1897.12.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 12

Τῆς 6 Δεκεμβρίου 1897.

(Σάββατον)

Ὥρα 0,35′ π. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, παρόντων 115 Βουλευτῶν, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως; Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας συνθήκης περὶ εἰρήνης τῆς 22 Νοεμβρίου (4 Δεκεμβρίου) 1897.

§2Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεμία ἀντίῤῥησις, κύριε Πρόεδρε, ἠκούσθη, οὔτε εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἀκουσθῇ, κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, οὗτινος ἠγγείλατε τὴν συζήτησιν, καθόσον ἡ συνθήκη, ἧς τὴν παραδοχὴν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο σκοπεῖ, ἐπεβλήθη εἰς τὸ ἔθνος ὑπὸ σκληρᾶς καὶ σιδηρᾶς, δύναμαι νὰ εἴπω, ἀνάγκης, ἣν ἐδημιούργησαν καὶ ἡ ἔξωθεν ἐπιβολὴ καὶ αἱ συμφοραί, ἃς κακὴ μοῖρα ἐπέκλωσεν εἰς τὴν πατρίδα μας. Περὶ τῶν συμφορῶν τούτων εἶμαι βέβαιος, Κύριοι, ὅτι ταχύτατα θέλει προκληθῆ εὐρύτατος ἔλεγχος, ἵνα διαγνωσθῇ τέλος πάντων, ποῦ ἐνεδρεύει ὁ κακὸς δαίμων ὁ ἀπεργασάμενος τηλικοῦτον ὄλεθρον, ὁ συντρίβων τὸ ἔθνος, ὁσάκις ἐξεγείρεται ἐν θυσίαις καὶ ἐνθουσιασμῷ ὑπὲρ ἱερωτάτων καὶ τιμιωτάτων δικαίων. Αἱ τεχνικαὶ καὶ πολυειδεῖς ἐνέργειαι, αἱ ἑκάστοτε καταβαλλόμεναι πρὸς συγκάλυψιν τῆς ἀληθείας καὶ παραπλάνησιν τῆς ἐθνικῆς συνειδήσεως, ἐλπίζω ὅτι τὴν φορὰν ταύτην θέλουσι ναυαγήσει ἀπέναντι τῆς σταθερᾶς ἀποφάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ θέσῃ τέρμα εἰς κατάστασιν, ἥτις, ἐὰν παραταθῇ, ἀπειλεῖ τὴν ὁριστικὴν διαγραφὴν τοῦ μέλλοντος τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὅπερ ἡ Θεία Πρόνοια καὶ αἱ ἐθνικαὶ παραδόσεις ἔχουσι χαράξει. Ἀλλὰ περὶ τοῦ μεγάλου τούτου θέματος, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν εἶναι προσῆκον νὰ ἐπασχολήσω κατὰ τὰς στιγμὰς ταύτας τὴν Βουλήν. Ἐθεώρησα ὅμως ἀναγκαῖον νὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχὴν αὐτῆς καὶ νὰ τὴν παρακαλέσω νὰ κρατήσῃ ὑπὸ σημείωσιν τὰς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως, τὰς σχετιζομένας πρὸς τὴν κύρωσιν τῆς ὑπὸ συζήτησιν συνθήκης. Κατὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν μας θεωρῶ ἀπαραίτητον νὰ ἐπερωτηθῇ ἡ Κυβέρνησις διατὶ τόσον βραδέως ἐκλήθη ἡ Βουλὴ πρὸς συζήτησιν τοῦ σημαντικωτάτου τούτου ζητήματος, εἰς τρόπον ὥστε μέγα μέρος τῶν Βουλευτῶν δὲν κατωρθώθη νὰ παρευρεθῶσιν, ἐν μεσονυκτίοις δὲ ὥραις ἀναγκαζόμεθα ἐσπευσμένως νὰ ψηφίζωμεν, συμπτύξαντες εἰς τριακοντάωρον τὰς συνταγματικῶς ἀπαιτουμένας τρεῖς ἡμέρας καὶ ἀντιστοίχους συνεδριάσεις· ἐὰν τῳόντι, ὡς ἀγγέλλει τὸ Ἐθνικὸν Πρακτορεῖον, ἡ Κυβέρνησις ἠναγκάσθη νὰ ζητήσῃ παράτασιν τῆς δεκαπενθημέρου πρὸς ἐπικύρωσιν τῆς συνθήκης διορίας παρὰ τῆς Τουρκίας, ἣν αὕτη ἀπέῤῥιψε, καὶ ποῖος λόγος περιήγαγεν εἰς τὴν ἀνάγκην ταύτην τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε νὰ ὑποστῶμεν καὶ τὴν πρόσθετον ταύτην δοκιμασίαν· διατὶ ἐπὶ τέλους τόσον βραδέως ἤχθη ἡ συνθήκη εἰς τὴν Βουλήν, καὶ παρ’ ὀλίγον νὰ διατρέξωμεν τὸν κίνδυνον, ἄνευ τῆς προθύμου σπουδῆς τῶν Βουλευτῶν, νὰ καταστῶμεν ἐκπρόθεσμοι, παρέχοντες ἀφορμὴν εἰς προφάσεις καὶ παρεξηγήσεις καὶ ἴσως καὶ εἰς ἐπιζημίους συνεπείας; Τὰ ζητήματα ταῦτα καὶ τὰ συναφῆ τούτοις συνδέονται καὶ πρὸς τὴν ἐθνικὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ πρὸς τὴν εὔτακτον λειτουργίαν τοῦ πολιτεύματος, εἶναι δὲ ἄξια ν’ ἀπασχολήσωσι κατὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν μας τὴν Βουλήν, ὅπως αὕτη, ἀκροωμένη τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν, μορφώσῃ πεποίθησιν ἐπὶ τῆς σχετικῆς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἕτερος τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προκαταβολῆς ὑπὸ τοῦ Δημοσίου πρὸς τοὺς ἐκ Θεσσαλίας πρόσφυγας δημάρχους τῶν καθυστερουμένων αὐτοῖς μισθῶν.

