1896.03.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 45

Τῆς 21 Μαρτίου 1896.

(Πέμπτη)

Ὥρα 4 καὶ 30′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἄρχεται ἡ συνεδρίασις).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ οἰκογένεια Δ. Ν. Καλλιφρονᾶ ἐκφράζει δι’ ἐπιστολῆς τὴν εὐγνωμοσύνην της πρὸς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῇ ἐκδηλώσει τῆς θλίψεως αὐτῆς διὰ τὸν θάνατον τοῦ ἐκ τῶν μελῶν τῆς οἰκογενείας βουλευτοῦ Ἀττικῆς Ν. Καλλιφρονᾶ. Ὁ κ. Σπ. Τυπάλδος Φορέστης, βουλευτὴς Πάλλης, ὑποβάλλει ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς: «Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, νὰ μὲ πληροφορήσῃ εἰς τίνα νόμον, ἢ διάταγμα ἔχον θέσιν νόμου, ἢ κανονισμὸν, ἐστηρίχθη ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἑλλάδος, διατάξασα τὸν νομάρχην Κεφαλληνίας νὰ ἐπιβάλῃ τῷ Ἡγουμενοσυμβουλίῳ τῆς Μονῆς Κυπουραίων, ὅπως τὰ τῆς διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας κανονίσῃ κατὰ τὰς διαταγὰς τῆς Συνόδου, ἐνῷ ἡ εἰρημένη Μονὴ εἶναι ἐκ τῶν ἀνοργανώτων, ἤτοι ἰδιωτικῶν;»

§2ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταθέτω πληροφορίας ζητηθείσας παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄρτης Βουλευτοῦ, ἀναφερομένας εἰς τὰς ἐργασίας τῆς κατασκευῆς τοῦ ὑπολειπομένου τμήματος τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν. Ἐπίσης πληροφορίας ζητηθείσας ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ ἐξ Ἄρτης κ. Βουλευτοῦ, ἀφορώσας εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1896 καὶ τὴν ἐν αὐτῷ περιληφθεῖσαν δαπάνην πρὸς κατασκευὴν ὁδῶν. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς ὁδοῦ Τρικκάλων–Ἄρτης, ἀλλὰ περὶ γεφύρας, ἥτις θέλει στηθῆ αὐτόθι.

§3Ν. ΣΜΟΛΕΝΙΤΖ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Κατά τινα τῶν παρελθουσῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λοκρίδος βουλευτὴς κ. Εὐταξίας ἀνέφερεν, ὅτι εἰς τὴν γενομένην προμήθειαν ὀθόνης καὶ ἐρεῶν τοῦ στρατοῦ δὲν ἐτηρήθησαν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ. Ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὴν ὀθόνην, αἱ διατάξεις αὗται ἐτηρήθησαν, διότι ἐγένοντο πέντε διαγωνισμοὶ καὶ ἐπὶ τέλους κατεκυρώθη ὄχι εἰς τὸν κ. Πολυγένην, ὡς ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ἀλλ’ εἰς τὸν κ. Κατελοῦζον πρὸς 1,49½. Παραβάλλων δὲ τὴν τιμὴν ταύτην πρὸς τὴν τιμὴν, εἰς ἣν ἄλλοτε κατεκυρώθη, τῶν δραχ. 2,26 κατὰ μέτρον, εὑρίσκω ὠφέλειαν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου 50,000 δραχμῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν προμήθειαν ἐρεῶν, ἐπειδὴ ἐγένοντο δύο διαγωνισμοὶ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, ἠδύνατο νὰ μὴ γείνῃ ἕτερος, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 34 ἐδάφ. ηʹ τοῦ ἰδίου νόμου. Μετὰ τοὺς δύο δὲ διαγωνισμοὺς κατεκυρώθη εἰς τὸ κατάστημα Χίρς. Αἱ τιμαὶ, αἱ ὁποῖαι προσεφέρθησαν, παραβαλλόμεναι πρὸς ἄλλας τιμὰς προσφερθείσας, φέρουσιν ὠφέλειαν εἰς τὸ Δημόσιον 15,293 δραχμῶν, ὑπολογιζομένης τῆς ἀξίας τοῦ φράγκου εἰς τὴν ἀγοραίαν τιμὴν αὐτοῦ κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς κατακυρώσεως τῆς δημοπρασίας πρὸς 1,73. Ἐπειδὴ δὲ εἰς τὸ συμβόλαιον τὸ συνταχθὲν ὑπῆρξε παρανόησις, ἐξεδόθη κατόπιν διαταγὴ, ὅπως γείνῃ συμπληρωτικὸν συμβόλαιον. Ὁ κ. Εὐταξίας ἔφερεν ἐνταῦθα δύο δείγματα, καὶ ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἡ παραλαβὴ ἐγένετο ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δειγμάτων αὐτῶν. Τὸ δεῖγμα, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἐγένετο ἡ προμήθεια, διαφέρει πολὺ, ὡς πρὸς τὴν ποιότητα, ἀπὸ τὸ δεῖγμα, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ὁ κ. Εὐταξίας, ἡ δὲ παραλαμβανομένη ἐρέα διαφέρει ἐπίσης καὶ κατὰ τὸ χρῶμα. Ὥστε βλέπετε, ὅτι, ἀντὶ νὰ χάσῃ τὸ Δημόσιον 240,000 δραχμὰς, ὡς ἔλεγεν ὁ κ. Εὐταξίας, — βεβαίως ἐν καλῇ τῇ πίστει — τοὐναντίον ὠφελήθη ἐκ τῆς ὀθόνης καὶ τῆς ἐρέας ἄνω τῶν 65,000 δραχμῶν.

