1899.12.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 9

τῆς 15 Δεκεμβρίου 1899.

(Τετάρτη).

(Γενομένης ἀπαρτίας ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐν σελίδι 4, ἔνθα ἀναφέρεται ἡ δήλωσίς μου περὶ τῶν διαπραγματεύσεων μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ρουμανίας, παρακαλῶ ν’ ἀφαιρεθῶσιν αἱ λέξεις «πρὸς σύναψιν τῆς συμβάσεως ταύτης». Καὶ κατωτέρω, ἔνθα γίνεται λόγος περὶ φορολογίας τῆς σταφίδος ἐν Γερμανίᾳ, ἀντὶ «ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον», νὰ τεθῇ: «ἀλλὰ κατὰ τὰς ἐκ Βερολίνου πληροφορίας ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν πρόκειται ἀμέσως νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον.»

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ θέλουσι διορθωθῆ συμφώνως πρὸς τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὑπάρχει ἄλλη ἀντίρρησις;

§3Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τὴν ἕκτην σελίδα τὰ πρακτικὰ ἀναφέρουσιν, ὅτι «ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κλπ..., περὶ τοῦ μέσου ὅμως ὅρου τῶν σφαζομένων ζώων ἔλαβε πληροφορίας τινὰς, ἀλλ’ ἐπειδὴ παρουσιάζονται ἐλλείψεις, θὰ καταθέσῃ ταύτας ἅμα συμπληρωθῶσι.» Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διορθωθῇ. Ὑπεσχέθητε, νομίζω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι θὰ τὰς καταθέσητε σήμερον.

§4Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Περὶ τὸ μέσον ἢ τὸ πολὺ περὶ τὸ τέλος τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως θὰ τὰς καταθέσω.

§5Κ. ΔΟΥΝΗΣ. Εἰς τὴν ἐπερώτησιν, ἣν ἀπηύθυνα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, περὶ τῶν προξένων, οἵτινες διανέμουσιν ἐνταῦθα ἀπὸ πολλοῦ χρόνου, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔδωκε μὲν πληροφορίας τινὰς, ἀλλ’ ἐδήλωσε συγχρόνως, ὅτι θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἀδείας, δυνάμει τῶν ὁποίων οἱ πρόξενοι οὗτοι παρέτειναν ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον τὴν διαμονήν των ἐνταῦθα.

§6Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἐδήλωσα τοιοῦτόν τι.

§7ΔΟΥΝΗΣ. Λέγουσιν ἐνταῦθα τὰ πρακτικὰ, ἐν σελ. 3, ὅτι «ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν παρέσχε τὰς δεούσας πληροφορίας περὶ τῆς δεδικαιολογημένης διαμονῆς τινων προξένων ἐνταῦθα» Ἐγὼ ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὰς ἀδείας καὶ τὰς ἀποδείξεις τῶν ἀσθενειῶν, δυνάμει τῶν ὁποίων οἱ πρόξενοι οὗτοι παρέμενον ἐπὶ μακρὸν χρόνον μακρὰν τῆς ἕδρας αὑτῶν. Ἑπομένως παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ τὸ σχετικὸν μέρος, διὰ ν’ ἀποφύγωμεν νέαν ἐπερώτησιν.

§8ΡΩΜΑΝΟΣ. Πρόκειται περὶ τῶν πρακτικῶν σήμερον.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ κάμητε νέαν ἐπερώτησιν γραπτὴν, ἥτις θ’ ἀποσταλῇ ἀμέσως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Τὰ πρακτικὰ, Κύριοι, διορθωθέντα ἐπικυροῦνται. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι σήμερον τὴν μεσημβρίαν τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς παρέστη ἐνώπιον τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως. Ὁ Πρόεδρος προσεφώνησε τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα ὡς ἑξῆς: «Μεγαλειότατε. Τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων λαμβάνει τὴν τιμὴν ν’ ἀναγγείλῃ πρὸς τὴν Ὑ. Μ. τὴν συγκρότησιν τοῦ Σώματος καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὰ βαθύτατα σεβάσματα αὐτοῦ πρός τε τὴν Ὑμετέραν Μεγαλειότητα καὶ πρὸς τὴν Αὐτῆς Μεγαλειότητα τὴν Βασίλισσαν, εἰλικρινεῖς δ’ εὐχὰς ὑπὲρ τῆς εὐημερίας πάντων τῶν μελῶν τῆς Βασιλικῆς Οἰκογενείας. Ὁ Θεὸς σώζοι τὴν Πατρίδα καὶ τὸν Βασιλικὸν Θρόνον.» Ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς ἀπήντησεν ὡς ἑξῆς: «Μετὰ χαρᾶς βλέπω ἐνώπιόν μου τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς· συγχαίρων δ’ ὑμῖν, Κύριοι, ἐπὶ τῇ πρὸς ὑμᾶς ἐμπιστοσύνῃ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὰς ὑπὲρ ἐμοῦ καὶ τῆς Βασιλικῆς Οἰκογενείας εὐχάς σας. Πέπεισμαι ὅτι αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς θ’ ἀποβῶσι πρὸς εὐημερίαν τῆς ἀγαπητῆς ἡμῶν Πατρίδος.» Ἀνακοινῶ ὡσαύτως εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐπὶ τῇ ὁμοφώνῳ γνώμῃ αὐτῆς ἀπηύθυνα πρὸς τὴν Δούκισσαν τοῦ Οὐεστμίνστερ τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα: «Ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων ὁμοφώνως ἀπεφάσισε κατὰ τὴν χθεσινὴν αὐτῆς συνεδρίαν, ὅπως ἐκφρασθῶσιν ὑμῖν τὰ συλλυπητήρια αὐτῆς ἐπὶ τῇ ἀπωλείᾳ τοῦ πολλὰ ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος μοχθήσαντος ὑμετέρου συζύγου καὶ διακεκριμένου φιλέλληνος Δουκὸς τοῦ Οὐεστμίνστερ. Σπεύδω ὅθεν ν’ ἀναγγείλω ὑμῖν τοῦτο, συνενῶν τὰς ἐμὰς συλλυπητηρίους εὐχάς.» Ἐπίσης ἀνακοινῶ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῶν δήμων Κυμαίων, Κοτυλαίων, Κονιστρίων κλπ., παρακαλούντων τὴν Βουλὴν νὰ ἀπαλλάξῃ αὐτοὺς τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων.

§10Κ. ΔΟΥΝΗΣ. Παρακαλῶ, ἡ ἀναφορὰ αὕτη νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ, διότι εἶναι μικρά. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσητε αὐτὴν, κύριε Πρόεδρε, διότι θὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς στρεμματικῆς φορολογίας τῶν ἀμπέλων.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὡσαύτως ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Θορικίων, παρακαλούντων τὴν Βουλὴν, ἢ νὰ καταργήσῃ τὸν ὑφιστάμενον νόμον περὶ στρεμματικῆς φορολογίας τῶν ἀμπέλων, ἢ νὰ ἐξεύρῃ ἄλλον τρόπον φορολογίας δικαιότερον. Ἑτέραν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Κρωπίας, ζητούντων τὰ αὐτά, οἷα καὶ οἱ τοῦ δήμου Θορικίων.

§12ΛΕΒΙΔΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθῶσιν αἱ ἀναφοραὶ αὐταί.

§13ΦΛΟΓΑΙΤΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθῶσι.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι μακραί.

§15ΦΛΟΓΑΙΤΗΣ. Ἔχουσι σπουδαιότητα, διότι πρόκειται σήμερον νὰ συζητηθῇ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον.

§16ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι καλὸν ἡ μία τοὐλάχιστον ἐξ αὐτῶν νὰ τυπωθῇ. Εἶναι ἐκεῖναι, περὶ ὧν εἶπον ἐν τῇ ἀγορεύσει μου χθές.

§17ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Μία περίληψις νὰ γείνῃ καὶ νὰ ἀναγνωσθῇ αὔριον.

§18ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Αὔριον θὰ ἦναι ἀργά.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ, δύνανται νὰ τυπωθῶσιν (ἀντιρρήσεις).

§20ΦΛΟΓΑΙΤΗΣ. Ἐὰν δὲν πρόκειται νὰ τυπωθῶσι, τότε πρέπει τοὐλάχιστον ν’ ἀναγνωσθῶσι, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλή.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῶσι λοιπόν.

§22ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε. Ἀφ’ οὗ ἔχουσι γνῶσιν οἱ κύριοι βουλευταὶ Ἀττικῆς, ἀφ’ οὗ μάλιστα καὶ ὁ κ. Δραγούμης ἔλαβε χθὲς τὸν λόγον περὶ αὐτῶν, εἶναι ἐντελῶς περιττὴ ἡ τύπωσις. Ὁ κ. Δραγούμης διεβίβασε τὰ παράπονά των καὶ τὰ ἠκούσαμεν.

§23Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ νὰ ἀναγνωσθῶσι, νομίζω, ἐπιβάλλεται.

§24ΦΛΟΓΑΙΤΗΣ. Ἐὰν δὲν πρόκειται νὰ τυπωθῶσι, νὰ ἀναγνωσθῶσι (θορυβώδεις διάλογοι).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμετε ἡσυχίαν, παρακαλῶ, νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ μία τούτων, διότι εἶναι ὅμοιαι καὶ αἱ δύο. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἀναφορὰ τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Θορικίων)

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Γουλιμῆς.

§27Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διενεμήθη σήμερον μία πρότασις νόμου τοῦ ἐκ Τριχωνίας βουλευτοῦ κ. Κατσάνου περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου τοῦ 1867 περὶ ζωοκλοπῆς. Ἐπειδὴ γνωρίζω ἐκ τῆς μικρᾶς μου ἄλλως τε πείρας, ὅτι αἱ προτάσεις τῶν Βουλευτῶν δὲν ἔχουσι πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, ἐν ὅσῳ ἡ Κυβέρνησις δὲν υἱοθετήσῃ τὸ ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, θὰ λάβω τὸν λόγον, διότι καὶ ἐγὼ τυγχάνω ἀντιπρόσωπος ἐπαρχίας, ἡ ὁποία πολλὰ τὰ δεινὰ ὑποφέρει ἐκ τῆς ζωοκλοπῆς, ὅπως ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἐκ τῆς ζωοκλοπῆς καὶ ἐκ τῆς ζωοκτονίας προέρχονται αἱ ἔκτροποι πράξεις, αἵτινες καταλήγουσιν εἰς τὰ ἐγκλήματα, αἵτινες ἀποτελοῦσι τὸ φυτώριον τῶν φυγοδίκων, ὡς παρ’ ἄλλων ἀξιοτίμων συναδέλφων ἐρρήθη, καὶ πολλάκις οἱ φυγόδικοι οὗτοι καταντῶσι μάστιγες τῆς δημοσίας τάξεως. Ἑπομένως παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, περὶ οὗ ἡ πρότασις τοῦ κ. Κατσάνου, πρὸ πάντων δὲ νὰ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν τὸ ζήτημα τῆς ἐκτοπίσεως καὶ τροποποιήσῃ τὸν νόμον, ὅστις τιμωρεῖ τοὺς ζωοκλέπτας καὶ ζωοκτόνους, ἐπιβάλλουσα πρόσθετον ποινὴν, τὴν ἐκτόπισιν. Ἐὰν προστεθῇ διάταξις περὶ ἐκτοπίσεως ἐπὶ ἓν ἔτος τῶν καταδικαζομένων ἐπὶ κλοπῇ ἢ ζωοκτονίᾳ μικρῶν ζώων, καὶ ἐπὶ δύο ἔτη τῶν ἐπὶ κλοπῇ ἢ ζωοκτονίᾳ μεγάλων ζώων, — ἀλλ’ ἡ ἐκτόπισις αὕτη νὰ γίνεται ὄχι μόνον ἐκτὸς τοῦ νομοῦ, ἀλλὰ καὶ μακρὰν τῶν ἐπαρχιῶν, αἵτινες συνορεύουσι μὲ τὸν νομὸν, ἔνθα διαπράττεται ἡ ζωοκλοπὴ ἢ ζωοκτονία, — ἂς ἦναι βεβαία ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου θὰ ἐπέλθῃ μεγίστη ἐξασφάλισις διὰ τῆς ἄρσεως τῆς ζωοκλοπῆς καὶ τῆς ζωοκτονίας. Ἔχομεν παράδειγμα τὸ λαθρεμπόριον. Ἡ ἐκτόπισις τῶν λαθρεμπόρων ἐπέφερε λαμπρὰ ἀποτελέσματα, καίτοι καὶ αὐτὸ τὸ μέρος τοῦ νόμου ἔχει μικράν τινα ἔλλειψιν, διότι ἐκτοπίζονται οἱ λαθρέμποροι ἐκτὸς τῆς ἐπαρχίας των δι’ ἀποφάσεως τοῦ δικαστηρίου, ἀλλ’ ὅπως συμβαίνει παραδείγματος χάριν εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, δύνατα! τις λαθρέμπορος, συλληφθεὶς ἐν Καρβασαρᾷ, νὰ ἐκτοπισθῇ, καὶ νὰ ὁρισθῇ ὡς τόπος διαμονῆς του ἡ Βόνιτσα· ἀλλ’ αὕτη εἶναι ἐντὸς τοῦ Ἀμβρακικοῦ, καὶ δύναται τότε ὁ ἐκτοπισθεὶς λαθρέμπορος νὰ ἐξασκῇ τὸ λαθρεμπόριον εἰς τὸν λιμένα Καρβασαρᾶ, ἢ εἰς τὸν λιμένα Βονίτσης. Ἐὰν λοιπὸν διορθωθῇ καὶ κατ’ αὐτὸ ὁ νόμος, ἡ ἐκτόπισις δηλ. νὰ γίγνηται ἐκτὸς τοῦ νομοῦ καὶ ἐκτὸς τῶν συνορευουσῶν μὲ τὸν νομὸν ἐπαρχιῶν, τότε καὶ τ’ ἀποτελέσματα κατὰ τοῦ λαθρεμπορίου θὰ ἦναι ἔτι μᾶλλον εὐχάριστα· ἐὰν δ’ ἐφαρμοσθῇ διὰ τοὺς ζωοκλέπτας καὶ ζωοκτόνους, θὰ ἔχωμεν πλήρη τὴν ἀσφάλειαν, τῆς ὁποίας ἤδη στερούμεθα. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν φυγοδικίαν, νὰ προστεθῇ εἰς τὸν νόμον, ὅτι εἰς πάντα ὅστις ἤθελε φυγοδικήσει διὰ πρᾶξιν, διὰ τὴν ὁποίαν κατηγγέλθη, ἐὰν μὲν ἀθῳωθῇ, ἐπιβάλλεται ποινή, μικρὰ ἢ μεγάλη, ἀναλόγως τῆς πράξεως διὰ τὴν ὁποίαν κατηγγέλθη, ἐὰν δὲ καταδικασθῇ, ἐπιβάλλεται ὡς πρόσθετος ποινή, διότι ἐφυγοδίκησε, τὸ τέταρτον ἢ τὸ πέμπτον τῆς ποινῆς, εἰς ἣν κατεδικάσθη διὰ τὴν πρᾶξιν, δι’ ἣν κατηγορήθη, εἴτε πλημμέλημα εἶναι αὕτη, εἴτε κακούργημα. Νομίζω ὅτι ἡ νομοθετικὴ αὐτὴ ἐργασία, τὴν ὁποίαν μόνον δυνάμεθα παρὰ τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐλπίσωμεν, θὰ δυνηθῇ νὰ ἄρῃ τὴν διατάραξιν τῆς τάξεως, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ τὴν ζωοκλοπὴν καὶ ζωοκτονίαν.

§28ΜΠΑΣΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἁπλῆν σύστασιν προτίθεμαι νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καθ’ ὅσον πρόκειται περὶ τῶν γνωστῶν τοῖς πᾶσι κατοίκων τῆς ἡρωϊκωτάτης Κουτσούφλιανης, οἵτινες κακῶς καὶ ὡς μὴ ὤφελε, καθ’ ἃ πληροφοροῦμαι παρὰ θετικῆς πηγῆς, ὑποφέρουσι τὰ πάνδεινα καὶ διατελοῦσιν ἄποροι, ἄστεγοι καὶ στερούμενοι καὶ αὐτῶν τῶν πρὸς ζωάρκειαν ἀναγκαίων. Οὐδεμία δυστυχῶς, ὡς φαίνεται, ἐλήφθη περὶ αὐτῶν μέχρις ὥρας πρόνοια, διὸ εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κατέλθωσι πανδημεὶ εἰς τὴν πρωτεύουσαν. Ἀφ’ ἑτέρου δὲ ξέναι προπαγάνδαι προσπαθοῦσι παντοιοτρόπως νὰ προσηλυτήσωσιν αὐτούς· διεκδικοῦσι δ’ αὐτοὺς ἄλλοτε μὲν οἱ Βλάχοι, ἄλλοτε δὲ οἱ Τοῦρκοι. Νομίζω ὅτι ἔδει νὰ λάβωμεν πρόνοιαν περὶ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἵτινες διὰ τῆς ἡρωϊκῆς αὑτῶν πράξεως ὑπέμνησαν ἡμᾶς τὸ 1821, συνέτειναν δ’ ἵνα γραφῇ καὶ μία λευκὴ σελὶς ἱστορίας τοῦ τελευταίου ἀτυχοῦς ἡμῶν πολέμου. Καὶ ἑτέραν ἔχω νὰ ἀπευθύνω σύστασιν, προκειμένου περὶ ἐπιτροπῶν τῆς Βουλῆς, αἵτινες δυστυχῶς οὐδ’ εἰς ἀρχαιρεσίας ἔτι προέβησαν. Καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν, ἐκτὸς τῶν τακτικῶν ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ προβλεπομένων ἐπιτροπῶν, καὶ εἰδικαὶ ἐξελέγησαν τοιαῦται ὑπὸ τῆς Βουλῆς πρὸς μελέτην ὡρισμένων νομοσχεδίων. Ἐκ τῶν τακτικῶν, πλὴν τῆς ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς, τῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ τῆς ἐπὶ τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὸν Βασιλικὸν Λόγον, αἱ λοιπαὶ οὐδέποτε κἂν συνῆλθον. Παρατηρητέον δὲ μετ’ ἀπορίας, ὅτι καὶ ἐκ τῶν εἰδικῶν ἄλλαι μὲν δυσχερῶς κατώρθουν νὰ συνεδριάζωσι, τινὲς δὲ οὐδὲ τοῦτο κατώρθωσαν. Αἱ ἐπιτροπαὶ πᾶσαι μεγίστην ἔδει νὰ παρέχωσιν ὑπηρεσίαν τῇ Βουλῇ, διότι ἐν αὐταῖς ἔδει νὰ γίνηται πᾶσα προκαταρκτικὴ ἐργασία, καὶ εὐρεῖα νὰ προκαλῆται συζήτησις μεταξὺ τῶν μελῶν, ἅτινα ἔπρεπε νὰ ἀνήκωσι, κατ’ ἀναλογίαν, εἰς ἁπάσας τὰς πολιτικὰς ἀποχρώσεις, οὕτως ὥστε τὰ νομοσχέδια νὰ παρουσιάζωνται εἰς τὴν Βουλὴν ἕτοιμα, οὕτως εἰπεῖν, κατόπιν τῆς ἐργασίας ταύτης. Δυστυχῶς ὅμως ὁ τρόπος, δι’ οὗ παρασκευάζονται καὶ ὑποβάλλονται τὰ νομοθετήματα παρ’ ἡμῖν, εἶναι τοσοῦτον πλημμελὴς καὶ σπασμωδικός, ὥστε παραλύει καὶ πᾶσαν διάθεσιν ἐργασίας τῶν ἐπιτροπῶν, αἵτινες τούτου ἕνεκα δὲν δύνανται ἀπολύτως νὰ ἐλεγχθῶσιν ἐπὶ ῥᾳθυμίᾳ.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λεώπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§30ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Σήμερον ἔλαβον ἀναφορὰν συζύγου ἑνὸς κρατουμένου εἰς τὰς φυλακὰς Πύλου καὶ τῶν πέντε ἀνηλίκων τέκνων της. Διὰ συγκινητικῶν φράσεων μέχρι δακρύων διεκτραγωδοῦσι τὰ δεινὰ τοῦ πατρὸς αὑτῶν καὶ συζύγου, δεσμώτου, ὡς εἶπον, ἐν ταῖς φυλακαῖς τῆς Πύλου, καὶ ἰσχυρίζονται ὅτι ὁ πατὴρ αὐτῶν κατεδικάσθη πεσὼν θῦμα δικαστικῆς πλάνης, ἐκτίνει δὲ ποινὴν 19 ἐτῶν προσκαίρων δεσμῶν. Ἰσχυρίζονται ὅτι ὁ ἀληθὴς δράστης τοῦ ἐγκλήματος εὑρίσκεται εἰς ἐλεύθερον ἔδαφος, ἀναπνέων τὸν καθαρὸν ἀέρα, ὁ δὲ ἀτυχὴς αὐτῶν πατὴρ κρατεῖται εἰς τὰς ἀνηλίους φυλακὰς τῆς Πύλου, τηκόμενος ἐν αὐταῖς. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, πρὸς τὴν ὁποίαν προσέρχονται ἱκέται τὰ ἀνήλικα τέκνα τοῦ φυλακισμένου, ἵνα συστήσῃ πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν, ὅπως διὰ τῆς ἐξιδιασμένης αὐτοῦ πείρας μελετήσῃ τὴν σχετικὴν δικογραφίαν, καὶ ἐὰν πράγματι ἀνακαλύψῃ, ὅτι δικαστικὴ πλάνη εἰσεχώρησε, νὰ ὑποβάλῃ τάχιστα διάταγμα περὶ ἀπονομῆς χάριτος εἰς τὸν ἀτυχῆ αὐτὸν κατάδικον. Πρόκειται περὶ 19 ἐτῶν προσκαίρων δεσμῶν, ἔχει δὲ διανύσει ἐν ταῖς φυλακαῖς 7 ἔτη. Ἐν τῇ ἀναφορᾷ ἐπίσης ἰσχυρίζονται, ὅτι οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου των καὶ ὁ δήμαρχος δι’ ἀναφορᾶς συνέστησαν πρὸς τὸν ἁρμόδιον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν, ὅτι πλάνη δικαστικὴ εἰσεχώρησε, καὶ ὅτι ἄλλος εἶναι ὁ δράστης τοῦ ἐγκλήματος· οὐκ ἦν ὅμως φωνὴ μέχρι τοῦδε.

§31Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς ὀνομάζεται ὁ περὶ οὗ πρόκειται κατάδικος;

§32ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Γκλεγκλές. Κατηγορήθη ὅτι ἀπεπειράθη νὰ δολοφονήσῃ τὸν δήμαρχον Τρινάσου ἐν Σπάρτῃ. Ἰσχυρίζονται δὲ οἱ ἀναφερόμενοι, ὅτι ἄλλος εἶναι ὁ δράστης, ὅστις ὅμως εὑρίσκεται ἐκτὸς τῶν φυλακῶν. Ἡ σχετικὴ δικογραφία εὑρίσκεται ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης. Παρακαλῶ δὲ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μελετήσῃ ὁ ἴδιος ἐπισταμένως τὴν δικογραφίαν ταύτην, καὶ ἐὰν πράγματι ὁ ἀτυχὴς κατάδικος εὑρίσκεται ἐκ πλάνης εἰς τὰς φυλακὰς, νὰ ἀποδώσῃ αὐτὸν εἰς τὴν οἰκογένειάν του, ἥτις πάσχει τὰ πάνδεινα ἕνεκα τῆς καθείρξεως τοῦ προστάτου αὐτῆς. Καταθέτω τὴν ἀναφορὰν, καὶ παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὰ περαιτέρω.

§33Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Διά τινος ἐφημερίδος σήμερον μετεδόθησαν πολλοὶ θρῦλοι ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἀστυνομικὸν ἄγος, συνταράσσοντες τὴν κοινὴν συνείδησιν. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι πρέπον οὔτε πρὸς τὴν ἠθικὴν οὔτε πρὸς τὸν σεβασμὸν, τὸν ὁποῖον ἕκαστος, σεβόμενος ἑαυτὸν, ὀφείλει νὰ ἔχῃ πρὸς τοὺς ἄλλους, τὸ νὰ μεταδίδῃ τις ἀβασανίστως φήμας ἀδεσπότους καὶ θρύλους πτερόεντας, καὶ δὴ ἐν σχέσει πρὸς πρόσωπα ὑψηλὴν κατέχοντα πολιτειακὴν θέσιν, καὶ τὰ ὁποῖα ὡς ἐκ τῆς θέσεως αὐτῶν ταύτης δὲν δύνανται νὰ ἀμυνθῶσιν, οὔτε νὰ διαψεύσωσι τὰς τοιαύτας ὑπονοίας. Δὲν πρέπει νὰ παραδίδωμεν τὰ ἅγια τοῖς κυσὶ, καὶ δὲν συμβουλεύω εἰς τὴν ἐφημερίδα ἐκείνην, ἥτις ἀβασανίστως διοχέτευσε τὰ σπέρματα τῆς συκοφαντίας, τὰ φυόμενα ἐν ταῖς τριόδοις καὶ ταῖς ἀγυιαῖς, δὲν συμβουλεύω αὐτῇ τὴν ἐξακολούθησιν τοιαύτης τακτικῆς, ἥτις ἀκάνθας μόνον σπείρει, χωρὶς νὰ συντελῇ εἰς τὴν διαφώτισιν τῆς ἀληθείας ἐν τῷ προκειμένῳ ζητήματι. Ἐὰν ὑπῆρξαν ἀξιωματικοὶ ἀστυνόμοι, οἱ ὁποῖοι διασπείρουσι πρὸς τὸν σκοπὸν ἀληθῶς αἰσχροκερδείας καὶ καλλιεργοῦσιν ἐπιτηδείως τὴν φήμην, ὅτι ἀπολαύουσι τῆς ὑποστηρίξεως ὑψηλῶν στρατιωτικῶν προσώπων, δὲν πρέπει ὅμως νὰ δίδωμεν πίστιν εἰς τὰς τοιαύτας συκοφαντίας. Ἂς παύσῃ πλέον ἡ τακτικὴ αὕτη, ἥ εἰς οὐδὲν ἄλλο συντελοῦσα ἢ εἰς τὸν ἠθικὸν ἡμῶν θάνατον καὶ εἰς τὴν ἀπογοήτευσιν περὶ βελτιώσεως καὶ σωφρονισμοῦ ἡμῶν, τὰς ὁποίας εὐλόγως αἱ μεταδιδόμεναι φῆμαι γεννῶσιν ἐν ταῖς ψυχαῖς τῶν ὑποδούλων ἡμῶν ἀδελφῶν, ταῖς ἀρκούντως ἀποτεθαρρημέναις κατόπιν τῶν ἀτυχιῶν τοῦ τελευταίου πολέμου. Ἡ κοινὴ συνείδησις ἀνεπαύθη ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε ἐνεργείας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἐλπίζω ὅτι ἡ ἀπομάκρυνσις τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας ἔσται προσεχὴς, καὶ ἡ ἀναγραφεῖσα εἴδησις, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀνέθεσε τὴν ἐνέργειαν ἀνακρίσεων εἰς ἀνώτερον διακεκριμένον ἀξιωματικόν, εἶναι πραγματική, ἡ δὲ ἀνάκρισις θὰ ἐπιχύσῃ ταχέως φῶς εἰς τὰ ἀστυνομικὰ ταῦτα αἴσχη καὶ θὰ ἀναπαύσῃ τὴν ἐθνικὴν συνείδησιν· θέλει δὲ ἀποδώσει εἰς τοὺς κόλπους τοῦ στρατεύματος ἀθίκτους καὶ ἀκηλιδώτους τοὺς ἀθώους, τοὺς δὲ ἐνόχους εἰς τοὺς ὄνυχας τῆς Δικαιοσύνης.

§34Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ὑπάρχει τι ἐξ ὅλης τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλει τις νὰ δώσῃ μεγαλειτέραν προσοχὴν, εἶναι ἡ μομφὴ κατὰ τῆς δυνάμεως τοῦ τύπου. Τοῦτο ἐπιβάλλει εἰς ἐμὲ νὰ εἴπω δύο λέξεις. Ἐννοῶ νὰ ἀποκρούσω τὴν ἐξενεχθεῖσαν μομφήν. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἐν παντὶ ἀτυχήματι καὶ ἐν παντὶ ζητήματι ἐν τῷ τόπῳ προέλαβεν ἡ ἐργασία τοῦ τύπου τὴν ἐργασίαν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἐπὶ τούτῳ νομίζω, ὅτι, ἂν πρέπῃ νὰ ἐγερθῇ φωνὴ ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, πρέπει νὰ ἐγερθῇ φωνὴ ἐπαίνου καὶ εὐγνωμοσύνης ὑπὲρ τοῦ τύπου. Ἡ δὲ Βουλὴ δὲν εἶναι διατεθειμένη ν’ ἀκούῃ ἄνευ διαμαρτυρίας καὶ μετ’ ἀνοχῆς ἀδίκους ὑπαινιγμοὺς κατὰ τοῦ τύπου, ὑπαγορευομένους ἐκ προσωπικῶν ἀφορμῶν.

§35ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἠθέλησα νὰ ἀποδώσω μομφὴν εἰς τὸν τύπον, οὐδὲ νὰ παραστῶ κατήγορος αὐτοῦ, διότι οὗτος ὄντως ἔδωκε λαβὴν καὶ ἀπεκαλύφθησαν τὰ ἀστυνομικὰ αἴσχη. Ἠθέλησα μόνον νὰ προασπίσω τὴν ὑπόληψιν προσώπων, τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ ἀναμιγνύωνται εἰς τοιούτου εἴδους ὑποθέσεις καὶ νὰ σύρωνται εἰς τὸν βόρβορον, ἀφοῦ δὲν δύνανται ν’ ἀμυνθῶσιν ὡς ἐκ τοῦ ἀξιώματος αὑτῶν (Θόρυβος).

§36ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἀναγνωρίζει τὰς ὑπηρεσίας τοῦ τύπου καὶ μὲ ἀπαλλάσσει τοῦ κόπου νὰ εἴπω τι. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ οἱουδήποτε προσώπου ἀναφερομένου ὑπὸ τῶν ἐφημερίδων δι’ ὑπαινιγμῶν ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἀστυνομικὰ, νομίζω ὅτι ὁ τύπος προχωρεῖ μετὰ πολλῆς ἐπιφυλάξεως, οὐδεὶς δὲ περὶ οὐδενὸς ἀντελήφθη εἰς τὰς ἐφημερίδας ὑπαινιγμοὺς καθ’ οἱουδήποτε. Ὁ τύπος προητοίμασε καὶ προελείανε τὸ ἔργον τῆς ἀνακρίσεως, καὶ ἂν ἐπέλθῃ εὐχάριστον ἀποτέλεσμα, ὡς ἐλπίζομεν πάντες, τοῦτο ἴσως θὰ ὀφείληται πρωτίστως εἰς τὸν τύπον.

§37Κ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς κατὰ τὸν ἐναρκτήριον λόγον ὑπέδειξεν, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῶσι νόμοι πρὸς διαρρύθμισιν τῶν τῆς δημοσιογραφίας, καθόσον οἱ ὑπάρχοντες ἐθεωρήθησαν ἀνεπαρκεῖς. Τῷ ὄντι ὁ τύπος εἶναι ἡ μεγαλειτέρα δύναμις ἐν τῷ τόπῳ, ὁ μεγαλείτερος διδάσκαλος, ἐὰν στηρίζηται ἐπὶ τῆς ἠθικῆς, καὶ ἀναμφισβητήτως δύναται νὰ εὐεργετήσῃ τὸν τόπον Ἐφ’ ὅσον ὅμως ὑπάρχουν καί τινες, οἵτινες λησμονοῦσι τὴν ἀποστολὴν τοῦ τύπου καὶ παρεκτρέπονται εἰς πράξεις ἐκτὸς τῆς ἠθικῆς, αἵτινες προδήλως βλάπτουσι τὰ ἤθη καὶ τοὺς χαρακτῆρας, ἐπὶ τοσοῦτον πρέπει ἡ Πολιτεία νὰ προνοήσῃ, ὅπως διορθώσῃ καὶ αὐτοὺς, καὶ οὕτως ἀποτελεσθῇ σύστημα δημοσιογραφίας δυνάμενον νὰ ὠφελήσῃ τὸν τόπον. Ἐκ τούτου λοιπὸν ὁρμώμενος, καὶ πιστεύων ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ὑποβάλῃ τοιοῦτο νομοσχέδιον ἕνεκα πολλῶν νομοθετικῶν ἐργασιῶν, δίδω ἀφορμὴν διὰ μιᾶς προτάσεως νόμου, ὅπως ἡ Βουλὴ μελετήσῃ καὶ προσθέσῃ πᾶν τὸ δυνάμενον νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν τακτοποίησιν τῶν δημοσιογράφων. Ἐγὼ δὲν ταράσσομαι οὔτε ἐκπλήττομαι διὰ τὰ διεκτραγῳδηθέντα περὶ τῆς ἀστυνομίας, διότι αὐτὰ τὰ προεῖπον κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νόμου,—καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ—ἀλλὰ μόνον λυποῦμαι, διότι ὁ τύπος, παρὰ τὴν ἀποστολήν του, ἔρχεται κριτὴς καὶ καταδικαστὴς τῶν ὁπωσδήποτε κατηγορηθέντων. Τίς ἔχει σήμερον τὸ δικαίωμα νὰ ὑπερασπίσῃ αὐτούς; Οὐδείς· διότι ἀνεκρίθησαν, ἐδικάσθησαν καὶ κατεδικάσθησαν ἀπὸ τὴν δημοσιογραφίαν, καὶ ἐνῷ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος, ὁ σεβαστὸς καὶ πεπειραμένος, ὑπέδειξεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι αἱ ἀνακοινώσεις διὰ τῆς δημοσιογραφίας, αἱ ἀναγόμεναι εἰς τὴν ἐχεμυθίαν τῆς ὑπηρεσίας, πρέπει νὰ λείψωσι, παρατηροῦμεν σήμερον, ὅτι τὰ ὄργανα τὰ ἀστυνομικὰ καὶ τὰ ἀνακριτικὰ ἐν γένει, παραβιάζοντα τὴν ἐχεμυθίαν, ἀνακοινοῦσιν εἰς τὸν τύπον, τί εἶπεν ἡ δεῖνα πόρνη ἢ ὁ δεῖνα ἀστυφύλαξ. Πρέπει λοιπὸν νὰ καθαρίσητε τὸν τύπον, καὶ τότε θὰ ἴδητε ταχέως ἀποτελέσματα ἠθικοποιήσεως τοῦ τύπου, ὁ ὁποῖος, Κύριοι, δυστυχῶς καὶ τὸν ἰδιωτικὸν βίον τῶν πολιτῶν ἐκθέτει ἀναρμόστως. Ὑποβάλλω λοιπὸν πρότασιν νόμου, καὶ θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ συνηγορήσουν ὑπὲρ τοιούτου νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἀφορᾷ οὔτε εἰς φόρους, οὔτε εἰς ἄλλα βάρη, ἀλλὰ εἰς τὴν γενικὴν ἠθικοποίησιν τοῦ τύπου καὶ τοῦ τόπου. Λυποῦμαι μόνον, ὅτι καὶ προχθὲς ὑπέβαλον ἄλλην πρότασιν νόμου, ἀλλ’ ἀκόμη οὔτε κἂν ἐτυπώθη αὕτη. Οἱ Βουλευταί, ὑποβάλλοντες προτάσεις νόμων, ἀσκοῦσι τὸ αὐτὸ δικαίωμα, ὅπερ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀσκεῖ διὰ τῶν νομοσχεδίων, καὶ ἂν δὲν ἐκτιμᾷ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐργασίαν τῶν κ. Βουλευτῶν, τότε νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ δεχθῇ τοὐλάχιστον τὴν δημοσίευσιν τῶν τοιούτων προτάσεων πρὸς παρηγορίαν τῶν εἰσηγητῶν αὐτῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διατάξῃ τὴν τύπωσιν τῆς ὑποβαλλομένης προτάσεως νόμου, τὴν δὲ Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ τὴν ἀναγραφὴν αὐτῆς εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἡ πρότασις εἶναι τροποποίησις τοῦ ὑπάρχοντος νόμου περὶ ἐλευθεροτυπίας, καὶ προσθῆκαί τινες εἰς τὰς διατάξεις περὶ τῶν καταχρήσεων αὐτῆς.

