1898.03.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 34

Τῆς 17 Μαρτίου 1898

(Τρίτη).

Ὥρᾳ 4 καὶ 30′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης διατάξεως ἐν τῷ νόμῳ ͵ΒΥΝΒʹ τῆς 21 Δεκεμβρίου 1896 περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ᾼΛϚ’ νόμου περὶ ὁρίου ἡλικίας ἀξιωματικῶν». Θέλει ἀνατυπωθῆ τὸ νομοσχέδιον, ὡς τροποποιεῖται δι’ αὐτῆς. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 139).

§2Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Παρεδέχθην τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Χατζοπούλου. Ἀντὶ «τῇ ἐγκρίσει τῆς Βουλῆς», ἔθηκα «κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διὰ Β. Διατάγματος.»

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Πατρῶν κύριος Πίνδαρος Ἀντωνόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 7 § 3 τοῦ νόμου ͵ΒΥΙΗʹ περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 140). Ὡσαύτως ὁ βουλευτὴς Ἀγυιᾶς κ. Μιλ. Δάλλας ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ κοινοτήτων» καὶ ὁμοίαν «περὶ τῶν Θεσσαλικῶν δασῶν». Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 141–142). Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ὑποβάλλει δήλωσιν περὶ ἐπενεκτέας μεταβολῆς ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργείου τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1898. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 145). Ἡ Ἑταιρία τοῦ Ἑλληνικοῦ Πυριτιδοποιείου δι’ ἀναφορᾶς της παρακαλεῖ, ὅπως προταχθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταβολῶν ἐν τῷ τελωνειακῷ δασμολογίῳ. Ὁ Δημήτριος Ἀγγελῆς δι’ ἀναφορᾶς του ζητεῖ, ὅπως ἐνεργηθῶσιν αἱ κατὰ τοῦ Ἡγουμένου τῆς Μονῆς Πεντέλης ὑπάρχουσαι ἐκκρεμεῖς μηνύσεις.

§4Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ, κύριε Πρόεδρε.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ πολίτης Λιάσκος ἐκ Χαλκίδος διὰ τηλεγραφήματός του ζητεῖ, ὅπως ληφθῶσι μέτρα κατὰ τῶν λυμαινομένων τὸν δῆμον Ληλαντίων λιποτακτῶν. Ὁ βουλευτὴς Μεσσήνης κ. Μερλόπουλος ὑποβάλλει τὴν ἑπομένην ἐπερώτησιν.

§6ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ἐρευνήσῃ τὰ τῆς ἀκολούθου ὑποθέσεως καὶ πληροφορήσῃ ἐν καιρῷ τὴν Βουλήν. «Καταδιώκεται πρὸς ἐκπλήρωσιν ὑποχρεώσεως ἐπιστράτου διὰ τὴν ἐπιστρατείαν τοῦ 1880, ἀρξαμένην ἀπὸ τῆς 8ης Ἰουλίου, ὁ ἐκ τοῦ δήμου Ἐλευσῖνος τῆς Γορτυνίας Ἀγγελῆς Σπήλιου Ἀγγελόπουλος, ὅστις ὅμως, ἐγκληματίσας κατὰ τὰς ἀρχὰς Ἰουνίου τοῦ 1880, συνελήφθη περὶ τὰ τέλη αὐτοῦ καὶ προεφυλακίσθη, διετέλεσε δ’ ἐν προφυλακίσει συνεχεῖ μέχρι τοῦ Ἰουνίου τοῦ 1881, ὅτε δικασθεὶς παρὰ τοῦ Κακουργιοδικείου κατεδικάσθη εἰς φυλάκισιν 2½ ἐτῶν καὶ εἰς στέρησιν τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων, τὴν δὲ ποινήν του ταύτην ἐξέτισε. Διὰ προσφάτου δὲ ἀναφορᾶς του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον ὁ εἰρημένος Ἀγγελόπουλος ἐξέθηκε ταῦτα, ὑποβαλὼν συνάμα καὶ τὸ σχετικὸν βούλευμα, ὡς καὶ πιστοποιητικὸν τοῦ ἁρμοδίου Εἰσαγγελέως περὶ τῆς καταδίκης του, καὶ τοῦ ἐπιστάτου τῶν φυλακῶν περὶ ἐκτίσεως τῆς ποινῆς του. Μ’ ὅλα ταῦτα καταζητεῖται ὡς καθυστερούμενος ἐπίστρατος, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἠδύνατο νὰ καταταχθῇ εἰς τὸν στρατὸν πρὸ τῆς καταδίκης του, ἐνῷ ἐκ τοῦ σχετικοῦ βουλεύματος βεβαιοῦται, ὅτι προτοῦ κληθῶσι πρὸς κατάταξιν οἱ ἐπίστρατοι εἶχε συλληφθῆ καὶ προφυλακισθῆ μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς δίκης.»

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σχινᾶς ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§8Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐν πρώτοις θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς νὰ μοὶ παράσχητε εὐμενῆ ἀκρόασιν, καθόσον δὲν πρόκειται περὶ μικροῦ ζητήματος, περὶ παρωνυχίδος, πρόκειται περὶ σπουδαίου ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον προκαλεῖ ἡ πρὸ μικροῦ ὑποβληθεῖσα ἀναφορά. Πρέπει ἅπαξ διὰ παντὸς νὰ μάθῃ ἡ Βουλὴ τὴν κατάστασιν ταύτην. Ἐπ’ αὐτῆς θὰ προκαλέσω ἰδίᾳ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ὑπουργοῦ, καθὼς καὶ τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐγένετο μεγάλη συζήτησις ἐνταῦθα, ζητουμένης τῆς καταργήσεως τοῦ Β. Διατάγματος, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπηγορεύετο ἡ χειροτονία ἱερέων, διὰ μὲν τὰ χωρία μὴ φερόντων ἀπολυτήριον Ἑλληνικοῦ Σχολείου, διὰ δὲ τὰς πόλεις ἀπολυτήριον Γυμνασίου. Ἐζητήθη ἡ κατάργησις ἐκείνη, καὶ ἐγένετο, καὶ οὕτως ἐπανῆλθον τὰ πράγματα εἰς τὴν προτέραν αὐτῶν κατάστασιν, καὶ εἴδομεν τοιουτοτρόπως παραδοθέντα τὸν κλῆρον ὅλον εἰς τὴν ἀμάθειαν καὶ ἀπαιδευσίαν. Δυστυχῶς ὁ κλῆρος ἡμῶν ὑστερεῖ μεγάλως, ὡς γνωστὸν τοῖς πᾶσιν, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον προχθὲς ἔτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἐδήλωσεν ἐνταῦθα, ὅτι πλεῖστα χωρία στεροῦνται διδασκάλων καὶ ἐκπαιδευτηρίων, καὶ ἐπέστησε τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, ἵνα μεριμνήσωμεν ἰδιαιτέρως περὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως τοῦ λαοῦ, ἥτις εἶναι ἡ βάσις τῆς εὐζωίας πάσης καλῶς ἐχούσης Πολιτείας. Ἐγὼ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἐνοχλῶ ὑμᾶς, ζητῶν πληροφορίας περὶ τῶν Μονῶν· κατὰ τὸ προπαρελθὸν δ’ ἔτος ὁ ἀείμνηστος Δ. Πετρίδης ηὐδόκησε νὰ καταθέσῃ πληροφορίας τινάς, τὰς ὁποίας ὁ διαδεχθεὶς ἐκεῖνον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν σεβαστὸς πολιτευτὴς εὐηρεστήθη νὰ συμπληρώσῃ, καταθέσας τοὺς ζητηθέντας ἀπολογισμούς. Ἐπὶ τούτων ἐρειδόμενος, θὰ φέρω τὸν λόγον. Ἐν πρώτοις, κύριοι συνάδελφοι, μετ’ ἐκπλήξεώς σας θέλετε μάθει, ὅτι ἐν ὅλῳ τῷ Κράτει ὑπάρχουσι 240 Μοναί, εἰς τὰς ὁποίας βιοῦσιν 2606 ἄεργοι καθ’ ὁλοκληρίαν, τὸν τίτλον τοῦ καλογήρου φέροντες, τρεφόμενοι καὶ σιτιζόμενοι ἐκ τῶν δωρεῶν εὐγενῶν καὶ θρησκομανῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι τὰς περιουσίας αὐτῶν ἐκληροδότησαν εἰς τὰς κατὰ τόπους διαφόρους Μονάς. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀναφέρω ἐν στήλαις, πῶς κατατάσσει τὰς Μονὰς ταύτας. Ἐκ τῶν 240 Μονῶν αἱ μὲν 166 ἀνήκουσιν εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα, αἱ δὲ λοιπαὶ 74 εἰς τὴν Θεσσαλίαν. Ἐκ τῶν Μονῶν τούτων, παρὰ τὸν νόμον, παρὰ τὰ κανονιστικὰ διατάγματα, εὑρίσκονται Μοναὶ διατηρούμεναι, ἔχουσαι ἀπὸ 1 ἕως 5 μοναχούς, 25 μὲν ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι, 33 δὲ ἐν Θεσσαλίᾳ, ἀπὸ 5–10 μοναχούς 84 ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι καὶ 29 ἐν Θεσσαλίᾳ, ἀπὸ 10–20 μοναχοὺς 41 ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι, 9 δὲ ἐν Θεσσαλίᾳ, καὶ πλέον τῶν 20 μοναχῶν ἔχουσαι εἶναι ἐν μὲν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι 16, ἐν δὲ τῇ Θεσσαλίᾳ 6. Τοιαύτη ἡ γενικὴ ἄθροισις. Ἀλλὰ τί εἰσοδήματα ἔχουσιν αἱ Μοναὶ αὗται; Κατὰ τὸν ἐπίσημον πίνακα, τὸν ὑποβληθέντα εἰς τὴν Βουλήν, τὰ εἰσοδήματα τῶν Μονῶν ἀνέρχονται εἰς τὸ ἐλάχιστον ποσὸν τῶν 2,168,138 δραχ. Ἐννοεῖται δέ, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ φαινομενικὸς ἀριθμὸς, ὡς προβαίνων ἐν τῇ ἀγορεύσει μου θέλω ἀποδείξει ὑμῖν, ἀλλ’ ὁ πραγματικὸς εἶναι πολὺ ἀνώτερος. Ἐκ τῶν 2,168,138 αὐτῶν δραχμῶν δέον ν’ ἀφαιρεθῶσιν αἱ 150,000 δραχμαὶ, αἱ συμφώνως τῷ νόμῳ διατιθέμεναι ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, καὶ 45,000, διατιθέμεναι ὑπὲρ τοῦ κηρύγματος τοῦ θείου λόγου, ἤτοι ἐν ὅλῳ 195,000. Ἑπομένως μένει διαθέσιμον ποσὸν ὑπὲρ τῶν καλογήρων 1,973,138. Ἐὰν τὸ ποσὸν τοῦτο τὸ διαιρέσητε διὰ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μοναχῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται εἰς 2606, (κατὰ τὴν ἀπογραφὴν ὅμως τοῦ 1879 φέρονται μοναχοὶ 2116, ἤτοι ὀλιγώτεροι τῶν νῦν κατὰ 490,) θέλετε ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα, ὅτι ἕκαστος μοναχὸς, ἄνευ κατοικίας, ἄνευ θερμάνσεως, ἄνευ λαχανικῶν καὶ ὀπωρῶν, καὶ ἄνευ πολλῶν ἄλλων, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐν τῇ Μονῇ, δαπανᾷ 757 δραχμὰς ἐτησίως. Ἐὰν δὲ λάβητε ὑπ’ ὄψιν καὶ συγκρίνητε τί ἀναλογεῖ εἰς τὰς μοναχὰς,—διότι ὑπάρχουσι καὶ ἕτεραι ὀκτὼ Μοναὶ, ἀνήκουσαι εἰς καλογραίας, ἀνερχομένας εἰς τὸν ἀριθμὸν 184,—τί εὑρίσκετε; Τὰ 8 ταῦτα μοναστήρια τῶν καλογραιῶν ἔχουσιν ἐτήσιον εἰσόδημα 65,351 δραχμῶν. Ἑπομένως ἐνῷ εἰς ἑκάστην μοναχὴν ἀναλογεῖ ποσὸν ἐτησίως 355 δραχμῶν, εἰς τοὺς καλογήρους ἀναλογεῖ ποσὸν ὑπερδιπλάσιον. Τοιαύτη ἡ γενικὴ ἄποψις τῶν Μονῶν. Ἤδη, Κύριοι, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀναγνώσω περιγραφήν τινα τῆς σημερινῆς καταστάσεως τῶν μοναχῶν, ἣν ἔχω ἀνὰ χεῖρας (ἀναγινώσκει): «... Ἡ σύσφιγξις ὅμως τῶν κατὰ τοὺς μοναχοὺς δεσμῶν καὶ ἡ τῶν μοναστηρίων δημιουργία, ὡς αὐτοδιοικήτων σωματείων, νομικὰς περιβεβλημένων ἰδιότητας καὶ ἰδίαν κεκτημένων περιουσίαν, συνδυαζομένη πρὸς τὴν καταπίπτουσαν ὁσημέραι κοινωνικὴν τοῦ θρησκευτικοῦ πνεύματος ἀντίληψιν, ὀλεθρίαν ἔσχε τὴν ἐπὶ τοῦ μοναστηριακοῦ συστήματος ἐπίδρασιν, αἱ δὲ Μοναὶ, αἱ χρησιμεύουσαι ὡς εὐτυχῆ φυτώρια δαιμονίων τῆς Ἐκκλησίας ἡγητόρων, ἐν μελέτῃ καὶ φιλολογίᾳ κατατριψάντων φωτοβόλους διανοίας, ἀποβαίνουσιν ὁσημέραι ὑλικῆς περιουσίας διαχειριστήρια, μικρὸν εἰς τὴν τοῦ πνεύματος ἐπιμέλειαν καὶ τῆς θρησκευτικῆς ἰδέας τὸ κράτος συμβάλλοντα.» Τοιαύτη δυστυχῶς εἶναι ἡ περιγραφὴ καὶ ὁ σκοπὸς τῶν σημερινῶν μας μοναστηρίων. Ὅτε ἡ Ἑλλὰς ἐκηρύχθη Βασίλειον ἀνεξάρτητον, ἐν τῷ Ἑλληνικῷ Βασιλείῳ ὑπῆρχον Μοναὶ 543. Συνεπείᾳ ὅμως τῆς ἀπὸ 28 Αὐγούστου 1833 ἀναφορᾶς τῆς Ι. Συνόδου, διὰ Β. Διατάγματος τῆς 25 Σεπτεμβρίου 1833 κατηργήθησαν 412 Μοναὶ, ὡς ἔρημοι καὶ ἐγκαταλελειμμέναι καὶ ἄνευ μοναχῶν, ἔμειναν δ’ οὕτω 131. Μετὰ ταῦτα δὲ προσετέθησαν 29, ἐξ ὧν 3 μὲν ἐδόθησαν ὡς ἐνοριακαὶ ἐκκλησίαι, 2 δὲ διὰ Β. Διατάγματος τῆς 26 Ἀπριλίου 1834 ἀνεγνωρίσθησαν ὡς ἰδιόκτητοι, μία, ἡ τῆς Εὐαγγελιστρίας, ἀνεγνωρίσθη ὡς κοινὸν προσκύνημα, καὶ τέλος προσετέθησαν 23 μετόχια, ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος κείμενα, κατὰ τὸν ἀπὸ 7 Μαρτίου 1847 νόμον. Οἱ μεγάλοι ἐκεῖνοι ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι ἐμερίμνησαν περὶ τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου, ἐμερίμνησαν ἰδίως καὶ περὶ τοῦ κλήρου, ἐθέσπισαν δὲ διὰ τοῦ Διατάγματος τῆς 25 Σεπτεμβρίου 1833 τὰ ἀκόλουθα, ἐν ἄρθρῳ 7: «Τὰ πρὸς τὸ παρὸν καὶ μέχρις οὗ διατάξωμεν ἄλλο τι διατηρητέα μοναστήρια θ’ ἀποδίδουν ἀπὸ τὸ καθαρὸν προϊόν τῶν κτημάτων των τὸ δεκατημόριον πρὸς τὸν ἀνωτέρω σκοπὸν ὡς φόρον». Ποῖος δὲ εἶναι ὁ «εἰρημένος σκοπὸς», ὁρίζεται σαφῶς ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 τοῦ αὐτοῦ Β. Διατάγματος τοῦ 1833 (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τὴν ἀναφορὰν τῆς Συνόδου, ὅλα τὰ ἐγκαταλελειμμένα ἤδη καὶ ἔρημα μοναστήρια καὶ μοναστηριακὰ κτήματα θέλουν εἰσοδεύεσθαι ἀπὸ τοῦ νῦν διὰ τῶν γενικῶν ἐφόρων εἰς λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου καὶ πρὸς τὴν σκοπουμένην βελτίωσιν τῶν ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς παιδείας.» Ἑπομένως οἱ πρὸ ἡμῶν ἔθεντο καὶ ἐκανόνισαν, ὅτι αἱ Μοναὶ ἔπρεπε νὰ χρησιμεύωσιν εἰς τὴν διαμόρφωσιν τοῦ κλήρου καὶ τὴν βελτίωσιν τῆς παιδείας. Ἤδη ἐξετάσωμεν τὰ τῶν μοναχῶν καὶ τὰ τοῦ μοναχικοῦ βίου. Ἐπικαλοῦμαι δὲ καὶ αὖθις τὴν εὐμενῆ ὑμῶν ἀκρόασιν, ἵνα ἴδητε τ’ ἀποτελέσματα. Τὰ τῶν μοναχῶν καὶ τοῦ μοναχικοῦ βίου ἐθέσπισε Βασίλειος ὁ Μέγας, ὁ ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας καλούμενος οὐρανοφάντωρ, ὅστις ἐγεννήθη ἐν Καισαρείᾳ κατὰ τὸ 329 μετὰ Χριστὸν, καὶ τυχὸν ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ ἐν Ἀθήναις πληρεστάτης παιδεύσεως, ἐπανῆλθεν εἰς Καισάρειαν καὶ εἰκοσιπενταετὴς ἐβαπτίσθη. Ὁ μέγας ἀληθῶς οὗτος ἀνὴρ, ἰδὼν ὅτι ὁ ἀσκητικὸς βίος εἶχεν ἐκτραπῆ, συνέλαβε πρῶτος τὴν ἰδέαν τοῦ Κοινοβίου, ἤτοι τῆς ἐν κοινῷ φιλοπόνου ἀναχωρήσεως εἰς μονήρεις τόπους, ἐν οἷς οἱ ἀναχωροῦντες, ἅμα μὲν εἰς γόνιμον μελέτην καὶ ἐργασίαν ἐπιδίδονται, ἅμα δὲ λυσιτελεῖς τοῖς πλησίον καθίστανται, διδάσκοντες καὶ εὐποιοῦντες, καὶ ἤρξατο θεσπίζων τὰ τῶν μοναχῶν. Τὰ δὲ ὑπ’ αὐτοῦ θεσπισθέντα ἀποτελοῦσιν, οὕτως εἰπεῖν, τὸν κώδικα τοῦ ἀσκητικοῦ βίου, ὁ ὁποῖος, ἐὰν ἐτίθετο ὑπ’ ὄψει τῶν κατὰ κατὰ καιροὺς Ὑπουργῶν, ἤθελε περισώσει τὰς μεγάλας περιουσίας τῶν Μονῶν, καὶ τοὺς ἐν αὐταῖς χρησίμους τῇ κοινωνίᾳ ἤθελε καταστήσει. Λέγω δὲ «μεγάλας περιουσίας», διότι εἰσόδημα ὑπὲρ τὰ 2,000,000 δραχμῶν ἀνταποκρίνεται εἰς κτηματικὴν περιουσίαν ὑπερβαίνουσαν τὰ 50 ἑκατομμύρια, καὶ ἂν ζητήσητε τὸ ἀκριβὲς τῶν εἰσοδημάτων ὅλων τῶν Μονῶν, θέλετε ἔχει 60 ἢ 70 ἑκατομμυρίων δραχ. κτηματικὴν περιουσίαν καὶ πλέον. Ὁ μέγας ἐκεῖνος ἀνὴρ Βασίλειος ὁ Μέγας ἐθέσπισε σὺν ἄλλοις ἐν τοῖς ἀσκητικοῖς αὑτοῦ διὰ κανόνος τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὁ ἐκλεγόμενος Ἡγούμενος. Ζητήσατε δὲ ἅπαντες, ἐὰν εἰς τὰς Μονὰς, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, ὑπάρχῃ Ἡγούμενος ἔχων ὅσα προσόντα ἀναγράφει ὁ μέγας ἐκεῖνος ἀνήρ. Ἐπιτρέψατε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸν κανόνα (ἀναγινώσκει): «... Ἀρχηγὸς εἷς τῆς εὐσχημοσύνης τοῦ βίου προκαθιζέσθω, ἐν δοκιμασίᾳ βίου καὶ ἤθους καὶ πάσης κοσμίας ἀναστροφῆς, τῶν λοιπῶν προκριθεὶς, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς κατὰ τὸν χρόνον ἡλικίας πρὸς τὴν προτίμησιν. Αἰδεσιμώτερον γάρ πως ἐν τῇ φύσει τῶν ἀνθρώπων τὸ γεραρώτερον. Οὗτος δὲ τοσαύτην ἐξουσίαν ἐχέτω, ἑκουσίως τῆς ἀδελφότητος ἐν εὐπειθείᾳ μόνον καὶ ταπεινοφροσύνῃ ὑπακουούσης, ὥστε μὴ ἐξεῖναι μηδενὶ τῶν κατὰ τὴν συνοδίαν ἀντιβαίνειν τῷ βουλήματι αὐτοῦ...» Κατωτέρω δέ: «... ἀναγκαῖόν ἐστι τοιοῦτον ἐκλέγεσθαι τὸν καθηγούμενον τῆς πολιτείας ταύτης, ὡς παντὸς ἀγαθοῦ ὑπόδειγμα τοῖς πρὸς αὐτὸν ἀποβλέπουσι τὸν ἐκείνου γίγνεσθαι βίον, καὶ ὥς φησιν ὁ Ἀπόστολος, νηφάλιον, σώφρονα, κόσμιον, διδακτικόν. Οὕτω μοι δοκεῖ δεῖν καὶ τὸν τούτου ἐξετάζειν βίον, μὴ μόνον ἐν τῷ χρόνῳ τὸ γηραιὸν ἔχοιεν (ἔστι γὰρ καὶ ἐν πολιᾷ καὶ ῥυτίδι νεωτερίζειν κατὰ τὸ ἦθος), ἀλλὰ προηγουμένως εἰ τὸ ἦθος καὶ ὁ τρόπος διὰ κοσμιότητος πεπολίωται, ὥστε πᾶν τὸ παρ’ αὐτοῦ λεγόμενόν τε καὶ γινόμενον ἀντὶ νόμου καὶ κανόνος τῇ συνοδίᾳ γίνεσθαι...» Τοιαῦτα προσόντα ἀπαιτοῦνται διὰ τὸν Ἡγούμενον. Ἀλλὰ τίς τούτων ταῦτα κέκτηται; Δυστυχῶς οὐδεὶς, ὡς ἕκαστος ὑμῶν δύναται νὰ ὁμολογήσῃ. Ἵνα δὲ μὴ μακρηγορῶ καὶ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν, περιορίζομαι νὰ ὑπενθυμίσω μόνον αὐτῇ, καὶ ἰδίᾳ τῷ ἁρμοδίῳ κ. Ὑπουργῷ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, καὶ ἐκ τῆς Νεαρᾶς ὑπὸ στοιχ. ΡΚΓʹ τὸ κεφάλαιον ΛΔʹ, ἀρκούμενος ἐξ αὐτοῦ μόνον νὰ ἀναφέρω τέσσαρας λέξεις, διὰ τῶν ὁποίων χαρακτηρίζονται τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ Ἡγούμενος: «τῇ πίστει ὀρθὸν καὶ τῷ βίῳ σώφρονα». Ἀλλ’ ὅπως μὴ περιέλθῃ ἡ περιουσία τῶν Μονῶν εἰς χεῖρας σπατάλων, δὲν ἐθέσπισε μόνον ταῦτα ὁ μέγας ἐκεῖνος ἀνὴρ Βασίλειος ὁ Μέγας, ἀλλὰ καὶ ἄλλον κανόνα ἔθετο, μέγιστον, διὰ τοῦ ὁποίου προέλαβε πάσας τὰς καταχρήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῶσιν. Ἐν πρώτοις ἀπηγόρευσε τὴν εἰς τὰς Μονὰς εἴσοδον ξένων καὶ γυναικῶν. Λέγω δὲ τοῦτο, διότι, ἐνῷ ὁ ἀποθανὼν Μητροπολίτης εἶχε διατάξει, εἰς τὴν Μονὴν τῆς Πεντέλης νὰ ἀναγραφῇ μεγάλοις γράμμασιν ἐπὶ τῆς ἐκκλησίας, ἑκατέρωθεν τῆς ἐξόδου, ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ διανυκτέρευσις, παρὰ τὴν ῥητὴν, λέγω, ταύτην διάταξιν, συχνάκις ἐν τῇ Μονῇ ταύτῃ οὐ μόνον οἰκογένειαι μετὰ γυναικῶν διενυκτέρευον, ἀλλὰ καὶ πλεῖστα ὅσα ἄλλα διεπράττοντο, τὰ ὁποῖα δὲν δύναμαι νὰ εἴπω, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἂς ἐξετάσῃ καὶ θὰ μάθῃ τί ἐγένετο κατά τινα Μεγάλην Πέμπτην καὶ τὰς ἑπομένας ἁγίας ἡμέρας ἐν τῇ Μονῇ Πεντέλης. Ἐπιτρέψατέ μοι δὲ, ἵνα μὴ νομίσητε ὅτι τὰ πάντα λέγω ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας, ἢ καὶ ἐκ κακίας τινὸς, νὰ σᾶς ἀναγνώσω τί ὁρίζει ὁ κανών: «... Αἱ εἴσοδοι τῶν ἀσκητηρίων (λέγει) ταῖς μὲν γυναιξὶν ἀποκεκλείσθωσαν, ἄνδρες γὰρ μὴ πάντες εἰσίτωσαν, ἀλλ’ ὅσοι ἂν ὑπὸ τοῦ καθηγουμένου καταπιστευθῶσι τὴν εἴσοδον, πολλάκις γὰρ ἡ ἀδιαφορία τοῦ εἰσιόντος ἀκαίρων λόγων καὶ ἀνωφελῶν διηγημάτων ἀκολουθίαν ταῖς καρδίαις ἐντίθησιν, εἰς ματαίας τε καὶ ἀνωφελεῖς διανοίας ἐκ τῶν ματαίων λόγων ἐμβάλλειν...» Ὥστε οὐ μόνον εἰς τὰς γυναῖκας ἀπαγορεύεται ἡ εἴσοδος εἰς τὰς Μονὰς, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον καὶ εἰς τοὺς ἄνδρας. Ἀλλὰ διατὶ ἐπῆλθον ὅλα αὐτὰ τὰ κακὰ εἰς τὰς Μονάς; Ἐπῆλθον τὰ κακὰ εἰς τὰς Μονὰς διὰ τὸν λόγον, ὅτι σήμερον ἅπαντες οἱ μοναχοὶ ἕνα μόνον ἔχουσι σκοπὸν, νὰ ἁρπάσωσιν ἐκ τῆς Μονῆς καὶ ἰδίαν νὰ δημιουργήσωσι περιουσίαν. Ὑπάρχει διάταξίς τις, ῥητῶς ἀπαγορεύουσα τὴν ἀπόκτησιν περιουσίας; Βεβαίως. Καὶ ἰδού. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ὀλίγον, καὶ νὰ εἴπω πάντα ἐνώπιον ὑμῶν, διότι πρέπει νὰ τὰ μάθωμεν ὅλοι, ἵνα μὴ συζητῶμεν ἀκαίρως περὶ ὅλως ἐπουσιωδῶν θεμάτων, καθόσον ἐπέστη, φρονῶ, ὁ καιρὸς, ἵνα σπουδαίως μεριμνήσωμεν περὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὴν βάσιν καλῆς πολιτείας. Ἐννοῶ τὸν κλῆρον καὶ τὴν ἐκπαίδευσιν. Πρέπει νὰ ἔλθητε εἰς τὸν στρατὸν, καὶ νὰ ἴδητε τοὺς κατατασσομένους στρατιώτας, καὶ ἐκεῖθεν θέλετε μάθει μετὰ λύπης ἐγκαρδίου, ὅτι εἰς ἕνα λόχον, ἐνῷ κατατάσσονται 80–100 ἄνδρες, μεταξὺ αὐτῶν δὲν εὑρίσκετε οὔτε πέντε ἐγγραμμάτους, διὰ νὰ τοὺς ὀνομάσητε δεκανεῖς! Ζητήσατε πληροφορίας παρὰ τῶν ἐν τοῖς διαφόροις σώμασιν ὑπηρετούντων ἀξιωματικῶν, ἵνα πεισθῆτε περὶ τῆς ἀληθείας τούτου. Ἀναγινώσκω, Κύριοι, τὰ περὶ ἰδιαιτέρας περιουσίας τῶν μοναχῶν, ἅτινα κεκανονισμένα εἰσὶ καὶ ῥητὰ καὶ σαφῆ, ὡς τοῦτό ἐστι πρόδηλον ἐκ τοῦ Ϛʹ κανόνος τῆς ΑΒʹ Ἁγίας Συνόδου, ἔχοντος οὕτω (ἀναγινώσκει): «Οἱ μοναχοὶ οὐδὲν ἴδιον ὀφείλουσιν ἔχειν, πάντα δὲ τὰ αὐτῶν προεκυροῦσθαι τῷ μοναστηρίῳ. Φησὶ γὰρ ὁ μακάριος Λουκᾶς περὶ τῶν εἰς Χριστὸν πιστευόντων καὶ τὴν τῶν μοναχῶν πολιτείαν διατυπούντων, ὡς οὐδείς τι τῶν ὑπαρχόντων αὐτῇ ἔλεγεν ἴδιον εἶναι, ἀλλ’ ἦν αὐτοῖς ἅπαντα κοινά. Ἔνθεν τοι καὶ τοῖς μονάζειν ἐθέλουσιν ἔξεστι περὶ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῖς διατίθεσθαι πρότερον, καὶ οἷς ἂν βούλοιντο ταῦτα παραπέμπεσθαι προσώποις, μὴ κεκωλυμένοις παρὰ τοῦ νόμου, οἷον αἱρετικοῖς ἢ νόθοις παισί· μετὰ γὰρ τοι τὸ μονάσαι, τῶν προσόντων αὐτοῖς πάντων τὸ μοναστήριον ἔχει τὴν κυριότητα, καὶ οὐδὲν περὶ τῶν οἰκείων φροντίζειν ἢ διατάττεσθαι τούτοις παρακεχώρηται· εἰ δέ τις φωραθείη κτῆσίν τινα ἡντιναοῦν ἰδιοποιησάμενος, ταύτην μὲν ὁ Ἡγούμενος τῆς Μονῆς, ἢ ὁ τῆς χώρας ἐπίσκοπος, λαβὼν καὶ πωλήσας, πολλῶν μαρτύρων ἐπ’ ὄψεσι, τὴν ἐντεῦθεν διαβολὴν φυλαττόμενος, πτωχοῖς καὶ ἀπόροις διανειμάτω· τὸν δὲ τὴν τοιαύτην κτῆσιν κατ’ ἐκεῖνον τὸν Ἀνανίαν ὑποσιλᾷν μελετήσαντα τῷ προσήκοντι ἐπιτιμίῳ σωφρονισάτω. Τούτοις πᾶσιν ὑπεύθυνος καὶ ἡ τῶν μοναζουσῶν ἔσται φατρία.» Βλέπετε λοιπόν, Κύριοι, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς μοναχοὺς νὰ ἔχωσιν ἰδίαν περιουσίαν. Οἱ κανόνες οὗτοι εἰς τὰς Μονὰς τοῦ Ἁγίου Ὄρους τηροῦνται μετὰ θρησκευτικῆς εὐλαβείας, οἱ δὲ ἐκεῖ μονάζοντες οὐδεμίαν περιουσίαν ἔχουσιν, εἰ δὲ τοιαύτην ἀποκτήσουσιν, ἡ περιουσία αὕτη παραμένει εἰς αὐτὴν τὴν Μονήν. Δυστυχῶς ὅμως παρ’ ἡμῖν ὅλοι οἱ μοναχοὶ ἰδίαν ἀποκτῶσι περιουσίαν. Καὶ δὲν θέλω νὰ ἐκτραπῶ πρὸς ἀπόδειξιν τούτου, ἀλλ’ ἀρκοῦμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι, ὅτε ἀπέθανεν Ἡγούμενός τις ἐν Θεσσαλίᾳ, εἰς μοναστήριόν τι τῶν Μετεώρων, εὑρέθησαν ὑπὸ τὴν στρωμνὴν αὐτοῦ τίποτε ὀλιγώτερον ἢ τεσσαράκοντα ὅλαι χιλιάδες δραχμῶν! Πῶς εὑρέθησαν αἱ 40 αὗται χιλιάδες; Ἐὰν ἡ διαχείρισις τῆς περιουσίας τῆς Μονῆς ἦτο ἡ πρέπουσα, βεβαίως δὲν ἔπρεπεν οὗτος νὰ ἔχῃ ἰδίαν περιουσίαν. Ἀλλὰ διατὶ νὰ περιαυτολογῶ; διατὶ νὰ ἐκτρέπωμαι εἰς τὴν Θεσσαλίαν, ἢ εἰς τὴν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἁλμυροῦ Μονὴν τῆς Σουρβιᾶς, ἡ ὁποία εἶναι ἄλλο καταγώγιον, καὶ διατὶ νὰ μὴ προκαλέσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τῶν ὑπ’ αὐτὰ τὰ ὄμματά σας συμβαινόντων; Δὲν θὰ ἐκτραπῶ πολύ, οὐδὲ ἐπὶ πολὺ θ’ ἀπασχολήσω ὑμᾶς, ἀλλὰ θὰ προκαλέσω τὰ βλέμματά σας ἐπί τινος ἀντικειμένου. Ὡς ἀρχόμενος τοῦ λόγου ἀνέφερα, ὁ ἐκ Γόρτυνος ἀξιότιμος συνάδελφος, ὡς Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, κατέθεσεν εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος τοὺς ἀπολογισμοὺς τῆς Μονῆς Πεντέλης τῶν ἐτῶν 1892, 1893, 1894 καὶ 1895, πρὸ ὀλίγων δὲ ἡμερῶν κατέθεσεν ὁ νῦν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κ. Ὑπουργὸς καὶ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ 1896. Ἐπὶ κονδυλίων τινῶν τῶν ἀπολογισμῶν τούτων θὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν ὑμῶν. Παρατηρήσατε εἰς τὸ κεφάλαιον Αʹ, ἄρθρ. 2 «Γραφικὰ ἔξοδα». Τί νομίζετε ὅτι ἐξώδευσεν ἡ Μονὴ Πεντέλης κατὰ τὰ τέσσαρα ταῦτα ἔτη; Σᾶς λέγω μόνον τοῦτο, ὅτι ἐξώδευσεν 11,970 δραχμάς. Δὲν γνωρίζω ἐὰν σᾶς φαίνεται μικρὸν τὸ ποσὸν καὶ ἀνεπαρκὲς, ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι 11,970 δραχμαὶ διὰ γραφικὰ ἔξοδα! Ἐξώδευεν ὅτι ἡ Μονὴ Πεντέλης κατὰ τὰ 4 αὐτὰ ἔτη εἰς βιβλία τῆς Μονῆς (οὐχὶ διὰ βιβλία Βιβλιοθήκης, τὰ ὁποῖα οὐδόλως ἐνδιαφέρουσι τοὺς μοναχούς, ἀλλὰ διὰ κατάστιχα,) 1300 δραχμάς. Εἶναι δέ, ὡς βλέπετε, ἐγκεκριμένα τὰ ἔξοδα ταῦτα καὶ ὑπὸ τῆς Νομαρχίας. Διὰ τὴν ἀποσκευὴν τῆς Μονῆς (οὐχὶ δηλ. ἐνδύματα κλπ.) ἐξώδευσε δραχ. 3320. Διὰ τὴν συντήρησιν καὶ διὰ τὴν ἐπισκευὴν τοῦ ναοῦ μόνον — οὐχὶ διὰ προσθήκην, διότι ὅσοι ἐπεσκέφθητε τὴν Μονὴν γνωρίζετε ὅτι οὐδὲν ἐγένετο ἀπὸ τοῦ 1891, — ἐδαπάνησε 15,000 δραχμάς. Τί δὲ νομίζετε, ὅτι ἐκόστισε ἡ συντήρησις τῶν ἐν τῇ Μονῇ μοναζόντων μοναχῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται οὐχὶ εἰς μέγαν ἀριθμόν; Κατὰ τὸν ἐπίσημον πίνακα, ἐν τῇ Μονῇ Πεντέλης φέρονται 17 μοναχοί. Δι’ αὐτοὺς δὲ τοὺς ἑπτακαίδεκα μοναχοὺς ἀνεγράφη δαπάνη τροφῆς ἐπὶ τέσσαρα ἔτη 148,230 δραχμῶν! Τόσα ἐδαπάνησαν 17 μοναχοὶ ἐπὶ 4 ἔτη! Ἐκτὸς δὲ τούτων ἐπληρώθησαν εἰς μισθοὺς ὑπηρετῶν διὰ τὴν αὐτὴν τετραετίαν 40,970 δραχμαί, ἔτι δὲ διὰ δικηγορικὰ ἐπὶ 4 ἔτη δραχ. 24,000, ἔκτακτα δ’ ἔξοδα διὰ τὴν τετραετίαν αὐτὴν 47,430 δραχμαί! Αὐτοὶ ἐν γενικαῖς γραμμαῖς εἶναι οἱ ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι μαρτυροῦσιν ἀριδήλως τοὺς λόγους, οἵτινες μὲ ἠνάγκασαν νὰ ζητήσω παρὰ τοῦ πρώην καὶ τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν τὴν κατάθεσιν τῶν σχετικῶν ἐγγράφων περὶ τῆς Μονῆς Πεντέλης, ἵνα ὁρμώμενος ἐκ τῶν τῆς Μονῆς ταύτης προκαλέσω ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Βουλῆς, ὅπως μεριμνήσωσι περὶ ὅλων τῶν Μονῶν τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ μὴ νομίζετε, Κύριοι, ὅτι θὰ σταματήσω ἐδῶ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ὀλίγον ἀκόμη, ἵνα ἐξετάσω καὶ τὸν ἀπολογισμὸν τῆς Μονῆς Πεντέλης τοῦ 1896. Μὴ νομίσητε, Κύριοι, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ἔξοδα εἶναι ἐπαρκῆ διὰ τὸ Ἡγουμενοσυμβούλιον καὶ τὸν Ἡγούμενον. Θὰ μάθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὅτι ἐκτὸς τῆς ἐτησίας δαπάνης τῶν ὑπηρετῶν τοῦ Ἡγουμένου, τοῦ μαγείρου αὐτοῦ, τῆς ἁμάξης αὐτοῦ, τῆς κατοικίας αὐτοῦ κλπ. ψηφίζει καὶ κυροῖ ἡ Νομαρχία 3600 δραχμὰς διὰ τὸν Ἡγούμενον κατ’ ἔτος, διὰ δὲ τὰ ἄλλα δύο μέλη τοῦ Ἡγουμενοσυμβουλίου ἀνὰ 1500 δραχμάς! Ἴδετε περὶ τούτου εἰς τὸ κεφάλαιον Ζʹ, ἄρθρον 7, περὶ ἀντιμισθίας Ἡγουμενοσυμβουλίου. Ἤτοι ἐκτὸς τῶν ἄλλων ἐξόδων, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα προηγουμένως, ψηφίζονται καὶ κυροῦνται κατ’ ἔτος καὶ 6,600 δραχ. ὡς ἀμοιβὴ τοῦ Ἡγουμενοσυμβουλίου! Ἐγώ, Κύριοι, ὡς καὶ πλεῖστοι ἐξ ὑμῶν δὲν λαμβάνομεν μηνιαίως ὅσα λαμβάνει ὁ Ἡγούμενος Πεντέλης. Ἐγὼ ἔχω 300 δραχμὰς κατὰ μῆνα· ἐκεῖνος ἐκτὸς τῶν 300 δραχμῶν ἔχει ἅμαξαν πολυτελῆ, συρομένην ὑπὸ ζεύγους ἵππων, ἀξίας 3500 δραχμῶν καὶ πλέον, ἔχει ἁμαξηλάτην, τὸν ὁποῖον πληρώνει ἡ Μονή, τοῦ τρέφει τοὺς ἵππους ἡ Μονή, καὶ μεθ’ ὅλα ταῦτα διὰ τὴν γενομένην ἄλλοτε ὑπ’ ἐμοῦ ἐπερώτησιν ἔχει τὸ θάῤῥος καὶ ἐπιτίθεται κατ’ ἐμοῦ διὰ τῆς ἐφημερίδος «Σκρὶπ», ὡς καὶ κατὰ τοῦ κ. Παγανέλη, καὶ λέγει ὅτι, ἐὰν τολμήσωμεν νὰ κρούσωμεν τὸν κώδωνα, θ’ ἀκούσωμεν τὸν ἦχον! Ἐγὼ δὲ, ἐπειδὴ λέγει ὅτι θ’ ἀκούσω τὸν ἦχον, κρούω τὸν κώδωνα, διὰ ν’ ἀκούσῃ αὐτὸς τὸν ἦχον, καὶ λέγω ὅτι, ἐνῷ ὁ Ἡγούμενος ἔχει ὅλας αὐτὰς τὰς ἀπολαύσεις, κλέπτει ἀσυστόλως! Θὰ σᾶς ἀποδείξω δὲ τὰς κλοπὰς αὐτοῦ, ἃς διαπράττει, ὑπὸ τὰ ὄμματα καὶ τὴν σκέπην τῆς ἐξουσίας δυστυχῶς, διὰ νὰ συμπεράνητε τί γίνεται εἰς ἄλλας Μονάς. Ἐν πρώτοις ἡ Μονὴ Πεντέλης κέκτηται δάση καὶ λατομεῖα· καί τινα μὲν τῶν λατομείων ἐνοικιάζονται πολυετῶς, ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν ὑπ’ ἐνοίκιον ἐργαζομένων αὐτῶν λατομείων, ὁ ἐν τοῖς ὁποίοις ἀριθμὸς τῶν ἐργαζομένων ὁρίζεται ἐν τοῖς συμβολαίοις, ὡς καλῶς ἐνθυμεῖσθε ἀπὸ τῶν συζητήσεων τῶν γενομένων ἐνταῦθα περὶ διαρπαγῆς ὑπὸ ξένης ἑταιρίας τῶν λατομείων μαρμάρων, ἐκτὸς τούτων, λέγω, ὁ Ἡγούμενος ἄνευ δημοπρασίας ἔχει περὶ τοὺς 10 λατόμους, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ἐπὶ μηνιαίῳ μισθώματι, λαμβάνει δὲ 30 δραχμὰς κατὰ μῆνα παρ’ ἑκάστου αὐτῶν, τὰς ὁποίας οὐδέποτε ἔφερεν ἐν τοῖς ἀπολογισμοῖς ὡς ἔσοδα, ἀλλ’ εἰσπράττει αὐτὰς διὰ τὸ βαλάντιον αὑτοῦ, καὶ ἐκδίδει ἀποδείξεις διπλοτύπους, τοιαύτας, ἃς σᾶς ἐπιδεικνύω, τυχαίως περιελθούσας εἰς χεῖράς μου, καὶ ἂν θέλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, τῷ παραχωρῶ δύο ἐξ αὐτῶν (ἐπιδεικνύει ταύτας). Ἀλλ’ ἀντὶ τούτων θὰ προτιμήσω νὰ παραδώσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν τὰ ὀνόματα τῶν ἐργασθέντων λατόμων, ἤτοι τῶν Μ. Γεωργίου, Ν. Μοσχοῦ, Μηνᾶ Ἀθανασίου, Γεωρ. Πολυχρόνη, Γ. Φρέσκου, Ἐμμ. Ξύπακα, Π. Μικροῦ, Κ. Χαλκιᾶ, ἀδελφῶν Σταυράκη, Β. Πέῤῥου, Μηνᾶ Πέῤῥου καὶ Ἐμμ. Χορατατζῆ, οἱ ὁποῖοι, ὑποβαλλόμενοι εἰς ἐξέτασιν, θὰ μαρτυρήσωσι τί ἐπλήρωσαν καὶ πόσον εἰργάσθησαν, καὶ ἐκεῖ θὰ ἴδῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ αὐτὴ ἡ δικαιοσύνη, ὅτι τὰ πάντα ἐκλέπτοντο, τὰ πάντα πρὸς ἴδιον συνετέλουν χρηματισμὸν τοῦ Ἡγουμένου καὶ ἀπόκτησιν ἰδίας περιουσίας. Ἀλλὰ τί θέλετε ταῦτα, καὶ διατὶ ν’ ἀπασχολῶ ἐγὼ τὴν Βουλὴν, προσπαθῶν νὰ καταδείξω, ὅτι ἐγένοντο κλοπαί; Ἅμα λάβητε τὴν ὁδὸν Βουλῆς καὶ φθάσητε εἰς τὴν διασταύρωσιν αὐτῆς μετὰ τῆς ὁδοῦ Μητροπόλεως, ἐκεῖ σταματήσατε, καὶ θέλετε ἴδει ἓν μέγαρον, περὶ τοῦ ὁποίου μεγαλουχῶν ἐν τῇ ἐπιστειομένῃ καθ’ ἡμῶν φοβέρᾳ ὁ πολὺς Ἡγούμενος, γράφει ἐν τῷ «Σκρὶπ» τῆς 3 Δεκεμβρίου 1896 τὰ ἑξῆς: «... ὅταν πρὸ τῶν ὀμμάτων παντὸς Ἕλληνος ἢ ξένου κεῖται περιλαμπὲς τὸ μέγαρον τῆς Μονῆς Πεντέλης» (δηλ. ἰδιοκτησία τοῦ Ἡγουμένου, ἀνεγερθεῖσα παρὰ τοῦ ἄλλοτε πενεστάτου Ἡγουμένου διὰ τῶν παρ’ αὐτοῦ ἰδιοποιηθέντων χρημάτων τῆς Μονῆς,) «ἐπὶ τοῦ ὁποίου χρυσοῖς γράμμασιν εἶναι κεχαραγμένον τὸ ὄνομα τοῦ πανοσιωτάτου (!) Ἡγουμένου κ. Ἱεροθέου Μητροφάνους, ὅστις ἐν ἔτει 1886 ἀνοικοδόμησεν αὐτὸ, ἐκπελέσας καὶ χρέη (ἀκούσατε!) ἀρχιτέκτονος!» Καὶ ἐπειδὴ ἡ παρεκτροπὴ αὕτη ἐγένετο, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐξακολουθήσω ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου. Ὁ ἐκ Βόλου ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Φιλάρετος καὶ ἐγὼ ἐπανειλημμένως ὑπεβάλλομεν ἐπερώτησιν, καὶ παρεκαλέσαμεν, ἵνα καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὁ τότε, τὰ σχετικὰ ἔγγραφα τῆς παραχωρήσεως τοῦ γηπέδου τοῦ ἐν λόγῳ οἰκοπέδου. Γνωστὸν τοῖς πᾶσι τυγχάνει, ὅτι μεταξὺ τῶν ὁδῶν Βουλῆς, Μητροπόλεως καὶ Ἀπόλλωνος ὑπάρχει ὡραῖον τετράγωνον, τὸ ὁποῖον ἐκαλεῖτο καὶ καλεῖται Μετόχιον Πεντέλης. Τὸ ὄντως ὡραιότατον αὐτὸ τετράγωνον, ἐὰν δὲν ἐπρόκειτο νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς ἀνέγερσιν ἐπισήμου τινὸς κτιρίου, ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ, δι’ Ἐκκλησιαστικήν τινα Σχολὴν ἢ δι’ ἄλλο κατάστημα δημόσιον, οὐχὶ ὅμως νὰ τολμήσῃ ποτὲ Ὑπουργὸς νὰ παραχωρήσῃ τὴν βορειοανατολικὴν γωνίαν τοῦ οἰκοπέδου τούτου καὶ νὰ δώσῃ τὴν ἄδειαν εἰς τὸν Ἡγούμενον, ἐναντίον τοῦ ἀναγνωσθέντος Ϛʹ κανόνος τῆς ΑΒʹ Συνόδου περὶ περιουσίας τῶν μοναχῶν, νὰ οἰκοδομήσῃ οἰκίαν, τὴν ὁποίαν νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ νέμηται ἐφ’ ὅρου ζωῆς, μετὰ δὲ τὸν θάνατον αὐτοῦ νὰ περιέρχηται αὕτη εἰς τὴν Μονήν. Γνωστὸν εἶναι ἐπίσης, ὅτι σήμερον πλεῖστοι ὅσοι ἐν Ἀθήναις ἀναλαμβάνουν νὰ οἰκοδομήσουν οἰκίας ἐπὶ ἰδιοκτήτων οἰκοπέδων, ἐπὶ τῷ ὅρῳ νὰ νέμωνται αὐτὰς ἐπὶ 10 ἔτη μόνον. Ἀλλ’ ὁ τότε κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως διατὶ δὲν ἠρώτα τὸν Ἡγούμενον: «Ποῦ εὗρες, Ἡγούμενε, τὰ χρήματα, ποῦ εὗρες 60–80 χιλιάδας δραχμάς, ἵνα ἀνεγείρῃς τὸ μέγαρον τοῦτο, ἀφοῦ σὺ ἦσο πτωχὸς, πτωχότατος;»— διότι ὁ πατήρ του, εἶναι γνωστὸν, ὅτι κατάγεται ἐκ τῶν Μεσογείων, καὶ αὐτὸς εἶναι παιδὶ τοῦ Παρθενίου καὶ δὲν εἶχε λεπτὸν τσακισμένον, κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον. Ποῦ λοιπὸν εὗρε τὴν περιουσίαν;

