τὴν σφαγὴν ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν, καὶ ἂν ἐγένετο καταγγελία, ἢ ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν ἀπὸ τῆς σφαγῆς, ἐὰν δὲν ἐγένετο καταγγελία. Προστίθεται δὲ οὕτω μία ἐνόχλησις εἰς τοὺς φορολογουμένους ἀρκετὰ σοβαρὰ, καθιστῶσα πλέον ἢ ἐπαχθῆ τὸν φόρον, καὶ τὴν βεβαίωσιν τοῦ φόρου περισσότερον ἐπαχθῆ καὶ ἀπὸ αὐτὸν τὸν φόρον. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὰς διαφόρους περιπτώσεις, καθ’ ἃς, κατὰ τὰ ἐν Ἑλλάδι ἔθιμα, σφάζεται ἀμνὸς κατ’ οἶκον, ἀλλὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν κυρίως τὴν ἐποχὴν τοῦ Πάσχα, τὴν προτεραίαν καὶ τὰς δύο μετὰ τὸ Πάσχα ἡμέρας, καθ’ ἃς ἐν πάσῃ τῇ Ἑλλάδι, κατὰ τὸ ἔθιμον τὸ Ἑλληνικὸν, γίνεται ἡ σφαγὴ τῶν ἀμνῶν κατ’ οἶκον, καὶ σφαγὴ οὐχὶ ἑνὸς, ἀλλὰ πλειόνων, ἀναλόγως τῶν περιστάσεων τῆς οἰκογενείας. Ἴδετε ἠναγκασμένον τὸν πολίτην κατὰ τὴν ἡμέραν τοῦ Πάσχα ἢ τὴν παραμονὴν αὐτοῦ ἢ τὴν ἑπομένην νὰ τρέχῃ εἰς ἀνεύρεσιν τοῦ εἰσπράκτορος ἢ ἐνοικιαστοῦ εἰς τὸ γραφεῖον αὐτοῦ ἢ εἰς τὸ πλησιέστερον χωρίον διὰ νὰ λάβῃ ἄδειαν νὰ σφάξῃ τὸν ἀμνόν του. Ἴδετε ὁλόκληρα χωρία, ὁλοκλήρους δήμους πολυπληθεῖς, προστρέχοντας καὶ συνωθουμένους ἔξω τοῦ γραφείου τοῦ ἐνοικιαστοῦ ἢ τοῦ εἰσπράκτορος, διὰ νὰ λάβωσιν ἄδειαν σφαγῆς, καθ’ ἣν στιγμὴν θὰ σημαίνῃ ὁ κώδων τῆς ἐκκλησίας διὰ νὰ προσέλθωσι νὰ προσευχηθῶσι, καὶ κρίνετε, ἂν δὲν καθίσταται οὕτως ἐπαχθέστερος ὁ φόρος, καὶ συγχρόνως ποίας εὐχὰς πλέον θὰ ἀναπέμπωσιν ἐπανερχόμενοι εἰς τὰς ἐκκλησίας των! Βεβαίως αἱ εὐχαὶ δὲν θὰ ἦναι ὑπὲρ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλ’ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 2 μὲ ἠνάγκασε νὰ ἀνατρέξω εἰς τὸν νόμον τὸν καταργηθέντα, τὸν ͵ΒΠʹ. Καταφαίνεται διὰ τῆς συγκρίσεως πρὸς τὸν νόμον ἐκεῖνον, ὅτι διὰ τοῦ τελευταίου νόμου, ὑπὸ τὸν τύπον μεταθέσεως τῆς φορολογίας ἐκ τῆς τάξεως τῶν ποιμένων ἢ τῶν κτηνοτρόφων εἰς τὴν τῶν γεωργῶν καὶ τῶν ἀστῶν ἐν γένει, ἐπεδιώχθη αὔξησις καὶ διπλασιασμὸς φορολογίας. Καὶ ὄχι μόνον κατὰ τὸ ποσὸν τοῦ φόρου, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς φορολογίας ἀφορολογήτων ἕως τώρα ζώων, διὰ τῆς καταργήσεως τῶν ἐξαιρέσεων τοῦ παλαιοῦ νόμου, ἐξαιρέσεων αἱ ὁποῖαι κυρίως εἶχον ἀναγραφῆ ὑπὲρ τῆς τάξεως, εἰς τὴν ὁποίαν σήμερον διὰ τῆς μεταθέσεως ἐπιβάλλεται ὁ φόρος. Δηλαδή, οὐ μόνον ἐπεβλήθη εἰς τοὺς ἀστοὺς διπλάσιος ὁ φόρος, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐπιβληθῆ πρότερον εἰς τοὺς ποιμένας, ἀλλὰ καὶ ἐστερήθησαν οὕτως οἱ ἀστοὶ καὶ οἱ γεωργοὶ καὶ τῶν ἐξαιρέσεων, τῶν ὑπὲρ αὐτῶν ἀναγεγραμμένων ἐν τῷ παλαιῷ νόμῳ. Καὶ ἐδιπλασιάσθη βεβαίως ὁ φόρος καὶ ἐπὶ τῶν αἰγῶν καὶ τῶν προβάτων, διότι κατὰ τὸν νόμον ͵ΒΠʹ ἀνήρχετο εἰς λεπτὰ 42 μόνον μετὰ τοῦ προσθέτου καὶ τοῦ τῆς ὁδοποιΐας, κατὰ δὲ τὸν νόμον ͵ΒΦΟΘʹ ἀνέρχεται εἰς δραχμὴν μίαν...

§133Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸν τελευταῖον.

§134Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μάλιστα, τὸν τελευταῖον... Καὶ ἐδιπλασιάσθη διότι αὐξάνει κατ’ ἀνάγκην καὶ τὸ ποσοστὸν τοῦ δημοτικοῦ φόρου, καὶ ἀνέρχεται οὕτω τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς δραχ. 1,20. Ἀλλ’ ἐπίσης ηὔξησε καὶ ὁ φόρος ἐπὶ τῶν βοῶν, ἀγελάδων καὶ βουβάλων ἀπὸ δύο δραχ. εἰς τρεῖς, καὶ μετὰ τοῦ δημοτικοῦ ἀπὸ δραχμὰς 2 καὶ 40/0 εἰς δραχ. 3 καὶ 60/00. Ἀλλ’ ἐνῷ ἐπεβαρύνθη καὶ μὲ τὸν φόρον καὶ μὲ τὴν αὔξησιν αὐτοῦ ἡ τάξις τῶν καταναλωτῶν, ἐν ταῖς ἐξαιρέσεσι δὲν ἐλήφθη καμμία περὶ αὐτῶν πρόνοια, κατηργήθησαν δὲ καὶ αἱ προϋπάρχουσαι περὶ αὐτῶν ἐξαιρέσεις, διότι, ἐνῷ κατὰ τὸν ͵ΒΠʹ νόμον ἐξῃροῦντο τὰ θηλάζοντα τῶν αἰγῶν, προβάτων καὶ χοίρων, σήμερον ἔχομεν διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξαιροῦνται μόνον τὰ μικρᾶς ἡλικίας, ἑνὸς μηνὸς, καὶ μόνον ὅταν γείνῃ χρῆσις ὑπὸ τοῦ κυρίου ἢ κατόχου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει καὶ πάλιν τοὺς ποιμένας καὶ μόνον, ὡς καταναλωτὰς, οὐχὶ δὲ τοὺς λοιποὺς καταναλωτάς. Περὶ θηλαζόντων δὲ χοίρων οὐδεμία γίνεται ἐξαίρεσις ἐν τῷ τελευταίῳ νόμῳ. Ὡσαύτως, ἐνῷ κατὰ τὸν ͵ΒΠʹ νόμον ἐξῃροῦντο οἱ μόσχοι τῶν βοῶν καὶ τῶν βουβάλων, οἱ μέχρις ἡλικίας δύο ἐτῶν, σήμερον ὑπήχθησαν καὶ οὗτοι εἰς τὴν φορολογίαν. Ἕνεκα τούτου τὴν ἀρχὴν τῶν ἐξαιρέσεων, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀναγράψει ὁ νόμος ͵ΒΠΓʹ, παρετήρησα εὐχαρίστως, ὅτι τὴν δέχεται, ἔστω καὶ ἀργὰ, σήμερον τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ δυστυχῶς τὴν δέχεται ἀδικαιολογήτως κατατετμημένην. Ἐνῷ κατὰ τὸν ͵ΒΠʹ νόμον ἐπὶ τῶν οἰκοσίτων χοίρων, προβάτων καὶ αἰγῶν ἐξῃροῦντο ἀνὰ ἓν ζῷον δι’ ἑκάστην οἰκογένειαν, ὅπου καὶ ἂν διῃτᾶτο, διὰ τοῦ νόμου τοῦ ψηφισθέντος κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἡ ἐξαίρεσις αὕτη ἀπηλείφθη, καὶ οἱ κάτοικοι οἰκοσίτων ζῴων ἐστερήθησαν τοῦ δικαιώματος νὰ τρώγωσι τὸν χοῖρον αὑτῶν ἢ τὸν ἀμνὸν ἀφορολόγητον. Διὰ δὲ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου τείνομεν νὰ ἐπανέλθωμεν, ὀρθῶς καὶ δικαίως, εἰς τὰς ἐξαιρέσεις, καὶ καθιεροῦται ἐξαίρεσις, ἀλλ’ ὡς πρὸς τοὺς οἰκοσίτους χοίρους μόνον. Ὁ λόγος ὁ ὑπαγορεύσας τὴν ἐξαίρεσιν τούτων συντρέχει, ἵνα ἐπαναληφθῇ πλήρης ἡ ἐξαίρεσις, ὡς ἦτο ἀναγεγραμμένη ἐν τῷ νόμῳ ͵ΒΠʹ, ἡ ἐξαίρεσις δι’ ἓν ζῷον εἰς ἑκάστην οἰκογένειαν. Διατὶ ἡ ἐξαίρεσις μόνον διὰ τοὺς οἰκοσίτους χοίρους; Αἱ οἰκογένειαι δὲν τρέφουσι πᾶσαι χοίρους, ἀλλ’ ὑπάρχουσι μέρη ἢ οἰκογένειαι, αἱ ὁποῖαι τρέφουσι μόνον ἀμνούς. Ὅ,τι δικαιολογεῖ τὴν ἐξαίρεσιν διὰ τοὺς οἰκοσίτους χοίρους, δικαιολογεῖ πλειότερον καὶ τὴν ἐξαίρεσιν διὰ τοὺς οἰκοσίτους ἀμνοὺς καὶ αἶγας, ἐπανερχομένης δ’ ὁλοκλήρου τῆς ἐξαιρέσεως τοῦ ΒΠʹ νόμου, ἀνακουφίζονται καὶ οἱ ἀστοὶ, οἱ ὁποῖοι κυρίως θὰ πληρώνωσι τὸν φόρον ἐπὶ τῶν σφαζομένων. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 τοῦ νομοσχεδίου ἀνευρίσκω ἀναγεγραμμένην διάταξιν, καθ’ ἣν αἱ καταγγελθεῖσαι παραβάσεις τῶν ἄρθρων 95–128 τοῦ ΒΠʹ νόμου κλπ. ἐπανέρχονται ἐν ἰσχύϊ. Οὐχὶ τῶν ἄρθρων 95–128 αἱ διατάξεις, ἀλλ’ αἱ τῶν 95–126 διὰ τοῦ ψηφισθέντος νόμου κατηργήθησαν. Αἱ διατάξεις αὗταί εἰσι κυρίως αἱ ποινικαί· ἐπιζητεῖται ἡ τιμωρία τῶν παραβάσεων τοῦ καταργηθέντος νόμου. Κατ’ ἐπιστημονικὴν ἀρχήν, ἀφοῦ ὁ νόμος ὁ ἐπιβάλλων τὴν ποινὴν κατηργήθη, οὐδεμία πλέον ποινὴ δύναται νὰ ἐπιβληθῇ. Τοῦτο κατενοήθη ἀκριβῶς, καὶ ἐπιζητεῖται ἡ διόρθωσις, ἡ διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς ἐπάνοδος εἰς τὸ πρώην καθεστώς. Ἀλλ’ ἡ νομικὴ ἐπιστήμη θὰ ἀντιτάξῃ, ἂν ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο, ὅτι μεταξὺ δύο νόμων αὐστηρῶν ἐνεφιλοχώρησε νόμος ἐπιεικής, καταργῶν τὴν ποινὴν καὶ ἀπαλείφων τὸ ἔγκλημα, ὁ δὲ δικαστὴς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ δικάσῃ κατὰ τὸν ἐπιεικέστερον νόμον· ἑπομένως δὲν θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἐφαρμογὴ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 3, διότι αἱ ἐπιστημονικαὶ ἀρχαὶ δὲν δύνανται νὰ καταργηθῶσιν οὕτως ἁπλῶς διὰ νόμων. Ἀλλ’ ἂν ὑποχρεωθῇ νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ ταύτην ὁ δικαστής, ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἀδικεῖ οὕτω, καὶ μεταβάλλει τὴν ποινὴν εἰς μέσον ἐκδικήσεως· διότι οὐδένα ἄλλον σκοπὸν ἀνευρίσκω εἰς τὴν ἐπιβολὴν ταύτης τῆς ποινῆς εἰς παραβάσεις ἄλλως οὐχὶ σοβαράς. Ἂν ἐπρόκειτο διὰ τῆς ποινῆς νὰ ἀπειληθῇ ὁ πολίτης, διὰ νὰ ὑπακούσῃ εἰς τὰς διατάξεις τῶν φορολογικῶν νόμων, καὶ νὰ παραδειγματισθῶσιν οἱ λοιποὶ φορολογούμενοι πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ αὐτοῦ φορολογικοῦ νόμου, ὁ λόγος οὗτος ἐξέλιπε, διότι ὁ νόμος κατηργήθη. Τί ἀπέμεινε; Ποῖον ἔχει πλέον σκοπὸν ἡ ποινή; Ἀπομένει κἄτι τι, περὶ τοῦ ὁποίου ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια, καὶ ὅπερ ἤγαγε τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν εἰς τὴν σύνταξιν τῆς ὑπὸ συζήτησιν διατάξεως· ὁ κανονισμὸς οὐχὶ τοῦ ποινικοῦ, ἀλλὰ τοῦ πολιτικοῦ μέρους τῶν παραβάσεων. Καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὡς εἶπον, περὶ εἰσπράξεως τοῦ φόρου, τὸν ὁποῖον οἱ μὴ δηλώσαντες ὀφείλουσιν, ἀλλὰ κατ’ ἄλλον τρόπον, καὶ οὐχὶ δι’ ἐπαναφορᾶς καταργηθεισῶν ποινικῶν διατάξεων τόσον ἀστόχου. Διὰ τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 4 καὶ τῶν ἑπομένων ἐπιβάλλεται δημοτικὴ εἰσφορὰ κατὰ τοὺς τύπους τοὺς μέχρι τοῦδε, ἀλλ’ ὑπὸ τὸ σύστημα τὸ διανεμητικόν. Νομίζω ὅτι τοῦτο θὰ φέρῃ εἰς πολὺ στενόχωρον θέσιν τοὺς δήμους. Ἐνῷ θὰ αὐξήσῃ τοὺς φόρους εἰς βάρος τῆς τάξεως τῶν φορολογουμένων, δὲν θὰ συντελέσῃ εἰς ἀνακούφισιν τῶν δήμων, καὶ ἂν ἀκόμη εὑρεθῇ ἐπακριβῶς ὁ μέσος ὅρος, τὸν ὁποῖον ἐπιζητοῦμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου· διότι εἶναι δυνατὸν εἰς πολλοὺς δήμους νὰ μὴ ἐγένετο ἀκριβὴς βεβαίωσις τοῦ φόρου κατὰ τὰ 1894 ἕως 1896, νὰ ἐγένοντο παραβάσεις μειώσασαι τὸν φόρον, καθόσον ὁ φόρος ἐκεῖνος ἐβεβαιοῦτο τῇ συμπράξει τῶν ἀναπληρωτῶν τοῦ δημάρχου καὶ τῶν συγχωρίων του, ἐπὶ βλάβῃ τοῦ Δημοσίου. Ἀλλὰ κανονίζοντες τὸν δημοτικὸν φόρον ἐπὶ τῇ βάσει ποσοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν ἐκπροσωπεῖ τὸν ἀληθῆ φόρον, ἀπαγορεύοντες δὲ εἰς τοὺς δήμους νὰ κανονίσωσι περὶ αὐτοῦ, θὰ ἐμποδίσητε καὶ τὴν περαιτέρω ἀνάπτυξιν τῆς δημοτικῆς φορολογίας, ἥτις εἶναι ἀναγκαία διὰ τὴν συντήρησιν τῶν δήμων, καὶ πολλοὺς δήμους ἀδικεῖτε ὑπὲρ ἄλλων. Προτιμότερον ἤθελεν εἶσθαι νὰ ἀφήσητε ἰσχύοντα τὸ νόμον περὶ δημοτικῆς φορολογίας, ν’ ἄρητε δὲ τὰς γεννηθείσας ἀμφισβητήσεις περὶ τοῦ ἂν δύναται νὰ ἐπιβληθῇ δημοτικὴ εἰσφορὰ ἐπὶ τῶν διαιτωμένων ζώων καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῶν σφαζομένων, πρὸς διατήρησιν τῶν δήμων, περὶ τῆς κακῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῶν ὁποίων τόσα πρὸ ὀλίγου ἐλέχθησαν ἐνταῦθα. Ἐν ταῖς διατάξεσι ταύταις ἀνευρίσκω καὶ ἑτέραν ἐξαίρεσιν, ἐκτὸς ἂν δὲν ἀντελήφθην καλῶς. «Ἀπαγορεύεται πᾶσα ἄλλη δημοτικὴ εἰσφορὰ ἐπὶ τῶν διαιτωμένων ζώων». Δηλαδὴ ἀπαγορεύεται νὰ φορολογηθῶσι δημοτικῶς τὰ μεγάλα ζῶα καὶ οἱ κύνες;