§38Θ. ΦΛΟΓΑΪΤΗΣ. Ὁ ὑπάρχων νόμος δὲν εἶναι ἀνεπαρκής· ὁ νόμος περὶ τύπου εἶναι δρακόντειος, ἀλλὰ τὰ κακὰ ὀφείλονται πρῶτον εἰς τὸ βαρὺ τῶν ποινῶν καὶ δεύτερον εἰς τὴν οἰκτρὰν πολιτικὴν καὶ κοινωνικὴν ἡμῶν κατάστασιν.

§39ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ νόμος δὲν ἔχει ἐγκλήσεις καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι νόμος. Λοιπὸν πῶς θεωρεῖτε δρακόντειον ἕνα νόμον, ὁ ὁποῖος ἐφαρμοζόμενος ἐπὶ 60 ἔτη οὐδένα ἐτιμώρησε;

§40ΦΛΟΓΑΪΤΗΣ. Ἀκριβῶς συμβαίνει τοῦτο διότι εἶναι βαρεῖαι αἱ ποιναί. Ἐὰν θέλωμεν νὰ τιμωρήσωμεν, πρέπει νὰ ἐλαττώσωμεν τὸν ἐλάχιστον ὅρον τῶν ποινῶν.

§41ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ ποινῶν δὲν λαλῶ, ἀλλὰ περὶ ἐγκλήσεων. Ἐπὶ 60 ἔτη ἐφαρμόζεται ὁ νόμος, χωρὶς οἱ δικασταὶ νὰ ἐννοήσουν ὅτι εὐθύνεται καὶ ὁ δημοσιογράφος, καὶ ὄχι μόνον ὁ γράφων. Ἀναγνώσατε μίαν πρωϊνὴν ἐφημερίδα σήμερον, καὶ εἴπετε, ἂν ἐγράφησάν ποτε χειρότεροι λόγοι διὰ τοὺς Ὑπουργούς· καὶ αὐτὸ ὀνομάζεται τύπος!

§42ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Προνοεῖ ὁ νόμος καὶ περὶ περιορισμοῦ τοῦ δικαιώματος. Ὁ νόμος πρέπει νὰ προνοήσῃ περὶ ἐλαττώσεως τῶν ποινῶν.

§43ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ὁ τύπος ἐν τῇ προκειμένῃ περιστάσει ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του, καὶ χάρις εἰς τὸν τύπον ἀνακαλύπτονται πολλὰ ἐγκλήματα (Θόρυβος).

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 41).

§45ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἔρχομαι νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἀγνοοῦμεν ἔτι ὁποία ὑπῆρξεν ἡ ὤθησις, ἣν ἔδωκεν ἐπὶ τῇ κατὰ τὴν προηγουμένην Σύνοδον ἐπερωτήσει καὶ ὑποβολῇ αἰτήσεως ὑποστηριχθείσης ὑπὸ τοῦ ἐντίμου συναδέλφου κ. Φλογαΐτου καὶ ἐμοῦ, ἴσως δὲ καὶ ὑπ’ ἄλλου, εἰς τὰ τῆς ὑποθέσεως τῶν παθόντων ἐκ τῆς πλημμύρας τοῦ Ἰλισοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1896. Ἔκτοτε ἐγένετο νέα πλήμμυρα, καὶ ὑποθέτω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐφρόντισε περὶ ταύτης. Ἀλλὰ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 8 Ἰουνίου 1899 ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐξετάσας τὰ τῆς ὑποθέσεως, ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ ζήτημα τῶν ἐν ἔτει 1896 παθόντων ἐκ τῆς πλημμύρας τοῦ Ἰλισοῦ θέλει φροντίσει νὰ κανονισθῇ διὰ νόμου, ὁ δὲ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προσέθηκεν, ὅτι, προκειμένου περὶ ποσοῦ μὴ διατεθέντος ἐν καιρῷ εἰς τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν ἐδόθη, ἀπαιτεῖται νομοθετικὴ πρᾶξις. Σήμερον, ὅτε ἡ Βουλὴ ἐπανῆλθεν εἰς τὰ ἔργα αὐτῆς, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ λησμονήσῃ νὰ διαθέσῃ τὸ ποσὸν τὸ ἀρχικῶς ψηφισθὲν ὑπὲρ τῶν ἐκ τῆς πλημμύρας παθόντων ἐν Ἀθήναις, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον τὸ ὁρισθὲν ὑπὲρ τῶν Πειραιέων διετέθη πρὸ πολλοῦ.

§46ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἤθελον παρακαλέσει καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ φωτίσῃ τὴν Βουλὴν, ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν πρὸς πρόληψιν νέων πλημμυρῶν ἐν τῷ πεδίῳ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, δεύτερον ποία συνδρομὴ ἐδόθη μέχρι τοῦδε ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τοὺς ἐκ τῆς πλημμύρας καταστραφέντας.

§47ΦΛΟΓΑΪΤΗΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐρώτησίν μου περὶ ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη νὰ ὑποβάλῃ κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς Συνόδου.

§48Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Διὰ τηλεγραφήματος μὲ πληροφοροῦσιν ἐκ Λαμίας, ὅτι ἐξέλιπον ἐντελῶς αἱ ταινίαι καὶ τὸ σιγαρόχαρτον. Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο παρεδόθη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν μετὰ τῆς παρακλήσεως νὰ ἐνεργήσῃ, ὅπως αἱ ἐκεῖ ἀρχαὶ ἐφοδιασθῶσι μὲ ταινίας καὶ μὲ σιγαρόχαρτον, ἵνα μὴ ἐμποδίζωνται οἱ καπνοπῶλαι ἀπὸ ἐργασίαν, ἡ δὲ κοινωνία μὴ στερῆται τοῦ καπνίσματος.

§49Κ. ΠΛΑΤΟΥΤΣΑΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον παρὰ τοῦ κ. Προέδρου, ὅπως παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καταθέσῃ δύο ἀποφάσεις, πρὸ διετίας ἐκδοθείσας, διὰ τὸν ταγματάρχην Λεωνίδαν Πλατούτσαν, ἐξ ὧν ἡ μία τὸν ἠθώωσε κατ’ ἀντιμολίαν, ἡ ἄλλη τὸν κατεδίκασε κατ’ ἐρήμην. Ἐπειδὴ ἐγένετο λόγος περὶ δημοσιογραφίας, ἔχω ἀντίθετον γνώμην τῆς τοῦ κ. Σταυροπούλου. Ἡ δημοσιογραφία ὄχι μόνον δὲν πρέπει νὰ περιορισθῇ, ἀλλὰ πρέπει καὶ νὰ πληρώσωμεν διὰ νὰ ἔχουν ἐλευθερίαν νὰ γράφουν ὅ,τι θέλουν· διότι ὅταν γράφουν ἀληθῆ, θὰ διορθωνώμεθα, ἐὰν δὲ γράφουν ψευδῆ, θὰ γελῶμεν. Λέγουν ὅτι σήμερον γράφουν διὰ τοὺς Ὑπουργοὺς, διότι φαίνεται ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Σταυρόπουλος δὲν καταγίνεται τόσον πολὺ εἰς τὰς προτάσεις καὶ καταγίνεται νὰ διαβάζῃ ὅλας τὰς ἐφημερίδας. Οἱ Ὑπουργοὶ, ὡς γνωρίζετε, εἶναι ὑπὸ τὸν ἔλεγχον 85 ἀξιοτίμων Βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ ὑποστηρίζονται παρὰ 150 Βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως. Ἐὰν τὸ ἓν χιλιοστημόριον ἀφ’ ὅσα γράφονται εἰς τὰς ἐφημερίδας ἦτο ἀληθὲς, βεβαίως δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ κάθηνται εἰς τὰ ἑδώλια τῶν Ὑπουργῶν. Ἔγραψαν πρὶν συνέλθῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι μαχαιριαῖς, κουμπούρια, κανόνια, ἐρρίφθησαν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὅτι πίπτει ὁ δεῖνα Ὑπουργὸς, καὶ ἐν τούτοις εἴδετε ὅτι ὅλα αὐτὰ ἦσαν ἄγραφος χάρτης. Ἔγραψαν καὶ τὴν βιογραφίαν μου (ἱλαρότης). Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι, ὡς εἶπον καὶ εἰς τὴν Α. Β. Ὑψ. τὸν Διάδοχον, δὲν εἶμαι ἐγὼ ἀπαράλλακτα ὅπως εἰς τὰς εἰκόνας γράφουν ἀπὸ κάτω, ὅτι ὁ εἰκονιζόμενος εἶναι ὁ δεῖνα αὐτοκράτωρ ἢ ὁ δεῖνα δοὺξ, καὶ αὐτὸς εἶναι συγγενὴς τοῦ κυρίου Καραπάνου! Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ δίδωσι προσοχὴν εἰς τὰ γραφόμενα ὑπὸ τῶν ἐφημερίδων. Οἱ ἀξιότιμοι Ὑπουργοὶ ἔχουν 150 ἀντιπροσώπους φίλους καὶ Ἀντιπολίτευσιν, ἡ ὁποία τοὺς ἐλέγχει. Προχθὲς ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Θεσσαλίας ἐτόλμησε νὰ εἴπῃ ἐντεῦθεν πράγματα, τὰ ὁποῖα, ἐὰν ἔλεγεν ἀλλαχοῦ, δὲν ἠξεύρω ποία θὰ ἦτο ἡ θέσις του, καὶ θέλετε νὰ μὴ γράφουν αἱ ἐφημερίδες; Πρέπει νὰ σεβώμεθα ἡμεῖς πρῶτον τὸν ἑαυτόν μας. Ὁ ἀξιότιμος κ. Σκουζὲς, ὁ ἑκατομμυριοῦχος, δύναται νὰ σᾶς βεβαιώσῃ, ὅτι εἰς τὰ 1873 συνέλαβα τὴν ἰδέαν νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Παγκόσμιον Ἔκθεσιν τῆς Βιέννης τὴν Ἑλληνικὴν Καλλιτεχνίαν. Τότε εἶδον ἐκεῖ τὸν ἀείμνηστον Σίναν, τὸν ἀείμνηστον Ὑψηλάντην, τὸν κύριον Ῥαγκαβῆν καὶ πολλοὺς ἄλλους ἀνθρώπους τῶν γραμμάτων, οἱ ὁποῖοι μὲ ἤρχισαν ἀπὸ τὸν Αἰσχύλον καὶ κατέληξαν εἰς τὸν Εὐριπίδην. Ἄλλοτε ἐξώδευσα πολλὰ χρήματα διὰ νὰ κάμω τὴν Ἑλληνικὴν Λέσχην ἐν Κωνσταντινουπόλει, ὅπου συνέρχονται ἅπαντες οἱ ἐκεῖ Ἕλληνες. Ἐνθυμεῖται τοῦτο ὁ κ. Καραπᾶνος. Τότε κατεδιώχθην ὑπὸ τοῦ κ. Ἰγνάτιεφ—ἂν ζῇ, καλή του ὥρα, ἂν ἀπέθανε, Θεὸς σ’ χωρές τον! Ὅτε ἤμην λιμενάρχης ἐν Ἀλεξανδρείᾳ, ὅπου διωρίσθην παρὰ τοῦ νῦν ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τοῦ ὁποίου τυγχάνω πνευματικὸς υἱὸς (ἱλαρότης)—τοῦτο τὸ θεωρῶ τιμήν, καύχημα, περγαμηνήν, τὸ θεωρῶ μεγάλην περιουσίαν,— ὅτε ἤμην, λέγω, λιμενάρχης ἐν Ἀλεξανδρείᾳ κατὰ τὰ 1876, πρὸ 23 ἐτῶν, εἰς ἐμὲ ὀνομαστικῶς ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κεδίδου ἔδωκε τὴν ἄδειαν νὰ ἔχω λέμβον ἰδιαιτέραν, καὶ εἰς τὸ Ἀγγλικὸν Προξενεῖον, διότι ἐκεῖ δὲν δύναταί τις νὰ βαρκαρισθῇ καὶ νὰ ξεβαρκαρισθῇ εὐκόλως, ἀλλ’ οὐδέποτε ἔκαμα τὸ ἐμπόριον τοῦ χασίς, ἵνα ὠφεληθῶ, καίτοι εἶχον τὸ ἐξαιρετικὸν προνόμιον τῆς λέμβου. Ἂς ἐρωτήσῃ ὁ ἀξιότιμος συντάκτης, πόσα τοῦ ἔδωκα δι’ ὅσα περὶ ἐμοῦ κατεχώρισε, διὰ νὰ μάθῃ ποῦ τὰ εὑρῆκα, δηλαδὴ δὲν πληρώνω ἐγὼ ἐφημερίδες, οὔτε ἄλλα ἔξοδα περιττὰ κάμνω. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους συντάκτας τῶν ἐφημερίδων καὶ τοὺς διευθυντὰς αὐτῶν καὶ τοὺς ῥεπόρτερ νὰ γράφουν περὶ ἐμοῦ ὅ,τι θέλουν. Ἀλλὰ, πρὸς Θεοῦ, ἂς μὴ γράφουν διὰ τὸν Σουλτάνον, ὅστις ἔχει εἰς τὴν ἐξουσίαν του 8,000,000 Ἕλληνας καὶ τρέφει τὰ Πατριαρχεῖα καὶ πολλὰ ἄλλα ἑλληνικὰ φιλανθρωπικὰ καταστήματα ἐν Τουρκίᾳ. Γράφουν διὰ τὸν Κεδίβην. Μὴ, πρὸς Θεοῦ! Γράφουν διὰ τὴν Κυβέρνησίν μας καὶ διὰ τὸν Βασιλέα ἡμῶν Γεώργιον τὸν Αʹ. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν ἦτο ἡ δυναστεία αὐτοῦ, ἡμεῖς δὲν θὰ ἤμεθα ἐνταῦθα. Μὴ πρὸς Θεοῦ γράφετε τοιαῦτα, διότι ἀναγινώσκονται εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Δι’ ἐμὲ ἂς γράφουν ὅ,τι θέλουν. Ποῦ εὑρίσκω τὰ λεπτά; ὁ κ. Δηληγεώργης γνωρίζει, ὅστις, μὲ ὅλην τὴν φιλαργυρίαν του, κατὰ τὰς ἐκλογὰς μοῦ πληρώνει τὴν κάλπην (γέλως), ὡς καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἀξιότιμοι τοιοῦτοι Κύριοι. Αὔριον ἀναμένω, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, τὰς δύο ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας σᾶς ἐζήτησα. Ἄλλως θὰ ὁμιλήσω καὶ ἄνευ αὐτῶν.

§50ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Χθὲς ἐγένετο λόγος ἐνταῦθα περὶ τῶν ὑπαξιωματικῶν ἐκείνων, οἵτινες ἠνδραγάθησαν κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἐργάζεται ἡ ἐπιτροπή· ἀλλ’ ἡ ἀπάντησις αὕτη δὲν εἶναι ἀρκοῦσα· διότι εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὑφίσταται ἐπιτροπὴ, ἀλλ’ ὑφίσταται, νομίζω, διάταξις ἑνὸς νόμου, τοῦ ΩΛΒʹ, καθ’ ἣν, ὅταν ὑπάρχῃ ἔκθεσις σωματαρχῶν περὶ ἀνδραγαθησάντων ὑπαξιωματικῶν, καὶ ἡ ἔκθεσις ὑποστηρίζηται παρὰ τῶν οἰκείων ἀρχηγῶν, δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προβῇ εἰς οἱανδήποτε θέλει ἀμοιβήν. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ σπεύσῃ νὰ ἄρῃ τὸ ἄδικον, ὅπερ γίνεται εἰς τοὺς ὑπαξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των. Ἔχομεν ὑπαξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι διηύθυναν τάγματα, οἱ ὁποῖοι ἐτραυματίσθησαν. Φρονῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐκθέσεων τῶν σωματαρχῶν δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν προαγωγὴν αὐτῶν ἢ εἰς ἄλλην ἀμοιβὴν, χωρὶς ν’ ἀναμένῃ τ’ ἀποτελέσματα τῶν ἐξετάσεων τῆς ἐπιτροπῆς.

§51ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Κατὰ τὴν προπαρελθοῦσαν συνεδρίασιν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Βόλου κ. Τοπάλης ἀγορεύων ἐπετέθη κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν Θεσσαλίᾳ, καὶ ἰδίως ἐν Πηλίῳ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, τὸ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἔρχομαι νὰ συνηγορήσω οὐχὶ ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὑπὲρ αὐτοῦ τοῦ τόπου, τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύω. Ἡ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Τοπάλη ἀγόρευσις ἀπέβλεπεν εἰς ἓν σημεῖον, εἰς τὸ σημεῖον τοῦ ἀτυχοῦς οἰκογενειακοῦ σκανδάλου, ὅλη δὲ ἡ ἄλλη ὁμιλία του, ἥτις παρέστησε τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν ἐν Θεσσαλίᾳ ἔκρυθμον, ἐχρησίμευσεν ὡς πρόλογος τοῦ οἰκογενειακοῦ δράματος ἢ μᾶλλον ἀτυχήματος. Ἡ δημοσία ἀσφάλεια, κύριοι Βουλευταὶ, καθ’ ὅλην τὴν Θεσσαλίαν δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται, ἀλλ’ ἡ ἐν Πηλίῳ τοιαύτη γνωρίζω ὅτι πολὺ ἀπέχει τοῦ ἐκρύθμου, διότι εὐτυχῶς ἡ Κυβέρνησις, ἡ διευθύνουσα τὰ πράγματα, κατώρθωσεν ὥστε ὅλα τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας, τὰ ὁποῖα ἐγκαθίδρυσεν ἐν Πηλίῳ, ν’ ἀποτελῶνται ἀπὸ πρόσωπα διακεκριμένα, ἐναντίον τῶν ὁποίων οὐδεμία μομφὴ ἀπεδόθη. Διότι καὶ αὐτὸς ὁ δικαστικὸς κόσμος καὶ αὐτὸς ὁ στρατιωτικὸς, ὡς καὶ οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι, ἀπὸ τῆς ἀναρρήσεως τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Θεοτόκη, ἔδειξαν λαμπρὰν διαγωγὴν, καὶ ὡς ἐκ τούτου οὐδεμία κατ’ αὐτῶν ἐδημοσιεύθη μομφὴ, οὐδεμία προσωπικὴ ἀπεδόθη εἰς αὐτοὺς κατηγορία εἴτε ἐκ μέρους τῆς ἐξουσίας εἴτε ἐκ μέρους τῶν κατοίκων τοῦ Πηλίου. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βόλου Βουλευτὴς ἀνέφερε μερικὰ γεγονότα, ὅπως δι’ αὐτῶν παραστήσῃ τὴν οἰκτρὰν κατάστασιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, νομίζων ὅτι δι’ αὐτῶν θέλει ἀποδείξει τὸ ἀληθὲς τοῦ ἰσχυρισμοῦ του, καὶ ὡς πρῶτον ἀνέφερεν, ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ μεταβῇ εἰς τὸ κτῆμά του, διότι ἐκεῖ ὑπῆρχον λῃσταὶ καὶ ἄλλα κακοποιὰ στοιχεῖα, ἐνδιαιτώμενα ἐν αὐτῷ τῷ κτήματί του. Τοιαῦτα κακοποιὰ στοιχεῖα, κύριοι Βουλευταὶ, ὑπῆρχον εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, ὅτε ὁ κ. Τοπάλης ὑπεστήριζε τὴν Κυβέρνησιν Δηλιγιάννη, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐλυμαίνοντο τὸν τόπον οἱ διάφοροι Τσουλῆδες καὶ Παπακυριτσόπουλοι. Καὶ πρὸς ἀπόδειξιν τούτου δὲν ἀναφέρω ἄλλο τι, εἰμὴ μόνον τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦ πλουσίου κ. Κεδῆμου, συμπατριώτου τοῦ κ. Τοπάλη. Σήμερον ἡμεῖς μόνον ἓν πρᾶγμα ἀντιλαμβανόμεθα· ὅτι, ἀφ’ ὅτου ἡ Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζομεν, ἀνέλαβε τὴν ἐξουσίαν, οὐδεμία λῃστρικὴ συμμορία ἀνεφάνη εἰς τὸν τόπον ἡμῶν. Καὶ δεύτερον γεγονὸς ἀνέφερεν ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος, ἵνα παραστήσῃ τὸ ἀληθὲς τῶν λεγομένων του, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπέστειλε κἄποιον ἀξιωματικὸν ὡς ἀστυνόμον τοῦ ἰδιαιτέρου δήμου του, μὲ ἕνα προορισμὸν, νὰ καταστρέψῃ τὸ πολιτικὸν κόμμα τοῦ κ. Τοπάλη. Τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάξιον ἀπαντήσεως, διότι οὐδεὶς ἀξιωματικὸς δύναται νὰ παραβῇ ἐπὶ τοσοῦτον τὸ καθῆκόν του, ὥστε νὰ γείνῃ ὄργανον οἱουδήποτε πολιτευτοῦ, καὶ δὴ ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος, ὅστις δὲν εἶναι ἄλλος ἢ ὁ κ. Βλαχώνης, τοῦ ὁποίου οὐ μόνον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δύναται νὰ βεβαιώσῃ τὴν ἱκανότητα, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία, ἄν ἐρωτηθῇ, θὰ ἀναφέρῃ ἓν λαμπρὸν γεγονὸς περὶ αὐτοῦ, ὅπερ ἀνάγεται εἰς τὴν ἐν Βελεστίνῳ δρᾶσίν του, ὡς διαγγελέως. Ἀλλ’ ὁ κ. συνάδελφος ἀνέφερε καὶ τρίτον γεγονὸς, ἵνα παραστήσῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρέλειψε τὸ καθῆκον αὑτῆς, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς δημοτικῆς ἐκλογῆς Ζαγορᾶς, χάριν τῆς ὁποίας ἐντὸς τεσσάρων μηνῶν μετέθεσε τέσσαρας ἀστυνόμους. Αἱ μεταθέσεις αὗται, κύριοι Βουλευταί, ἐγένοντο, ἀλλ’ ἐγένοντο ἕνεκεν ἄλλων λόγων, ὑπηρεσιακῶν. Ὁ ἀστυνόμος Ἰωαννίδης μετετέθη, διότι ἦτο ὄργανον τοῦ κ. Τοπάλη ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Ζαΐμη, ὁ ἀντικαταστάτης του δὲ μετετέθη ἐκ Τρικκάλων λόγῳ τῶν πιέσεων, ἕνεκα τῶν ὁποίων μάλιστα ἀπελύθη τῆς ὑπηρεσίας. Ὁ τρίτος μετετέθη ἕνεκα λόγων ὑγείας, καὶ ἐπικαλοῦμαι πρὸς τοῦτο τὴν μαρτυρίαν τοῦ γυναικαδέλφου του κ. Τσιριμώκου, βουλευτοῦ, τὸν ὁποῖον παρεκάλεσεν, ὅπως συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν μετάθεσιν αὐτοῦ. Ἦλθε τέλος ὁ τέταρτος, ὀνόματι Γεωργόπουλος, εἷς ἐκ τῶν ἀκεραιοτάτων χαρακτήρων, περὶ τοῦ ὁποίου εἶπεν, ὅτι εἶναι ὁ αἴτιος τῆς ἀκυρώσεως τῆς δημοτικῆς ἐκλογῆς Ζαγορᾶς. Ἡ δημοτικὴ ἐκλογὴ Ζαγορᾶς, κύριοι Βουλευταί, ἠκυρώθη, κατὰ τὸ ἀποφασιστικόν, λόγῳ πιέσεως καὶ ἀποκλεισμοῦ, ἀλλ’ ἡ ἐπανάληψις αὐτῆς ἀπέδειξεν, ὅτι οὐχὶ λόγοι πιέσεως συνετέλεσαν εἰς τὴν ἀκύρωσιν, ἀλλ’ ἀνώτερος λόγος, ὁ ὁποῖος εἶναι, ὅτι ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ ἐνόμισεν ὅτι πρέπει ἡ ἀκύρωσις νὰ χρησιμεύσῃ ὡς μάθημα εἰς τοὺς ἐκεῖ πολιτευομένους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀποβλέπουσιν εἰς ἄλλο τι, εἰμὴ εἰς μέγαν ἐκλογικὸν ἀνταγωνισμόν. Ἀλλ’ ἦλθε, κύριοι Βουλευταί, ἡ ἡμέρα τῆς ἐπαναληπτικῆς ἐκλογῆς καὶ ἀπέδειξεν, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ἐκλογικὸν δὲν τὸ ἔφερεν ἡ πίεσις, ἀλλ’ ἡ ἀγάπη τῶν συμπολιτῶν μας πρὸς τοὺς νῦν πολιτευομένους, διότι ὁ ὑποψήφιος τῆς Κυβερνήσεως ἔλαβε κατὰ τὴν ἐπαναληπτικὴν ἐκλογὴν τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν ψήφων, οἷον κατὰ τὴν πρώτην. Ἡ Κυβέρνησις δὲ, φροντίζουσα, ὅπως διεξαχθῇ ἡ ἐκλογὴ ἐν τάξει καὶ νομιμότητι, πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος ἀπέστειλεν εἰς Ζαγορὰν ὡς ἀνώτερον ἐπόπτην τὸν ταγματάρχην κ. Καμπέρην, ἐπὶ κεφαλῆς μεγάλου ἀριθμοῦ στρατιωτῶν, ὡς δικαστικὸν δ’ ἐπόπτην τὸν ἐφέτην κ. Σουλτάνην, καὶ ὡς δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον τὸν πρωτοδίκην κ. Στελλάκην, ὡς ἀναπληρωτὴν δ’ αὐτοῦ τὸν εἰρηνοδίκην ἑνὸς δήμου τῆς ἐπαρχίας μας. Καὶ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν ὅλων αὐτῶν τῶν ἀνωτέρων ἐξουσιῶν ἐπῆλθε τὸ ἀποτέλεσμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπεδείχθη, ὅτι ὄχι πίεσις, ἀλλ’ ἀφοσίωσις τῶν συμπολιτῶν μας ἔδωκεν. Αὐτά, κύριοι Βουλευταί, εἶναι τὰ δῆθεν ἔκτροπα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν Πηλίῳ. Ἐνόμισα δὲ, ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ εἴπω ταῦτα, λαβὼν ἀφορμὴν ἐκ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ λόγου τοῦ κ. συναδέλφου εἰς μίαν ἐφημερίδα, ἵνα ἀναιρέσω τὰ λεχθέντα παρ’ αὐτοῦ καὶ συστήσω εἰς αὐτὸν, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ συμπαρασύρῃ τὰς ἀρχὰς τοῦ τόπου του, πρὸς δικαιολογίαν τῆς ἐπιθέσεως, ἣν ἔκαμε κατὰ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ ἀτυχὲς γεγονὸς τῆς χαρτοπαιξίας τοῦ ἀνεψιοῦ του.

§52Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ ὁμιλία τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐπεβάλλετο εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις ὤφειλε ν’ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῶν σχετικῶν ζητημάτων, ἀλλ’ ἀτυχῶς δὲν ἔπραξε τοῦτο. Οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἀνέθηκαν, φαίνεται, τὸ δικαίωμα τῆς ἐξελέγξεως τῆς προχθεσινῆς ὁμιλίας μου περί τε τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ διοικήσεως ἐν Θεσσαλίᾳ καὶ περὶ τοῦ χαρτοπαικτικοῦ σκανδάλου τοῦ Ποδηλατικοῦ Συλλόγου εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Βόλου συνάδελφον. Δὲν ἔρχομαι νὰ ἐξετάσω τοὺς λόγους, δι’ οὓς παρωτρύνθη νὰ ὁμιλήσῃ, ἀπαντῶν εἰς ἐμὲ, περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Ἐγὼ, χωρὶς νὰ πράξω τοῦτο σήμερον, θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ ἔχῃ ὑπομονὴν μέχρι τῆς αὔριον, ὅτε θὰ προσκομίσω τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου κατὰ τὴν πρώτην ἐκλογὴν τῆς Ζαγορᾶς, καὶ τότε συζητοῦμεν καὶ περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν Πηλίῳ καὶ ἐν Θεσσαλίᾳ, ὅτε θέλει πεισθῆ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι εἶχεν ἄδικον νὰ παρεμβῇ εἰς τὴν συζήτησιν, πολὺ δὲ περισσότερον νὰ ἐκφέρῃ τοὺς πρὸς ἐμὲ παραινετικοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι οὐδόλως εἶχον τὸν τόπον των.

§53ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Δὲν διαψεύδω, κύριε Πρόεδρε, τὸν συνάδελφόν μου, ὡς πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς ἐκθέσεως τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ὁ ὁποῖος δὲν περιωρίσθη εἰς τὸ ν’ ἀναφέρῃ πιέσεις, ἀλλ’ ὅτι ἔλαβε χώραν καὶ ἀποκλεισμὸς καὶ ὅτι ἕκαστος τῶν ῥοπαλοφόρων, ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ὁποίων ἤμην ἐγὼ ὁ ἴδιος, ὡς ἀναφέρει, ἐκράτει εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ ῥόπαλον, διὰ τοῦ ὁποίου ἠδύνατο νὰ θερμανθῇ ἐπὶ τριήμερον ὁλόκληρος οἰκογένεια ἐκ δέκα ἀτόμων. Ἀλλ’ ἡ φράσις ἀρκεῖ, κύριοι Βουλευταὶ, νὰ πείσῃ ὑμᾶς, ὑπὸ ποῖον πνεῦμα ἐγράφη ἡ ἔκθεσις τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ὁ ὁποῖος ἀπέβλεπε διὰ τῆς ἐκθέσεως ταύτης εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, διὰ νὰ ἐκδικηθῇ ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ δημάρχου Ζαγορᾶς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ δήμαρχον Ἁγυιᾶς, ἀντίπαλον πολιτικὸν αὐτοῦ. Διότι πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ὁ δικαστικὸς οὗτος ἀντιπρόσωπος εἶναι ὀνόματι Γκανίλας, δικηγόρος ἐν Ἁγυιᾷ, ὁ ὁποῖος οὐδὲν ἐσεβάσθη, ἵνα ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ του. Καὶ ἐπικαλοῦμαι πρὸς τοῦτο τὴν μαρτυρίαν τῶν κ. κ. βουλευτῶν Ἁγυιᾶς, Κυριαζῆ καὶ Πεταλᾶ. Αὐτὴ, κύριοι Βουλευταὶ, εἶναι ἡ ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Τοπάλης ἐπιθυμεῖ νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλήν. Ἐγὼ, σεβόμενος αὐτὴν τὴν Βουλήν, θέτω πέρας εἰς τὴν ἀνιαρὰν συζήτησιν, ἣν ἐγέννησεν ἡ ἄδικος ἐπίθεσις τοῦ συναδέλφου κατὰ τῶν ὀργάνων τῆς ἐξουσίας ἐν Πηλίῳ.

§54ΤΟΠΑΛΗΣ. Ἀφοῦ ὁ κ. Κασσαβέτης ἐπιμένει εἰς τὴν συζήτησιν, δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν καὶ σήμερον. Ὁ κ. Κασσαβέτης δὲν ἀνέφερεν, ὅτι ἀπεκλείσθησαν τῆς δημοτικῆς ἐκλογῆς Ζαγορᾶς 350 ψηφοφόροι· ἀρνεῖται τοῦτο ἢ ὑποστηρίζει ὅτι δὲν συνέβη; Κυρίως δὲ οὗτος ἦτο ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἠκυρώθη ἡ δημοτικὴ ἐκλογὴ Ζαγορᾶς, προελθὼν ῥητῶς ἐκ τῶν ἐπεμβάσεων τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων Ζαγορᾶς. Καὶ ἐνῷ ἀπόφασις δικαστικὴ διαλαμβάνει τοῦτο, καὶ ἐνῷ ἐτηλεγραφήθη τοῦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα, ἐν τούτοις εἰς οὐδεμίαν ἀστυνομικὴν μεταβολὴν προέβη ἡ Κυβέρνησις. Ἂν εἶχε τὴν πεποίθησιν ταύτην περὶ τῆς πολιτικῆς του ὑπερισχύσεως ὁ κ. Κασσαβέτης, διατὶ ἀντετάχθη εἰς τὴν θέλησιν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ διατὶ, ἐνῷ εἶχε μετατεθῆ ὁ κυρίως ἔνοχος τῆς καταστάσεως ταύτης, ὁ ἐνωμοτάρχης Σκουριάδης, ὁ κ. Κασσαβέτης ἔθεσε ζήτημα φιλίας τὴν μετάθεσιν ταύτην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐν τῷ τηλεγραφείῳ εὑρισκόμενος καὶ συνεννοούμενος πρὸς αὐτὴν περὶ τούτου...

§55Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ἀκριβές.

§56ΤΟΠΑΛΗΣ. .. καὶ ὁ Σκουριάδης ἀνεκλήθη καὶ πάλιν εἰς Ζαγοράν; Ὅσον ἀφορᾷ τὸν Βλαχώνην, τὸν ἕτερον ἀστυνόμον, τὸν ἀστυνόμον Μακρυνίτσης, δὲν ἤλεγξα αὐτὸν ὡς ἀξιωματικὸν, ἢ ἂν κατὰ τὸν πόλεμον ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του,—διότι ἤμην μάρτυς καὶ ἐγὼ τῆς δράσεώς του,—ἀλλ’ ἤλεγξα αὐτὸν ὡς ἀστυνόμον, διότι ἐκ λόγων φιλίας πρὸς τὸν κ. Καρτάλην, βουλευτὴν Βόλου, οἱ ὁποῖοι λόγοι ἀνατρέχουσιν εἰς τὸ παρελθὸν, ἠθέλησε νὰ δημιουργήσῃ πολιτικὴν ὑπερίσχυσιν ὑπὲρ αὐτοῦ ἐν τῷ δήμῳ, ἐν τῷ ὁποίῳ ἠστυνόμευε. Καὶ διϊσχυρίσθη μὲν ὁ κ. Κασσαβέτης, ὅτι ἕνεκα τῆς διαγωγῆς μου ἀπώλεσα τὴν πλειονοψηφίαν ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ, ἀλλὰ πῶς ἦτο τοῦτο δυνατὸν, ὅταν ἐν μὲν ταῖς βουλευτικαῖς ἐκλογαῖς εἶχον πλειονοψηφίαν 250 ψήφων, ἐν δὲ ταῖς δημοτικαῖς, ἐνῷ ἐξηκολούθουν νὰ ἦμαι ἀντιπολιτευόμενος, ἀπώλεσα τὴν πλειονοψηφίαν τῶν 250, ἥτις κατῆλθε μόνον εἰς 50; Ποῖα τὰ αἴτια; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξῃ ὁ κ. Κασσαβέτης, ὅτι ὁ Βλαχώνης εἶναι καλὸς ἀστυνόμος, ἀφοῦ καθ’ ὅλην τὴν ἐπαρχίαν κατέστη οὗτος τὸ φόβητρον τῶν πολιτῶν, καὶ διὰ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ ἠπείλουν οἱ φίλοι τῆς Συμπολιτεύσεως τοὺς πολίτας, λέγοντες εἰς αὐτοὺς, «ἂν δὲν ψηφίσητε τοὺς κυβερνητικοὺς ὑποψηφίους δημάρχους, θὰ σᾶς φέρωμεν τὸν Βλαχώνην ὡς ἀστυνόμον»; Τόσον εἶχε καταντήσει οὗτος τὸ φόβητρον τῶν πολιτῶν! Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν τοῦ Πηλίου, δὲν παρεπονέθην ὅτι διεσαλεύθη αὕτη, διότι τοῦτο εἶναι δύσκολον νὰ γείνῃ, ἄλλως τε οὐδέποτε διεσαλεύθη εἰς ἐπίφοβον σημεῖον· καὶ διῆλθε μὲν μίαν φορὰν ὁ Τσουλῆς ἐκ τοῦ Πηλίου, ἀλλ’ οὐχὶ ἐπὶ τῆς πρωθυπουργίας τοῦ κ. Δηλιγιάννη, διότι τότε δὲν ὑπῆρχεν ἐν τῇ ζωῇ ὁ Τσουλῆς, ἀλλὰ κατὰ τὴν πρωθυπουργίαν τοῦ ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ· καὶ τοῦτο λέγω ὄχι διότι θέλω νὰ ἐπιρρίψω μομφήν τινα διὰ τὴν κατάστασιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην· διότι ἦτο ἐνδεχόμενον, ἐὰν ὑπῆρχεν ὁ Τσουλῆς καὶ ἐπὶ Δηλιγιάννη, νὰ διήρχετο διὰ τῆς ἐπαρχίας Βόλου, ἀλλὰ τὸ ἀκριβὲς εἶναι, ὅτι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βόλου δὲν εἶναι δυνατὸν, διὰ πολλοὺς λόγους, νὰ σταθῶσι λησταὶ, καὶ διὰ τοῦτο οὐδέποτε διεσαλεύθη ἐκεῖ ἡ τάξις. Ἔχομεν φυγοδίκους, οὐδέποτε δὲ ληστὰς, κλοπὰς σήμερον πολλὰς, ἀλλ’ ὄχι ληστείας. Εἶχε λοιπὸν ἄδικον νὰ παρεξηγήσῃ τοὺς λόγους μου, μὴ ἐννοήσας, φαίνεται, αὐτοὺς, καὶ νὰ εἴπῃ πράγματα ὁ κ. Κασσαβέτης, τὰ ὁποῖα ἐγὼ οὔτε εἶπον, οὔτε ἠθέλησα νὰ εἴπω ἐνταῦθα.