§9Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πιθανὸν νὰ συνῆψε δάνειον, ἵνα ἀνεγείρῃ τὴν οἰκοδομήν. Ἐγὼ, ἐννοεῖται, οὐδεμίαν τρέφω συμπάθειαν πρὸς τὸν Ἡγούμενον αὐτόν.

§10Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Βεβαίως δύναται νὰ εὑρεθῇ δάνειον· ἀλλ’ ἂν δὲν εἶχε κεφάλαια, θὰ ἠδύνατο νὰ εὕρῃ νὰ δανεισθῇ; Ἐξακολουθῶ. Ἀλλ’ ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἔχει τοὺς λατόμους, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται, καὶ φορολογεῖ αὐτοὺς, ὡς εἶπον, διὰ τὸ ἴδιον βαλάντιον, ἀφ’ ἑτέρου ἔχει ἄθροισμα ἀνθρώπων τινῶν, ἐκ Σαλαμῖνος καὶ Ἐλευσῖνος καταγομένων, οἱ ὁποῖοι καταβάλλουν εἰς αὐτὸν μηνιαίως 4 ἢ 5 στατῆρας ἀνθράκων ἢ 30 δραχμάς. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Κατὰ τοὺς χειμερινοὺς μῆνας ἐπιτρέπεται εἰς αὐτοὺς νὰ ἀνθρακεύωνται περὶ τὴν Μονὴν, καὶ τοὺς κατασκευαζομένους ἄνθρακας νὰ πωλῶσιν, ἐπὶ τῇ παραχωρήσει εἰς τὴν Μονὴν παρ’ ἑκάστου τεσσάρων ἢ πέντε στατήρων. (Ἔχω δὲ ζητήσει παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ καταθέσῃ πληροφορίας, εἰς ποίας Μονὰς καὶ εἰς ποῖα ποσὰ ἐπιτρέπεται ἡ ἀνθρακοποιΐα.) Ὅτι δὲ ἡ Μονὴ αὕτη εἰσπράττει ἐξ ἀνθράκων, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, καταδεικνύεται ἐκ τῆς ἐπισήμου κοινοποιήσεως τῆς ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπάρχει κοινοποίησις ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως τῆς 12 Φεβρουαρίου 1898 (Παραρτήματος τεῦχος τρίτον), διὰ τῆς ὁποίας προκηρύσσεται πλειοδοσία πωλήσεως 100 καὶ πλέον στατήρων ἀνθράκων, ἐξαχθέντων ἐκ τῆς Μονῆς Πεντέλης. Θὰ ἀπασχολήσω ἐπὶ μικρὸν ἔτι τὴν Βουλὴν, ἀναφέρων τὰ ὀνόματα τῶν ἐργαζομένων ἀνθρακέων. Οὗτοί εἰσιν οἱ Λάμπρος Καλόγερος, Ἀργύρης Περδίκης, Μιχαὴλ, Ἀναστάσης καὶ Παντελῆς Νταλιάστης ἐκ Κούλουρης, ὡς καὶ οἱ ἐξ Ἀμπελακίων Χρ. Μανιάτης, Γ. Λιατάνος, Ἀναστ. Τσαπέλης, Παναγ. Κατσούρης, Εὐάγγελος Καλέρης, Γ. Πουλῆς καὶ Ἰωάν. Πουλῆς. Θὰ σᾶς παρακαλέσω δὲ, κύριε Ὑπουργὲ, ἵνα, οὐχὶ διὰ τῆς συνήθους ὁδοῦ, ἀλλὰ δι’ ἐκτάκτου ἐνεργείας τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς, προσκληθῶσιν αὐθωρεὶ οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, ὅπως ἐξετασθῶσι καὶ βεβαιωθῇ τὸ πρᾶγμα. Προστίθημι δὲ, ὅτι καὶ ὁ ἐν τῇ Μονῇ παραμένων δασικὸς ὑπενωμοτάρχης Πέτρος Βαζάκος γνωρίζει τὰ πάντα καὶ τοὺς ἐργαζομένους. Ἑπομένως δὲν θὰ ἔχῃ καμμίαν ἀμφιβολίαν σήμερον ἡ δικαστικὴ ἐξουσία, ἵνα δράσῃ, ὡς ὀφείλει νὰ δράσῃ. Ἐὰν ἀφήσωμεν ἀτιμωρήτους τὰς παρεκτροπὰς ταύτας πρὸ τῶν ὀμμάτων τῆς τε Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῇ ἐπινεύσει τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν, μοὶ φαίνεται ὅτι ἐν ταῖς ἐπαρχίαις θέλομεν παράσχει τὸ χείριστον παράδειγμα. Ἐρωτῶ δὲ αὐτὸν τὸν νῦν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸ παρελθὸν ἢ προπαρελθὸν ἔτος ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν τῶν μοναχῶν τῆς Μονῆς Λαύρας καὶ ἐζήτησε τὴν συνδρομὴν τῆς Κυβερνήσεως, τί εἰσοδήματα ἔχει ἡ Μονὴ Λαύρας; Δὲν ἔχει, ὡς καὶ ἐξ ἐπιτοπίου ἀντιλήψεως ἔμαθον, ἢ περὶ τὰς 26,000 δραχ. ἐν ὅλῳ μετὰ τῶν εἰσφορῶν εἰσόδημα κατ’ ἔτος. Καὶ ὅμως ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐν αὐτῇ μοναχῶν εἶναι ὑπερδιπλάσιος τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μοναχῶν τῆς Μονῆς Πεντέλης, οἵτινες κατασπαταλῶσι πενταπλάσιον ἐτήσιον εἰσόδημα! Ἐκ τοῦ λατομείου μόνον, κ. Ὑπουργὲ, ἐκτὸς τῶν ἐτησίων ἐνοικιάσεων, ὡς προανέφερα, εἰσπράττει ἐπὶ πλέον 36,000 δραχμὰς, αἵτινες οὐδόλως φέρονται εἰς ἔσοδα τῆς Μονῆς. Ἤδη θὰ ἐπιστήσω καὶ ἐπὶ ἑτέρου κονδυλίου τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἡ Μονὴ ἔχει 4 ἢ 5 τὸ πολὺ ζῶα, καὶ ἀναγράφεται πρὸς διατροφὴν αὐτῶν δαπάνη 3,700 δραχμῶν! Πάντες, καὶ μάλιστα οἱ στρατιωτικοὶ, γνωρίζομεν, ὅτι 40 ἕως 50 δραχμαὶ κατὰ μῆνα εἶναι λίαν ἐπαρκὲς ποσὸν διὰ τὴν διατροφὴν ἑνὸς ζώου, πολλῷ δὲ μᾶλλον ὅταν τὸ ζῶον εὑρίσκηται εἰς Μονήν. Ἑπομένως χρειάζονται 600 δραχμαὶ κατ’ ἔτος, ἢ 2,500 τὸ ὅλον· καὶ ἐν τούτοις ἀναγράφονται 3,700! Μικρὰ καὶ ἡ διαφορὰ αὕτη! Ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι ἐδῶ καί τινες καταγόμενοι ἐξ ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι τρέφουσι ποίμνια, θὰ προκαλέσω τὴν διαβεβαίωσιν αὐτῶν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς. Ἡ Μονὴ ἔχει ποίμνιον 1000 αἰγῶν· ἑκάστη αἴξ, ὡς γνωστὸν, ἀποφέρει ἐτησίως 20 δραχμὰς, ἑπομένως, ἐὰν μόνον ἐπὶ 500 αἰγῶν ὑπολογίσωμεν, ἔχομεν 10,000 δραχ. ἐτησίαν πρόσοδον. Τὸ δὲ ποσὸν νομίζετε ὅτι ἀναγράφεται ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς τῆς Μονῆς Πεντέλης; Ἄν δὲν ἀπατῶμαι, 3,800 δραχμαὶ, ἐνῷ ἡ βοσκὴ εἰς περιφέρειαν καλὴν τῆς Μονῆς γίνεται. Ἀλλὰ δὲν σταματῶ, καθόσον δὲν εἶναι αὐτὰ μόνον. Ἔξωθεν τοῦ Χαλανδρίου ἡ Μονὴ ἔχει ἔκτασίν τινα ἐκ 12 στρεμμάτων. Τὴν βοσκὴν ταύτην ἐνῳκίαζεν ἄλλοτε πρὸς 400 δρ. τὸ ἔτος, ἤδη ἐνοικιάζει αὐτὴν μόνον τὸ ἔαρ ἀντὶ 100 ἢ 150 δραχμῶν, ἀφήνει δὲ ἀνενοικίαστον τὸν χειμῶνα· καὶ διατί; Διότι κατὰ τοὺς χειμερινοὺς μῆνας σπείρει σανὸν, ὃν μεταφέρει διὰ τῶν ἀνθρώπων τῆς Μονῆς, καὶ τρέφει τὰ ζῶα, διὰ τὰ ὁποῖα καταλογίζει δαπάνην 3700 δραχμῶν. Προβαίνω ἤδη καὶ εἰς ἄλλο. Ἐν τοῖς συμβολαίοις τῶν ἐνοικιάσεων τῶν διαφόρων κτημάτων τῆς Μονῆς ἀναγράφει ὑποχρέωσιν τοῦ ἐνοικιαστοῦ, σιωπηρῶς παρερχομένην, δι’ ἧς οὗτος ὑποχρεοῦται νὰ δίδῃ εἰς τὴν Μονὴν ποσόν τι γλεύκους. Καὶ ἐν τούτοις εἰς τοὺς ἀπολογισμοὺς φέρονται δαπάναι δι’ ἀγορὰν γλεύκους καὶ οἴνου! Ἀναγνωρίζω, Κύριοι, ὅτι ἐξετάθην πλέον τοῦ δέοντος. Ἀλλ’ ἤδη θὰ μ’ ἐρωτήσητε, τίς ὁ λόγος τῆς τοιαύτης ὁμιλίας μου; Τοῦτο εἶναι τὸ σπουδαῖον, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ μικρὸν ἔτι θὰ σᾶς ἀπασχολήσω. Αἱ Μοναὶ ἐξέφυγον τοῦ ἀρχικοῦ των προορισμοῦ· αἱ Μοναὶ σήμερον δὲν χρησιμεύουσιν, ὡς προανέφερα, ἢ ὡς φυτώρια ὀκνηρίας καὶ διαφθορᾶς...

§11Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι πᾶσαι αἱ Μοναί· εἶναι καὶ Μοναὶ, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦσιν ἐξαίρεσιν.

§12Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἀλλὰ θὰ ἐξετάσω αὐτὴν τὴν Μονὴν τῆς Πεντέλης, περὶ τῆς ὁποίας λόγον ἐποιησάμην κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, κατά τινα συζήτησιν περὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν λατομείων τῶν μαρμάρων Πεντέλης. Κατὰ τὴν τότε συζήτησιν, ἀναμνήσθητε, ὅτι ὁ σεβαστὸς φίλος καὶ συνάδελφος ἡμῶν κ. Γεώργιος Κοζάκης Τυπάλδος ὑπέμνησεν εἰς ἡμᾶς, ὅτι ἡ ἀρχαία Μονὴ τῆς Πεντέλης ἐκτίσθη τὸ 1578 ὑπὸ Τιμοθέου ἐπισκόπου Εὐρίπου, καὶ ὅτι αὕτη ὑπῆρξε φυτώριον 70 μοναχῶν, διακρινομένων ἐπὶ παιδείᾳ καὶ μαθήσει, καὶ ὅτι τελευταῖος Ἡγούμενος τῆς Μονῆς Πεντέλης ὑπῆρξεν εἷς ἐκ τῆς οἰκογενείας Δέγλερη, Κύριλλος ὀνόματι. Ὁ τελευταῖος οὗτος ἐν τοῖς ἀπομνημονεύμασιν αὐτοῦ γράφει ταῦτα, πρὸς ἀπόδειξιν, ὅτι ὁ χρόνος δὲν μεταβάλλει τὰς διαθέσεις καὶ τὰς πονηρίας τῶν καλογήρων (ἀναγινώσκει): «Οὐ πολλοῦ δὲ χρόνου μετὰ τὸν θάνατον τοῦ κτήτορος παρελθόντος, ἤρξαντο αἱ μεταξὺ τῶν μοναχῶν ἔριδες καὶ διαπληκτισμοὶ περὶ τῶν πρωτείων, καὶ ἀδιακόπως κατήρχοντο εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, καταῤῥαδιουργοῦντες οἱ μὲν κατὰ τῶν δὲ, καὶ μηδεμίαν μέριμναν περὶ τῶν πραγμάτων τῆς Μονῆς λαμβάνοντες.» Τοιαύτη ἡ ἐλεεινὴ κατάστασις τῶν μοναχῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, βαίνουσα δυστυχῶς ἐπὶ τὰ χείρω! Ὅθεν τί δέον γενέσθαι; Νὰ διαλύσωμεν τὰς Μονάς; Ἄπαγε! Ἐγὼ πρῶτος θέλω ἀντιστῆ, διότι γνωρίζω ἐκ πείρας καὶ ἐκ τῶν μακρῶν περιοδειῶν μου, ὅτι ἅπασαι αἱ περιουσίαι τῶν κατὰ τὰ 1833 διαλυθεισῶν Μονῶν κατεστράφησαν, καὶ αἱ κτηματικαὶ αὐτῶν περιουσίαι διηρπάγησαν. Ἑπομένως πᾶν ἄλλο δύναμαι νὰ ὑποστηρίξω, παρὰ τὴν διάλυσιν τῶν Μονῶν. Ὑποστηρίζω λοιπὸν τὴν ἐπάνοδον τοῦ μοναχικοῦ βίου, ὡς οὗτος ἐκανονίσθη ὑπό τε τοῦ Μεγάλου Βασιλείου καὶ ὑπὸ Ἀθανασίου τοῦ Ἀθανάτου, τοῦ κτήτορος τῆς Λαύρας ἐν τῷ Ἁγίῳ Ὄρει. Ἐπανερχόμενος εἰς τὸ κύριον θέμα, λέγω ὅτι τὸ ἐτήσιον εἰσόδημα τῶν Μονῶν τοῦ Κράτους ἀνέρχεται εἰς 2½ ἑκατομμύρια, κατ’ ἐλάχιστον ὅρον· ἑπομένως οἱ μοναχοὶ ἅπαντες ἂς περιορισθῶσιν εἰς τριάκοντα καὶ δύο Μονάς, ἤτοι ν’ ἀναλογῶσιν ἀνὰ δύο Μοναὶ εἰς ἕκαστον νομόν, τοιουτοτρόπως δὲ αἱ Μοναὶ θέλουσιν ἔχει τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν πρὸς ἐκλογὴν τοῦ Ἡγουμένου καὶ τοῦ Ἡγουμενοσυμβουλίου ἑκάστης. Γνωστὸν δ’ ὅτι, ὅσον μεγαλείτερος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκλεκτόρων, κατὰ τοσοῦτον αἱ ῥαδιουργίαι εἶναι ὀλιγώτεραι. Δεύτερον, δυνάμει κανόνος τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου, αἱ Μοναὶ δέον νὰ μὴ ἔχωσι μικρότερον ἀριθμὸν τῶν δώδεκα μοναχῶν ἑκάστη. Τοῦτο δὲ λέγων, ἐρείδομαι ἐπὶ τῶν ἀσκητικῶν τοῦ Μεγάλου Βασιλείου, λέγοντος: «καὶ ὥσπερ ὁ πνευματικὸς νόμος οὐκ ἐλάττονας εἶναι τῶν δώδεκα βούλεται τοὺς τὸ μυστικὸν Πάσχα ἐσθίοντας, οὕτω χρὴ ἐνταῦθα πλεονάζειν μᾶλλον ἢ ἐλαττοῦσθαι τὴν δεκάδα τῶν τὴν πνευματικὴν πολιτείαν συνασκουμένων.» Ἑπομένως πᾶσα Μονή, ἔχουσα ἀριθμὸν ὀλιγώτερον τῶν 10, πρέπει νὰ διαλυθῇ. Ἡ ἡμετέρα νομοθεσία ὁρίζει, ὅτι πᾶσα Μονὴ ἔχουσα ὀλιγωτέρους τῶν ἓξ μοναχῶν εἶναι διαλυτέα· καὶ ἐν τοσούτῳ ἐκ τοῦ ἐπισήμου πίνακος, τοῦ ὑποβληθέντος πέρυσι παρὰ τοῦ τότε ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ὑπουργοῦ, ἐμφαίνεται ὅτι ὑπάρχουσι Μοναὶ ἐν Ἑλλάδι, ἔχουσαι μικρότερον ἀριθμὸν τῶν ἓξ μοναχῶν, 25 μὲν ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι, τριάκοντα δὲ καὶ τρεῖς ἐν Θεσσαλίᾳ. Τί ἐστίαι δὲ εἶναι αὗται, ἕκαστος δύναται νὰ ἐννοήσῃ. Ὅθεν θεωρῶ καλὸν, ἵνα εἰς ἕκαστον νομὸν διατηρηθῶσιν, ὡς προεῖπον, δύο μόνον Μοναὶ, αἱ δὲ ἄλλαι, αἱ ἐν τῷ αὐτῷ νομῷ εὑρισκόμεναι, νὰ συμπτυχθῶσι. Τρίτον, νὰ διατηρηθῶσιν αἱ Μοναὶ αἱ ἔχουσαι ἱστορικὴν ἀξίαν, ὡς ἡ τῶν Ταξιαρχῶν, ἡ τοῦ Μεγάλου Σπηλαίου, ἡ τῆς Ἁγίας Λαύρας, ἡ τῆς Εὐαγγελιστρίας τῆς Τήνου, καὶ ἄλλαι τινὲς, τὰς ὁποίας ἐπιτροπὴ δύναται νὰ ὁρίσῃ. Νὰ ὁρισθῇ δὲ ἀκριβῶς τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διατίθεται διὰ τὴν διατήρησιν ἑκάστου μοναχοῦ. Φρονῶ δὲ, ὅτι 30 δραχμαὶ, διδόμεναι εἰς ἕνα μοναχὸν διὰ τροφὴν αὐτοῦ καὶ ἐνδυμασίαν, ἀφοῦ δύναται νὰ προσπορίζηται τὰ χρειώδη ἐκ τῶν πέριξ τῆς Μονῆς, εἶναι λίαν ἐπαρκεῖς. Λέγω δὲ τοῦτο, διότι μοὶ δίδει ἀφορμὴν ἡ κίνησις τῆς κεφαλῆς τοῦ κυρίου συναδέλφου ἐκ Δωρίδος. Γνωρίζει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι εἰς Παρνασσίδα, ἀνατολικῶς τῆς Ἀμφίσσης, ὑπάρχει Μονή τις, ἡ τοῦ Προφήτου Ἠλιοῦ. Ἡ Μονὴ ἐκείνη εἶχεν ἀρχίσει νὰ καταπίπτῃ εἰς ἐρείπια καὶ νὰ καταστρέφηται, ὅτε ἐπίσκοπος τῆς Παρνασσίδος ἀνεκηρύχθη ὁ ἀείμνηστος Δαβὶδ Μολοχάδης, ἀνὴρ τιμήσας καὶ ἀνυψώσας τὸ ἐπισκοπικὸν ἀξίωμα—καὶ σεμνύνομαι λέγων τοῦτο, διότι ἐτύγχανε καὶ ἐμὸς συμπατριώτης, ἐκ Ζαγορᾶς ὁρμώμενος. — Ὁ Δαβὶδ ὑπῆρξε πρότυπον ἀρχιερέως, παρήγορος εἰς τοὺς πάσχοντας καὶ ἔνθερμος ὑποστηρικτὴς τῆς πατρῴας ἡμῶν θρησκείας καὶ τῶν Συνοδικῶν κανόνων. Ὁ ἀνὴρ οὗτος ὑπεχρέωσε τοὺς μοναχοὺς, οὐ μόνον νὰ μὴ κατέρχωνται εἰς τὰς πόλεις καὶ τὰ χωρία, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον τοῖς ὥρισε καὶ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ δαπανᾶται πρὸς διατροφὴν ἑκάστου μοναχοῦ. Ὡς γνωστὸν, τὰ εἴδη τῶν Μονῶν εἶναι δύο· τὰ κοινοβιακὰ καὶ τὰ ἰδιοσυντήρητα. Τὰ μὲν κοινοβιακὰ ἔχουσι κοινὴν τὴν τράπεζαν, καὶ εἰς αὐτὰ οὐδέποτε ἐπιτρέπεται χρῆσις κρέατος. Εἰς δὲ τὰ ἰδιοσυντήρητα λαμβάνουσι τὴν τροφὴν κατ’ ἰδίαν ἕκαστος τῶν μοναχῶν, ἐκτὸς δύο ἡμερῶν τὸ ἔτος, καθ’ ἃς συντρώγουσι, τὰ Χριστούγεννα καὶ τὸ Πάσχα. Δυστυχῶς παρ’ ἡμῖν οὐδὲ τὸ κοινοβιακὸν σύστημα ἐπικρατεῖ, οὐδὲ τὸ ἰδιοσυντήρητον, ἀλλὰ τὰ πάντα διαρπάζονται ὑπὸ εὐαρίθμων, οἵτινες ἐγκαταλείπουσι τοὺς ἄλλους ἐν στερήσεσι καὶ γυμνότητι. Ἐὰν δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐλάμβανε τὸν κόπον νὰ μεταβῇ εἰς Πεντέλην, ἤθελον ἴδει καλογήρους τινὰς ῥακενδύτας καὶ κατεσκληκότας, περιπλανωμένους πέριξ τῆς Μονῆς, τὴν ὁποίαν δυστυχῶς ἐπισκέπτονται ὄχι μόνον οἱ Ἀθηναῖοι, ἀλλὰ καὶ πλεῖστοι ξένοι. Καταλήγων ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ χρῆμα τῶν Μονῶν δέον νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς δημιουργίαν κλήρου, ἀξίου τοῦ προορισμοῦ του. Μοναί τινες ἐκτὸς τῶν 32, ἐν αἷς δέον νὰ συγκεντρωθῶσιν οἱ μοναχοὶ, νὰ χρησιμοποιηθῶσι, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, εἰς σχολεῖα ἀληθῆ προετοιμασίας ἱερέων διὰ τὰ χωρία καὶ κεχωρισμένως διὰ τὰς πόλεις, ἐπὶ τῷ ὅρῳ νὰ μὴ δύναται νὰ χειροτονηθῇ ἱερεὺς μὴ ἐξερχόμενος ἐκ τῶν Σχολῶν τούτων. Πρὸς τοῦτο χρησιμοποιήσατε π. χ. τὴν Μονὴν Πεντέλης· μεταφέρατε ἀλλαχοῦ τοὺς ἐν αὐτῇ καλογήρους, καὶ μετατρέψατε ταύτην εἰς σχολεῖον Ἱερατικόν. Οὕτω πράττοντες, θέλετε μορφώσει καλοὺς ἱερεῖς, τοὺς ὁποίους δύνασθε νὰ στείλητε οὐ μόνον εἰς χωρία τοῦ νομοῦ, ἀλλὰ νὰ χρησιμοποιήσητε καὶ ὡς γραμματοδιδασκάλους διὰ καταλλήλου πρὸς τοῦτο διδασκαλίας. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου αἱ Μοναὶ κατέχουσι καὶ καλὰς καὶ ὡραίας θέσεις ῥωμαντικὰς, αἵτινες δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ὡς σχολεῖα γεωργικῶν σταθμῶν. Οἱ σπουδάζοντες ἐν αὐταῖς ἱερεῖς θὰ ἔχωσι πλὴν τῶν γραμμάτων καὶ ἕτερον ἐφόδιον, νὰ ἐκμανθάνωσι κηπουρικὴν, νὰ λαμβάνωσι γνώσεις κτηνοτροφίας, τυροκομίας κλπ. καὶ νὰ χρησιμεύωσιν ὡς διδάσκαλοι αὐτῶν εἰς τὰ χωρία. Εἶναι δὲ λυπηρὸν, κατὰ τὸ τέλος τοῦ ΙΘʹ αἰῶνος ν’ ἀφήνωμεν μίαν τόσον μεγάλην περιουσίαν εἰς χεῖρας ὀλίγων, ἀνοσίως κατασπαταλωμένην. Ἐν ὅσῳ ὁ λαὸς δὲν ἐκπαιδεύεται καὶ δὲν ἐξευγενίζεται, καὶ ὁ κλῆρος δὲν ἀνέρχεται εἰς τὴν ἐμπρέπουσαν αὐτῷ θέσιν, θέλομεν βαίνει κατὰ κρημνῶν. Λέγω ταῦτα, διότι κατὰ τὸν τελευταῖον ἀτυχῆ πόλεμον οὐδεὶς ἱερεὺς εὑρέθη ν’ ἀκολουθήσῃ τὸν στρατὸν, ἐνῷ κατὰ τὴν μεγάλην ἐπανάστασιν προηγεῖτο ὁ ἱερεὺς, κρατῶν τὴν σημαίαν τοῦ Σταυροῦ, καὶ σύμβολον ἔχων αὐτὴν ὑπὲρ πίστεως καὶ πατρίδος. Ἀπ’ ἐναντίας δὲ, κατὰ τὸν ἀτυχῆ τελευταῖον πόλεμον ἐτάφησαν στρατιῶται ἄνευ ἱερέως, καὶ μετὰ θλίψεως ὁμολογῶ, ὅτι ὁ κλῆρος τῆς Δυτικῆς Ἐκκλησίας ἐφρόντισε νὰ στείλῃ ἱερέα, ὁ ὁποῖος ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του μετὰ θρησκευτικῆς ἀκριβείας. Περαίνων τὸν λόγον, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι τὴν ἀγόρευσίν μου ταύτην δὲν προὐκάλεσεν ἄλλος λόγος ἢ ὅπως διὰ τῆς ἐκθέσεως τῶν καθέκαστα περὶ Μονῶν προκαλέσω τὴν μέριμναν τῆς τε Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς περὶ διασώσεως περιουσίας κατασπαταλωμένης καὶ χρησιμευούσης σήμερον δυστυχῶς μόνον πρὸς διαφθορὰν καὶ πρὸς ὑπόθαλψιν τῆς ἀργίας καὶ τῶν ταύτῃ παρομαρτούντων κακῶν.