§135Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰσπράττεται ὁ φόρος οὗτος.

§136ΒΟΖΙΚΗΣ. Τότε διατὶ «διαιτωμένων;» Νομίζω τέλος, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ἑτέρα πρόνοια περὶ δημοτικῆς εἰσφορᾶς, οὐχὶ δι’ ἐπιβολῆς τῆς δημοτικῆς εἰσφορᾶς ἐπὶ τῶν σφαζομένων ζώων, ἀλλὰ μᾶλλον ἐπὶ τῶν διαιτωμένων ἐκ τοῦ εἴδους τῶν σφαζομένων. Καὶ κηρύσσομαι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ ψηφίσω δὲ μόνον τὴν διάταξιν περὶ ἐξαιρέσεως οἰκοσίτων χοίρων, ἀλλὰ τὴν ἐξαίρεσιν ταύτην παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ νὰ ἐπεκτείνῃ καὶ ἐπὶ τῶν οἰκοσίτων ἀμνῶν καὶ αἰγῶν.

§137Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ φρονῶ, Κύριοι, ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐργασία τῆς Βουλῆς δὲν πρέπει νὰ περιβάλληται ποσῶς ὑπὸ κομματικῆς χροιᾶς· φρονῶ ὅτι πάντες οἱ συνεδριάζοντες ἐνταῦθα πρέπει νὰ συντελῶμεν, ὅσον τὸ δυνατὸν ἑκάστῳ, ὅπως διασκευάζωμεν τὰ νομοθετήματα οὕτως, ὥστε νὰ ἦναι ὅσον οἷόν τε εὐεφάρμοστα καὶ ὅσον τὸ δυνατὸν ἧττον καταθλιπτικὰ εἰς τοὺς ὑπαχθησομένους ὑπὸ τὸ κράτος αὐτῶν. Πολλάκις, Κύριοι, ἐγένετο λόγος καὶ ἐνταῦθα, καὶ ἰδίᾳ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον τῆς Βουλῆς, περὶ τῶν καταθλίψεων, ἃς ὑφίσταντο οἱ κτηνοτρόφοι καὶ οἱ ποιμένες πρὸς βεβαίωσιν καὶ εἴσπραξιν τοῦ ἐπὶ τῶν ζώων φόρου. Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, προτιθέμενος, ὡς ἔλεγε, νὰ περιστείλῃ τὰς τοιαύτας καταθλίψεις, καὶ ὅπως ἀνακουφισθῶσιν οἱ ποιμενικοὶ πληθυσμοί, εἰσήγαγε τὸ τότε νομοσχέδιον περὶ τῆς φορολογίας τῶν ζώων, τὸ ὁποῖον ἤδη ὑφίσταται ὡς νόμος τοῦ Κράτους· δὲν ἀμφιβάλλω δὲ ποσῶς, ὅτι σκοπὸς αὐτοῦ ἦτο ἡ ἀνακούφισις τῆς ποιμενικῆς τάξεως καὶ τῶν γεωργικῶν πληθυσμῶν, οἱ ὁποῖοι καταγίνονται εἰς τὴν κτηνοτροφίαν. Πρὶν ὅμως εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νέου νομοσχεδίου, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἡ Βουλὴ νὰ ἐξετάσω κατὰ πόσον ἐπέτυχεν ὁ σκοπὸς τοῦ φορολογικοῦ τούτου νόμου, διότι φρονῶ, ὅτι καταθλιπτικώτερος νόμος δὲν ὑπῆρξέ ποτε, δυνάμενος μάλιστα ν’ ἀποβῇ καὶ πηγὴ πλούτου εἰς τοὺς ἐνοικιαστάς, ἐκτὸς ἂν ἦναι τόσον ἀγαθοί, ὅσον ἐκεῖνος ὁ ἐνοικιαστὴς Θηβῶν, ὃν ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής. Ὅτε τὸ πρῶτον ἔμαθον, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προὐτίθετο νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον μεταρρυθμίζον τὸν ἤδη ἰσχύοντα νόμον περὶ φορολογίας τῶν ζώων, ἐνόμισα ὅτι σκοπός του ἦτο νὰ περιστείλῃ τὰς καταθλίψεις, τὰς ὁποίας ὁ λαὸς ὑφίσταται κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μεταρρυθμιζομένου ἤδη νόμου· μετ’ ἀπορίας δὲ εἶδον, ὅτι τὸ πρῶτον ὑποβληθὲν νομοσχέδιον οὐ μόνον δὲν περιέστελλε τὰς καταδιώξεις, ἀλλ’ ἀπηγόρευε καὶ τὴν κρεοφαγίαν καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα! Καὶ ὅτε ἀνέγνωσα τὸ νομοσχέδιον, διεμαρτυρήθην ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ, μέλος τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι, καὶ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἔσχον τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἴδω δευτέραν ἔκδοσιν τοῦ νομοσχεδίου, ὑποβαλλομένου εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπετρέπετο μὲν εἰς τὸν λαὸν ἡ κρεοφαγία, ἀλλ’ ἡ μεταφορὰ τῶν σφαγίων ἀπὸ δήμου εἰς δῆμον περιεβάλλετο διὰ τοσούτων καὶ τοιούτων διατυπώσεων, ὥστε ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῇ· ἔσχον δὲ τὴν τιμὴν κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου νὰ ὑποβάλω τὰς κρίσεις μου εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἐχάρην πολύ, ὅτε εἶδον τὸν νῦν Ὑπουργὸν νὰ ἀναγγέλλῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι συναινεῖ εἰς τὴν ἀπάλειψιν τῶν ἄρθρων 2, 3 καὶ 4 τοῦ νομοσχεδίου, τῶν κανονιζόντων τὰς διατυπώσεις τῆς μεταφορᾶς τῶν ἐσφαγμένων ζώων. Ἐγένετο δὲ τότε ψηφοφορία τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς πλειονοψηφίας ἐγένετο δεκτὸν ὡς εἶχε. Μετὰ τὴν συζήτησιν καὶ παραδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, ἀμφέβαλλον ἂν εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ αὖθις ἐπὶ τούτου κατὰ τὴν ἤδη διεξαγομένην δευτέραν συζήτησιν, εἰς τοῦτο ὅμως μὲ ἐνεθάρρυνεν ἡ μεταβολή, τὴν ὁποίαν ἐν τῷ δεκτῷ γενομένῳ πρώτῳ ἄρθρῳ εἰσήγαγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τῆς τρίτης ἐκδόσεως τοῦ νομοσχεδίου. Εἶναι δὲ περίεργον, πῶς συμβαίνει, ἵνα καὶ αἱ τρεῖς ἐκδόσεις τοῦ νομοσχεδίου φέρωσι χρονολογίαν τὴν 7 Δεκεμβρίου. Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναφέρω, πῶς εἶχεν ὁ ψηφισθεὶς καὶ ἰσχύων ἤδη νόμος. Διὰ τοῦ νόμου τούτου ὁ φόρος ἐπεβάλλετο ἐπὶ τῶν σφαζομένων ζώων, ἡ δὲ βεβαίωσις καὶ εἴσπραξις αὐτοῦ ἐγίνετο ἐν τῷ τόπῳ τῆς σφαγῆς, διότι οὐδὲν ἄρθρον ὁμιλεῖ περὶ εἰσπράξεως τοῦ φόρου ἐν τῷ τόπῳ τῆς καταναλώσεως. Τοῦτο ἀνέπτυξε καλῶς ὁ ἀξιότιμος κ. Δραγούμης, καὶ δὲν θέλω ἀπασχολήσει πλειότερον τὴν Βουλὴν, ἐπαναλαμβάνων τὰ αὐτά. Ἀλλὰ τοῦτο ἀνεγνώρισε καὶ αὐτὸς ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς διὰ τῶν ἀλλεπαλλήλως ὑποβληθέντων νομοσχεδίων εἰς τὴν Βουλὴν ἐδήλωσε, διότι ἀνεγνώρισεν ὅτι δὲν ἐπιβάλλεται φόρος ἐπὶ τῶν καταναλισκομένων ἔν τινι δήμῳ σφαγίων, ἀλλὰ μόνον ἐπὶ τῶν ἐν αὐτῷ σφαζομένων. Ἀλλ’ ἐνῷ ἀνεγνώρισε τοῦτο διὰ τῶν νομοσχεδίων του, ἐν τούτοις καὶ διὰ Β. Διατάγματος καὶ δι’ ἀλλεπαλλήλων ἐγκυκλίων διέταξε νὰ εἰσπράττηται ὁ φόρος ἐν τῷ τόπῳ τῆς καταναλώσεως, καὶ ἐκ τούτου πολλαὶ δίκαι ἠγέρθησαν. Ἐγὼ τοὐλάχιστον ἐν τῷ γραφείῳ μου ἔχω πολλὰς τοιαύτας, διότι οἱ ἐνοικιασταὶ, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὸ Β. Διάταγμα, φορολογοῦσι τὰ σφάγια τὰ καταναλισκόμενα, ἀλλὰ μὴ σφαζόμενα ἐν Τριπόλει. Καὶ ὅπως μεταβάλλεται ὁ νόμος οὗτος διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, θὰ καταστῇ πηγὴ μεγίστων καταθλίψεων, διότι ἡ ἐν γένει οἰκονομία τοῦ νόμου διατάσσει νὰ εἰσπράττηται ὁ φόρος ἐν τῷ τόπῳ τῆς σφαγῆς· καὶ ἂν ἀναγνώσητε τὰ ἄρθρα 2 ἕως 6 τοῦ νόμου, οὐδεμία ἀμφιβολία θέλει σᾶς ἀπομείνῃ. Ἀλλ’ ἐνῷ καθορίζει ὁ νόμος ποῦ πρέπει νὰ σφάζωνται τὰ ζῷα, καὶ ἀπαγορεύει τὴν σφαγὴν εἰς ἕτερον τόπον, πλὴν ἐκείνου τὸν ὁποῖον ἡ ἀρχὴ θέλει ὑποδείξει, οὐδαμοῦ τοῦ Κράτους, οὐδ’ ἐν αὐτῇ τῇ πρωτευούσῃ, ὑπάρχουσι σφαγεῖα! Ἕκαστος λοιπὸν σφάζει εἰς τόπους τῆς ἐκλογῆς του, καὶ ὁ ἐνοικιαστὴς εἶναι ὑπόχρεως νὰ παρίσταται εἰς τὸν τόπον τῆς σφαγῆς, καὶ ἐκεῖ νὰ βεβαιώνῃ καὶ εἰσπράττῃ τὸν φόρον· ἐὰν δὲ δὲν δύναται νὰ τὸν εἰσπράξῃ, ἐκδίδει διπλότυπα, καὶ ὑποβάλλονται οἱ σφάζοντες ζῷα εἰς τὰς ποινὰς τοῦ νόμου. Ἤδη ἀπομακρυνόμεθα τοῦ συστήματος τούτου, καὶ πρόκειται νὰ δεχθῶμεν, ὅπως εἰσπράττηται ὁ φόρος εἰς τὸν τόπον τῆς καταναλώσεως καὶ οὐχὶ τῆς σφαγῆς. Καὶ τοῦτο ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς συνεπείᾳ ἰσχυροτάτου ἐπιχειρήματος, τὸ ὁποῖον, ὁμολογῶ, μοὶ ἐκλόνισε τὴν πεποίθησιν. Ἀνέφερε δηλ. ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅ,τι ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς εἶπε πρὸ ὀλίγου, ἔφερε δηλαδὴ τὸ ἑξῆς ἐπιχείρημα· «ἐὰν οἱ κρεοπῶλαι Ἀθηνῶν συνεννοηθῶσι πρὸς ἀλλήλους, δύνανται νὰ σφάζωσι τὰ ζῷά των εἰς τὸν δῆμον Φυλῆς, καὶ οὕτω νὰ ζημιῶται ὁ ἐνοικιαστὴς τοῦ δήμου Ἀθηναίων.» Δὲν εἶχον τότε νὰ ἀντιτάξω πρόχειρον ἐπιχείρημα ἕτερον, τὸ ὁποῖον παρουσιάσθη ἐν τῇ πατρίδι μου. Ὑποθέσατε ὅτι οἱ κρεοπῶλαι Ἀθηνῶν μεταβαίνουσιν εἰς τὸν δῆμον Φυλῆς καὶ σφάζουσι τὰ σφάγιά των, καὶ ἀντὶ νὰ εἰσαγάγωσι ταῦτα εἰς τὸν δῆμον Ἀθηναίων ἀκέραια, ὅπως ὁ ἐνοικιαστὴς τοῦ δήμου Ἀθηναίων βεβαιώσῃ καὶ εἰσπράξῃ τὸν φόρον ἐπὶ τῆς καταναλώσεως, τεμαχίζουσι τὰ σφάγια ταῦτα καὶ εἰσάγουσιν αὐτὰ εἰς τὸν δῆμον Ἀθηναίων κατὰ τεμάχια. Τίς δῆμος θὰ εἰσπράξῃ τὸν φόρον; Ὁ δῆμος Ἀθηναίων ἢ ὁ δῆμος Φυλῆς; Εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος οἱ χωρικοὶ τρέφουσι χοίρους οἰκοσίτους, οἵτινες παχυνόμενοι φθάνουσιν εἰς ἑκατὸν καὶ ἑκατὸν πεντήκοντα ὀκάδων βάρους. Ὑποθέσατε ὅτι εἰς τὸν δῆμον Α τρέφονται πολλοὶ τοιοῦτοι χοῖροι· ὁ χωρικὸς σφάζει ἕνα χοῖρον ἑκατὸν ὀκάδων, καὶ ἐπειδὴ δὲν δύναται νὰ τὸν καταναλώσῃ ἐντὸς τοῦ δήμου του, ἀποστέλλει τὸ ἓν τέταρτον αὐτοῦ εἰς τὸν δῆμον Β, τὸ ἕτερον τέταρτον εἰς τὸν δῆμον Γ, τὸ ἕτερον εἰς τὸν δῆμον Δ, καὶ τὸ τελευταῖον τέταρτον εἰς τὸν δῆμόν του, ἢ εἰς ἄλλον τινὰ δῆμον, τὸν Ε. Ποῖος ἐκ τῶν δήμων τούτων δικαιοῦται εἰς τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου; Οἱ ἐνοικιασταὶ ἔλυσαν τὸ ζήτημα· ὁ χωρικὸς, ὁ κύριος τοῦ σφαγίου, δὲν ἐκράτησε τίποτε ἄλλο, ἵνα γευθῇ, παρὰ μόνον τὴν κεφαλήν· ὁ ἐνοικιαστὴς τοῦ δήμου, ἐν ᾧ ἐσφάγη, ἐφορολόγησε τὸν κρατήσαντα τὴν κεφαλήν. Ἀγνοῶ ὅμως τί συνέβη μὲ τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν ἄλλων δήμων, εἰς οὓς εἰσήχθησαν τὰ λοιπὰ τεμάχια τοῦ σφαγίου· βεβαίως οἱ ἐνοικιασταὶ τῶν δήμων ἐκείνων δικαιοῦνται εἰς πλείονα φόρον, ἀφοῦ τὰ εἰσαχθέντα εἰς αὐτοὺς τεμάχια εἶναι πλουσιώτερα ὡς πρὸς τὴν ποσότητα καὶ τὴν ἀξίαν τοῦ κρέατος ἢ ἡ κεφαλή. Βλέπετε λοιπὸν εἰς ποῖα ἄτοπα θὰ φθάσωμεν, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ. Ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅτε ἐψηφίζετο ὁ νόμος, ἡ μεταρρύθμισις τοῦ ὁποίου ζητεῖται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἐνθυμεῖσθε τὴν ἐπιμονὴν, μεθ’ ἧς ὑπεστήριξα νὰ ἐξαιρεθῶσι τῆς φορολογίας οἱ κύνες ἐν γένει, ἰδίως δὲ οἱ κύνες οἱ χρησιμεύοντες πρὸς φύλαξιν τῶν οἰκιῶν καὶ τῶν περιουσιῶν ἰδίᾳ τῶν χωρικῶν· κατωρθώθη δὲ τότε νὰ ἐξαιρεθῶσιν οἱ κύνες οἱ ἀνήκοντες εἰς κώμας ἢ χωρία ἔχοντα πληθυσμὸν ἐλάσσονα τῶν 1500 ψυχῶν. Ἀλλ’ ἐνῷ τὸ ἄρθρον 15 τοῦ νόμου λέγει ὅτι «δὲν ὑπόκεινται εἰς τὸν ἀνωτέρω φόρον... δʹ) οἱ κύνες τῶν χωρίων, ὧν ὁ πληθυσμὸς δὲν ὑπερβαίνει τὰς 1500 ψυχὰς κατὰ τὴν τελευταίαν ἐπίσημον ἀπογραφὴν, καὶ εʹ) οἱ φυλάζοντες σκύλακες», ἑπομένως δὲν ὑποβάλλονται εἰς φόρον οἱ κύνες τῶν χωρίων ἢ κωμῶν πληθυσμοῦ κατωτέρου τῶν 1500 ψυχῶν,—χωρὶς τὸ ἄρθρον τοῦτο νὰ κάμῃ διάκρισιν μεταξὺ κυνῶν πολυτελείας, κυνηγετικῶν καὶ φυλάκων,—ἐν τούτοις ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δι’ ἐγκυκλίου του, ἑρμηνεύων τὸ ἄρθρον τοῦτο, διέταξε τὰς οἰκονομικὰς ἀρχὰς, τὰς ἐπιτετραμμένας τὴν βεβαίωσιν τοῦ φόρου, νὰ μὴ ἐξαιρέσωσι τῆς φορολογίας καὶ ἐν τοῖς μικροῖς χωρίοις τοὺς κύνας τοὺς κυνηγετικούς, ἐνῷ τοιοῦτόν τι ὁ νόμος δὲν ἀναγράφει· τουτέστιν ὅ,τι ὑμεῖς δὲν ἠθελήσατε νὰ νομοθετήσητε ἐν τῷ δικαιώματί σας, ἐνομοθέτησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἐπιβαλὼν διὰ μόνης τῆς ὑπογραφῆς τοῦ φόρον, τοῦθ’ ὅπερ ἀποτελεῖ ὄχι μόνον ἔλλειψιν σεβασμοῦ πρὸς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ καὶ ἀδίκημα τιμωρούμενον ὑπὸ τοῦ ποινικοῦ νόμου. Ἐγὼ ὅμως ἐξακολουθῶ νὰ φρονῶ, ὅτι ὁ ἐπὶ τῶν κυνῶν φόρος πρέπει νὰ καταργηθῇ, καὶ διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ τὴν τοιαύτην κατάργησιν τοῦ ἐπὶ τῶν κυνῶν φόρου, ἂς ἦναι δὲ βέβαιος, ὅτι μεγάλη οἰκονομία γίνεται εἰς τὸ Δημόσιον διὰ τῆς συντηρήσεως καὶ τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν κυνῶν, διότι εἰς τὰ χωρία διὰ μόνον τῶν κυνῶν ἐκτελεῖται ἡ φύλαξις τῶν πολιτῶν καὶ τηρεῖται ἡ τάξις καὶ ἡ δημοσία ἀσφάλεια. Οὐδαμοῦ τῶν χωρίων παρίστανται ὄργανα τῆς δημοσίας δυνάμεως· ἐὰν δέ ποτε παρουσιασθῇ χωροφύλαξ τις, ἀντὶ νὰ μεριμνᾷ ὑπὲρ τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας, ἐπιπίπτει κατὰ τῶν ὀρνίθων τῶν χωρικῶν, καὶ πολλαχοῦ οἱ κύνες πάλιν σώζουσι καὶ ταύτας ἀπὸ τοῦ στομάχου τῶν χωροφυλάκων, οὓς ἀποτρέπουσι τῆς ἐφόδου κατὰ τῶν ὀρνιθώνων.