§57Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπεθύμουν νὰ μὴ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, διότι ἐνόμιζον, ὅτι ἡ ἀπάντησις, ἣν εἶχον δώσει προχθὲς πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Βόλου Βουλευτὴν, ἤθελε θεωρηθῆ ὡς ἀρκοῦσα· ἀλλὰ σήμερον μὲ ἐλέγχει ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Βόλου, ὅτι ἀνέθεσα εἰς τὸν κ. ἐκ Βόλου Βουλευτὴν νὰ ὑποστηρίξῃ τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, καὶ κατ’ ἀνάγκην μὲ ἀναγκάζει νὰ ἀπαντήσω, καὶ ἡ ἀπάντησίς μου θὰ ἦναι βραχυτάτη· θὰ περιστραφῇ εἰς δύο καὶ μόνον. Παρεπονέθη ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βόλου Βουλευτὴς διὰ τὴν ἐκλογὴν Ζαγορᾶς, καὶ ἐποιήσατο μνείαν ἐκθέσεώς τινος δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου. Ἠκούσατε τί ἔλεγεν ἡ ἔκθεσις ἐκείνη, καὶ βεβαίως ἐμορφώσατε ἰδέαν, ἂν ὄχι περὶ τοῦ ποιοῦ τοῦ συντάξαντος τὴν ἔκθεσιν, ἀλλὰ βεβαίως περὶ τοῦ πνεύματος, τοῦ ὑπαγορεύσαντος τὴν σύνταξιν τῆς ἐκθέσεως. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως ἐκείνης ἠκυρώθη ἡ ἐκλογὴ Ζαγορᾶς καὶ ἐγένετο ἐπαναληπτικὴ ἐκλογή. Ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βόλου Βουλευτὴς περὶ ἀστυνόμου ἢ χωροφύλακος ἢ ἐνωμοτάρχου τινὸς, ὁ ὁποῖος ἔμενεν ἐκεῖ, καὶ ἐχαρακτήρισε τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργείου, ὅπως μείνῃ ὁ ἐνωμοτάρχης ἐκεῖ, ὡς ἀποτέλεσμα συναλλαγῆς μεταξὺ τοῦ κυρίου Κασσαβέτη καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Διαψεύδω τὸ γεγονὸς τοῦτο. Οὐδεμία τοιαύτη συναλλαγὴ ἐγένετο, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ, προκειμένου περὶ βουλευτοῦ, οἷος ὁ κ. Κασσαβέτης. Ἀλλὰ διεξήχθη ἐπαναληπτικὴ ἐκλογὴ, καὶ ἰσχυρίσθη, ὅτι κατὰ τὴν ἐπαναληπτικὴν ἐκλογὴν εἴχομεν ἀποστείλει ἐκεῖ ταγματάρχην, ὅπως διευθύνῃ τὰ τῆς ἐκλογῆς. Λησμονεῖ ὅμως ὁ κ. Βουλευτὴς ὅτι εἴχομεν διορίσει τὸν κ. Σουλτάνην δικαστικὸν ἐπόπτην, καὶ τὸν κ. Στελλάκην δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον. Νομίζω, ὅτι ἅπαντες οἱ Βουλευταὶ, καὶ ἰδίως οἱ δικαστικοὶ, οἱ γνωρίζοντες τὰ πρόσωπα ταῦτα, ἀδύνατον νὰ δεχθῶσιν ἄλλο τι ἢ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ὑποστηρίζω, ὅτι ὁ διορισμὸς τοιούτων προσώπων εἶναι ἀπόδειξις, ὅτι οὐδεμίαν ἐπιθυμίαν ἐπεμβάσεως εἴχομεν διὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βόλου δὲν περιωρίσθη εἰς ταῦτα, ἐμνήσθη καὶ τῆς προχθεσινῆς του ἀγορεύσεως, καὶ μὲ ἀναγκάζει καὶ εἰς ταῦτα νὰ ἀπαντήσω. Ὅτε ἔμαθον τὰ συμβάντα ἐν τῷ Ποδηλατικῷ Συλλόγῳ, προσεκάλεσα τὸν Πρόεδρον τοῦ Συλλόγου ἐκείνου κ. Νεγρεπόντην, ὅπως κάμω εἰς αὐτὸν τὰς δεούσας παραστάσεις διὰ τὸ δυσάρεστον γεγονὸς, τὸ ὁποῖον συνέβη ἐν τῷ Συλλόγῳ. Καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι μετὰ μεγίστης λύπης, παρόντων κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν καὶ δύο συναδέλφων Ὑπουργῶν, τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ καὶ τοῦ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ἔμαθον παρὰ τοῦ κ. Νεγρεπόντη πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐπεθύμουν νὰ μή μοι ἔλεγεν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Συλλόγου ἐκείνου, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα, ἀφοῦ προεκλήθην παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Βόλου, οὐδεμίαν ἔχω δυσκολίαν νὰ ἐπαναλάβω. Τὰ πράγματα εἶναι τὰ ἑξῆς. Ὅτι μετέβη ὁ κ. ἐκ Βόλου Βουλευτὴς παρὰ τῷ κ. Νεγρεπόντῃ καὶ ἀπῄτησε παρ’ αὐτοῦ νὰ τῷ ἐπιστραφῶσι τὰ συναλλάγματα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ὑπογράψει ὁ ἀνεψιός του, ἀπειλῶν ὅτι, ἐὰν τὰ συναλλάγματα ταῦτα δὲν ἀπεδίδοντο, ἤθελε κάμει πάταγον ἐν τῇ Βουλῇ περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ἀνέλαβε τότε ὁ κ. Νεγρεπόντης νὰ διαπραγματευθῇ τὸ ζήτημα, καὶ εἶδε τὸ πρόσωπον τὸ ἔχον τὰς συναλλαγματικὰς, τὸ ὁποῖον ὅμως εἶπεν αὐτῷ, ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ κάμῃ τίποτε. Μετὰ τὴν ἀποτυχίαν τῶν προσπαθειῶν του, ἐπανέλαβεν αὐτῷ ὁ κ. Βουλευτὴς Βόλου ὅτι θὰ κάμῃ πάταγον ἐν τῇ Βουλῇ, ὅπως ἐπηρεάσῃ τὴν Δικαιοσύνην, ἵνα προβῇ αὕτη εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῶν συναλλαγματικῶν. Μετὰ λύπης ἠναγκάσθην νὰ εἴπω ὅσα ἤκουσα παρὰ τοῦ Προέδρου τοῦ Ποδηλατικοῦ Συλλόγου.

§58ΤΟΠΑΛΗΣ. Ὁ τρόπος, διὰ τοῦ ὁποίου κατέληξεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, βεβαίως δὲν θὰ μὲ παραφέρῃ, ὡς προχθές. Τὸ πρᾶγμα συνέβη, Κύριοι, ὡς ἑξῆς. Ἅμα ἔμαθον τὸ γεγονὸς, τὸ ὁποῖον ἐξιστόρησα καὶ προχθὲς, φυσικῷ τῷ λόγῳ ἔπρεπε νὰ τρέξω πρὸς τὸν Πρόεδρον, τὸν προϊστάμενον τοῦ Ποδηλατικοῦ Συλλόγου, ἵνα λάβω παρ’ αὐτοῦ πληροφορίας καὶ ἐξηγήσεις. Εἶχον καθῆκον πρωτίστως νὰ προστατεύσω τὸν ἀνήλικον ἀνεψιόν μου, καὶ δεύτερον τὰ δικαιώματα ἀδικουμένου πολίτου. Μετέβην εἰς τὸν Πρόεδρον καὶ τῷ εἶπον ὅτι «ἐν τῷ Συλλόγῳ σας ἐγένετο τὸ γεγονὸς τοῦτο· σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν νὰ διαγράψητε ἐκ τῶν μελῶν τὸν ἀνεψιόν μου, καὶ δεύτερον νὰ καταστήσητε γνωστὸν, ὅτι ὁ ἀνεψιός μου οὔτε πληρώνει, οὔτε θὰ πληρώσῃ ποτὲ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἔχασεν εἰς τὸν Ποδηλατικὸν Σύλλογον, διότι εἶναι ἀνήλικος, ἐγὼ δὲ θὰ ἐγείρω ἀγωγὴν πρὸς ἀπόληψιν τῶν συναλλαγματικῶν τούτων, πρῶτον διότι προέρχονται ἐκ χαρτοπαιγνίου καὶ δεύτερον διότι εἶναι ὑπογεγραμμέναι παρ’ ἀνηλίκου, θὰ κάμω δὲ βεβαίως χρῆσιν ὅλων τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα μοὶ παρέχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀμύνης.» Ὁ Πρόεδρος τοῦ Συλλόγου μοὶ εἶπεν «ἀναμείνατε μέχρι τῆς Δευτέρας, καὶ δὲν θὰ ἔχητε ἀνάγκην νὰ κινήσητε τὸν δικαστικὸν αὐτὸν ἀγῶνα.» Τῷ ἀπήντησα ὅτι δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ ἀναμείνω, καὶ τὴν ἐπιοῦσαν μετέβην εἰς τὸν Πρόεδρον, ὁ ὁποῖος μοὶ εἶπεν, ὅτι «ὁ κύριος ὁ κατέχων τὰς συναλλαγματικὰς τοῦ ἀνεψιοῦ σας νομίζει ὅτι δὲν ὑποχρεοῦται νὰ ἀποδώσῃ αὐτὰς καὶ ὅτι ὀρθῶς καὶ νομίμως τὰς κατέχει», ἑπομένως ὅτι δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπιφέρῃ τὴν λύσιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἐπεθύμει. Ἐδήλωσα πρὸς αὐτὸν, ὅτι θέλω ἀπευθυνθῆ πρὸς τὴν Δικαιοσύνην, καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ Δικαιοσύνη τῆς πατρίδος μου θὰ μὲ δικαιώσῃ, διὰ τοὺς δύο λόγους, τοὺς ὁποίους ἐξέθηκα. Ἑπομένως οὐδένα λόγον εἶχον νὰ ἐγείρω πάταγον, ὅπως ἐπηρεάσω τὴν Δικαιοσύνην, διότι τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν, ἢ ὅπως ἐπηρεάσω τὴν κοινὴν γνώμην, ἀφοῦ εἶχον ῥητοὺς καὶ κειμένους νόμους ὑπὲρ ἐμοῦ, ἀφοῦ τὰ συναλλάγματα ὑπεγράφησαν παρ’ ἀνηλίκου καὶ προέρχονται ἐκ τοῦ χαρτοπαιγνίου, ὡς 50 καὶ πλέον μέλη τοῦ Συλλόγου καὶ αὐτὸς ὁ Πρόεδρος αὐτοῦ ὁμολογοῦσιν. Εἴπετέ μοι λοιπόν, ποία ἦτο ἡ ἀνάγκη νὰ θελήσω νὰ ἐπηρεάσω τὴν Δικαιοσύνην; Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μὲ παρενόησε καὶ προχθὲς καὶ σήμερον· ἐγὼ δὲν ἀνέφερα τὸ ὄνομα τοῦ ἀνεψιοῦ μου, ὄχι διότι ἐντράπην, δὲν τὸ ἀνέφερα διότι δὲν ἠθέλησα νὰ δώσω μεγαλειτέραν βαρύτητα εἰς τοὺς λόγους μου, διότι ἐνεῖχον ἀρκετὴν τοιαύτην. Εἶπον ἁπλῶς, ὅτι πολίτης Ἕλλην, εἰσελθὼν εἰς καταγώγιον καὶ ληστευθεὶς, ὑπεχρεώθη τὴν ἐπιοῦσαν παραπεισθεὶς νὰ ὑπογράψῃ συναλλαγματικὰς 42,000 δραχμῶν. Ἤρκει τοῦτο διὰ νὰ ἐμπνεύσῃ τὴν φρίκην εἰς τὸν Πρωθυπουργὸν τοῦ Κράτους, καὶ νὰ ὑποσχεθῇ ἀμέσως, ὅτι θὰ δοθῇ ἄμεσος ἱκανοποίησις εἰς τὸν παθόντα, καὶ ὄχι νὰ ζητήσῃ, ὑπεκφεύγων ἀλλαχοῦ, νὰ ἀναφέρῃ ὅτι ἦτο ἀνεψιός μου ὁ παθών, διὰ νὰ μειώσῃ τὴν καταγγελίαν μου ἐκείνην. Ταῦτα ἠθέλησα νὰ παραστήσω, καὶ παρακαλῶ ῥίψατε πέπλον ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ἀλλὰ πράξατε τὸ καθῆκόν σας, διότι τῇ ἀληθείᾳ αἰσχύνομαι διὰ τοῦτο, ὡς Βουλευτὴς, ἀλλὰ περισσότερον διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ αἰσχύνηται διὰ τοιαῦτα ὄργια, διαπραττόμενα ἐν μέσαις Ἀθήναις.

§59Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι, δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ ῥίψω πέπλον ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως. Ἐγὼ δὲν ἀμφισβητῶ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ παραπονεθῇ καὶ προβῇ εἰς δικαστικὴν ἐνέργειαν οἱανδήποτε. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διατείνομαι, εἶναι ὅτι δὲν εἶχε δικαίωμα ὁ κ. Βουλευτὴς Βόλου ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς νὰ κάμῃ πάταγον. Ἔπρεπε νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς ἄτοπα συμβάντα ἐν τῷ Συλλόγῳ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μοὶ ἔκαμε μεγίστην λύπην, καὶ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ τὸ ἐπαναλάβω, εἶναι τὰ λεχθέντα εἰς ἐμὲ παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ποδηλατικοῦ Συλλόγου, ἀνθρώπου λίαν ἐντίμου, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ἐπανέλαβεν εἰς ἐμὲ, παρόντων, ὡς εἶπον, καὶ δύο τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων μου Ὑπουργῶν, ὅτι τῷ εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς Βόλου, ὅτι, ἐὰν δὲν ἐπιτύχῃ τὴν ἀπόδοσιν εἰς αὐτὸν τῶν συναλλαγματικῶν ἐκείνων, θὰ ἔκαμνε πάταγον ἐντὸς τῆς Βουλῆς, ὅπως ἐπηρεάσῃ τὴν δικαστικὴν ἀρχήν. Ἄν ταῦτα δὲν εἴπετε τῷ κ. Νεγρεπόντῃ, τοῦτο εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ λύσητε μετ’ αὐτοῦ· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐκτιμῶ τὸν κ. Νεγρεπόντην, ὁ ὁποῖος μοὶ εἶπε ταῦτα, ἔχω δικαίωμα νὰ τὸ ἐπικαλεσθῶ, καὶ νὰ σᾶς ἐπικρίνω, διότι ζήτημα οἰκογενειακὸν δὲν ἔπρεπε νὰ σᾶς δώσῃ τὸ δικαίωμα ἵνα κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐπιτεθῆτε, διότι ἐπὶ τέλους τί πταίει ἡ Κυβέρνησις; πταίει διότι ἠγνόει ὅτι νύκτα τινὰ ἔπαιξαν ἐντὸς τοῦ Συλλόγου, ἐν τῷ ὁποίῳ οὐδέποτε ἄλλοτε ἔπαιξαν οὕτω πως; Ἐζήτησα πληροφορίας, καὶ ἔμαθον ὅτι οὐδέποτε ἐν τῷ Συλλόγῳ ἐκείνῳ ἔπαιξαν τυχηρὰ παιγνίδια· ἔπαιζον πάντοτε τὰ παιγνίδια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἰς ὅλους τοὺς Συλλόγους παίζουν· ἔτυχεν ἐκείνην τὴν νύκτα νὰ παίξουν καὶ νὰ ἐπέλθουν λυπηρὰ ἀποτελέσματα.

§60Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἄν ἐπρόκειτο περὶ νεανίου πρώτην ἤδη φορὰν χειριζομένου τὰ τυχηρὰ παιγνίδια, βεβαίως εἶχε δικαίωμα ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βόλου νὰ ἐπιτεθῇ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἰς ἕνα Σύλλογον τοιοῦτον συμβαίνουν τοιαῦτα καὶ ἀποπλανῶνται νεανίαι. Ἀλλὰ δὲν ἐπρόκειτο περὶ νέου ἀνηλίκου ἢ πρωτοπείρου. Ὁ νέος αὐτὸς ἔχει διατρέξει ὅλην τὴν Εὐρώπην χαρτοπαικτῶν, ἐν Βόλῳ δ’ ἔχει ὡς ἐπάγγελμα τὴν χαρτοπαιξίαν, καὶ διὰ τοῦτο ὁ κ. ἐκ Βόλου Βουλευτὴς ἔκαμε τὸν πάταγον ἐν τῇ Βουλῇ, διὰ νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν Δικαιοσύνην, διότι θὰ ἀποδειχθῇ ἐκεῖ, ὅτι ἐπάγγελμα ἔχει ὁ νέος τὸ χαρτοπαικτεῖν. Εἶναι δὲ ἀποδεδειγμένον, ὅτι εἰς τὸν Σύλλογον αὐτὸν δὲν ἐπιτρέπεται τοιαύτη χαρτοπαιξία, καὶ μάρτυς εἶναι ὁ κ. Μεταξᾶς, τοῦ ὁποίου ὁ υἱὸς εἶναι μέλος τοῦ Συλλόγου τούτου. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βόλου ὅλην τὴν ὁμιλίαν του περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ του τὴν ἔκαμε δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, καὶ εἰς ὅλην τὴν ἀγόρευσιν ταύτην δὲν ἔφερε παράδειγμα τῆς σημερινῆς καταστάσεως τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἀλλ’ ἀνέτρεξεν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἀφηγήθη ἐνταῦθα τὴν ἱστορίαν πασῶν τῶν Κυβερνήσεων. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὸν κύριον Βουλευτὴν ἐκ Βόλου, ὁ ὁποῖος γνωρίζει, ἕνεκα καὶ ἄλλων λόγων, πῶς συμπεριφέρονται οἱ παῖκται εἰς τὰ χαρτοπαίγνια...

§61ΤΟΠΑΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω.

§62Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Γνωρίζετε πολὺ καλὰ, διότι ἔχετε πικρὰν πεῖραν· διότι σεῖς ἔχετε τὸ ἀτύχημα νὰ ὑπάρχῃ ἓν μέλος τῆς οἰκογενείας σας ἀκολουθοῦν αὐτὴν τὴν ὁδὸν, καὶ ἐπληρώσατε πολλὰ διὰ νὰ ἱκανοποιήσητε τὴν τιμὴν τῆς οἰκογενείας σας καὶ τὴν τιμὴν τοῦ ἀδελφοῦ σας... Ἐρωτῶ λοιπὸν τὸν κύριον Βουλευτὴν ἐκ Βόλου, τὸν ὁποῖον προσωπικῶς τιμῶ, καθὼς τιμῶ καὶ τὸν ἀδελφόν του τὸν πρώην δήμαρχον, ἐρωτῶ τὸν κ. Βουλευτὴν, ὁ ὁποῖος πολλὰ ἐπλήρωσε διὰ τοιαῦτα παιγνίδια, τί ἤθελε κάμει, ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελε κερδήσει ὁ ἀνεψιός του; Ἤθελεν ἀποδώσει τὰ κερδηθέντα;

§63ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἤθελε κάμει λόγον ἐν τῇ Βουλῇ;

§64ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν πρέπει νὰ λέγωνται τὰ τοιαῦτα.

§65Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ λέγωνται τὰ τοιαῦτα, ἀλλ’ ὅταν τοιουτοτρόπως χειρίζωνται τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου ἐνταῦθα οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους, καὶ τὰς οἰκογενειακὰς αὐτῶν περιστάσεις καὶ τ’ ἀτυχήματα μεταχειρίζωνται, ἵνα ἐπιτεθῶσι κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ ἀμυνώμεθα, διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ζητῶμεν διὰ τοιούτων ζητημάτων νὰ κλονήσωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§66Α. ΡΙΚΑΚΗΣ. Δὲν ἀναμιγνύομαι εἰς τὴν διαπάλην, ἥτις πρὸ ὀλίγου ἔλαβε χώραν ἐνταῦθα, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι εἴτε περὶ τυχηρῶν παιγνιδίων πρόκειται, εἴτε περὶ τεχνικῶν, Σύλλογος ὑπὸ τὸν τίτλον «Ποδηλατικὸς», ἢ ὑπὸ ἄλλον τίτλον παρουσιαζόμενος, δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα, οὐδ’ ἔπρεπεν ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει νὰ συνέρχηται καὶ διέρχηται τὰς νύκτας ἐν χαρτοπαιξίᾳ. Ὁ Ποδηλατικὸς Σύλλογος ἐπαρουσιάσθη μὲ ἓν καταστατικὸν, δὲν ἐννοῶ δὲ, πῶς ἔγεινε κέντρον χαρτοπαικτικόν. Τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα μετέχουσι τοῦ Συλλόγου αὐτοῦ, εἶναι, ὡς ἔμαθον, λίαν ἔντιμα καὶ σοβαρὰ, ἀπορῶ δὲ, πῶς αὐτὰ ἐπέτρεψαν εἰς ἑαυτὰ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον καὶ εἰς τὸ καταστατικόν των ἀντίκειται καὶ μὲ τὴν προσωπικήν των θέσιν δὲν συμβιβάζεται. Ἐὰν ἔχωσι σκοπὸν νὰ διέρχωνται τὰς ἑσπέρας των κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ἂς κλείωνται εἰς τὰς οἰκίας των, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην δὲν ἐπιτρέπεται οὔτε τυχηρὸν οὔτε τεχνικὸν παιγνίδιον.

§67Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὸν σεβαστόν μοι φίλον, ὅτι εἰς τὸν Σύλλογον αὐτὸν δὲν γίνονται τυχηρὰ παιγνίδια, ὁποῖα κατ’ ἐκείνην τὴν ἑσπέραν ἐγένοντο.

§68Α. ΡΙΚΑΚΗΣ. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι μόνον τεχνικὰ παιγνίδια παίζονται ἐκεῖ. Ὅταν ἔχητε νὰ κάμητε μὲ τὴν τράπουλαν, δὲν δύνασθε νὰ χαράξητε τὰ ὅρια, εἰς τὰ ὁποῖα δύναται νὰ προχωρήσῃ.

§69Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁμολογῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ Τύπος ἐπετέλεσε πολλὰς προόδους κατὰ τοὺς τελευταίους χρόνους καὶ ὅτι πολλάκις ὑπηρέτησε καὶ τὴν Πολιτείαν καὶ τὴν κοινωνίαν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὑποπίπτει ἐνίοτε εἰς παραπτώματα ἀσύγγνωστα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν καθῆκον νὰ καταγγέλλωμεν, διότι ἐλπὶς εἶναι, ὅτι διὰ τῶν καταγγελιῶν αὐτῶν ἐνταῦθα θὰ ἐπέλθῃ ἡ θεραπεία. Τοιοῦτον παράπτωμα εὑρίσκομαι εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ καταγγείλω ὑμῖν σήμερον. Ἀνέγνων ἐν τῇ σημερινῇ «Ἀκροπόλει» εἴδησιν, ἀφορῶσαν σπουδαῖον ἐκκρεμὲς Ἑλληνικὸν ζήτημα, ἡ ὁποία ὁμολογῶ ὅτι μὲ ἐκίνησεν εἰς ἀγανάκτησιν, ὑποθέτω δὲ, ὅτι θὰ κινήσῃ εἰς ἀγανάκτησιν καὶ πάντα, ὅστις θὰ ἀναγνώσῃ αὐτήν. Ἐν τῇ εἰδήσει ταύτῃ, τῇ δῆθεν ἐπιστελλομένῃ ἐκ Ρώμης, καταγγέλλεται τίποτε ὀλιγώτερον ἢ αὐτὴ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ὡς ἀποπειραθεῖσα δι’ ἐπίτηδες αὐτῆς ἀπεσταλμένου εἰς Ρώμην, καὶ ἐπιτυχοῦσα εὔνουν ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος τὴν ψῆφον τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ζήτημα τῶν Προξενικῶν συμβάσεων, ὅπερ θὰ τεθῇ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας, ὑπὸ τὴν διαιτησίαν τῶν Μεγάλων Δυνάμεων. Εἶναι δυνατὸν, κύριε Πρόεδρε, νὰ φαντασθῇ τις, ὅτι ἐφημερὶς Ἑλληνικὴ ἠδύνατο νὰ μεταδώσῃ εἴδησιν, ἡ ὁποία εἶναι γνωστὸν, ὅτι εὐθὺς ἀναγινωσκομένη ἐνταῦθα, ὅπου ὑπάρχει Πρεσβεία Τουρκικὴ, κατὰ καθῆκον θὰ μεταφρασθῇ καὶ εὐθὺς, οὐχὶ διὰ τοῦ ταχυδρομείου, ἀλλὰ τηλεγραφικῶς ἀκόμη θὰ μεταβιβασθῇ εἰς τὴν Τουρκικὴν Κυβέρνησιν καὶ αὐθημερὸν θ’ ἀνακοινωθῇ εἰς τὸν πρεσβευτὴν τῆς Ἰταλίας ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ εἰς τὸν πρεσβευτὴν τῆς Τουρκίας ἐν Ρώμῃ, ἵνα λάβῃ γνῶσιν ἡ ἐνοχοποιουμένη Ἰταλικὴ Κυβέρνησις; Εἶναι πιστευτόν ποτε, ὅτι πρὶν κἂν ἀποφασίσῃ ἡ Κυβέρνησις ὁριστικῶς νὰ θέσῃ τὸ ζήτημα ὑπὸ τὴν διαιτησίαν τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, στέλλει ἐπίτηδες ἀπεσταλμένον εἰς Ἰταλίαν, ὅπως ἐργασθῇ διὰ τὸ ζήτημα, δι’ ὃ ἡ διαιτησία; Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ἐγένετο, εἶναι δυνατὸν νὰ καταγγέλληται τοῦτο ὑπὸ ἐφημερίδος ἑλληνικῆς; Βεβαίως δὲν ἤθελον ποιήσει λόγον περὶ θέματος τοιούτου, βλάπτοντος σπουδαιότατα τοῦ ἔθνους συμφέροντα, ἂν δὲν ἤμην βέβαιος, ὅτι παρασιωπῶν αὐτὸ, οὐδόλως ὠφελῶ. Βεβαίως ἤδη ἡ εἴδησις μετεβιβάσθη, διότι γνωρίζω, ὅτι μεταβιβάζονται ἐξ Ἀθηνῶν τακτικῶς καὶ ἀνελλιπῶς πᾶσαι αἱ εἰδήσεις αἱ ἀναγραφόμεναι ἐν ταῖς Ἑλληνικαῖς ἐφημερίσιν, ὅσαι ἐνδιαφέρουσι τὰ συμφέροντα τῆς ὁμόρου ἐπικρατείας. Ἔφερα ὅμως τὸ ζήτημα, διότι βέβαιος εἶμαι, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν θέλει παραλίπει νὰ διαψεύσῃ τὴν εἴδησιν ταύτην, ὅσον καὶ ἂν ἦναι παράλογος καὶ ἀπίστευτος, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ προσελκύσῃ τὴν προσοχὴν τῶν ἐφημερίδων ἐπὶ τοῦ κακοῦ, οὗ γίνονται πρόξενοι, μεταδίδουσαι τοιαύτας εἰδήσεις. Πρό τινος καιροῦ εἴδομεν ἐμπιστευτικὰς πληροφορίας ἡμετέρων ὑπαλλήλων πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἀναγραφομένας ἐν ταῖς ἐφημερίσιν. Ἀλλὰ ποῖοι οἱ μεταδίδοντες αὐτὰς εἰς τὰς ἐφημερίδας; Νὰ πιστεύσῃ τις ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὅτι πρεσθευτὴς, οἷος ὁ κύριος Ραγκαβῆς, ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ἐμπιστευτικὴ ἀποστολὴ τῷ ἀνετέθη, ἀνεκοίνωσεν εἰς τὸν ἰδιαίτερον ἀνταποκριτὴν τῆς ἐφημερίδος ταύτης καὶ τὴν ἐντολὴν, ἣν ἔλαβε παρὰ τῆς Κυβερνήσεώς του, καὶ τὴν ἀπάντησιν τῆς Ἰταλικῆς, εἶναι ἀδύνατον. Ὅστις γνωρίζει τὸν κύριον Ραγκαβῆν καὶ τὸ μακρὸν στάδιον, τὸ ὁποῖον ἐν τῇ διπλωματικῇ ὑπηρεσίᾳ διέτρεξεν, εἶναι ἀδύνατον νὰ πιστεύσῃ, ὅτι τοιαύτη εἴδησις ἐξῆλθε τοῦ στόματος αὐτοῦ. Ἐπίσης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσῃ τις, ὅτι ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν μετεδόθη δι’ ἐφημερίδος εἴδησις τοιαύτη. Πρέπει ἐξ ἀνάγκης λοιπὸν νὰ πιστεύσῃ τις, ἢ ὅτι ἐχαλκεύθη, ἢ ὅτι ἀπὸ τὰ ὄργανα τῆς ὑπηρεσίας προῆλθεν. Ἀμφότερα εἶναι ἀπαίσια. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶμαι ἐναντίος τοῦ συστήματος τοῦ μεταδίδειν τοὺς Ὑπουργοὺς διὰ τῶν ἐφημερίδων πάσας τὰς εἰδήσεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἤθελον κρίνει ὠφέλιμον αὐτοῖς, ὅπως τὸ κοινὸν μάθῃ, ἢ ἀζήμιον διὰ τὰ δημόσια συμφέροντα. Μάλιστα δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι καθῆκον πάσης Κυβερνήσεως εἶναι, νὰ μεταδίδῃ διὰ τοῦ Τύπου, τοῦ ὄντως ἄριστα σήμερον ὠργανωμένου, πρὸς μετάδοσιν πᾶσαν τοιαύτην εἴδησιν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος. Ἀλλ’ ὅταν ὁ Ὑπουργὸς ἔχῃ τὸ δικαίωμα εἰς αὐτὴν τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν νὰ ἀρνηθῇ πολλάκις τὴν ἀνακοίνωσιν εἰδήσεως ἢ τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων ζητουμένων, διότι τὰς θεωρεῖ ἐπιζημίους, δύνασθε νὰ παραδεχθῆτε ὅτι εἷς δημοσιογράφος εἶναι ὑπέρτερος καὶ αὐτῆς τῆς Βουλῆς, καὶ ἐκ τῶν Ὑπουργείων δύναται νὰ ἀφαρπάζῃ, δι’ ὧν κατέχει μέσων, ἐμπιστευτικὰς τοῦ Κράτους εἰδήσεις, καὶ νὰ μεταδίδῃ αὐτὰς δημοσίᾳ, ἵνα ἐπιδειχθῇ τὴν ἑπομένην, καὶ κερδοσκοπήσῃ ἐκ τῆς φήμης, ὅτι αὐτὸς δύναται νὰ γνωρίζῃ ὅ,τι δὲν δύνανται νὰ μάθωσιν οἱ ἄλλοι; Καὶ ἂν πράττῃ τοῦτο ἐπὶ εἰδήσεων, τῶν ὁποίων ἡ ἀνακοίνωσις δὲν δύναται νὰ φέρῃ βλάβην εἰς τὰ δημόσια συμφέροντα, μικρὸν τὸ κακόν· ἀλλὰ προκειμένου περὶ εἰδήσεων, αἵτινες μεταδιδόμεναι ἀμέσως εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τὴν ὅμορον ἐπικράτειαν, δύνανται νὰ στραφῶσιν ἐναντίον ἡμῶν, εἴτε ἀληθεῖς εἶναι, εἴτε ψευδεῖς, εἴτε ὑπεκλάπησαν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, εἴτε ἐχαλκεύθησαν ὑπὸ τῶν δημοσιογράφων, χωρὶς νὰ αἰσθάνωνται τὸ κακόν, ἢ ἀδιαφοροῦντες δι’ αὐτό, τοῦτο εἶναι ἔγκλημα καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέπηται.

§70Α. ΜΟΜΦΕΡΡΑΤΟΣ. Αὐτὸ εἶναι προδοσία!

§71Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Βεβαίως, καθὼς παρατηρεῖ ὀρθῶς ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς Κραναίας, ἐὰν θελήσῃ τις νὰ ἐφαρμόσῃ ἀκριβῶς τὸν νόμον ἐπὶ τοῦ προκειμένου, τὸ ἔγκλημα αὐτὸ θὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸ ἄρθρον τοῦ ποιν. νόμου, ὅπερ χαρακτηρίζει ὡς προδοσίαν τὴν ἀνακοίνωσιν μυστικῶν τοῦ Κράτους εἰδήσεων· ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ χαρακτηρίσω ὡς προδοσίαν τὴν πρᾶξιν αὐτήν. Λαμβάνω μόνον τὸ γενόμενον ἤδη μεταξὺ πληθύος ἄλλων, τὰ ὁποῖα πολλάκις ἐπανελήφθησαν ἐν τῷ Τύπῳ κατὰ τοὺς τελευταίους ἰδίως χρόνους, ἵνα ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῶν κυρίων Ὑπουργῶν ἐπὶ τῶν τελουμένων ἐν τοῖς Ὑπουργείοις, ἐπὶ τῆς καθημερινῆς δηλ. παραβιάσεως τῶν ἀπορρήτων τῆς ὑπηρεσίας. Διὰ τοῦτο ἔφερα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, καὶ ἐκφράζω τὴν λύπην μου, ὅτι ἠναγκάσθην τοιοῦτον ζήτημα νὰ θίξω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἔπραξα τοῦτο, πρῶτον μὲν, ἵνα δώσω ἀφορμὴν, ὅπως περισσοτέρα προσοχὴ καταβάλληται εἰς τὴν μετάδοσιν τῶν εἰδήσεων ἐν τοῖς Ὑπουργείοις ἐκ μέρους τῶν διαφόρων ὑπαλλήλων, καὶ δεύτερον διότι ἠθέλησα νὰ δώσω ἀφορμὴν τῷ κ. Ὑπουργῷ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἵνα δημοσίᾳ διαψεύσῃ εἴδησιν, ἥτις οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ νὰ πιστευθῇ.