§13Γ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Γνωστὸν τυγχάνει τοῖς πᾶσι, κύριε Πρόεδρε, ὅτι κατὰ τὰς ἀπαισίας ἐκείνας ἡμέρας, καθ’ ἃς ἤρξαντο αἱ ἐθνικαὶ ἡμῶν συμφοραὶ, ὁμάς τις ἀνθρώπων, ἐπωφεληθεῖσα ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἐπαρκοῦς δημοσίας δυνάμεως ἐν τῇ πρωτευούσῃ, προέβη εἰς παρεκτροπὰς, αἵτινες δυστυχῶς ἔσχον τὰ κακὰ ἀποτελέσματά των· ἔσχον δὲ καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαρπαγῆς διαφόρων καταστημάτων. Μεταξὺ τῶν διαρπαγέντων τυγχάνει καὶ τὸ κατάστημα τῶν ἀδελφῶν Μαλτσινιώτη, συμπολιτῶν μου, οἱ ὁποῖοι σήμερον ὑποβάλλουσι δι’ ἐμοῦ εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν, ἐν ᾗ ἐκθέτουσι πάνθ’ ὅσα συνέβησαν τότε καὶ σχετίζονται μὲ τὴν παράνομον ἐκείνην καὶ ἀγρίαν πρᾶξιν. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην κατατίθημι εἰς τὸ Προεδρεῖον, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ἵνα εὐαρεστηθῇ καὶ συστήσῃ αὐτὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως αὕτη μελετήσῃ τὸ πρᾶγμα καὶ μεριμνήσῃ περὶ τῆς δικαίας αὐτοῦ θεραπείας. Ἐννοεῖται ὅτι εἰς ἐμὲ μόνοι οἱ Μαλτσινιῶται ἐνεχείρισαν ἀναφοράν· ἀλλ’ ἐπειδὴ γνωρίζω, ὅτι καὶ ἄλλων τοιούτων ἐμπόρων καταστήματα διηρπάγησαν τότε ἐνταῦθά τε καὶ ἐν Πάτραις, συνιστῶ πάντας τούτους, καὶ εὐχῆς ἔργον ἤθελεν εἶσθαι, ἂν ἡ Κυβέρνησις εὐαρεστηθῇ νὰ προνοήσῃ περὶ ὅλων, καθόσον τοῦτο εἶναι ἔργον δικαιοσύνης.

§14Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Παρέστην μάρτυς, κ. Πρόεδρε, κατὰ τὴν διαρπαγὴν τοῦ καταστήματος ἐκείνου, καὶ ἐνθυμοῦμαι κάλλιστα τὸ γεγονός. Ἡ καταστροφὴ ἀληθῶς ἦτο μεγάλη. Οἱ διάφοροι σταυραετοὶ ἐλῄστευσαν τὸ κατάστημα τῶν ἀτυχῶν τούτων ἐμπόρων, καὶ ἐπέφεραν οἵαν καταστροφὴν θὰ ἐπέφερεν, ἂν εἰσήλαυνεν ἐχθρὸς εἰς τὴν πόλιν. Ἀφοῦ λαμβάνεται δὲ πρόνοια καὶ παρέχονται χρηματικαὶ ἀποζημιώσεις εἰς τοὺς παθόντας Θεσσαλοὺς δι’ ὅσας ζημίας ὑπέστησαν ὑπὸ τῶν Τούρκων, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια, ἵν’ ἀποζημιωθῶσιν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες ὑπέστησαν καταστροφὰς ἀπὸ τοὺς ἀνυπομόνους ἐκείνους πατριώτας, οἱ ὁποῖοι ἥρπασαν τὰ ὅπλα τῶν καταστημάτων, οὐχὶ βεβαίως ἵνα ἐκδιώξωσι τὸν ἐχθρὸν, ἀλλ’ ἵνα ἐγείρωσιν ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν ταραχὰς καὶ ἐπιφέρωσιν ὅ,τι γνωρίζομεν πάντες ὅτι ἐπέφεραν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάτοικοι διαφόρων χωρίων τῆς Κυνουρίας παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὴν ὑπὸ τοῦ κ. Πέῤῥου ὑποβληθεῖσαν πρότασιν νόμου περὶ κατασκευῆς ὑδραγωγείου ἐν Ἄστρει κλπ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§16Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν ὁ βουλευτὴς Οἰτύλου κ. Ραζέλος ἀπηύθυνε σύστασιν, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς: «Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μεριμνήσῃ περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 61 τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, κατὰ τὸ 5 ἐδάφιον τοῦ ὁποίου εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἐπιτρέπεται νὰ ἐφεσιβάλλῃ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν τὴν ἀπόφασιν τῶν στρατολογικῶν Συμβουλίων, μόνον ὁσάκις ἐκδίδωσιν ἀποφάσεις ἐκ παρερμηνείας τοῦ νόμου. Οὕτω δὲ ἀποκλείεται τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν τὸ Στρατολογικὸν Συμβούλιον ἐκδώσῃ ἀπόφασιν οὐχὶ ὀρθὴν καὶ δικαίαν ἐξ αἰτίας ἄλλων οὐσιαστικῶν λόγων.» Ἐπειδὴ αἱ σκέψεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ εἶναι σύμφωνοι μὲ τὰς ἀπαιτήσεις τῆς στρατολογικῆς ὑπηρεσίας, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου. Ἐπειδὴ δὲ αὐτὴ ἡ σύστασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἀποτελεῖ ἔκθεσιν, διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τὸ νομοσχέδιον ἄνευ ἐκθέσεως.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 144). Ὁ βουλευτὴς Τρικκάλων κ. Κριεμάδης ὑποβάλλει τὴ ἑξῆς ἐπερώτησιν.

§18ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἕνεκα τίνος λόγου δὲν ἐνεκρίθη μέχρι τοῦδε ἡ ἐνεργηθεῖσα δημοπρασία πρὸς κατασκευὴν δύο δεξαμενῶν ἐν τῷ ὅρμῳ Κανθάρου, ἀφοῦ αὕτη, ἐνεργηθεῖσα δι’ ἐνσφραγίστων προσφορῶν, δὲν ὑπόκειται εἰς ἐπανάληψιν, καὶ, εἰ δυνατὸν, νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν σχετικὸν φάκελλον, τὸν ἀφορῶντα εἰς τὴν δημοπρασίαν ταύτην.»

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν...

§20Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ὑπ’ ἀριθ. 28, εἶναι ἀναγεγραμμένον νομοσχέδιον, ἀφορῶν τὴν πληρωμὴν τῶν μισθῶν τῶν ἀστυφυλάκων. Εἶναι ὑπηρεσιακὸν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ στέρξῃ ἵνα προταχθῇ, διότι αὐτοὶ οἱ δυστυχεῖς ἀστυφύλακες ἀναγκάζονται νὰ προεξοφλῶσι τοὺς μισθούς των.

§21ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ, διὰ σήμερον ἡ ἡμερησία διάταξις νὰ μὴ ὑποστῇ καμμίαν μεταβολήν.

§22ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον.

§23ΣΤΑΗΣ. Ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει εἶναι ἀναγεγραμμένα πολλὰ ὑπηρεσιακὰ νομοσχέδια· εἶναι τὸ πρὸ μικροῦ μνημονευθὲν, εἶναι καὶ ἕτερα, ἀφορῶντα εἰς πιστώσεις. Παρακαλῶ πάντα ταῦτα νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν εἰς τὸν καταρτισμὸν τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς αὔριον καὶ νὰ προταχθῶσι.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κατασκευῆς μονίμου δεξαμενῆς ἐν τῷ λιμένι Σύρου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§25ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπεθύμουν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ φωτίσῃ τὴν Βουλὴν καὶ ἐμὲ ἐπὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον μοὶ φαίνεται ἀντιβαῖνον εἰς τὸν νόμον περὶ λιμένων. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι οἱ προϋπολογισμοὶ τῶν λιμένων ἀποτελοῦσι μέρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν δήμων· ἀλλ’ εἶναι καὶ ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ περιουσία τῶν λιμένων εἶναι ὅλως διακεκριμένη τῆς περιουσίας τῶν δήμων, καὶ ὅτι ἡ περιουσία τούτων διαχειρίζεται ὑπὸ ἐπιτροπῆς ἀλλοίας τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου εἶμαι καὶ ἐγὼ, ὑπάρχει σύγχυσις, ἥτις ἕνεκα τῆς σπουδαιότητος αὐτῆς ἀνατρέπει τὴν βάσιν τοῦ νόμου. Ἡ σύγχυσις ὑπάρχει εἰς τοῦτο, ὅτι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, ὅπερ δικαιοῦται νὰ συνομολογῇ δάνεια εἰς λογαριασμὸν τοῦ λιμενικοῦ ταμείου, ἐνταῦθα δὲν πρόκειται νὰ συνομολογήσῃ δάνειον, ἀλλὰ νὰ κτίσῃ λιμενικὸν ἔργον, τὸ ὁποῖον θ’ ἀνήκῃ οὐχὶ εἰς τὴν λιμενικὴν ἐπιτροπὴν, ἀλλὰ εἰς τὸν δῆμον. Τοῦτο εἶναί τι ἀντιφατικὸν, αἱ πρόσοδοι δὲ τῶν λιμένων, κατὰ τοὺς νόμους, ἐξ οἱουδήποτε λόγου καὶ ἂν προέρχωνται, δὲν μεταβιβάζονται εἰς τὸ δημοτικὸν ταμεῖον, ἀλλὰ κατατίθενται εἰς τὸ κατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὅπου ὑπάρχει τοιοῦτον, ἢ εἰς τὸ ἐπαρχιακὸν ταμεῖον, καὶ ἐκεῖθεν διατίθενται παρὰ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον δὲ τοῦτο, ψηφιζόμενον, τὰ χρήματα τὰ ἐκ τῆς δεξαμενῆς θὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸ δημοτικὸν ταμεῖον καὶ θὰ διαχειρίζωνται παρὰ τοῦ δήμου. Δὲν ἠξεύρω, ἂν ὑπάρχῃ ἰσχυρός τις λόγος, ὅπως ἀνατραπῶσι θεμελιώδεις διατάξεις τοῦ νόμου περὶ λιμένων, καὶ δὲν θὰ ἔχωμεν πλέον λιμένας. Ἐπὶ τούτου ζητῶ ἐξηγήσεις παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§26Γ. ΚΟΡΠΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ θεωρία, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Βουλευτὴς, εἶναι ὀρθή. Ἀλλ’ ἐνταῦθα δὲν πρόκειται περὶ λιμενικοῦ ἔργου, ἀλλὰ περὶ ἔργου ἀνήκοντος καὶ εἰς τὸν δῆμον καὶ εἰς τὸ λιμενικὸν ταμεῖον. Ἀμφότερα τὰ ταμεῖα ἀπεφάσισαν νὰ κατασκευάσωσι τὴν δεξαμενὴν διὰ δανείου, θὰ διανέμωνται δὲ ἐξ ἴσου τὰ εἰσοδήματα.

§27Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πρέπει νὰ διασαφηνισθῇ πρῶτον, ἂν ἀναγνωρίζομεν ἀνήκοντα εἰς τοὺς δήμους τὰ λιμενικὰ ἔργα. Τὰ λιμενικὰ ἔργα, ὡς γνωστόν, εἰσὶ κτήματα τοῦ Δημοσίου. Ἂν τὰ κατασκευάζωσι τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, δὲν περιέρχονται ὅμως εἰς τὴν κυριότητα αὐτῶν. Κατὰ τὸν περὶ διακρίσεως κτημάτων νόμον, οἱ λιμένες ἀνήκουσιν εἰς τὸ Κράτος, ὅπως εἰς τὸ Κράτος ἀνήκουσιν, ὡς δημόσιον κτῆμα, καὶ αἱ ἀκταὶ πᾶσαι τοῦ Κράτους, ἀδιάφορον δ’ ἂν λιμενικόν τι ἔργον κατεσκεύασε λιμενικὸν ταμεῖον, διότι τὸ Κράτος δημιουργεῖ τὰ λιμενικὰ ταμεῖα. Οἱ λιμένες εἶναι δημόσιον κτῆμα, ὁ δὲ νόμος περὶ λιμενικῶν ταμείων, ἱδρύσας αὐτὰ, ἐπέτρεψεν οὐχὶ νὰ κατασκευάζουν λιμένας, ἀλλὰ λιμενικὰ ἔργα. Ὅπως δήποτε, καὶ ἂν τὰ ταμεῖα ἤθελον κατασκευάσει ἐξ ἰδίων χρημάτων λιμένας, οἱ λιμένες οὗτοι ἀνήκουν εἰς τὸ Κράτος· διότι, ἂν τὸ Κράτος ἠθέλησε ν’ ἀποσπάσῃ ἴδια δικαιώματα, δημιουργοῦν φόρους, καὶ μέρος τῶν φόρων αὐτῶν ἐχρησίμευσε πρὸς κατασκευὴν προκυμαίας ἢ κρηπιδωμάτων, ἢ καὶ λιμένος ἀκόμη, δὲν ἕπεται ὅτι θὰ ἔχωμεν ἓν ταμεῖον, ἓν ἠθικὸν δηλαδὴ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον θὰ ἦναι ἰδιοκτήτης τοῦ λιμένος τούτου. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἔχητε αὐτὸ ὑπ’ ὄψιν, ἀπαντῶντες εἰς τὴν ἐρώτησιν, ἥτις ἐγένετο.

§28Γ. ΚΟΡΠΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἐν Σύρῳ κατασκευασθησομένη δεξαμενὴ βεβαίως θ’ ἀνήκῃ κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τὸ λιμενικὸν ταμεῖον, ἀλλ’ ἤδη, ὡς εἶπον, τὰ δύο ἐκεῖνα ταμεῖα συνεφώνησαν νὰ κατασκευάσουν ἓν ἔργον, τὸ ὁποῖον θὰ ἦναι κοινόν. Ἐν τούτοις αὔριον ἐξακολουθοῦμεν τὴν συζήτησιν.

§29ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ ἐν τούτοις νὰ ἀρνηθῇ ὁ προλαλήσας κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου, ὅτι ὑπάρχουν περιουσίαι λιμενικαί, καὶ εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς ὑπάρχει μερίς, εἰς τὴν ὁποίαν παρουσιάζονται οἱ λιμένες πιστωταὶ πολλῶν ἑκατομμυρίων, τὸ δὲ Κράτος ὀφείλει εἰς τὰ λιμενικὰ ταμεῖα πολλὰ ἑκατομμύρια. Ἄλλο τὸ ζήτημα, ἐὰν ὑπὸ ὑψηλοτέραν ἰδέαν οἱ λιμένες ἀνήκουν εἰς τὸ Κράτος, βεβαίως καὶ οἱ δῆμοι ἀνήκουν εἰς τὸ Κράτος.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§31ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ ἀποζημιώσῃ τὰς ἰδιωτικὰς ἰδιοκτησίας τὸ Κράτος, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ εἴπῃ τοῦτο. Καταντᾷ ὅμως περιττὴ ἡ διάταξις, ἐὰν δὲν πρόκειται τὸ Κράτος ν’ ἀποζημιώσῃ, διότι ὑπάρχει νόμος εἰδικός, ὁ ὁποῖος ὁρίζει, ὅτι αἱ γαῖαι, αἱ ἀναγκαῖαι διὰ λιμενικὰ ἔργα, ἀπαλλοτριοῦνται ἕνεκα δημοσίας ἀνάγκης. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως).

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§33Γ. ΚΟΡΠΑΣ. Τὸ ἄρθρον 3 παρακαλῶ ν’ ἀντικατασταθῇ δι’ ἑτέρου, ἔχοντος ὡς ἑξῆς: «Ἄρθρον 3. Πρὸς συντέλεσιν τῆς κατασκευῆς τῆς μονίμου δεξαμενῆς παρέχεται εἰς τὸν δῆμον Ἑρμουπόλεως τὸ δικαίωμα νὰ συνάψῃ εἰς βάρος τοῦ δημοτικοῦ καὶ λιμενικοῦ ταμείου δάνειον μέχρι ποσοῦ 2,500,000 δραχμῶν, καὶ πρὸς ἀσφάλειαν τούτου νὰ ὑπεγγυάσῃ τοὺς λιμενικοὺς φόρους καὶ τοὺς δημοτικοὺς δασμούς, καὶ νὰ ὑποθηκεύσῃ τὴν κατασκευασθησομένην δεξαμενήν.»

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀναγνωσθὲν νέον ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προτείνει τὴν προσθήκην καὶ ἄρθρου 5, ἔχοντος ὡς ἑξῆς: «Διὰ ψηφίσματος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ δήμου Ἑρμουπόλεως, ἐγκρινομένου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, δύναται νὰ παραχωρηθῇ εἰς Ἑταιρίαν ἡ κατασκευὴ τοῦ ἔργου καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτοῦ ἐπὶ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα, ὑπὸ ὅρους καὶ ἐγγυήσεις ἐν τῷ ψηφίσματι ἀναγραφομένους. «Πρὸς ἐπιτυχίαν τούτου ἐπιτρέπεται εἰς τὸν δῆμον Ἑρμουπόλεως νὰ ἐγγυηθῇ τῷ ἀναδόχῳ τόκον μέχρι 4% ἐτησίως ἐπὶ κεφαλαίου μέχρι δραχμῶν 2,500,000, ὑπεγγυάζων αὐτῷ τοὺς δημοτικοὺς δασμοὺς καὶ τοὺς λιμενικοὺς φόρους. «Εἰς τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην θὰ ὑπόκηται ὁ δῆμος Ἑρμουπόλεως, ἐὰν τὰ τῆς δεξαμενῆς ὑπολειπόμενα καθαρὰ ἔσοδα, μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν γενικῶν ἐξόδων, δὲν καλύπτωσι τόκον 4%. «Αἱ λεπτομέρειαι τῶν συμφωνιῶν μεταξὺ δήμου καὶ ἀναδόχου κανονισθήσονται δι’ ἰδιαιτέρας συμβάσεως, ψηφιζομένης ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐγκρινομένης ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.»

§36ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἡ διάταξις αὕτη. Ὑποστηρίζομεν ὅλοι τὴν κατασκευὴν δεξαμενῆς καὶ χάριν τῆς πόλεως Σύρου, ἀλλ’ ἰδίως χάριν τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας. Ὁ σκοπὸς οὗτος ἀποκλείει καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν ἰδέαν τῆς ἐκχωρήσεως, εἴτε εἰς ἓν ἄτομον εἴτε εἰς μίαν ἑταιρίαν, τῆς δεξαμενῆς. Ἡ διατήρησις τῆς δεξαμενῆς παρὰ τοῦ δήμου ἢ παρὰ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς, ὑποκειμένης πάντοτε εἰς τὴν ἐπίβλεψιν καὶ τὰς διαταγὰς τῆς Κεντρικῆς ἐξουσίας, παρέχει πᾶσαν ἐγγύησιν περὶ τῆς προτιμήσεως τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας εἰς τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐκτελεσθῶσιν. Ἡ ἐκχώρησις ὅμως εἰς ἑταιρίαν καθαρῶς κερδοσκοπικὴν, ἐννοεῖται, μιᾶς τοιαύτης ἐπιχειρήσεως εἶναι ἔργον λίαν ἐπικίνδυνον, καὶ δὲν πρέπει νὰ γείνῃ κατ’ ἀρχήν. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν κατ’ ἀρχὴν ἀποφασισθῇ νὰ γείνῃ, πρόκειται περὶ ἐκχωρήσεως ἔργου δημοσίου ἀρκετῆς σπουδαιότητος, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἄλλως, εἰμὴ διὰ συμβάσεως ὑποβληθησομένης εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως δὲν δύναται νὰ ἐκχωρηθῇ κατασκευὴ σιδηροδρόμου ἢ ἄλλων ἔργων ἀναλόγων ἄνευ νόμου. Ἐὰν παραδεχθῶμεν ἄλλην ἀρχὴν, δύναται νὰ ἐπέλθωσι συνέπειαι κακαὶ ἴσως διὰ τὴν δεξαμενὴν, ἀλλὰ βεβαίως κάκισται δι’ ὅλα τὰ δημόσια ἔργα τῆς Ἑλλάδος. Ἡ κατασκευὴ δεξαμενῆς ἔχει μεγάλην σπουδαιότητα, καὶ τοιαῦτα ἔργα βεβαίως δὲν πρέπει νὰ δίδωνται ἄνευ ἐλέγχου. Ἀλλὰ κατ’ ἀρχὴν νομίζω ὅτι ἡ δεξαμενὴ αὕτη πρέπει νὰ μείνῃ κτῆμα εἴτε τοῦ Δημοσίου εἴτε τοῦ λιμένος. Συμφωνῶ μὲ ὅσα προηγουμένως ἀνεπτύχθησαν, ἀλλὰ βεβαίως δὲν πρέπει νὰ ἐκχωρηθῇ τὸ ἔργον εἰς ἄτομον ἢ εἰς ἑταιρίαν κερδοσκοπικήν. Δὲν ἔχομεν εἰμὴ νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ παραδείγματα λιμένων πολλῶν ἢ προκυμαιῶν κατασκευασθεισῶν ἐν Τουρκίᾳ ὑπὸ κερδοσκοπικῶν ἐπιχειρήσεων. Ἐκεῖ τὸ Κράτος ἀπήντησε πολλὰς δυσκολίας εἰς τὴν κατασκευὴν αὐτῶν καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν λεπτομερειῶν, πολλάκις δὲ ὑπεβλήθη εἰς μεγάλας ἀποζημιώσεις, ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ἐκτέλεσιν ὑπερβολικὴ εἶναι ἡ κερδοσκοπία, ἡ ἐκτελουμένη πρὸς βλάβην συμφερόντων τοπικῶν. Ταῦτα ἔπεισαν καὶ αὐτὴν τὴν Τουρκίαν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐκχωρῇ τοιαῦτα ἔργα εἰς ἑταιρίας. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου τούτου, ἀλλὰ νὰ μείνῃ τὸ ἔργον ἔχον καθαρὸν σκοπὸν ἐθνικὸν, χρησιμεῦον εἰς τὴν Σῦρον, ὅπως καὶ αὕτη προσπορισθῇ καὶ πόρους ἐξ αὐτοῦ, ἀναπτύξῃ δὲ καὶ τὸ ἴδιον ναυτικὸν καὶ τὸ τῆς ὅλης Ἑλλάδος.

§37ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ἂς μὴ ψηφισθῇ σήμερον τὸ 5ον ἄρθρον.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε τὸ 5ον ἄρθρον μένει διὰ τὴν τρίτην συζήτησιν. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 145). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Πρώτη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου ΒΥΚΕʹ.

§39ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ νόμος ͵ΒΥΚΕʹ εἶναι ὁ ἀφορῶν εἰς τὴν παρακράτησιν τῆς σταφίδος. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ πεποίθησις περὶ τῆς παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νομοθετήματος τούτου ἐν τῇ Βουλῇ κραταιοῦται ὀλίγον κατ’ ὀλίγον. Φαίνεται ὅτι αἱ ἀντιῤῥήσεις ἐπὶ τοῦ θέματος ἠλαττώθησαν, καὶ ὅτι μεγάλη πλειονοψηφία ἐν τῇ Βουλῇ ὑπάρχει ὑπὲρ τῆς ἰδέας τῆς ἀνάγκης τῆς ἐξακολουθήσεως τῆς παρακρατήσεως. Ἀλλ’ ὅσον κατ’ ἀρχὴν φαίνεται σύμπτωσις γνωμῶν, τόσον ἐξ ἑτέρου φαίνεται ὅτι ὑπάρχουν ἐν τῷ νομοθετήματι τῷ ὑφισταμένῳ ἀτέλειαί τινες, ἀφορῶσαι αἱ μὲν εἰς τὴν ἀτελῆ ἐγγύησιν ἐναντίον καταχρήσεων ἐν ταῖς ἀποθήκαις τοῦ καρποῦ, αἱ δὲ εἰς ἀτελείας ἀναγομένας εἰς τὴν σύγκρουσιν τῆς διατάξεως τοῦ νόμου πρὸς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ὁ νόμος προέθετο. Διὰ τοῦ ὑπάρχοντος νόμου ὁρίζεται ὁ προορισμὸς εἰς βιομηχανικὰς χρήσεις τῆς παρακρατουμένης σταφίδος, ἐνῷ ἡ ἄδεια τῆς διαθέσεως τῆς παρακρατουμένης σταφίδος εἰς βιομηχανικοὺς σκοποὺς οἵους δήποτε, ἤκουσα ἐπανειλημμένως ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὸ νὰ μὴ ἐπιτυγχάνηται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ νόμου ἐπιζητεῖται, τουτέστιν ἡ παρακώλυσις τῆς ἐξαγωγῆς εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν τῆς παρακρατηθείσης καὶ βιομηχανικῶς ἀλλοιωθείσης σταφίδος, ἵνα χρησιμεύσῃ ἐκεῖ εἰς ὅ,τι χρησιμεύει καὶ ἡ σταφὶς ἡ ἐξαγομένη. Ἐπὶ τῶν δύο τούτων θεμάτων, ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν, ἐὰν συμφωνῇ μὲ τὴν γνώμην μου, νὰ ψηφίσῃ σήμερον τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ὑπόσχομαι δὲ τάχιστα νὰ φέρω νομοθετικὰς διατυπώσεις, σχετικὰς πρὸς τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἔθιξα.

§40ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§41ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν πρόκειται ὁλόκληρον τὸ νομοσχέδιον νὰ τροποποιηθῇ ῥιζικῶς—καὶ τοιοῦτόν τι πρόκειται, κατὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν...

§42ΣΤ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε θὰ συζητηθῇ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. (Γίνεται δεκτὴ εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἡ ἀναγνωσθεῖσα πρότασις νόμου περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου ͵ΒΥΚΕʹ).

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν ἐν Θεσσαλίᾳ δημοσίων ὑπολόγων καὶ περὶ κανονισμοῦ τῶν σχετικῶν αὐτοῖς ὑπηρεσιῶν. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–11 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 12 (ἀναγινώσκεται).

§46ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον 12, τὸ ὁποῖον περιέχει τὴν διάταξιν καταργήσεως παντὸς ἀντιθέτου νόμου, διὰ τὸ ἀσκανδάλιστον.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαλείφεται τὸ ἄρθρον 12. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 15, λαβὸν τὴν θέσιν τοῦ ἀπαλειφθέντος ἄρθρου 12, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν ἐν Θεσσαλίᾳ εἰσαχθέντων ἐμπορευμάτων καὶ τῶν ἐν ταύτῃ εὑρισκομένων εἰδῶν τῶν μονοπωλίων.