§138Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Οἱ εἰδικῶς παρεσκευασμένοι πρὸς κυνηγεσίαν κύνες δὲν εἶναι κατάλληλοι πρὸς φύλαξιν· ὑπάρχουσί τινες, οἵτινες ἔχουσι διπλῆν ἰδιότητα, καὶ ὡς πρὸς τούτους εἶπον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ φορολογηθῶσιν ὡς κυνηγετικοί. Ἀλλὰ τί μοι κατηγγέλθη, νομίζετε; ὅτι τινὲς τῶν ἐπαγγελλομένων τὸν κυνηγὸν ἐν ταῖς πόλεσιν ἀπέστειλαν τοὺς κύνας των εἰς χωρία παρακείμενα, ἔχοντα πληθυσμὸν κατώτερον τῶν 1500 ψυχῶν, ἵνα ἀποφύγωσι τὴν φορολογίαν. Διὰ τούτους λοιπὸν, τοὺς εἰδικῶς παρεσκευασμένους πρὸς κυνηγεσίαν κύνας, διέταξα νὰ φορολογηθῶσι. Προκειμένου δὲ περὶ κυνῶν πολυτελείας, συνέβη νὰ ὑπάρχωσιν ἔν τισι χωρίοις οἰκήματα ἀνήκοντα εἰς πλουσίους, οἱ ὁποῖοι παραμένουσιν ἐκεῖ ἐπί τινα χρόνον. Εὐθὺς ὡς ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος, ἔστειλαν οὗτοι εἰς τὰς ἀγροτικὰς ἐπαύλεις των τοὺς κύνας πολυτελείας, ἵνα ἀποφύγωσι τὸν φόρον τῶν κυνῶν. Ἐγὼ, ὁμολογῶ, — τὸ εἶπον καὶ ὅτε εἰσήγαγον εἰς τὴν Βουλὴν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, — ἐγνώριζον, ὅτι ἡ φορολογία τῶν κυνῶν θὰ δώσῃ χώραν καὶ εἰς σχόλια καὶ εἰς παράπονα. Εἰς τὴν εἰσήγησιν τοῦ φορολογικοῦ τούτου μέτρου προῆλθον, διότι πολλοὶ παρ’ ἡμῖν εὕρισκον ἀδικαιολόγητον τὴν ἀτέλειαν τῶν κυνῶν. Ἤδη ὁμολογῶ, ὅτι μετενόησα, καὶ ὅταν μετ’ ὀλίγον λάβω τὴν πληροφορίαν, ὁποῖον ὑπῆρξε τὸ εἰσόδημα ἐκ τῆς φορολογίας ταύτης, ἴσως λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου τούτου, ἵνα μὴ πλέον γίνηται λόγος περὶ φορολογίας τῶν κυνῶν.

§139ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ ἐμμείνῃ ἐν τῇ μεταμελείᾳ του ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ τῷ ἀναφέρω καὶ τί ἐγένετο εἴς τι χωρίον. Ἐὰν μεταβῆτε, Κύριοι, ἤδη, τὸν μῆνα Ἰανουάριον, εἰς τὰ διάφορα χωρία τῆς Ἑλλάδος, θέλετε ἴδει τὸν εἰρηνοδίκην, τὸν δήμαρχον καὶ δὲν ἠξεύρω ποίας ἄλλας ἀρχὰς νὰ μεταβαίνωσιν ἀπὸ καλύβης εἰς καλύβην, ἵνα βεβαιώσωσι τὸν φόρον ἐπὶ τῶν κυνῶν. Εἰς ἓν χωρίον, συνιστάμενον ἀπὸ δεκαπέντε οἰκογενείας, μόλις οἱ χωρικοὶ ἔμαθον ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη μεταβαίνει, ἔχουσα ἐπὶ κεφαλῆς τὸν εἰρηνοδίκην, πρὸς βεβαίωσιν τοιούτου φόρου, ἔδεσαν τενεκέδες εἰς τὰς οὐρὰς τῶν κυνῶν, καὶ μόλις ἐπαρουσιάσθη ὁ εἰρηνοδίκης, τοὺς ἄφησαν, ἐκεῖνοι δὲ ἐτράπησαν εἰς ἄτακτον φυγὴν (ἱλαρότης).

§140Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τί μετέβη νὰ πράξῃ ἡ ἐπιτροπὴ εἰς χωρίον συγκείμενον ἐκ δεκαπέντε οἰκογενειῶν, ἀπαλλασσομένων τῆς φορολογίας;

§141ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μετέβη διὰ τὴν φορολογίαν τῶν μεγάλων ζῴων, ἀλλὰ κἄποιος, φαίνεται, εἶπεν εἰς τοὺς χωρικοὺς ἐκείνους, ὅτι μεταβαίνει ἡ ἐπιτροπὴ πρὸς βεβαίωσιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν κυνῶν, καὶ προέβησαν εἰς τὸ διάβημα ἐκεῖνο, κατὰ τὸ ὁποῖον τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἰδίᾳ ὁ εἰρηνοδίκης, ἐδείχθησαν μᾶλλον ὠκύποδες τῶν κυνῶν. Παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἠσέβησαν πρὸς αὐτὸν αἱ ἀρχαί, αἱ παρασχοῦσαι τὴν πληροφορίαν, ὅτι κυνηγοὶ ἐκ τῶν πόλεων ἀπέστειλαν τοὺς κύνας των τοὺς κυνηγετικοὺς εἰς τὰ χωρία, πρὸς ἀποφυγὴν τοῦ φόρου· διότι εἶναι ἀδύνατον εἷς κυνηγὸς ν’ ἀποχωρισθῇ τοῦ κυνός του καὶ τὸν ἀποστείλῃ ἀλλαχοῦ.

§142Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τούτου δὲν πιστεύω νὰ ἔχητε δίκαιον, διότι οἱ περισσότεροι τῶν ἐν Ἀθήναις κυνηγῶν ἀποστέλλουσι τοὺς κύνας των κατὰ τὸν χειμῶνα ἀλλαχοῦ.

§143ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ στέρξῃ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν κυνῶν.

§144Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Πρὸ παντὸς ν’ ἀνακαλέσῃ τὴν ἐγκύκλιον, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου.

§145ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε Μπακόπουλε, δὲν σᾶς φαίνεται ἄχαρι νὰ ὁμιλῆτε πρὸς τὰ καθίσματα;