§72Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Εὐχαριστῶ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴν διὰ τὴν συμβουλήν του, βεβαιῶ ὅμως αὐτόν, ὅτι δὲν εἶχον ἀνάγκην τῆς συμβουλῆς του ταύτης. Ὡς ὀρθῶς παρετήρησε, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἦναι ἀκριβὴς ἡ εἴδησις, τὴν ὁποίαν, ὡς νῦν ἀκούω,—διότι δὲν ἀνέγνωσα τὴν σημερινὴν «Ἀκρόπολιν»— ἀνέγραψε σήμερον ἡ «Ἀκρόπολις» ἐν σχέσει πρὸς τὴν εἰς Ρώμην ἀποστολὴν τοῦ κ. Ραγκαβῆ· ἀφοῦ δὲ ἡ εἴδησις αὕτη ἦτο ἀνακριβής, πῶς ἦτο δυνατὸν ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου νὰ τὴν μεταδώσῃ εἰς τὴν ἐφημερίδα; Κατὰ τὴν ἐνταῦθα ἐπ’ ἀδείᾳ διαμονὴν τοῦ ἐν Βερολίνῳ πρεσβευτοῦ τῆς Α. Μ. ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἐκτιμῶσα τὰ προσόντα καὶ τὴν ἐγνωσμένην ἱκανότητα τοῦ κ. Ραγκαβῆ, ἔδωκεν εἰς αὐτὸν τὴν ἐντολὴν, ὅπως ἐξηγήσῃ εἰς τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἠδύνατο ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ τοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους προέτεινεν ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις πρὸς συνομολόγησιν τῆς ἐμπορικῆς συνθήκης. Παρήγγειλε λοιπὸν εἰς τὸν κ. Ραγκαβῆν νὰ μεταβῇ εἰς Ρώμην καὶ ἐκθέσῃ εἰς τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν τοὺς λόγους τούτους, προσπαθήσῃ δὲ νὰ ἐπιτύχῃ τρόπον τινὰ λύσεως τοῦ σπουδαίου τούτου ζητήματος. Τοῦτο καὶ ἐπέτυχεν ὁ κ. Ραγκαβῆς, ὡς ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν πρό τινων ἡμερῶν, ἀπαντῶν εἰς ἐπερώτησιν περὶ τῆς μετὰ τῆς Ἰταλίας συνθήκης. Τὰ λοιπὰ, ἅτινα, ὡς ἤδη ἤκουσα, ἀνεγράφησαν ἐν τῷ σημερινῷ φύλλῳ τῆς «Ἀκροπόλεως», εἶναι ἀνακριβῆ· φρονῶ ὅμως, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξασκῇ ἔλεγχον ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῶν ἐφημερίδων, εἴτε τῆς «Ἀκροπόλεως» εἴτε οἱασδήποτε ἄλλης, ἀναγραφουσῶν ἀκριβεῖς ἢ ἀνακριβεῖς εἰδήσεις· διότι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελεν ἐξασκήσει ἔλεγχόν τινα ἐπὶ τῶν ἐφημερίδων, βεβαίως ἤθελεν ἐξασκήσει τὸν ἔλεγχόν της ἐπὶ ἐφημερίδος τινὸς φιλικῶς διακειμένης πρὸς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐκ Μεσολογγίου, ἥτις σήμερον ἐδημοσίευσεν ὑβρεολόγιον καθ’ ὅλων τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως.

§73Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ πάθος, μὲ τὸ ὁποῖον ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀποδεικνύει ὅτι πολὺ ἐπληγώθη ἐκ τῆς μεταδόσεως τῆς εἰδήσεως, τὴν ὁποίαν ἀποκαλύπτει εἰς πάντα τὸ δημοσίευμα τῆς «Ἀκροπόλεως». Βεβαίως συμφέρον πάντων εἶναι, καὶ ὑμῶν πρὸ πάντων, νὰ τὸ διαψεύσητε, ἀλλὰ δὲν διεψεύσατε αὐτὸ, ὡς ἔπρεπεν. Εἴπετε ὅτι δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ ἐλέγχητε ὅσα γράφονται ἐν ταῖς ἐφημερίσιν. Ἐν τούτοις δευτέραν φορὰν συμβαίνει νὰ διαφεύγῃ ἐκ τῶν Γραφείων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν εἴδησις ἐμπιστευτικῆς φύσεως.

§74Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Σᾶς εἶπον καὶ σᾶς ἐξήγησα, ὅτι τοιαύτη εἴδησις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προέλθῃ ἐκ τῶν Γραφείων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν.

§75Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Λέγετε ὅτι οὐδεμίαν ἐξασκεῖτε ἐπιρροὴν ἐπὶ τῶν ἐφημερίδων. Ποθεῖτε τοῦτο. Αὐτὸ ἔλειπε, νὰ ὑπαγάγωμεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν τὸν ἔλεγχον καὶ τῶν ἐφημερίδων καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀκόμη! Ἀλλ’ ἐμνημονεύσατε τοῦ «Νεολόγου»· οὐδεμία ὅμως, ὡς γνωστὸν, μὲ συνδέει σχέσις πρὸς τὸν «Νεολόγον», σᾶς βεβαιῶ δὲ, ὅτι οὔτε ἀνέγνωσα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον πρῶτον ἐνταῦθα ἔμαθον ὅτι γράφει σήμερον. Ἀλλὰ σεῖς νομίζετε, ὅτι ἐπειδὴ ἔγραψε μία ἐφημερὶς λέξεις τινὰς καὶ ὑπὲρ ἐμοῦ, —διότι, ὡς βλέπετε, δὲν εἶσθε μόνος ὑμεῖς, τὸν ὁποῖον ὁ ἑλληνικὸς τύπος θαυμάζει διὰ τὰς ὑπηρεσίας πρὸς τὴν πατρίδα,—νομίζετε, ὅτι διὰ τὸν αὐτὸν λόγον ὁμιλεῖ ὑπὲρ ἐμοῦ, δι’ ὃν ὁμιλεῖ ὑπὲρ ὑμῶν, καὶ πιστεύετε ὅτι ἡ ἐφημερὶς αὕτη ἐξαγοράζεται. Ἀπατᾶσθε· οὔτε ἐγνώριζα τὰ γραφόμενα, οὔτε τὰ προεκάλεσα ὁπωσδήποτε. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι εἶμαι ἐντελῶς ξένος πρὸς ὅσα γράφει σήμερον ἡ ἐφημερὶς αὕτη, εἴτε περὶ ἐμοῦ τὰ γράφει, εἴτε περὶ ἄλλων. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τῶν ὅσων γράφει καθ’ ὑμῶν, ἀλλ’ ὅταν γράφω κατά τινος, δὲν ὑβρίζω. Εἶναι γνωστὸν τοῦτο. Ὅτε ἄλλοτε ἐδημοσίευον ἐφημερίδα, ἀπέδειξα πόσον ηὐλαβούμην τὴν θέσιν τῶν ἀντιπάλων μου, καὶ ὅταν ἐν δυσχερεῖ τοιαύτῃ εὑρίσκοντο. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἀφήσητε τὸν τρόπον αὐτὸν τοῦ συμβουλεύειν, καὶ χωρὶς νὰ θέλω νὰ σᾶς ἀπευθύνω συμβουλὴν, σᾶς συνιστῶ, τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης νὰ μὴ ἀφήσητε ἄνευ ἐξετάσεως καὶ αὐστηρᾶς τιμωρίας.

§76Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δύο λέξεις ἀναγκάζομαι νὰ εἴπω. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου ἠσχολήθη, ὅπως πείσῃ τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ ἀναγραφεῖσα εἴδησις διέφυγε τὰ Γραφεῖα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν· ἀλλὰ τοῦτο ἄντικρυς ἀντιβαίνει πρὸς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον εἶχε, ποιούμενος τὴν ἐπερώτησιν. Ἐγὼ ὑποθέτω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς ἠθέλησε νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πεποίθησίν του, ὅτι ἡ εἴδησις, ἡ ἀναγραφεῖσα εἰς τὴν «Ἀκρόπολιν», ἦτο ἀνυπόστατος, καὶ ἐὰν τοῦτο ἔλεγε καὶ ἐπαναλάμβανεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι πράγματι ἡ εἴδησις εἶναι ἀνυπόστατος, τὸ κακὸν τὸ ἐκ τῆς ἀναγραφῆς τῆς εἰδήσεως δυνάμενον νὰ προκύψῃ, βεβαίως δὲν ἤθελε προκύψει. Ἐπιμένων ὅμως ὁ κ. ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς νὰ φρονῇ, ὅτι ἡ εἴδησις ἐδόθη εἰς τὴν «Ἀκρόπολιν» παρὰ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου, καταγγέλλων τοὺς ὑπαλλήλους καὶ λέγων, ὅτι παρ’ αὐτῶν ἀνεκοινώθη ἡ εἴδησις εἰς τὴν «Ἀκρόπολιν», δίδει ὑπόστασιν εἰς εἴδησιν, ἡ ὁποία δὲν ἔχει καμμίαν ὑπόστασιν. Ἐξήγησεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν συνάδελφος ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ἀποστολῆς τοῦ κ. Ραγκαβῆ εἰς Ρώμην. Μετὰ τὴν ἐξήγησιν ταύτην τί προκύπτει; ὅτι ὁ κ. Ραγκαβῆς μετέβη εἰς Ρώμην πρὸς τὸν σκοπὸν ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἡ ἀποστολή του. Ὁ σκοπὸς οὗτος οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν πρὸς τὴν ἀναγραφεῖσαν ἐν τῇ «Ἀκροπόλει». Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴν νὰ ἀρκεσθῇ εἰς τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, βάσις δὲ τῆς δηλώσεως ἦτο, ὅτι ἡ ἀναγραφεῖσα εἴδησις εἶναι ἐντελῶς ἀνυπόστατος, καὶ νὰ μὴ ἐπιμείνῃ ἐπὶ τῆς ἐξηγήσεως ταύτης, διότι διὰ τῆς ἐπιμονῆς οὐδὲν ἕτερον πράττει ἢ νὰ δώσῃ ὑπόστασιν εἰς εἴδησιν, ἡ ὁποία πράγματι δύναται νὰ βλάψῃ ἐθνικὰ συμφέροντα.

§77Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Βεβαίως αὐτὸς ἦτο ὁ σκοπὸς, διὰ τὸν ὁποῖον ἀπηύθυνα τὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα, καὶ τὸ ἐδήλωσα εὐθὺς ἀμέσως ἀρχόμενος. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν ἠρκέσθη νὰ βεβαιώσῃ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη, ὅτι δηλαδὴ ἡ ἀποστολὴ τοῦ κ. Ραγκαβῆ ἐγένετο πρὸς διαπραγμάτευσιν μόνον ἐμπορικῆς συνθήκης, οὐχὶ δὲ πρὸς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἀποδίδει ἡ ἐφημερίς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δυσηρεστήθη, διότι τὸν προεκάλεσα ἵνα ποιήσηται τὴν διάψευσιν ταύτην, καὶ παρεξετράπη. Ἐθεώρησα ὅτι ἀδίκως δυσαρεστεῖται, διότι προεκλήθη νὰ διαψεύσῃ ἐπιζήμιον τῷ Κράτει εἴδησιν. Βεβαίως δὲν ἠδύνατο νὰ ἀρνηθῇ δημοσίαν διάψευσιν ἐν τῇ Βουλῇ, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι δυσηρεστήθη, διότι ἐθεώρησεν ὅτι δὲν ἦτο ἐπιζήμιος τοιαύτη εἴδησις, ὅπερ θεωρῶ μέγα σφάλμα.

§78ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἀσχοληθῶ εἰς τὸ ἀκριβὲς ἢ μὴ ἀκριβὲς τῆς εἰδήσεως κατόπιν τῆς ἀπαντήσεως, ἣν ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Παρατηρῶ ὅμως, ὅτι ἀπό τινος διεξάγεται περίεργος ἀγὼν μεταξὺ Βουλῆς καὶ Τύπου, εἰς τὸν ὁποῖον δύναται ἴσως νὰ ἀποδοθῇ ὅτι ἡ μεγάλη ἐλευθερία περὶ τὴν συζήτησιν, ὁ μέγας πόθος πρὸς ἀποκατάστασιν ὀρθῆς λειτουργίας τῶν νόμων καὶ τοῦ πολιτεύματος, τὸν παρασύρει εἰς ἄκρας ἐπιθέσεις. Δὲν γνωρίζω ὅμως, ἂν εἶναι δεδικαιολογημένη καὶ ἡ Βουλὴ, παρασυρομένη εἰς ἀντεπιθέσεις ἐν μεγαλειτέρᾳ ἴσως ὁρμῇ κατὰ τοῦ Τύπου. Καὶ ὁ Τύπος καὶ ἡ Βουλὴ πάντοτε δικαιολογοῦνται ὅτι πράττουσιν οὕτως ἐκ στοργῆς πρὸς τὴν πατρίδα, ἐξ ἐνδιαφέροντος ὑπὲρ τοῦ πολιτεύματος, τῶν ἐλευθεριῶν, χωρὶς ὅμως δυστυχῶς, — καὶ λυποῦμαι ὅτι τὸ λέγω, — οὔτε οἱ μὲν οὔτε οἱ δὲ νὰ ἐννοῶμεν, ὅτι αὐτὴ ἡ πάλη ἀποβαίνει ἀκριβῶς ἐναντίον τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον νομίζομεν ὅτι ἐξυπηρετοῦμεν. Ἰδοὺ σήμερον καὶ μία καταγγελία ἐπὶ προδοσίᾳ ἐναντίον ἐφημερίδος τινός. Ἐὰν ἡ εἴδησις ἦτο ἀληθής, δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον καὶ πάλιν θὰ ἦτο προδοτικὴ ἡ δημοσίευσις αὐτῆς· ἀλλ’ ἐὰν ἡ εἴδησις εἶναι ἀναληθής, καὶ πάλιν ὁμολογῶ ὅτι μ’ ἐξέπληξεν ὁ τόνος τῆς φωνῆς τοῦ σεβαστοῦ μοι ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτοῦ, ὅτε κατόπιν ἤκουσα τὸ συμπέρασμα τῆς ὅλης ὁμιλίας του διὰ τὴν φοβερὰν αὐτὴν ἀποκάλυψιν. Ἐγὼ δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, οὔτε καλοῦμαι νὰ δικαιολογήσω οἱανδήποτε ἐφημερίδα. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ἐποικοδομεῖ τὴν γνώμην τοῦ κοινοῦ περὶ τοῦ Τύπου, διὰ τοῦτο ἔλαβον τὸν λόγον, ἵνα διασκεδασθῇ ἡ ἐντύπωσις τῆς ἀπορίας καὶ τῆς ἀγανακτήσεως, ἡ ὁποία μάλιστα ἠκούσθη ἀπὸ τῆς πτέρυγος ἐκείνης (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν), ἐκσπῶσα διὰ τῶν χειλέων συναδέλφου τινὸς εἰς τὴν λέξιν προδοσία!

§79ΜΟΜΦΕΡΡΑΤΟΣ. Ἐὰν ἐγένετο ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν (γέλωτες ἐν τῇ δεξιᾷ).

§80ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Πρόκειται ἁπλούστατα περὶ δημοσιεύσεως εἰδήσεως, τὴν ὁποίαν οἱ ἐν γένει κρίνοντες μετ’ ἐπιφυλάξεως τὰ πράγματα, ἴσως θεωρήσωσιν ὅτι ἦτο καλλίτερον νὰ μὴ δημοσιευθῇ. Ἀλλὰ μὴ λησμονῶμεν, ὅτι πρὸ δύο ἢ τριῶν μόλις ἡμερῶν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ὁποίου ἄλλως ἡ ἐπιφυλακτικότης εἶναι γνωστή, θίξας τὸ ζήτημα τῆς προσφυγῆς εἰς τὴν διαιτησίαν τῶν Δυνάμεων διὰ τὴν συνομολόγησιν τῆς συνθήκης περὶ ἐμπορίας καὶ ναυτιλίας, κατόπιν μομφῆς ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἔδει νὰ εἶχε γείνῃ ἤδη τοῦτο, εἶπεν ὅτι οἱ ψέγοντες τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως λησμονοῦσιν ὅτι δέον νὰ ἐξετάσωσιν ἂν ὑπάρχει τὸ ἔδαφος ἐπαρκῶς παρεσκευασμένον διὰ προσφυγὴν εἰς τοιαύτην διαιτησίαν. Καὶ ἐθεωρήθη προδοσία, ὅτι μία ἐφημερὶς ἀνήγγειλεν ὅτι εἷς τῶν πρεσβευτῶν τῆς Ἑλλάδος ἐνεργεῖ πλησίον Κυβερνήσεώς τινος, ἵνα παρασκευάσῃ τὸ ἔδαφος πρὸς τὴν θεωρουμένην ἀναπόφευκτον διαιτησίαν. Καὶ τίνα ἆρά γε ἀποστολὴν ἄλλην ἔχουσιν οἱ παρὰ ταῖς ξέναις Κυβερνήσεσιν ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑλλάδος ἢ νὰ ἐργάζωνται ὑπὲρ τῶν δικαίων καὶ τῶν συμφερόντων ταύτης; καὶ κατὰ τί εἶναι προδοτικόν, ὅτι ὁ δεῖνα ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους ἐνεργεῖ πλησίον μιᾶς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ἕτερος πλησίον τῆς ἄλλης Κυβερνήσεως πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον; Ἐὰν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ διαψεύδωσι ταῦτα, δικαίωμα αὐτῶν εἶναι νὰ διαψεύδωσι καὶ νὰ δηλῶσι ποία ἡ ἀληθὴς ἀποστολὴ τοῦ κυρίου Ραγκαβῆ εἰς Ρώμην, ἐφ’ ὅσον νομίζουσιν ὅτι πρέπει νὰ δηλῶται καὶ τοῦτο. Ἐὰν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἔκρινον ὅτι ἔδει νὰ μὴ ἀποκαλυφθῇ ὁ σκοπὸς τῆς εἰς Ρώμην εἰδικῆς ἀποστολῆς τοῦ κ. Ραγκαβῆ πρὸ τῆς λήξεως τῶν διαπραγματεύσεων περὶ συνομολογήσεως τῆς ἐμπορικῆς συνθήκης μετὰ τῆς Ἰταλίας, δι’ ἣν πράγματι μετέβη, ἠδύναντο ἄριστα νὰ διαψεύσωσι πάντα ὅσα ἐγράφησαν ἐν ταῖς ἐφημερίσιν, ἐφ’ ὅσον ἤθελον φρονεῖ ὅτι τοῦτο ἐπέβαλλον τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα σήμερον δι’ ἐμὲ εἶναι ἄλλο, ὅτι ἐν τῇ Βουλῇ ἀκούονται καταγγελίαι κατὰ τοῦ Τύπου ἐπὶ προδοσίᾳ ἐξ ἀφορμῶν μὴ ἀξίων νὰ προκαλῶσι τοιαύτην ἀγανάκτησιν! Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀναζητῶμεν τὴν προδοσίαν ἐκεῖ, ὅπου δὲν ὑπάρχει, πολὺ δὲ χείρονα ἀποτελέσματα τοιούτων φανταστικῶν προδοσιῶν ἔχει αὐτὸς ὁ διεξαγόμενος ἀγὼν μεταξὺ Τύπου καὶ Κοινοβουλίου, οὔτε τοῦ Τύπου ἀλλ’ οὔτε τῆς Βουλῆς ἄξιος.

§81Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μίαν ἐρώτησιν, παρακαλῶ, κύριε Βουλευτά. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτε ὁ στρατὸς ἦτο ἀντιμέτωπος τοῦ ἐχθροῦ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀκόμη εὑρίσκετο εἰς ἀμφιβολίαν, ἂν θὰ ἐπέλθῃ εἰρήνη ἢ ὄχι, ἂν ἐδημοσιεύθη τότε εἴς τινα τῶν ἐφημερίδων ὅλον τὸ σχέδιον τῆς ἀμύνης τοῦ στρατεύματος, καὶ τόσον ἀκριβῶς, ὥστε ἀμφιβάλλω ἂν ἐκεῖνος, ὅστις κατέστρωσε τὸ σχέδιον καὶ τὸ ἐφήρμοσεν ἐπὶ τοῦ ἐδάφους, θὰ ἠδύνατο νὰ δώσῃ τόσας λεπτομερείας εἰς τὴν δημοσιογραφίαν; Νομίζετε, ὅτι ἡ δημοσίευσις ἐκείνη ἦτο ἐπ’ ὠφελείᾳ τῆς Ἑλλάδος;

§82ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐγὼ δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι ὁ Τύπος πλειστάκις περιπίπτει εἰς τοιαῦτα παραπτώματα, ὄχι δὲ μόνον ὁ Ἑλληνικὸς Τύπος. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἂν ἡ εἴδησις, περὶ ἧς ὁ λόγος, ἤξιζε νὰ ἐγείρῃ τόσον θόρυβον καὶ νὰ προκαλέσῃ τοσαύτην συζήτησιν.

§83ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν εἶναι σπουδαιότατον;

§84Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αἱ τελευταῖαι παρατηρήσεις παρέσχον ἄλλην φάσιν τῆς ἐπερωτήσεως, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου προέβαλε πρὸ μικροῦ. Κατὰ τὴν φάσιν ταύτην συντελεῖται εἷς ἀνταγωνισμὸς, ἵνα μὴ εἴπω ἀγών, μεταξὺ Βουλῆς καὶ Τύπου, καὶ κατὰ τὸν ἀνταγωνισμὸν τοῦτον ἡ μὲν Βουλὴ καταδιώκει τὸν Τύπον, ἐγκαλοῦσα αὐτὸν ἀδίκως, ἐπειδὴ δὲ ὁ Τύπος εὐτυχῶς ἔχει ἀντιπρόσωπον ἐνταῦθα, οὗτος δὲν ὀκνεῖ νὰ ἀμυνθῇ κατὰ τῆς ἐπιθέσεως ταύτης τῆς ἀδίκου. Τοιαύτη ἑρμηνεία τῶν ἐν τῇ Βουλῇ γινομένων μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ἑρμηνεία ἀντισυνταγματική. Ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει καιρὸν, οὐδὲ καθῆκον, νὰ ἀσχολῆται περὶ τοῦ Τύπου. Ἀσχολεῖται ἡ Βουλὴ νομοθετοῦσα, ἢ ἀσχολεῖται ἐλέγχουσα τὰς πράξεις ἢ τὰς παραλείψεις τῶν Ὑπουργῶν. Ἀλλ’ ἔργον τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι νὰ συζητῇ, ἂν καλῶς ἢ κακῶς γράφονται αἱ ἐφημερίδες, ἂν αἱ αἰτιάσεις αὐτῶν εἶναι ἄδικοι ἢ δίκαιαι, ἂν ἐπικρίνουσιν ἡμᾶς ἢ κατηγοροῦσιν ἡμᾶς ἢ συκοφαντοῦσιν ἡμᾶς. Ταῦτα πάντα εἶναι ἀντικείμενα συζητητέα ἴσως ἐν τῇ κοινωνίᾳ· ἴσως οἱ πολῖται πρέπει νὰ συζητῶσιν, ἵνα κρίνωσιν ἂν ὁ Τύπος ἐκπληροῖ τὴν ἀποστολήν του, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει πεισθῶσιν ὅτι δὲν ἐκπληροῖ τὴν ἀποστολήν του, ν’ ἀφαιρῶσι τὴν συνδρομήν των ἀπ’ αὐτοῦ, ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει πεισθῶσιν ὅτι ἐκπληροῖ τὴν ἀποστολήν του, νὰ συντρέχωσι καὶ ὑποστηρίζωσιν αὐτόν. Ἀπορῶ, πῶς Βουλευταὶ παρέστησαν τὴν Βουλήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκουσιν, ὡς ἀνταγωνιζομένην πρὸς τὸν Τύπον. Ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου ἐποιήσατο παρατήρησιν περί τινος δημοσιεύσεως. Καὶ εἶχε τὸ δικαίωμα ὁ κ. ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς ν’ ἀπευθύνῃ τὴν παρατήρησιν ταύτην. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐξηγήσεως ἢ τῆς μελέτης, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο ἐπὶ τῆς περὶ ἧς ὁ λόγος δημοσιεύσεως· κατὰ τὸ ἀποτέλεσμα δὲ τοῦτο ὁ κ. Βουλευτὴς εὑρίσκει ὅτι ἡ δημοσίευσις ἐκείνη βλάπτει τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Τὴν παρατήρησιν ταύτην ἀπηύθυνε πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, μετὰ τῆς προθέσεως νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς αὐτὸν νὰ πράξῃ ὅ,τι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἔπραξεν, ἤτοι νὰ διαψεύσῃ τὴν εἴδησιν ἐκ βάθρων, καὶ νὰ βεβαιώσῃ ὅτι οὐδεμία τοιαύτη ἐγένετο κατ’ ἐντολὴν αὐτοῦ ἐνέργεια. Ἀπορῶ, πῶς εὑρίσκονται συνήγοροι, πειρώμενοι νὰ παραστήσωσιν, ὅτι ἡ εἴδησις αὕτη εἶναι ἀβλαβής, καὶ νὰ παραστήσωσι καὶ ἄλλο τι περισσότερον, ἤτοι ὅτι οὐδόλως βλάπτει, ἐὰν στείλωμεν ἀπεσταλμένους, ὅπως προπαρασκευάζωμεν τὰς Μεγάλας Δυνάμεις διὰ νὰ μᾶς ἀπονείμωσι δίκαιον, πρὶν ἢ ὑποβληθῇ ἡ ὑπόθεσις εἰς τὴν διαιτησίαν αὐτῶν, πρὶν ἢ οἱ ἀντιπρόσωποι αὐτῶν ἐξετάσωσι τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως καὶ πεισθῶσιν ἂν ἔχομεν δίκαιον ἢ ἄδικον. Αὐτὰ εἶναι ἀνάρμοστα νὰ λέγωνται ἐν τῇ Βουλῇ, ἐλπίζω δ’ ὅτι οἱ συνάδελφοι ὅλοι δὲν πρέπει ν’ ἀπασχολώμεθα περὶ τοιαῦτα θέματα. Ἀλλ’ ἐὰν παρέχωνται ἀφορμαὶ νὰ ἐπικρίνωμεν τοὺς Ὑπουργοὺς, νὰ ἐπικρίνωμεν αὐτοὺς, ἐὰν δὲ κρίνωμεν ὅτι τὰ τοῦ Τύπου χρήζουσι μεταρρυθμίσεως διὰ μέτρων προληπτικῶν ἢ κατασταλτικῶν, νὰ νομοθετῶμεν τὰ εἰκότα ἐπὶ προτάσεων τῶν ἐχόντων δικαίωμα νὰ προτείνωσι τοὺς νόμους.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 326,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1899.

§86Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Κύριοι Βουλευταὶ, συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου περὶ πιστώσεως διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐξόδων πρὸς ἐπισκευὴν τοῦ Θωρηκτοῦ «Ψαρῶν» καὶ τῶν δύο ἄλλων θωρηκτῶν, «Ὕδρας» καὶ «Σπετσῶν», τὰ ὁποῖα ἐστάλησαν εἰς τὸν πολεμικὸν ναύσταθμον τῆς Τουλῶνος, ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς προέβαλε τὰς ἀκολούθους ἐρωτήσεις. Πρώτη ἐρώτησις: «Κατεστράφη ἡ ἠλεκτρικὴ ἐγκατάστασις τῶν «Ψαρῶν» καὶ τῶν δύο ἄλλων θωρηκτῶν, ἡ γενομένη ὑπὸ τῆς ὑπὸ τὸν ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴν Κυβερνήσεως καὶ ὑπὸ τῆς ἑταιρείας «Sautter-Harlé et Cnie» κατασκευασθεῖσα;» Κύριοι, ἐζήτησα ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τὰς πληροφορίας, τῶν ὁποίων εἶχον ἀνάγκην, διὰ ν’ ἀπαντήσω εἰς τὰ ἐρωτήματα τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ. Καὶ πρῶτον ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεώς του ἀπαντῶ, ὅτι ἡ ἠλεκτρικὴ ἐγκατάστασις τοῦ θωρηκτοῦ «Ψαρῶν» πρώτην ἤδη φορὰν ἐγένετο, ὁ δὲ κύριος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ποιεῖται σύγχυσιν μεταξὺ τῆς ἠλεκτρικῆς ἐγκαταστάσεως καὶ τῶν ἠλεκτρικῶν μηχανῶν τοῦ πλοίου, αἵτινες εἶχον ἀγορασθῆ πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ φωτισμοῦ τοῦ πλοίου, καὶ ἰδίως διὰ τοὺς ἠλεκτρικοὺς προβολεῖς.

§87Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἴπετε, ὅτι πρώτην φορὰν γίνεται ἠλεκτρικὴ ἐγκατάστασις; Δὲν ἐνόησα· σᾶς παρακαλῶ νὰ τὸ ἐπαναλάβητε.

§88ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀμέσως. Ὑμεῖς, ὡς Ὑπουργὸς, συνεβλήθητε μὲ τὸ ἐν Παρισίοις κατάστημα (τὸ συμβόλαιον δὲν τὸ ἔχω ἐδῶ) καὶ διὰ τοῦ συμβολαίου τούτου τὸ κατάστημα ἀντὶ τιμήματος δραχμῶν 115,284 ἀνέλαβε νὰ προμηθεύσῃ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἠλεκτρικὰς μηχανὰς διὰ τὰ τρία θωρηκτὰ, καὶ τὰ παρακολουθοῦντα αὐτὰ ὑλικά. Τὸ συμβόλαιον ἐξετελέσθη, αἱ ἠλεκτρικαὶ μηχαναὶ παρελήφθησαν καὶ τὰ λοιπὰ μηχανήματα εἶναι ποιότητος ἀρίστης, ἀλλὰ ταῦτα δὲν ἐτοποθετήθησαν ἐπὶ τῶν θωρηκτῶν.

§89Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὥστε δὲν κατεστράφησαν. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§90ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Βεβαίως, ἀφοῦ δὲν ἐτοποθετήθησαν.

§91Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κατὰ ποίαν ἐποχήν;

§92ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τῇ 10 Νοεμβρίου 1896 ὑπεγράφη τὸ συμβόλαιον. Λοιπὸν, ὡς ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐπληροφόρησε τὴν Βουλὴν, συνῆψε πράγματι τὸ συμβόλαιον αὐτὸ μὲ τὸ εἰρημένον κατάστημα, τὰ ὑλικὰ τὰ συμφωνηθέντα παρεδόθησαν, καὶ παρελήφθησαν, εὑρεθέντα καλλίστης ποιότητος, ἀλλὰ δὲν ἐτοποθετήθησαν ἐν τῷ θωρηκτῷ, συνεπῶς δὲν κατεστράφησαν τὰ παρ’ ὑμῶν προμηθευθέντα, διότι δὲν ἐτοποθετήθησαν.

§93Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπῆρχεν ἠλεκτρικὴ ἐγκατάστασις εἰς τὰ «Ψαρά»;

§94ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ ἀρχικὴ, ἡ ὁποία δὲν ἀντικατεστάθη, ἀφ’ ἧς τὰ θωρηκτὰ κατεσκευάσθησαν. Κατὰ συνέπειαν ἡ ἀλλαγὴ τῆς ἐγκαταστάσεως, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ γείνῃ ἤδη, εἶναι ἀλλαγὴ τῆς ἐγκαταστάσεως ἐκείνης, ἡ ὁποία ἀρχικῶς εἶχε γείνῃ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων θωρηκτῶν.

§95Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχετε λεπτομερεῖς πληροφορίας περὶ τῶν μερῶν ἐκείνων τῆς ἠλεκτρικῆς συσκευῆς, τὰ ὁποῖα ἐφθάρησαν;

§96ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Λεπτομερεῖς πληροφορίας δὲν ἔχω, ἔχω ὅμως τὴν πληροφορίαν ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, ὅτι ἡ ἐγκατάστασις τῶν ἠλεκτρικῶν, ἡ ἀρχικῶς γενομένη ἐπὶ τῶν θωρηκτῶν, ἐβλάβη ἕνεκα τῆς παρόδου ἐννέα ἐτῶν, καὶ κατέστη ἄχρηστος, εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ γείνῃ νέα ἐγκατάστασις.

§97Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Περὶ τῶν κανονίων πρόκειται, κύριε Ὑπουργέ.

§98ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, λάβετε τὴν καλωσύνην νὰ περιμείνητε. Ὥστε ἐπὶ τῆς πρώτης ἐρωτήσεως ἔδωκα τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν κύριον Βουλευτὴν, ὅτι τὰ παρ’ αὐτοῦ παραγγελθέντα παρελήφθησαν, δὲν ἐτοποθετήθησαν ὅμως ἐπὶ τῶν θωρηκτῶν, μένουσι δὲ ὅλα αὐτὰ τὰ μηχανήματα εἰς τὸν Ναύσταθμον.

§99ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τοποθετοῦνται ὅλα εἰς τὰ θωρηκτά;

§100ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὄχι. Δὲν τοποθετοῦνται ὅλα, ἀλλ’ ἔρχονται τὰ θωρηκτὰ ἐδῶ καὶ θὰ τοποθετηθῶσιν. Ἐπὶ τῆς δευτέρας ἐρωτήσεως τώρα...

§101ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἡ δευτέρα ἐρώτησις περιττεύει ἑπομένως.

§102ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μάλιστα. Ἄλλη ἐρώτησις: «Ἐτοποθετήθησαν τὰ ἠλεκτρικὰ μηχανήματα «Γεωργίου», «Κανάρη» καὶ «Μιαούλη»; Ἂν οὐχὶ, διατὶ δὲν ἐτοποθετήθησαν καὶ ποῦ εὕρηνται; Πρόκειται περὶ τῶν μηχανημάτων, τῶν ὑπὸ τῆς αὐτῆς ὡς ἄνω Κυβερνήσεως παραγγελθέντων.» Ἐπὶ τῆς θωρακοβάριδος «Γεωργίου» ἡ ἠλεκτρικὴ μηχανὴ δὲν ἐτοποθετήθη, δὲν ἐτοποθετήθη δὲ διὰ τὸν ἀκόλουθον λόγον.—Παρακαλῶ, προσέξατε.—Ἡ μηχανὴ τοῦ «Γεωργίου», κατὰ τὰς πληροφορίας τῆς ὑπηρεσίας,—διότι ἐγὼ δὲν εἶμαι μηχανικὸς — ἐργάζεται μὲ πίεσιν 25 λιτρῶν. Ἡ ἀγορασθεῖσα ἠλεκτρικὴ μηχανὴ διὰ τὸ πλοῖον τοῦτο ἀπαιτεῖ πίεσιν ἀτμοῦ 60 λιτρῶν τοὐλάχιστον. Εἶναι λοιπὸν φανερὸν, ὅτι αἱ δύο αὗται μηχαναὶ δὲν δύνανται νὰ λειτουργήσωσι ταυτοχρόνως, καὶ ἑπομένως ἡ ἠλεκτρικὴ αὕτη μηχανὴ εἶναι ἀκατάλληλος διὰ τὸν «Γεώργιον».

§103ΣΚΟΥΖΕΣ. Ποῖος τὴν παρήγγειλεν αὐτήν;

§104Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. Λεβίδης.

§105ΣΚΟΥΖΕΣ. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν ἔχει τόσας γνώσεις μηχανικάς.

§106Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν λέγω ὅτι πταίει ὁ κ. Λεβίδης, διότι καὶ αὐτὸς δὲν εἶναι μηχανικός. Καὶ ὁ κ. Λεβίδης εἰργάζετο ὑπὸ τὰς ὁδηγίας τῶν ἁρμοδίων, καὶ ἐγὼ ἐργάζομαι ὑπὸ τὰς ὁδηγίας τῶν ἁρμοδίων. Δὲν γνωρίζω πῶς ὑμεῖς, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰργάζεσθε.