§49ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Γνωρίζετε, Κύριοι, τοὺς λόγους, οἵτινες ὡδήγησαν τὴν Βουλὴν νὰ ἐκφράσῃ τὴν εὐχὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ σπεύσῃ νὰ μελετήσῃ μέτρα τινὰ, σχετιζόμενα πρὸς τὰ τελωνεῖα. Τὰ μέτρα αὐτὰ ἐν ἀρχῇ συνίσταντο εἰς τὴν δημιουργίαν ζώνης τελωνειακῆς, ἐκ τῆς ὁποίας ἡ ἐξαγωγὴ ἐμπορευμάτων θὰ εἶχεν ὡς συνέπειαν τὴν ἐπιβολὴν τελωνειακῶν τελῶν. Ἀλλ’ ἡ βάσις αὕτη, ἡ ὁποία οὐδόλως ὑπῆρξε συμπαθὴς εἰς ἐμὲ, ἐθεωρήθη ἐν τῇ Βουλῇ ὡς ἀνεπαρκὴς, ἐπροτιμήθη δὲ ἑτέρα βάσις, ἡ τῆς ὑποβολῆς εἰς φορολογίαν τῶν εἰσαχθέντων ἐμπορευμάτων, πρὸς ἣν καὶ ἐγὼ ἀτομικῶς ἀπ’ ἀρχῆς ἀπέκλινα. Παρουσιάσθη λοιπὸν νομοσχέδιον ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ, καὶ τὸ ὁποῖον κατὰ παράκλησίν μου ὁ κ. Πρόεδρος εὐηρεστήθη νὰ δώσῃ πρὸς μελέτην εἰς ἐπιτροπὴν, ἐκ μελῶν τῆς Βουλῆς ἀποτελουμένην. Συγκρίνας τὴν ἐργασίαν τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης μὲ τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπ’ ἐμοῦ, εὑρίσκω ἐναλλαγάς τινας, χωρὶς νὰ δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι αἱ ἐναλλαγαὶ αὗται εἶναι ἐπὶ τὸ βέλτιον· εὑρίσκω ἀφ’ ἑτέρου, ὅτι δὲν εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ χρήζωσι καταπολεμήσεως. Ἡ βάσις τοῦ ἡμετέρου νομοσχεδίου ἦτο νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ὡρισμένα ἐμπορεύματα, ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα κατὰ μείζονα ποσὰ εἰσήχθησαν ἐν Θεσσαλίᾳ ἀφ’ ἑνὸς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ βαρύνονται μὲ βαρυτάτους φόρους εἰσαγωγῆς· αὐτὰ τὰ εἴδη νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς αὐστηροτέραν ἐξερεύνησιν, ἂν ὑπάρχωσι, καὶ νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸ τελωνειακὸν δασμολόγιον. Καί τινα μὲν τῶν ἐμπορευμάτων τούτων εἶχον σημειωθῆ ἐν τῷ νόμῳ, ἕτερα δὲ ἐπεφυλάχθη νὰ σημειωθῶσι βραδύτερον διὰ Β. Διατάγματος. Διατὶ ἐτέθη ἡ ἐπιφύλαξις αὕτη τῶν Β. Διαταγμάτων; ἐτέθη διότι δὲν γνωρίζομεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀκριβῶς, τίνα ἐμπορεύματα, πόσα ἐμπορεύματα ἄξια λόγου τυγχάνουσιν εἰσηγμένα ἐν Θεσσαλίᾳ. Ἀφήκαμεν λοιπὸν κρεμάμενον τὸ ξίφος τοῦ Δαμοκλέους ἐπὶ τῶν κεφαλῶν τῶν εἰσαγαγόντων ἐπὶ κερδοσκοπίᾳ, ἐπεφυλάχθημεν δηλ. διὰ Β. Διαταγμάτων, παρὰ τὰ ἐν τῷ νόμῳ σημειούμενα νὰ προσθέσωμεν καὶ ἕτερα. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐν τούτοις τῆς Βουλῆς ἔλαβε τὴν ἀντίστροφον βάσιν· εἶπεν ὅτι πάντα, ὅσα εἰσήχθησαν, εἶναι ὑποβλητέα εἰς τὸν δασμὸν τῆς εἰσαγωγῆς, ἐκτὸς ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἤθελε νομίσει τὸ Κράτος ὅτι εἶναι ἐνδεδειγμένα νὰ ἐξαιρεθῶσιν, ἕνεκα εἴτε τοῦ εὐτελοῦς δασμοῦ εἴτε τοῦ εὐτελοῦς ποσοῦ τῆς εἰσαγωγῆς ἐν Θεσσαλίᾳ· τοῦθ’ ὅπερ ἐπιφυλάσσεται νὰ πράξῃ τὸ Κράτος διὰ Β. Διατάγματος. Ἀμφότεραι αἱ βάσεις ἔχουσι τὰ πλεονεκτήματά των. Ἡ βάσις τῆς ἐπιτροπῆς ἔχει τὸ πλεονέκτημα, ὅτι καλύπτει τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους ἐπὶ βάσεως εὐρυτέρας, ἀλλὰ δὲν στερεῖται βάσεως καὶ ἡ ἀντίθετος γνώμη, ἔχουσα βάσιν ταύτην, ὅτι, καθ’ ὅσον ὑπῆρξεν εἰσαγωγὴ ἐμπορευμάτων μικρῶν ποσοτήτων καὶ ἐλάχιστα πληρονόντων, ἐπειδὴ ἡ ἐργασία ἔσται Ἡράκλειος πρὸς ἀνίχνευσιν τῶν ἐξ ἀλλοδαπῆς εἰσαγομένων πραγμάτων ἐν τῷ τόπῳ, διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ οὐσιώδη συμφέροντα τοῦ Κράτους, παραβλέπομεν ζημίας ἀναγομένας εἰς μικρὰ ποσὰ, καὶ εὐκολύνομεν τὴν ἐργασίαν. Ἀλλὰ τέλος πάντων τὸ ζήτημα εἶναι ζήτημα μείζονος ἐργασίας διὰ τὰς τελωνειακὰς ἀρχάς. Ἑπομένως δὲν εἶναι ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου νὰ συζητήσῃ τις κατ’ ἀρχὴν, ποία εἶναι ὀρθοτέρα γνώμη. Ἑτέρα μεταβολὴ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Ὑπουργείου ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ὑπῆρξεν ἡ τῆς συντμήσεως τῶν προθεσμιῶν, τῶν τεταγμένων διὰ τὴν δήλωσιν τῶν κατεχόντων ἐμπορεύματα, εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ χρόνου. Ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν νὰ μὴ προτιμήσῃ τὴν βραχυτέραν προθεσμίαν· ἄλλως δὲ, νὰ ἐπιτραπῇ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὥστε διὰ Β. Διατάγματος νὰ παρατείνωνται αἱ προθεσμίαι αὗται· διότι συλλογισθῆτε, ὅτι πέντε ἡμερῶν προθεσμία δίδεται, ἵνα ἅπαντες οἱ εἰσαγαγόντες ἐμπορεύματα ἐπὶ κερδοσκοπίᾳ εἰς τὴν χώραν δηλώσωσι ταῦτα. Ἡ προθεσμία εἶναι μικρά. Ἄλλως δὲν συμμερίζομαι τὴν μεγάλην ἀγανάκτησιν κατὰ τῶν ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ πράξωσι κερδοσκοπίαν, καὶ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τοὺς μεταχειρισθῶμεν ὑπὲρ τὸ μέτρον αὐστηρῶς. Διότι τί ἔκαμαν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι; Καθ’ ὃν χρόνον ἡ Θεσσαλία κατείχετο ὑπὸ τῶν Τούρκων, εἰσήγαγον ἐμπορεύματα ἐν Θεσσαλίᾳ, διότι δὲν ἤθελον νὰ μείνουν ἄνευ ἐμπορευμάτων, καὶ σᾶς λέγουν ὅτι οὐδένα νόμον ἠθέτησαν· καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ τοὺς παραπέμψωμεν εἰς κανὲν δικαστήριον. Ἑπομένως δὲν βλέπω τὴν ἀπηνῆ συμπεριφορὰν κατ’ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων δικαιολογημένην. Δικαιολογούμεθα νὰ μὴ τοὺς ἀφήσωμεν νὰ κερδήσωσι τίποτε ἀπὸ τὴν κερδοσκοπίαν, ἀλλ’ ἐπεθύμουν νὰ μὴ ἐπιφέρωμεν σύντμησιν προθεσμιῶν τοιαύτην, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ οὔτε εἰς αὐτοὺς ὁ ἐπαρκὴς χρόνος, ἵν συμμορφωθῶσι πρὸς τὸν ἡμέτερον νόμον, οὐδὲ εἰς τὰς ἀρχὰς, ὅπως ἐπαρκέσωσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἤθελε δεχθῇ τὴν σύντμησιν τῶν προθεσμιῶν τούτων, ἀνάγκη, ὡς εἶπον, νὰ προστεθῶσιν εἰς τὸ ἄρθρον δύο λέξεις, δι’ ὧν νὰ ἐπιτρέπηται ἡ παράτασις τῆς προθεσμίας διὰ Β. Διατάγματος. Λοιπὸν δευτέρα διαφορὰ ἦτο αὕτη. Τρίτη διαφορὰ μεταξὺ τοῦ σχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ ὑπουργικοῦ συνίσταται εἰς τοῦτο, ὅτι ἐν μὲν τῷ σχεδίῳ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐτέθη, ὅτι τῷ ἐπιτρέπεται νὰ συστήσῃ διὰ Β. Διατάγματος παραρτήματα ἀποταμιεύσεως τῶν τελωνείων Βόλου καὶ Λαρίσης, εἰς τρόπον ὥστε νὰ παρασχεθῇ ἡ εὐκαιρία πανταχοῦ τῆς Θεσσαλίας τῆς διαμετακομίσεως τῶν ἐμπορευμάτων, τὰ ὁποῖα εἰσήχθησαν ἐπὶ τῇ ἀφελεῖ ἐλπίδι κερδοσκοπίας, καὶ τὰ ὁποῖα τώρα δὲν εἶναι ἴσως εἰς θέσιν νὰ ἐλευθερώσωσιν οἱ κάτοχοι διὰ τῆς ἀμέσου καταβολῆς τῶν φόρων. Ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι αὐστηροτέρα κατὰ τοῦτο, εἰς ὃ ἐγὼ καὶ πάλιν εἶμαι ἀντιθέτου γνώμης· θέλει νὰ τοὺς ὑποχρεώσῃ νὰ μετακομίσωσιν ἑκόντες ἄκοντες τὰ ἐμπορεύματά των εἰς δύο σημεῖα, εἰς Βόλον καὶ Λάρισαν. Ἐγὼ ἠθέλησα νὰ εὐκολύνω τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς, ἵνα μὴ γείνουν λαθρέμποροι, νὰ εὑρίσκωσι προχείρους ἀποθήκας διαμετακομίσεως, ἵνα τοποθετῶσι τὰ ἐμπορεύματα. Βλέπετε πάλιν, ὅτι δὲν εἶναι ζήτημα ἀντιθέσεως ἀρχῶν. Πρακτικώτερον εἶναι τὸ ἰδικόν μου σχέδιον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, καθ’ ἣν ἤθελε προτιμήσει ἡ Βουλὴ τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ ἐπιτρέψῃ τοὐλάχιστον νὰ ἔχωμεν 3 ἢ 4 ἀποθήκας διαμετακομίσεως, νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ συστήσωμεν δύο ἀκόμη παραρτήματα ἐν Τρικκάλοις καὶ Καρδίτσῃ. Νομίζω ὅτι εἰς αὐτὰ περιορίζονται αἱ ἀντιθέσεις τῶν διατυπώσεων τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν πρὸς τὰς τοῦ σχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς.

§50Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἀπὸ τῆς προχθεσινῆς συνεδριάσεως ὅτε διενεμήθη τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν μοὶ ἐδόθη καιρὸς νὰ μελετήσω ἐπαρκῶς, ὡς ἐπεθύμουν, τὸ τελευταῖον νομοσχέδιον ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ ὑπουργικὸν, νὰ μελετήσω ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὰς παρατηρήσεις μου εὐθὺς ἀπὸ τῆς πρώτης συζητήσεως, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς λάβῃ αὐτὸς ὑπ’ ὄψιν, ἐὰν πρόκειται νὰ προβῇ εἰς τὴν τροποποίησιν τοῦ ἰδικοῦ του. Ἕν, Κύριοι, τῶν δυστυχημάτων καὶ τῶν δυσαρέστων συνεπειῶν τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων εἶναι καὶ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι τοιοῦτον, ὥστε ἡ λύσις εἶναι δυσχερής· δὲν διστάζω δὲ νὰ εἴπω ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι, ὅ,τι δήποτε καὶ ἂν ἀποφασίσωμεν, δὲν θέλομεν φέρει τὴν δέουσαν θεραπείαν, ὥστε νὰ προστατεύωνται τὰ δημόσια συμφέροντα, καὶ νὰ μὴ ὑποπέσωμεν εἰς τὸ ἄτοπον νὰ καταπιέσωμεν τοὺς φορολογουμένους. Εἶναι ὁμολογουμένως λεπτεπίλεπτον τὸ ζήτημα, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψει τινὰ, τὰ ὁποῖα οἱ ἀντιπρόσωποι ἐκ Θεσσαλίας εἶναι εἰς θέσιν καλλιτέραν νὰ παραστήσωσι, καὶ διὰ τοῦτο ἐκφράζω παράπονον, διότι δὲν συμπεριελήφθη οὐδὲ εἷς ἀντιπρόσωπος ἐκ Θεσσαλίας εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ἴσως τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς θὰ ἦτο ἀλλοῖον, καὶ θὰ προελάμβανε, κατὰ τὸ δυνατὸν, τὰ ἐνδεχόμενα νὰ συμβῶσιν εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, ἅτινα θὰ ἐπροστατεύοντο ἐν δικαίῳ μέτρῳ, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως θὰ ὑπεβάλλοντο καὶ σκέψεις ἄξιαι τῆς περιστάσεως. Ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ γνωρίζῃ τὴν ἱστορίαν τῆς ἐκ τῶν ἐμπορευμάτων δυσχερείας. Εὑρέθησαν ἐν Θεσσαλίᾳ ἐμπορεύματα κατὰ τὴν 12 Ἀπριλίου, τὰ ὁποῖα εἶχον ὑποβληθῆ εἰς τελωνειακὸν δασμὸν κατὰ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, καὶ ἄλλα εἰς τὸ τελωνεῖον. Ἡ αἰφνιδία ὀπισθοχώρησις τῶν ἑλληνικῶν στρατευμάτων ἐπέφερε τὴν τρικυμίαν ἐκείνην εἰς τὸν Θεσσαλικὸν πληθυσμὸν καὶ εἰς τὰ συμφέροντα αὐτοῦ. Ἡ ἀντίστασις ἡ ἀντιταχθεῖσα εἰς Βελεστῖνον, ἡ ἄμυνα ἐκείνη ἔδωκεν εὐκαιρίαν εἰς πολλοὺς τῶν ἐμπόρων νὰ μεταφέρωσι τὰ ἐμπορεύματα αὐτῶν εἰς Βόλον, καὶ ἐκεῖθεν εἰς τὴν ἐλευθέραν Ἑλλάδα, ἵνα μὴ ὑποστῶσιν ὅ,τι ὑπέστησαν ἐν Λαρίσῃ, Τυρνάβῳ καὶ εἰς ἄλλας πόλεις, ἀλλ’ ὄχι εἰς ὅλους τοὺς ἐμπόρους, διότι δὲν εἶχον ὅλοι τὰ μέσα, τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς, τὰ μέσα τὰ χρηματικὰ, διότι ἐζητοῦντο ναῦλοι μεγάλοι. Μέγα μέρος ὅμως τῶν ἐμπορευμάτων ἦλθεν εἰς τὴν ἐλευθέραν Ἑλλάδα, καὶ ἰδίως εἰς τὴν Εὔβοιαν. Μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς προκαταρκτικῆς εἰρήνης ἐπανέφεραν πολλοὶ τῶν ἐμπόρων τὰ ἐμπορεύματά των εἰς τὴν Θεσσαλίαν, εὗρον ἐκεῖ τὴν τουρκικὴν ἐξουσίαν, τὰς τουρκικὰς τελωνειακὰς ἀρχὰς, καὶ ἐπλήρωσαν τοὺς δασμοὺς κατὰ τοὺς Ὀθωμανικοὺς νόμους, δηλαδὴ 8% τὸν τελωνειακὸν δασμὸν κατὰ τὸ Ὀθωμανικὸν σύστημα, καὶ 3% διὰ δημοτικὸν καὶ λιμενικὸν φόρον. Εὑρέθησαν ὅμως καὶ πρὸ μεγάλων δυσχερειῶν, διότι εὗρον ἐκεῖ δεινὸν συναγωνισμόν· ἤρξαντο εἰσαγόμενα καὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορεύματα, ὑπό τινων μὲν διότι εὑρίσκοντο ἐν τῇ σειρᾷ τοῦ ἐμπορίου, ὑπ’ ἄλλων δὲ ἐκ καθαρᾶς κερδοσκοπίας. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἔμεινεν ὁ τουρκικὸς στρατὸς, ἐξηκολούθουν τὴν μεταφορὰν ἐμπορευμάτων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰς ποσότητας, αἱ ὁποῖαι ἀνεβιβάζοντο, κατὰ τὰς ἐπιμόνους τοὐλάχιστον διαδόσεις, εἰς πολὺ μέγαν ἀριθμὸν, εἰς τοσοῦτον μέγαν ἀριθμὸν, ὥστε βεβαίως ἐπεβάλλετο ἡ νομοθετικὴ πρόνοια. Πρέπει ὅμως ἡ Βουλὴ νὰ διακρίνῃ σαφῶς, ὅτι ἐν τῷ συνόλῳ ὑπάρχουσι διάφοροι κατηγορίαι ἐνδιαφερομένων· ἡ πρώτη εἶναι ἡ τῶν καθαρῶν κερδοσκόπων, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀποκλειστικὸν σκοπὸν νὰ σφετερισθῶσι τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου ταμείου, ν’ ἀποφύγωσι τὴν πληρωμὴν τοῦ τελωνειακοῦ δασμοῦ, καὶ νὰ φέρωσιν εἰς δυσχερείας τοὺς ἐμπόρους τῆς Θεσσαλίας καὶ τῆς λοιπῆς ἔτι Ἑλλάδος· προέβησαν δὲ οὗτοι εἰς μεγάλας ἀγορὰς ἐμπορευμάτων. Ὑπάρχουσι δὲ καί τινες ἔμποροι τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος, μεταβάντες ἐκεῖ πρὸς τοῦτο, ὡς λέγουσι, καὶ περὶ τούτων πρέπει νὰ λάβωμεν κατάλληλα μέτρα, ὄχι βεβαίως δρακόντεια, διότι ταῦτα φέρουσιν ἀντίθετα ἀποτελέσματα, ἀλλὰ ἐπαρκῆ μέτρα, ὥστε νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου ταμείου. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἄλλη κατηγορία, ἡ τῶν μικρεμπόρων Θεσσαλῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὰ μέσα, οὔτε εὐκολίαν, νὰ προβῶσιν εἰς τοιαύτας κερδοσκοπικὰς ἐπιχειρήσεις, διότι εὑρέθησαν ἀνοικτοὶ, ὡς λέγεται, καὶ τὰς μικράς των πιστώσεις εἶχον εἰς τὴν Θεσσαλικὴν πεδιάδα, ὡς πολλοὶ ἔμποροι τοῦ Βόλου, καὶ εἰς τἆλλα μέρη τῆς Θεσσαλίας, ὅπου ὅμως εὑρίσκοντο καὶ τὰ πρὸ τοῦ πολέμου τελωνισθέντα ἐμπορεύματα τῆς λοιπῆς Θεσσαλίας. Διὰ τοῦτο ἀπὸ τὰ ποτὰ, τὰ σκοπίμως ὑπό τινων ἐξογκούμενα, πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ μέγα ποσὸν εἶναι τὸ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ χρήσιμον, καὶ ἄλλο ποσὸν, τὸ ὁποῖον θέλει ἀποσυρθῆ πρὸ τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν Τούρκων ἐκεῖθεν τῶν Ἑλληνικῶν ὁρίων. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐν ἀρχῇ ὑποβάλει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἦτο τὸ καλλίτερον, εἶναι δὲ πολὺ ὀρθὸν, ὅτι ἐγένετο μεταγενεστέρα μελέτη. Βεβαίως τὸ δεύτερον νομοσχέδιον ἔχει ἀσφαλεστέρας βάσεις. Οὐδεμίαν ὅμως ἔχω δυσκολίαν νὰ κηρυχθῶ συλλήβδην ἐναντίον πασῶν τῶν τροπολογιῶν, τῶν ὑπὸ τῆς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς ὑποβληθεισῶν. Ὁ συντάκτης αὐτῶν δὲν εὐηρεστήθη νὰ μᾶς ἀναπτύξῃ τοὺς λόγους, οἵτινες τὸν ὤθησαν εἰς τοιαύτας προτάσεις. Εὐελπιστῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτάς. Ἐὰν ὅμως ἴδω διαθέσεις ἐναντίας, τότε θέλω φέρει τροπολογίας. Καὶ περὶ μὲν τῶν ἄλλων δὲν θέλω εἴπει κατὰ τὴν παροῦσαν στιγμὴν ἄλλο τι· ἀλλὰ περὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου, τὸ ὁποῖον θεωρῶ σημαντικώτατον, εἶναι ἀνάγκη νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις. Ἠκούσατε, διότι σαφῶς ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠκολούθησε, καὶ ὥρισεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὰ εἴδη, τὰ ὁποῖα ὑπόκεινται εἰς τελωνειακὸν δασμὸν, ἀφῆκε δὲ, ὅπως ὁρισθῶσι καὶ ἄλλα διὰ Β. Διατάγματος. Κατ’ ἐμὲ, οὔτε τοῦτο δὲν ἔπρεπε νὰ γείνῃ, διότι κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν δύνανται νὰ λάβωσι χώραν καταχρήσεις καὶ κερδοσκοπικαὶ καταπιέσεις, ἕνεκα κακῶν εἰσηγήσεων εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἐπέρχηται δὲ αὐξομείωσις τῶν τιμῶν, ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ ἐμπορίου καὶ τῶν συναλλασσομένων ἐν γένει. Εἶμαι ὑπὲρ ἀρτίου συστήματος, δηλαδὴ ν’ ἀναγραφῶσιν ἐν τῷ νόμῳ ὅλα τὰ ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τελωνειακὸν δασμόν. Εἶναι βέβαιον, ὅτι τ’ ἀναγραφόμενα, δηλαδὴ σάκχαρις, καφφὲς, οἰνοπνεύματα, ποτὰ, ὑφάσματα,—δύνανται δὲ νὰ προστεθοῦν καὶ τὰ ὑλικὰ —ταῦτα εἶναι τὰ κυριώτερα· ἐὰν ὅμως ἀποδειχθῇ ἐκ τῆς συζητήσεως ἡ ἀνάγκη καὶ ἄλλης προσθήκης, πάντως πρέπει ν’ ἀναγραφῶσι καὶ ταῦτα σαφῶς ἐν τῷ νόμῳ, πρὸς ὁδηγίαν τῶν φορολογουμένων καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑποστῶσι τὰς ποινὰς, ἵνα οὗτοι λάβωσιν ἐγκαίρως τὴν προθεσμίαν ν’ ἀποσύρωσιν αὐτὰ, ἐὰν θέλωσι νὰ συμμορφωθῶσι πρὸς τὸν νόμον, καὶ νὰ μὴ προβῶμεν εἰς μίαν ἀντισυνταγματικὴν δήμευσιν τῆς περιουσίας των. Τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀκολουθεῖ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ θεωρῶ πλημμελὲς, ἐπικίνδυνον, ἐπιζήμιον, ἀδικώτατον, σχεδὸν ἀπάνθρωπον. Διότι, κύριοι Βουλευταὶ, δὲν πρέπει νὰ λησμονήσητε περὶ τίνος πρόκειται. Ὡς πόρισμα ὅλης αὐτῆς τῆς ἐργασίας μας ἔρχεται ὁ χαρακτηρισμὸς τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα δὲν θέλουσιν ὑποβληθῆ εἰς τὸν τελωνειακὸν δασμὸν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, ὁ χαρακτηρισμὸς, λέγω, ὡς λαθρεμπορευμάτων. Δηλαδὴ οἱ παραβιάζοντες τὸν ψηφισθησόμενον νόμον θὰ ὑποπέσωσιν εἰς πρᾶξιν συνεπάγουσαν βαρυτάτας καὶ ποικίλας ποινὰς, αἵτινες δύνανται ν’ ἀπολήξωσιν εἰς φοβερὰς καταστροφάς. Δὲν συνεκέντρωσα ἀκόμη ὅλας τὰς σχετικὰς διατάξεις τῶν νόμων. Ἀρκοῦσιν ὅμως ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς εἴπω, ἵνα ἐπιστήσω πλειότερον τὴν προσοχὴν πάντων ὑμῶν, καὶ ἰδίως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὴν πεῖραν καὶ τὰ φῶτα καὶ τὴν φιλανθρωπίαν τοῦ ὁποίου ὀφείλω νὰ ἔχω μεγάλην ὑπόληψιν. Ἡ πρώτη συνέπεια εἶναι, ὅτι θὰ πληρώσωσι τὸ ὀκταπλοῦν τοῦ τέλους. Ἐὰν ἔχητε ἀπέναντί σας ἕνα ἀληθῆ λαθρέμπορον, ἀφοῦ κατὰ νόμον τοῦ Κράτους τοῦτο διατάσσεται διὰ τὰ ἄλλα μέρη τοῦ Βασιλείου, ἂς ὑποχρεωθῇ καὶ ὁ Θεσσαλὸς νὰ πληρώσῃ τὸ ὀκταπλοῦν. Ὑπάρχει ὅμως μεγίστη διαφορά. Καὶ ὅμως κατὰ τοὺς τελευταίους νόμους, δηλαδὴ τῆς 29 Φεβρουαρίου 1892, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ἀπὸ 9 Ἀπριλίου 1896 καί τινος ἀκόμη προγενεστέρου νόμου, τοῦ ὁποίου τὴν χρονολογίαν δὲν ἔχω πρόχειρον τὴν στιγμὴν ταύτην, πρῶτον ὁ μὴ συμμορφωθησόμενος πρὸς τὸν συζητούμενον νόμον καταδιώκεται ποινικῶς. Ἐκτὸς τῆς διοικητικῆς καταδιώξεως δύναται νὰ προβῇ ἡ ἀνακριτικὴ ἀρχὴ καὶ εἰς προφυλάκισιν! Αἱ δὲ ποιναὶ αἱ ἐπιβαλλόμεναι εἶναι αἱ τῆς κλοπῆς, ἤτοι ἀναλόγως τοῦ ποσοῦ. Τώρα δὲν πρέπει νὰ παρέλθῃ ἀπαρατήρητον, ὅτι, μολονότι τὸ νομοσχέδιον ἐνταῦθα χαρακτηρίζει ὡς λαθρεμπόριον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἐδηλώθη κατὰ νόμον, δὲν πρόκειται ἐν τούτοις κυριολεκτικῶς περὶ λαθρεμπορίου· διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι ὑπάρχουσι διάφοροι κατηγορίαι, ὡς εἶπον, ἐμπόρων, πρέπει νὰ προνοήσωμεν καὶ περὶ ὅλων τῶν κατοικούντων ἐν Θεσσαλίᾳ, ἐν ἀμφιβολίᾳ δὲ, νὰ μὴ ἤμεθα καταπιεστικοί· διότι ἴσως θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ διαφύγῃ ποσόν τι ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου, παρὰ νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν καταστροφὴν τῶν ἱκανῶς ἄλλως τε καταστραφέντων ὑπὸ τῶν Τούρκων. Γνωρίζομεν δὲ καὶ πῶς ἐκτελοῦνται οἱ νόμοι. Δὲν πρόκειται, λέγω, περὶ λαθρεμπορίου, ἀλλὰ περὶ εἰσαγωγῆς ἐμπορευμάτων ἐν ἐποχῇ, κατὰ τὴν ὁποίαν Ἑλληνικαὶ ἀρχαὶ δὲν ὑπῆρχον ἐν Θεσσαλίᾳ, ἐν ἐποχῇ, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ φανερῶς εἰσάγοντες τὰ ἐμπορεύματα ἐπλήρωσαν τὸν φόρον. Καὶ βεβαίως περὶ αὐτοῦ προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον, ὅτι δύναται νὰ συμψηφίσῃ. Ἀλλὰ ἐὰν δὲν ἔχῃ τὰς ἀποδείξεις; Πρὸς δὲ ἐνδέχεται ν’ ἀπολέσῃ ἢ ν’ ἀπώλεσεν ἤδη, ἕνεκα τῶν ἀνωμαλιῶν τῆς τουρκικῆς κατοχῆς, αὐτάς. Ἐὰν εἰς τὸ ζύγισμα τῶν εἴκοσιν ὀκάδων π.χ. εὑρεθῶσι καὶ μία ἢ δύο ὀκάδες περιπλέον, — ὁ νόμος εἶναι νόμος, αὐστηρὸς μὲν, ἀλλὰ νόμος, — ἔχετε ἀμέσως τὴν παραβίασιν καὶ ὅλας τὰς συνεπείας τὰς φοβεράς. Ἐὰν ἔχετε λαθρέμπορον, ὁ ὁποῖος ἢ εἶναι ἐξ ἐπαγγέλματος τοιοῦτος, ἢ ἐσκέφθη καὶ διενοήθη καὶ διέπραξε μὲ ὅλα τὰ στοιχεῖα τοῦ ἐγκλήματος τὸ ἔγκλημά του, ἐφαρμόσατε τὸν νόμον ἐν αὐστηρότητι, μολονότι πάντοτε ἡ ἐπιείκεια εἶναι καλή· ἀλλ’ ἔστω καὶ αὐστηρῶς, διότι ἐκ τῆς λαθρεμπορίας πολλαὶ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον προέρχονται ζημίαι. Ἀλλ’ ὅμως, ὡς πρὸ μικροῦ εἶπον, ἐνδέχεται μεγάλη κατηγορία Θεσσαλῶν νὰ καταδιωχθῇ, χωρὶς νὰ ὑπάρχωσι καὶ ὅλα τὰ στοιχεῖα τῆς παραβάσεως τοῦ νόμου, μολονότι ἀρχικῶς, καὶ ὅλα τὰ στοιχεῖα ἐὰν ἔχετε, ἐνδέχεται νὰ μὴ διενοήθη ὁ ἔμπορος αὐτὸς νὰ παραβῇ τὸν νόμον τὸν ἰσχύοντα, ὡς ἐνόει ὁ νομοθέτης, ὅταν ἐψήφισε τοὺς νόμους τοῦ 1892 καὶ 1896. Διὰ τοῦτο ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Βουλῆς, μὴ τυχὸν, ἐπιζητοῦντες νὰ προστατεύσωμεν τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, ἀπειλήσωμεν καὶ προκαλέσωμεν μεγάλας καταστροφάς. Μὴ λησμονῶμεν ποτὲ τὸν τρόπον τῆς ἐκτελέσεως ὅλων τῶν νόμων. Δὲν γνωρίζω καὶ πότε θὰ συμπέσῃ αὕτη. Ἂν μάλιστα συμπέσῃ καὶ εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν, αἱ ψευδεῖς καταγγελίαι θὰ χρησιμεύσωσιν ὡς τὸ καλλίτερον ἐκλογικὸν ὅπλον. Καὶ ἐπειδὴ ὁμιλῶ περὶ ψευδῶν μηνύσεων, ἀκριβῶς οἱ νόμοι περὶ λαθρεμπορίου καὶ περὶ μονοπωλίων καὶ περὶ χαρτοσήμου ἀναγράφουσιν ἀμοιβὰς γενναίας ὑπὲρ τῶν μηνυτῶν, τῶν καταδοτῶν καὶ τῶν συμπραξάντων εἰς τὴν ἀνακάλυψιν! Ὅσοι ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ γνωρίσωσι κατὰ τίνα τρόπον ἐφαρμόζονται αἱ ἀπαίσιαι καὶ ἀποτρόπαιοι αὗται διατάξεις, αἱ ἐθίζουσαι τοὺς πολίτας εἰς τὴν κακίαν καὶ τὴν πλεονεξίαν, αἱ ὠθοῦσαι αὐτοὺς εἰς ψευδομαρτυρίαν καὶ δωροδοκίαν, γνωρίζουσιν, ὅτι τὰ μὲν μεγάλα καὶ φοβερὰ λαθρεμπόρια διαφεύγουσι διὰ τρόπου, τὸν ὁποῖον πάντες δυνάμεθα νὰ ἐννοῶμεν, τὰ δὲ μικρότερα, ὁσάκις οἱ πολῖται δὲν τείνωσιν εὐήκοον τὸ οὖς εἰς τὰς περὶ μπαξισίου προτάσεις τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ, καταδιώκονται, πολλάκις δὲ καὶ ἕνεκα κομματικῶν λόγων ἢ ἄλλων ἐλατηρίων, ἀλλ’ ἰδίως ἕνεκα συμφερόντων τῶν μηνυτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἐξασφαλίσει διὰ μιᾶς ἀκινδύνου ψευδορκίας τὴν γενναιοτέραν μερίδα. Εἰς τὴν περίστασιν ταύτην λοιπὸν θὰ ἦναι ἐνάσκησις λίαν προσοδοφόρου ἐπαγγέλματος τὸ τοῦ μηνυτοῦ, διότι περιοδεύων οὗτος ἐκεῖ καὶ ἀναπνέων τὸν καθαρὸν καὶ ἐλεύθερον ἀέρα,—διότι δὲν θὰ φοβῆται πλέον ἀπὸ τὴν ὕπαρξιν Τούρκου—δύναται νὰ καταγγέλλῃ, ἢ καὶ ἁπλῶς νὰ ἀπειλῇ, ὅτι θὰ καταγγείλῃ· διότι καὶ διὰ τῆς ἀπειλῆς καὶ μόνον δύναται νὰ ἔχῃ ἓν λαμπρὸν εἰσόδημα μπαξισίων! Ἡ Κυβέρνησις ἔχει πολλὰ μέσα. Δύναται ν’ αὐξήσῃ αὐτὰ διοικητικῶς ἢ καὶ νομοθετικῶς, ἐὰν δὲν ἦναι ἐπαρκῆ τὰ ὑπάρχοντα πρὸς πρόληψιν καταχρήσεων, ἐπιζημίων τῷ Δημοσίῳ. Ἀλλ’ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου πρέπει ν’ ἀφαιρέσῃ τινὰς τῶν συνεπειῶν, αἱ ὁποῖαι καλῶς ἢ κακῶς ὑπάρχουσιν εἰς τὰ ἄλλα λαθρεμπόρια, ἄλλαις λέξεσι δὲν πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῶσιν αἱ διατάξεις αἱ ἰσχύουσαι διὰ τὰ κοινὰ λαθρεμπόρια, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰς ἀμοιβὰς τῶν μηνυτῶν. Σκεφθῆτέ το καλλίτερον, κύριε Ὑπουργὲ, καὶ κύριοι Βουλευταί. Ἐγὼ οὐδὲν ἄλλο δύναμαι νὰ πράξω ἢ ν’ ἀναπτύξω ἐγκαίρως τὴν γνώμην μου. Τὰ λοιπὰ ἀνήκουσιν εἰς τὴν Βουλὴν, ἡ ὁποία θὰ ψηφίσῃ τὸν νόμον, καὶ ἰδίως εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ τὸν ἐκτελέσῃ. Πρέπει νὰ μὴ ἰσχύσῃ, λέγω, ἡ διάταξις αὕτη, τοὐλάχιστον ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἀλλὰ ἐπίσης δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ποινικὴ καταδίωξις, ἡ ὁποία τελευταῖον εἰσήχθη εἰς τὴν νομοθεσίαν μας, διότι, ὡς εἶπον, δὲν πρόκειται περὶ διαπράξεως ἐγκλήματος κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ νομοθέτου τοῦ 1892 καὶ τοῦ 1896.