§4ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤμην καὶ ἐγὼ μεταξὺ τῶν αἰτησάντων πληροφορίας. Δὲν ἐνδιαφέρομαι βεβαίως νὰ μάθω τὴν ποιότητα τῶν δειγμάτων, ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ἐμὲ πρωτίστως, εἶναι, ἐὰν ἡ προμήθεια ἐγένετο κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ λογιστικοῦ νόμου. Ἡ δημοπρασία ἐγένετο ἐν Παρισίοις, καὶ ἡ ἐν Παρισίοις δημοπρασία ἦτο πάντη ματαία, καθόσον αἱ προμήθειαι ἐν τῷ ἐξωτερικῷ δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τοὺς τύπους, τοὺς ὁποίους διαλαμβάνει ὁ νόμος περὶ δημοσίου λογιστικοῦ. Ἐρωτῶ, ἐγένετο δημοπρασία ἐνταῦθα;

§5Ν. ΣΜΟΛΕΝΙΤΖ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐγένοντο πέντε δημοπρασίαι.

§6ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Τότε δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ προμήθεια ἐγένετο κανονικῶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ποιότητα, τὰ περὶ ταύτης ἀνάγονται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὰ ὄργανα τῆς ὑπηρεσίας. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν οὔτε ἁρμοδιότητα οὔτε εἰδικότητα, ἵνα προβῶμεν εἰς τὸν ἔλεγχον. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι, ἐὰν οἱ ὅροι τῆς δημοπρασίας ἐτηρήθησαν, καλῶς ἔχει ἡ ἐνέργεια τῆς προμηθείας. Ἐγὼ ἐζήτησα τὰς πληροφορίας, διότι κατηγγέλθη, ὅτι δὲν ἐγένετο δημοπρασία ἐν Ἀθήναις.

§7Ν. ΣΜΟΛΕΝΙΤΖ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Πῶς κατηγγέλθη; Κατηγγέλθη παρά τινος Ζαγορησίου ἐν Ἀθήναις, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε νὰ γείνῃ νέα δημοπρασία ὑπὸ ὅρους, τοὺς ὁποίους ἔχω ἐδῶ.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκετὰ, κύριε Ὑπουργέ.