§107ΣΚΟΥΖΕΣ. Καὶ ἐγὼ εἰργαζόμην ὑπὸ τὰς ὁδηγίας τῶν ἁρμοδίων. Δι’ αὐτὸ εἶπον, ὅτι δὲν πταίει ὁ Ὑπουργός. Ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία ἡ ἁρμοδία ἔδωκε παραγγελίαν;

§108Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Ἠκούσατε νὰ εἴπω ἐγὼ ὅτι πταίει ὁ Ὑπουργός;

§109ΣΚΟΥΖΕΣ. Ὄχι. Ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι ἀπὸ ἁρμοδίου εἰς ἁρμόδιον εὑρίσκεται, ἂν εἶναι τὰ μηχανήματα ἄχρηστα.

§110ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ ἀπαντῶ εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς καὶ τῷ δίδω τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν μοὶ ἔδωκεν ἡ ὑπηρεσία. Δὲν μέμφομαι τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ κ. Λεβίδου. Λοιπὸν ἐπὶ τοῦ «Γεωργίου» δὲν ἐτοποθετήθη ἡ ἠλεκτρικὴ μηχανὴ, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Λεβίδης εἶχε προμηθευθῆ. Δεύτερον δὲν ἐτοποθετήθη, διότι θέσις ἠλεκτρικῆς μηχανῆς δὲν ὑπάρχει ἐν τῷ πλοίῳ, καὶ αὐτὸ ἀναφέρει ἐπιτροπὴ ἐξ ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυστάθμου, λέγουσα ἐν ἐκθέσει αὐτῆς: «Διὰ τὴν θωρακοβάριδα «Β. Γεώργιος» ἡ ἐγκατάστασις λέβητος καὶ ἠλεκτρικῆς μηχανῆς δὲν εἶναι δυνατὴ, μὴ ὑπάρχοντος χώρου οὐδαμοῦ κλπ. Ὥστε ἡ ἐγκατάστασις ἠλεκτρικοῦ φωτὸς ἐν τῇ θωρακοβάριδι «Β. Γεώργιος» εἶναι ἀνέφικτος» Διὰ τοὺς λόγους λοιπὸν αὐτοὺς, τοὺς ὁποίους ἠκούσατε, δὲν ἐτοποθετήθη ἡ ἠλεκτρικὴ μηχανὴ ἐπὶ τοῦ «Γεωργίου».

§111Β. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, μοὶ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς διακόψω ἐπ’ ὀλίγα λεπτά; Βεβαίως αἱ παραγγελίαι αὐταὶ ὑπὸ τοῦ κ. Λεβίδου ἐγένοντο κατόπιν γνωματεύσεως μιᾶς ἐπιτροπῆς ἀπὸ ἁρμοδίους ὑπαλλήλους. Αὐτοὶ δὲν εἶναι ὑπόλογοι δι’ αὐτὰς τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστη τὸ Κράτος, τοῦ νὰ ἔλθωσι μηχαναὶ, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀκατάλληλοι διὰ τὰ πλοῖα; Αὐτὸ, πιστεύω, ἤθελε νὰ εἴπῃ καὶ ὁ κύριος Σκουζές.

§112ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ, βεβαίως.

§113ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Λοιπὸν αὐτὰ τὰ μηχανήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄχρηστα σήμερον, ἐπιβαρύνουσι τὸ δημόσιον ταμεῖον, οἱ δὲ τότε προτείναντες εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὴν ἀγορὰν τοιούτων μηχανημάτων, μένουσιν ἀκαταδίωκτοι!

§114Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν μοὶ κάμνετε τὴν χάριν, κύριε συνάδελφε, τὴν ἐρώτησιν αὐτὴν, τὴν ὁποίαν ἀπηυθύνατε πρὸς ἐμὲ, νὰ λάβητε τὴν καλωσύνην νὰ τὴν ἀπευθύνητε πρὸς τὸν κύριον πρώην Ὑπουργὸν καὶ νὰ τὸν ἐρωτήσητε, ποῖοι ἐγνωμάτευσαν διὰ τὴν παραγγελίαν τῶν μηχανημάτων, διὰ νὰ σᾶς εἴπῃ;—διότι ἐγὼ δὲν ἤμην τότε Ὑπουργός.

§115ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὁ κ. Λεβίδης σήμερον δὲν δύναται νὰ ἔχῃ καμμίαν γνῶσιν περὶ τούτου πρόχειρον.

§116ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἔχω.

§117Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (πρὸς τὸν κ. Λεβίδην). Λοιπὸν, κύριε συνάδελφε, ἀπαντήσατε.

§118ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγνωμάτευσεν ὁ κύριος Γιαλούσης, ὁ μόνος ἁρμόδιος.

§119Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Λοιπὸν, κύριε συνάδελφε, ἠκούσατε ποῖοι ἐγνωμάτευσαν. Ἐγὼ θὰ ἐξετάσω εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ θὰ σᾶς φέρω τὴν πληροφορίαν, ποῖος ἐγνωμάτευσε.

§120ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Θέλομεν νὰ προσκληθῇ ὁ κ. Γιαλούσης εἰς ἀπολογίαν, πῶς ἐσύστησεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τότε,—ὡς καὶ εἰς σᾶς δύναται καὶ εἰς ἄλλον αὔριον νὰ συστήσῃ—τὴν ἀγορὰν μηχανημάτων ἀκαταλλήλων, καὶ νὰ δώσῃ λόγον διὰ τὴν ζημίαν αὐτὴν τοῦ Δημοσίου.

§121Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ θὰ σᾶς φωτίσω αὔριον. Καὶ ἐὰν μὲν ἐγνωμάτευσεν ὁ μηχανικὸς τοῦ στόλου κ. Γιαλούσης, βεβαίως ἐκεῖνος εἶναι ὁ ὑπεύθυνος, ἐὰν δὲ δὲν ἐγνωμάτευσε, καὶ ἄνευ γνώμης τινὸς παρηγγέλθησαν τὰ μηχανήματα, εὕρετε σεῖς τὸν ὑπεύθυνον.

§122ΡΙΚΑΚΗΣ. Τώρα εὑρίσκονται ἀκατάλληλα;

§123Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εὑρέθησαν ἀπὸ τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἦλθον εἰς Ἑλλάδα.

§124ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ ζητήσῃ ἀμέσως ἀπολογίαν.

§125Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ποῖος;

§126ΡΙΚΑΚΗΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον.

§127Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ν’ ἀποταθῆτε πρὸς τοὺς τότε Ὑπουργούς. Διατὶ ἀποτείνεσθε πρὸς ἐμέ;

§128ΡΙΚΑΚΗΣ. Κάμνω μίαν παρατήρησιν, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἀποβλέπῃ εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν.

§129Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ κάμητε ὀλίγην ὑπομονὴν διὰ νὰ ἐξετάσω εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅπως ἴδωμεν, ἂν ὑπάρχει τοιαύτη γνωμοδότησις τοῦ ἀρχιμηχανικοῦ κυρίου Γιαλούση. Αὔριον θὰ σᾶς εὐχαριστήσω.

§130ΛΑΠΠΑΣ. Πότε ἀφίχθησαν, κύριε Ὑπουργέ, τὰ μηχανήματα ταῦτα ἀπὸ τὴν Εὐρώπην;

§131Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Παρηγγέλθησαν τὸν Νοέμβριον τοῦ 1896.

§132ΛΑΠΠΑΣ. Καὶ ἀφίχθησαν;

§133Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Πότε ἀφίχθησαν, θὰ σᾶς πληροφορήσω αὔριον.

§134Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Πότε παρελήφθησαν;

§135Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Ἠκούσατε τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἐτοποθετήθη τὸ μηχάνημα ἐπὶ τοῦ θωρηκτοῦ «Γεωργίου». Ἐπὶ τοῦ «Μιαούλη» ἡ ἠλεκτρικὴ μηχανὴ δὲν ἐτοποθετήθη, διότι κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς οἰκείας ἐπιτροπῆς «διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῆς ἠλεκτρικῆς μηχανῆς καὶ τοῦ δι’ αὐτὴν λέβητος χῶρος κατάλληλος δὲν ὑπάρχει, ἐκτὸς ἐὰν στερήσωμεν τὸ σκάφος μέρους ἀνθρακαποθήκης, ὅπερ ἤθελεν εἶναι ἐπιζήμιον κλπ.» Ἐδῶ, Κύριοι, ὑπάρχει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἓν συμβόλαιον, τὸ ὁποῖον συνετάχθη μεταξὺ τοῦ πρώην ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ κ. Λεβίδου καὶ ἑνὸς κ. Κωνσταντίνη, ἠλεκτρολόγου. Τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ συμβολαίου λέγει τὰ ἀκόλουθα: «Ὁ ἐργολάβος ὑποχρεοῦται νὰ χορηγήσῃ τὰ ἀνωτέρω κατονομασθέντα εἴδη, τῶν ὑποδειγμάτων ἐπαφιεμένων εἰς τὴν ἐκλογήν του.» Ὁ ὅρος αὐτὸς ἔδωκε τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸν κύριον Κωνσταντίνην,—ὁ ὁποῖος, ἐν παρόδῳ σᾶς λέγω, ὅτι εἶναι καὶ Ἰουδαῖος...

§136ΑΛΕΞ. ΡΩΜΑΣ. Δὲν σημαίνει τίποτε τὸ θρήσκευμα Εἶναι πολίτης Ἕλλην.

§137Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· ἔκαμα λάθος.... Ἔδωκε λοιπὸν τὴν εὐκαιρίαν εἰς αὐτὸν νὰ προμηθεύσῃ ὑλικά, τὰ ὁποῖα ἦσαν αἰσχίστης ποιότητος. Τοῦτο δὲ βεβαιοῖ ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν ἔλαβον ἀπὸ τὸν ἐν τῷ εὐδρόμῳ «Μιαούλῃ» ἀξιωματικόν, τὸν ἐπιφορτισμένον τὰ τῶν ἠλεκτρικῶν φώτων, Ἀλέξανδρον Χρηστομᾶνον, ἡ δὲ ἔκθεσις αὕτη χρονολογεῖται ἀπὸ 6 Αὐγούστου ἐκ τοῦ λιμένος Λιβερπούλ. Ἐὰν ἐπιθυμῆτε, νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἔκθεσιν.

§138ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§139Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. (ἀναγινώσκει). «Πρὸς τὸν κυβερνήτην τοῦ εὐδρόμου «Μιαούλη». Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ φέρω εἰς γνῶσιν ὑμῶν, ὅτι τὴν χθὲς συμβᾶσαν ἀνάφλεξιν τῶν καλωδίων τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτισμοῦ εἰς τὸ διαμέρισμα τῶν σημαιοφόρων ἀποδίδω εἰς τὴν κακὴν ποιότητα τῶν καλωδίων καὶ εἰς αὐτὴν καὶ μόνον. Ἡ ὑγρασία εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο τοῦ πλοίου εἶναι μεγάλη, τὰ δὲ καλώδια τὰ χορηγηθέντα ἡμῖν παρὰ τοῦ Β. Ναυστάθμου διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτισμοῦ ἦσαν αἰσχίστης ποιότητος καὶ ὅλως ἀκατάλληλα διὰ τὴν ἐπὶ πλοίου χρῆσιν, οὕτως ὥστε, ἅμα ὑγρανθῇ που τοῦ δικτύου τὸ καλώδιον, ἀμέσως καταστρέφεται ἡ μόνωσις τοῦ καλωδίου, καὶ εἶναι ἑπόμενον, κύριε Κυβερνῆτα, ἂν δὲν ἀντικατασταθῶσι τὰ μέρη ἐκεῖνα τῶν καλωδίων, τὰ διερχόμενα δι’ ἐπιδεκτικῶν μεγάλης ὑγρασίας σημείων τοῦ σκάφους, νὰ συμβῇ τι πολὺ σπουδαῖον. Περὶ τῆς κακῆς ποιότητος τῶν καλωδίων, κύριε Κυβερνῆτα, καὶ ἐν Ναυστάθμῳ ἀνέφερον ὑμῖν καὶ τῷ ναυπηγῷ κ. Παυλίδῃ πολλάκις ἐποίησα μνείαν. Τὰ καλώδια ταῦτα δὲν ἦσαν προωρισμένα δι’ ἐγκατάστασιν ἐπὶ πλοίων, ὅπου ἡ ὑγρασία εἶναι ἀναπόφευκτος, ἀλλ’ ἐπὶ κτιρίων, ὅπου δὲν ὑπάρχει τοσαύτη ἀνάγκη προφυλάξεως. Εἰς ὅλα τὰ πλοῖα τοῦ Αὐστριακοῦ ναυτικοῦ αἱ ἠλεκτρικαὶ ἐγκαταστάσεις γίνονται δι’ εἰδικῶς μεμονωμένων καλωδίων, καὶ οὐδέποτε εἶναι ἐπιτετραμμένη ἡ χρῆσις τυχαίων τοιούτων, ἕνεκα τῶν ὁποίων αἱ ζημίαι εἶναι δυνατὸν νὰ ἦναι ἀνυπολόγιστοι· ἄλλως τε δὲν εἶναι καὶ οἰκονομικὸν νὰ μεταχειρίζηταί τις τοιαύτης ποιότητος καλώδια, ἅτινα μετὰ δύο μηνῶν χρῆσιν ἔχουσιν ἀνάγκην ἀντικαταστάσεως. Διὰ ταῦτα παρακαλῶ ὑμᾶς, κύριε κυβερνῆτα, νὰ διατάξητε νὰ προμηθευθῇ ἡ ἀποθήκη τοῦ πλοίου μικρὰν ποσότητα καλωδίων καὶ δικτυωτῶν ἐκ τῶν ἐνταῦθα καταστημάτων, ἅτινα εἶναι τὰ πρώτιστα τοῦ κόσμου εἰς τὸ εἶδος τοῦτο. Ἄλλως τε κλπ.» Ὥστε ἐκ τῆς ἐκθέσεως ταύτης τοῦ ἀξιωματικοῦ τοῦ ἐπιτετραμμένου τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἠλεκτρικῶν φώτων τοῦ εὐδρόμου «Μιαούλη» βλέπετε, ὅτι τὰ καλώδια, τὰ ὁποῖα ἐπρομηθεύθησαν κατὰ τὴν ὑπουργίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, ὅστις συνεβλήθη μὲ τὸν Κωνσταντίνην, ἦσαν κακῆς ποιότητος...

§140ΛΕΒΙΔΗΣ. Δύνασθε νὰ μοὶ δώσητε μίαν πληροφορίαν; Πότε παρεδόθησαν τὰ καλώδια τοῦ Κωνσταντίνη;

§141ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Μὴ βιάζεσθε, καὶ θὰ εἴπω... Ὅταν ὁ Κωνσταντίνης ἔφερε τὰ καλώδια, συνέστη μία ἐπιτροπὴ διὰ νὰ τὰ παραλάβῃ. Δυστυχῶς δὲν ἔχω τὴν ἔκθεσιν ἐδῶ, ἀλλ’ ἠμπορῶ νὰ τὴν φέρω αὔριον.

§142ΛΕΒΙΔΗΣ. Ναί. Ἀλλὰ πότε παρελήφθησαν δύνασθε νὰ μᾶς εἴπητε;

§143Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔχω δυστυχῶς τὴν ἔκθεσιν.

§144ΑΛΕΞ. ΡΩΜΑΣ. Τί λέγει; Δὲν ἐνθυμεῖσθε;

§145Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὄχι. Ἀλλὰ ἐπιφυλάσσομαι νὰ σᾶς τὴν φέρω αὔριον. Ἡ ἐπιτροπὴ παμψηφεὶ ἀπέρριψε τὴν παραλαβὴν τῶν καλωδίων αὐτῶν ὡς ἀχρήστων.

§146Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε τὴν ἐποχὴν τῆς παραλαβῆς;

§147ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Λυποῦμαι ὅτι δὲν ἐνθυμοῦμαι. Θὰ στείλω νὰ φέρω τὴν ἔκθεσιν. Ἡ ἐπιτροπὴ παμψηφεὶ ἀπεφάνθη, ὅτι αὐτὰ εἶναι κακῆς ποιότητος καὶ δὲν δύνανται νὰ παραληφθῶσι...

§148ΛΕΒΙΔΗΣ. Ναί. Ἀλλὰ πότε;

§149ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπω μετ’ ὀλίγον, ὅτε θὰ ἔλθῃ ἡ ἔκθεσις... Δυστυχῶς ἠγέρθη ζήτημα, ἂν δύνανται νὰ ἀπορριφθῶσι τὰ καλώδια αὐτὰ, ἂν δύναται νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἠρωτήθη ἡ γνώμη τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου, ὁ δὲ Νομικὸς Σύμβουλος, καθ’ ἃ μὲ ἐπληροφόρησεν ἡ ὑπηρεσία,—καὶ ἐπιφυλάσσομαι αὔριον νὰ φέρω τὴν ἀπόφασιν τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου,—ἀπεφάνθη ὅτι τὸ συμβόλαιον εἶναι οὕτω πως συντεταγμένον, ὥστε ὑποχρεοῦται τὸ Δημόσιον νὰ τὰ παραλάβῃ· ἄλλως θὰ ὑποκύψῃ εἰς ἀποζημιώσεις. Ὑποθέτω δὲ, ὅτι ἡ ἀπόφασις τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου ἐστηρίχθη εἰς τοῦτο, εἰς τὸ ὅτι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 1 τῆς συμφωνίας ἀφέθη εἰς τὸν ἐργολάβον ἡ ἐκλογὴ τῶν καλωδίων.

§150ΛΕΒΙΔΗΣ. Ναί. Ἀλλὰ ἐὰν ἦναι καλά.

§151Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργὲ, αὔριον, ὅτε θὰ λάβητε τὴν καλωσύνην νὰ καταθέσητε τὸ πρωτόκολλον τῆς παραλαβῆς τούτων, νὰ προσαγάγητε προσέτι καὶ τὸν πίνακα ἐκεῖνον, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ὁ ἐργολάβος ἤθελεν ἐκλέξει τὰ ὑποδείγματα κατὰ τὴν ἰδίαν αὑτοῦ κρίσιν· διότι, ἐὰν ὁ πίναξ ἔχῃ προσδιορισμὸν τοιοῦτον, ὅστις ἐξασφαλίζει τὴν χρησιμότητα πρὸς παραγωγὴν ἠλεκτρικοῦ φωτὸς, ἡ ὑπηρεσία ἦτο ἐν δέοντι.

§152Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ πίναξ εἶναι ἐδῶ. Ἐὰν θέλητε, δύναμαι νὰ σᾶς τὸν δώσω ἀμέσως.

§153Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα.

§154ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἰδοὺ αὐτός (ἐγχειρίζει τὸν πίνακα εἰς τὸν κ. Θ. Π. Δηλιγιάννην). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τοποθέτησιν τῆς ἠλεκτρικῆς μηχανῆς ἐπὶ τοῦ πλοίου «Κανάρη», αὕτη εἰσέτι δὲν ἐγένετο. Ἡ μηχανὴ εὑρίσκεται εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Ναυστάθμου. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν τελευταίαν ἐρώτησιν τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἀφ’ ἧς τὸ πρῶτον ἦλθον εἰς Ἑλλάδα ἐκ τῶν ἐργοστασίων τὰ «Ψαρὰ», ὑπέστησαν καὶ ἄλλοτε ἐργασίας, οἷαι αἱ μνημονευόμεναι ἐν τῇ § βʹ τῆς ἐκθέσεως τῆς εἰσηγητικῆς τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ; Καὶ ὡρισμένως, ὁ ἐν Πειραιεῖ Βασιλειάδης προέβη ἐν τοῖς «Ψαροῖς» εἰς τὰς ἐργασίας (ἢ τίνας ἐκ τούτων;), εἰς ἃς ἐπ’ ἐσχάτων ἡ ἑταιρεία «Forges et Chentiers»; Ἀντικατέστησε τοὺς παρὰ τοὺς ἕλικας τριβεῖς;» Ἀπάντησις (ἀναγινώσκει): «Ἀφ’ ἧς τὸ πρῶτον ἦλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ θωρηκτὸν «Ψαρὰ», (λέγει ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου) διὰ πρώτην φορὰν παρετηρήθη, ὅτι ἔδει νὰ συμπληρωθῶσι διάφοροι ἐλλείψεις, αἵτινες ὀλίγον κατ’ ὀλίγον συνεπληρώθησαν. Ἐσχάτως ὅμως, ἕνεκα τῶν τελευταίων πλόων, παρετηρήθησαν καὶ ἄλλαι, ὧν ἐπεβάλλετο ἡ ἐπανόρθωσις, ἰδίως δὲ αὐτῆς τῆς μηχανῆς. Ἡ ἐξετάσασα τὴν κατάστασιν τοῦ πλοίου τούτου ἐπιτροπὴ, ἥτις ἀπετελεῖτο ἐξ ἀξιωματικῶν Γάλλων καὶ Ἑλλήνων, ἐγνωμάτευσεν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ γείνωσιν αἱ ἀναγκαῖαι ἐργασίαι, αἵτινες δὲν ἠδύναντο νὰ γείνωσιν, εἰμὴ εἰς ξένον τινὰ Ναύσταθμον, καθότι ἔδει νὰ τεθῇ τὸ πλοῖον ἐν τῇ δεξαμενῇ.»

§155ΛΕΒΙΔΗΣ. Μίαν πληροφορίαν δύνασθε νὰ μοὶ δώσητε; Ποῖοι εἶναι οἱ ἀποφανθέντες ἐν τῷ Ναυστάθμῳ περὶ τῆς καταλληλότητος τοῦ μηχανήματος τοῦ «Γεωργίου»;

§156ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν εἶναι τώρα εὔκολον· θὰ ἐρωτήσω καὶ θὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν.

§157Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἰδοὺ τί συνάγω. Τὸ συμβόλαιον, τὸ ὁποῖον συνετάχθη μετὰ τοῦ ἐργολάβου κυρίου Κωνσταντίνη, λέγει, ὅτι ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν ὁ ἐργολάβος νὰ χορηγήσῃ διάφορα ὑλικὰ, χρησιμεύοντα πρὸς παραγωγὴν ἠλεκτρικοῦ φωτὸς, μεταξὺ τούτων δὲ γράφονται ἐν τῷ πίνακι καὶ 300 μέτρα καλωδίου, ἕκαστον δὲ μέτρον διετιμήθη πρὸς 2½ δραχμάς· ὥστε ἡ προμήθεια τοῦ καλῳδίου εἶναι ἀξίας 750 δραχμῶν. Τώρα ἐρωτῶ, ἂν κατὰ τοῦτο, ἤτοι κατὰ τὴν ποιότητα τῶν καλωδίων, ὑπάρχῃ, κατὰ τὴν πληροφορίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ἡ ἔλλειψις, ὅτι δὲν ἐγένετο προσδιορισμὸς, πρὸς πρόληψιν τοιαύτης ἀθετήσεως τῶν συμπεφωνημένων, ἐν τῷ πίνακι. Φαίνεται, ὅτι τὸ συμβόλαιον παρέλειψεν ὅρον, καθιστῶντα ἀδύνατον εἰς τὸν κ. Κωνσταντίνην ν’ ἀγοράσῃ καλώδιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο τοιοῦτον, ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἦναι τὸ καλώδιον, καὶ τὸ ὁποῖον ἑπομένως δὲν χρησιμεύει. Αὐτὴ ἡ κατάχρησις ἐγένετο ἐπὶ ποσοῦ 750 δραχμῶν. Ἴσως τὸ ἠγόρασεν εὐθηνότερον, ἢ ἴσως δὲν ἐπρόσεξεν, ἢ ἴσως δὲν γνωρίζει τί καλώδιον προσφέρει. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ 1896, ὅτε τὸ καλώδιον ἠγοράσθη, μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1898, ὅτε πολλάκις ἐγένετο χρῆσις τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτὸς, δὲν παρουσιάσθη ἔλλειψίς τις ἐν τοῖς καλωδίοις αὐτοῖς τῶν 750 δραχμῶν, τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν κατάλληλα, ὥστε ταῦτα ν’ ἀντικατασταθῶσι διὰ τόσον μικρᾶς δαπάνης;

§158ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐδῶ, Κύριοι, εἶναι ἡ ἔκθεσις τοῦ ἀρχιμηχανικοῦ Γιαλούση (ἀναγινώσκει): «Ἑπόμενος τῇ προφορικῇ ὑμῶν διαταγῇ περὶ κατασκευῆς νέων ἀτμολεβήτων τῆς θωρακοβάριδος «Β. Γεωργίου», λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑμῖν, κ. Ὑπουργέ, τὴν περὶ τούτου γνώμην μου. Ἡ ὑπὸ τὴν προεδρίαν μου συστᾶσα πρὸ 18 περίπου μηνῶν ἐπιτροπὴ διὰ τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν περὶ ὧν πρόκειται ἀτμολεβήτων ἐγνωμάτευσεν, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς λέβητας τοῦ «Β. Γεωργίου», ὅτι οἱ ὑπάρχοντες λέβητες δύνανται νὰ διατηρηθῶσιν ἐπὶ 18 μῆνας, εἰ καὶ κατεσκευάσθησαν πρὸ 27 ἐτῶν. Ἤδη βεβαίως συμφέρει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν νὰ διατάξῃ τὴν κατασκευὴν νέων λεβήτων εἰς ἀντικατάστασιν τῶν ὑπαρχόντων τοιούτων. Οἱ λέβητες οὗτοι δέον νὰ δύνανται ν’ ἀναπτύξωσιν ἀτμὸν τοσοῦτον, ὥστε ἐν πλήρει θλίψει τὸ σκάφος νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἀρχικὴν ταχύτητά του, ὅπερ ἀνέφικτον, ἐὰν ἐπισκευασθῶσιν οἱ ἤδη ὑπάρχοντες. Πρὸς ἀποφυγὴν ὅθεν δαπάνης ἄνευ ἀποτελέσματος, προτείνω ὅτι συμφέρει τῇ ὑπηρεσίᾳ νὰ διατάξῃ τὴν ἀντικατάστασιν τῶν ὑπαρχόντων λεβήτων δι’ ἑτέρων, φερόντων ἅπατα τὰ στοιχεῖα, τὰ δυνάμενα νὰ καταστήσωσι τὸ εἰρημένον πλοῖον χρήσιμον ἐν ὥρᾳ ἀνάγκης.»

§159ΛΕΒΙΔΗΣ. Διατὶ ἀναγινώσκετε αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν;

§160ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Διότι ἠρώτησεν ὁ βουλευτὴς κ. Βασιλειάδης, ποῖος εἶναι ὁ αἴτιος αὐτοῦ τοῦ λάθους, τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἐπὶ τοῦ «Γεωργίου», καὶ ἡ ἔκθεσις αὕτη ἀποδεικνύει ὅτι ὑμεῖς ἐνεργήσατε ἐναντίον τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἀρχιμηχανικοῦ Γιαλούση, διότι ὁ κ. Γιαλούσης ὑπεστήριξεν, ὅτι πρέπει οἱ λέβητες τοῦ «Γεωργίου» νὰ ἀνανεωθοῦν ἐπὶ τῇ βάσει νέου συστήματος, καὶ ὑμεῖς διετάξατε νὰ γείνωσιν οἱ λέβητες ὑπὸ σύστημα ἄλλο.

§161ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐὰν σᾶς φέρω ἐγὼ ἄλλην ἔκθεσιν;

§162ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τότε θὰ ἦσθε πολὺ εὐτυχής· καὶ τὸ εὔχομαι. Διότι βεβαίως καὶ ὁ κ. Λεβίδης θὰ ἐστηρίχθη εἰς γνώμην ἄλλων μηχανικῶν. Ἐγὼ τὰ λέγω διότι εἶπε πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἦτο ἡ γνώμη τοῦ ἀρχιμηχανικοῦ Γιαλούση.

§163ΛΕΒΙΔΗΣ. Περὶ τῶν ἠλεκτρικῶν μηχανημάτων εἶπον.

§164ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, βλέπετε ὅτι τὰ ἠλεκτρικὰ μηχανήματα δὲν ἐτοποθετήθησαν ἐπὶ τοῦ «Γεωργίου», διότι ἕνεκα τῶν λεβήτων καὶ τῆς πιέσεως, τὴν ὁποίαν εἶχον, δὲν ἠδύναντο νὰ λειτουργήσουν. Λοιπὸν τὸ ἓν ζήτημα φέρει τὸ ἄλλο.

§165ΑΛΕΞ. ΡΩΜΑΣ. Συμπεραίνετε ὅτι τὰ ὑλικὰ τοῦ Κωνσταντίνη δὲν ἦσαν καλά;

§166ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν συμπεραίνω τίποτε· ἀναγινώσκω δημόσια ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα λέγουν, ὅτι τὰ ὑλικὰ τοῦ Κωνσταντίνη ἦσαν κακῆς ποιότητος.

§167Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι, ἐὰν τὰ καλώδια δὲν ἦσαν κατάλληλα, ἵνα χρησιμεύσωσι πρὸς μεταβίβασιν ἠλεκτρικοῦ φωτὸς ἐπὶ πλοίου, ἐν ᾧ ὑπάρχει ὑγρασία μείζων παρὰ ἀλλαχοῦ, βεβαίως τὸ ἐλάττωμα τοῦτο θὰ κατεδείχθη ἅμα τῇ πρώτῃ ἐφαρμογῇ. Ἄπορον εἶναι μόνον, ἀφοῦ ἐπρόκειτο περὶ δαπάνης 750 δραχμῶν, πῶς δὲν ἐλήφθη πρόνοια ν’ ἀντικατασταθῶσι τὰ καλώδια ταῦτα δι’ ἄλλων.

§168ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀξιότιμε καὶ σεβαστὲ, κύριε Βουλευτὰ, τὰ καλώδια αὐτὰ ἐτοποθετήθησαν ἐπὶ τοῦ «Μιαούλη». Ὁ «Μιαούλης» ἀνεχώρησε διὰ τὸν ἐκπαιδευτικὸν πλοῦν. Κατὰ τὸν διάπλουν ἐφάνη ἡ ἐλαττωματικότης τῶν καλωδίων, τὰ ὁποῖα τότε ἐφηρμόσθησαν.

§169ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεφάνθη, ὅτι τὰ καλώδια δὲν ἦσαν κατάλληλα, διατὶ ἐτοποθετήθησαν;

§170ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Διότι τὰ καλώδια παρελήφθησαν ὄχι παρ’ ἐμοῦ βεβαίως. Συμπεραίνων, Κύριοι, νομίζω, ὅτι ἀπήντησα εἰς τὰ ἐρωτήματα τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς. Ἐπανερχόμενος δὲ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ πίστωσις, ἐπαναλέγω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι τὰ ἠλεκτρικὰ τῶν Θωρηκτῶν «Ψαρῶν», «Ὕδρας» καὶ «Σπετσῶν», ἀφ’ ἧς τὰ πλοῖα ταῦτα κατεσκευάσθησαν, δὲν ὑπέστησαν καμμίαν ἐπιδιόρθωσιν, καὶ ὅτι ἕνεκα τοῦ μακροῦ χρόνου (διότι εἶναι τώρα δέκα ἔτη) τὰ ἠλεκτρικὰ ἐβλάβησαν, καὶ εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη ν’ ἀντικατασταθῶσι. Καὶ διὰ μὲν τὰ «Ψαρὰ» ἐλήφθη πρόνοια, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐπισκευῆς τοῦ πλοίου, νὰ διορθωθῶσιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, διὰ δὲ τὰ ἄλλα δύο, ἐπειδὴ ἡ παραμονή των ἐκεῖ ἤθελε στοιχίσει εἰς τὸ Δημόσιον, ἐνομίσαμεν καλὸν νὰ γείνῃ ἡ ἀνανέωσις αὐτῶν εἰς τὸν Ναύσταθμον, προσκαλουμένου πρὸς τοῦτο ἐν ἀνάγκῃ καὶ τοῦ ἁρμοδίου τεχνίτου ἐκ τῶν κατασκευαζόντων ἤδη τὰ ἠλεκτρικὰ τῶν «Ψαρῶν».

§171Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἐδώσατε, ἐξάγεται ὅτι ἔχετε ἤδη προμηθεύσει τὰ μηχανήματα διὰ τὸ ἠλεκτρικὸν φῶς τῶν τριῶν θωρηκτῶν. Διατὶ τώρα παρηγγείλατε νέα διὰ τὰ «Ψαρά»;

§172ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὡς γνωρίζετε, ὁ Ναύσταθμος φωτίζεται μὲ πετρέλαιον, ὅταν δὲ, ὅπως σήμερον, νυκτώνῃ ἀπὸ τὰς τρεῖς, πληρώνομεν ἐργάτας, ἐργαζομένους μόνον ἐπὶ 5 ὥρας. Τώρα εὑρισκόμεθα εἰς διαπραγματεύσεις μὲ τὴν ἐνταῦθα Ἠλεκτρικὴν Ἑταιρείαν, νὰ ἐγκαταστήσωμεν τὸν ἠλεκτρικὸν φωτισμὸν εἰς τὸν Ναύσταθμον. Ὁ Ναύσταθμος κατ’ ἔτος δαπανᾷ 14,000 δραχμὰς διὰ τὸν φωτισμόν. Ἐλπίζω ὅτι θὰ δυνηθῶμεν μὲ ὀλιγώτερα νὰ ἐγκαταστήσωμεν τὸν ἠλεκτρικὸν φωτισμὸν, διότι ἡ Ἑταιρεία ἀναλαμβάνει τὴν ἐγκατάστασιν ἀντὶ χρεωλυτικῶν δόσεων. Ἡ μηχανὴ λοιπὸν τῶν «Ψαρῶν» θὰ χρησιμοποιηθῇ ἐκεῖ.

§173Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἐζήτουν.

§174ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον ἔκθεσιν, δικαιολογοῦσαν τὴν δαπάνην, τὴν γενομένην διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν «Ψαρῶν» ἐν Τάραντι; Καὶ ποίας ἐπισκευὰς ἐπρότεινεν ἡ ὑπηρεσία, ὥστε νὰ δαπανηθῇ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐδαπανήθη τότε;

§175ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν ὑπόμνησιν. Προχθὲς ὁμιλῶν εἶπον ὅτι διέταξα ἀνάκρισιν ἐναντίον τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐπιτετραμμένων τὴν ἐπιτήρησιν τῶν ἐπισκευῶν, αἱ ὁποῖαι ἔγειναν εἰς τὸν Τάραντα. Διετάχθη ἀνάκρισις ἐναντίον τοῦ κυβερνήτου, τοῦ ναυπηγοῦ καὶ τοῦ μηχανικοῦ τῶν «Ψαρῶν». Ἡ ἀνάκρισις διεξήχθη παρὰ τοῦ πλοιάρχου Ζώτου, ὁ ὁποῖος χθές μοι ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν του, διὰ τῆς ὁποίας ἀποφαίνεται, ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν τριῶν αὐτῶν ἀξιωματικῶν ἐνέχεται, καὶ ὅτι ἡ εὐθύνη ὁλόκληρος ἀνήκει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν.

§176ΛΕΒΙΔΗΣ. Ποίας ἐποχῆς;

§177ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὰ θωρηκτὰ εἰς τὸν Τάραντα ἦσαν τὸ θέρος τοῦ 1893.