§51ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μέ συγχωρεῖτε; Τὸ ἔγκλημα γίνεται τυπικὸν ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὡς βλέπετε. Ἡ παράλειψις τῆς δηλώσεως εἶναι τὸ ἔγκλημα, τὸ καταδιωκόμενον ποινικῶς.

§52Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τὸ ἐνόησα. Τὸ ὑπέδειξα πρὸ μικροῦ, ἀλλὰ δὲν ἐξήγησα ἀναλυτικῶς, ὡς εὐνόητον, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρότερον ἔλεγον, ὅτι δηλαδὴ κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἐνδέχεται νὰ εὑρεθῇ π.χ. ἀντὶ τῶν εἴκοσιν ὀκάδων ζακχάρεως, ἃς ἐξαιρεῖ τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον, ἢ τῶν δέκα, κατὰ τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς, εἴκοσι μία ἢ ἕνδεκα, καὶ τὸ ἔγκλημα κατὰ τὸ νομοσχέδιον ὑπάρχει. Ἠξεύρετε κατὰ τίνα τρόπον. Σᾶς τὸν ἐξήγησα πρὸ μικροῦ. Καὶ ἀμέσως ἔχετε ὅλας τὰς συνεπείας τοῦ τυπικοῦ ἐγκλήματος. Τελευταῖον, Κύριοι, νομίζω ὅτι εἰς τὰς παραβάσεις αὐτὰς δὲν εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ ἐπιβολὴ ὀκταπλοῦ προστίμου. Δὲν λέγω νὰ μὴ ἐπιβληθῇ πρόστιμον, διότι, ἀφοῦ ὅπως δήποτε τυπικῶς θὰ βεβαιωθῇ μία παράβασις, πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ, ἀλλὰ νὰ ἐπιβληθῇ ἐκτὸς τοῦ τέλους καὶ τὸ διπλοῦν, ἀλλ’ οὐχὶ περιπλέον. Ἀνάλογος διάταξις ὑπάρχει εἰς τὸν περὶ τελῶν χαρτοσήμου νόμον περὶ τοῦ κληρονομικοῦ φόρου. Ἀλλὰ τὸ ὀκταπλοῦν νομίζω ὅτι εἶναι παρὰ πολὺ, δι’ οὓς λόγους ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω, καὶ δι’ ἄλλους ἔτι, οὓς παραλείπω. Πολλὰ θὰ ἠδυνάμην νὰ προσθέσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν ἀρέσκεται εἰς τὰ πολλά. Ἄλλως τε τὰ ἀναπτυχθέντα θεωρῶ καὶ τὰ σπουδαιότερα. Καὶ ἐκτὸς τούτου καὶ εἰς τὰς λεπτομερείας ἴσως λάβω ἀφορμὴν νὰ ὁμιλήσω καὶ πάλιν.

§53ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν ἔχῃ ἀντίῤῥησιν, κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, οἱονδήποτε, ἢ τὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἢ τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ δὲ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ ἐπιληφθῶμεν τῆς συζητήσεως.

§54ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ γείνῃ συζήτησις πρότερον. Αἱ σύντομοι παρατηρήσεις διευκολύνουσι τὴν ἐργασίαν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὅλοι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς εἴμεθα σύμφωνοι.

§55Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Βεβαίως ἡ σύντομος συζήτησις δύναται νὰ διευκολύνῃ τὴν ἐργασίαν σας, κύριε Ὑπουργέ.

§56Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀφοῦ πάντες εἴμεθα ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς, ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ πρῶτον ἄρθρον.

§57Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐγὼ ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου ἀγορεύω, καὶ παρεμπιπτόντως ἐπὶ τῶν ἄλλων.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀνεγνώσθη ἀκόμη.

§59Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἔχω τὴν γνώμην τοῦ κ. ἐξ Ἄρτης συναδέλφου, ὅτι αἱ σύντομοι παρατηρήσεις δύνανται νὰ διευκολύνωσι τὴν ἐργασίαν τοῦ Ὑπουργοῦ. Διὰ τοῦτο ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου θέλω φέρει τὰς παρατηρήσεις μου.

§60Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Καίτοι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, νομίζω ὅτι αἱ ὀλίγαι παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας θέλω ὑποβάλει, χρησιμεύουσι καὶ διὰ τὸ πρῶτον ἄρθρον καὶ διὰ τὴν γενικὴν συζήτησιν, τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσῳ νομίζω, ὅτι ἔχω καθῆκον, ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ὁ κύριος Πρόεδρος ἐσύστησε πρὸς μελέτην τοῦ νομοσχεδίου τούτου, νὰ δώσω ἐξηγήσεις τινὰς περὶ τῶν σκέψεων, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηριχθεῖσα ἡ ἐπιτροπὴ προέβη εἰς τὴν κατάρτισιν τοῦ νέου νομοσχεδίου.

§61Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶσθε μέλος τῆς ἐπιτροπῆς;

§62ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Κατὰ λάθος τυπογραφικὸν παρελείφθη τὸ ἐμὸν ὄνομα ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν. Εἰσηγητὴς εἶναι ὁ ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Παπαμιχαλόπουλος, ἀλλ’ ἐπειδὴ οὗτος ἀπουσιάζει, νομίζω ὅτι δύναμαι δι’ ὀλίγων νὰ μεταδώσω εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ ἐπιτροπὴ προέτεινε τὰς τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἀναγινώσκετε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Βεβαίως ὁ κύριος καὶ θεμελιώδης λόγος, ἐξ οὗ ἡ ἐπιτροπὴ ὡρμήθη, ἵνα προτείνῃ τὴν μεταῤῥύθμισιν τοῦ πρώτου ἄρθρου, ἀνάγεται εἰς τὴν σκέψιν, ὅτι ὑποβλητέα εἰσὶν εἰς τὴν πληρωμὴν εἰσαγωγικοῦ τέλους πάντα τὰ κατὰ τὸ δασμολόγιον ἡμῶν ὑποκείμενα εἰς τοῦτο, καὶ ὅτι καθῆκον τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας εἶναι νὰ περιφρουρήσῃ ἐν εὐρυτέρᾳ διαστάσει τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου. Ἡ ἐκτίμησις τῆς ἐπιτροπῆς ὑπῆρξεν αὐστηροτέρα τῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς καὶ τῆς τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Βόλου συναδέλφου. Ὑπῆρξε δὲ αὐστηροτέρα, διότι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας τινὲς ἐξ ἡμῶν εἴχομεν, ἰδίως δ’ ἐγώ, ὅστις καθ’ ὃν χρόνον ἡ Θεσσαλία περιῆλθεν εἰς τὴν κατοχὴν τοῦ ἐχθρικοῦ στρατοῦ, διετέλουν Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, αἱ πληροφορίαι αὗται μᾶς ἔπεισαν, ὅτι πάντες, ἢ μᾶλλον σχεδὸν πάντες, ὅσοι εἰσήγαγον ἐμπορεύματα ἐν Θεσσαλίᾳ κατὰ τὸ διάστημα τῆς ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ κατοχῆς τῆς Θεσσαλίας, τὰ εἰσήγαγον πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ νοσφισθῶσι τὰ δικαιώματα τοῦ Δημοσίου. Εἰς ἐμὲ, ὡς Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, οἱ πρόξενοι οἱ ἐν Τεργέστῃ καὶ Μασσαλίᾳ εἶχον γράψει ἐν τῇ ἐποχῇ ἐκείνῃ, ὅτι προμήθειαι εἰς ποσότητα ὑπερβάλλουσαν εἶχον γείνῃ ἐξ ἐμπόρων καὶ ἐκ Βόλου καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἐκ Θεσσαλονίκης, ἵνα κατορθώσωσι νὰ εἰσαγάγωσιν εἰς Θεσσαλίαν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς πολλὰ ἐμπορεύματα, καὶ ὑφιστάμενοι φόρον τινὰ εἰσαγωγικόν, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλεται ὑπὸ τοῦ τουρκικοῦ δασμολογίου, κερδοσκοπήσωσιν εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Δὲν ἐπρόκειτο δὲ ἐκ τῆς πρὸς αὐτοὺς ἐπιεικοῦς ἐκτιμήσεως νὰ ὠφεληθῶσιν οἱ κάτοικοι, διότι εἶναι πάντες ἐκ τῶν προτέρων βέβαιοι, ὅτι κατὰ τὴν ἑπομένην τῆς λειτουργίας τῶν Ἑλληνικῶν νόμων ἐν Θεσσαλίᾳ οἱ ἔμποροι, οἱ κάτοχοι τοιούτων ἐμπορευμάτων, εἰσαχθέντων πρὸς τοιοῦτον σκοπὸν, θὰ τὰ διατιμήσωσιν εἰς ἣν τιμὴν πωλοῦνται καὶ ἐν τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι. Ὥστε πρόκειται μόνον ἡ ἐπιείκεια ἡμῶν νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ὄργανον κερδοσκοπίας ὑπὲρ τῶν εἰσαγαγόντων τὰ ἐμπορεύματα εἰς βάρος τοῦ δημοσίου ταμείου. Γνωστὸν εἶναι, ὅτι ὑπὸ τῶν τουρκικῶν τελωνειακῶν νόμων πάντα τὰ ἐμπορεύματα τὰ εἰσαγόμενα ὑποβάλλονται εἰς τέλος ἀναλογοῦν πρὸς 8% ἐπὶ τῆς ἀξίας των. Ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης γνωστὸν εἰς ἡμᾶς τοὺς παρακολουθοῦντας τὰ τοῦ τελωνισμοῦ ἐν Τουρκίᾳ καὶ ἐν Θεσσαλίᾳ, ὅτι πάντες οἱ εἰσάγοντες ἐμπορεύματα τελωνιζόμενα ὑπὸ τῶν ὀθωμανικῶν ἀρχῶν πληρόνουσι πολὺ ὀλιγώτερον τῶν 8%, διότι εἶναι γνωστὴ ἐπίσης ἡ διάταξις τοῦ ἐν Τουρκίᾳ κρατοῦντος τελωνειακοῦ νόμου, κατὰ τὴν ὁποίαν, ὅταν ὁ τελώνης ἤθελεν ἀμφισβητήσει τὴν ἀξίαν τὴν δηλουμένην ὑπὸ τοῦ ἐμπόρου, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἰσπράξῃ τὸ 8% εἰς εἶδος. Συνέπεσε δὲ πολλάκις νὰ γένηται συμπαιγνία μεταξὺ τῶν ἐμπόρων τῶν εἰσαγόντων ἐμπορεύματα, οἵτινες δηλοῦσιν ἀξίαν ἀσυγκρίτως κατωτέραν τῆς πραγματικῆς, ἵνα δώσωσιν εἰς τὴν τελωνειακὴν ἀρχὴν τὸ δικαίωμα νὰ εἰσπράξῃ εἰς εἶδος τὸ τέλος· ἐπειδὴ δὲ τὴν ἀμέσως πρώτην Κυριακὴν τὰ ἐμπορεύματα ταῦτα ἐκποιοῦνται διὰ δημοπρασίας, παρουσιάζονται οἱ αὐτοὶ ἔμποροι καὶ τὰ ἀγοράζουσιν εἰς τὸ ἥμισυ καὶ κατωτέρω τῆς ἀξίας αὐτῶν, οὕτω δὲ κατορθοῦται νὰ πληρώσουν εἰσαγωγικὸν τέλος ὀλιγώτερον καὶ τοῦ ἡμίσεως.

§63Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε μίαν διασάφησιν. Ἀλλὰ κατὰ τὸν Ὀθωμανικὸν νόμον ὁ τελώνης χρεοῦται μὲ τὸ ποσὸν ἐκεῖνο, καὶ ἐὰν τοῦτο δὲν πωληθῇ μέχρι τοῦ ποσοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον ἐξετιμήθη, πληρόνει ἐκεῖνος. Ὥστε ἡ ἐκτίμησις γίνεται ἡ προσήκουσα.

§64ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ διάταξις αὕτη δὲν τηρεῖται ἐν τῇ ἐφαρμογῇ, ὡς ὁμολογοῦσιν οἱ ἐνδιαφερόμενοι. Εἶναι δὲ ἐπιεικεστέρα ἡ ἐκτίμησις, τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζουσιν αἱ ἐν Βόλῳ τελωνειακαὶ ἀρχαί, διότι αὗται εἶναι προσωριναὶ, ὡς τοιαῦται δὲ, ἐπιδιώκουσι τὸ ἀτομικόν των συμφέρον καὶ οὐχὶ τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, ἐπαναλαμβάνω, ἡ ἐπιτροπὴ ἐξετάζουσα τὸ θέμα, εὗρεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὦμεν ἐπιεικεῖς πρὸς τοὺς εἰσαγαγόντας ἐμπορεύματα εἰς Θεσσαλίαν. Νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ συζητήσωμεν ἐνταῦθα τὴν θεωρίαν, ἂν κατὰ τὸν χρόνον τῆς κατοχῆς τῆς Θεσσαλίας ὑπὸ τοῦ ξένου στρατοῦ δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς καταργηθεῖσα ἡ ἡμετέρα ἐθνικὴ κυριαρχία. Κατ’ ἐμὲ καὶ κατὰ τοὺς νομικοὺς πάντας, ἡ ἐθνικὴ ἡμῶν κυριαρχία μόνον ἀνεστάλη, διότι, ἂν παραδεχθῶμεν τὸ ἀντίθετον, κατὰ τὴν ἐπάνοδον τῶν Ἑλληνικῶν ἀρχῶν ἐν Θεσσαλίᾳ ἐσόμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δημοσιεύσωμεν πάντας ἡμῶν τοὺς νόμους· ἄλλως τε, κατὰ τὸ Διεθνὲς δίκαιον, ἡ κατοχὴ δὲν εἶναι κατάκτησις. Ἡ Θεσσαλία δὲν κατεκτήθη, ἀλλὰ κατελήφθη προσωρινῶς ὑπὸ τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ· ὁ χρόνος δὲ τῆς κατοχῆς ἀποτελεῖ προσωρινὴν ἀναγκαστικὴν ἀναστολὴν τῶν Ἑλληνικῶν νόμων. Ἐὰν ἐπρόκειτο, ὁ νόμος, περὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν, νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν Θεσσαλίᾳ ἀπὸ τῆς αὔριον, ἤθελον καὶ ἐγὼ συμφωνήσει εἴτε μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εἴτε καὶ μετὰ τοῦ ἐκ Βόλου κ. συναδέλφου, ὅπως καὶ αἱ προθεσμίαι καὶ αἱ διατάξεις, τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ ἀναγράφωμεν, ὦσιν ὅσον οἷόν τε ἐπιεικεῖς, τουτέστι νὰ δοθῇ εἰς τοὺς εἰσαγαγόντας ἐμπορεύματα μακροτέρα προθεσμία πρὸς δήλωσιν τῶν ἐμπορευμάτων των, καὶ αἱ ποιναὶ νὰ ὦσι μετριώτεραι. Ἀλλὰ πάντες γινώσκομεν, ὅτι ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον σήμερον θὰ ψηφίσωμεν, θὰ ἐφαρμοσθῇ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα μετὰ μῆνα, ἂν ὄχι βραδύτερον· ἑπομένως ὁ νόμος αὐτὸς, δημοσιευόμενος εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, θὰ γένηται γνωστὸς εἰς πάντας τοὺς ἐν Θεσσαλίᾳ ἐμπορευομένους, εἰς πάντας τοὺς ἐκ κερδοσκοπίας τοιαύτης ὁρμηθέντας εἰς τὴν εἰσαγωγὴν ἐμπορευμάτων. Οἱ εἰσαγαγόντες τοιαῦτα ἐμπορεύματα πρὸς κερδοσκοπίαν, γινώσκοντες ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς ἔλεγχον τὰ ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα εἰσήγαγον ἐν Βόλῳ, μετήνεγκον αὐτὰ εἰς διάφορα Θεσσαλικὰ χωρία, ὑπολαμβάνοντες ὅτι εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀποφύγωσι διὰ τοῦ μέσου τούτου τὴν ἀνακάλυψιν ὑπὸ τῶν Ἑλληνικῶν ἀρχῶν. Δὲν πρέπει πρὸς τοιούτους κερδοσκόπους νὰ ὦμεν ἐπιεικεῖς. Ἐὰν εἷς ἔμπορος, ἐκ τοιαύτης κερδοσκοπίας ὁρμώμενος, τὰ ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἐν Θεσσαλίᾳ, τὰ διένειμεν εἰς πέντε ἢ καὶ πλέον χωρία μεμακρυσμένα καὶ μικροσκοπικὰ ἐκ τῆς ἰδέας ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ἐξέτασις τῶν ἐν ταῖς καλύβαις ἀποταμιευομένων ἐμπορευμάτων, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὦμεν πρὸς αὐτὸν λίαν αὐστηροί. Ἐὰν δὲ πρόκειται νὰ προσδιορίσωμεν διὰ τοῦ νόμου ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔδει νὰ τελωνισθῶσι, κατὰ τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν παρεδέχθη καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, πάλιν ἔπρεπε νὰ ὦμεν ἐν πληρεστάτῃ γνώσει, πόσα καὶ ποῖα ἐμπορεύματα ἦσαν καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ ποιοῦ καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ ὀφειλομένου εἰσαγωγικοῦ τέλους. Ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν εἴμεθα σήμερον παρεσκευασμένοι διὰ τὸ θέμα τοῦτο. Ἐσόμεθα παρεσκευασμένοι ὅταν ἐγκατασταθῶσιν εἰς Θεσσαλίαν καὶ λειτουργήσωσιν αἱ Ἑλληνικαὶ ἀρχαί. Τότε δυνάμεθα νὰ ἐκτιμήσωμεν ἀσφαλῶς, ἂν ὁ τελωνισμὸς δέον νὰ περιορισθῇ εἰς εἴδη τινὰ ἐμπορευμάτων. Οὕτω σκεπτομένη ἡ ἐπιτροπὴ, ὑπέλαβεν ὅτι πρέπει πάντες οἱ εἰσαγαγόντες ἐμπορεύματα, ὑποβαλλόμενα κατὰ τὸ δασμολόγιον ἡμῶν εἰς εἰσαγωγικὸν τέλος, νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὰς διατυπώσεις τοῦ νόμου· ἐὰν ὅμως, ὅταν μεταβῶσιν εἰς Θεσσαλίαν αἱ ἀρχαί, ἤθελον πεισθῆ, ὅτι πλήν τινων εἰδῶν, ἅτινα εἰσήχθησαν εἰς μεγάλην ποσότητα χονδρικῶς, εἰσήχθησαν καὶ ἕτερα εἴδη, οἷον ὑφάσματα μεταξωτὰ, ἀντικείμενα πολυτελείας, εἰς τόσον μικρὰν ποσότητα, ὥστε νὰ μὴ ἀποβαίνῃ ἐν τῷ συμφέροντι τοῦ Δημοσίου ἀναγκαῖον νὰ ἐπιλάβηται τῆς κατασχέσεως αὐτῶν, ἡ ἐπιτροπὴ φρονεῖ, ὅτι δέον διὰ τοῦ νόμου νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ τῇ βάσει ἐκθέσεως τῶν ἀρχῶν, νὰ ἐξαιρέσῃ ἐμπορεύματά τινα τῶν διατυπώσεων τούτων. Ἐπὶ παραδείγματι, ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀνεγράφησαν κλάσεις τινὲς ὑφασμάτων, καὶ ἐν τούτοις πρὸ ὀλίγου ἐξ ἑνὸς ἐργοστασίου ἑλληνικοῦ ἀπεστάλη ἐπιστολή, καθ’ ἣν καὶ ἄλλαι κλάσεις ὑφασμάτων ἔπρεπε ν’ ἀναγραφῶσιν. Ὥστε ταῦτα δύνανται νὰ ὁρισθῶσι διὰ Β. Διαταγμάτων.

§65ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἤθελον σᾶς παρατηρήσει, ὅτι ἐν τῷ δασμολογίῳ μας, ὡς τὸ γνωρίζετε πρότερον καὶ κάλλιον ὑμεῖς ἀπὸ ἐμὲ, εἶναι ἄπειρα ἀντικείμενα, φορολογούμενα πολὺ ἐλαφρῶς, ὅτι ἐν συνόλῳ αἱ κατηγορίαι τῶν φορολογουμένων ἐμπορευμάτων εἶναι περίπου 6,000. Αὐτὰ τὰ βασιλικὰ διατάγματα θὰ περιλάβωσι τὰ 5,500 εἴδη ὡς ἐξαιρούμενα, διότι βεβαίως δὲν ἐπιθυμεῖτε, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα φορολογοῦνται κατ’ ἐλάχιστον μὲ τὰ ἀνεπαρκῆ μέσα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν, τὰ τελωνειακὰ μὲ τὴν αὐτοσχέδιον δημιουργίαν τελωνειακῶν ὀργάνων, νὰ τὰ περιμαζεύσωμεν ὅλα ἐν Θεσσαλίᾳ, καὶ οὕτω περιμαζεύοντες τὰ ἐπουσιώδη, νὰ χάσωμεν τὸν καιρὸν τὸν χρήσιμον διὰ τὰ οὐσιώδη.

§66ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῷ δασμολογίῳ τὰ ἐμπορεύματα εἰσὶ κατατεταγμένα εἰς κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὀλίγαι· δύνασθε ἄριστα ἐν τῷ διατάγματι νὰ περιορισθῆτε εἰς τὴν ἀναγραφὴν τῶν κατηγοριῶν τούτων, καὶ νὰ μὴ ἀναγράψητε ὅλα τὰ εἴδη τῶν ἐμπορευμάτων. Καὶ ταῦτα ὡς πρὸς τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν τὴν σύνταξιν τοῦ ἄρθρου 1. Μεταβαίνω εἰς τὴν δευτέραν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν προθεσμιῶν, τὴν ὁποίαν οὗτος ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν ὁποίαν ἡ ἐπιτροπὴ περιώρισεν. Ἐπαναλαμβάνω ὅ,τι καὶ πρότερον εἶπον. Ἐὰν ἐπρόκειτο ὁ νόμος οὗτος νὰ λειτουργήσῃ ἀπὸ αὔριον, αἱ προθεσμίαι αἱ εὐρεῖαι θὰ ἦσαν χρήσιμοι· ἀλλ’ ὅταν ἦναι γνωστὸν, ὅτι μετὰ μῆνα καὶ πλέον πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος, ὅταν ἦναι βέβαιον, ὅτι ὁ νόμος οὗτος θὰ ἦναι γνωστὸς ἐγκαίρως εἰς πάντας τοὺς κατέχοντας τοιαῦτα ἐμπορεύματα, νομίζω, ὅτι ἡ προθεσμία τῶν δέκα ἡμερῶν εἶναι ἐπαρκής· ὑπῆρχε μάλιστα γνώμη ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ὅτι ἔπρεπεν αἱ δηλώσεις αὗται νὰ γένωνται ἐντὸς 24 ὡρῶν, διότι ἅπαντες οἱ κατέχοντες ἐμπορεύματα θὰ ἦναι προπαρεσκευασμένοι πρὸς ὑποβολὴν τῶν δηλώσεών των. Πρόκειται δὲ διὰ Β. Διατάγματος νὰ ὁρισθῶσιν αἱ ἀρχαὶ, ἐνώπιον τῶν ὁποίων θὰ γένωνται αἱ δηλώσεις, καὶ δὲν θὰ ἦναι ὑποχρεωμένοι νὰ παρουσιασθῶσι πάντες εἰς τὸν τελώνην. Αἱ προθεσμίαι αἱ εὐρεῖαι ἔχουσιν ἓν μειονέκτημα, ὅτι τὸ χρονικὸν διάστημα, ὅπερ μεσολαβεῖ μέχρι τῆς τελευταίας ἡμέρας, ἀποβαίνει πάντοτε κατὰ τοῦ Δημοσίου. Ἀλλὰ δὲν ἤθελον ἔχει δυσκολίαν νὰ ὑποστηρίξω τὴν γνώμην, καθ’ ἣν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως διὰ διατάγματος παρατείνῃ τὰς προθεσμίας, ἐὰν κατὰ τὰς ἐκθέσεις τῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι θέλουσι μεταβῆ ἐν τῷ τόπῳ, ἤθελε παρασταθῆ ἀναγκαία ἡ παράτασις τῶν ἐν τῷ νόμῳ ἀναγραφεισῶν προθεσμιῶν. Πάντοτε αἱ μεγάλαι προθεσμίαι χρησιμεύουσιν εἰς συγκάλυψιν καταχρήσεων, ὅπως κατ’ ἐμὲ ἤθελον χρησιμεύσει εἰς συγκάλυψιν καταχρήσεων καὶ τὰ πολλὰ παραρτήματα τῶν διαμετακομιστικῶν καταστημάτων. Ἐὰν ἐπιτρέψητε, ὅπως ἔχει τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον, νὰ συστηθῶσι πολλὰ παραρτήματα διαμετακομίσεως εἰς πολλὰς Θεσσαλικὰς πόλεις, ἀνεξαρτήτως τῆς δαπάνης εἰς τὴν ὁποίαν θέλει ὑποβληθῆ τὸ Δημόσιον, πρέπει πάντως νὰ μὴ λησμονήσωμεν, ὅτι αἱ μείζονες καταχρήσεις συνήθως καλύπτονται ὑπὸ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τῆς ἀποταμιεύσεως καὶ διαμετακομίσεως. Νομίζω ὅτι, πλὴν τῶν δύο διαμετακομίσεων ἐν Βόλῳ καὶ Λαρίσσῃ, ἐὰν προστεθῇ καὶ τρίτη ἐν Τρικάλοις, ἢ καὶ τετάρτη ἐν Καρδίτσῃ, καίτοι ἐν Καρδίτσῃ δὲν ὑπάρχει σήμερον συγκέντρωσις τοιούτων ἐμπορευμάτων, θὰ ἦναι ἐπαρκής· ἀλλὰ νὰ ἀναγραφῶσιν αἱ διαμετακομίσεις αὗται ἐν τῷ νόμῳ, ἵνα μὴ ᾖ δυνατὸν καὶ ὁ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος θὰ εὑρεθῇ κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, πιεζόμενος ν’ ἀναγκασθῇ νὰ συστήσῃ πλείονα διαμετακομιστικὰ καταστήματα πρὸς βλάβην τοῦ Δημοσίου. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βόλου συνάδελφος παρετήρησεν, ὅτι αἱ ποιναὶ δέον νὰ ὦσιν ἐπιεικεῖς, καὶ ὅτι ἔπρεπεν αὗται νὰ μὴ ἦναι αἱ προβλεπόμεναι ὑπὸ τῶν τελωνειακῶν νόμων. Καὶ κατὰ τὸν εἰσαγαγόντα τὸ νομοσχέδιον κύριον Ὑπουργὸν καὶ κατὰ τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ ὀρθὸν καὶ δίκαιον εἶναι, ὅπως αἱ ποιναὶ τῶν τελωνειακῶν νόμων ἐφαρμοσθῶσι καὶ ἐν Θεσσαλίᾳ. Νομίζω δὲ, ὅτι, ἐὰν θελήσητε νὰ καταστήσητε τὰς ποινὰς ἐπιεικεστέρας, θέλετε ἀκριβῶς παραβιάσει τὰς περὶ ἀπονομῆς δικαιοσύνης ἀρχάς. Ὁ ἔμπορος, ὁ ὁποῖος μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται νόμου ἀποδεικνύεται ὡς προσπαθήσας δι’ ὅλων τῶν δολίων μέσων ν’ ἀποφύγῃ τὴν πληρωμὴν τῶν πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλομένων δικαιωμάτων, κατὰ τί διαφέρει ἐκείνου, ὁ ὁποῖος, λειτουργούντων τῶν κειμένων νόμων, τοιαύτην ἀπόπειραν πειραθεὶς, ὑπεβλήθη εἰς τὴν ποινὴν τοῦ ὀκταπλοῦ τέλους; Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος προέβαλε προσέτι παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς διατάξεως τῆς ἀφορώσης εἰς τὴν παροχὴν μέρους τοῦ καταβαλλομένου λόγῳ ποινῆς ποσοῦ πρὸς τοὺς καταγγείλαντας. Ἡ διάταξις αὕτη, περιλαμβανομένη εἰς ἅπαντας σχεδὸν τοὺς φορολογικοὺς ἡμῶν νόμους, ἐν οἷς καὶ εἰς τοὺς τελωνειακοὺς, ὑπαγορεύθη ὑπὸ εὐνοήτου λόγου, τοῦ νὰ καθιστᾷ ἐνδιαφερομένους καὶ ἰδιώτας πρὸς ἀνακάλυψιν τῶν παραβιάσεων τῶν φορολογικῶν νόμων. Ἐὰν ἠθέλετε καθιερώσει ἕτερον σύστημα, οἷον τὸ σύστημα τῆς ἐνοικιάσεως τῶν ἀδηλώτων οἴνων ἢ ζώων, τότε βεβαίως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος θὰ εἶχε δίκαιον. Ἐνόσῳ πρόκειται περὶ τελωνειακῶν τελῶν, ὀφείλομεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὰς ποινὰς τῶν τελωνειακῶν νόμων κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παραβιάζουσι τὸν νόμον τοῦτον· νομίζω δ’ ὅτι οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος νὰ ὦμεν ἐπιεικεῖς πρὸς τοὺς κατόχους ἐμπορευμάτων εἰσαχθέντων κατὰ τὸν χρόνον τῆς ὑπὸ τῶν Τούρκων κατοχῆς τῆς Θεσσαλίας, τόσῳ μᾶλλον, ὅσῳ οὗτοι δὲν ὑπεβλήθησαν κἂν εἰς τοὺς κινδύνους, εἰς οὓς ὑποβάλλονται οἱ μὲ τὰς ποινὰς τοῦ λαθρεμπορίου τιμωρούμενοι.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1.

§68ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἐν τοῖς νομοῖς Λαρίσης καὶ Τρικκάλων οἱ κατέχοντες πρὸς ἐμπορίαν τὰ ἀκόλουθα εἴδη, καὶ ἐφ’ ὅσον ταῦτα δὲν τυγχάνουσιν ἐγχωρίου κατασκευῆς ἢ παραγωγῆς, ἤτοι: αʹ) ζάκχαριν, βʹ) καφφὲν, γʹ) στεατικὰ κηρία, δʹ) οἰνόπνευμα καὶ οἰνοπνευματώδη ἐν γένει ποτὰ, εʹ) ὑφάσματα ἐκ τῶν ὑπαγομένων εἰς τὰς κλάσεις 184, 186, 190, 191, 193, 194 καὶ 195 τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου, καὶ Ϛʹ) ὅσα ἄλλα ἐμπορεύματα ἤθελον μεταγενεστέρως ὁρισθῆ διὰ Β. Διαταγμάτων, ἐκδιδομένων προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὀφείλουσιν, ἵνα ἐντὸς δέκα ἡμερῶν, ἀρχομένων ἀπὸ τῆς δι’ ἑκάστην ἐπαρχίαν ὁρισθησομένης διὰ Β. Διαταγμάτων ἡμέρας, δηλώσωσι ταῦτα κατ’ εἶδος καὶ ποσὸν ἐνώπιον τῆς διὰ τῶν αὐτῶν διαταγμάτων ὁρισθησομένης δημοσίας ἀρχῆς.»

§69ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προστεθῶσι καὶ ἄλλα τινὰ εἴδη.