§146ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σᾶς εἴπω. Δὲν εἶμαι εὐχαριστημένος νὰ ὁμιλῶ εἰς κενὴν αἴθουσαν· ἐπειδὴ ὅμως ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εὐαρεστεῖται νὰ ἀκροᾶται μετὰ προσοχῆς τῆς ὁμιλίας μου, κολακεύομαι δὲ νὰ πιστεύω, ὅτι, ὅπως καὶ ἄλλοτε, θέλει καὶ ἤδη μοὶ κάμει τὴν τιμὴν νὰ εἰσακούσῃ τινὰς τῶν προτάσεών μου, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τελειώσω τὴν ὁμιλίαν μου. Κατὰ τὸ ἄρθρον 6 τοῦ ἰσχύοντος νόμου, οἱ ἐνοικιασταὶ τῆς φορολογίας ἐπὶ τῶν σφαζομένων ζώων ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδίδωσι—καὶ ἐδῶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς κ. Δραγούμη, διότι φαίνεται ὅτι ὁ ἐνοικιαστής, ὁ ὁποῖος εἶπεν εἰς αὐτὸν ὅτι θὰ καταστραφῇ, δὲν γνωρίζει τὸν μηχανισμὸν τῆς ἐπιχειρήσεως, ἣν ἀνέλαβεν,—ὁ ἐνοικιαστὴς λοιπὸν ἔχει τὸ δικαίωμα, κατὰ τὸ ἄρθρον 6, νὰ ἐκδίδῃ μίαν διπλότυπον ἀπόδειξιν, διὰ τῆς ὁποίας βεβαιοῦται ὁ φόρος· τὴν ἀπόδειξιν ταύτην ἀποστέλλει εἰς τὸν ἔφορον, καὶ ὁ ἔφορος εἰς τὸν ταμίαν πρὸς εἴσπραξιν. Δὲν πρέπει δὲ νὰ ἀμφιβάλλῃ τις, ὅτι εὑρίσκονται καὶ ἐνοικιασταὶ ἔχοντες ὀλίγον ἐλαστικὴν τὴν συνείδησιν· τοῦτο ἐγὼ γινώσκω ἐκ μακρᾶς πείρας, ἣν ἔχω ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου. Οὕτω εἷς ἐνοικιαστὴς ἐκδίδει μίαν διπλότυπον ἀπόδειξιν, δι’ ἧς βεβαιοῖ, ὅτι ἐγὼ π.χ. ἔσφαξα εἰς τὸν οἶκόν μου ἕνα ἀμνόν. Νομίζετε ὅτι θέλω μεταβῆ εἰς δικηγόρον, ἵνα ἀνακόψω τὴν διπλότυπον ταύτην ἀπόδειξιν καὶ διεξαγάγω δικαστικὸν ἀγῶνα, ὅπως ἀποφύγω τὸν ἀδίκως ἐπιβληθέντα μοι φόρον τῆς μιᾶς δραχμῆς; Καὶ ἂν ἐγὼ δὲν ἀποφασίζω νὰ πράξω τοῦτο, πῶς θὰ τὸ πράξῃ ὁ δυστυχὴς χωρικός, ὁ ὁποῖος ὡς πρώτην δόσιν πρὸς τὸν δικηγόρον πρέπει νὰ καταβάλῃ δύο δραχμὰς διὰ τὰ γραφικὰ καὶ τὴν ἐπίδοσιν τῆς ἀνακοπῆς; Θὰ πληρώσῃ λοιπὸν τὸν παράνομον αὐτὸν φόρον, καὶ μόλις πληρώσῃ τὴν πρώτην ἀπόδειξιν, νέα ἀπόδειξις διπλότυπος θὰ ἐκδοθῇ! Οὕτω λοιπὸν ἡ ἐνοικίασις εἶναι Πακτωλὸς πλουτισμοῦ, καὶ ὄχι, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, πηγὴ ζημιῶν διὰ τοὺς ἐνοικιαστάς. Καὶ τοιοῦτοι, Κύριοι, εἶναι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον οἱ ἐνοικιασταί. Ἔχω πικρὰν πεῖραν ἐκ τῶν ἐνοικιαστῶν τῆς φορολογίας τῶν οἴνων. Ὅλον δὲ τὸ σμῆνος αὐτὸ τῶν ἐνοικιαστῶν τῶν οἴνων μετεφέρθη ἤδη διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ εἰς τὴν ἐνοικίασιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ζώων. Βλέπετε λοιπὸν νὰ συλλαμβάνωνται καὶ νὰ φυλακίζωνται οἱ χωρικοὶ αἰφνιδίως, χωρὶς νὰ ἔχωσιν εἴδησιν ὅτι ἐξεδόθη ἐναντίον των διπλότυπος ἀπόδειξις. Ἐρωτῶ, τὴν στιγμὴν ἐκείνην εἶναι δυνατὸν ὁ χωρικὸς νὰ μεταβῇ εἰς δικηγόρον, νὰ ἀνακόψῃ τὴν ἀπόδειξιν ταύτην, νὰ τύχῃ ἀναστολῆς, νὰ ἐξέλθῃ τῶν φυλακῶν, χωρὶς νὰ ἐξοφλήσῃ τὴν ἀπόδειξιν; Καὶ πόσας δαπάνας θὰ ὑποστῇ δι’ ὅλα ταῦτα! Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μελετήσῃ πολὺ τὸν τρόπον τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως, καὶ, εἰ δυνατόν, κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ διοργανώσῃ οὕτω τὰ τῆς εἰσπράξεως τοῦ φόρου, ὥστε νὰ μὴ συμβαίνουν τὰ ἄτοπα αὐτά, διὰ τὰ ὁποῖα θλίβονται ὅσοι ἀντιλαμβάνονται τῶν δεινοπαθημάτων τῶν φορολογουμένων, τὰ ὁποῖα συμβαίνουσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας· διότι πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ζῶμεν ὑπὸ ἄλλας συνθήκας, διαφορετικὰς ἐκείνων, ὑπὸ τὰς ὁποίας ζῆτε σεῖς ἐν Ἀθήναις. Ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει νόμος, δὲν ὑπάρχει ἐξουσία, καὶ ἂν φανῇ ἀντιπρόσωπός τις τῆς ἐξουσίας, ἔρχεται νὰ καταπιέσῃ, νὰ δείξῃ ὅτι εἶναι ἐξουσία καὶ ὄχι ὑπάλληλος τοῦ Κράτους, ἔχων προορισμὸν τὴν προστασίαν τῶν δυστυχῶν χωρικῶν, τοὺς ὁποίους ἀπεκτήνωσαν τελείως διὰ τῶν καταπιέσεων, τὰς ὁποίας ἐνεργοῦσιν ἐπ’ αὐτῶν. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου τούτου ἐπέμεινα, ἵνα τεθῇ ἐν τῷ νόμῳ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἐπιβάλληται εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς τοῦ φόρου νὰ ἔχωσιν ἀντιπροσώπους καθ’ ὅλας τὰς κώμας καὶ τὰ χωρία τῶν δήμων, εἰς τοὺς ὁποίους συμβαίνει νὰ ἦναι ἐνοικιασταί. Καὶ ἀνεγνώρισε μὲν τὸ ὀρθὸν τῆς παρατηρήσεώς μου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ μὲ ἐβεβαίωσεν ὅτι καθ’ ὅλα τὰ χωρία οἱ ἐνοικιασταὶ θὰ ἔχωσιν ἀντιπροσώπους, ἐὰν ὅμως λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τοὺς οἰκονομικοὺς ἐφόρους τοῦ Κράτους, τίνες οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν διαφόρων ἐνοικιαστῶν τῶν διαφόρων δήμων ἐν ἑκάστῳ χωρίῳ ἑκάστου δήμου, θέλει πληροφορηθῆ ὁποία καταπίεσις γίνεται πρὸς βεβαίωσιν τοῦ φόρου αὐτοῦ. Καὶ τὴν καταπίεσιν ταύτην αὐξάνετε διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ὅπως θὰ καταδείξω, ὅταν ἔλθω εἰς τὸ νομοσχέδιον. Προχθὲς ἐν Τριπόλει ἀνέγνωσα ἔγγραφον τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Μαντινείας πρὸς τινα δήμαρχον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνήγγελλεν ὅτι ἀντιπροσώπους τοῦ ἐνοικιασλοῦ εἰς τὸν δῆμον Κορυθίου διώρισε τρεῖς. Ἀλλ’ ὁ δῆμος Κορυθίου σύγκειται ἀπὸ ὀκτὼ χωρία, καὶ οἱ τρεῖς δὲ αὐτοὶ ἀντιπρόσωποι δὲν εἶναι κάτοικοι τοῦ δήμου Κορυθίου, ἀλλ’ εἶναι κάτοικοι Τριπόλεως. Ὁ δυστυχὴς λοιπὸν χωρικός, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ σφάξῃ ἕνα ἀμνὸν, πρέπει νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Τρίπολιν, κατὰ τὸν κρατοῦντα νόμον, νὰ πληρώσῃ τὴν δραμήν του, καὶ νὰ ἀπολέσῃ, διότι ἔσφαξεν ἓν ζῷον, τρεῖς δραχμὰς διὰ τὸ ἡμερομίσθιόν του. Τοιοῦτος εἶναι ὁ νόμος! Καὶ ἀντὶ τὸν νόμον αὐτὸν νὰ καταστήσητε ὀλιγώτερον καταθλιπτικὸν, διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸν καθιστᾶτε καταθλιπτικώτερον, ὡς θέλω δείξει ἀμέσως. Ἀντὶ λοιπὸν αἱ καταθλίψεις αὗται νὰ παύσωσι, διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου αὐξάνονται, καὶ αὐξάνονται κατὰ τρόπον, κύριε Ὑπουργέ, ὄχι πολὺ κοινοβουλευτικόν. Διότι, ἀφοῦ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου κατωρθώθη νὰ δεχθῆτε τροποποίησίν τινα, καὶ τὴν ἐδέχθητε, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναφέρω, ὅτι, ὅτε κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἰσχύοντος ἤδη νόμου προὐτείνετο νὰ μὴ δύναται νὰ σφάξῃ τις ζῷόν τι ἄνευ τῆς ἀδείας τοῦ ἐνοικιαστοῦ ἢ τοῦ ἀστυνόμου ἢ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου, ἐνθυμοῦμαι, ὅτι παρέστησα εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀδύνατον, διότι ὁ χωρικὸς πολλάκις εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην, εἴτε ἐν ἡμέρᾳ εἴτε ἐν νυκτὶ, νὰ σφάξῃ ζῷόν τι, ἀλλὰ ποῦ νὰ εὕρῃ τὸν ἐνοικιαστήν; Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν ἀρχῇ ἦτο ἐναντίος τῆς γνώμης μου, ἀλλὰ κατόπιν ἐδέχθη αὐτὴν, ὅτε ἐπεκαλέσθην τὴν συνδρομὴν τοῦ στομάχου του, καὶ τῷ ὑπέμνησα ὅτι, ἐὰν συμβῇ νὰ περιοδεύσῃ εἰς τὴν ἐπαρχίαν του καὶ μεταβῇ ἐν ὥρᾳ νυκτὸς εἰς φίλον τού τινα, ὁ φίλος ἐκεῖνος βεβαίως θὰ θελήσῃ νὰ τὸν περιποιηθῇ, παραθέτων εἰς αὐτὸν τροφήν· ἀλλ’ ἐν ταῖς κώμαις καὶ χωρίοις δὲν ὑπάρχουσι ξενοδοχεῖα, οὔτε κρεοπωλεῖα, οὗ ἕνεκα ὁ ξενίζων τὸν κ. Ὑπουργὸν θὰ προσφύγῃ εἰς τὴν σφαγὴν ἑνὸς ζώου· ἠρώτησα λοιπὸν τότε, ἐρωτῶ καὶ ἤδη, ποῦ θὰ εὕρῃ τὸν ἐνοικιαστὴν ἐκείνην τὴν στιγμὴν διὰ νὰ πληρώσῃ τὸν φόρον καὶ λάβῃ τὴν ἄδειαν τῆς σφαγῆς; Τότε ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διασκευασθῇ τὸ σχετικὸν ἄρθρον, καὶ ἐν ἄρθρῳ 25 νὰ τεθῇ ἡ διάταξις, καθ’ ἣν ἀπαλλάσσεται τῆς ποινῆς πᾶς ὁ σφάζων ζῷον, ἐὰν ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς σφαγῆς προσέλθῃ εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν καὶ πληρώσῃ τὸν φόρον. Ἐν τῇ πρώτῃ ἐκδόσει τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου τὸ ἄρθρον 1 εἶχεν ὡς ἑξῆς: «Ὁ φόρος ἐπὶ τῶν σφαζομένων ζώων βεβαιοῦται καὶ εἰσπράττεται κατὰ τὰς ἑπομένας διατάξεις.» Τὸ δὲ ἄρθρον 2 ὡς ἑξῆς: «Προκειμένου περὶ ζώων, ἅτινα θὰ καταναλωθῶσιν ἐντὸς τοῦ δήμου, ἐν ᾧ ἐσφάγησαν, ζητεῖται ἡ ἄδεια τῆς σφαγῆς ὑπὸ τοῦ ἐφόρου ἢ τοῦ ἐνοικιαστοῦ ἢ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτῶν. Ἡ ἄδεια αὕτη ἐκδίδεται ἐπὶ τῇ προκαταβολῇ τοῦ φόρου... καὶ ἐπιδεικνύεται κατὰ τὴν σφαγήν...» Ἡ διάταξις αὕτη, Κύριοι, ἐὰν ἐγίνετο νόμος, θὰ ἐπέφερε σχεδὸν ἀποχὴν ἀπὸ τῆς κρεοφαγίας. Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἀπὸ τῆς εἰσαγωγῆς τῆς πρώτης ἐκδόσεως τοῦ νομοσχεδίου, μετ’ ἀπορίας μου εἶδον δευτέραν καὶ τρίτην ἔκδοσιν τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔκδοσιν ἡ διάταξις ἐκείνη παρελείφθη, καὶ μεταβάλλετο τὸ ἄρθρον 1 ὡς ἑξῆς: «Ὁ διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου ͵ΒΦΟΘʹ τῆς 9 Ἰουνίου 1899 περὶ φορολογίας τῶν ζώων ἐπιβαλλόμενος ἐπὶ τῶν σφαζομένων ζώων φόρος βεβαιοῦται καὶ εἰσπράττεται κατὰ τὴν σφαγὴν μὲν τῶν ζώων, ὅταν ταῦτα πρόκειται νὰ καταναλωθῶσιν ἐν ᾧ δήμῳ ἐσφάγησαν, ἐν τῷ τόπῳ δὲ τῆς καταναλώσεως, ἂν τὰ ζῷα σφάζωνται πρὸς μεταφορὰν καὶ κατανάλωσιν εἰς ἄλλον δῆμον. Δὲν ἐπιτρέπεται σφαγὴ ζώων πρὶν ἢ καταβληθῇ εἰς τὸ Δημόσιον ἢ εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν ὁ φόρος, ἐκτὸς ἐὰν πρόκειται περὶ σφαζομένων ζώων πρὸς μεταφορὰν καὶ κατανάλωσιν εἰς ἄλλον δῆμον.» Ἀλλ’ ἡ διάταξις αὕτη τί ἐμπεριέχει; καταργεῖ τὴν εὐεργετικὴν ἐκείνην διάταξιν τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ ἰσχύοντος νόμου, τὴν ἐμπεριερχομένην ἐν τῇ δευτέρᾳ παραγράφῳ, καὶ εἶναι διάταξις αὐστηροτέρα τῆς διατάξεως, ἣν εἶχε τὸ νομοσχέδιον ἐν τῇ πρώτῃ ἐκδόσει αὐτοῦ. Τί λέγει ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ἣν σᾶς ἀνέγνωσα; Λέγει ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ὁ κάτοχος τοῦ ζώου νὰ βάλῃ τὸ μαχαῖρι εἰς τὸ ζῷόν του. Πότε δὲν ἐπιτρέπεται; Δὲν ἐπιτρέπεται πρὶν ἢ καταβληθῇ ὁ φόρος. Ὅ,τι λοιπὸν κατώρθωσεν ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου, ἐπικαλεσθεῖσα τὴν συνδρομὴν τοῦ στομάχου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καταστρέφεται τώρα διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς τοῦ νομοσχεδίου. Δηλαδή, ἐὰν μεταβῆτε νύκτα εἰς ἕνα φίλον σας, καὶ ὁ φίλος σας ἐκεῖνος θελήσῃ νὰ σφάξῃ σφάγιόν τι, ἵνα σᾶς ξενίσῃ, δὲν δύναται νὰ τὸ σφάξῃ· διατί; διότι πρέπει νὰ γυρίσῃ χωριὰ καὶ βιλαέτια πρὸς ἐξεύρεσιν τοῦ ἐνοικιαστοῦ, νὰ πληρώσῃ τὸν φόρον, νὰ λάβῃ ἄδειαν, καὶ τότε νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπαφὴν ἡ μάχαιρα μὲ τὸν λαιμὸν τοῦ σφαγίου, ἄλλως ὑφίσταται τὴν ποινήν, τὴν ὁποίαν προβλέπει ὁ νόμος. Διὰ τοῦτο ἐπιθυμῶ νὰ διαγραφῇ ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ὅπως κατασταθῇ ὁ νόμος ὄχι καταθλιπτικώτερος τοῦ ὑπάρχοντος νόμου. Διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τῆς τρίτης ἐκδόσεως τοῦ νομοσχεδίου ἐξαιροῦνται τῆς φορολογίας οἱ οἰκόσιτοι χοῖροι. Ἀναφέρομαι εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Κυνουρίας κ. Βοζίκης, καὶ παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ ἐξαιρεθῶσι τῆς φορολογίας καὶ τὰ οἰκόσιτα πρόβατα καὶ αἱ αἶγες, διότι ἀφοῦ ἐξαιροῦνται τῆς φορολογίας οἱ οἰκόσιτοι χοῖροι, οἱ ὁποῖοι καὶ κατὰ τὸ βάρος καὶ κατὰ τὴν ἀξίαν εἶναι πολὺ μεγαλείτεροι, διατὶ νὰ μὴ ἐξαιρεθῶσι τῆς φορολογίας καὶ τὰ οἰκόσιτα πρόβατα καὶ αἱ αἶγες, τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ μικροτέρας ἀξίας τοῦ οἰκοσίτου χοίρου; Ἐκεῖ, ἔνθα ἔχω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω, Κύριοι, εἶναι τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου τούτου, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπανέρχονται εἰς ἰσχὺν διατάξεις ποινικαὶ τοῦ παλαιοῦ περὶ φορολογίας τῶν ζῴων νόμου, τοῦ καταργηθέντος διὰ τοῦ ἰσχύοντος νόμου· καὶ περὶ τούτου ἀρκούντως πειστικῶς καὶ ἐπιστημονικῶς ὡμίλησεν ὁ φίλος μου κ. Βοζίκης, ὅστις ἀνέπτυξε τὸ σφαλερὸν τῆς διατάξεως ταύτης, ἂν καὶ ἡ ἐπαρχία μου δὲν ὠφελήθη τίποτε ἐκ τῆς καταργήσεως τοῦ νόμου ἐκείνου, διότι ἐκεῖ ὁ γραμματεὺς τοῦ Πταισματοδικείου ἐφαρμόζει τὸν νόμον ὅπως τὸν ἐννοεῖ, καὶ ὡς τὸν ἐφαρμόζουν οἱ ἄχρι τοῦδε προϊστάμενοι αὐτοῦ. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου ἄλλως ἐφαρμόζει τὸν νόμον ὁ πταισματοδίκης, ὁ πρὸ ὀλίγου μετατεθεὶς ἐκεῖ, καὶ ἄλλως ὁ γραμματεὺς αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν του τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, καὶ πρὸς τοῦτο ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ζητήσω πρὸ ἡμερῶν πληροφορίας παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, τὰς ὁποίας εὐηρεστήθη νὰ καταθέσῃ σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ δι’ αὐτῶν θέλω καταδείξει τὴν ἀκρίβειαν τῶν ὑπ’ ἐμοῦ λεγομένων. Τοῦτο θέλει πιστοποιηθῆ ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων. Κύριοι, κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον περὶ φορολογίας τῶν ζῴων (ἄρθρ. 95–126) τιμωροῦνται οἱ παραβάται τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τῶν ζῴων ὑπὸ τοῦ Πταισματοδικείου. Ἀλλ’ ὁ νόμος ἐκεῖνος ὁρίζει τὰ ἑξῆς: «Ἄρθρον 108. Ὡς μάρτυρες ἀναγκαῖοι πρὸς ἀπόδειξιν τῆς παραλείψεως καλοῦνται πλὴν τῶν ἄλλων καὶ οἱ συντάξαντες τὸν κατὰ τὸ ἄρθρον 102 πίνακα καὶ οἱ προταθέντες ὑπὸ τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 107 καταγγείλαντος τὴν παράλειψιν.» (Διάλογοι). Ἐγὼ καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου σᾶς παρεκάλουν νὰ δεχθῆτε καὶ ἐδέχθητε, ὅπως αἱ ἀποφάσεις τοῦ πταισματοδίκου ὑπόκεινται εἰς ἀνακοπὴν, διὰ ν’ ἀποφύγωμεν τὰ ἄτοπα, ἅτινα συνέβαινον ἐκ τῆς παρερμηνείας τοῦ παλαιοῦ νόμου, κατὰ τὸν ὁποῖον μάρτυρες καλοῦνται ἐνώπιον τοῦ πταισματοδίκου πρὸς ὑποστήριξιν κατηγορίας τινὸς οἱ συντάξαντες τὴν ἀπογραφὴν καὶ λοιποὶ, καὶ ἂν δὲν ἔλθουν οἱ μάρτυρες, ἀναβάλλεται ἡ δίκη ἐπὶ 8 ἡμέρας, καὶ ἂν καὶ τότε δὲν προσέλθουν, ἐκδίδεται ἡ ὁριστικὴ ἀπόφασις. Αὐτὴ εἶναι ἡ φράσις τοῦ νόμου. Ἀλλὰ λαμβάνουν εἴδησιν οἱ χωρικοὶ, ὅπως σπεύσωσι νὰ ἔλθωσιν ἐνώπιον τοῦ πταισματοδίκου καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει καλοῦνται; Ἀλλ’ ἐχόντων πεποίθησιν τῶν χωρικῶν περὶ τῆς ἀθωότητός των, τίς τοὺς ὑποχρεοῖ νὰ προσέλθουν ἐνώπιον τοῦ πταισματοδίκου, προσκομίζοντες καὶ μάρτυρας ὑπερασπίσεως, ἀφοῦ εἰσι πεπεισμένοι, ὅτι δὲν θέλει ἀποδειχθῆ ἡ κατηγορία; Ὀφείλει λοιπὸν ὁ πταισματοδίκης νὰ ἐξετάσῃ τοὺς ἀναγκαίους μάρτυρας, καὶ ἂν ἐκ τῶν μαρτυριῶν ἐκείνων ἀποδεικνύεται ἡ ἐνοχὴ τῶν κατηγορουμένων, τότε νὰ τοὺς καταδικάσῃ· ἀλλ’ οἱ ἄχρι τοῦδε πταισματοδίκαι, πλὴν τοῦ νῦν ὑπάρχοντος, κριτικωτέρου τῶν προκατόχων του καὶ νοοῦντος τὸν νόμον, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀποδείξεως ἐκήρυξαν ἐνόχους πάντας τοὺς ἐρήμην δικαζομένους. Τοῦτο δὲ πιστοῦται ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἐζήτησα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἐξ ὧν ἐξάγεται (ἀναγινώσκει): «Πίναξ ἐμφαίνων τὰς ἐκδοθείσας ὑπὸ τοῦ Πταισματοδικείου Τριπόλεως ἐρήμην ἀποφάσεις ἀπὸ τοῦ μηνὸς Αὐγούστου μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1899, ἀφορώσας παραβάσεις τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τῶν ζῴων.» Ἐκδοθείσας ἐρήμην ἀποφάσεις, διότι μόνον περὶ τῶν ἐρήμην ἀποφάσεων πρόκειται· εἰς τὰς κατ’ ἀντιμολίαν ἐμφανίζεται ὁ κατηγορούμενος, καὶ μετὰ τὴν ἀπολογίαν του ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς κρίσεως τοῦ δικαστοῦ νὰ τὸν κηρύξῃ ἔνοχον ἢ ὄχι· ἀλλ’ ἐπὶ τῶν ἐρήμην, ἄνευ τῶν μαρτύρων τῶν θεωρουμένων ἀναγκαίων ὑπὸ τοῦ νόμου, ὁ πταισματοδίκης ὀφείλει, τὴν μὲν πρώτην δικάσιμον νὰ ἀναβάλῃ τὴν δίκην, ἐὰν οἱ μάρτυρες δὲν προσέλθωσιν, ἀλλὰ τὴν δευτέραν νὰ κηρύξῃ ἀθῶον τὸν κατηγορούμενον, ἐὰν δὲν ἀποδειχθῇ ἡ κατηγορία διὰ τῆς ἐξετάσεως τῶν ἀναγκαίων μαρτύρων. Καὶ ὅμως τί ἐμφαίνεται ἐκ τοῦ πίνακος τούτου; (ἀναγινώσκει): «Ἀθωωτικαὶ ἀποφάσεις ἐρήμην τέσσαρες, ἀριθ. 4, καταδικαστικαὶ 365». Τριακοσίας ἑξήκοντα πέντε καταδικαστικὰς ἀποφάσεις εἰς τρίμηνον χρονικὸν διάστημα ἐξέδωκε μόνον ὁ γραμματεὺς τοῦ Πταισματοδικείου Τριπόλεως ἀπέναντι τεσσάρων ἀθωωτικῶν! Καὶ δυνάμει τίνων ἀποδεικτικῶν μέσων ἐξεδόθησαν αἱ καταδικαστικαὶ αὗται ἀποφάσεις; Ἀκούσατε τί γράφει εἰς τὸν πίνακα: «Αἱ πλεῖσται τῶν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων ἐξεδόθησαν ὡς ἐκ τῆς μὴ ἐμφανίσεως τῶν κατηγορουμένων κατά τε τὴν πρώτην συζήτησιν καὶ τὴν ἐπελθοῦσαν ἑτέραν συζήτησιν μετ’ ἀναβολὴν ἐπὶ 8 ἡμέρας, συμφώνως τῇ διατάξει τοῦ ἄρθρου 110 τοῦ ΒΠʹ νόμου περὶ φορολογίας τῶν ζώων, τινὲς δ’ ἐξεδόθησαν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει μαρτυριῶν.» Διὰ νὰ ἐννοήσητε δὲ, Κύριοι, τί ἐγένετο μὲ τὸν νόμον αὐτὸν, σᾶς ἀναφέρω ὅτι ἤμην αὐτόπτης εἰς τὴν Τρίπολιν, ὅτε δῆμός τις τῆς ἐπαρχίας μου ὁλόκληρος, σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις, 800 περίπου ἄνθρωποι, —καὶ αὐτὸν τὸν δῆμον ἀφορᾷ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἡ σημείωσις αὕτη—ὁ δῆμος Βαλτετσίου, ἤχθη ἐνώπιον τοῦ πταισματοδίκου ἐπὶ παραβάσει τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τῶν ζώων. Λαμβάνω εἰδοποίησιν καὶ μεταβαίνω εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον, καὶ παριστῶ εἰς τὸν κ. πταισματοδικεύοντα καὶ εἰς τὸν ἀστυνόμον, ὅτι ὀφείλουν νὰ ζητήσουν τὰ ἀποδεικτικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος ὁρίζει, καὶ ὁ ὁποῖος νόμος εἶχε καταργηθῆ...