§178ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖος ἦτο Ὑπουργὸς τότε;

§179ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἢ ὁ Μιαούλης ἦτο, ἢ ὁ Χατζηκυριάκος. Αὔριον θὰ σᾶς φέρω καὶ ἓν ἔγγραφον, ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ ἴδητε, ὅτι ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις, παρακληθεῖσα νὰ δεχθῇ τὰ θωρηκτὰ εἰς τὸν Τάραντα πρὸς καθαρισμὸν καὶ ἐπισκευήν, εὐγενῶς ἠθέλησε ν’ ἀποφύγῃ τὴν ἀποδοχὴν τῆς παρακλήσεως ταύτης, ἰσχυριζομένη ὅτι ὁ ναύσταθμός της ἔχει πολλὰς ἐργασίας ἰδικάς της, καὶ ὅτι καλὸν θὰ ἦτο, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ στείλῃ τὰ πλοῖα εἰς τὸ ναυπηγεῖον τοῦ Ὀρλάνδου, εἰς τὸ Λιβόρνον. Ἀλλ’ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπέμεινε παρακαλοῦσα νὰ τῇ ἐπιτραπῇ νὰ σταλοῦν τὰ πλοῖα εἰς τὸν Τάραντα, ἡ δὲ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις, πρὸ τῆς ἐπιμονῆς ταύτης, εὐγενῶς τὸ ἐπέτρεψεν. Ἐκ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις δὲν εἶχε πολλὴν διάθεσιν νὰ ἴδῃ τὰ πλοῖα εἰς τὸν Τάραντα, ἀλλὰ τέλος πάντων ἡ ἐπιμονὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν τῆς Ἑλλάδος ἔκαμεν αὐτὴν ν’ ἀποφασίσῃ νὰ δεχθῇ τὰ πλοῖα ἐκεῖ. Ἐννοεῖτε ὅμως, ὅτι, προκειμένου νὰ κάμῃ τις μίαν ἐργασίαν χωρὶς νὰ ἔχῃ ὄρεξιν, ἑπόμενον εἶναι, ὅτι θὰ τὴν κάμῃ οὐχὶ ὅπως πρέπει. Τώρα θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Ζώτου, περὶ ἧς πρὸ ὀλίγου εἶπον.

§180ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Παρακαλοῦμεν.

§181ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. (ἀναγινώσκει). «Πρὸς τὸ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Σ. Ὑπουργεῖον. (Τμῆμα προσωπικοῦ). «Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 23195 ἐ. ἔ. διαταγῆς του λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐγκλείστως τὰς συνταχθείσας πέντε ἀνακριτικὰς καταθέσεις τῶν ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως ἐξετασθέντων μαρτύρων, μεθ’ ὁλοκλήρου τοῦ παραδοθέντος μοι σχετικοῦ φακέλου τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ἐκτιθέμενος καὶ τὰ ἑξῆς προκύψαντα ἐκ τῆς μελέτης τῶν διαφόρων ἐπισήμων ἐγγράφων καὶ τῆς διεξαχθείσης προανακρίσεως. Ἡ ἐπισταμένη μελέτη καὶ ἐξέτασις τῶν εἰρημένων ἐγγράφων καὶ αἱ καταθέσεις τῶν ἐξετασθέντων μαρτύρων ἀπέδειξαν, ὅτι ἡ γενομένη ἐπισκευὴ τοῦ θωρηκτοῦ «Ψαρῶν» ἐν τῷ ἐν Τάραντι τῆς Ἰταλίας πολεμικῷ ναυστάθμῳ ἀτελῶς συνετελέσθη, πιθανῶς δὲ παρὰ τοὺς παραδεδεγμένους ἐπιστημονικοὺς κανόνας, ἕνεκα τῶν ὁποίων παρουσιάσθησαν αἱ γνωσταὶ ἐλλείψεις, ἐξ ὧν ἡ πλημμελὴς λειτουργία τῶν ἀτράκτων τῶν μηχανῶν τοῦ θωρηκτοῦ τούτου. Ἐξετάζοντες τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ ἐργασία τῆς ἐπισκευῆς ταύτης πλημμελῶς ἐγένετο, παρατηροῦμεν, ὅτι εἰς τοῦτο συνετέλεσεν ἡ ἐξ ἀρχῆς παντελὴς ἔλλειψις προσηκουσῶν διαταγῶν καὶ ὁδηγιῶν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐπισκευῆς ταύτης πρὸς τοὺς ἐπιτετραμμένους τῶν ἐργασιῶν τὴν ἐποπτείαν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου, καθόσον ἐπὶ τῆς προκειμένης σοβαρωτάτης ὁμολογουμένως περιστάσεως, καθ’ ἣν ἔδει νὰ καταβληθῇ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου ἡ προσήκουσα μέριμνα καὶ μεγίστη προσοχὴ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοιαύτης ἐπισκευῆς, ἥτις ἀπῄτει τὴν χορηγίαν ὡρισμένων καὶ σαφῶν διαταγῶν καὶ ὁδηγιῶν πρὸς τοὺς ἐπιφορτισθέντας ἐκ τῶν ἡμετέρων ἀξιωματικῶν τὴν ἐποπτείαν τῶν ἐργασιῶν, οὐδεμία τοιαύτη ἐχορηγήθη. Τοῦθ’ ὅπερ δὲ ἄξιον μείζονος σημασίας καὶ προσοχῆς, ἐνῷ ἐπανειλημμένως διὰ τῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ὑποβαλλομένων ἑκάστοτε λεπτομερῶν ἐκθέσεων αὐτῶν οἱ ἐπιφορτισμένοι τὴν ἐποπτείαν ἀξιωματικοὶ διεμαρτύροντο καὶ ὑπεδείκνυον τὰς οὐχὶ ὀρθῶς ἐκτελουμένας ἐργασίας διὰ τὴν ἐπισκευήν, οὐδεμία ἐπὶ τούτων ἀπάντησις ἢ προσοχὴ ἀπεδίδετο, καὶ ἑπομένως οὐδὲ ἡ θεραπεία τῶν παρουσιαζομένων σφαλμάτων ἦτο ἐφικτή, ἐνῷ, κατὰ τὴν ἡμετέραν γνώμην, τὸ Ὑπουργεῖον, εἰς ἀπάντησιν τῶν ἑκάστοτε στελλομένων ἐκθέσεων τῶν ἐπιφορτισμένων τὴν ἐποπτείαν, ἔδει νὰ ἐφοδιάσῃ τούτους δι’ ὡρισμένων διαταγῶν σαφῶν, εἴτε διατάσσον τὸν κυβερνήτην νὰ διαμαρτυρηθῇ πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐν Τάραντι ναυστάθμου, εἴτε παραγγέλλον τῷ ἐπιτετραμμένῳ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἐν Ῥώμῃ νὰ ποιήσηται τὰς προσηκούσας παραστάσεις εἰς τοὺς ἁρμοδίους, ἵνα θεραπευθῶσι τὰ ἐν ταῖς ἐκθέσεσιν ἑκάστοτε ἀναφερόμενα τεχνικὰ σφάλματα τῆς ἐν λόγῳ ἐπισκευῆς. Πλὴν καὶ ἕτερον γεγονὸς συνετέλεσεν εἰς τὴν ἐλαττωματικὴν ἐνέργειαν τῆς ἐπισκευῆς ταύτης, τοῦτο δὲ πάλιν ἐξ ἐλλείψεως τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου προῆλθε, καθ’ ἃ φρονοῦμεν, καθ’ ὅσον, ἐν ᾧ ὁπωσδήποτε αἱ ἐποπτεῖαι τῶν ἐργασιῶν, αἵτινες ἔδει νὰ γείνωσι διὰ τὴν ἐπισκευὴν τοῦ ἐν λόγῳ πλοίου, εἶχον ἀνατεθῆ εἰς τὸν ὑποναυπηγὸν Πολίτην, πρὸς αὐτὸν τοῦτον τὸν σκοπὸν ἀποσταλέντα εἰς Ἰταλίαν, καὶ ὅστις εἶχε θέσει τὰς βάσεις τῆς ἐκτελεσθησομένης ἐργασίας, καὶ ἡ μετ’ αὐτοῦ συνεννόησις εἶχε γείνῃ μετὰ τῶν ἁρμοδίων προσώπων τοῦ ἐν Τάραντι πολεμικοῦ ναυστάθμου, τὸ Ὑπουργεῖον, παρουσιασθείσης τῆς ἀνάγκης τῆς κατασκευῆς νέων συνδέσμων διὰ τὸ ἐν λόγῳ θωρηκτόν, ἀποσπᾷ τῶν ἐκτελουμένων ἐργασιῶν τὸν ἐν λόγῳ ὑποναυπηγὸν, καὶ ἀποστέλλει αὐτὸν μακρὰν τοῦ πλοίου καὶ εἰς τὰ ἐν Τέρνι χαλυβοποιεῖα, μένει δὲ ἡ ἐποπτεία τῶν ἐργασιῶν εἰς τὸν πρῶτον μηχανικὸν τοῦ πλοίου Μπούχλαν, ὅστις, ἅμα λαβὼν γνῶσιν τῆς εἰς αὐτὸν ἀναθέσεως τῶν ἐργασιῶν τούτων, διαμαρτύρεται διὰ τὴν τοιαύτην μεταβολὴν, ὄντως δὲ δεδικαιολογημένως καὶ ὀρθῶς, καθόσον οὔτε παράδοσίς τις τῶν ἐργασιῶν ἐγένετο, οὔτε ὁδηγίαι παρεσχέθησαν ἐκ μέρους τοῦ ἀπελθόντος ὑποναυπηγοῦ, οὔτε συνεννόησις ἐφικτὴ ἦτο μετὰ τῶν ἁρμοδίων τοῦ ἐκεῖ ναυστάθμου. Τὸ ἄτοπον δὲ τοῦτο ἐπέφερεν ἡ συνεπείᾳ εἰδικῆς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τελεία ἀπομάκρυνσις ἐκ τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπισκευῆς τῶν ἀτράκτων τοῦ πλοίου μετὰ τὴν ἐκ Τέρνι ἐπιστροφὴν εἰς Τάραντα τοῦ εἰρημένου ὑποναυπηγοῦ, κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀπουσίας τοῦ ὁποίου, διαρκεσάσης περὶ τὰς 20 ἡμέρας, αἱ ἐκτελούμεναι ἐργασίαι ἐνηργοῦντο ἐκ μέρους τοῦ ναυστάθμου αὐτοβούλως, καθ’ ἃ ἐκ τῶν ἀνακρίσεων προκύπτει, καὶ μόνον μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ εἰρημένου ὑποναυπηγοῦ ἀνετέθη αὕτη εἰς τὸν μηχανικὸν τοῦ πλοίου Μπούχλαν, συνεπείᾳ εἰδικῆς τοῦ Ὑπουργείου διαταγῆς· μολονότι δὲ ὁ μηχανικὸς οὗτος, διαπορῶν διὰ τὴν τοιαύτην μεταβολὴν, διεμαρτυρήθη διὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ὑποναυπηγοῦ, ὅστις ἐξ ἀρχῆς εἶχε θέσει τὰς βάσεις τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐν λόγῳ ἐπισκευῆς, ἐν τούτοις ἐξηκολούθησε τὴν ἀνατεθεῖσαν εἰς αὐτὸν ἐποπτείαν, οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ἀμελήσας νὰ ἀναφέρῃ τακτικῶς διὰ λεπτομερεστάτων ἐκθέσεών του πρὸς τὸ Σ. Ὑπουργεῖον τὴν πρόοδον τῶν ἐκτελουμένων ἐργασιῶν καὶ τὰς ὑπολειπομένας τοιαύτας, μὴ παραλείπων ν’ ἀναφέρῃ μετὰ πάσης ἀκριβείας πάντα τὰ σημεῖα τῶν τελουμένων ἐργασιῶν, ἅτινα οὗτος ἐθεώρει ἀνεπιτυχῆ ἢ κακῶς ἐκτελούμενα ὑπὸ τῆς ἐκεῖ ὑπηρεσίας τοῦ πολεμικοῦ ναυστάθμου. Οὕτω δὲ, ἐν ᾧ ἀφ’ ἑνὸς ἡ ἔλλειψις ὡρισμένων καὶ σαφῶν ὁδηγιῶν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου καὶ ὁ ὑπὸ τούτου διαταχθεὶς κανονισμὸς τῆς ἐποπτείας τῶν ἐργασιῶν, ἐν τῷ μέσῳ τῆς ἐκτελέσεως τούτων, βεβαίως ἀνωμαλίας ἔδει νὰ παρουσιάσῃ, ἀφ’ ἑτέρου καὶ ὁ ἐκεῖ ναύσταθμος, ἐν ᾧ ἡ ἐπισκευὴ ἐνηργεῖτο, ἔχων ἀνάγκην, φαίνεται, τῆς δεξαμενῆς, ὡς τοὐλάχιστον τοῦτο εἰκάζεται ἐκ πλείστων τεκμηρίων, ἐπειγόμενος προέβη εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπισκευῆς, οὐχὶ μετὰ τῆς ἐπιβαλλομένης διὰ τοιούτου εἴδους ἐργασίαν μερίμνης καὶ ἐπιμελείας, ἐφαρμόσας μέθοδον, ἥτις δὲν φαίνεται συνᾴδουσα πρὸς τοὺς παραδεδεγμένους τεχνικοὺς κανόνας διὰ τοιούτου εἴδους ἐπισκευάς, ἀλλ’ ἐξετέλεσε τὰς ἐργασίας ἁπλῶς καὶ ἐσπευσμένως, ἐναντίον δὲ τῶν διαμαρτυριῶν περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ ἐπόπτου μηχανικοῦ Μπούχλα, ὅστις καὶ δι’ ἐκθέσεών του τακτικῶς καὶ ἀνελλιπῶς ὑπέβαλλε τῷ κυβερνήτῃ τὰς ἐπὶ τῶν ἐργασιῶν παρατηρήσεις καὶ γνώμας του, ὁ δὲ κυβερνήτης διεβίβαζε ταύτας πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον. Ὅτι δὲ τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἐμερίμνησε προσηκόντως ἐπὶ τῆς περιστάσεως ταύτης, ἐξ οὗ ἀπορρέει ἡ πεποίθησις, ὅτι οὐδεμίαν εὐθύνην ὑπέχουσιν οἱ εἰρημένοι ἀξιωματικοί, οἱ τὴν ἐπισκευὴν ταύτην ἐπιφορτισθέντες, διὰ τὴν ἀτελῶς συντελεσθεῖσαν ταύτην ἐπισκευὴν, βεβαιοῦται ἐκ τῶν ἀπαντήσεων αὐτοῦ πρὸς τὰς ὑπὸ τοῦ κυβερνήτου διαβιβαζομένας ἑκάστοτε διαφόρους ἐκθέσεις περὶ τοῦ εἰρημένου θωρηκτοῦ· οὕτως ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1246 π. ἔ. ἀναφορᾶς τοῦ εἰρημένου κυβερνήτου πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, διαβιβάσαντος λίαν σημαντικὴν ἔκθεσιν τοῦ ἐπόπτου μηχανικοῦ, ἀναφέροντος τὰς περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐπισκευῆς ταύτης ἀτελῶς ἐνεργουμένας ἐργασίας, καὶ ἐν ᾗ ὁ κυβερνήτης ἀναφέρει ὡρισμένως, ὅτι διαβιβάζει τὴν ἔκθεσιν ταύτην διὰ τὰ περαιτέρω, προκαλῶν ἀναντιρρήτως τὰς ὁδηγίας τοῦ Ὑπουργείου περὶ τοῦ πρακτέου, τοῦτο ἀπαντῶν διατάσσει ἐπὶ λέξει τάδε: «Λαβόντες ὑπ’ ὄψιν τὴν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1246 ἐ. ἔ. ὑμετέρας ἀναφορᾶς κλπ., ἐντελλόμεθα, ἵνα κατὰ τὴν ἐπάνοδον ὑμῶν πλεύσητε μὲ ὡρισμένον ἀριθμὸν στροφῶν...» κλπ. ἄσχετα, ἐξ οὗ δύναται πᾶς τις νὰ πεισθῇ, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον οὐ μόνον ἀσήμαντον ἐθεώρησε τὴν εἰρημένην ἔκθεσιν, ἀλλ’ οὐδὲ μέριμνάν τινα κατέβαλεν, ὅπως διατάξῃ ὅ,τι ἔδει ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ, πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν ἐν τῇ ἐκθέσει σημειουμένων ἐλλείψεων, ἀλλ’ οὔτε ὁδηγίας ἐξαπέστειλε σχετικὰς περὶ τοῦ πρακτέου διὰ τὴν ἐπανόρθωσιν τῶν παρατηρηθέντων ἐλαττωμάτων. Πλὴν καὶ ἐπὶ ἑτέρων ἐκθέσεων καὶ ἀναφορῶν ἡ αὐτὴ ἀδιαφορία παρατηρεῖται ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου, καθότι, ἐνῷ ὁ μηχανικὸς ἐπόπτης ἐν τῇ ἀπὸ 18 Νοεμβρίου π. ἔ. ἐκθέσει του, διαβιβασθείσῃ τῷ Ὑπουργείῳ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1324 π. ἔ. ἀναφορᾶς τοῦ κυβερνήτου τοῦ θωρηκτοῦ «Ψαρῶν», δηλοῖ σαφῶς καὶ ἀπεριφράστως, ὅτι ἀδυνατεῖ νὰ παραλάβῃ τὴν ὑπὸ τοῦ ἐκεῖ ναυστάθμου ἐκτελεσθεῖσαν ἐργασίαν, ὡς εἶχεν αὕτη τότε, διότι ἐνόμιζεν, ὅτι μὲ τοιούτους συνδέσμους καὶ μὲ τοιαύτην διάταξιν ἀτράκτων τὸ θωρηκτὸν «Ψαρὰ» οὐ μόνον ἀκινδύνως νὰ ταξιδεύσῃ δὲν ἠδύνατο, ἀλλ’ οὐδὲ τὴν ἀπαιτουμένην εἰς τὸν προορισμὸν αὐτοῦ ταχύτητα ν’ ἀναπτύξῃ, τὸ Ὑπουργεῖον, παρορῶν τὴν βαρυσήμαντον ταύτην ἔκθεσιν, οὐ μόνον διαταγήν τινα ἢ ὁδηγίαν δὲν διαβιβάζει πρὸς τοὺς ἐκεῖ ἐπιτετραμμένους τὴν ἐπισκευὴν, ἀποροῦντας περὶ τοῦ πρακτέου μετὰ τὰς γενομένας ἐν ὅρμῳ καὶ ἐν πλῷ τῶν μηχανῶν δοκιμάς, καθ’ ἃς παρετηρήθησαν πλεῖστα μειονεκτήματα κατὰ τὴν κίνησιν τῶν ἀτμομηχανῶν τοῦ πλοίου, ἀλλὰ περιωρίσθη ἁπλῶς καὶ μόνον εἰς τὸ νὰ ζητήσῃ τηλεγραφικὰς πληροφορίας περὶ τῆς ἡμέρας τοῦ ἀπόπλου τοῦ πλοίου ἐκεῖθεν, ὡς τοῦτο βεβαιοῦται ἐκ πλειοτέρων τηλεγραφημάτων τοῦ Ὑπουργείου περὶ τούτου πρὸς τὸν κυβερνήτην τοῦ πλοίου. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἐκτιθεμένων ἀνενδοιάστως προκύπτει, ὅτι οὐδεὶς τῶν ἐν Ἰταλίᾳ ἡμετέρων ἀξιωματικῶν, οὔτε ὁ κυβερνήτης τοῦ πλοίου οὔτε οἱ πρὸς οὓς ἡ ἐποπτεία τῶν ἐργασιῶν ἀνετέθη, ἐν ἀρχῇ μὲν ὁ ναυπηγικὸς ἀξιωματικὸς Πολίτης, κατόπιν δὲ ὁ μηχανικὸς Μπούχλας, δύναται, κατὰ τὴν ἡμετέραν γνώμην, νὰ ὑπέχῃ εὐθύνην διὰ τὴν μὴ καλὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐργασιῶν τῆς προκειμένης ἐπισκευῆς, ἥτις ἀτυχῶς, ἐνεργηθεῖσα ὡς εἴρηται, παρουσίασε τὰς βλάβας ἐκείνας, αἵτινες ἠνάγκασαν τὸ Ὑπουργεῖον νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ἀνορθώσεως αὐτῶν διὰ νέας ἐπισκευῆς αὐτῶν ἐν Γαλλίᾳ, Πλὴν ἐπαναλαμβάνομεν νὰ σημειώσωμεν ἐν πάσῃ πεποιθήσει, σχηματισθείσῃ ἔκ τε τῆς ἐπισταμένης μελέτης τῶν ἐγγράφων τῆς προκειμένης ὑποθέσεως καὶ τῶν ἐνόρκων, ἐκτενῶν καὶ λεπτομερεστάτων καταθέσεων τῶν ἐπὶ ταύτης ἐξετασθέντων μαρτύρων, ὅτι ἤθελεν εἶναι ἄδικον ἀληθῶς, καὶ ἐλαχίστη μομφὴ νὰ ἀποδοθῇ εἰς τοὺς εἰρημένους ἀξιωματικοὺς δι’ ἀμελῆ ἢ ἐλλιπῆ ἐκπλήρωσιν τῶν ἀνατεθέντων αὐτοῖς καθηκόντων ἐπὶ τῆς περιστάσεως ταύτης, καθόσον οὗτοι κατέβαλον λίαν ἐπαινετὴν ἐπιμέλειαν, φιλοπονίαν καὶ δραστηριότητα, ὅπως ἐπιτευχθῇ ἡ ὡς οἷόν τε ἐντελεστέρα ἐκτέλεσις τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπισκευῆς τοῦ θωρηκτοῦ τούτου· ἐὰν δὲ αὕτη παρουσίασε σφάλματα, ἕνεκα τῶν ὁποίων παρέστη ἡ ἀνάγκη νὰ ὑποβληθῇ τὸ Κράτος εἰς νέας σημαντικὰς δαπάνας διὰ τὴν ἀνόρθωσιν αὐτῶν, ταῦτα βεβαίως δὲν εὐθύνουσι τοὺς εἰρημένους ἀξιωματικούς, ἀλλ’ ὀφείλονται τὸ μὲν εἰς τὴν ἐπιδειχθεῖσαν ἔλλειψιν τῆς ἐπιβαλλομένης ἐνεργείας τοῦ Ὑπουργείου, τὸ δὲ κατὰ μέγα μέρος εἰς τὴν ἥκιστα ἐπιμελῆ περὶ τὰς ἐργασίας καὶ τὸν τρόπον τῆς ἐκτελέσεως αὐτῶν μέριμναν τοῦ ἐν Τάραντι πολεμικοῦ ναυστάθμου, περὶ ἧς, ὡς εἴρηται, ἐπανειλημμένως οἱ τὴν ἐποπτείαν ἐπιτετραμμένοι διεμαρτυρήθησαν. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐξακρίβωσιν τῆς εὐθύνης τῶν ναυπηγικῶν καὶ μηχανικῶν ἀξιωματικῶν, οἵτινες ἐν τῷ συνταχθέντι πρωτοκόλλῳ κατὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος ἐν Ναυστάθμῳ, ἐν ᾧ ἐξετέθησαν τὰ ἀποτελέσματα τῶν γενομένων δοκιμῶν τοῦ θωρηκτοῦ τούτου ἐν Σαλαμῖνι, καὶ ἐγνωμάτευσαν περὶ λειτουργίας τῶν ἀτμομηχανῶν, ὅτι αἱ ἐλλείψεις καὶ οἱ ἀκουόμενοι τριγμοὶ κατὰ τὴν λειτουργίαν τῶν ἀτμομηχανῶν, κατὰ τὴν κρίσιν τῶν ὑπογραψάντων τὸ πρωτόκολλον τοῦτο μελῶν, «οὐδὲν τὸ ὕποπτον παρουσιάζουσιν», ἀπόκειται εἰς τὸ Σ. Ὑπουργεῖον νὰ ἐξετάσῃ καὶ ἐκτιμήσῃ, καθ’ ὅσον ἡ ἔρευνα τοῦ θέματος τούτου ἤρτηται ἐκ τῆς ἐξετάσεως καὶ αὐτοψίας τῶν πλημμελῶν μερῶν τῶν ἀτράκτων τῶν μηχανῶν τοῦ εἰρημένου θωρηκτοῦ. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 14 Δεκεμβρίου 1899. Εὐπειθέστατος Κοσμᾶς Ζῶτος, πλοίαρχος.» Αὐτὴ εἶναι, Κύριοι, ἡ ἔκθεσις. Βλέπετε, ὅτι τὴν εὐθύνην πᾶσαν ἐπιρρίπτει ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου. Ἐκ τῆς ἐκθέσεως ταύτης καταφαίνεται, ὅτι εἰς τὸν Τάραντα, μὲ ὅλην τὴν δαπάνην τῶν 66,000 φράγκων, τὰ θωρηκτὰ εὑρίσκοντο εἰς κακὴν κατάστασιν· ἡμεῖς δὲ εἴχομεν τὸ καθῆκον καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μεριμνήσωμεν διὰ τὴν ἐπισκευὴν αὐτῶν, μὴ δυνάμενοι νὰ ἀναλάβωμεν τὴν εὐθύνην νὰ ἀφήσωμεν τὰ πλοῖα εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν.

§182Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀνεξαρτήτως τῶν συζητήσεων καὶ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, θὰ σᾶς παρακαλέσω, ἂν ἦναι εὔκολον, νὰ καταθέσητε εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα τῶν ἐξόδων, τῶν γενομένων ἐν Τάραντι πρὸς ἐπισκευὴν καὶ καθαρισμὸν τῶν πλοίων.

§183ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ σημειώσητε ἐγγράφως ὅ,τι ζητεῖτε.

§184Β. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Βεβαίως ἐκ τῆς ἀναγνωσθείσης ἐκθέσεως καὶ ἐκ τῶν ἀναπτυχθέντων ἐξάγεται, ὅτι ἡ κατάστασις εἶναι οἰκτρά. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δικαίως ἐπανέλαβεν, ὅτι εἶναι ἀθῷος τοῦ αἵματος· οὐδεὶς δ’ ἐξ ἡμῶν δύναται νὰ ῥίψῃ ἐπ’ αὐτοῦ τὴν εὐθύνην τῶν πραχθέντων ἐπὶ Χατζηκυριάκου ἢ Μιαούλη. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δικαιολογεῖται, πῶς ἡ οἰκτρὰ αὕτη κατάστασις δὲν ὑπέπεσεν εἰς τὰ ὄμματά του, καὶ διατὶ δὲν διέταξε τὰ δέοντα...

§185ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Διέταξα ἀνάκρισιν ἐναντίον τοῦ κυβερνήτου καὶ τοῦ ναυπηγοῦ καὶ τοῦ μηχανικοῦ.

§186ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ γνωρίζω ἐκ τῶν ἐφημερίδων, ὅτι ὁ τότε Ὑπουργὸς Μιαούλης προεβιβάσθη εἰς ὑποναύαρχον, καὶ ὁ ἕτερος ἐτιμήθη διὰ τοῦ διορισμοῦ του ὡς ὑπασπιστοῦ ξένου τινὸς Δουκός. Γνωρίζετε, ὅτι τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν, ἅτινα ἀγοράζουν εἴδη δι’ ἐργολαβίας, εἴτε ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, εἴτε ἀπὸ τὸ ἐσωτερικὸν, διορίζουσιν ἐπιτροπὰς, αἵτινες παραλαμβάνουσι τὰ εἴδη, τῶν ὁποίων ἡ ὑπηρεσία ἔχει ἀνάγκην. Ὁσάκις τοῦτο συμβαίνῃ—καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν—καὶ αἱ ἐπιτροπαὶ παραλαμβάνουσιν εἴδη μὴ καλῆς ποιότητος, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καταδικάζει τὰ μέλη αὐτῶν νὰ πληρώσωσι τὸ ἀντίτιμον. Δὲν γνωρίζω ἂν ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν συνέβη τὸ τοιοῦτον, συνέβη ὅμως ἐπὶ ἄλλων Κυβερνήσεων· ἐπλήρωσαν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἀπετέλουν μέρος ἐπιτροπῶν, αἵτινες παρέλαβον εἴδη μὴ σύμφωνα πρὸς τὸ δεῖγμα. Τί συνέβη ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν; Παρελήφθησαν εἴδη ἀκατάλληλα διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν πλοίων, καὶ ἐν τούτοις τὸ Δημόσιον ἐπλήρωσε, χωρὶς ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ καταδικάσῃ οὐδένα. Ἐθεωρήθησαν τ’ ἀγορασθέντα ὑλικὰ ἀκατάλληλα διὰ τὸν Ναύσταθμον; τί ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργός; τὰ ἐχρησιμοποίησεν ἀλλαχοῦ, ἢ μένουσιν ἐν τῷ Ναυστάθμῳ ὡς ἄχρηστα; Φρονῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ προβῇ ὡρισμένως εἰς καταγγελίαν κατὰ τῶν ὑπευθύνων, καὶ ὑποχρεώσῃ αὐτοὺς νὰ πληρώσωσι τὴν ἀξίαν τῶν ὑλικῶν τούτων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ συμβόλαιον, τὸ ὁποῖον ὑπέγραψεν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κ. Λεβίδης, τοῦτο εἶναι τερατῶδες, ἐὰν εἶναι ἀληθὲς, καὶ ὀφείλει ὁ κ. Λεβίδης νὰ δώσῃ λόγον, διότι τὸ συμβόλαιον ἔδιδε τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὸν ἐργολάβον νὰ χορηγήσῃ εἴδη ποιότητος, οἵας αὐτὸς ἤθελε.

§187ΛΕΒΙΔΗΣ. Τὸ νομίζετε σεῖς.

§188ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγώ, κύριε Βουλευτὰ, δὲν ἔχω νὰ δώσω λόγον, διότι δὲν εὐθύνομαι διὰ τίποτε. Λυποῦμαι διότι ὡς Βουλευτὴς δὲν γνωρίζετε πράγματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ γνωρίζητε· διότι τοὺς Ὑπουργοὺς καταδιώκει ἡ Βουλή. Εἴπετε ὅτι δὲν κατήγγειλα τοὺς παραλαβόντας ἄχρηστον ὑλικόν· ἀλλὰ δὲν ἠκούσατε τί εἶπον. Ἐγὼ εἶπον ὅτι παρελήφθησαν παρὰ τὴν γνωμοδότησιν τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ὁ Νομικὸς Σύμβουλος εἶπεν «ὀφείλετε νὰ τὰ παραλάβητε». Παρεπονέθητε ὅτι εἷς προεβιβάσθη ὑποναύαρχος καὶ ἄλλος δὲν ἠξεύρω τι. Προεβιβάσθη ὑποναύαρχος, ὅπως καὶ σεῖς αὔριον θὰ προβιβασθῆτε ὑποστράτηγος, ὅταν ζητήσητε τὴν σύνταξίν σας. Ὁ κ. Μιαούλης προεβιβάσθη εἰς ὑποναύαρχον, διότι τὸ δικαίωμα τοῦτο τοῦ τὸ ἔδιδεν ὁ νόμος· ὁ κ. Χατζηκυριάκος προεβιβάσθη, διότι ἦτο ὁ πρῶτος εἰς τὴν σειρὰν τῶν ἀντιπλοιάρχων καὶ ἐδικαιοῦτο νὰ προβιβασθῇ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐκεῖνος, ὅστις ἤθελον παραγνωρίσει τὸ δικαίωμα τοῦ Χατζηκυριάκου. Ἤδη ἀποδεικνύεται, ὅτι ταῦτα ἐγένοντο ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ Χατζηκυριάκου. Ἀλλ’ ἐγὼ πότε τὰ ἔμαθα; προχθὲς, ἐκ πορίσματος ἀνακρίσεως, ἥτις διετάχθη παρ’ ἐμοῦ καὶ περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα. Ἀλλὰ μὴ περιμένετε ἀπὸ ἐμὲ νὰ καταδικάσω τὸν Ὑπουργόν. Εἶσθε Βουλευτὴς, καὶ δύνασθε νὰ φέρητε κατηγορίαν. Ὥστε πολὺ κακῶς ἐπράξατε νὰ μὲ μεμφθῆτε μετὰ τοσαύτης ὀργῆς. Ὁ κ. Μιαούλης ἐπῆρε τὴν ἀποστρατείαν του πρὸ τριῶν μηνῶν, ὁ δὲ κ. Χατζηκυριάκος προεβιβάσθη πρὸ ἑπτὰ μηνῶν. Ἡ δὲ ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα, μοὶ ἐστάλη πρὸ τεσσάρων μηνῶν. Ἑπομένως εἰς ὑμᾶς μένει νὰ φέρητε κατηγορίαν κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ.

§189Π. ΜΑΥΡΟΚΕΦΑΛΟΣ. Οὐδεὶς δύναται νὰ μεμφθῇ τὸν κ. Ὑπουργὸν δι’ ὅσα εἶπε, διότι πάντες ἀναγνωρίζομεν, ὅτι ἔπραξε τὸ καθῆκόν του. Ἐξ ὅσων ὅμως ἀκούομεν σήμερον καὶ περὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ περὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, νομίζω ὅτι ταῦτα εἶναι ἄχρηστα, καὶ ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ λαοῦ προτείνω τὴν κατάργησιν ἀμφοτέρων.