§70Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω ὅτι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον προὐτάθη τὸ νομοσχέδιον καὶ ἡ Βουλὴ ψηφίζει αὐτὸ, αὐτὸς οὗτος ὑποχρεοῖ ἡμᾶς νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν τελωνειακὴν ἔρευναν, τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον διατάσσει, πάντα τὰ ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα ὑπάγονται εἰς τέλος εἰσαγωγῆς κατὰ τὴν Ἑλληνικὴν νομοθεσίαν. Ἠθέλομεν εἶσθαι ἀδικαιολόγητοι, ἂν ἐλέγομεν, νομοθετοῦντες, ὅτι ζητοῦμεν νὰ μάθωμεν, ἐὰν ταῦτα ἢ ἐκεῖνα τὰ εἴδη τοῦ ἐμπορίου εἰσήχθησαν, διὰ νὰ ὑποβάλωμεν ταῦτα εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, παρελείπομεν δὲ καὶ ἠδιαφοροῦμεν, ἐὰν εἰσήχθησαν καὶ ἄλλα, καὶ διὰ ταῦτα δὲν ἐφροντίζομεν νὰ τὰ ὑποβάλωμεν εἰς εἰσαγωγικὸν τέλος. Καὶ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο, εἶναι ἀκόμη αὐτὴ ἡ ἀνισότης, ἡ ὁποία ἐπέρχεται εἰς τὴν ἐμπορικὴν σταδιοδρομίαν· διότι ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν θέλομεν ἐρευνήσει, καὶ τὰ ὁποῖα θέλουσιν εἰσαχθῆ εἰς τὸ ἐμπόριον βεβαρυμένα μόνον διὰ τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους, τὸ ὁποῖον ἐπλήρωσαν εἰς τὰς τουρκικὰς ἀρχὰς, καὶ τὸ ὁποῖον ἠκούσατε πόσον ἐλάχιστον εἶναι, ταῦτα θέλουσιν εἶσθαι ἐν προτιμήσει πάντων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εὕρηνται εἰς τὰς ἀποθήκας τὰς λοιπὰς τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦτο, καίτοι ἀποφεύγω νὰ ζητῶ τροπολογίας εἰς τὰς διατάξεις τῶν νομοσχεδίων τῶν ὑποβαλλομένων ὑπὸ τῶν κυρίων Ὑπουργῶν, παρακαλῶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§71ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐδήλωσα, ὅτε ὡμίλησα περὶ τῆς συγκρίσεως τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπουργικοῦ πρὸς τὰς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι εὑρίσκω τὸ θέμα τοῦτο οὐχὶ ἐκ τῶν οὐσιωδῶν. Προκειμένου νὰ ὁρίζῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ τὰ δυνάμει αὐτοῦ, ὡς νόμου, ἐκδοτέα Β. Διατάγματα τὰ φορολογητέα εἴδη, ἢ νὰ ὁρισθῶσι διὰ Β. Διαταγμάτων τὰ ἐξαιρετέα, ἐπροτίμησα τὸν τύπον ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ἐνόμισα ἁπλούστερον. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος ἔχει τοσοῦτον ὑπέροχον τὴν πεῖραν, σχετικῶς πρὸς τὴν ἰδικήν μου, ὥστε θὰ ἤμην ἐλλιπὴς πάσης μετριοφροσύνης, ἐὰν δὲν παρεδεχόμην τὴν πρότασιν αὐτοῦ. Ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Γόρτυνος νὰ ἐξηγήσῃ προσέτι, ἐὰν δὲν ἐννοεῖ κατόπιν διὰ διατάγματος νὰ κάμωμεν τὰς ἐξαιρέσεις, αἱ ὁποῖαι ἤθελον θεωρηθῆ ἀναγκαῖαι.

§72Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπὶ τῆς δευτέρας παραγράφου δὲν διστάζω νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου. Ὁ ὅρος, διὰ τοῦ ὁποίου δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ ζητῇ ἐξαιρέσεις διὰ διαταγμάτων, νομίζω ὅτι εἶναι ἀποδεκτέος, ὥστε προκειμένου περὶ ἐμπορευμάτων εὐτελῶν, νὰ δύναται νὰ ἐξαιρῇ αὐτά.

§73Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Κάλλιον ἐμοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὡς καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος ἐνόησαν, ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ εὑρεθῇ σύστημα φορολογίας, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐπιβάλλωνται ἐξ ἴσου τὰ βάρη. Ὡμίλησαν περὶ τῆς ἀνισότητος, ἡ ὁποία ἤθελε δημιουργηθῆ διὰ τοῦ διατάγματος· ἀλλὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος, δὲν γνωρίζω διατὶ, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔσπευσε νὰ δεχθῇ ἀμέσως ἀπὸ τῆς πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, καίτοι τὸ ζήτημα τοῦτον ἀξίζει τὸν κόπον πλειοτέρας ἐρεύνης. Ἐν γένει ὑπάρχει ἀνισότης εἰς τὰς φορολογίας, ἀλλὰ, ὡς ἐλέχθη ἤδη, ὅ,τι δήποτε καὶ ἂν ἀποφασίσωμεν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπηρετήσωμεν ἐπαρκῶς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, προστατεύοντες ταὐτοχρόνως καὶ τοὺς φορολογουμένους ὅσον πρέπει. Ἀνάγκη ὅμως νὰ σμικρίνωμεν τὰς συνεπείας, ὅσον εἶναι δυνατόν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος ἔλεγεν, ὅτι, ἐὰν ἐγίνετο δεκτὸν τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον, ἤθελεν ἐπέλθει ἀνισότης· ἀλλ’ ἔχομεν προηγούμενα ἐπὶ ἀναλόγου περιστάσεως κατὰ τὴν προσάρτησιν τῆς Θεσσαλίας καὶ τῆς Ἠπειρωτικῆς λωρίδος, ὅτε ἡ Ἑλλὰς ἐξέδωκε τὰ διατάγματα ἐκεῖνα, τὰ γνωστὰ, εὑρεθεῖσα εἰς ἀνάλογον περίστασιν. Τότε ἐγένετο ὅ,τι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος ἤδη κατέκρινε; Καὶ τότε ὑπῆρχον κερδοσκόποι, καὶ τότε ἐγίνοντο τοιαῦτα ἀποταμιεύματα, ἐν τούτοις τὸ Ὑπουργεῖον τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐξέδωκε διάταγμα, τὸ τῆς 6 Ἰουλίου 1881, διὰ τοῦ ὁποίου ὑπήγαγεν εἰς τὴν τελωνειακὴν νομοθεσίαν μόνον τὴν ζάχαριν, τὸν καφφὲν, τὸ ῥοῦμι καὶ τὸ πετρέλαιον· διὰ δὲ τοῦ διατάγματος τῆς 12 Σεπτεμβρίου 1881 προσετέθησαν τὰ παντὸς εἴδους ποτὰ, πλὴν τοῦ γλεύκους, καὶ ὅλα τὰ ἐκ πάσης ὕλης ὑφάσματα, ὡς καὶ τὰ πλεκτὰ ἢ ποικίλα, ἐξαιρέσει τῶν ἐγχωρίων χειροτεχνημάτων. Ἠναγκάσθη δὲ ἡ Κυβέρνησις, μετὰ πάροδον ὀλίγων μηνῶν, νὰ διατάξῃ τὴν ἄρσιν τῆς τελωνειακῆς ζώνης διὰ τοῦ ἀπὸ 5 Φεβρουαρίου 1882 διατάγματος. Καὶ τότε ὑπῆρχε δασμολόγιον, ἀλλ’ ἐσκέφθησαν καὶ τότε, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀκεραία ἡ ἀρχὴ αὕτη καὶ τὸ ἀξίωμα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπεκταθῇ ἡ ἐποπτεία ἡ κυβερνητικὴ ἐφ’ ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν εἰδῶν τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου. Διὰ τοῦτο ὥρισαν μόνον τινὰ εἴδη, ἤτοι τὰ σπουδαιότερα. Διὰ τοὺς λόγους τούτους θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀφοῦ ὅπως δήποτε θέλει εὑρεθῆ εἰς τὴν ἀνάγκην —ὑποθέτω τοὐλάχιστον—νὰ φέρῃ τροποποιήσεις τινὰς εἰς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, νὰ μελετήσῃ πλειότερον τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος, πρὶν ἢ ὡρισμένως ἀποδεχθῇ αὐτὴν, διότι νομίζω, ὅτι εἶναι λίαν ἐπικίνδυνος. Καλὸν νὰ ἐπιμείνῃ πλειότερον εἰς τὴν ἐκφρασθεῖσαν ἰδίαν του γνώμην, ἣν θεωρῶ πολὺ ὀρθοτέραν τῆς τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος. Καὶ μίαν ἀκόμη παρατήρησιν. Πρὸ μικροῦ ἔλεγον, ὅτι θὰ ἐπροτίμων ν’ ἀναγραφῶσι τὰ εἴδη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τελωνειακὸν δασμὸν, καὶ νὰ μὴ μείνῃ ἡ θύρα ἀνοικτὴ εἰς τὸ διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἤθελε φέρει αὐξομειώσεις τῶν τιμῶν, ἐπιζημίους εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ τὸν συναγωνισμόν. Διὰ τοῦτο δὲν ἤθελον νὰ ἐπιτραπῇ, ὥστε διὰ διαταγμάτων νὰ μεταβάλλωνται τ’ ἀρχικῶς ἀποφασισθέντα. Ἀλλ’ ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἤθελεν εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην ταύτην, ἂς ὁρισθῇ τοὐλάχιστον τὸ χρονικὸν διάστημα, μέχρι τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιτρέπηται νὰ ὑποβάλλωνται τοιαῦτα διατάγματα· διότι, ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἦναι ἐλεύθερος νὰ ἐκδίδῃ, ἀναλόγως τῶν εἰσηγήσεων καὶ τῶν περιστάσεων, τοιαῦτα διατάγματα, κατὰ τὰ ὁποῖα οἱ φορολογούμενοι δὲν θὰ ἔχωσι τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν, ὅπως ὑποβάλλωνται εἰς τὰς διατυπώσεις τοῦ νομοσχεδίου...

§74ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς, διὰ Β. Διατάγματος πρέπει νὰ ὁρισθῶσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ μείνωσιν ἀφορολόγητα.

§75Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐγὼ ἐκηρύχθην ἐντελῶς ἐναντίος τῆς προτάσεως ἐκείνης.

§76ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ. Αὐτὴν ἐγὼ υἱοθέτησα.

§77Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν, δύναμαι ἐγὼ νὰ υἱοθετήσω τὴν ἐγκαταλειπομένην πρότασίν σας, νὰ τὴν προστατεύσω, νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ αὐτῆς, καὶ ἂν δὲν εὐτυχήσω νὰ εἰσακουσθῶ εἰς τὰς παρατηρήσεις μου, τὰς ὁποίας θεωρῶ σημαντικὰς καὶ ἱκανὰς νὰ ἑλκύσωσι τὴν προσοχὴν καὶ ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς καὶ ἰδίᾳ τῶν Θεσσαλῶν Βουλευτῶν, βεβαίως θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τροπολογίας, ἵνα ἀπεκδυθῶ πᾶσαν εὐθύνην. Ἡμεῖς εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ γινώσκωμεν καὶ ὑμῶν κάλλιον...

§78ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ. Καὶ ἐγώ.

§79Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἡμεῖς περισσότερα γνωρίζομεν εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα.

§80ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ. Δὲν πιστεύω. Σεῖς εἶσθε ἀνεύθυνοι, ἐγὼ εἶμαι ὑπεύθυνος.

§81Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὑπεύθυνοι πάντοτε ἐνώπιον τῶν ἐκλογέων καὶ τῆς συνειδήσεώς μας.

§82Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἔχει ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀνισότητα. Παραδέχομαι πρὸς στιγμὴν, ὅτι ἄρχεται ἡ ἐφαρμογή. Ἐντὸς πέντε ἡμερῶν κατὰ τὴν ἐπιτροπὴν, ἢ ἐντὸς δέκα κατὰ τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον, δέον νὰ γείνωσιν αἱ δηλώσεις. Ὑποθέσατε, ἐπειδὴ ἡ Θεσσαλία ἔχει τὸ κέντρον αὐτῆς ἐν Βόλῳ, ὅτι τοὐλάχιστον ἐν Βόλῳ εὑρίσκονται τὰ ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐν Ἀθήναις. Πῶς θὰ τὰ τελωνίσητε;

§83ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ τελωνισθῶσι· θὰ δηλωθῶσι μόνον.

§84Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Δὲν δύναται ὁ δηλῶν νὰ κάμῃ κατανάλωσιν· διότι, ἂν προβῇ εἰς κατανάλωσιν, θὰ τῷ εἴπωσιν ὅτι ἐπωλήθησαν μὴ δηλωθέντα, καὶ θὰ καταγγελθῇ, θέλουσι δὲ ἐπέλθει καὶ πλεῖσται ὅσαι περιπλοκαί. Θὰ παρατηρήσω δὲ εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Γόρτυνος Βουλευτήν, ὡς πρὸς τὸν φόβον, τὸν ὁποῖον ἔχει, τῆς ἀνισότητος τῶν ἐμπόρων τῶν ἄλλων μερῶν τῆς Ἑλλάδος πρὸς τοὺς ἐμπόρους Θεσσαλίας, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν εἴδη τινὰ ἐν Βόλῳ, τὰ ὁποῖα δὲν θέλουσιν ὑπαχθῆ εἰς τὴν φορολογίαν, ὅτι τὰ ἐμπορεύματα ταῦτα δύνανται νὰ περιορισθῶσιν εἰς κατανάλωσιν ἐν Θεσσαλίᾳ καὶ ἐπὶ ἓν ἢ δύο ἔτη, ἢ ἐφ’ ὅσον χρόνον θέλετε περιορίσει αὐτά, ὅπως μὴ ἐξέλθωσι τῆς Θεσσαλίας τὰ εἴδη, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ φορολογηθῶσι, καὶ ἑπομένως θὰ καταναλωθῶσιν εἰς τὸν τόπον.

§85ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι! ὄχι!

§86Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Σημειώσατε δὲ, ὅτι εἶναι εὔκολον τὸ τοιοῦτον.

§87ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§88Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Γνωστὸν εἶναι, ὅτι ἥ τε εἰσαγωγὴ καὶ ἡ ἐξαγωγὴ ἐν Θεσσαλίᾳ δὲν γίνεται παρὰ διὰ τοῦ λιμένος Βόλου. Ἤδη μεταβαίνω εἰς ἕτερον σπουδαιότατον. Ἐρωτῶ τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία συνέταξε τὸ νομοσχέδιον, ἐν Βόλῳ ὑπῆρχον ἐμπορεύματα κατὰ τὴν κατάληψιν ἢ ὄχι; Βεβαίως. Πῶς θ’ ἀποδειχθῶσιν αὐτά;

§89ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Προβλέπεται ἡ διαδικασία.

§90Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Εἶναι σπουδαῖον ἀντικείμενον, καὶ δέον νὰ μελετηθῇ. Πρόκειται περὶ τῶν ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι κατεῖχον ἐμπορεύματα. Ὁ περιορισμὸς τῆς φορολογίας εἰδῶν τινων, ὡς ὁρίζεται ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι, κατ’ ἐμὴν γνώμην, ὁ ἀσφαλέστερος, διότι οὗτος θέλει ἐξασφαλίσει τὰ μεγάλα τοῦ Δημοσίου συμφέροντα, ἐπὶ τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα ὑπάγονται σχετικῶς εἰς μεγάλην φορολογίαν, πρὸς ταῦτα δ’ ἐστράφη τὸ βλέμμα τῶν κερδοσκόπων, προερχομένων—ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω—οὐχὶ ἐκ τῶν πόλεων τῆς Θεσσαλίας, ἀλλὰ κερδοσκόπων ἐπιδραμόντων ἐκ Θεσσαλονίκης καὶ ἀλλαχόθεν. Ἐπέδραμον ἐκ Θεσσαλονίκης καὶ ἀλλαχόθεν ἔμποροι μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ κερδοσκοπήσωσιν ἐπὶ τῆς δυστυχίας ταύτης, καὶ ἐπέδραμον ἐν αὐτῇ ἀπὸ τῶν πρώτων τῆς καταλήψεως ἡμερῶν, εἰσαγαγόντες διάφορα ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα ἐπώλουν εἰς τιμὰς μυθωδῶς εὐθηνοτέρας, σχετικῶς πρὸς τὰς τιμὰς, εἰς τὰς ὁποίας ἐπώλουν οἱ ἐν Βόλῳ ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑποβληθῆ εἰς τὸ ἰδικόν μας δασμολόγιον. Ἐκεῖνοι δὲ ὄχι μόνον εἰσήγαγον πλεῖστα ἀτελώνιστα ἐν ἀρχῇ, ἀλλὰ καὶ ἐπωφελήθησαν τῆς περιστάσεως, ἵνα καταναλώσωσι διάφορα εἴδη, τὰ ὁποῖα εἶχον. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. ἐκ Γόρτυνος συναδέλφου, καίτοι ἐνέχουσα τὸ δίκαιον, εἶναι δύσκολος εἰς τὴν ἐφαρμογήν. Διότι πῶς θέλετε ἐνεργήσει τὸν τελωνισμόν; Συλλογισθῆτε, Κύριοι, ὅτι ἀπαιτεῖται προσωπικὸν μέγιστον, ἵνα ἐγκαίρως ἐνεργήσητε ὅ,τι ὀφείλετε. Ἕκαστος θὰ θέλῃ νὰ ἀπαλλαγῇ· θὰ τῷ δώσητε ἀποθήκας ἐναποταμιεύσεως, διότι τὸ νὰ μεταφέρῃ τὰ ἐμπορεύματά του εἶναι εἷς λόγος. Ἀλλὰ συλλογισθῆτε, ὅτι, ἐὰν ἔχωσιν, ὅπως διαδίδεται, ποσότητας μεγάλας, αἱ ὁποῖαι ἐκομίσθησαν δι’ ὁλοκλήρων ἀτμοπλοίων, ἁμαξῶν, ἁμαξοστοιχιῶν καὶ σιδηροδρόμων, ἐὰν θελήσητε νὰ συγκεντρώσητε ταῦτα εἰς ἓν μέρος, ἵνα τὰ τελωνίσητε, χρειάζεσθε προσωπικὸν πολυάριθμον καὶ ἀποθήκας πολλάς. Εἶναι δὲ δίκαιον, ἐρωτῶ, Κύριοι, ἐμπόρευμά τι, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀποταμιευθῇ εἰς ἓν χωρίον, νὰ ὑποστῇ δαπάνας συσκευασίας καὶ μεταφορᾶς; Φέρω δὲ ὡς παράδειγμα τὰ χωρία τῆς ἐμῆς πατρίδος, διότι προκειμένου περὶ τῶν χωρίων τῆς πατρίδος μου Θετταλομαγνησίας ὀφείλω νὰ γνωρίσω ὑμῖν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ φαντάζησθε τὰ χωρία ταῦτα ὡς τὰ συνήθη ἐν Ἑλλάδι χωρία. Ταῦτα, καίτοι καλούμενα χωρία, εἶναι κῶμαι, ἔχουσαι ἑκάστη 5,000 καὶ 6,000 κατοίκους, τρεῖς δὲ χιλιάδας ἔχει τὸ μικρότερον χωρίον. Ἑπομένως ἡ μεταφορὰ τῶν ἐμπορευμάτων καὶ ἡ συγκέντρωσις αὐτῶν εἰς ὡρισμένα κέντρα, ἐκ χωρίων, τὰ ὁποῖα ἀπέχουσι τοῦ Βόλου 4, 5 καὶ 8 ὥρας, καὶ ἡ ἐπαναφορὰ αὖθις τοῦ ἐμπορεύματος εἰς τὰ αὐτὰ χωρία εἶναι φοβερά. Προτιμότερον νὰ τὸ ῥίψῃ τις εἰς τὴν θάλασσαν, παρὰ νὰ τὸ μεταφέρῃ, ἵνα ὑποστῇ τὸν τελωνισμόν· διότι ἐν Πηλίῳ δὲν ἔχομεν οὔτε ἁμαξιτὰς ὁδοὺς, οὔτε σιδηροδρόμους, διότι τὴν ὡραίαν Θετταλομαγνησίαν ἐγκατέλειψαν καθ’ ὁλοκληρίαν! Ἑπομένως περισσότερον θὰ ἦναι τὸ ἀγώγιον, παρὰ ἡ ἀξία τοῦ ἐμπορεύματος.

§91Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ τὸ μετέφερεν ἐκεῖ;

§92Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Διὰ νὰ τὸ καταναλώσῃ εἰς τὸν τόπον.

§93ΤΑΤΑΡΑΚΗΣ. Διὰ νὰ τὸ τελωνίσῃ, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ μεταφέρῃ εἰς τὸν Βόλον· δύναται νὰ τὸ τελωνίσῃ ἐπὶ τόπου.

§94Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Λέγω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ μελετήσωμεν καλῶς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, ἵνα μὴ, θέλοντες νὰ προστατεύσωμεν τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, τὰ ὁποῖα ὀφείλομεν νὰ προστατεύσωμεν, δημιουργήσωμεν ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ὑπερβῶσι πᾶν ὅριον.

§95ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Χωρὶς νὰ ἐξετάσῃ τις τὸ ζήτημα τῆς κυριαρχίας, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἡ θετικωτέρα, εἶναι ἡ ὀρθοτέρα· διότι, ἐὰν διαπράττεται ἔγκλημα ἐκ τῆς λαθραίας εἰσαγωγῆς τοῦ εἴδους τοῦ εἰσαχθέντος ἄνευ τελωνισμοῦ, διαπράττεται δι’ ὅλα τὰ εἰσαχθέντα ἄνευ πληρωμῆς τέλους, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν προτέρχονται, ὅπως ἐκπληρώσωσι διαταγὴν καὶ νόμον ἰσχύοντα ἐν τῷ Ἑλληνικῷ Κράτει. Ὥστε ἀναμφισβητήτως ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἡ ὀρθὴ καὶ ἡ λογική. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ παρουσιασθῇ, εἶναι τὸ τῆς πρακτικῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἀρχῆς ταύτης. Βεβαίως δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν ἐν τῇ πρακτικῇ ἐφαρμογῇ τῆς ἀληθοῦς καὶ ἀναμφισβητήτου ταύτης ἀρχῆς νὰ ἐπιδιωχθῇ ὁ τελωνισμὸς πάντων τῶν ἐμπορευμάτων, τὰ ὁποῖα εἰσήχθησαν εἰς Θεσσαλίαν. Καὶ τοῦτο ἀκριβῶς προβλέπεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ διὰ γενικῆς διατάξεως, ἐξαιρούσης ἐκ τῆς ὑποχρεώσεως ταύτης ποσὰ ὡρισμένα, λ. χ. 10 ὀκάδας ζάχαριν κλπ.

§96ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει διάταξις, ἐπιτρέπουσα διὰ βασιλικοῦ διατάγματος...

§97ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ἡ δυσκολία εἶναι πραγματική· ἀλλὰ καὶ ἡ δυσκολία αὕτη αἴρεται, ἀφοῦ διὰ διατάγματος πρόκειται νὰ ἐξαιρεθῶσι τὰ ἐμπορεύματα ἐκεῖνα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ πραγματικὴ δυσκολία καθιστᾷ ἀδύνατον τὴν ἐπίβλεψιν τοῦ νόμου. Θὰ ἦτο ἴσως ὑπὸ πρακτικὴν ἔποψιν καλλίτερον νὰ προσδιορισθῶσιν ἐκ τῶν προτέρων ὅλα τὰ ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, καὶ εἰς τὸ διάταγμα νὰ ἀφεθῇ μόνον ἡ προσθήκη. Τοῦτο θὰ ἦτο εὔκολον καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς τάξεως τοῦ διατάγματος. Ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς σκοπιμότητος τοῦ νόμου, βεβαίως εἶναι ἡ πρότασις ἡ ἄλλη, ἡ ἐπιτρέπουσα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐξαιρῇ τινα τῶν εἰδῶν τούτων. Τὸ ζήτημα ὅμως τῆς προθεσμίας τῶν πέντε ἡμερῶν φαίνεται καὶ εἰς ἐμὲ μικρὸν, μ’ ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτὴς ἀνέπτυξε· διότι, ὅσον καὶ ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι εἰς τὰς τελευταίας ἡμέρας συνήθως προσέρχονται οἱ θέλοντες νὰ δηλώσωσιν, ἐνταῦθα, ἐπειδὴ ὑπάρχει καθ’ ὅλην τὴν Θεσσαλίαν ἡ ἐργασία τῆς δηλώσεως ταύτης, θὰ συγκεντροῦται δὲ ἡ ἐνέργεια τῆς ἐκτελέσεως τῶν δηλώσεων αὐτῶν εἰς ὡρισμένα τινὰ κέντρα, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν τὴν δεκαήμερον προθεσμίαν, τὴν ὁποίαν εἶχε τὸ πρῶτον νομοσχέδιον. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἄλλων λεπτομερειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐθίχθησαν· ἀλλ’ ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον νομίζω πρέπον νὰ συζητηθῇ ἀμέσως, εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ χρόνου τῆς ὑποχρεωτικότητος τῶν δηλώσεων. Πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἐπὶ πόσον χρονικὸν διάστημα ὁ νόμος οὗτος δέον νὰ ἰσχύῃ· διότι, ἐὰν δὲν προσδιορισθῇ τοῦτο, ἐπ’ ἄπειρον δύναται νὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ ἐπιβολὴ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου τούτου, καὶ ἐπ’ ἄπειρον δύναται νὰ καταγγελθῇ τις ὡς κατέχων ἐμπόρευμα λαθραίως εἰσαχθὲν κατὰ τὴν ξενικὴν κατοχὴν τῆς Θεσσαλίας καὶ μὴ ἐγκαίρως δηλωθέν. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι δύναται νὰ ὑπάρξῃ περὶ τούτου ἀμφισβήτησις. Ἢ ἑπομένως πρέπει ἐνταῦθα νὰ τεθῇ ἡ διάταξις αὕτη, ἡ περιορίζουσα τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος, ἢ πρέπει δι’ ἰδιαιτέρου ἄρθρου ἐν τῷ τέλει νὰ τεθῇ ἡ διάταξις αὕτη. Τοῦτο εἶναι ζήτημα συντάξεως, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ σκεφθῇ ποῦ πρέπει νὰ θέση τὴν διάταξιν ταύτην, ἐὰν δὲν ἔχῃ ἀντίῤῥησίν τινα, ὁποίαν πιστεύω ὅτι δὲν ἔχει.

§98Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄρτης συναδέλφου, ὡς πρὸς τὸν καθορισμὸν τοῦ χρόνου, κατὰ τὸν ὁποῖον θέλει ἰσχύσει ὁ νόμος, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθή. Οὐδεμίαν ἔχει πρακτικὴν ἀξίαν ὁ καθορισμὸς οὗτος, διότι κατὰ τὸ ἄρθρον, τοῦ ὁποίου ὁ ἴδιος ἐμνήσθη, ἡ προθεσμία τῶν δηλώσεων ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν θὰ ἐκδοθῇ τὸ βασιλικὸν διάταγμα. Εὐθὺς ὡς λήξῃ ἡ προθεσμία αὕτη τῶν δηλώσεων, ἄρχεται ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου ὡς πρὸς τὰς ποινάς. Αἱ δηλώσεις εἶναι ἡ ἀφετηρία τῆς φορολογίας, διότι αἱ δηλώσεις αὗται ὑποκαθιστῶσι καὶ τὸ δηλωτικὸν εἰσαγωγῆς, ὅπερ ἀποτελεῖ τὴν βάσιν καὶ τὸν τίτλον τοῦ τελωνισμοῦ. Αἱ δηλώσεις αὗται θὰ ἐξοφληθῶσι διὰ διασαφήσεως καταναλώσεως ἢ διὰ διασαφήσεως ἀποταμιεύσεως. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν λόγος νὰ καθορίσωμεν χρόνον, ἀφ’ οὗ ἄρξεται ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου. Ἴσως ἓν μόνον ἔπρεπε νὰ καθορισθῇ. Ἐπειδή, κατὰ τὸν νόμον, καθορισθήσεται διὰ Β. Διατάγματος ἡ ἡμέρα, ἀφ’ ἧς ἄρξεται ἡ ὑποβολὴ τῶν δηλώσεων, καὶ ἐπειδὴ ἐξεδηλώθη ὑπό τινος συναδέλφου ἐνδοιασμὸς, μήπως πολλὰ τοιαῦτα διατάγματα ἐκδοθῶσι, δυνάμεθα νὰ ἀναγράψωμεν ἐν τῷ νόμῳ τὴν ἑξῆς διάταξιν: «Διὰ Β. Διατάγματος, ἐκδιδομένου τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐν Θεσσαλίᾳ λειτουργίας τῶν Ἑλληνικῶν ἀρχῶν» κλπ. Οὕτως αἴρεται καὶ αὐτὸς ὁ ἐνδοιασμός, ὁ ὁποῖος, κατ’ ἐμέ, δὲν εἶναι πρακτικῶς βάσιμος, διότι δὲν εἶναι πιθανὸν, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἐξακολουθῇ ἐκδίδων διατάγματα ἐπὶ πολὺν χρόνον, διότι πρακτικῶς καὶ λογικῶς ἐξεταζομένου τοῦ πράγματος, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἐκδώσῃ ἓν διάταγμα ἀμέσως ὡς λειτουργήσωσιν αἱ Ἑλληνικαὶ ἀρχαὶ καὶ ὑποβάλωσιν εἰς αὐτὸν τὰς ἀναγκαίας ἐκθέσεις περὶ τῶν ἐξαιρέσεων, τὰς ὁποίας εἶναι ἀνάγκη νὰ προκαλέσῃ. Οὐχ ἧττον συμφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐκ Βόλου.

§99ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Παρνασσίδος εἶναι πολὺ ὀρθὰ ὡς πρὸς τὰ ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα θὰ δηλωθῶσι, διότι βεβαίως μετὰ τὴν παρεύλεσιν τῶν 5 ἡμερῶν, ἢ τῶν 10 ἡμερῶν, ὡς λέγω ἐγὼ καὶ ὡς νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθότερον, οὐδεὶς πλέον ἔχει δικαίωμα δηλώσεως, λήγει ἡ προθεσμία, καὶ βεβαίως δὲν χρειάζεται νὰ προσδιορισθῇ ἄλλη προθεσμία. Ἀλλὰ λησμονεῖ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος, ὅτι ἐκτὸς τῶν δηλωθησομένων ἐνδέχεται νὰ ὑπάρχωσι καὶ ἐμπορεύματα μὴ δηλωθέντα...

§100ΣΚΟΥΖΕΣ. Ταῦτα θὰ θεωρῶνται λαθρεμπόρευμα.

§101ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. .. Καὶ τὰ μὴ δηλωθέντα ἐμπορεύματα λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τοῦ νόμου τούτου. Πῶς θὰ χαρακτηρισθῶσι; Θὰ χαρακτηρισθῶσιν ὡς ἐμπορεύματα λαθραίως εἰσαχθέντα καὶ θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ λαθραίας εἰσαγωγῆς. Ἐὰν λοιπὸν δὲν προσδιορισθῇ προθεσμία ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου, θὰ ἔχωμεν ἓν ἀόριστον χρονικὸν διάστημα.

§102Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τὰς κοινὰς παραγραφάς.

§103ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἢ τὰς κοινὰς παραγραφὰς, κατὰ τὰς ὁποίας θὰ ἐπιτραπῇ νὰ θεωρηθῶσιν οἱ κάτοχοι ἑνὸς ποσοῦ ἐμπορεύματος ὑπερβαίνοντος τὰ ποσὰ, τὰ ὁριζόμενα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὡς κατέχοντες λαθραίως. Μετὰ παρέλευσιν πολλοῦ χρόνου θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ παρουσιασθῇ τις καταγγέλων τὸν Α ἔμπορον ὡς κατέχοντα ζάχαριν ἢ ἄλλα εἴδη, ὡς λαθραίως εἰσαχθέντα κατὰ τὴν ξένην κατάληψιν τῆς Θεσσαλίας, ὡς μὴ δηλωθέντα κατὰ τὸν νόμον τοῦτον καὶ ἑπομένως ὀφείλοντα νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ περὶ λαθραίας εἰσαγωγῆς νόμου...

§104Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ νόμου.

§105ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Φυσικά... Ὁ καταγγελλόμενος τοιουτοτρόπως κάτοχος ποσοῦ ἐμπορευμάτων ὑπερβαίνοντος τὸ ὁριζόμενον ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου ποσὸν θὰ ἦναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον κατέχει, δὲν τὸ εἰσήγαγε λαθραίως, δὲν τὸ εἰσήγαγε κατὰ τὴν ἐχθρικὴν κατοχὴν, ἀλλὰ τὸ εἰσήγαγε τακτικῶς, διὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ τελωνείου. Φαντασθῆτε, ἐὰν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἦναι ἀνεκτὴ μία τοιαύτη κατάστασις ἐν Θεσσαλίᾳ!

§106ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν βλέπω πῶς θὰ τὴν διορθώσωμεν.

§107ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ τὴν διορθώσωμεν, ἐὰν ὁρίσωμεν τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου τούτου ἐπὶ ἓν ἔτος. Νομίζω ὅτι οὕτως ἔχομεν τελείαν ἐγγύησιν, ὅτι ὁ νόμος θὰ ἐφαρμοσθῇ, καὶ ὅτι δὲν θὰ μείνωσιν ἐμπορεύματα κεκρυμμένα.

§108ΣΤ. ΣΤΡΕΙΤ. Προτείνετε λοιπὸν ποινικὴν παραγραφὴν ἑνὸς ἔτους ὑπὲρ τῶν λαθρεμπόρων.

§109ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶπον ἑνὸς ἔτους. Ἐὰν τὸ διάστημα τοῦτο τὸ θεωρῆτε μακρὸν, νὰ ἐλαττωθῇ· ἐὰν τὸ θεωρῆτε βραχὺ, νὰ αὐξηθῇ. Ἀλλ’ ἀναμφισβητήτως δὲν δύναται ὁ νόμος οὗτος νὰ ψηφισθῇ ἄνευ ὀλεθρίων ἀποτελεσμάτων διὰ τὴν Θεσσαλίαν, ἐὰν δὲν προσδιορισθῇ χρονικὸν διάστημα τῆς ἰσχύος του, διότι ἔχομεν τ’ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγου ἀνέπτυξα, καὶ ἕκαστος θὰ καταγγέλλῃ πάντα κάτοχον ἑνὸς ποσοῦ ἐμπορευμάτων ὡς λαθραίως εἰσαγαγόντα αὐτὰ κατὰ τὴν ξενικὴν κατοχήν.