§9ΚΑΙΡΗΣ. Ἐπειδὴ, κύριε Πρόεδρε, ἡ σημερινὴ συνεδρίασις ἴσως εἶναι ἡ τελευταία τῆς παρούσης συνόδου, ὀφείλω νὰ ποιήσωμαι καὶ ἐκ δευτέρου τὰς αὐτὰς ἀνακοινώσεις περὶ τοῦ λιμένος Ἄνδρου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, κατόπιν νέων παραστάσεων τῆς μειονοψηφίας τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Ἄνδρου καὶ τῆς ὁλομελείας τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Διὰ πολλῶν θυσιῶν καὶ κόπων κατωρθώθη νὰ κατασκευασθῇ ὁ ἐξ 150 μέτρων βραχίων τοῦ λιμένος ἐν Ἄνδρῳ, ὅστις ἦτο ἀναγκαιότατος· ἀλλ’ ὁ βραχίων οὗτος, ἕνεκα μεγάλων τρικυμιῶν, ὑπέστη ζημίας τινάς, καὶ ἔχει ἀνάγκην ἀπόλυτον ἐπιδιορθώσεως αὐτῶν καὶ ἐξασφαλίσεως διὰ κυματοθραύστου. Διὰ νὰ περατωθῇ τὸ ἔργον τῆς ἐξασφαλίσεως τοῦ λιμένος, ἀπαιτεῖται δαπάνη τοὐλάχιστον 100,000 δραχμῶν, τὸ ταμεῖον δὲ τὸ λιμενικὸν ἔχει μόνον 65,000 ἤδη. Τὸ ὑπολειπόμενον ποσὸν θὰ καλυφθῇ διὰ μικροῦ δανείου καὶ ἐκ τῶν φόρων τῶν λιμενικῶν. Ἐζήτησεν ὅθεν ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων· ἀλλὰ παραδόξως τὸ ἔργον τοῦτο συνεδέθη πρὸς ἕτερον ἔργον, ἤτοι πρὸς τὴν κατασκευὴν προκυμαίας εἰς θέσιν «Ἁγίαν Θαλασσινήν», διὰ τὸ ὁποῖον θ’ ἀπαιτηθῶσιν ἕτεραι 100,000 δραχμαί. Ἐπειδὴ δὲ δὲν ἐπαρκοῦσι τὰ χρήματα τοῦ λιμενικοῦ ταμείου διὰ τὴν ἐκτέλεσιν καὶ τούτου, θὰ σταματήσωσι τὰ ἔργα ἀμφότερα, καὶ ὁ λιμὴν θὰ μείνῃ ἐκτεθειμένος. Ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ κατὰ πλειονοψηφίαν, ὅτι πρωτίστη ἀνάγκη εἶναι νὰ περατωθῇ τὸ ἔργον τῆς ἐξασφαλίσεως τοῦ λιμενοβραχίονος· τοῦτο συνιστᾷ καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, ὑπὲρ τούτου συνηγορῶ καὶ ἐγὼ παρὰ τῷ κυρίῳ Ὑπουργῷ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἡ προέκτασις τῆς προκυμαίας «Ἁγίας Θαλασσινῆς» εἶναι ἔργον ὅλως περιττὸν, διότι ἐν καιρῷ βορείων ἀνέμων εἶναι ἀδύνατος ἡ ἐπιβίβασις καὶ ἀποβίβασις ἐκ τῆς θέσεως ταύτης, ὅσον καὶ ἂν προεκταθῇ ἡ προκυμαία. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου κατεσκευάσθη ἐντὸς τοῦ λιμένος εἰς θέσιν Ἐμπορεῖον ἄλλη προκυμαία, διὰ τὴν ὁποίαν ἐδαπανήθησαν 20,000 δρ. καὶ ἐν καιρῷ βορείων ἀνέμων ἡ ἐπιβίβασις καὶ ἀποβίβασις γίνεται ἐπὶ ταύτης· ἄλλως πλησίον τῆς «Ἁγίας Θαλασσινῆς» ὑπάρχει προκυμαία 150 μέτρων, ἥτις κατεσκευάσθη δαπάναις τῆς οἰκογενείας Ἐμπειρίκου καὶ ἐξυπηρετεῖ τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου, ὅταν πνέουν νότιοι ἄνεμοι. Ἐὰν βραδύτερον τὸ λιμενικὸν ταμεῖον ἀποκτήσῃ κεφάλαια, δύναται νὰ ἐκτελέσῃ καὶ ἔργα πολυτελείας, ὡς θὰ ἦναι ἡ προέκτασις τῆς ὑπαρχούσης προκυμαίας «Ἁγίας Θαλασσινῆς»· σήμερον ὅμως ἐπείγει ἡ ἀνάγκη τῆς ἐξασφαλίσεως τοῦ λιμενοβραχίονος, ὅπως μὴ καταστραφῇ, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ χωρίσῃ τὰ δύο ἔργα καὶ διατάξῃ τὴν μειοδοτικὴν δημοπρασίαν τῶν ἔργων τῆς ἐξασφαλίσεως, συμφώνως πρὸς τὴν γνώμην τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἄνδρου καὶ τὴν εὐχὴν ὁλοκλήρου τοῦ δήμου· νὰ μὴ δίδῃ δὲ προσοχὴν εἰς ἐνεργείας καὶ λόγους ξένους πρὸς τὰ πραγματικὰ συμφέροντα τοῦ τόπου.