§190Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Πρὸ παντὸς, κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι προκειμένου περὶ ζητημάτων, ἂς εἴπω οὕτω, κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον τεχνικῶν, πρέπον εἶναι νὰ λείπῃ ὁ ἐρεθισμὸς αὐτὸς ἑκατέρωθεν, διότι βεβαίως κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῶσιν ἀκριβῶς καὶ δικαίως ζητήματα φύσεως τοιαύτης. Ἐγὼ, ὅτε ὑπέβαλον πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν τὴν ἐπερώτησιν ἐκείνην, ἐνόμιζον ὅτι ἐξετέλουν καθῆκον, ἐπιβεβλημένον τῷ Βουλευτῇ. Εἶπε προχθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι αἱ ἠλεκτρικαὶ μηχαναὶ τῶν «Ψαρῶν» ἦσαν κατεστραμμέναι. Ἐδικαιούμην νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ποῖαι ἠλεκτρικαὶ μηχαναὶ τῶν «Ψαρῶν» εἰσὶ κατεστραμμέναι, αἱ παλαιαί, ἢ αἱ νέαι, αἱ ἀγορασθεῖσαι ἐπὶ τῆς ἐμῆς ὑπουργίας; Τότε ἀπαντῶν προχείρως ὁ κ. Ὑπουργός, εἶπεν ὅτι οὐ μόνον τῶν «Ψαρῶν» αἱ ἠλεκτρικαὶ μηχαναί εἰσι κατεστραμμέναι, ἀλλὰ καὶ αἱ τῶν «Σπετσῶν» καὶ αἱ τῆς «Ὕδρας». Ὑπεσχέθη ὅμως νὰ καθορίσῃ, ἐὰν πρόκειται περὶ τῆς παλαιᾶς ἐγκαταστάσεως τῶν ἠλεκτρικῶν μηχανῶν, ἢ περὶ τῶν νέων, τῶν ἀγορασθεισῶν ἐπὶ τῆς ἐμῆς ὑπουργίας. Σήμερον εὐτυχῶς ἠκούσαμεν αὐτὸν βεβαιοῦντα, ὅτι αἱ νέαι ἠλεκτρικαὶ μηχαναί, αἱ ἐπὶ τῆς ἐμῆς ὑπουργίας κομισθεῖσαι, δὲν κατεστράφησαν, διότι δὲν ἔχουσι κἂν ἐγκατασταθῆ ἔτι ἐν τοῖς πλοίοις. Ἰδοὺ λοιπὸν, ὅτι μανθάνομεν εὐτυχὲς γεγονὸς, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ καταστροφῆς τῶν νέων ἠλεκτρικῶν μηχανῶν τῶν θωρηκτῶν, οὔτε περὶ τῶν τοῦ «Γεωργίου», «Μιαούλη» καὶ «Κανάρη». Μένει τώρα ἄλλο τι ζήτημα, ἂν ἡ μία καὶ μόνη νέα ἠλεκτρικὴ μηχανή, ἡ διὰ τὸν «Γεώργιον», εἶναι τῷ ὄντι ἀκατάλληλος διὰ τὸ πλοῖον, δι’ ὃ ἐκομίσθη ἐνταῦθα, καὶ διὰ τίνα λόγον ἆρά γε δὲν ἐτοποθετήθη ἐν τῷ πλοίῳ, ἀλλ’ ἐχρησίμευσεν, ἵνα φωτίζηται ὁ Ναύσταθμος. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ζήτημα δευτερεῦον. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ὀρθῶς καὶ δικαίως ὑπέβαλον τὴν ἐπερώτησιν ἐκείνην, διότι εὐτυχῶς μανθάνομεν, ὅτι αἱ ἠλεκτρικαὶ μηχαναί, δι’ ἃς ἐδαπανήθησαν 212,000 δραχμαὶ, εἰσὶν ἐν ἀρίστῃ καταστάσει, κατὰ τὴν βεβαίωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, μόνον δὲ μία, ἀρίστη καὶ αὐτὴ, ἐθεωρήθη ἀκατάλληλος διὰ τὸ πλοῖον, δι’ ὃ ἐκομίσθη, ἤτοι διὰ τὴν Θωρακοβάριδα «Γεώργιον», ἐχρησιμοποιήθη ὅμως ὑπὲρ τοῦ Ναυστάθμου. Ἀλλ’ εἶμαι ἠναγκασμένος δι’ ὀλίγων λέξεων νὰ παράσχω πληροφορίας τινὰς εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ ἑτέρου τῶν ζητημάτων, ἀπαντῶν συγχρόνως δι’ αὐτῶν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὁ νῦν, συντάττων τεχνικὰ συμβόλαια, καταφεύγει εἰς τὰς γνώσεις αὑτοῦ, ἢ εἰς τὰς τῶν ἁρμοδίων. Ἐβεβαίωσεν αὐτὸς οὗτος, ὅτι πολλοῦ γε καὶ δεῖ νὰ καταφεύγῃ εἰς τὰς γνώσεις αὑτοῦ, ὡς καὶ ἐγὼ δὲν κατέφευγον εἰς τὰς ἐμάς. Συνετάχθη τῷ ὄντι ἐπὶ τῆς ὑπουργίας μου συμβόλαιόν τι μετὰ τοῦ ἠλεκτρολόγου Κωνσταντίνη, διατηροῦντος ἠλεκτρολογικὸν κατάστημα ἐν Ἀθήναις, περὶ προμηθείας, ἧς ἡ ἀξία ἀνέβαινεν εἰς 750 δραχμὰς ἐν ὅλῳ, καλωδίου ἠλεκτρικοῦ. Οἱ ὅροι τῶν συμφωνιῶν συντάσσονται ἐν τῷ ἁρμοδίῳ τμήματι, ὡς καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐγένετο. Ὑποθέσωμεν, ὅτι ἡ προμήθεια δὲν ἦτο καλή. Ἐρωτῶ, προκειμένου περὶ πολεμικοῦ πλοίου, καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι ἦτο ὑπόχρεων ἐκ τοῦ συμβολαίου, ὡς ἰσχυρίζεσθε, τὸ Ὑπουργεῖον νὰ δεχθῇ τὸ καλώδιον τοῦτο τῶν 750 δραχμῶν, ὤφειλε τὸ Ὑπουργεῖον νὰ θέσῃ τὸ καλώδιον αὐτὸ, τὸ ἔστω οὐχὶ καλὸν, ἐντὸς τοῦ πλοίου, πρὸς διοχέτευσιν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ῥεύματος; Καὶ ἂν ὑποθέσωμεν πρὸς στιγμήν, ὅτι ὁ Νομικὸς Σύμβουλος ὀρθῶς ἀπεφάνθη, ὅτι ἐκ τοῦ γράμματος τοῦ συμβολαίου ὑπεχρεοῦτο τὸ Ὑπουργεῖον νὰ παραλάβῃ τὸ καλώδιον τοῦτο, ἦτο καὶ καλὰ καὶ σώνει ὑποχρεωμένη ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου νὰ τοποθετήσῃ αὐτὸ διὰ τὰς ἠλεκτρικὰς μηχανὰς τοῦ «Μιαούλη»; Ἐδύνατο ἄριστα νὰ θέσῃ αὐτὸ ἐν τοῖς ἀχρήστοις ὑλικοῖς τοῦ Ναυστάθμου, καὶ νὰ προμηθευθῇ νέον ἀντὶ ὁμοίας, ἢ ἀνωτέρας τινὸς δαπάνης, ἵνα λειτουργήσῃ ἡ ἠλεκτρικὴ μηχανὴ τοῦ πλοίου ἐκείνου. Ἀλλὰ, παρακαλῶ, μήπως τὸ ἔγγραφον τῶν συμφωνιῶν δὲν γράφει, ὅτι «ὁ ἐργολάβος θέλει ὑπόκεισθαι εἰς ἁπάσας τὰς διατάξεις τῶν περὶ δημοσίων ἔργων βασιλικῶν διαταγμάτων»; Εἶναι δυνατόν τις ἐχέφρων νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχῃ συμβόλαιόν τι μεθ’ οἱουδήποτε ἐργολάβου, προκειμένου μάλιστα περὶ προμηθείας λεπτοτάτων πολεμικῶν εἰδῶν, καὶ ὅτι, ἂν τὸ παρασχεθὲν πολεμικὸν εἶδος δὲν ᾖναι ἐκεῖνο, ὅπερ εἶναι χρήσιμον τῇ ὑπηρεσίᾳ αὐτῇ τοῦ Ὑπουργείου, τὸ Ὑπουργεῖον οὐ μόνον ὑποχρεωμένον εἶναι νὰ παραλάβῃ αὐτὸ, ἀφοῦ οὐδένα τῶν ὅρων ἐκπληροῖ, ἀλλ’ εἶναι μάλιστα ὑποχρεωμένον, πρὸς Θεοῦ! καὶ νὰ χρησιμοποιήσῃ αὐτὸ πρὸς τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν ἠγοράσθη; Δὲν ἔπρεπε τὸ Ὑπουργεῖον, ὅταν οἱαδήποτε προμήθεια στερῆται ἐντελῶς ὅλων τῶν οὐσιωδῶν ἀπαιτουμένων, ὧν ἕνεκεν ἐγένετο, ὅταν δὲν ἐκπληροῖ δηλ. τὸν πρώτιστον ὅρον, δι’ ὃν συνωμολογήθη ἡ σύμβασις, νὰ ἀπορρίψῃ τὴν προμήθειαν; Εἶναι ἀνάγκη νὰ πιστευθῇ, ὅτι ἤθελέ ποτε εὑρεθῇ δικαστήριον νὰ καταδικάσῃ τὸ Δημόσιον, διότι ἀπέρριψε τοιαύτην προμήθειαν; Ἂν ἐξαίφνης ἀντὶ τοῦ καλωδίου τοῦ ἠλεκτρικοῦ προσέφερεν ὁ ἐργολάβος ἁπλοῦν σχοινίον, ἦτο ὑποχρεωμένη ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου οὐ μόνον νὰ δεχθῇ αὐτὸ, ἀλλὰ καὶ νὰ τοποθετήσῃ αὐτὸ ὡς ἠλεκτρικὸν καλώδιον; — διότι περὶ τούτου πρόκειται, ὡς λέγουσιν. — Αὐτὰ, Κύριοι, εἶναι πρωτάκουστα πράγματα! Τὸ Ὑπουργεῖον ὤφειλε ν’ ἀπορρίψῃ τὴν προμήθειαν, καὶ ἂς κατέφευγεν ἐκεῖνος ὁ κύριος εἰς τὰ δικαστήρια, καὶ τότε ἠθέλομεν ἴδει, ἐὰν ἡ Δικαιοσύνη τῆς πατρίδος, πειθομένη ὅτι τὸ καλώδιον ἦτο ἄχρηστον, ἤθελεν εἶναι τοσοῦτον μωρὰ, ὥστε νὰ καταδικάσῃ τὸ Δημόσιον. Ἀλλὰ ταῦτα δὲν λέγω πρὸς ὑπεράσπισίν μου, διότι καὶ ἡ παραλαβὴ τοῦ καλωδίου δὲν ἐγένετο ἐπὶ τῆς ὑπουργίας μου, οὐδ’ ἐγὼ καθώρισα τοὺς τεχνικοὺς ὅρους τῶν συμφωνιῶν, οὐδ’ ἠδυνάμην, οὐδ’ ἠδύνατο ν’ ἀπαιτηθῇ παρὰ Ὑπουργοῦ νὰ καθορίζῃ τεχνικοὺς ὅρους συμφωνιῶν. Τίς καθώρισε τοὺς ὅρους; Καθώρισεν αὐτοὺς ὁ Ὑπουργὸς, ἵνα ἐξεγείρηται ἡ ἱερὰ ἀγανάκτησις τοῦ κυρίου Βασιλειάδου ἐναντίον τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν; Οἱ ὅροι αὐτοὶ συνετάχθησαν παρ’ ἀξιωματικῶν ἠλεκτρολόγων ἢ μηχανικῶν, ὁ δὲ Ὑπουργὸς ὑπέγραψεν ἁπλῶς, ὡς ἤθελεν ὑπογράψει πᾶς Ὑπουργὸς, προκειμένου περὶ τεχνικῶν ἐργασιῶν. Ἑπομένως οὐ μόνον ὁ τότε Ὑπουργὸς οὐδεμίαν εὐθύνην ὑπέχει ἐπὶ τῇ συμβάσει αὐτῇ, ἂν ὑποτεθῇ ἀκατάλληλον τὸ καλώδιον, ἀλλὰ καὶ κακῶς, κάκιστα ἔπραξεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, βασισθεῖσα ἐπὶ τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου, ἐπὶ τῷ ἀπειλουμένῳ δῆθεν κινδύνῳ τῆς πληρωμῆς ὑπὸ τοῦ Δημοσίου τῶν 750 δραχμῶν, καὶ ἀποδεχθεῖσα οὕτω τοιαύτην προμήθειαν, ἂν ἡ προμήθεια αὕτη ἦτο ὅλως ἄχρηστος, ὡς λέγετε, ὑπὲρ τοῦ σκοποῦ, δι’ ὃν ἐγένετο. Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τούτου. Λυποῦμαι διότι προσάγονται μόνον αʹ) διαταγὴ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ, καὶ βʹ) οἱ ὅροι τῶν συμφωνιῶν, δὲν προσάγεται ὅμως καὶ τὸ συναφθὲν συμβόλαιον μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καὶ τοῦ ἐργολάβου Κωνσταντίνη, ὥστε νὰ ἴδωμεν ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ συμβολαίου ἐκείνου, μήπως προκύπτουσι καὶ ἄλλα τινὰ περιστατικά. Ἑπομένως ζητῶ τὴν προσαγωγὴν τοῦ συμβολαίου.

§191Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Κατὰ τὸ συμβόλαιον,—ἂν ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν μοὶ δίδει ἡ ὑπηρεσία, ἦναι ἀκριβὴς,—δὲν πρόκειται περὶ 750 δραχμῶν, ἀλλὰ περὶ 39 χιλιάδων, καὶ ἂν ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν μοὶ δίδει ταύτην τὴν στιγμὴν ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἦναι ἀκριβής, ἡ παραλαβὴ ἐγένετο ἐπὶ τῆς ὑπουργίας σας, καὶ τὸ ἔγγραφον πρὸς τὸν Νομικὸν Σύμβουλον εἶναι ἀπὸ σᾶς.

§192Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπὶ τοῦ πρώτου μέρους ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι τὸ συμβόλαιον εἶναι ὑπογεγραμμένον ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου. Ἡ πρώτη παράγραφος τοῦ συμβολαίου περιέχει ὅσα ὑμεῖς εἴπετε πρὸ ὀλίγου, παραπέμπει δὲ εἰς τὸν πίνακα. Ὁ πίναξ ἔχει διάφορα εἴδη, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τριακόσια μέτρα καλωδίου πρὸς δρ. 2 καὶ 50/00.

§193ΛΕΒΙΔΗΣ. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ προσκομισθῇ τὸ συμβόλαιον, ἵνα ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν· ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν προσάγεται, πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος ὡς ἐγὼ ἀναλύω αὐτό. Δέον ἔτι νὰ προσκομίσητε τὴν ἀπόφασιν, ἣν λέγετε ὅτι ὑπέγραψα, περὶ τῆς παραλαβῆς, καὶ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου. Ἀλλά, Κύριοι, ὑπάρχει καὶ δεύτερον ζήτημα, ὅπερ καὶ αὐτὸ ἀναγκάζομαι νὰ ἐξηγήσω πρὸς τὴν Βουλήν. Ὅτε ἀνελάβομεν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, μετά τινα χρόνον, ὡς ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὁ ἀρχιμηχανικὸς τοῦ στόλου κ. Γιαλούσης μοὶ κατήγγειλεν, ὅτι πάντες οἱ λέβητες τῶν πλοίων ἦσαν ἐν οἰκτρᾷ καταστάσει, καὶ ὅτι ἔπρεπεν ἢ ν’ ἀνανεωθῶσιν ἢ νὰ ἐπισκευασθῶσι, πλὴν τῶν λεβήτων τῶν θωρηκτῶν, ὧν ὅμως πάλιν πάντων οἱ αὐλοὶ ὅλοι πανταχόθεν διέρρεον. Ἂν ὑπάρξῃ μακροτέρα περὶ τούτου συζήτησις, θέλω καταθέσει τὰς σχετικὰς ἐκθέσεις ἐπιτροπῆς ἐξ ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, προεδρευομένης δὲ ὑπὸ τοῦ ἀρχιμηχανικοῦ κ. Γιαλούση, ἣν εὐθὺς ἀμέσως τότε ἐσχημάτισα. Δεινὸν εἶναι τῷ ὄντι νὰ ἀναφέρῃ τις αὐτό· ἀλλὰ σήμερον ἐλευθέρως δύναμαι νὰ ὁμιλήσω· δὲν ἠθέλησα νὰ ὁμιλήσω ἐν ἐποχῇ ἄλλῃ, διότι δὲν ἐπετρέπετο νὰ ἐκθέσω τὴν κατάστασιν τοῦ Κράτους. Αἱ ἐκθέσεις ὅμως τῆς ἐπιτροπῆς βεβαιοῦσιν, ὅτι οἱ λέβητες ὅλων τῶν πλοίων ἔδει ν’ ἀντικατασταθῶσιν, ἢ τινὲς τοὐλάχιστον νὰ ἐπισκευασθῶσι. Πλὴν τῶν λεβήτων τῶν τριῶν θωρηκτῶν, ἐπαναλαμβάνω, ὅλοι ἦσαν ἐν οἰκτρᾷ καταστάσει. Ἀλλὰ καὶ τῶν λεβήτων τῶν τριῶν θωρηκτῶν οἱ αὐλοί, ὡς ἠκούσατε, διέρρεον. Οἱ λέβητες τοῦ τορπιλλοβόλου «Κανάρη», δι’ οὓς χιλιάδες δραχμῶν μέχρι τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν παρέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, εἶχον δαπανηθῆ, ἐχρησίμευον ὡς οὐρητήρια τῶν ναυτῶν τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης! Αὔριον θέλω φέρει τὰς ἐκθέσεις τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης ὅλας, θέλω δὲ ἀνακοινώσει ὑμῖν εἰς ὁποίαν κατάστασιν εἶχον ἀφήσει τὰ τορπιλλικὰ ἐν τῷ Ναυστάθμῳ, εἰς ὁποίαν κατάστασιν εὑρίσκετο ὁ «Κανάρης», ὁ «Γεώργιος», ὁ «Μιαούλης», ὅλα τὰ πλοῖα τοῦ στόλου. Διατί; Διότι ἐδῶ ἐπεκράτει τὸ σύστημα τῆς ἐφεδρείας τῆς γενικῆς τῶν πλοίων, ἐφεδρεία δὲ τῶν πλοίων ἐν Ἑλλάδι σημαίνει παράδοσιν αὐτῶν εἰς τοὺς ποντικοὺς, καταδίκην εἰς καταστροφήν. Ἐνθυμεῖται ἡ Βουλή, τοὐλάχιστον οἱ Βουλευταὶ οἱ ἀποτελοῦντες μέρος τῆς Βουλῆς τῆς παρελθούσης Περιόδου, ὅτι τῇ ἐπιμόνῳ αἰτήσει τῆς τότε ὑπὸ τὸν ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὸν Κυβερνήσεως ἐδόθη πίστωσις ἐξ 1,712,000 δραχμῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, δι’ ἧς ἐπελήφθημεν τῆς βελτιώσεως καὶ προπαρασκευῆς τῶν πλοίων τοῦ στόλου. Δὲν κατηγορῶ τοῦ νῦν κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, μὴ εὐθυνομένου ἐπὶ τῇ τότε καταστάσει· ἀλλ’ ἐρωτῶ αὐτὸν, ἤθελεν ἔχει τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἀποστείλῃ τὸν «Μιαούλην» εἰς τὰ πέρατα τοῦ κόσμου, ἂν οἱ λέβητες αὐτοῦ δὲν εἶχον ἀνανεωθῆ ἐπὶ τῆς ἐμῆς ὑπουργίας; Ἤθελε δυνηθῆ ἡ Θωρακοβάρις «Γεώργιος» νὰ πλέῃ, ἂν οἱ λέβητες αὐτῆς δὲν εἶχον ἀνανεωθῆ ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου ἐκείνου; Οἱ τέσσαρες ποταμοὶ, ὁ «Ἀχελῷος», ὁ «Ἀλφειὸς», ὁ «Πηνειὸς» καὶ ὁ «Εὐρώτας», ἤθελον δυνηθῆ νὰ πλέωσιν, ἂν οἱ λέβητες αὐτῶν δὲν εἶχον ἐπιδιορθωθῆ καὶ ἀντικατασταθῆ ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου ἐκείνου; Καὶ δὲν εἶναι μόνον ταῦτα. Ὅλων τῶν πλοίων τοῦ στόλου, ἐφ’ ὅσον ἦτο δυνατὸν, οἱ λέβητες ἄλλων μὲν ἀντικατεστάθησαν, ἄλλων δὲ ἐπεσκευάσθησαν. Χιλιάδας αὐλῶν ἐφέρομεν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς πρὸς ἀντικατάστασιν τῶν διαρρεόντων αὐλῶν ὅλου τοῦ στόλου. Καὶ μετὰ τὴν σύντομον ταύτην προεισαγωγὴν, ἀναγκάζομαι ν’ ἀπαντήσω ὡς πρὸς τὸ σύστημα τῶν λεβήτων τῆς Θωρακοβάριδος «Βασιλεὺς Γεώργιος». Ὁ ἀρχιμηχανικὸς κ. Γιαλούσης, ἱκανώτατος ἀξιωματικὸς τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, ἦν ὁ διευθύνων τὸ μηχανικὸν γραφεῖον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἀνέκαθεν, καὶ ἐπὶ τῆς ἐμῆς ὑπουργίας καὶ μετὰ ταῦτα. Αὐτὸς ἦτο ὑπὲρ τοῦ ὑπάρχοντος τότε συστήματος λεβήτων διὰ τὴν θωρακοβάριδα «Γεώργιον», ὧν ὅμως προέτεινε νέαν κατασκευήν. Ἐκηρύσσετο δηλ. ὑπὲρ τοῦ τότε ἐν τῷ «Γεωργίῳ» ὑπάρχοντος συστήματος τῶν παραλληλεπιπέδων λεβήτων. Ἀλλ’ ἕτερος ἀξιωματικὸς, ἐπίσης μεγάλης ἱκανότητος, ὁ ναυπηγὸς κ. Γίμπος εἶχε τὴν ἰδέαν, ὅτι οἱ λέβητες τοῦ πλοίου ἔπρεπε ν’ ἀντικατασταθῶσι διὰ συστήματος νεωτέρου καὶ κρείσσονος, διότι τὸ τότε ὑπάρχον ἦτο πεπαλαιωμένον, ἤτοι διὰ κυλινδρικῶν λεβήτων. Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ κ. Γιαλούσης ἐν τῇ ἐκθέσει αὑτοῦ, ἣν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἠκούσατε, ὁμολογεῖ, ὅτι τὸ σύστημα τῶν λεβήτων, ὅπερ ἡμεῖς εἰσηγάγομεν εἰς τὴν θωρακοβάριδα «Γεώργιον», ἦν κρεῖσσον ἐκείνου, ὅπερ μέχρι τότε ἐλειτούργει. Ἰδοὺ τί λέγει: «... καὶ οὐχὶ ὑπὲρ ἑτέρου συστήματος κυλινδρικῶν ἀτμολεβήτων, ὅπερ καὶ καλλίτερον εἶναι.» Δι’ ἄλλους ὅμως τεχνικοὺς λόγους ὁ κ. Γιαλούσης προετίμα τοὺς παραλληλεπιπέδους λέβητας. Ὅταν λοιπὸν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου εἶχεν ἔκθεσιν τοῦ κ. Γιαλούση, ἐν ᾗ αὐτὸς οὗτος ὡμολόγει, ὅτι τὸ σύστημα τῶν κυλινδρικῶν λεβήτων εἶναι καλλίτερον, ἠναγκάσθην βεβαίως νὰ μὴ περιορισθῶ εἰς τὰ φῶτα αὐτοῦ μόνου, τοῦ ἄλλως διακεκριμένου ἀξιωματικοῦ, ἀλλ’ ἐζήτησα τὴν γνώμην καὶ ἄλλων ἀξιωματικῶν, καὶ δὴ ἁρμοδιωτέρων, ὡς εἰδικωτέρων· διότι πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, Κύριοι, ὅτι, προκειμένου περὶ ὁλοκλήρου συστήματος λεβήτων πλοίου, καὶ μάλιστα πολεμικοῦ, ἁρμοδιώτερος τοῦ μηχανικοῦ εἶναι ὁ ναυπηγικὸς ἀξιωματικός. Διότι ὁ ναυπηγικὸς ἀξιωματικὸς εἶναι μᾶλλον κατηρτισμένος, καὶ κατὰ πολὺ, ἵνα κρίνῃ περὶ τῆς κινήσεως τοῦ πλοίου, τῆς ἀντοχῆς τοῦ πλοίου, τῆς κλίσεως καὶ σταθερότητος, καὶ περὶ ὅλων ἐκείνων τῶν τεχνικῶν ζητημάτων, ἐξ ὧν ἐξήρτηται ἡ ὕπαρξις καὶ ἡ πληρεστέρα χρησιμότης τοῦ πλοίου. Εἰς ταῦτα δύναται νὰ ἔχῃ ἁρμοδιότητα βεβαίως καὶ ὁ ἀξιωματικὸς ὁ μηχανικὸς, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ἔχῃ τὴν ἁρμοδιότητα ἐκείνην, τὴν ἐκ τῆς εἰδικότητος, ἣν ἔχει ὁ ναυπηγικὸς ἀξιωματικὸς, ὁ δὲ κ. Βίμπος εἶναι ἐκ τῶν ἀρίστων ἀξιωματικῶν τοῦ ἡμετέρου στόλου. Ὅτε εἶδον, ὅτι ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ διαφωνία, εἶπον τῷ ναυπηγικῷ ἀξιωματικῷ: «ἀφοῦ μετὰ τόσης δυνάμεως καὶ ἐπιμονῆς ἀποφαίνεσαι, ὅτι πρέπει νὰ μεταβληθῇ τὸ σύστημα τῶν λεβήτων τοῦ «Γεωργίου», καθῆκον ἔχεις νὰ μὲ ἐφοδιάσῃς δι’ ἐκθέσεως ἐμπεριστατωμένης περὶ τῆς γνώμης σου ταύτης». Καὶ τῷ ὄντι ὁ κ. Βίμπος ὑπέβαλέ μοι δεδικαιολογημένην γνωμοδότησιν περὶ τοῦ ζητήματος. Τότε δὲ ἀντικατεστάθησαν οἱ λέβητες τοῦ «Γεωργίου» διὰ νέων κυλινδρικῶν, οἵτινες καὶ παρέχουσι τὴν εὐχαρίστησιν τῷ κυρίῳ Ὑπουργῷ νὰ ἔχῃ ἓν πλοῖον, δυνάμενον νὰ πλεύσῃ καὶ πέραν τοῦ Ναυστάθμου. Παρηγγέλθη λοιπὸν ἡ ἀλλαγὴ τοῦ συστήματος τῶν λεβήτων. Τίς συνέταξε τοὺς ὅρους τοῦ συμβολαίου; Ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὁμολογεῖ, ὅτι τοιαύτην εἰδικότητα οὐδ’ ἐφαντάσθη ὅτι ἠδυνάμην νὰ ἔχω, ὡς οὐδ’ αὐτὸς δύναται νὰ ἔχῃ τοιαύτην, οὐδ’ οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ μάχιμοι τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Τοιαύτην εἰδικότητα ἔχει ὁ τεχνικὸς ἐκεῖνος ἀξιωματικὸς, ὃ τὰ ὑποδείγματα τῶν κυλινδρικῶν λεβήτων κατὰ τὰς ὁδηγίας τοῦ κ. Βίμπου συντάξας, ἅτινα δὲ βεβαίως εἶχεν ὑπ’ ὄψιν ὁ ἀξιωματικὸς, ὁ τὴν παραγγελίαν τῶν ἠλεκτρικῶν φώτων καὶ προβολέων συντάξας. Διὰ τοῦτο ἐπιθυμῶ νὰ κατατεθῇ ἡ ἔκθεσις ἡ δικαιολογητικὴ τῶν ἄλλων ἐκείνων ἀξιωματικῶν, οἵτινες ἀπεφάνθησαν, ὅτι τὰ ἠλεκτρικὰ μηχανήματα, τὰ παραγγελθέντα διὰ τὴν θωρακοβάριδα «Γεώργιον, εἰσὶ δῆθεν ἀκατάλληλα, ἵνα τοποθετηθῶσιν ἐν τῷ πλοίῳ αὐτῷ, ἕνεκα τῆς μὴ συμφωνίας δῆθεν αὐτῶν πρὸς τοὺς λέβητας, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ καταθέσῃ τὴν ἔκθεσιν ταύτην, ἵνα ἴδωμεν, ἂν ὀρθῶς τὰ ἐν λόγῳ ἠλεκτρικὰ μηχανήματα ἐχρησιμοποιήθησαν ὑπὲρ τοῦ Ναυστάθμου. Ἀλλὰ πρὶν ἢ, Κύριοι, συμπεράνω, δὲν ἀντιτίθεμαι βεβαίως εἰς τὸ νὰ ψηφισθῇ ἡ πίστωσις, ἣν ὁ κ. Ὑπουργὸς ζητεῖ, ἐκτὸς ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι μετὰ τὰ λεχθέντα εἶναι ἀνάγκη καὶ ἐκτενεστέρας συζητήσεως, ὅτε ἂς ἀναβάλῃ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐγὼ ὅμως τοιαύτην πρότασιν δὲν φέρω. Ἐπιθυμῶ ὅμως, ἐὰν θὰ ψηφισθῇ ἀπόψε ἡ πίστωσις, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Νατικῶν νὰ δώσῃ πληροφορίας καὶ περὶ ἄλλης ὑποθέσεως, συναφοῦς πρὸς τὸ ζήτημα, ὅπερ ἐπὶ τοσαύτην ἤδη ὥραν ἀπασχολεῖ τὴν Βουλήν. Ἔν τινι φακέλῳ, ὃν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν εὐηρεστήθη προχθὲς νὰ καταθέσῃ, περὶ τῶν ἐργασιῶν ἐν τῇ ἑταιρείᾳ «Forges et Chentiers» διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν ἀτράκτων τῶν ἑλίκων τοῦ θωρηκτοῦ «Ψαρᾶ», εὑρίσκω, Κύριοι, ζήτημά τι, ὅπερ ὁμολογῶ, ὅτι μὲ ἐμβάλλει εἰς ἀπορίαν τινά. Ἐπιθυμῶ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ προσέξῃ, ἵνα δώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἀπαιτουμένας πληροφορίας. Ὁ ἐν Μασσαλίᾳ ναύαρχος κ. Κριεζῆς συνεβλήθη μετὰ τῆς ἑταιρείας «Forges et Chentiers» περὶ ὅλων αὐτῶν τῶν ἐργασιῶν, ἃς ἀναφέρει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Τὸ συμβόλαιον, ὅπερ συνωμολόγησεν ὁ κ. Κριεζῆς μετὰ τῆς ἑταιρείας, φέρει χρονολογίαν, κατὰ τὸ νέον ἡμερολόγιον, 12 Νοεμβρίου 1899. Ἐν τῷ συμβολαίῳ ἀναπτύσσονται οἱ ὅροι τῶν συμφωνιῶν καὶ τὸ ἀντίτιμον, ὅπερ θέλει δοθῇ τῇ ἑταιρείᾳ. Ἀλλ’ ἵνα συνομολογηθῇ, Κύριοι, αὐτὴ ἡ σύμβασις, αὐτὸ τὸ συμβόλαιον μετὰ τῆς ἑταιρείας, ὑποθέτω ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ ἔκθεσίς τις ἐπιτροπῆς τεχνικῆς, ἀποφαινομένης περὶ τῶν ἀναγκῶν τούτων. Καὶ βεβαίως ἡ ἔκθεσις αὕτη φυσικῷ τῷ λόγῳ πρέπει νὰ προηγῆται τῆς συντάξεως τοῦ συμβολαίου. Ἀλλ’ ἐνῷ, ὡς παρατηρεῖτε, (ἐπιδεικνύει τὸ συμβόλαιον) τὸ συμβόλαιον συνετάχθη τῇ 12 Νοεμβρίου, κατὰ τὸ νέον ἡμερολόγιον, ἤτοι τῇ 31 Ὀκτωβρίου (παλαιὸν ἡμερολόγιον), ἡ γνωμοδότησις τῆς ἐπιτροπῆς περὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ πλοίου φέρει χρονολογίαν, κατὰ τὸ παλαιὸν ἡμερολόγιον, 15 Νοεμβρίου 1899, δηλαδὴ 15 ἡμέρας μεταγενεστέραν. Δὲν ζητῶ εὐθύνας βεβαίως τώρα ἀπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, λέγων ταῦτα· καθιστῶ μόνον αὐτὸν προσεκτικὸν πρὸς τὸ παρὸν, καὶ παρακαλῶ νὰ δώσῃ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰς ἀναγκαίας ἐξηγήσεις. Καθιστῶ μάλιστα προσεκτικὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν εἰς τὸ ὅτι καὶ ὁ ἀριθμὸς 15 Νοεμβρίου εἶναι κατὰ πολὺ ὕποπτος, διότι καὶ τὸ πάχος τῶν ἀραβικῶν χαρακτήρων καὶ ὁ χρωματισμὸς τῆς μελάνης εἶναι ἐντελῶς διάφορα τῶν τοῦ σώματος τοῦ ἐγγράφου, παρακαλῶ δὲ νὰ ἴδωσι ταῦτα καὶ οἱ κύριοι Βουλευταὶ (ἐπιδεικνύει τὴν ἔκθεσιν). Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνα ταῦτα τὰ ἔγγραφα, τὰ πείθοντα ἡμᾶς, ὅτι προηγήθη τὸ συμβόλαιον καὶ ἐπηκολούθησεν ἡ γνωμοδότησις, διότι καὶ ὁ ἐν Μασσαλίᾳ μηχανικὸς, ὁ ἐρωτηθεὶς περὶ τῶν πραγμάτων τούτων, ἔχει ἔκθεσιν ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1899, δηλαδὴ ἀπὸ 31 Ὀκτωβρίου, τουτέστιν ἀποφαίνεται μετὰ πεντεκαίδεκα ἡμέρας ἀπὸ τῆς συντάξεως τοῦ συμβολαίου. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα κατατίθημι εἰς τὸ Προεδρεῖον, διότι μοὶ ἐδόθησαν ἐπὶ ἐπιστροφῇ. Ἐγὼ, Κύριοι, καταδεικνύων ταῦτα, τὰ ἐν τῷ δευτέρῳ μέρει τῆς ὁμιλίας μου λεχθέντα, δὲν ὑποβάλλω καταγγελίαν κατά τινος. Ἀναφέρω μόνον αὐτὰ, ἵνα προκαλέσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν. Τί ἆρά γε συμβαίνει; Πῶς ἐγένετο συμβόλαιον μετὰ ἑταιρείας περὶ ἐργασίας ἀξίας 300,000 δραχμῶν, χωρὶς νὰ προηγηθῇ ἡ περὶ τούτου ἔκθεσις; Μήπως αἱ λεγόμεναι καταστροφαὶ τοῦ πλοίου, περὶ οὗ πρόκειται, καὶ ἡ κακὴ ἐν Τάραντι ἐπισκευὴ ἦναι οὐχὶ πραγματικαὶ; Μήπως ὑπάρχῃ λόγος τις νὰ παραμείνωσι τὰ «Ψαρὰ» ἔν τινι τῶν λιμένων τῆς Γαλλίας; Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ καταθέσῃ δύο ἐκθέσεις, αἵτινες συνετάχθησαν, ὅτε τὰ πλοῖα εὑρίσκοντο εἰς τὰ παράλια τῆς Χαλκίδος, ἐν αἷς δὲ, καθ’ ὅσον πληροφοροῦμαι, (δὲν βεβαιῶ, διότι δὲν συνηθίζω νὰ βεβαιῶ ἢ ὅταν ἔχω ἐνώπιόν μου ἔγγραφα) ἐν αἷς, λέγω, ἀξιωματικοί τινες, ὑπογράψαντες τὴν ἐν Μασσαλίᾳ ἔκθεσιν περὶ τῶν νέων αὐτῶν ἐπισκευῶν, ἀπεφαίνοντο ἐν τούτοις πρὸ ὀλίγου ἐν Χαλκίδι, ὅτι οὐδαμῶς ὑπῆρχεν ἀνάγκη ἐπισκευῆς ἐν τῷ πλοίῳ κατὰ τὰ μέρη, καθ’ ἃ ἐπεσκευάσθη, ἢ ἐπισκευάζεται ἐν τῇ ἑταιρείᾳ «Forges et Chentiers». Τὸ πρᾶγμα, Κύριοι, νομίζω, ὅτι ἀξίζει τὸν κόπον νὰ συζητηθῇ ἐν τῇ Βουλῇ.

§194Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Τὰς ἐκθέσεις αὐτὰς θὰ τὰς φέρω αὔριον, ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι τόσον σοβαρὸν, ὅσον θέλετε νὰ τὸ παραστήσητε· διότι οἱ μηχανικοὶ, περὶ ὧν ὁμιλεῖτε, ἐπεσκέφθησαν τὸ πλοῖον εἰς τὴν Χαλκίδα καὶ ἐξέφεραν μίαν γνώμην· ὅτε ὅμως τὸ πλοῖον εἰσῆλθεν εἰς τὴν Δεξαμενήν, ἔνθα ἡ ἐξέτασις ἐγένετο τελειοτέρα, παρετήρησαν πάσας τὰς βλάβας καὶ συνέταξαν νέαν ἔκθεσιν. Κάλλιστα ἐννοεῖτε, ποία ἐξέτασις γίνεται ἑνὸς πλοίου ἐν τῇ θαλάσσῃ, καὶ ποία ἐν τῇ Δεξαμενῇ.