§147Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου αὐτοῦ;

§148ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, μετὰ τὴν δημοσίευσιν... Παρέστησα ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἰσχύει.

§149Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως!

§150ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. «Ἂς κάμουν ἀναίρεσιν», μοὶ ἀπαντᾷ ὁ πταισματοδίκης. Ἀλλὰ διὰ νὰ κάμουν ἀναίρεσιν, θέλουν 50 δραχμὰς διὰ παράβολον. Ἐφαρμόζεται δὲ ὁ νόμος αὐτὸς χωρὶς νὰ πρέπῃ. Μεταβαίνω εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, παριστῶ εἰς αὐτὸν τὴν κατάστασιν, καὶ ποῖος νόμος ἐφαρμόζεται καὶ πῶς ἐφαρμόζεται. Ὁ Εἰσαγγελεὺς καλεῖ τὸν πταισματοδίκην ἰδιαιτέρως εἰς τὸ δωμάτιον... ἀγνοῶ τί εἶπον, ἀλλ’ ὁ πταισματοδίκης ἐξηκολούθησε νὰ ἐφαρμόζῃ, ὡς ἐφήρμοζε, τὸν καταργηθέντα νόμον, ἐκδοὺς 365 καταδικαστικὰς ἐρήμην ἀποφάσεις, αἵτινες δὲν ἐπιδέχονται καὶ ἀνακοπήν. Μὴ νομίσητε ὅμως, ὅτι ἐτερματίσθησαν τὰ δεινοπαθήματα τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Βαλτετσίου, διότι ὅ,τι ἔπαθον ἦτο τὸ πρῶτον χέρι, καὶ κατὰ τὸν πίνακα τῆς ἀπογραφῆς τῶν ζώων, ὅσοι δὲν ἐδήλωσαν εἰσήχθησαν εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον εἰς τὰς 5 Ὀκτωβρίου π. ἔ. νομίζω, καὶ ἄλλοι μὲν ἠθωώθησαν, ἄλλοι δὲ κατεδικάσθησαν· ἀλλ’ ὁ ἀστυνομεύων ἐκεῖ λοχίας τοῦ πεζικοῦ παραλαμβάνει δύο χωροφύλακας καὶ ἐνεργεῖ νέαν ἀπαρίθμησιν, καὶ οἱ αὐτοὶ ἄνθρωποι, οἱ καταδικασθέντες ἢ ἀθωωθέντες, σύρονται πάλιν ἐνώπιον τοῦ πταισματοδίκου, ὅτι παρέβησαν τὸν αὐτὸν νόμον, Κύριοι, καὶ κατὰ τὴν αὐτὴν ἐποχήν! Ὁ πταισματοδίκης ἐκήρυξεν ἄκυρον τὸ κατηγορητήριον διὰ τυπικοὺς λόγους, καὶ ὁ ἀστυνομεύων, θυμωθεὶς διότι ὁ πταισματοδίκης τῷ προσέβαλε τὸ κατηγορητήριον, εἶπε: «καλά! θὰ ἰδῆτε τί θὰ πάθητε!» Καὶ ἤδη ἐκτελῶν τὴν ἀπειλήν του, εἰσάγει αὐτοὺς εἰς τὰς 18 Φεβρουαρίου ἐ. ἔ., καὶ οὕτω πάλιν ὁ δῆμος ἐκεῖνος διὰ τὴν αὐτὴν παράβασιν καλεῖται νὰ δικασθῇ ἐκ νέου ἄνευ νόμου. Καὶ ποῦ νομίζετε ὅτι εὑρίσκονται ἤδη οἱ κατηγορούμενοι ἐκεῖνοι; Οὐδεὶς, οὔτε ἀνὴρ οὔτε γυνὴ, μένει εἰς τὸν δῆμον Βαλτετσίου· ἅπαντες εἶναι εἰς τὸν Πόρον, εἰς τὸ Κρανίδι καὶ εἰς ἄλλα παραχειμάδια. Βεβαίως, συνεπείᾳ τῆς νομολογίας, ἣν ἀνέφερα, θέλουσι καταδικασθῆ ἐρήμην, καὶ χιλιάδας δραχμῶν ἔχει νὰ ἐνθυλακώσῃ ὁ λοχίας τοῦ πεζικοῦ, ὁ συντάξας τὴν τοιαύτην δευτέραν ἀπογραφήν! Ταῦτα παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς προϊστάμενος τῆς ἀστυνομίας, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ νὰ δώσητε τὰς δεούσας διαταγὰς, διότι εἶναι ἀπόκληρος ὁ δῆμος ἐκεῖνος, νὰ δώσητε διαταγὴν εἰς τὸν πταισματοδίκην, ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐφαρμόζῃ νόμον καταργηθέντα, καὶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον μάλιστα. Τοιαύτη λοιπὸν εἶναι ἡ κατάστασις ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, καὶ ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν ἐδῶ περὶ ἐλευθεριῶν καὶ Συντάγματος, ἐνῷ ἀκολασταίνουσιν αἱ διάφοροι ἀρχαὶ εἰς βάρος τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, χωρὶς νὰ εὑρίσκηται ὁ ὑπεύθυνος! Εἰς τὰς 18 Φεβρουαρίου δὲ εἰσάγεται εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον ὁλόκληρος ὁ δῆμος Βαλτετσίου, σᾶς βεβαιῶ, γυναῖκες καὶ ἄνδρες. Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ ζητήσω δι’ ἐπερωτήσεως πάλιν τὰ ὀνόματα τῶν κατηγορουμένων....

§151ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ποῦ ἐκοινοποιήθησαν τὰ κλητήρια, ἀφοῦ ἀπουσιάζουσι πάντες;

§152ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι εἷς χωροφύλαξ, ὁ ὁποῖος μεταβαίνει εἰς τὴν οἰκίαν ἑκάστου καὶ ἐπιδίδει τὸ κλητήριον. Μήπως ζητεῖ ὁ πταισματοδίκης ἐπιδοτήρια; Ἔχει ἕνα κατάλογον, ἐκφωνεῖ ὀνόματα καὶ ἐκδίδει ἀποφάσεις! Διατὶ νὰ προσκληθῇ ὁ κατηγορούμενος νὰ ἔλθῃ ν’ ἀπολογηθῇ; Ἀπολογούμενος, ὑπάρχει κίνδυνος ν’ ἀθωωθῇ. Συμφέρον ἔχει καὶ ὁ πταισματοδίκης καὶ ὁ ἔφορος νὰ καταδικάζηται, διότι τὴν μερίδα τοῦ λέοντος ἐκ τῶν ποινῶν τὴν λαμβάνουσιν αὐτοί.