§10ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Δὲν γνωρίζω, κύριε Πρόεδρε, κατὰ πόσον οἱ ξένοι, οἱ ὁποῖοι θὰ τιμήσωσι τὴν πόλιν τῆς Παλλάδος διὰ τῆς παρουσίας των, θὰ ἐνθουσιασθῶσιν ἐκ τῆς ἁψῖδος, ἡ ὁποία ἐστήθη παρὰ τὴν Πλατεῖαν τῆς Ὁμονοίας, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὁ καλλωπισμὸς ὁ γενόμενος ἐπὶ τοῦ Βουλευτηρίου γελωτοποιεῖ τὸ Βουλευτήριον. Θὰ προτείνω λοιπὸν εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως ἀναθέσῃ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον νὰ συστήσῃ εἰδικὴν ἐπιτροπὴν ἐκ Βουλευτῶν καὶ τοῦ κοσμήτορος, ἥτις νὰ φροντίσῃ περὶ διακοσμήσεως τοῦ Βουλευτηρίου, νὰ χορηγήσῃ δὲ καὶ τὴν ἀναγκαίαν πίστωσιν. Ἀμέσως δὲ ἀπόψε οἱ κλητῆρες νὰ καταβιβάσωσιν αὐτὰς τὰς ἀσχημίας, αἱ ὁποῖαι ἐστήθησαν.

§11ΠΕΤΑΛΑΣ. Φρονῶ, ὅτι ἡ καλλιτέρα διακόσμησις τοῦ Βουλευτηρίου εἶναι ν’ ἀφαιρεθῶσι πάντα, ὅσα ἐτέθησαν, καὶ νὰ μὴ γείνῃ τίποτε.

§12ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Συμφωνῶ.

§13ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Τῇ εἰσηγήσει τοῦ ἐντίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐψηφίσαμεν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον βοήθημά τι διὰ τοὺς παθόντας ἕνεκα τῆς πτωχεύσεως τῆς ἑταιρίας Ρολλέν. Κατόπιν ἐξεδόθη Β. Διάταγμα, καθορίζον τὴν λεπτομερῆ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου ἐκείνου. Μετέβη ἐκεῖ ἐπιτροπή, ἥτις ἐξήτασε τὰ πράγματα καὶ ὑπέβαλε τὰς καταστάσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Σήμερον εἶχον ἐπιστολὴν συμπολιτῶν μου, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται, ὅτι, καίτοι ἀπὸ πολλῶν μηνῶν ἀπεστάλησαν αἱ καταστάσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἐν τούτοις ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ηὐδόκησεν εἰσέτι, ὅπως ἐκδώσῃ τὰ ἀναγκαῖα ἐντάλματα. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως φροντίσῃ περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ δὲ ταύτῃ ἐπαναλαμβάνω τὴν σύστασίν μου, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς 42 ἐκείνους συμπολίτας μου, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν ἐγγεγραμμένοι ὡς ἐπαγγελλόμενοι ἐπάγγελμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχον. Πρὸ πολλοῦ καὶ ἐγὼ καὶ ὁ κ. Μπακόπουλος διὰ μακρῶν ἀνεπτύξαμεν τὰ κατ’ αὐτό, καὶ βεβαίως δὲν ὑπῆρχε καιρὸς, ὅπως δοθῇ ἡ ἀπάντησις, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει καλὸν εἶναι νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ σύστασις, ὅπως ληφθῇ πρόνοια.

§14ΒΟΖΙΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπενθυμίζω πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν σύστασίν μου περὶ ἑρμηνείας τοῦ νόμου περὶ χορηγίας βοηθημάτων πρὸς τοὺς δυστυχήσαντας ἐργάτας ἕνεκεν τῆς πτωχεύσεως τῆς ἑταιρίας τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν, παρακαλῶ αὐτὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς γενομένας παραστάσεις καὶ δώσῃ ἑρμηνείαν ὀρθὴν εἰς τὸν νόμον, διότι διὰ τῆς ἑρμηνείας, ἡ ὁποία ἐδόθη, ἀδικοῦνται πολλοὶ ἄνθρωποι.