§195Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Πρῶτον δὲν εἶναι βέβαιον, ἐὰν ἡ ἐξέτασις, ἡ γενομένη παρὰ τῶν μηχανικῶν, ἐπέβαλλε τὴν εἴσοδον τοῦ πλοίου εἰς τὴν Δεξαμενήν. Διότι ἐκ τῶν ὀλίγων γνώσεων, ἃς καὶ ἐγὼ περὶ τῶν πραγμάτων τούτων ἔχω, φρονῶ, ὅτι ἡ ἐργασία αὕτη ἐδύνατο νὰ γένηται καὶ ἐκτὸς τῆς Δεξαμενῆς. Ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ περὶ ἄλλου τινὸς, συναφοῦς πρὸς ταῦτα, θέματος, περὶ οὗ δὲ ἀναμένω αὔριον, ἢ ὅταν θελήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς, τὴν σχετικὴν ἀπάντησιν. Ἐρωτῶ ὑμᾶς, κύριε Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ὅταν ἡ «Ὕδρα» διετάχθη νὰ ἐκπλεύσῃ εἰς Μασσαλίαν, ἦτο ὑπὸ ἐπισκευὴν, ἢ δὲν ἦτο ὑπὸ ἐπισκευήν; Οἱονδήποτε ἀξιωματικὸν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ ἂν ἐρωτήσητε, θέλετε μάθει, ὅτι τὸ πλοῖον ἐκεῖνο ἦτο σχεδὸν ὑπὸ γενικὴν ἐπισκευήν, διότι ἐνηργεῖτο ἡ ἀντικατάστασις τῶν αὐλῶν τῶν λεβήτων, ἐτοποθετεῖτο τὸ καουτσοὺκ ἐπὶ τοῦ καταστρώματος, εἶχεν ἀρχίσει νὰ ἐκτελῆται ὁ σύνδεσμος τῆς νέας ἠλεκτρομηχανῆς πρὸς τοὺς λέβητας, πρὸς λειτουργίαν αὐτῆς τε καὶ τῶν προβολέων, καὶ πρὸς διακλάδωσιν τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτὸς καθ’ ὅλα τὰ διαμερίσματα τοῦ πλοίου. Ἐνῶ δὲ τὸ πλοῖον ἤδη διετέλει ὑπὸ τοιαύτην γενικὴν ἐπισκευήν, ἄρον ἄρον διετάχθη νὰ συνοδεύσῃ τὸν κύριον ναύαρχον εἰς Μασσαλίαν, ἵνα παρασταθῶμεν ἐκεῖ εὐπρόσωποι κατὰ τὰς ἑορτὰς διὰ πλοίων ὑπὸ ἐπισκευήν, καὶ δὴ ἄνευ ἠλεκτρικοῦ φωτός, ἄνευ προβολέων κλπ.

§196Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Μοὶ ἐπιτρέπετε; Τὸ πλοῖον «Ὕδρα» ἦτο ὑπὸ ἐπισκευὴν τῶν λεβήτων· εἶχον παραγγελθῆ εἰς τὴν Ἀγγλίαν τὰ αὐλοστηρίγματα διὰ τὴν ἐπισκευήν, διότι, ὡς γνωρίζετε, τὸ θωρηκτὸν ἔχει 4 λέβητας· τῶν 2 λεβήτων εἶχον ἀντικατασταθῆ τὰ αὐλοστηρίγματα, καὶ ἀνεμένοντο τὰ αὐλοστηρίγματα τῶν 2 ἄλλων λεβήτων, ἵνα ἀντικατασταθῶσι καὶ ταῦτα. Ἐπειδὴ ἦτο ἀπόλυτος ἡ ἀνάγκη τὸ πλοῖον νὰ καθαρισθῇ, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ἀποστολῆς τῶν πλοίων εἰς τὰς ἑορτὰς τῆς Μασαλίας ἐκρίθη καλὸν νὰ μεταβῇ ἐκεῖ καὶ τὸ πλοῖον «Ὕδρα», διετάχθη δὲ τὸ ἐργοστάσιον, τὸ ἐν Ἀγγλίᾳ, νὰ στείλῃ τὰ αὐλοστηρίγματα εἰς Τουλῶνα, ὅπου καὶ ἔφθασαν ταῦτα καὶ συνεπληρώθη ἡ ἐπισκευή. Ἀλλὰ δὲν βλέπω ποία εἶναι ἡ σπουδαιότης τοῦ πράγματος.

§197ΛΕΒΙΔΗΣ. Τὰ κυριώτατα τῶν ὀργάνων τοῦ πλοίου, δηλαδὴ οἱ λέβητες, ἦσαν ὑπὸ ἐπισκευήν. Ἀπόδειξις δέ, ὅτι ἦσαν ὑπὸ ἐπισκευὴν, ἡ ἑξῆς. Ὅτι, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν εὐαρεστηθῇ νὰ προσκομίσῃ τὸ βιβλίον τῶν μηχανικῶν τοῦ πλοίου, ἐν ᾧ σημειοῦται ἡ ταχύτης, μεθ’ ἧς πλέει πᾶν πολεμικὸν πλοῖον, θέλει μάθει, ὅτι, ὅτε τὸ θωρηκτὸν «Ὕδρα» ἐξέπλευσε τοῦ Πειραιῶς, εἰς πίεσιν μιᾶς καὶ ἡμισείας ἀτμοσφαίρας ἤρχισαν οἱ αὐλοὶ τῶν λεβήτων νὰ διαρρέωσιν, δὲν ἐδύνατο δὲ, θωρηκτόν, ὅπερ πρέπει νὰ διανύῃ δεκαπέντε μέχρι δεκαεπτὰ μιλίων τὴν ὥραν, νὰ διανύσῃ πλείονα τῶν ἓξ ἕως ἑπτά.

§198ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς διακόψω καὶ πάλιν;

§199ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι καλλίτερον εἰς τὸ τέλος;

§200ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως. Γνωρίζετε, διότι ἐχρηματίσατε Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὅτι τὰ θωρηκτὰ ἔχουσι τέσσαρας λέβητας, ὅτι μὲ τοὺς τέσσαρας ταξειδεύουν ὅταν ἀναπτύσσωσι ταχύτητα δεκαπέντε καὶ δεκαὲξ μιλίων, εἰς δὲ τοὺς συνήθεις πλόας τὰ θωρηκτὰ κανονίζουσι τὴν ταχύτητά των εἰς 8 μίλια, καὶ ὅταν πρόκειται νὰ πλεύσωσι μὲ ταχύτητα 8 μιλίων, δὲν μεταχειρίζονται παρὰ τοὺς δύο μόνον λέβητας. Οἱ δύο λέβητες λοιπὸν τῆς «Ὕδρας» ἦσαν ἕτοιμοι, καὶ διετάχθη ὁ στόλος, μεταβαίνων εἰς Μασσαλίαν, χάριν οἰκονομίας, νὰ ἔχῃ ταχύτητα ὀκτὼ μόνον μιλίων.

§201ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγὼ βεβαιῶ τὴν Βουλὴν,—παρακαλῶ δὲ νὰ κατατεθῇ τὸ σημείωμα τῶν μηχανικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ θωρηκτοῦ,— ὅτι εἰς ὕψος μιᾶς καὶ ἡμισείας ἀτμοσφαίρας διέρρεον οἱ αὐλοὶ τῶν λεβήτων, καὶ ὅτι μὲ πλοῖον ἐντελῶς ἀνέτοιμον καὶ ὑπὸ ἐπισκευὴν ἠθέλησαν νὰ παραστῶσι καὶ παρέστησαν εἰς τὰς ἑορτὰς τῆς Μασσαλίας.

§202ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Παρεστάθη καὶ ἐπιστρέφει τὸ Σάββατον ἐν λαμπρᾷ καταστάσει· κατὰ συνέπειαν δὲν ἐννοῶ τίνα σημασίαν ἔχει ἡ ἐπίκρισίς σας.

§203ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ ἂν παρεστάθη· πρόκειται περὶ τοῦ πῶς παρεστάθη.

§204ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν παρεστάθη βεβαίως εἰς τὸν πόλεμον· παρεστάθη εἰς τὰς ἑορτάς.

§205ΛΕΒΙΔΗΣ. Κατὰ δεύτερον λόγον ἐπεθύμουν νὰ διευκρινισθῇ ἡ ἑξῆς ὑπόθεσις. Ἐβεβαιώθη ἐκ στόματος τῆς ὑπηρεσίας, δηλαδὴ ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ὅτι τὰ κομισθέντα ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, ἧς καὶ ἐγὼ ἀπετέλουν μέρος, ἠλεκτρικὰ μηχανήματα τῶν τριῶν θωρηκτῶν καὶ οἱ προβολεῖς οὐ μόνον δὲν κατεστράφησαν, ἀλλ’ εὑρέθησαν ἀρίστης ποιότητος. Περὶ τίνος λοιπὸν πρόκειται; Πρόκειται περὶ τῆς καταστροφῆς τῶν παλαιοτάτων καλωδίων τῶν θωρηκτῶν, ἅτινα δὲν γνωρίζομεν ἀπὸ τίνος ἐποχῆς δὲν εἶχον ἀντικατασταθῆ, τῶν καλωδίων ἐκείνων, δι’ ὧν μεταδίδεται τὸ ἠλεκτρικὸν φῶς εἰς τὰς μηχανὰς καὶ τοὺς προβολεῖς καὶ εἰς τὰ λοιπὰ διαμερίσματα τοῦ πλοίου. Μοὶ εἶπον, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ βεβαιώσω τοῦτο θετικῶς, καὶ διὰ τοῦτο ζητῶ νὰ κατατεθῶσι τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ὅτι διὰ τὴν ἀντικατάστασιν τῶν αὐτῶν καλωδίων ἐν Μασσαλίᾳ θέλουσι καταβληθῆ, κατόπιν συνομολογηθείσης ἐκεῖ συμφωνίας, φράγκα χρυσᾶ 26,000, τουτέστι δραχμαὶ 41,600, ὅτι δὲ ὑπάρχει ἔκθεσις τῆς εἰδικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ναυστάθμου, καθ’ ἣν ἡ ἐργασία αὕτη, λόγῳ μὲν προμηθείας τῶν καλωδίων, δὲν δύναται νὰ ἦναι ἀνωτέρας ἀξίας τῶν 9,000 δραχμῶν, λόγῳ δὲ τοποθετήσεως δὲν δύναται νὰ ἦναι ἀνωτέρα τῶν 2,000 ἢ 3,000 δραχμῶν, δηλαδὴ ἐν ὅλῳ 12,000 δραχμῶν ἀντὶ 41,600. Ἐπεθύμουν, ἵνα βεβαιωθῶμεν, ἐὰν τὰ λεγόμενα εἶναι ἀληθῆ, νὰ κατατεθῶσι τὰ πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην σχετιζόμενα ἔγγραφα. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν· ἔχει καλῶς δὲν ἐτοποθετήθη ἡ ἠλεκτρικὴ μηχανὴ ἐπὶ τῆς θωρακοβάριδος «Γεωργίου», διότι ἐκ τῆς ἀπειρίας δῆθεν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ὅτε ἐγὼ διηύθυνον αὐτὸ, ἐκ τῆς μεταβολῆς τοῦ συστήματος τῶν λεβήτων, ἀπὸ παραλληλεπιπέδων εἰς κυλινδρικούς, καθίστατο ἀδύνατος ἡ τοποθέτησις ἐν τῷ πλοίῳ τῆς ἠλεκτρικῆς μηχανῆς. Καὶ τίς μὲν ὑπέχει τὴν εὐθύνην ἐπὶ πᾶσι τούτοις, θέλει εὑρεθῆ μετὰ ταῦτα. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, ἀφοῦ αἱ ἠλεκτρικαὶ μηχαναὶ τῶν «Ψαρῶν» καὶ τῶν «Σπετσῶν» ἦσαν τελείου συστήματος, ἄρισται, ὡς ὡμολόγησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, διατὶ ἤδη ἀπὸ τοσούτου χρόνου κομισθεῖσαι, δὲν ἐτοποθετήθησαν εἰς τὰ δύο ταῦτα θωρηκτά; Διότι, Κύριοι, εἶχεν ἀρχίσει ἡ τοποθέτησις, ἀλλὰ μόλις αὐτῆς ἀρξαμένης, ἐξεδόθη διαταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, καθ’ ἣν ὁ στόλος παρηγγέλθη νὰ πλεύσῃ εἰς Χαλκίδα, ἵνα ἐκτελέσῃ, ὡς ἐλέγετο, γυμνάσια. Δὲν κατηγορῶ τοῦ μέτρου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν τοῦ νὰ ἐκτελῶσι τὰ πλοῖα καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ τὰ πληρώματα γυμνάσια. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, δὲν ἤθελεν εἶναι προτιμότερον νὰ ἀνεβάλλοντο ἐκεῖνα τὰ γυμνάσια ἐπί τινας ἡμέρας, ἀφοῦ εἶχεν ἀρχίσει ἡ τοποθέτησις τῶν ἠλεκτρικῶν μηχανημάτων ἐπὶ τῶν δύο θωρηκτῶν, καὶ νὰ ἔπλεον τὰ θωρηκτὰ μετὰ τῶν ἠλεκτρικῶν αὑτῶν φώτων, ὑπὲρ ὧν, ὅτε ἐγὼ ἤμην Ὑπουργὸς, ἐδαπανήσαμεν 212,000 δραχμάς; Τίς ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπισπεύσεως τῆς μεταβάσεως τῶν πλοίων, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ναυτικῶν, εἰς τὴν Χαλκίδα; Καὶ τίς ἡ ἀνάγκη νὰ καταστρέψητε τὸ Προγυμναστήριον τοῦ Πόρου, λαμβάνοντες ἀγυμνάστους ναύτας, δι’ ὧν ἐπληρώσατε τὰ πλοῖα, ἅτινα προεκάλουν ἐκεῖ τὸν καγχασμὸν τῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν ἀξιωματικῶν;

§206Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Τὸν καγχασμὸν τῶν ἀνθρώπων προεκάλεσαν τὰ τηλεγραφήματα τὰ ἀναίσχυντα, τὰ ὁποῖα ἀπέστειλες εἰς τὸν Ναύσταθμον, εἰς ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν διεκυβεύετο ἡ τιμὴ τῆς Ἑλλάδος! Ἐνθυμεῖσθε τὴν δημοτικὴν ἐκλογὴν τοῦ Πόρου (Θόρυβος).

§207ΛΕΒΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀνακαλέσῃ τὴν φράσιν... Ἀναίσχυντοι ἦσαν καὶ εἶναι αἱ διαταγαὶ τοῦ Ὑπουργοῦ (Θόρυβος).

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν, κύριε Βουλευτὰ (Θόρυβος).

§209ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἰσότητα, παρακαλοῦμεν, κύριε Πρόεδρε.

§210ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐὰν νομίζωσί τινες τῶν Ὑπουργῶν — διότι δὲν ἀδικῶ πάντας τοὺς Ὑπουργοὺς, ἐξ ἐναντίας ἔχω λόγους νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ πλειονοψηφία τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κοσμίως καὶ μετὰ τῆς ἐμπρεπούσης ἐμβριθείας διευθύνει τὰς συζητήσεις, — ἐὰν, λέγω, τινὲς τῶν Ὑπουργῶν νομίζωσιν, ὅτι εἶναι τοσοῦτον ἰσχυροὶ, ὥστε νὰ παρακωλύωσι τὸν ἔλεγχον, γινόμενον μετὰ τοσαύτης ἀκριβείας, μεθ’ ἧς γίνεται καὶ παρ’ ἄλλων καὶ παρ’ ἐμοῦ, ἀπατῶνται. Τοὐναντίον, τὰ πράγματα θέλουσιν ἀποδείξει τοῖς τοιούτοις Ὑπουργοῖς, τοῖς οὕτω συμπεριφερομένοις πρὸς τοὺς ἐλέγχοντας, ὅτι δὲν εἶναι ἱκανοὶ νὰ ἐπιβάλλωσι τὴν σιγὴν εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ λαοῦ.

§211ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ ὀρθά!

§212ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἔχομεν πολλὰ νὰ εἴπωμεν, καὶ ἐπειδὴ προκαλεῖτε τὴν συζήτησιν, ποῦ εἶναι ἡ Ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπὴ, ἣν συνεστήσατε; Διατὶ δὲν τολμᾶτε νὰ φέρητε ἔκθεσιν αὐτῆς ἐνταῦθα; Διότι ἀπὸ κατηγόρων θέλετε γείνῃ κατηγορούμενοι.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐντὸς τοῦ θέματος, κύριε Βουλευτά.

§214ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἔχει σχέσιν μεγίστην πρὸς τὸ θέμα ὅ,τι λέγω.

§215ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἦσθε ἴσος, κύριε Πρόεδρε. Τὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν ἔχετε, ἀπὸ τὴν ἰσότητα τὴν ἀρύεσθε. Ὅταν δὲν ἦσθε ἴσος, καμμίαν δύναμιν δὲν ἔχετε (Θόρυβος).

§216ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (πρὸς τὸν ἀγορεύοντα). Ἐπανέλθετε εἰς τὸ θέμα, καὶ ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν ἐγὼ θὰ σᾶς ἀπαντήσω (Θόρυβος).

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανέλθετε εἰς τὸ θέμα, κύριε Βουλευτά.

§218ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐπανέρχομαι, κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὸ ἐπεισόδιον τοῦτο, οὗτινος τὴν εὐθύνην ἀφίνω νὰ ἐκτιμήσουν ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κόσμος, εἰς τὸ κύριον θέμα. Κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Προγυμναστηρίου Πόρου (ὁ κ. Πρόεδρος εὐτυχῶς γνωρίζει τοὺς νόμους τούτους, διότι ἀνήκει εἰς ναυτικὴν οἰκογένειαν), κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Προγυμναστηρίου τοῦ Πόρου, λέγω, ἡ θητεία τῶν ναυτῶν ἐκεῖ διαιρεῖται εἰς δύο κατηγορίας, εἰς θητείαν τρίμηνον καὶ εἰς θητείαν ἑξάμηνον. Οἱ ναῦται οἱ μέλλοντες νὰ μὴ ἀκολουθήσωσι τὰς εἰδικὰς Σχολὰς, πυροβολικοῦ, οἰακιστῶν κλπ., ἐκπαιδεύονται ἐν τῷ Προγυμναστηρίῳ τοῦ Πόρου ἐπὶ τρεῖς μόνον μῆνας, οἱ δὲ ἄνδρες, οἵτινες θέλουσιν ἀκολουθήσει τὰς εἰδικὰς Σχολὰς καὶ ὑπηρεσίας λόγῳ τῆς εὐρυτέρας μορφώσεως αὐτῶν, διότι εἰσὶ τυχὸν τεχνῖται, διότι εἰσὶν ἐγγράμματοι, αὐτοὶ ὑπηρετοῦσιν ἐν τῷ Προγυμναστηρίῳ τοῦ Πόρου ἐπὶ ἓξ μῆνας. Ἐκ τῆς μικρᾶς δὲ πείρας, ἣν ἀπέκτησα, — καίτοι πολλοὶ ἀμφισβητοῦσιν αὐτὴν, ἀλλὰ μοὶ εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορον, διότι ἐγὼ δὲν πρόκειται ἐπὶ τέλους νὰ ὑποστῶ καὶ τὰς ἐξετάσεις μου, — ἐπείσθην, καὶ πᾶς περὶ τὰ τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ καταγινόμενος γινώσκει ἄριστα, ὅτι βάσις τῆς ἐκπαιδεύσεως τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ εἶναι, καὶ δέον νὰ ἦναι, τὸ Προγυμναστήριον τοῦ Πόρου. Διότι λαμβάνετε τὸν ἐμποροναύτην, λαμβάνετε τὸν μὴ ἐμποροναύτην, τὸν ἔχοντα ὅμως ναυτικὸν φυλλάδιον, λαμβάνετε τέλος πάντων τὸν κληρωτὸν, ὅστις, καὶ ναυτικὸς ἐὰν ἦναι, δὲν εἶναι ὅμως ναυτικὸς τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, εἶναι ἐμποροναύτης, στρατολογεῖτε αὐτὸν ἄνευ πειθαρχίας, γινώσκοντα μὲν ἴσως κωπηλασίαν, ἀλλὰ κωπηλασίαν πρακτικὴν, ἀγνοοῦντα τὸν βηματισμὸν, ἀγνοοῦντα νὰ ὑποτάσσηται εἰς τοὺς κανόνας τῆς πειθαρχίας, λαμβάνετε τέλος πάντων αὐτὸν ὅλως ἀπαράσκευον, καὶ στέλλετε εἰς τὸ Προγυμναστήριον τοῦ Πόρου, ἵνα ἐκεῖ, ἐκπαιδευόμενος ἐπὶ 3 ἢ 6 μῆνας, κατὰ τὰς κατηγορίας, ἃς ἀνέπτυξα, καταστῇ ἱκανὸς νὰ μεταβῇ εἰς Ναύσταθμον καὶ νηολογηθῇ ἔν τινι τῶν πλοίων. Τί ἐγένετο, Κύριοι, παρακαλῶ, ἵνα σπεύσωσι τὰ πλοῖα εἰς τὰ γυμνάσια, ὡς ἐλέγετο, τῆς Χαλκίδος; Ἥρπασαν σωρηδὸν δέκα ἡμερῶν, πέντε ἡμερῶν, τριῶν ἡμερῶν ναύτας, ἐπεβίβασαν αὐτοὺς φύρδην–μίγδην ἐπὶ τῶν πλοίων τοῦ στόλου ἐκ τοῦ Προγυμναστηρίου τοῦ Πόρου, ἐντελῶς ἀπαρασκεύους, ὅλως ἀπειθαρχοῦντας, μὴ γνωρίζοντας οὐδὲ τὸν ἁπλοῦν ἐκεῖνον βηματισμὸν τοῦ στρατιώτου, εἰσήγαγον, λέγω, αὐτοὺς εἰς τὰ πλοῖα, ἵνα ἐκτελέσωσι τὰ γυμνάσια τῆς Χαλκίδος! Ὑπῆρχε δὲ καὶ μερὶς τότε τοῦ Τύπου, ἥτις ἔγραφε (δὲν πταίουσιν αὐτοί, πταίουσιν ἐκεῖνοι, οἵτινες δίδουσι τὰς πληροφορίας αὐτὰς εἰς τὸν Τύπον) τί ἔγραφεν; Ὅτι «μεγίστης σπουδαιότητος γυμνάσια ἐγένοντο· οὐδὲν τορπιλλικὸν ἐδύνατο νὰ πλησιάσῃ τὰ θωρηκτά. Διατί; Διότι εἶχον τὰ ἠλεκτρικὰ φῶτα, δι’ ὧν ἀνεκάλυπτον καὶ τὰ ἐλάχιστα τῶν τορπιλλικῶν.» Ποῖα ἠλεκτρικὰ φῶτα; Τὰ θωρηκτὰ δὲν εἶχον ἠλεκτρικὰς μηχανάς, ἐστεροῦντο καὶ προβολέων...

§219Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Τοῦτο εἶναι ἀνακριβές.

§220ΛΕΒΙΔΗΣ. .. Καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἡ σελήνη, ἡ φυσικὴ αὕτη ἠλεκτρικὴ μηχανή, ὑπὲρ αὐτῶν τῶν πολυποικίλων καὶ θαυμασίων γυμνασίων, ἠθέλομεν παραστῆ, Κύριοι, εἰς κανὲν ἐμπέρδευμα τῶν πλοίων, ὅπερ ἤθελε προκαλέσει βεβαίως λυπηρὰς συνεπείας. Γνωρίζω, Κύριοι, ὅτι αὐτοί, οὓς βίᾳ ἀπήγαγον, οὕτως εἰπεῖν, ἐκ τοῦ Προγυμναστηρίου τοῦ Πόρου, οὔτε διὰ τῶν λεγομένων λεμβούχων δὲν ἐδύναντο νὰ ἐπιβῶσιν ἢ νὰ ἀποβῶσι τῶν πλοίων. Λεμβοῦχοι δὲ λέγονται τὰ ξύλα ἐκεῖνα, ἅτινα προσαρμόζονται ἐπὶ τῶν πλευρῶν τοῦ πλοίου, δι’ ὧν δὲ οἱ ναῦται εἰσέρχονται καὶ ἐξέρχονται τῶν πλοίων.

§221Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, αὐτὰ ὅλα εἶναι ἀνακριβέστατα.

§222ΛΕΒΙΔΗΣ. Τί ἐγίνετο λοιπὸν ἐκεῖ, ὡς ἐχαρακτήρισαν τοῦτο αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ στόλου, οἵτινες θέλουσι καταπλεύσει μετ’ ὀλίγας ἡμέρας εἰς Πειραιᾶ, καὶ δύνανται οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ νὰ ἐρωτήσωσιν αὐτούς, τί ἐγίνετο ἐκεῖ; Ἐχαρακτήρισαν τοῦτο αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, ἐν τῇ διακρινούσῃ αὐτοὺς εὐφυΐᾳ, γιουροῦσι! (ἱλαρότης). Λοιπὸν ὅλα αὐτὰ τὰ μεγάλα γυμνάσια, ἅτινα ποικιλοτρόπως διετυμπανίσθησαν, ἦσαν γιουροῦσι! Καὶ ἐδύναντο νὰ ἦναι τακτικὰ γυμνάσια ἀνθρώπων ἁρπαγέντων μετὰ 5 ἢ 10 ἡμέρας ἀπὸ τῆς προσελεύσεως αὐτῶν εἰς τὸ Προγυμναστήριον τοῦ Πόρου, καὶ ἐπιβιβασθέντων, ἵνα ἐκτελέσωσι τὰ μεγάλα γυμνάσια, τὸ γιουροῦσι κατὰ τῆς δημοτικῆς ἐκλογῆς Χαλκίδος;

§223ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς κάμω μίαν διακοπήν;

§224ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐὰν πρόκειται ν’ ἀπαντήσητε, μάλιστα, εὐχαρίστως. Ἐὰν πρόκειται νὰ ὑβρίσητε, δὲν θὰ σᾶς τὸ ἐπιτρέψω.

§225ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Σᾶς παρακαλῶ.

§226ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀπαντήσατε. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ μὲ παρακαλέσητε.

§227ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Σᾶς ἀπαντῶ εἰς τὸ γιουροῦσι κατὰ τῆς δημοτικῆς ἐκλογῆς Χαλκίδος, καὶ σᾶς λέγω, ὅτι τὴν 23 προσεχοῦς Ἰανουαρίου εἰς τὴν Χαλκίδα θὰ γείνῃ ἐκλογὴ, καὶ τότε θέλετε ἴδει, ἐὰν ἔχῃ ἀνάγκην ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ κάμνῃ γιουροῦσι ὁ στόλος, διὰ νὰ πάρῃ τὴν ἐκλογὴν, καὶ ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἀντιπροσωπεύει τὴν ἐπαρχίαν Χαλκίδος εἰς 12 βουλευτικὰς περιόδους.

§228ΛΕΒΙΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἀντιπροσωπεύω τὴν ἐπαρχίαν μου εἰς 6 βουλευτικὰς περιόδους. Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἀρκετὰ ἡλικιωμένος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὥστε εὐκόλως ἐδυνήθη νὰ τὸ κατορθώσῃ (γέλωτες).

§229ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Νὰ μοὶ κάμῃς τὴν χάριν, παρακαλῶ, νὰ προσέξῃς νὰ μὴ πάθῃς ὅ,τι ἔπαθες καὶ ἄλλοτε (Θόρυβος). Θὰ μὲ κάμῃς νὰ λησμονήσω, ὅ,τι εἶμαι Ὑπουργὸς (Θόρυβος).

§230ΛΕΒΙΔΗΣ. Σὲ προκαλῶ. Δὲν ἐντρέπεσαι! Εἶσαι ἀνάξιος νὰ ἦσαι Ὑπουργός! (Θόρυβος).

§231Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει ἀταξία τις, τῆς ὁποίας ἐργάτης ἦτο ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς, ὁ κ. Λεβίδης, διότι δὲν περιώρισε τὸν λόγον ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ πιστώσεως...

§232ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Βεβαίως.

§233Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη ἐπιδοκιμασιῶν... Ἐπελάβετο δὲ πράξεων ἑνὸς τῶν κ. Ὑπουργῶν μετὰ πνεύματος ἐπικρίσεως, ἤτοι ἐπερωτήσεως. Ἡ ἀταξία αὕτη οὕτω συνίστατο εἰς τὴν ἀνάμιξιν θέματος ἀξίου ἐπερωτήσεως. Ἂν ἀναζητήσω τῆς ἀταξίας ταύτης τὴν αἰτίαν, θέλω εὕρει ὡς αἰτίαν τὴν γενομένην κατ’ αὐτοῦ μὴ κοινοβουλευτικὴν ὄντως ἐπίθεσιν. Τιμῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν καὶ συνδέομαι μετ’ αὐτοῦ δι’ ἀναμνήσεων, νομίζω ὅμως, ὅτι ἡ ἐπίθεσις, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο κατὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, ἦτο ἀναντιρρήτως ἀντικοινοβουλευτικὴ, τοιαύτη δὲ ἐπίθεσις ἑπόμενον ἦτο νὰ φέρῃ ἐν ἐρεθισμῷ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς, καὶ νὰ ὠθήσῃ αὐτὸν νὰ μὴ περιορισθῇ ἐντὸς τοῦ προκειμένου, καὶ νὰ προβῇ εἰς ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα δι’ ἐπερωτήσεως ἠδύναντο νὰ προταθῶσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἐπειδὴ δὲ τὸ θέμα τῆς ἐκδρομῆς τοῦ στόλου εἰς Χαλκίδα καὶ πάντα τὰ συναφῆ μετ’ αὐτοῦ εἶναι θέματα ἀλλότρια τοῦ νομοσχεδίου, ἀνήκουσι δὲ εἰς ἐπερώτησιν, σᾶς παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ συστήσητε εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ παύσωσι τὴν περὶ τούτων συζήτησιν, νὰ ἐπιφυλαχθῇ δὲ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς νὰ προβάλῃ ἐπερώτησιν τακτικὴν ἐν τῇ Βουλῇ περὶ τῶν θεμάτων ἐκείνων, ὅτε καὶ ἡμεῖς θέλομεν μετάσχει τῆς συζητήσεως. Βεβαιῶ δὲ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς, ὅτι συμμερίζομαι πληρέστατα τὸ αἴσθημα, τὸ ὁποῖον ἐγέννησεν εἰς αὐτὸν ἐπίθεσις μὴ κοινοβουλευτική.

§234ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγὼ ἐτελείωσα. Δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ εἴπω. Ἀπήντησα.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 τοῦ νομοσχεδίου).

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον...

§237Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπωφελοῦμαι ἐκ τῆς εὐκαιρίας τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν εὐχήν. Ἡ παραμονὴ ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ ἐκτὸς τῶν ὁρίων τοῦ Κράτους παρέχει εἰς αὐτοὺς ὠφελήματά τινα, ἑπομένως γεννᾷ εἰς αὐτοὺς τὴν ἐπιθυμίαν, οὐ μόνον ν’ ἀποστέλλωνται εἰς τὰς ξένας θαλάσσας, ἀλλὰ καὶ νὰ παραμένωσι καταπλέοντες εἰς ξένους λιμένας, καὶ νὰ παρατείνωσιν ὅσον εἶναι δυνατὸν τὴν διαμονήν των ἐκεῖ. Ὅτε ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἦτο Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, καὶ συνέπεσε νὰ προεδρεύω τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, πολλάκις συνεζήτησα μετ’ αὐτοῦ, καὶ ἐμείναμεν ἀμφότεροι σύμφωνοι, ἵνα προσπαθῶμεν, διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς συντηρήσεως ἢ τῶν ἐπισκευῶν τῶν πλοίων τοῦ στόλου, νὰ προσφεύγωμεν συνήθως εἰς τὴν Ἑλληνικὴν βιομηχανίαν, διὰ νὰ μὴ ἀναγκαζώμεθα νὰ στέλλωμεν τὰ πλοῖα ἡμῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, καὶ πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἐθνικῆς βιομηχανίας, καὶ προσέτι, ὅταν ἀποστέλλωμεν τὰ πλοῖα τοῦ στόλου εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, νὰ φροντίζωμεν, ἵνα ἐπὶ τῶν πλοίων ἐπιβαίνῃ μόνον ὁ ἀπολύτως ἀναγκαῖος ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν, ὑπαξιωματικῶν καὶ ναυτῶν, νὰ μὴ παρατείνηται δὲ ἡ διαμονὴ τῶν πλοίων ἐκεῖ πέραν τῆς ἀνάγκης. Αὐτὴν τὴν σύστασιν ἀπευθύνω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν.

§238Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον συνιστᾶτε, ἐγὼ τὸ ἐξετέλεσα ἤδη. Εἰς τὸ θωρηκτὸν «Ψαρὰ» διέταξα νὰ μείνωσιν οἱ ἀπολύτως ἀναγκαῖοι ἀξιωματικοί, τρεῖς ἢ τέσσαρες, τρεῖς ὑποπλοίαρχοι καὶ δύο ἀνθυποπλοίαρχοι. Τὸ πλήρωμα τοῦ πλοίου ἐπέβη ἐπὶ τῶν λοιπῶν θωρηκτῶν, καὶ ἔμειναν οἱ ἀπολύτως ἀναγκαῖοι διὰ νὰ συνοδεύσωσι τὸ πλοῖον εἰς τὸν Πειραιᾶ. Λαμβάνω δὲ τὴν τιμὴν νὰ σᾶς κάμω γνωστὸν, ὅτι πλοίαρχος τῶν «Ψαρῶν» εἶναι ἀξιωματικὸς, τὸν ὁποῖον γνωρίζετε, ἄνθρωπος τοῦ καθήκοντος, ἄνθρωπος ἐντιμότατος, ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος θὰ κάμῃ πᾶν τὸ δυνατὸν διὰ νὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ ἀποπεράτωσις τῆς ἐργασίας καὶ ἐπιστρέψῃ εἰς Ἑλλάδα, ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος οὐδέποτε θὰ καταδεχθῇ, χάριν ὀλίγων χρημάτων, νὰ παρατείνῃ τὴν διαμονήν του ἐκεῖ. Εἶναι ὁ κύριος Ἰωάννης Δαμιανός.

§239Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Περὶ τοῦ ἀντιπλοιάρχου τούτου ἔχω καὶ ἐγὼ τὴν αὐτὴν καλὴν ἰδέαν, ἀλλὰ πάντοτε καλὸν εἶναι νὰ λαμβάνηται πρόνοια παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου ͵ΒΦΟΔʹ τῆς 5 Ἰουνίου 1899 περὶ στρεμματικῆς φορολογίας τῶν ἀμπέλων.

§241ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε.

§242ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλως τε δὲν διενεμήθη.

§243ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς διανομῆς. Εἶναι ἡ ὥρα 9, καὶ πρόκειται νὰ εἰσέλθωμεν εἰς μακρὰν συζήτησιν. Εἶναι δὲ ἀνάγκη, καθ’ ἣν ἔδωκεν ὑπόσχεσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς, νὰ παραδώσῃ εἰς ἡμᾶς τοὺς πίνακας, οὓς ἐζητήσαμεν χθὲς, περὶ τοῦ μέσου ὅρου τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ μέσου ὅρου τῶν τιμῶν. Τὸ νομοσχέδιον προθύμως θέλομεν ψηφίσει αὔριον, διότι, ὡς παρετήρησεν ἡ Βουλὴ, καὶ χθὲς ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου ἐγένετο κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ δυνηθῶμεν νὰ περατώσωμεν τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἀλλὰ βεβαίως ἡ τρίτη ἀνάγνωσις πρέπει νὰ συνοδεύηται ὑπὸ πασῶν ἐκείνων τῶν πληροφοριῶν, αἵτινες εἶναι εἰς ἡμᾶς ἀπαραίτητοι, ὅπως ἐλέγξωμεν τὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀποφανθῶμεν γνώμην ἐν πλήρει συνειδήσει.

§244Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ νὰ τεθῇ πρῶτον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τῆς αὔριον.

§245Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ δεχθῶ, ὥστε αὔριον νὰ γείνῃ ἡ συζήτησις, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ κουράσω τοὺς θέλοντας νὰ συζητήσωσιν, ἀλλὰ τὸ λεχθὲν, ὅτι ὑπεσχέθην νὰ κατατεθῶσιν οἱ πίνακες, ἵνα μετὰ τοῦτο γένηται ἡ συζήτησις, εἶναι ἀδύνατον, διότι πρῶτον μὲν εἶναι ἀδύνατον νὰ καταρτισθῶσι μέχρι τῆς αὔριον, ἔπειτα δὲ, ἐὰν ἐπρόκειτο σήμερον νὰ μὴ ἀπασχοληθῇ ἡ Βουλὴ εἰς ὅ,τι ἀπησχολήθη, βεβαίως ἠθέλομεν ψηφίσει τὸ νομοσχέδιον καὶ ἄνευ τῶν πινάκων, διότι ἐγὼ σήμερον δὲν θὰ ἠδυνάμην νὰ τοὺς φέρω. Ἐκτὸς δὲ τούτου, ἐπαναλαμβάνω, οἱ πίνακες οὐδὲν θέλουσι πορίσει πρὸς ὑμᾶς νεώτερον στοιχεῖον.

§246ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 9 μ. μ.)