§153ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν κλητεύονται ποσῶς· ἐπιδίδονται εἰς ξένους τὰ κλητήρια!

§154ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ταῦτα λοιπὸν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ διαγράψῃ τὸν ἄρθρον αὐτό· δὲν ἔχει δὲ τὸ Δημόσιον νὰ ζημιωθῇ τίποτε, διότι ὁ φόρος τοῦ 1899 ἐβεβαιώθη. Ἐὰν ἀπειθεῖς τινες δὲν ἐδήλωσαν, οὗτοι εἶναι ἐλάχιστοι· ἐὰν δὲ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας τὴν στατιστικὴν τῶν διαφόρων ἀποφάσεων τῶν πταισματοδικῶν, τῶν ἐκδοθεισῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου μέχρι τῆς καταργήσεως αὐτοῦ, θὰ ἴδητε ὅτι ἐλάχιστοι κατεδικάσθησαν, καὶ οἱ πλεῖστοι μάλιστα τούτων κατεδικάσθησαν διότι δὲν ἔλαβον τὴν εὐκαιρίαν ν’ ἀπολογηθῶσι. Διὰ τοῦτο θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ συναινέσητε εἰς τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου τούτου, τὸν δὲ κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ τοὺς ὑπ’ αὐτὸν πταισματοδίκας νὰ μὴ ἐφαρμόζωσι νόμον καταργηθέντα καὶ μὴ δυνάμενον ν’ ἀναζήσῃ. Εἶναι ὁμόφωνος ἡ γνώμη πάντων τῶν φιλοσοφούντων περὶ τὸ Ποινικὸν Δίκαιον καὶ πάντων τῶν ἑρμηνευόντων τοὺς ποινικοὺς νόμους. Κατ’ αὐτοὺς, ἐὰν διάφορος νόμος ἰσχύῃ κατὰ τὴν τέλεσιν τοῦ ἐγκλήματος, διάφορος ἐν τῷ μεταξὺ καὶ διάφορος κατὰ τὴν δίκην, ἰσχύει ὁ ἐπιεικέστερος. Ἀφοῦ λοιπὸν κατηργήθη τελείως ὁ νόμος αὐτὸς, δὲν δύνασθε νὰ τὸν ἐπαναφέρητε εἰς ἰσχὺν, δὲν δύνασθε νὰ ζητήσητε ποινικὴν εὐθύνην δι’ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα ἐν τῷ μεταξὺ, ἤτοι ἀπὸ τῆς τελέσεώς των ἄχρι τῆς ἐκδικάσεώς των, ἔμενον ἀνέγκλητα καὶ δὲν τιμωροῦνται. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον αὐτὸ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διατάξῃ τοὺς ταμίας νὰ μὴ εἰσπράξωσι τὰ ἐκ τοιούτων ἀποφάσεων ἐπιβληθέντα πρόστιμα. Κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ παραστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ πληρόνωνται δύο δημοτικοὶ φόροι, φόρος εἰσφορᾶς καὶ φόρος ἐπὶ τῶν ὠνίων. Εἶναι δὲ τοσοῦτον ἐπαισθητὴ ἡ πληρωμὴ τοῦ διπλοῦ τούτου φόρου, διότι συμβαίνει νὰ εἰσπράττωνται εἰς τὰς πόλεις ταὐτοχρόνως, καὶ ὁ δημοτικὸς φόρος ἐπὶ τῶν ὠνίων εἰσπράττεται λίαν σκανδαλωδῶς, οὐχὶ κατ’ ἀξίαν 2%, ὅπως ὁ δημοτικὸς νόμος λέγει, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω πῶς τὰ Συμβούλια ψηφίζουσι καὶ οἱ νομάρχαι ἐπικυροῦσι νὰ εἰσπράττηται ὁ φόρος οὗτος κατὰ κεφαλήν. Διὰ τοῦτο, ἐὰν θέλετε, ἂς ψηφισθῇ ἡ δημοτικὴ εἰσφορά, ἀλλὰ νὰ μὴ ἔχῃ κανεὶς ἄλλος τὸ δικαίωμα νὰ ἐνοχλήσῃ τὸν εἰσάγοντα εἰς μίαν πόλιν ἓν σφάγιον, ἀφοῦ πρόκειται κατὰ τὴν σφαγὴν νὰ πληρώσῃ τὸν φόρον τὸν δημοτικόν. Κύριοι, ἐνθυμεῖσθε, ὅτι κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τῆς δευτέρας ἐκδόσεως ὑπῆρχον διατάξεις 2, 3 καὶ 4, αἱ ὁποῖαι ἐκανόνιζον τὴν δικονομίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐβεβαιοῦτο καὶ εἰσεπράττετο ὁ φόρος ἐπὶ τῆς καταναλώσεως. Τότε ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ παραστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὸ ἀδύνατον τῆς ἐκτελέσεως τοιαύτης δικονομίας, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς μοὶ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ δεχθῇ τὴν γνώμην μου, καὶ ἐδήλωσε τότε εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι συναινεῖ νὰ διαγραφῶσι τὰ ἄρθρα 2, 3 καὶ 4. Ἀλλ’ ὅπως ἔχει ἤδη ἡ οἰκονομία τοῦ νομοσχεδίου, δύναται διὰ Β. Διατάγματος νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ δικονομία αὕτη, χωρὶς νὰ τρέχῃ τὸν κίνδυνον ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ παρεξηγηθῇ ὅτι διὰ τοῦ διατάγματος ἐκείνου ἤθελε παραβιάσει τὸν νόμον, ὅπως ἤδη, ὅτε οὐ μόνον παρεξηγεῖται ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλὰ καὶ ἐλέγχεται ὡς παρανομήσας διὰ τοῦ Β. Διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἐξέδωκε πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου· διότι, ἐνῷ διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου ἐπιβάλλεται φόρος ἐπὶ τῶν σφαζομένων, διὰ τοῦ διατάγματος μετατρέπεται ὁ φόρος ἐπὶ τῶν σφαζομένων εἰς φόρον ἐπὶ τῆς καταναλώσεως. Καὶ διατὶ τρέχομεν τὸν κίνδυνον, τὴν χαρὰν τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθημεν, ὅτε συνῄνεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διαγράψῃ τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4, νὰ τὴν χάσωμεν, εἰς εὐκαιρίαν μάλιστα, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανορθώσωμεν τοῦτο; Διότι διὰ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νομοσχεδίου θεσπίζεται, ὅτι «διὰ Β. Διατάγματος κανονισθήσονται τὰ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ παρόντος νόμου». Δύναται λοιπὸν διὰ τοῦ διατάγματος νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐπιβάλλεται μὲν διὰ τοῦ νόμου φόρος καταναλώσεως, ἀλλὰ νὰ ὁρίσῃ, πῶς βεβαιοῦται ὁ φόρος τῆς καταναλώσεως· καὶ δύναται νὰ διατάξῃ, ὅτι ὁ θέλων νὰ μεταφέρῃ σφάγιον ἀπὸ δήμου εἰς δῆμον πρέπει νὰ μεταβῇ εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν, νὰ λάβῃ ἄδειαν καὶ νὰ δώσῃ καὶ ἐγγύησιν, ἣν εἶχεν εἰς τὸ δεύτερον νομοσχέδιον, ἀξιόχρεων μάλιστα ἐγγύησιν. Δύναται νὰ ᾖναι ἐγγυητὴς ὁ κ. Σκουζὲς, ἢ ὁ κ. Καραπάνος, καὶ ὁ κ. ἀστυνόμος δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ ἐγγυητὴς εἶναι ἀφερέγγυος! Διὰ τοῦτο, ἀφοῦ τὰ τοῦ νόμου ἔχουσιν ἤδη κανονισθῆ διὰ Β. Διατάγματος καὶ ἡ ἀντίφασις τοῦ Β. Διατάγματος πρὸς τὸν νόμον διορθοῦται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὸ ἄρθρον 8 πρέπει νὰ διαγραφῇ, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον δὲν γνωρίζω, ἐὰν θὰ ἦσθε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑμεῖς μέχρι τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου· δυνατὸν νὰ ἔλθῃ ἄλλος, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ ἀνάγκην φόρων, καὶ νὰ ἁρπάζῃ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον αὐτούς. Τὸ ἄρθρον 8 λοιπὸν ἐπιμένω νὰ διαγραφῇ. Ἐπίσης καὶ τὸ ἄρθρον 7, κατὰ τὸ ὁποῖον «πᾶσα διάταξις ἀντικειμένη εἰς τὸν παρόντα νόμον καταργεῖται», διότι καταργεῖται διὰ τῆς αὐτῆς διατάξεως καὶ τὸ τρίτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος, κατὰ τὸ ὁποῖον πᾶς ὁ σφάζων ζῷα ἔχει τὸ δικαίωμα ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν νὰ προσέρχηται εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν καὶ νὰ πληρώνῃ τὸν φόρον, ὅτε ἀπαλλάσσεται πάσης ποινῆς.

§155Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Καταργεῖται δυνάμει τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 1.

§156ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς δύναται νὰ σᾶς εἴπῃ, ὅτι δὲν καταργεῖται, καὶ ὅτι τοιοῦτον ἢ τοιοῦτον εἶναι καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου· ἀλλ’ ὅταν νομοθετῆται ὅτι «πᾶσα διάταξις ἀντικειμένη εἰς τὸν παρόντα νόμον καταργεῖται», βεβαίως καταργεῖται αὐτό. Ἀλλὰ, Κύριοι, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ἐλλιπὲς μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὴν βεβαίωσιν τῶν σφαζομένων ζώων; Θὰ μοὶ χαρίσητε τὴν προσοχήν σας, ἵνα καταδείξω καὶ ἄλλας ἀτελείας αὐτοῦ, πιστοποιουμένας κατὰ τρόπον ἀναμφισβήτητον, ὅπως λάβῃ ταύτας ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν τὸ νομίσῃ πρέπον, καὶ διορθώσῃ αὐτάς...

§157ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι θὰ ἐξακολουθήσητε ἐπὶ πολὺ, κύριε συνάδελφε.