§15ΡΑΖΕΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης συνόδου, μετὰ ὑποβληθεῖσαν παρ’ ἐμοῦ ἐπερώτησιν ἐδήλωσεν, ἀπουσιάζοντος τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὅτι γίνεται ἐργασία πρὸς ἐξέτασιν τῶν ὑπαρχουσῶν αἰτήσεων περὶ ἀπονομῆς Β. χαρίτων, καὶ ὅτι διὰ τὰς χάριτας ταύτας θὰ προτιμηθῶσιν οἱ ἔχοντες λόγους ὑγείας, πιστοποιουμένους δι’ ἰατρικῶν ἐνδείξεων. Ἔκτοτε ὅμως, καίτοι πολὺς παρῆλθε χρόνος, οὐδὲν ἐγένετο. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ ἐπαναλάβω τὴν σύστασιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἵνα μεριμνήσῃ, ὅπως δοθῶσι χάριτες εἰς ἐκείνους ἰδίᾳ τῶν καταδίκων, οἱ ὁποῖοι πάσχουσιν ἐκ νοσημάτων ἀνιάτων, τὰ ὁποῖα ἰατρικαὶ ἐκθέσεις βεβαιοῦσι. Φρονῶ δ’ ὅτι καὶ ἑτέρα τάξις καταδίκων πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ἐκεῖνοι δηλαδή, οἱ ὁποῖοι διήνυσαν πολὺν χρόνον ἐν ὑποδικίᾳ πρὸ τοῦ νόμου τοῦ συνυπολογίζοντος τὸν χρόνον τῆς ὑποδικίας εἰς τὸν χρόνον τῆς καταδίκης. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐκδώσῃ τὰς ἀπαιτουμένας διαταγὰς πρός τε τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον Οἰτύλου καὶ τὸν δασάρχην Μεσσηνίας, ἵνα, συμφώνως πρὸς τοὺς περὶ δασῶν νόμους, μὴ παρακωλύωσι τοὺς ἐξ ἰδιοκτήτων γαιῶν καὶ δένδρων κατασκευάζοντας ἄνθρακας, ὡς καὶ τοὺς κατὰ τὸν δῆμον Ἀβίας ὑλοτομοῦντας σανίδας πρὸς κατασκευὴν ὑδροβαρέλων, καθόσον πολλὰ ἐκεῖθεν διαβιβάζονται παράπονα, ὅτι τὰ ὄργανα τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας πολλὰ παρεμβάλλουσι τοῖς εἰς τοῦτο ἐργαζομένοις προσκόμματα. Τὸν αὐτὸν κ. Ὑπουργὸν ὡς καὶ τὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν παρακαλῶ προσέτι νὰ διατάξωσι τὸν ἐν Ἁλμυρῷ οἰκονομικὸν ἔφορον, ὡς καὶ τὰς ἐν Καλάμαις τελωνειακὰς καὶ ἀστυνομικὰς ἀρχὰς καὶ τὴν χωροφυλακήν, νὰ ἀφήνωσιν ἐλευθέρους τοὺς ἐκ τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου εἰς Καλάμας μεταφέροντας ἔλαιον καὶ μετάγοντας ζῶα πρὸς πώλησιν, μετὰ τὴν ὑπ’ αὐτῶν πληρωμὴν τοῦ φόρου καὶ τὴν ἔκδοσιν τοῦ σχετικοῦ διπλοτύπου, διότι, ὡς ἐκεῖθεν ἀγγέλλεται, τὸ μὲν διπλότυπον δὲν δίδεται αὐτοῖς ἐν Ἁλμυρῷ, ἀλλ’ ἁπλῆ σημείωσις, εἰς Καλάμας δὲ ὁδηγοῦνται πρὸς θεώρησιν τῆς ἀδείας ταύτης ἀπὸ τῆς μιᾶς ἀρχῆς εἰς τὴν ἄλλην, πρὸς μεγίστην ζημίαν αὐτῶν καὶ παρὰ τὸν νόμον.