§110Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὰς ὀρθὰς παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου προαγορεύσαντος, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ προλάβωσι πολλὰ ἄτοπα, καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ ἐκ Παρνασσίδος ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐνόμισεν, ὅτι ὑπάρχει διάταξις ἐξασφαλίζουσα κατὰ τῶν ἀτόπων αὐτῶν, διότι ὑπάρχει ἡ προθεσμία τῶν δηλώσεων. Ἀνέπτυξε λίαν ἐπαρκῶς τὸ ζήτημα ὁ ἐξ Ἄρτης ἀξιότιμος συνάδελφος, καὶ δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω ὅσα ἐκεῖνος εἶπε. Θὰ ὑποστηρίξω ἁπλῶς ὅσα εἶπε, διότι τὰ θεωρῶ ὀρθότατα. Βεβαίως παρέχεται ἡ προθεσμία τῶν δηλώσεων, ἀλλὰ μένει ἡ ἐλευθερία τῆς καταδιώξεως εἰς αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ μὴ παύσωσι τὰ εἰσοδήματά των ἐκ τῶν καταμηνύσεων. Ἐὰν οὕτω μείνῃ τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἰσχύσωσιν αἱ κοιναὶ παραγραφαὶ, δηλαδὴ, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν εἴσπραξιν τοῦ ὀκταπλοῦ καὶ τοῦ ἁπλοῦ τέλους, ἐπὶ τριακονταετίαν, ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὸ ἔγκλημα τῆς λαθρεμπορίας, κατὰ τὰς κοινὰς παραγραφὰς καὶ ἀναλόγως τοῦ χαρακτηρισμοῦ, ἐὰν ἦναι πταῖσμα, πλημμέλημα ἢ κακούργημα. Ἡ παρατήρησις εἶναι ὀρθὴ κατὰ τοῦτο, διότι πρέπει νὰ γείνῃ διάκρισις τῆς πράξεως, τὴν ὁποίαν χαρακτηρίζομεν δυνάμει τοῦ εἰδικοῦ τούτου νόμου ὡς λαθρεμπόριον καὶ τῶν πράξεων ἐκείνων, τὰς ὁποίας οἱ μέχρι τοῦδε νόμοι ἔχουσι χαρακτηρίσει ὡς λαθρεμπόριον. Ὑπάρχει μεγάλη διαφορά, τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν ἠθέλησα ν’ ἀναπτύξω πρότερον, ἔχων τὴν ἐλπίδα, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἤθελε παραδεχθῇ τινας τῶν τροπολογιῶν τούτων· σήμερον ὅμως σπεύδω ἀπὸ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ παρατήρησίς μου, ὅτι χαρακτηριστικὸν τοῦ ἰσχύοντος περὶ λαθρεμπορίας νόμου, δηλαδὴ τοῦ νόμου τοῦ 1843 ἐννοῶ, εἶναι τὸ ἄρθρον 91, ὅτι δηλαδὴ τὸ λαθρεμπόριον δὲν τιμωρεῖται, εἰμὴ ὅταν ἀνακαλυφθῇ ἐπ’ αὐτοφώρῳ. Αἱ δὲ ἐκθέσεις τῶν τελωνειακῶν ὑπαλλήλων, καὶ ἂν βασίζωνται ἐπὶ τῆς ἀληθείας, οὐδεμίαν ἔχουσιν ἀποδεικτικὴν ἰσχὺν, ἐὰν μὴ συνταχθῶσι κατὰ τὰ ἄρθρα 100–107. Εἶναι μακρὰ ἡ ἱστορία τῆς διατάξεως αὐτῆς, καὶ ἔλαβον ἄλλοτε ἀφορμὴν, δηλαδὴ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1883, νὰ δημοσιεύσω εἰδικὴν μελέτην περὶ λαθρεμπορίας εἰς τὴν «Ἐφημερίδα τῆς Νομολογίας» τοῦ κ. Μπαλάνου, καὶ παραπέμπω τοὺς θέλοντας νὰ ζητήσωσιν αὐτὴν εἰς τὴν σελίδα 357 τοῦ Ηʹ τόμου. Εἶναι, λέγω, μακροτάτη ἡ ἱστορία τῶν τοιούτων διατάξεων, βασιζομένων εἰς τὴν προστασίαν καὶ τὴν ἐλευθέραν τῶν ἐμπορευμάτων κυκλοφορίαν· ἀποῤῥέει ἐκ μεγάλης πείρας, διότι οὕτως ἐξασφαλίζεται τὸ ἐμπόριον· τὴν παρελάβομεν ἐκ τῆς Γαλλικῆς νομοθεσίας, καὶ διὰ τοῦτο ἐδόθη ἡ ἐξήγησις καὶ κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν μακρᾶς ἐν Ἑλλάδι ἐφαρμογῆς, ὅτι τὸ ἀπαραίτητον στοιχεῖον, ἵνα θεωρηθῇ πρᾶξίς τις ὡς λαθρεμπόριον, εἶναι ἡ ἐπ’ αὐτοφώρῳ ἀνακάλυψις αὐτοῦ, καὶ ὅτι πρέπει ν’ ἀποδεικνύηται δι’ ἐκθέσεως συντασσομένης ἀμέσως ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὀργάνων. Περὶ τούτου ἀπεφάνθησαν ὅλα τὰ δικαστήρια καὶ ὁ Ἄρειος Πάγος, ἔχω δὲ καὶ ἀποφάσεις τοῦ Ἀκυρωτικοῦ, ἀναφερομένας εἰς τοῦτο. Μεταγενέστεροί τινες νόμοι παρεξέκλιναν κατά τι, ἐν ἐποχῇ ἀπληστίας περὶ τὸ φορολογεῖν, τῆς εἰρημένης ἀρχῆς, ἥτις ὅμως πρέπει νὰ ὁδηγῇ πάντοτε τὸν νομοθέτην. Τὸ νομοσχέδιον ἀφομοιοῖ πρὸς τὰς ἐπ’ αὐτοφώρῳ πράξεις λαθρεμπορίας καὶ πράξεις αἵτινες δὲν εἶναι ἐπ’ αὐτοφώρῳ, δίδει δὲ τὸ δικαίωμα νὰ παραβιάζηται τὸ ἄσυλον καὶ τῶν ἰδιωτῶν, ὄχι μόνον τῶν ἐμπορικῶν καταστημάτων, ἀλλὰ παντὸς ἄλλου, νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὰς οἰκίας τῶν πολιτῶν, καὶ γνωρίζομεν πῶς εἰσέρχονται πολλὰ τῶν ὀργάνων τῆς ἐξουσίας ἀτυχῶς, εἴτε ἕνεκεν ἐλλείψεως ἀνατροφῆς, εἴτε ἕνεκεν ὑπερβολικοῦ ζήλου, καὶ οὐχὶ σπανίως ἐκ χρηματικοῦ συμφέροντος, πολλάκις δὲ καὶ ἐκ κομματικῶν λόγων, ἵνα πιέζωσι τοὺς πολίτας. Τοῦτο λοιπὸν ἀνάγκη νὰ προλάβωμεν, ἀφοῦ εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐξέλθωμεν τοῦ νόμου τοῦ 1843, καὶ νὰ μὴ τιμωρήσωμεν μόνον τὰς ἐπ’ αὐτοφώρῳ πράξεις· τοὐλάχιστον νὰ ὑπάρξῃ συντομωτέρα παραγραφή. Ἡ παρατήρησις εἶναι ὀρθὴ, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὴν μελετήσῃ, καὶ τὴν Βουλὴν νὰ τὴν ἀποδεχθῇ. Ὥστε ἐγὼ τάσσομαι ὑπὲρ τῆς γνώμης τοῦ νὰ ὁρισθῇ χρονικὸν ὅριον, μετὰ τὴν παρέλευσιν τοῦ ὁποίου νὰ μὴ ἐπιτρέπηται πλέον καταδίωξις τοιαύτη.

§111Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς ἀξιοτίμους προλαλήσαντας, ὅτι κατὰ τὸν λειτουργοῦντα παρ’ ἡμῖν τελωνειακὸν νόμον οὐδεμία ὑπάρχει παραγραφὴ εἰς τὴν λειτουργίαν τῶν διατάξεων τούτου, καθὼς καὶ τῶν ποινικῶν αὐτοῦ διατάξεων, κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἢ ἤθελον ἀποδειχθῆ λαθρέμποροι, ὡς ἐπ’ αὐτοφώρῳ συλληφθέντες, ἢ ἤθελον ὅπως δήποτε ἀποδειχθῇ ὡς μετὰ δόλου προσπαθήσαντες νὰ στερήσωσι τὸ Δημόσιον τοῦ ὀφειλομένου αὐτῷ τέλους. Ἀληθῶς ἐν τῷ νόμῳ τοῦ τελωνειακοῦ ὀργανισμοῦ ἀναγράφεται διάταξις, καθ’ ἣν ἡ ποινὴ τοῦ λαθρεμπορίου, δηλαδὴ ἡ τοῦ ὀκταπλοῦ τέλους, ἐπιβάλλεται ὅταν ἐπ’ αὐτοφώρῳ βεβαιῶται ἡ πρᾶξις, ἀλλὰ ἐν τῷ αὐτῷ νόμῳ ὑπῆρχε πρόσθετος διάταξις, καθ’ ἣν εἰς τὰς ποινὰς τοῦ λαθρεμπορίου ὑποβάλλονται καὶ πάντες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἤθελον προσπαθήσει δι’ οἱουδήποτε τρόπου νὰ στερήσωσι τὸ Δημόσιον τοῦ νομίμου τέλους. Τῳόντι ὁ τελωνειακὸς ἡμῶν ὀργανισμὸς εἶχεν ἀντιγραφῇ ἀπὸ τὸν κρατοῦντα τότε ἐν Γαλλίᾳ νόμον, ἔχομεν ὅμως δύο μεταγενεστέρους νόμους, διὰ τῶν ὁποίων μετεβάλομεν τὸν νόμον ἐκεῖνον, δὲν τὸν μετεβάλομεν δὲ ἐκ τῆς ἐπιθυμίας τοῦ νὰ φανῶμεν αὐστηρότεροι πρὸς τοὺς ἐπιχειροῦντας τὴν διάπραξιν τοῦ λαθρεμπορίου· τὸ ἐπράξαμεν πρῶτον ἀπομιμηθέντες αὐτὴν ταύτην τὴν Γαλλίαν, ἡ ὁποία διὰ νέων νόμων ἐπροστάτευσε τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, καὶ διότι καὶ παρ’ ἡμῖν ἀπεδείχθη, ὅτι ὑπάρχουν πράξεις μὴ ἐπ’ αὐτοφώρῳ συλλαμβανόμεναι, διὰ τῶν ὁποίων ὅμως ἀποστερεῖται τὸ Δημόσιον τῶν ὀφειλομένων αὐτῷ φόρων. Ἐπὶ παραδείγματι, εἷς ἔμπορος ἐντὸς ἑνὸς κιβωτίου τοποθετεῖ ἓν οἷον δήποτε διάστρωμα, ὅπερ διαφεύγει τὴν προσοχὴν τοῦ τελωνειακοῦ ὑπαλλήλου, καί, ἐνῷ ἐν τῇ διαστρώσει τῇ φαινομένῃ ὑπάρχουσιν ἐμπορεύματα ὑποβαλλόμενα εἰς τέλος μικρόν, ἐν τῷ μὴ φαινομένῳ διαστρώματι ὑπάρχουν ἄλλα, ὑπαγόμενα εἰς μεγαλείτερον τέλος. Ἔχετε ἄλλας πράξεις, ἔχετε τὴν πλαστογραφίαν καὶ διάφορα ἄλλα μέσα, διὰ τῶν ὁποίων ἐπιχειροῦσι πολλοὶ ν’ ἀποστερήσουν τὸ Δημόσιον τοῦ νομίμου φόρου. Κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν τελωνειακῶν νόμων ἐν ὅλῃ τῇ Ἑλλάδι, ἐὰν ἤθελον συλληφθῆ ἐμπορεύματα ἔστω καὶ ἐντὸς πόλεως, καὶ ἤθελεν ἀποδειχθῆ δι’ ἀποδείξεων, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ ἐκτιμηθῶσι καὶ ἀπὸ τὴν κατ’ ἔφεσιν δικάζουσαν ἀρχήν, ὅτι ὁ κατέχων τὰ ἐμπορεύματα ταῦτα τὰ εἰσήγαγε λαθραίως, ὑποβάλλεται εἰς τὴν ποινὴν τοῦ ὀκταπλοῦ τέλους. Θέλετε λοιπόν, προκειμένου νὰ ἐφαρμόσητε τὰς ποινὰς ταύτας ἐν Θεσσαλίᾳ, νὰ καθιερώσητε ἄλλον κανόνα καὶ ἄλλην ἀρχήν; Ἐὰν παραδεχθῆτε μίαν μικρὰν προθεσμίαν, δὲν σκέπτεσθε ὁποία θὰ ἦναι ἡ συνέπεια; Ἐὰν παραδεχθῆτε μίαν προθεσμίαν ἑξάμηνον, διατὶ δὲν ὑποθέτετε, ὅτι δύναται εἷς τῶν ἐμπόρων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ στερήσουν τὸ Δημόσιον τοῦ νομίμου τέλους, νὰ κλείσῃ ὡρισμένα ἐμπορεύματα ἐν τῇ οἰκίᾳ του ἢ εἰς ἓν σπήλαιον, καὶ μετὰ τὴν παρέλευσιν τῆς προθεσμίας ταύτης νὰ τὰ παραδώσῃ εἰς τὴν κατανάλωσιν; Ἰδοὺ πῶς δίδετε τὸ δικαίωμα εἰς αὐτὸν ἀμέσως νὰ ὑπεκφύγῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου. Ἀλλὰ διατὶ οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι φοβοῦνται κατάχρησιν, ἀφοῦ αὕτη δύναται νὰ συμβῇ καὶ ἐν τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι; Παρέχονται πᾶσαι αἱ ἐγγυήσεις, αἱ ὁποῖαι προφυλάττουν τὸν καλῆς πίστεως κάτοχον ἐμπορευμάτων, διότι ἔχετε πρῶτον τὰς τελωνειακὰς ἀρχὰς, αἱ ὁποῖαι κατὰ πρῶτον ἀποφαίνονται περὶ μιᾶς πράξεως, ἐὰν ἀποτελῇ λαθρεμπορίαν, ἔχετε μετ’ αὐτὴν, κατ’ ἔφεσιν, τὴν ἀνωτέραν ἀρχὴν, ἡ ὁποία πλείστας ἀποφάσεις τῶν τελωνειακῶν ἀρχῶν ἠκύρωσε, διότι οἱ καταδικασθέντες προσήγαγον ἔγγραφα, δι’ ὧν ἀπέδειξαν, ὅτι δὲν ὑπῆρχε δόλος πρὸς ὑπεκφυγὴν τοῦ δημοσίου τέλους. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν εἶναι πρέπον, εὐθὺς ὡς χαρακτηρίζετε τὰ ἐν Θεσσαλίᾳ εὑρισκόμενα ἐμπορεύματα ὡς μὴ εἰσηγμένα κατὰ τὸν παρ’ ἡμῖν τελωνειακὸν ὀργανισμὸν, νὰ ἐφαρμόσητε ἄλλας διατάξεις ἢ τὰς κρατούσας εἰς ἅπαν τὸ Βασίλειον.

§112ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἐὰν ἐγίνετο δεκτὴ ἡ ἔνστασις, τὴν ὁποίαν ὁ ἐξ Ἄρτης ἀξιότιμος συνάδελφος ἐπρότεινε, μοὶ φαίνεται ὅτι θὰ ἦτο τὸ αὐτὸ, ὡς νὰ ματαιωθῇ σχεδὸν καθ’ ὁλοκληρίαν ὁ σκοπὸς, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν ὅλοι διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Διότι, ἐὰν ὁρισθῇ προθεσμία, ἓν εἶδος παραγραφῆς, ὅτι ἐντὸς ἑνὸς ἔτους δὲν θὰ ἰσχύῃ πλέον ὁ νόμος, οὐδὲν ἄλλο θὰ πράξωμεν, παρὰ νὰ ἐνθαῤῥύνωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι σήμερον ἐπὶ κερδοσκοπίᾳ ἀναμφισβητήτως εἰσήγαγον τὰ εἴδη ταῦτα εἰς τὴν Θεσσαλίαν, νὰ τὰ ἀποκρύψουν ἐπὶ ἓν ἔτος, ὥστε κατόπιν νὰ τὰ εἰσαγάγουν εἰς τὴν κατανάλωσιν. Ἡ διαφορὰ τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν κυρίων εἰδῶν, ζακχάρεως, καφὲ καὶ ἄλλων, εἶναι τόσον μεγάλη μεταξὺ τῆς εἰς τὰς τουρκικὰς ἀρχὰς πληρωμῆς τοῦ 8% καὶ τῆς πληρωμῆς εἰς τὰς ἰδικάς μας ἀρχὰς, ὥστε βεβαίως ἀξίζει τὸν κόπον, ὄχι ἓν ἔτος, ἀλλὰ καὶ δύο καὶ τρία νὰ ὑπομένωσιν οἱ κατέχοντες αὐτά. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δὲν εἶναι πρέπον ν’ ἀποδεχθῶμεν τοιαύτην ἔνστασιν. Ὡς πρὸς τὴν ἔνστασιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἐκ Βόλου ἀξιότιμος συνάδελφος ἐπρότεινε, νὰ μὴ ὑπαχθῶσιν αὐτοὶ εἰς τὰς ποινὰς τοῦ λαθρεμπορίου, ἴσως ἀπὸ ἐπιεικείας κρίνων τις τὸ πρᾶγμα, ἠδύνατο νὰ παραδεχθῇ, ὅπως ἰσχύωσι μὲν αἱ ποιναὶ τοῦ λαθρεμπορίου καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ πρόστιμα καὶ τὸ πολλαπλοῦν τέλος, μὴ ἰσχύωσιν ὅμως αἱ ποιναὶ τῆς φυλακίσεως, ἐὰν ἤθελέ τις ἀπὸ ἐπιεικείας κρίνων, λέγω, τὸ πρᾶγμα, νομίσει ὅτι οἱ ἔμποροι αὐτοὶ δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν, εἰς ἣν καὶ οἱ τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο δὲν ἔχει δικαιολογητικὴν βάσιν, διότι εἶναι ὡς νὰ εἰσήγαγε σήμερον, ἢ τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν θὰ ἐπανέλθωσιν αἱ Ἑλληνικαὶ ἀρχαὶ εἰς Θεσσαλίαν, ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα κατέχων δὲν ἐδήλωσε. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω, ὅτι ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Καραπάνου δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§113ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λησμονεῖται μία βάσις τῶν περὶ λαθραίας εἰσαγωγῆς διατάξεων. Καταδιώκεται ὁ λαθρέμπορος, καίτοι ἔχων τὰ λαθραίως εἰσαχθέντα ἐμπορεύματα ἐν τῷ οἴκῳ του, ὅταν ὑποτίθεται ὅτι ἠκολουθήθη ἀπὸ ὑπαλλήλους τελωνειακοὺς καὶ οἱ ἀκολουθοῦντες αὐτὸν εὑρίσκουσι τὰ ἐμπορεύματα μετακομισθέντα ἐκ τοῦ μέρους, ὅπου κρύφα εἰσήχθησαν, εἰς τὸν οἶκόν του. Ἀλλὰ βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ καταδίωξις ἐπὶ λαθραίᾳ εἰσαγωγῇ ἐναντίον ἰδιώτου οἱουδήποτε, κατέχοντος ἐν τῷ οἴκῳ του ὁποιονδήποτε ποσὸν ἐμπορευμάτων. Ἀλλὰ λησμονεῖται καὶ ἑτέρα βάσις, λησμονεῖται ὅτι δὲν πρόκειται περὶ εἰσαγωγῆς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ πρόκειται περὶ δηλώσεων ὑπαρχόντων ἐμπορευμάτων ἐν τῷ τόπῳ. Ἑπομένως δὲν ὑπάγεται ἡ δήλωσις αὕτη εἰς τὰς διατάξεις τὰς περὶ λαθραίας εἰσαγωγῆς, ὑπάγεται εἰς τὰς διατάξεις τὰς περὶ λαθραίας κατοχῆς, καὶ ἑπομένως ἡ κατοχὴ δύναται νὰ παραταθῇ ἐπὶ τριάκοντα ἔτη, κατὰ τὸν νόμον, ἐὰν δὲν τεθῇ προθεσμία, καὶ νὰ θεωρηθῇ πάντοτε ἔγκλημα...

§114Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπαίτησιν, ἡ τριακονταετία.

§115ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βεβαίως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπαίτησιν τοῦ ὀκταπλοῦ... Λοιπὸν ἐνταῦθα πρόκειται περὶ κατοχῆς πραγμάτων, καὶ τὴν κατοχὴν ταύτην ἀπαγορεύομεν σήμερον, τὴν ὁποίαν ὅσον καὶ ἂν χαρακτηρίσωμεν θεωρητικῶς ὡς λαθραίαν εἰσαγωγὴν, δὲν πρόκειται περὶ λαθραίας εἰσαγωγῆς, ἀλλὰ περὶ κατοχῆς ἐξομοιουμένης πρὸς λαθραίαν εἰσαγωγήν. Λοιπὸν δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ κατοχὴ αὕτη νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὰς διατάξεις τὰς περὶ λαθραίας εἰσαγωγῆς, ἡ ὁποία, ὡς εἶπον, διὰ νὰ καταστῇ ἀξιόποινος, πρέπει ν’ ἀκολουθηθῇ κατὰ ἕνα οἱονδήποτε τρόπον μέχρι τῆς κατοικίας τοῦ λαθραίως εἰσαγαγόντος τὸ ἐμπόρευμα. Νομίζω ὅτι ἤθελεν εἶσθαι μία πίεσις καὶ ἀληθὴς τυραννία διὰ τὴν Θεσσαλίαν, ἐὰν ἐπὶ μακρὸν χρονικὸν διάστημα ἀφήσωμεν τὴν σπάθην ταύτην τοῦ Δαμοκλέους ἐπικειμένην οὐ μόνον ἐπὶ τῶν ἐμπόρων, ἀλλὰ ἐπὶ παντὸς κατέχοντος ποσὸν ἐμπορεύματος ἀνώτερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὁ νόμος. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ἓν ὅριον. Ἐὰν δὲ νομίζωμεν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ μεταβάλωμεν τὸν περὶ λαθρεμπορίας νόμον καὶ τὰς διατάξεις αὐτοῦ, καὶ τὰς καταστήσωμεν ἧττον αὐστηρὰς, τοῦτο εἶναι ἄλλο ζήτημα. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὰς μεταβάλωμεν, διότι βεβαίως ὁ μὴ ἐκτελῶν τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τούτου πράττει τὸ αὐτὸ ἔγκλημα, τὴν αὐτὴν ἐγκληματικὴν πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν πράττει καὶ ὁ εἰσάγων λαθραίως ἐμπόρευμα, τὴν πράττει μάλιστα οὗτος μετὰ πολὺ περισσοτέρας ἀνέσεως παρ’ ὅσον πράττει αὐτὴν ὁ λαθρέμπορος, ὁ ὁποῖος κινδυνεύει πολὺ περισσότερον, εἰσάγων τὰ ἐμπορεύματά του δι’ ἑνὸς οἱουδήποτε μέρους τῆς Ἑλλάδος, παρὰ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τὰ ἔχει ἐν τῷ ὑπογείῳ τῆς οἰκίας αὐτοῦ. Ἀλλὰ ὁ φόβος, τὸν ὁποῖον ἔχομεν, ὅτι ἐπὶ 3, 4 καὶ 5 ἔτη δύναται νὰ κρύψῃ τὸ ἐμπόρευμά του, δὲν εἶναι δεδικαιολογημένος, ὅπως κρατήσωμεν ὁλόκληρον τὴν Θεσσαλίαν ὑπὸ τὴν τυραννίαν ταύτην. Τὸ Κράτος ἂς λάβῃ οἱαδήποτε μέτρα θέλῃ, ὅπως ἀνεύρῃ τὰ ἐμπορεύματα ταῦτα. Πρόκειται περὶ ὡρισμένου καὶ εἰδικοῦ ποσοῦ ἐμπορευμάτων, τὰ ὁποῖα εἰσήχθησαν κατὰ τὴν ξένην κατοχήν· ἂς φροντίσῃ τὸ Κράτος, ἂς ἐπιφορτίσῃ ἀστυνομικοὺς ὑπαλλήλους, οἵους δήποτε ἐγκρίνῃ, καὶ ἂς φροντίσῃ νὰ τὰ εὕρῃ. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν τὰ εὕρῃ, δὲν εἶναι τοῦτο λόγος, διότι τινὲς θὰ τὰ κρύψωσι καὶ θὰ φανῶσιν ἐπιτηδειότεροι καὶ ἱκανώτεροι τῶν ἀρχῶν τοῦ Κράτους, ὅτι πρέπει νὰ κρατήσωμεν τὴν Θεσσαλίαν ἅπασαν ὑπὸ τὴν πίεσιν αὐτὴν ἐπὶ τόσα ἔτη. Νομίζω ὅτι ἀφεύκτως πρέπει νὰ προσδιορισθῇ ὁ χρόνος τῆς ἰσχύος αὐτῆς τῆς διατάξεως, ἐὰν θέλωμεν νὰ μὴ καταστήσωμεν τυραννικὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§116ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ γνώμη τοῦ ἐξ Ἄρτης ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ μοὶ φαίνεται τόσον ὀρθὴ, ὥστε ᾐσθάνθην τὸ καθῆκον νὰ προσφέρω τὴν ἀσθενῆ μου ἐπικουρίαν πρὸς ἐνίσχυσιν καὶ ἐπικράτησιν αὐτῆς. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι πρόκειται περὶ νόμου μεταβατικοῦ, προσωρινοῦ, κανονίζοντος ἔκτροπόν τινα κατάστασιν, καὶ ὅτι ἕνεκα ταύτης ἀναγκαζόμεθα νὰ παρεκκλίνωμεν ἀπὸ τὰς γενικὰς ἀρχὰς, αἵτινες κανονίζουν τὰ τῆς λαθρεμπορίας. Ὡς λίαν ὀρθῶς εἶπεν ὁ ἐκ Βόλου ἀξιότιμος Βουλευτὴς, στοιχεῖον τοῦ λαθρεμπορίου εἶναι τὸ συλλαβεῖν τοῦτο ἐπ’ αὐτοφώρῳ. Ποῖος δὲ εἶναι ὁ λόγος, ὅστις ὑπηγόρευσεν εἰς τὸν νομοθέτην νὰ ἀπαιτῇ τὸ στοιχεῖον τοῦτο πρὸς καταδίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου; Ὁ λόγος εἶναι διὰ νὰ μὴ μένωσιν οἱ ἐμπορευόμενοι καὶ ἐν γένει οἱ πολῖται ἀπροσδιορίστως ἐκτεθειμένοι εἰς τὰς καταδιώξεις ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι προβαίνουσιν εἰς τοῦτο εἴτε ἐξ ἐχθρότητος, εἴτε ἐκ συμφέροντος, λόγῳ τῶν ὑλικῶν ἀμοιβῶν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὁ νομοθέτης εἶπεν εἰς τὸ Δημόσιον: «Ἔχεις μέγα συμφέρον νὰ προλάβῃς τὰ λαθρεμπόρια, ἀλλὰ λάβε πάντα τὰ κατάλληλα μέτρα· κατάστησον τιμίους καὶ ἀγρύπνους ὑπαλλήλους, οἵτινες, εὐθὺς ὡς γείνῃ τὸ λαθρεμπόριον, εὐθὺς ὡς εἶναι ἐν τῷ ἐκτελεῖσθαι, ἢ μικρόν τι μετ’ αὐτὸ, κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ νόμου, νὰ τὸ συλλάβουν· δὲν ἐπιτρέπω ὅμως αἰωνίως καὶ ἔμποροι καὶ πολῖται καὶ ἐμπορεύματα νὰ διατελῶσιν οἱονεὶ ὑπόδικα εἰς τὰς καταμυνήσεις καὶ τὰς καταδιώξεις». Ἀλλ’ ἡμεῖς τί κάμνομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου; Παρεκκλίνομεν—ἀλλ’ ὑπὸ τὴν δυσμενῆ ἔννοιαν τῆς λέξεως—ἐκ τῶν γενικῶν ἀρχῶν περὶ λαθρεμπορίας, καὶ λέγομεν, ὅτι λαθρεμπόριον θεωροῦμεν καὶ τὴν παράλειψιν τοῦ ἐμπόρου ἐκείνου, ὅστις δὲν ἤθελε δηλώσει ὅσα ἐμπορεύματα τυχὸν κατέχει ἐντὸς τῆς διὰ τοῦ νομοσχεδίου τασσομένης προθεσμίας. Ἡ κατ’ ἀνάγκην αὕτη παρέκκλισις δικαιολογεῖται, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συλληφθῇ ἐπ’ αὐτοφώρῳ τὸ λαθρεμπόριον, περὶ οὗ πρόκειται, ἀφοῦ οἱ Ἑλληνικοὶ νόμοι ἠδράνουν ἕνεκεν ἀνωτέρας βίας, οἱ δὲ Ἕλληνες ὑπάλληλοι δὲν ὑπῆρχον δρῶντες εἰς τὰς θέσεις των. Ἐὰν λοιπὸν ἐπὶ τῶν ὑπὸ τὰς τοιαύτας συνθήκας τετελεσμένων ἤδη λαθρεμπορίων ἠθέλομεν ἀποκτήσει τὸ στοιχεῖον τοῦ ἐπ’ αὐτοφώρῳ, εἶναι ὡς νὰ ἐκηρύττομεν ἀμνηστείαν διὰ τὰ ἐκτελεσθέντα ταῦτα λαθρεμπόρια, πρὸς ζημίαν τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ τιμίου ἐμπορίου. Παρεκκλίνομεν λοιπὸν τῶν γενικῶν ἀρχῶν, καὶ χαρακτηρίζομεν ὡς λαθρεμπόριον πράξεις τελεσθείσας πρὸ ἔτους ἢ πρὸ μηνῶν. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι, ἀφοῦ ὑπείκοντες εἰς τὴν ἀνάγκην ποιούμεθα τὴν τολμηρὰν ταύτην παρέκκλισιν, ὅπως ἀποτρέψωμεν μεγίστην ζημίαν τοῦ Δημοσίου, καὶ μὴ βραβεύσωμεν τοὺς οὕτως ἀσυνειδήτως ἐπινοήσαντας νὰ κερδοσκοπήσωσιν ἐπὶ τῶν συμφορῶν τῆς πατρίδος, δέον νὰ σταματήσωμεν μέχρις ὁρίου, δέον τουτέστι, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, νὰ καθορίσωμεν χρονικόν τι διάστημα, μετὰ τὴν πάροδον τοῦ ὁποίου νὰ παύσῃ ἡ λειτουργία τοῦ νόμου τούτου, χαρακτηριζομένου καὶ ὄντος κατὰ φύσιν προσωρινοῦ καὶ μεταβατικοῦ. Δὲν δυνάμεθα ἐπ’ ἄπειρον νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν λειτουργίαν τοῦ νόμου τούτου, καὶ ν’ ἀφεθῶμεν εἰς τὰ ὅρια ἐκεῖνα, ἅτινα οἱ ὑφιστάμενοι νόμοι περὶ παραγραφῆς καθορίζουσιν. Ὁ ἐκ Παρνασσίδος ἀξιότιμος Βουλευτὴς, ὁ ὑποστηρικτὴς τῆς ἀντιθέτου γνώμης, παρετήρησεν, ὅτι πιθανὸν εἷς ἔμπορος, ἔχων ὑπ’ ὄψει τὴν προθεσμίαν ταύτην, ν’ ἀποκρύψῃ τὰ κατεχόμενα παρ’ αὐτοῦ ἐμπορεύματα εἰς σπήλαιόν τι, νὰ ἐνεδρεύῃ καὶ νὰ τὰ φυλάττῃ ἕως οὗ παρέλθῃ ἡ προθεσμία, εἶτα δὲ νὰ τὰ ἐξαγάγῃ, καὶ οὕτω καὶ τὸ παράνομον ὄφελος νὰ συγκομίσῃ καὶ τὴν τιμωρίαν ν’ ἀποφύγῃ. Ἡ περίπτωσις αὕτη δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι εἶναι πιθανή, ἀλλ’ ἕνεκα τῶν ἐνδεχομένων τούτων εἶναι δίκαιον νὰ καταστήσωμεν ὑπόδικον ἐπ’ ἀόριστον ὁλόκληρον τὴν Θεσσαλίαν; Ἆρά γε εἶναι σπάνιόν τι καὶ ἀδύνατον, ἔνοχος νὰ διαφύγῃ τὰς συνεπείας τοῦ λαθρεμπορίου ἢ οἱουδήποτε ἄλλου ἀδικήματος; Μήπως καὶ ἐν ὁμαλῇ καταστάσει, ὄχι ἐκ τῆς ἀτελείας τῶν Ἑλληνικῶν πραγμάτων, ἀλλ’ ἐκ τῆς ἀτελείας τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων, δὲν διαφεύγουσι πολλάκις παντὸς εἴδους ἔνοχοι τὰς συνεπείας τῶν πράξεών των; Τοιαύτη εἶναι ἀτυχῶς ἡ ἀτέλεια τῆς ἀνθρωπίνης δικαιοσύνης, καὶ εὐτυχεῖς ἂς λογιζώμεθα, ἂν μόνον ἐκ τῆς τοιαύτης ἀτελείας ἀδικήματα μένουσιν ἀτιμώρητα. Νομίζω λοιπὸν, ἵνα μὴ ἀπασχολῶ ἐπὶ πλέον τὴν Βουλὴν καὶ καταχρῶμαι τῆς ἀνοχῆς, μεθ’ ἧς ἀκούει τὰς βραχείας ταύτας παρατηρήσεις, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν πρὸς ἐπικράτησιν τῆς γνώμης τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης, ἣν θεωρῶ δικαιοτάτην.

§117ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν προλαλήσαντα συνάδελφον ἀπευθύνω σύντομον παρατήρησιν, ὅτι ἀναχωρεῖ ἐκ τῆς ἰδέας, ὅτι εἰς τὴν ποινὴν τοῦ λαθρεμπορίου δὲν ὑποβάλλονται ἢ ἐκεῖνα τὰ ἐμπορεύματα, ὧν ἡ κατὰ παράβασιν τῶν νόμων εἰσαγωγὴ ἤθελεν ἐπ’ αὐτοφώρῳ βεβαιωθῆ. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές. Κατὰ τοὺς λειτουργοῦντας τελωνειακοὺς νόμους, δὲν ἀπαιτεῖται πάντοτε ἡ ἐπ’ αὐτοφώρῳ βεβαίωσις· διότι οἱ νόμοι παραδέχονται καὶ πάσας τὰς ἄλλας περιπτώσεις, καθ’ ἃς ἤθελε βεβαιωθῆ, ὅτι ὁ κατέχων ἐμπόρευμα μετῆλθε τρόπον καταδολιεύσεως τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Ὑπάρχει καὶ διάταξις, καθ’ ἣν, ἂν ἤθελεν ἀνακαλυφθῆ ἐν ἐμπορικῷ καταστήματι ἐμπόρευμα, ὅπερ διεξέφυγε τὴν πληρωμὴν τοῦ τέλους διὰ δολίου μέσου, ὑποβάλλεται εἰς τὴν πληρωμήν. Κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου δύναμαι νὰ προσαγάγω καὶ τὰ κείμενα. Δύναται σήμερον ἡ συζήτησις νὰ λήξῃ, καὶ κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ ἐπανέλθωμεν.