§158ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τελειώνω... Ὅσοι εὐηρεστήθητε, Κύριοι, ν’ ἀκολουθήσητε τὴν συζήτησιν τοῦ μεταρρυθμιζομένου διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου νόμου, βεβαίως θὰ ἐνθυμεῖσθε ὅτι καὶ τότε παρέστησα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι εἶναι ἀδύνατος ἡ προπληρωμὴ τοῦ φόρου, διότι κατὰ τὸν νόμον, πᾶς ὁ δηλῶν ζῶντα ζῷα, ἤτοι ἵππους, ἡμιόνους, καμήλους καὶ ἐν γένει τὰ μὴ εἰς βρῶσιν ὑπαγόμενα ζῷα, πρὶν ἢ ἐγχειρίσῃ τὴν δήλωσίν του εἰς τὴν Δημαρχίαν ὀφείλει νὰ ἐκδράμῃ ἀνὰ κώμας καὶ χωρία, νὰ ἀνεύρῃ δημόσιον εἰσπράκτορα ἢ ὑποταμίαν, νὰ προπληρώσῃ τὸν φόρον, νὰ πιστοποιηθῇ κάτωθι τῆς δηλώσεως ἡ προπληρωμὴ, καὶ τότε δίδεται ἡ ἄδεια εἰς τὸν δήμαρχον νὰ δεχθῇ τὴν δήλωσιν ταύτην. Παρέστησα τὸ ἀδύνατον τοῦ πράγματος εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς μοὶ παρέστησεν, ὅτι εἰς ἕκαστον δῆμον κατὰ τὸν χρόνον τῆς δηλώσεως θὰ ἦναι εἰσπράκτωρ. Εἰσπράκτωρ ὅπου ὑπάρχει ὑποταμεῖον, εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρχῃ, διότι οὐδὲν κέρδος ἔχει. Τί δὲ συνέβη συνεπείᾳ τῆς διατάξεως ταύτης; Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, Κύριοι, εἶναι δύο ὑποταμεῖα, τὸ ὑποταμεῖον Τριπόλεως, εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ ὁποίου ὑπάγονται ἑπτὰ δῆμοι, καὶ τὸ ὑποταμεῖον Ὀρχομενοῦ, εἰς ὃ ὑπάγονται τρεῖς δῆμοι. Ὁ ὑποταμίας Τριπόλεως ἔχει διορίσει ὄντως ἑπτὰ εἰσπράκτορας, δηλαδὴ ἕνα εἰσπράκτορα εἰς ἕκαστον δῆμον· ἀλλ’ οἱ εἰσπράκτορες ἐκεῖ οὐδέποτε ἢ σπανιώτατα μεταβαίνουσι πρὸς εἴσπραξιν εἰς τὸν δῆμον, διότι δὲν ἔχουσι κανὲν κέρδος· τὸ ¼ τῶν ποσοστῶν λαμβάνουσιν ἄνευ μισθοῦ. Πῶς εἰσπράττονται λοιπὸν οἱ φόροι; δι’ ἐνταλμάτων συλλήψεως, τὰ ὁποῖα ἐκδίδει ὁ ὑποταμίας ἐκ τοῦ γραφείου του· τρέχουσιν οἱ χωροφύλακες πρὸς ἐκτέλεσιν αὐτῶν, καὶ ἰδοὺ ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἀπασχολεῖται ὁλόκληρος ἡ δημοσία δύναμις πρὸς εἴσπραξιν τῶν δημοσίων φόρων. Ἀλλ’ εἰς τὸ ὑποταμεῖον Ὀρχομενοῦ, εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ ὁποίου ὑπάγονται 3 δῆμοι, ὁ τοῦ Ὀρχομενοῦ, ὁ τῆς Μαντινείας καὶ ὁ τῶν Νάσων, δὲν ὑπάρχει εἰσπράκτωρ. Τί συμβαίνει λοιπόν; Ἕδρα τοῦ ὑποταμείου Ὀρχομενοῦ εἶναι τὸ Λεβίδιον, ἀπέχον τῆς Τριπόλεως 6 ὥρας. Ὁ δῆμος Μαντινείας ἀπὸ τοῦ δήμου Ὀρχομενοῦ ἀπέχει 4 ὥρας· ὁ ὑποταμίας Ὀρχομενοῦ ἐκδίδει ἐντάλματα συλλήψεως, οἱ χωροφύλακες συλλαμβάνουσι τοὺς ἀγρότας ἐκείνους καὶ τοὺς ὁδηγοῦσιν εἰς τὴν Τρίπολιν· μεταβαίνουσιν οὗτοι εἰς τὸν ταμίαν, νὰ πληρώσουν, ἀλλ’ οὗτος λέγει ὅτι εἶναι ἀναρμόδιος· μεταβαίνουσιν εἰς τὸν ὑποταμίαν, ἀναρμόδιος ὁ ὑποταμίας! Οὕτως ὁ δυστυχὴς φορολογούμενος ἔχει ἀνάγκην ἑνὸς ἐφίππου βοηθοῦ, ἵνα μεταβαίνῃ εἰς Λεβίδιον καὶ πληρόνῃ τὸν φόρον, τὴν πληρωμὴν τοῦ ὁποίου οὐδέποτε ἠρνήθη. Ἀλλὰ τὸν δέχεται ὁ ὑποταμίας νὰ πληρώσῃ; Πὺξ καὶ λὰξ ἐξεδιώχθησαν οἱ φορολογούμενοι Μαντινείας, οἱ μεταβάντες εἰς Λεβίδιον πρὸς πληρωμὴν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ζώων! Διατί; Διότι βαρύνεται ὁ κ. ὑποταμίας νὰ ἐκδίδῃ γραμμάτια διὰ μίαν ἢ δύο δραχμάς! Προχθὲς, τὸ Σάββατον, ἕνεκα ὑποθέσεώς μου μὴ ἐπιδεχομένης ἀναβολὴν, ἠναγκάσθην νὰ μεταβῶ εἰς Τρίπολιν, μὴ γνωρίζοντες δὲ οἱ κάτοικοι Μαντινείας, ὅτι ἐγὼ εὑρισκόμην ἐν Τριπόλει, μοὶ ἔπεμψαν εἰς Ἀθήνας τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα, ἀπευθυνόμενον πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν. Τὸ ἐκράτησα, διότι προτιθέμενος νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ἐνόμισα ἐπίκαιρον νὰ τὸ ἐγχειρίσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Τὸ λεκτικόν του χρῄζει ὀλίγης διασκευῆς, ἀλλὰ τὸ νόημά του εἶναι ἀκριβέστατον (ἀναγινώσκει): «Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, Ἀθήνας.—Δῆμος Μαντινείας τυραννεῖται πολυειδῶς καὶ πολυτρόπως... καὶ παρακαλοῦμεν νὰ ὑπαχθῶμεν εἰς τὸ ὑποταμεῖον Τριπόλεως κλπ.» Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο, ὅπερ ἐγχειρίζω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, φέρει ὑπογραφὰς τῶν πρώτων οἰκοκυραίων τοῦ δήμου ἐκείνου. Εἰς τὴν Τρίπολιν, ὅταν ἔρχωνται οἱ χωρικοί, δὲν ἔρχονται μόνον διὰ νὰ πληρώσουν φόρον, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλας ἐργασίας. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συστήσῃ εἰς τὸν κ. ὑποταμίαν Ὀρχομενοῦ νὰ μὴ ἦναι τόσον πλεονέκτης, καὶ νὰ προσλάβῃ καὶ εἰσπράκτορα· ἄλλως ὁ δῆμος Μαντινείας νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸ ὑποταμεῖον Τριπόλεως...

§159Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Πρώτην ἤδη φορὰν περὶ τοῦ ὑποταμίου ἐκείνου μοὶ δίδεται ἀφορμή.

§160ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα· διότι εἴχετε ὑποσχεθῆ νὰ μεταβάλητε τὸ ταμιακὸν σύστημα.

§161ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου μόνον· εἴπετε συγχρόνως, ὅτι αὐτὸς ἀπεδίωξε τοὺς φορολογουμένους.

§162ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Ἦλθον πρὸς ἐμὲ χωρικοί, ἵνα καταγγείλωσι τὸν ὑποταμίαν, δὲν ἐγνώριζον ὅμως τὸ ὄνομά του· τοὺς ἔστειλα νὰ μοὶ φέρωσι τὸ ὄνομα, ἀλλὰ δὲν ἐπανῆλθον. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐγὼ οὐδὲ τὸν γνωρίζω κἄν, ἀλλὰ ταῦτα μοὶ κατηγγέλθησαν ὑπὸ πολλῶν. Λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπειδὴ εἶναι δυσχερεστάτη ἡ προπληρωμὴ τοῦ φόρου, νὰ μεταβάλῃ τὸ σύστημα, ὥστε ἢ μετὰ τὴν βεβαίωσιν νὰ εἰσπράττηται, ἢ νὰ δώσῃ μίαν προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας νὰ πληρόνηται ὁ φόρος, ἄλλως νὰ θεωρῆται ἄκυρος ἡ δήλωσις...

§163Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει ἄλλος τρόπος διορθώσεως.

§164ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εὔχομαι... Διότι εἶναι ἀδύνατον διὰ μίαν δραχμὴν νὰ τρέχῃ ὁ ἀγρότης πρὸς εὕρεσιν εἰσπράκτορος διὰ τὰ ζῷά του, ἢ ἐνοικιαστοῦ διὰ τὰ σφάγια, ὅστις ἐνοικιαστὴς πρέπει νὰ ἔχῃ ἀντιπροσώπους εἰς ὅλα τὰ χωρία. Ἄλλως νὰ μὴ ὑπόκεινται εἰς ποινὰς οἱ παραβαίνοντες τὸν νόμον τοῦτον. Ἐν ἄρθρῳ 17 τοῦ ἰσχύοντος νόμου ὁρίζεται, ὅτι «ὁ δήμαρχος καὶ ὁ εἰρηνοδίκης, συνερχόμενοι ἐντὸς τοῦ πρώτου δεκαπενθημέρου τοῦ ἐπιόντος μηνὸς Ἰανουαρίου,... σημειοῦσιν εἰς τὴν στήλην τῶν παρατηρήσεων τῶν βιβλίων μεταγραφῆς δηλώσεων ἰδίας παρατηρήσεις περὶ τῆς ἀκριβείας τῆς δηλώσεως, ἰδίᾳ δὲ περὶ τῶν ἐλλιπῶς δηλωσάντων τὰ φορολογητέα ζῷά των, κάτωθεν δὲ τοῦ βιβλίου τοὺς μηδόλως δηλώσαντας τὰ ζῷά των...» κλπ. Ἀλλ’ ἐὰν τὸ δεκαπενθήμερον τοῦτο ἀποβῇ ἄπρακτον, ὁ Α δὲ κάτοχος ζώων δὲν καταγγελθῇ, ὅτι παρέλειψε νὰ δηλώσῃ τὰ ζῶα αὑτοῦ, ἐξακολουθεῖ ἡ προθεσμία αὐτὴ ἐπ’ ἄπειρον; Κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον, ὑπῆρχεν ὡρισμένη προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας ἐδίδοντο καταγγελίαι. Καὶ τοῦτο πρέπει νὰ καθορισθῇ, διότι τρέχουσι τὸν κίνδυνον οἱ ἀγρόται νὰ ᾖναι πάντοτε ὑπὸ κατηγορίαν. Πρέπει δὲ νὰ ὁρισθῇ καὶ τὸ μέρος, εἰς τὸ ὁποῖον συνέρχονται ὁ εἰρηνοδίκης καὶ ὁ δήμαρχος, διότι πολλάκις διαφωνοῦσιν αἱ ἀρχαὶ ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τούτου. Κατὰ τὸ ἄρθρον 26 τοῦ αὐτοῦ νόμου, οἱ ἐνοικιασταὶ ὀφείλουσι νὰ πέμπωσιν ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας τὰ διπλότυπα εἰς τὸν ἔφορον, ἄλλως τιμωροῦνται. Ποῖος ὁ λόγος, δι’ ὃν εἰσιν ὑπόχρεοι οἱ ἐνοικιασταὶ νὰ στέλλωσι τὰς διπλοτύπους ἀποδείξεις εἰς τὸν ἔφορον, ἀφοῦ αἱ διπλότυποι ἀποδείξεις ἀφορῶσι τὴν περιουσίαν τοῦ ἐνοικιαστοῦ, καὶ νὰ τιμωρῶνται μάλιστα, ἐὰν δὲν στείλωσιν αὐτὰς ἐμπροθέσμως; Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι κανεὶς ἐνοικιαστὴς δὲν ὑπήχθη εἰς τὴν διάταξιν αὐτὴν, οὐδὲ θὰ τιμωρηθῇ κανεὶς, διότι αἱ σχέσεις τοῦ ἐνοικιαστοῦ καὶ τοῦ ἐφόρου εἶναι πολὺ τρυφεραὶ, καὶ ἀλλοίμονον εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν, ὁ ὁποῖος δὲν διατελεῖ εἰς τρυφερὰς σχέσεις πρὸς τὸν ἔφορον! οὐδεμία ἀπόδειξις αὐτοῦ θὰ κηρυχθῇ ἐκτελεστὴ, καὶ οὐδὲ λεπτὸν θὰ εἰσπράξῃ! Διὰ τοῦ ἄρθρου 34 ἐπιβάλλονται ποιναὶ, καὶ ποιναὶ φοβεραὶ, εἰς τοὺς δημάρχους, ὅσοι δὲν ἐκπληροῦσιν ἐπιμελῶς τὰ καθήκοντά των. Καὶ ἐνῷ ἐπιβάλλετε τοιαύτας ποινὰς, ἐν τούτοις οἱ δήμαρχοι εἶναι πτωχοί· σᾶς βεβαιῶ, ὅτι δὲν ἔχουσιν οὐδ’ ὀβολὸν οὔτε διὰ χάρτην, οὔτε διὰ μελάνην, οὔτε διὰ πληρωμὴν κλητῆρος! Ἢ πρέπει λοιπὸν νὰ διαγράψητε τὰς ποινὰς, ἢ πρέπει νὰ δώσητε εἰς αὐτοὺς τὰ μέσα πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου. Συμπεραίνων, Κύριοι, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ τὴν διαγραφὴν τῆς παραγράφου βʹ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὴν διαγραφὴν τῶν ἄρθρων 7 καὶ 8 τοῦ νόμου.

§165ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Καὶ τοῦ ἄρθρου 3.

§166ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι μόνον τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 3, ἀλλὰ παρακαλῶ καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ τοὺς πταισματοδίκας νὰ παύσωσιν ἐφαρμόζοντες νόμον καταργηθέντα ἤδη, τὸν δὲ κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ διατάξῃ τοὺς ταμίας τοῦ Κράτους νὰ μὴ ἐκτελῶσι καμμίαν ἀπόφασιν κανενὸς πταισματοδίκου, ἐκδοθεῖσαν ἐπὶ τῇ βάσει νόμου, τὸ κράτος τοῦ ὁποίου ἔχει καταλυθῆ· νὰ καταργηθῇ δ’ ἀμέσως ὁ φόρος ἐπὶ τῶν κτηνῶν, καὶ νὰ μείνωσιν ἀφορολόγητα τὰ οἰκόσιτα, (ὄχι μόνον οἱ χοῖροι, ἀλλὰ καὶ τὰ πρόβατα καὶ αἱ αἶγες,) ὁ δὲ φόρος νὰ πληρώνηται οὐχὶ κατὰ κεφαλὴν, ἀλλ’ ἀναλόγως τοῦ βάρους, καὶ οὕτω ὁ νόμος θέλει κατασταθῆ ἀνεκτός· ἄλλως θέλομεν ἔχει ἐξέγερσιν λαϊκήν.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 9 καὶ 30′ μετὰ μεσημβρίαν.)