§5Γ. ΚΟΡΠΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, ἐπειδὴ ὑπάρχουσι τροπολογίαι ἐπ’ αὐτοῦ, νὰ ἀναβληθῇ, καθόσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὁποίου ὑπάγονται διατάξεις τινὲς τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ἔλαβεν ἐγκαίρως γνῶσιν τῶν τροπολογιῶν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἕτερον ἀντικείμενον δὲν ὑπάρχει. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά.

§7Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ὄταν ἐπαναλάβωμεν τὰς ἐργασίας μας, νὰ φροντίσουν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ νὰ ἦναι ἐν ἁρμονίᾳ, ὥστε νὰ ἔρχωνται ἐδῶ καὶ νὰ συζητῶσι τὰ νομοσχέδιά των ἄνευ διαφωνίας· διότι ἀπόψε παρουσιάζονται οἱ κ. Ὑπουργοὶ εὑρισκόμενοι ἐν διαφωνίᾳ—πρᾶγμα παράδοξον!

§8Γ. ΚΟΡΠΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπῆρξε καμμία δυσαρμονία. Ἰδοὺ διατί· διότι χθὲς ἐγένετο κατ’ ἀρχὴν ἀποδεκτὴ ἡ προταθεῖσα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Βόλου Βουλευτοῦ τροπολογία, τὴν ὁποίαν μόλις σήμερον κατωρθώθη νὰ συνοψίσωμεν ἐν ταῖς τροπολογίαις τοῦ νομοσχεδίου, ταῖς πρὸ ὀλίγων ὡρῶν τυπωθείσαις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀπόψε μόλις ἔλαβε γνῶσιν τῶν τροπολογιῶν αὐτῶν, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον πολὺ ἀργὰ εἶχον συνταχθῆ.

§9Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔλαβε γνῶσιν ἀπὸ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, διότι τὴν τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας προτείνεται νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ οἱ μισθοὶ τῶν καθηγητῶν τοῦ δημοσυντηρήτου Γυμνασίου Καρδίτσης, τὴν ἀνέγνωσεν ἀπὸ χθὲς, καὶ ἐτυπώθη αὕτη· ἑπομένως, ἐὰν ὑπῆρχε διάθεσις, ἠδύνατο νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐτροποποιήθη.

§10ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Πρόκειται καὶ περὶ δημάρχων καὶ δημοτικῶν ὑπαλλήλων.