§118Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Συζητοῦμεν ἐπὶ ἀντικειμένου ἀρκετὰ σοβαροῦ. Παραδεχόμεθα ὡς βάσιν ὅτι ἅπαντα τὰ ὑπάρχοντα ἐμπορεύματα ἐν Θεσσαλίᾳ πρέπει νὰ φορολογηθῶσι διὰ δηλώσεως. Ἀλλὰ ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι καὶ ἄλλα εἴδη ὑπάγονται εἰς φορολογίαν μετὰ προηγουμένην δήλωσιν. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Ὁ παραλείπων νὰ δηλώσῃ τὸν οἶνόν του ἢ τὰ ζῶά του ἐπακριβῶς, δὲν ὑπάγεται εἰς τὰς διατάξεις περὶ λαθρεμπόρων, ἀλλ’ εἰς εἰδικὰς ποινάς· οἱ νῦν δὲ προσκαλούμενοι νὰ προβῶσιν εἰς δηλώσεις δὲν εἶναι λαθρέμποροι, ἀλλὰ δύναται ἕνεκα παραδρομῆς ἐν τῇ δηλώσει τῶν ὑπαρχόντων ἐμπορευμάτων νὰ προέλθῃ λάθος τι, καὶ τοῦτο δύναται ἴσως νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς λαθρεμπορία. Διατὶ συγχέομεν τὸν λαθρέμπορον μὲ τὸν ψευδῶς δηλοῦντα;

§119ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχω πολλὴν πεῖραν τῶν γενομένων ἐν ταῖς ἐπαρχίαις σχετικῶς πρὸς τὸ λαθρεμπόριον. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, σχετικῶς πρὸς τὴν προθεσμίαν, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ μελετήσω ἔτι τὸ ζήτημα, καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ ὑποβάλω τὴν γνώμην μου, ἀφοῦ λάβω ὑπ’ ὄψιν καὶ πάσας τὰς ἐνταῦθα ἀναπτυχθείσας παρατηρήσεις.

§120Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Παρατηρῶ τάσιν καὶ προσπάθειαν πρὸς τοιαύτην μεταβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, ὥστε νὰ μὴ κατασταθῇ δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ὡς νόμος. Θέλομεν νὰ ἀφαιρέσωμεν ὅλα τὰ μέσα, δι’ ὧν θέλει γείνῃ σεβαστὸς ὁ νόμος, καὶ νὰ καταστήσωμεν ἀνίσχυρον τὴν ἐξουσίαν νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα διὰ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον λαμβάνομεν. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὁμιλοῦσιν ἐκ μέρους τῶν Θεσσαλῶν, καὶ ἐκφράζουσι τὴν εὐγνωμοσύνην αὐτῶν, δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα. Οἱ Θεσσαλοὶ εἶναι ἡ μεγάλη πλειονότης, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὰς καταστροφάς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι περισσεύματα, ἵνα ἐνεργήσωσιν αὐτὸ τὸ αἰσχρὸν ἐμπόριον, δι’ οὗ ἠθέλησάν τινες νὰ ἐκμεταλλευθῶσι καὶ αὐτὴν τὴν δυστυχίαν τῆς Ἑλλάδος, καὶ οἵτινες, ἀφοῦ συνεταιρίσθησαν καὶ μετ’ ἄλλων ἐνταῦθα, κατέβαλον κεφάλαια, ἵνα εἰσαγάγωσιν ἐμπορεύματα, ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ Δημοσίου. Χάριν αὐτῶν λοιπὸν σήμερον ζητεῖται ν’ ἀφαιρέσωμεν ὅλα τὰ μέσα, δι’ ὧν θὰ καταστήσωμεν σεβαστὸν τὸν νόμον. Ὁ ἀποκρύπτων λαθραίως ἀντικείμενον φορολογήσιμον, ἐπὶ βλάβῃ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν τιμίων ἐμπόρων, δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ κολάσιμον πρᾶξιν, εἶναι λαθρέμπορος. Ἂν τροποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὡς προτείνεται, εἶναι ὡς ν’ ἀφήσητε τὰ πάντα ἐλεύθερα.

§121Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Τυρνάβου, ὅτι θὰ ἦσαν ἀκριβῆ ὅσα εἶπεν, ἂν ἐπρόκειτο περὶ τῶν κερδοσκόπων, οὓς ἔχει ὑπ’ ὄψιν. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον θὰ ψηφισθῇ δι’ ὅλον ἀνεξαιρέτως τὸν Θεσσαλικὸν πληθυσμόν· θὰ ἐφαρμοσθῇ μὲ τὸ αὐτὸ μέτρον διὰ τὸν τυχὸν ἀχρεῖον κερδοσκόπον, περὶ οὗ πρὸ μικροῦ ὡμίλει, ἀλλ’ ἴσως καὶ μὲ τὴν αὐτὴν αὐστηρότητα διὰ τὸν χωρικὸν καὶ τὸν μικρέμπορον· δηλαδὴ καὶ κατ’ ἐκείνων ἔτι τῶν μικρεμπόρων, οἵτινες μεταφέρουσι τὰ ἐμπορεύματά των ἀπὸ τόπου εἰς τόπον, ἢ καὶ κατὰ τῶν μικρεμπορίσκων ἐν τοῖς χωριδίοις, διότι ὁ νόμος οὐδεμίαν ποιεῖται διάκρισιν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος ἔχει τὸν λόγον. Ἀντὶ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1 τοῦ σχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς, ἔχον ὡς ἑξῆς: «Ἐν τοῖς νομοῖς Λαρίσης καὶ Τρικκάλων οἱ κατέχοντες πρὸς ἐμπορίαν εἴδη ὑποκείμενα εἰς εἰσαγωγικὸν τέλος, ἐφ’ ὅσον ταῦτα δὲν τυγχάνουσιν ἐγχωρίου κατασκευῆς ἢ παραγωγῆς, ὀφείλουσιν ἐντὸς πέντε ἡμερῶν, ἀρχομένων ἀπὸ τῆς δι’ ἑκάστην ἐπαρχίαν ὁρισθησομένης διὰ Β. Διαταγμάτων ἡμέρας, νὰ δηλώσωσι ταῦτα κατ’ εἶδος καὶ ποσὸν ἐνώπιον τῆς διὰ τῶν αὐτῶν διαταγμάτων ὁρισθησομένης δημοσίας ἀρχῆς. «Διὰ Β. Διαταγμάτων ἐπιτρέπεται νὰ ἐξαιρεθῶσι τῆς ὑποχρεώσεως ταύτης ὡρισμένα εἴδη ἐμπορευμάτων, ὧν ἡ εἰσαχθεῖσα ποσότης ἤθελε θεωρηθῆ εὐτελὴς ὡς πρὸς τὸ εἰσπρακτέον τέλος.» Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 τοῦ σχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2, κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν (ἀναγινώσκεται).

§123ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὁρίζει τὰ εἴδη εἰς τὸ ποσὸν τῶν 10 ὀκάδων· ἀλλὰ ὑπάρχουσι καὶ εἴδη, διὰ τὰ ὁποῖα δύναται νὰ ἐπιτραπῇ ποσὸν ἀνώτερον, ὡς π. χ. οἱ δημητριακοὶ καρποί. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τροποποιηθῇ ἡ διάταξις τῶν 10 ὀκάδων.

§124ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν «ἐφ’ ὅσον ὑπερβαίνει τὸ ποσὸν τῶν διὰ τὴν κοινὴν χρῆσιν ἀναγκαίων». Ἀλλ’ ἀποφασίζομεν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει.).

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου (ἀναγινώσκεται).

§126ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὰ Τρίκκαλα πρέπει νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ τελωνείου Βόλου καὶ οὐχὶ εἰς τὴν τοῦ τελωνείου Λαρίσης.

§127ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ ἄρθρον 4 τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου).

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου (ἀναγινώσκεται).

§129ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μολονότι εἶμαι ὑπὲρ τῆς εὐκολίας καὶ τῆς ἀνακουφίσεως τῆς Θεσσαλίας, εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑποστηρίξω τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς. Γνωρίζετε τὰς δυσκολίας, τὰς ὁποίας παρεμβάλλουσι τὰ καταστήματα διαμετακομίσεως, καὶ τὰς εὐκολίας, ἃς δίδουσιν εἰς καταχρήσεις. Τὸ πνεῦμα τὸ γενικὸν σήμερον εἶναι νὰ περιορίζωσι πανταχοῦ τὰ ποταμιευτικὰ καταστήματα, καὶ νὰ μὴ ἱδρύωσι τοιαῦτα ἢ ὅπου ἡ ἀνάγκη τὸ ἀπαιτεῖ. Ἐνταῦθα νομίζω, ὅτι τὰ ἐμπορεύματα, ἅτινα ἐκ τῶν προτέρων δυνάμεθα νὰ προΐδωμεν ὅτι θ’ ἀποταμιευθῶσι, θὰ ἦναι ἀναμφισβητήτως τὰ τοῦ Βόλου.

§130ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχω ἀντιθέτους πληροφορίας.

§131ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἔμαθον ἀπὸ τελωνειακοὺς ὑπαλλήλους, ὅτι ἀποθήκη τῶν ἐμπορευμάτων εἶναι ὁ Βόλος, κατὰ δεύτερον δὲ λόγον τὰ Τρίκκαλα. Ὅλη ἡ Θεσσαλία βεβαίως ἔχει ἐκ τῶν ἐμπορευμάτων τῶν ἐλευθέρως εἰσαχθέντων, ἀλλ’ αἱ μεγάλαι ἀποθῆκαι εἶναι αἱ τοῦ Βόλου. Ἐὰν συστήσωμεν ἀποταμιευτικὰ καταστήματα διαμετακομίσεως εἰς τὸν Βόλον καὶ τὴν Λάρισαν, παρέχομεν εὐκολίας εἰς τοὺς θέλοντας ν’ ἀποταμιεύσωσι· διότι ἐξ ὅλων τῶν λοιπῶν ἐμπορευμάτων, τῶν εἰς τὴν Θεσσαλίαν διεσκορπισμένων, ὅπως χρησιμεύσωσι πρὸς κατανάλωσιν, ἐλάχιστα θὰ δηλωθῶσι πρὸς ἀποταμίευσιν. Τὰ ἀτοπήματα τῆς ἐγκαταστάσεως πολλῶν ἀποταμιευτικῶν καταστημάτων εἰς Θεσσαλίαν εἶναι πολλὰ καὶ μεγάλα, καὶ θὰ βαρύνωσι τὸ Δημόσιον, πλὴν δὲ τούτου θὰ δώσωσιν ἀφορμὴν καὶ εἰς καταχρήσεις. Ἀπ’ ἐναντίας ὅλην τὴν δύναμιν τὴν τελωνειακήν, τὴν ὁποίαν θὰ δυνηθῇ τὸ Δημόσιον νὰ διαθέσῃ μετὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν Ἑλληνικῶν ἀρχῶν ἐν Θεσσαλίᾳ, νομίζω καταλληλότερον νὰ διαθέσῃ εἰς δύο ταμιευτικὰ καταστήματα, ἀντὶ νὰ τὴν διασκορπίσῃ καθ’ ὅλην τὴν Θεσσαλίαν.

§132Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀρκεῖ τις νὰ ῥίψῃ ἓν βλέμμα ἐπὶ τοῦ γεωγραφικοῦ χάρτου τῆς Θεσσαλίας, ἵνα ἴδῃ, ὅτι ἡ Λάρισα καὶ ὁ Βόλος ἐξυπηρετοῦσι μόνον τὰς ἀνάγκας τοῦ νομοῦ Λαρίσης, ὅτι δὲ ὁ νομὸς Τρικκάλων, ὁ ὁποῖος ἔχει πόλεις σπουδαιοτάτας, διότι τὰ Τρίκκαλα εἶναι ἴσως ἡ πρώτη πόλις τῆς Θεσσαλίας, καὶ ἡ Καρδίτσα ἐπίσης, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποκλεισθῶσι τοῦ δικαιώματος ν’ ἀποκτήσωσι τοὐλάχιστον δύο ἀποθήκας.

§133ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν ἑπομένην ἀνάγνωσιν θὰ ἴδωμεν.

§134Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον εἰς τὴν Καλαμπάκαν ὑπῆρχεν ἄλλοτε ὑποτελωνεῖον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5 τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου ὡς ἔχει).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου (ἀναγινώσκεται).

§136Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν, εἰς τὰς μελέτας του νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει μίαν παρατήρησιν. Θ’ ἀφαιρῶνται τὰ πληρωθέντα δικαιώματα καὶ τέλη, ἀλλ’ ἀνάγκη νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ τὰ εἰσπραχθέντα διὰ δημοτικὰ καὶ λιμενικὰ τέλη, τὰ ὁποῖα περιῆλθον εἰς τοὺς Ὀθωμανοὺς ὑπὸ τύπον λιμενικῶν καὶ δημοτικῶν τελῶν.

§137ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι ἐπάναγκες νὰ γείνῃ καθαρώτερον τὸ γράμμα τοῦ νόμου· πρέπει νὰ τεθῇ: «ἐπὶ προσαγωγῇ ἐπισήμων ἀποδείξεων».

§138ΣΤ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ λέγει παρακάτω.

§139ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἀκριβῶς ἕνεκα τῆς ἀντιδιαστολῆς, ἡ ὁποία προκύπτει ἐκ τοῦ ἄρθρου 9, εἶναι ἀναπόφευκτον νὰ τεθῇ. Προσέρχεταί τις καὶ λέγει «ἐγὼ ἐπλήρωσα τόσα», καὶ φέρει δύο μάρτυρας.

§140ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἦναι γνωστὸν, τίνας φόρους εἰσέπραξαν οἱ Τοῦρκοι; Ἐὰν ἐδωροδοκήθη τις ἐξ αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων, τῶν Τούρκων, μολονότι δὲν εἶναι γνωστὸν, ἂν οἱ Τοῦρκοι ὑπάλληλοι δωροδοκοῦνται,—ἀλλ’ ἂς ὑποθέσωμεν ὅτι ἐδωροδοκήθη καὶ ὅτι ἀφῆκεν εἴς τινα ἐλεύθερον τὸ ἐμπόρευμά του,—εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν ἡμεῖς: «ἐπειδὴ δὲν ἐπλήρωσες ὁλόκληρον τὸν φόρον, πλήρωσέ τον τώρα»; Ὑποθέτω ὅτι οἱ τελωνειακοί μας ὑπάλληλοι θὰ ἦναι εἰς θέσιν νὰ πληροφορηθῶσιν ἀκριβῶς, ποῖα εἶναι τὰ τέλη καὶ τὰ δικαιώματα τὰ πληρωθέντα εἰς τοὺς Τούρκους. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6 τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 7 καὶ 8 τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου).

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§142Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἐν πρώτοις θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ζητήσῃ τὰς πρωτοτύπους ἀποδείξεις, ἀλλ’ ἀντίγραφα’ διότι πολλάκις τὰ ὑποβαλλόμενα ἐν πρωτοτύπῳ ἔγγραφα δυνατὸν ν’ ἀπολεσθῶσιν ἢ περιπλεχθῶσι· τούτου δ’ ἕνεκα καὶ νῦν συνιστῶμεν εἰς τοὺς μεταφέροντας ἐκ Θεσσαλίας διάφορα προϊόντα τῆς χώρας ἐκείνης νὰ ἔχουν διπλᾶ πιστοποιητικά. Δεύτερον θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Οἱ ἔμποροι οἱ εὑρισκόμενοι ἐν Λαρίσῃ ἢ ἐν Καλαμπάκᾳ δύνανται νὰ ἔχουν ἀποδείξεις τοῦ τελωνείου περὶ πληρωμῆς τοῦ τέλους εἰδῶν τινων ἐμπορευμάτων, ἀλλ’ οἱ ἐν Τυρνάβῳ, Καρδίτσῃ καὶ Τρικκάλοις ἔμποροι τίνας ἀποδείξεις θέλουσι προσαγάγει;

§143ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποθέτω ὅτι θ’ ἀποδειχθῇ ἐκ τῶν ἐγγράφων τῶν εἰς τὰ πρακτικὰ τῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιριῶν, δεύτερον ἐκ τῶν τελωνειακῶν ἀποδείξεων περὶ πληρωμῆς τοῦ φόρου, τρίτου ἐκ τῶν ἐμπορικῶν βιβλίων. Θὰ ἐπιδείξουν τὰ βιβλία τὰ ἐμπορικὰ τῶν πωλησάντων ἢ τῶν ἀγορασάντων. Οἱαδήποτε ἀπόδειξις δύναται νὰ προσαχθῇ.

§144ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ καὶ τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ἑξῆς· ὅτι τὰ 9/10 ἴσως τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ψηφίζομεν, θὰ διαῤῥεύσουν διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 9· διότι οἱ ἔμποροι, οἵτινες εἰσήγαγον ἐμπορεύματα κατὰ τὸ 1896 καὶ ἔχουν τὰς ἀποδείξεις τοῦ τελωνείου περὶ τῆς εἰσαγωγῆς...

§145ΣΤ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι μόνον τοῦ τελωνείου.

§146ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ ἤκουσα τοῦ τελωνείου κατὰ πλείονα λόγον, ὅταν ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἀποδείξεις. Τοῦτο θὰ ἦναι ἀρκετὸν, ἵνα διαῤῥεύσῃ τὸ πλεῖστον μέρος τῶν ἐμπορευμάτων, τὰ ὁποῖα κηρύττομεν ὡς λαθραῖα· διότι ὁ ἔμπορος, ὅστις κατὰ τὸ 1896 εἰσήγαγεν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ 100,000 ὀκάδας ζακχάρεως, καὶ ἔχει τὴν ἀπόδειξιν τοῦ τελωνείου, ὅτι ἐτελώνισε τὴν ζάκχαριν ταύτην, βεβαίως κατηνάλωσεν αὐτήν...

§147ΣΤ. ΣΤΡΕΙΤ. Ἀναγνώσατε τὸ ἑπόμενον ἄρθρον.

§148ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ἀνέγνωσα... Ἀλλ’ ἐντὸς τοῦ 1897 εἰσήγαγεν ἑτέρας 150,000 ὀκάδας, ἐκ τῶν ὁποίων κατηνάλωσε τὰς 50,000, καὶ κατὰ τὴν ἀναχώρησιν τῶν Τούρκων εὑρίσκεται κάτοχος 100,000 ὀκάδων, τὰς ὁποίας εἰσήγαγε κατὰ τὸ 1897. Θὰ παρουσιάσῃ τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι εἰσήγαγε κατὰ τὸ 1896 ὀκάδας ζακχάρεως 100,000, καὶ ὅτι αὐτὴ ἡ ποσότης εἶναι ἡ ὑπάρχουσα εἰς τὴν ἀποθήκην του, καὶ θὰ ζητήσῃ, δυνάμει τῆς ἀποδείξεως ταύτης, τὴν ἐξόφλησιν τῆς δηλώσεώς του. Ὁ εἰσαγαγὼν μεταξωτὰ θὰ παρουσιάσῃ μεταξωτὰ ἀξίας ἢ βάρους ἴσου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐτελώνισε κατὰ τὸ 1896. Δὲν ὑπάρχει σφραγὶς τοῦ τελωνείου μήτε ἐπὶ τῆς ζακχάρεως, μήτε ἐπὶ τῶν μεταξωτῶν, ὅπως βεβαιώσῃ τὴν ταυτότητα τῶν εἰσαχθέντων ἐμπορευμάτων. Ἑπομένως ὅλα τὰ ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα εἰσήχθησαν κατὰ τὸ 1896 καὶ κατηναλώθησαν κατὰ τὸ 1897, θὰ παρουσιασθῶσιν ὡς ἐν ἀποθήκῃ ἐν Βόλῳ, Τρικκάλοις καὶ Λαρίσῃ, καὶ θὰ ζητήσουν ν’ ἀπαλλαγῶσι τῆς νέας φορολογίας, δηλούμενα, ὅτι εἰσήχθησαν πρότερον. Διὰ τοῦτο, χωρὶς νὰ εἰσέλθω εἰς συζήτησιν κατὰ τὴν ὥραν ταύτην...

§149ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀναγνώσατε τὸ ἑπόμενον ἄρθρον.

§150ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (ἀναγινώσκει)... Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἐπιτροπὴ, κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου τούτου, ν’ ἀποκρούσῃ ἕνα ἔμπορον, ὁ ὁποῖος παρουσιάζει ἀπόδειξιν εἰσαγωγῆς τοῦ τελωνείου περὶ ὡρισμένου ποσοῦ ἐμπορευμάτων.

§151ΣΤ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ αἱ ἐξελέγξεις, τὰς ὁποίας δύναται νὰ κάμῃ ἡ ἐπιτροπή;

§152ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν δύναται νὰ ἐπιμείνῃ ἡ ἐπιτροπή.

§153ΣΤ. ΣΤΡΕΙΤ. Πῶς δὲν δύναται, κύριε Βουλευτά; Τὸ ἄρθρον λέγει, ὅτι δικαιοῦται νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν καὶ νὰ εἴπῃ: «σὲ παρακαλῶ, αὐτὸς ὁ ἔμπορος μόνον εἰς τὰ 1896 ἔφερε ζάκχαριν;» Ἡ ἑταιρία θὰ εἴπῃ: «ὄχι· ἔφερε καὶ εἰς τὰ 1897. Ἰδοὺ ἡ φορτωτική, ἐξ ἧς ἐμφαίνεται τί ἔφερε.» Τί θὰ κάμῃ ἡ ἐπιτροπή;

§154ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν εὐσυνειδήτως ἠμπορῇ ν’ ἀποφανθῇ.

§155Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τί ἀντιπροτείνετε;

§156ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὴν διόρθωσιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσω, ὅτι τὰ ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα εἰσήχθησαν κατὰ τὸ 1896, μένουσιν ἀκατανάλωτα σήμερον. Ἐγὼ ὑπέδειξα τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα θὰ προέλθουν, καὶ ἀκριβῶς, ἐπειδὴ οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Θεσσαλίας δὲν ἐννοοῦσι νὰ ἐπιτρέψωσι τὴν ἐξακολούθησιν καταναλώσεως ἐμπορευμάτων εἰσαχθέντων λάθρᾳ, ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν ὑμῶν εἰς τὰς παρατηρήσεις μου. Δὲν θέλω νὰ παρατείνω τὴν συζήτησιν ἀπόψε, ἀλλὰ χωρὶς νὰ σταματῶμεν ἀπέναντι τοῦ φόβου, ὅτι 5 ἢ 6 ἔμποροι ἐνδέχεται νὰ ἔχουν ἐμπορεύματα εὐθηνὰ, δυνάμεθα νὰ μὴ ἀνοίξωμεν τὰς θύρας πλήρως καὶ τελείως, διὰ νὰ διαῤῥεύσουν ὅλα τὰ ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα θέλομεν νὰ τελωνίσωμεν.

§157Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐνῷ εἰς τὰς παρατηρήσεις τὰς ἄλλας ἐφάνη τόσον προνοητικὸς ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἄρτης, ἔρχεται ἤδη νὰ καταστρέψῃ τὸ ἔργον ὅλον. Ὑπάρχει πεπλανημένη γνώμη, ὅτι δὲν ὑπάρχουσιν ἀκόμη ἐμπορεύματα ἐν Θεσσαλίᾳ τοῦ 1896 μὴ καταναλωθέντα. Περὶ αὐτῶν, ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὸς ἀντίκρουσιν, εἶναι ἐπαρκῆ. Δὲν εἶναι, ὡς πολλάκις εἶπον, δυνατὸν νὰ εὕρωμεν λύσιν τοιαύτην, ὥστε νὰ ἐξασφαλίσωμεν καθ’ ὁλοκληρίαν τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου ταμείου καὶ τῶν φορολογουμένων. Θὰ συμβῇ καὶ ἀνισότης καὶ ἀδικία. Ἀλλὰ νὰ περιορίσωμεν τὸ κακόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν σᾶς εἶπεν, ὅτι λαμβάνει ὅλα τὰ δυνατὰ μέτρα, ἀφοῦ ἔχει μίαν ἐπιτροπὴν, συγκειμένην ἀπὸ ἀνωτέρους, ὡς εἶπεν, ὑπαλλήλους, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ δικαστικὰ πρόσωπα, αὐτὸς ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν. Αὐτοὶ λοιπὸν θὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν ὅλας τὰς συγκεκριμένας περιστάσεις, καὶ θ’ ἀποφανθῶσιν ὅσον εἶναι δυνατὸν δικαιότερον. Ἐνδέχεται νὰ ὑποπέσωσι καὶ εἰς μίαν ἀδικίαν, ἡ ὁποία νὰ ζημιώσῃ τὸ Δημόσιον, ἢ νὰ ζημιώσῃ τοὺς πολίτας, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀποφύγωμεν. Λησμονεῖ ὁ κ. συνάδελφος ὅτι ὁ συναγωνισμὸς τοῦ ἐμπορίου εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ καθοδηγήσῃ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως εὑρεθῇ ἡ ἀλήθεια; διότι, ἐάν τις θελήσῃ νὰ προβῇ εἰς ἔγκλημα,—διότι εἶναι ἔγκλημα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον κάμνει, θὰ ἦναι μία ἀπάτη καὶ θὰ συνεπάγηται τὰς συνεπείας τοῦ ἐγκλήματος τῆς ἀπάτης,—βεβαίως ὁ συνάδελφος τοῦ ἐμπόρου θὰ σπεύσῃ νὰ καταγγείλῃ αὐτόν. Ὥστε καὶ τοῦτο εἶναι μία ἐγγύησις, ὅτι δὲν θέλει παρεισφρύσει τοιαύτη κατάχρησις.

§158Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. ἐξ Ἄρτης συναδέλφου στηρίζονται εἰς μίαν βάσιν ἐσφαλμένην. Ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ἔλεγεν, ὅτι ἡ προσαγωγὴ ἀποδείξεων περὶ τοῦ ὅτι ὑπεβλήθησαν τὰ ἐμπορεύματα ταῦτα εἰς εἰσαγωγικὸν τέλος ἀρκεῖ πρὸς ἀπαλλαγὴν αὐτῶν ἀπὸ τῆς ὑποχρεώσεως τῶν ποινῶν, τότε βεβαίως ἤθελεν ἔχει δίκαιον. Ἀλλ’ αὐτὴ ἡ προσαγωγὴ αὐτῶν τῶν ἀποδείξεων εἶναι ἓν στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον πρόκειται ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐκτιμήσῃ. Λοιπὸν ὅταν συνιστᾶται μία ἐπιτροπὴ, ὅταν αὕτη συνιστᾶται ἀπὸ ὑπαλλήλους γινώσκοντας τὰ κατὰ τὴν Θεσσαλίαν, ὅταν ἦναι γνωστὸν, εἰς ποίας πόλεις ὑπῆρχον ἐμπορεύματα κατὰ τὴν ἀποχώρησιν τῶν Ἑλληνικῶν ἀρχῶν, ποῦ δὲν ὑπῆρχον, ποῦ οἱ ἔμποροι διέθετον τὰ ἐμπορεύματά των καὶ τὰ ἀπεκόμισαν εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα, ὅταν ὑπάρχωσι τόσα στοιχεῖα προηγούμενα, δὲν ἐννοῶ διατὶ νὰ μὴ ἀφήσητε ἐλευθερίαν τινὰ ἐνεργείας εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ὥστε, ὅταν προσάγωνται αἱ ἀποδείξεις αὗται, νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν πάντα τὰ σχετικὰ στοιχεῖα, δηλαδὴ τὰς ἀποδείξεις τῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιριῶν, τὰ τιμολόγια καὶ ὅλα τὰ ἄλλα, διὰ νὰ μορφώσῃ γνώμην βάσιμον.

§159Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Καὶ ὁ παραβάτης ὑπόκειται εἰς τὰς συνεπείας τῆς παραβάσεως.

§160ΑΧ. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὸ δίλημμα δύο ἀτόπων, ἢ δύο κινδύνων, τὸ εὐκταῖον δὲ εἶναι νὰ ἐξέλθῃ τις τοῦ διλήμματος τούτου μὲ ὀλιγωτέραν θυσίαν. Δύο οὕτω κίνδυνοι ὑπάρχουσιν· ἀφ’ ἑνὸς ἐκεῖνος, ὃν ὑπέδειξεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης συνάδελφος, καὶ τοῦ ὁποίου τὴν ἔκτασιν καὶ ἐγὼ διορῶ καὶ φαντάζομαι, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὁ κίνδυνος τοῦ νὰ ὑποβληθῶσιν ἐμπορεύματα φορολογηθέντα ἤδη εἰς διπλῆν φορολογίαν, ἐναντίον παντὸς νομίμου καὶ παντὸς δικαίου. Τὸ non bis in idem εἶναι θεμελιώδης ἀρχή, ἀξία εὐλαβοῦς προσοχῆς. Ποῖος κίνδυνος ἔχει πιθανότητα μείζονος ἐκτάσεως; Τοῦτο ἐξαρτᾶται ἐκ τῶν ὑπαρχουσῶν πληροφοριῶν, ἂν διασώζωνται εἰσέτι ἐμπορεύματα ἐκ τῶν εἰσαχθέντων ἐν Θεσσαλίᾳ πρὸ τοῦ πολέμου. Ὁμολογῶ, ὅτι ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἔχω πληροφορίας τοιαύτας, τὰς ὁποίας νὰ τολμῶ ν’ ἀνακοινώσω ὡς αὐθεντικὰς πρὸς τὴν Βουλήν. Ὑποθέτω ἐν τούτοις, ὅτι ἐλάχιστον ποσὸν ἐμπορευμάτων θὰ διασώζεται ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ὥστε ἐν ἀληθείᾳ νὰ χρησιμεύῃ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπικαλεσθῶσι τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 9, φρονῶ δὲ μᾶλλον, ὅτι διὰ τῶν παλαιῶν ἀποδείξεων, διπλοτύπων τελωνειακῶν καὶ ἄλλων, θὰ προσπαθῶσι πολλοὶ νὰ δικαιολογήσωσι τὴν κατοχὴν ἐμπορευμάτων μεταγενεστέρως ἀποκτηθέντων, ἵνα ἀποφύγωσι τὰς συνεπείας τοῦ ψηφιζομένου τούτου νόμου. Ἐν τούτοις τὸ θέμα εἶναι ἄξιον μείζονος προσοχῆς ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι θὰ τὸ ἀξιώσῃ τοιαύτης, ὡς καὶ τὴν ἑτέραν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, περὶ ἧς πρὸ ὀλίγου ὡμίλουν, ὥστε νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος, ἐὰν ᾖναι δυνατόν, ὅστις καὶ τὸν κίνδυνον τῆς διπλῆς φορολογίας νὰ αἴρῃ, ἀλλ’ ἐπίσης καὶ τὸν κίνδυνον τοῦ νὰ μὴ ἐπέλθῃ δι’ αὐτῶν τῶν εἰκονικῶν τεχνασμάτων ἡ καταστρατήγησις τοῦ νόμου τούτου, ὅστις, καὶ ἐγὼ φοβοῦμαι, ὅτι ἄλλως θὰ διαῤῥεύσῃ ἐκ τῆς θυρίδος, ἣν ἀνοίγει ἡ διάταξις αὕτη, κατὰ τὴν εὔστοχον ἔκφρασιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄρτης Βουλευτοῦ. Τὸν τρόπον τοῦτον δὲν τολμῶ νὰ τὸν ὑποδείξω οὕτω προχείρως· πάντως ὅμως, πλὴν τῶν ἐξευρετέων συνδυασμῶν ὑπὸ τῆς πεφωτισμένης μελέτης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, νομίζω ὅτι πρέπει εἰς τὸ ἄρθρον 10, ἔνθα ἀνοίγεται ἡ θύρα τῆς διαδικασίας τῶν ἐπιτροπῶν, νὰ περιληφθῇ καὶ διάταξις χορηγοῦσα κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῆς ἐπιτροπῆς ἔνδικον μέσον προσφυγῆς εἴτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, εἴτε εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον νὰ δικαιοῦται νὰ μεταῤῥυθμίζῃ τὴν ἀπόφασιν εἴτε ἐπὶ τὸ ἐλαφρότερον, εἴτε ἐπὶ τὸ βαρύτερον, ἵνα οὕτω διὰ διπλῆς καὶ ἐπισταμένης ἐρεύνης μειωθῶσιν αἱ τυχὸν εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου ἢ τῶν ἰδιωτῶν ἀδικίαι ἐκ τῆς πλάνης τῆς ἐπιτροπῆς. Οὕτω, νομίζω, προλαμβάνομεν μέρος τοὐλάχιστον τῶν ἐκ τοῦ διλήμματος κινδύνων.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ὅλαι αἱ παρατηρήσεις. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9 τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 10 τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου (ἀναγινώσκεται).

§162Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ, νομίζω, δύνασθε νὰ παραδεχθῆτε μίαν προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας ἡ ἐπιτροπὴ ὀφείλει νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασίν της, ἵνα μὴ μένωσιν αἱ ὑποθέσεις αὗται ἐκκρεμεῖς. Ὑποβάλλω τὴν παρατήρησιν ταύτην διὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11 τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 12 τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου (ἀναγινώσκεται).

§164Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Δὲν σαφηνίζεται ἀπὸ ποίου μέρους εἰς ποῖον ἡ μεταφορὰ θὰ γείνῃ. Δύναται νὰ θεωρηθῇ, ὅτι θὰ γείνῃ καὶ ἐν τῷ αὐτῷ μέρει.

§165ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Πολὺ καλά. Θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ παρατήρησίς σας εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 12, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν).

§166ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον τὰ λοιπά.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναί τινες πιστώσεις, Κύριοι, τὰς ὁποίας δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν.

§168Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὑπάρχουσιν ἐκθέσεις;

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τουλάχιστον νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ μεταβολῶν ἐν τῷ τελωνειακῷ δασμολογίῳ», τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει συζήτησιν.

§170ΣΤΕΦ. ΣΤΡΕΙΤ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταβολῶν ἐν τῷ τελωνειακῷ δασμολογίῳ. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 2,500 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1897).

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομοσχέδιον ὄγδοον...

§172ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον (θόρυβος).

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 9 μ. μ.