§11Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ δημάρχων.

§12ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι πρόκειται.

§13Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἄλλως τε δὲν βλέπω ποία συνεννόησις πρόκειται νὰ γείνῃ.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως).

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα πρέπει ν’ ἀποφασίσωμεν πότε θὰ συνέλθῃ εἰς νέαν συνεδρίασιν ἡ Βουλή.

§16Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὶν ἢ ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ ἐπὶ τούτου, νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη τὸ Ὑπουργεῖον νὰ δώσῃ πληροφορίας τινὰς εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως ἀπερχόμενοι τῶν ἔργων μας καὶ τῆς αἰθούσης ἔχωμεν εἴδησίν τινα περὶ τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται αἱ ἐκκρεμεῖς ἐργασίαι πρὸς παρασκευὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἁρμοδιότητος καὶ καθηκόντων τῆς διεθνοῦς ἐπιτροπῆς καὶ περὶ τῶν ἄλλων οἰκονομικῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι συναφῆ πρὸς τὰς ἐργασίας ταύτας. Ἐκφράζων τὴν ἐπιθυμίαν ταύτην, δὲν ἐννοῶ νὰ στενοχωρήσω παντάπασι τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς, ἵνα εἴπωσιν ὅσα δὲν πρέπει νὰ εἴπωσιν, ἀλλὰ προεκάλεσα αὐτοὺς νὰ εἴπωσιν ὅσα εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῶσι, ταῦτα δὲ νομίζω ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ λεχθῶσι, διὰ νὰ ἔχωμεν εἴδησίν τινα περὶ τῶν τελεσθέντων.

§17ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ ἐργασίαι τῆς διεθνοῦς ἐπιτροπῆς εἶναι λίαν προκεχωρημέναι. Ἐκ τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς ὁ καταρτισμὸς τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐλέγχου εἶναι σχεδὸν τετελεσμένος, ὑπολείπονται κυρίως μόνον αἱ διαπραγματεύσεις περὶ συμβιβασμοῦ. Αἱ διαπραγματεύσεις αὗται ἤρξαντο πρό τινων ἡμερῶν μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ξένων Κυβερνήσεων καὶ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, ἐλπίζεται δὲ, ἂν μὴ νέαι δυσχέρειαι ἀναφυῶσιν, ὅτι ἐντὸς ἡμερῶν τινων θέλει καὶ τοῦτο τὸ ζήτημα συμπληρωθῆ. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν τὰ πράγματα διατρέξωσι τὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον ὑποθέτω ὅτι θὰ διατρέξωσι, δὲν δύναμαι νὰ ἀναλάβω τὴν εὐθύνην νὰ ὑποδείξω κατὰ τίνα ἡμέραν ὡρισμένως ἡ Βουλὴ θέλει συγκληθῆ, ὅπως ὑποβληθῶσιν εἰς αὐτὴν τὰ μέτρα τὰ ἀναγκαῖα πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ἄρθρου 2 τῆς προκαταρκτικῆς εἰρήνης...

§18Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐζητήθησαν πληροφορίαι περὶ τούτου.

§19ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ. .. Δὲν δύναμαι δὲ νὰ πράξω τοῦτο, διότι ἡ λύσις τοῦ ζητήματος δὲν ἐξήρτηται μόνον ἀπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις αἱ μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ξένων ἀντιπροσώπων θέλουσι λήξει μετά τινας ἡμέρας, ὑπολείπεται ὅμως ἡ ἔγκρισις τῶν ξένων Κυβερνήσεων καὶ ἡ συνεννόησις μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτῶν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ πότε θέλετε νὰ συνέλθῃ εἰς νέαν συνεδρίασιν;

§21ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις δηλώσῃ ὅτι θέλει.

§22ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τῇ προσκλήσει ὑμῶν, κύριε Πρόεδρε.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῇ προσκλήσει τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς; Πολὺ καλά. Παρακαλῶ μίαν στιγμὴν ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ ὑπόλοιπον μέρος τῶν πρακτικῶν. (Ἀναγινώσκεται καὶ ἐπικυροῦται καὶ τὸ δεύτερον μέρος τῶν πρακτικῶν τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 1 π. μ.