§16ΣΤΑΗΣ. Κατὰ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν, προκειμένου νὰ ψηφισθῇ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐτροποποιεῖτο ὁ νόμος περὶ στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ συζητουμένη τροποποίησις ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψει ἁπάσας τὰς ἐλλείψεις τοῦ ἐν ἰσχύϊ νόμου καὶ ἑπομένως ὅτι δὲν θὰ εὑρεθῇ περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ταμίαι νὰ μὴ δύνανται νὰ καταβάλλωσι τοὺς μισθοὺς τῶν δημοδιδασκάλων. Ἀληθῶς ἡ τοιαύτη παρατήρησις, προερχομένη ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, μὲ ἠνάγκασε νὰ ὑποχωρήσω, ἐπισταμένως ὅμως μελετήσας καὶ πάλιν τὸ ζήτημα, εἶδον ὅτι δὲν εἶχε δίκαιον οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως, οὔτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὅτι ἀπομένουσι καὶ πάλιν δύο περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας οἱ λειτουργοὶ τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ λαμβάνωσι τοὺς μισθοὺς των παρὰ τῶν ταμιῶν τοῦ Κράτους. Πρώτη περίπτωσις εἶναι, ἐὰν τὸ δημόσιον ταμεῖον ἔχῃ εἰσπεπραγμένα χρήματα τοῦ δήμου. Εἰς τὴν τοιαύτην περίπτωσιν ὁ δημόσιος ταμίας ἐξοφλεῖ τὸ ἔνταλμα. Δευτέρα περίπτωσις εἶναι, ἐὰν δὲν ἐψηφίσθη ἢ δὲν ἐνεκρίθη ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ δήμου· τότε, κατὰ τὸ χθὲς εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν ψηφισθὲν νομοσχέδιον, ὁ ταμίας πάλιν ὑποχρεοῦται νὰ ἐξοφλῇ τὰ ἐντάλματα. Ταύτας τὰς περιπτώσεις τὰς προβλέπει ἀληθῶς ἡ τροποποίησις καὶ ὁ νόμος τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ δύο ἄλλαι περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι αἱ ἑξῆς· ἐὰν ὁ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ ἔχῃ χρήματα ἐν τῷ ταμείῳ του, ὁ δημόσιος ὅμως ταμίας δὲν ἔχῃ δημοτικὰ χρήματα ἐν τῷ δημοσίῳ ταμείῳ, οὐδὲ πρόκειται νὰ εἰσπράξῃ τοιαῦτα, τότε δὲν ἐξοφλεῖ τὸ ἔνταλμα, ἀλλ’ ἀποτείνεται πρὸς τὸν εἰσπράκτορα τοῦ δήμου καὶ ζητεῖ τὴν ἐξόφλησιν ἢ τὴν ἀποστολὴν χρημάτων· κατὰ τὸ διάστημα ὅμως αὐτῆς τῆς διαδικασίας οἱ λειτουργοὶ τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως θὰ μείνωσιν ἄνευ μισθοῦ. Ταύτην τὴν περίπτωσιν δὲν τὴν προβλέπει τὸ νομοσχέδιον. Καὶ τελευταίαν περίπτωσιν βλέπω, καθ’ ἣν, ἐὰν ὁ δῆμος δὲν ἔχῃ μὲν χρήματα ἐν τῷ ταμείῳ αὑτοῦ, πρόκειται ὅμως νὰ εἰσπράξῃ, δὲν θὰ πληρώσῃ καὶ πάλιν ὁ δημόσιος ταμίας, διότι δὲν εἶναι ὑπόχρεως νὰ ἐξοφλήσῃ τὸ ἔνταλμα τοῦ μισθοῦ τοῦ δημοδιδασκάλου ἢ τοῦ γραμματιστοῦ ἢ τῆς δημοδιδασκαλίσσης. Αἱ δύο αὗται περιπτώσεις εἶναι ἐκεῖναι, περὶ τῶν ὁποίων δὲν προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, εἶχον δὲ ὑποχρέωσιν νὰ φέρω καὶ πάλιν τὸ ζήτημα, διότι ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως μὲ ἔκαμε νὰ πιστεύσω, ὅτι εὑρισκόμην ἐν τῷ ἀδίκῳ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως φαίνεται πάντοτε πρόθυμος, ὁσάκις ἀπευθύνεται πρὸς αὐτὸν σύστασις ἢ παρατήρησις, νὰ ἀπαντᾷ καὶ νὰ λαμβάνῃ τὰ κατάλληλα μέτρα, ἵνα προλαμβάνηται πᾶσα κατάχρησις, διὰ τοῦτο παρακαλῶ αὐτὸν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ σπουδαίας καταχρήσεως, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν κατὰ τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου τῶν ἀδηλώτων οἴνων ἐν Ἀθήναις. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦ δηλωθέντος οἴνου ἐν Ἀθήναις ἀνέρχεται εἰς 7 περίπου ἑκατομμύρια ὀκάδας· ἐν τούτοις εἰς τὰ τμήματα Γʹ καὶ Ϛʹ τῆς πόλεως, τὰ ὁποῖα εἶναι τὸ τοῦ Ψυῤῥῆ καὶ τὸ τῆς Βάθειας, ὁ ἐνοικιαστὴς τῶν ἀδηλώτων οἴνων εὗρε ποσὸν ἀδηλώτων οἴνων 300,000 ὀκάδων! Φαντάσθητε λοιπὸν, ἐὰν εἰς τὰ δύο ταῦτα τμήματα εὑρέθη ποσὸν ἀδηλώτων οἴνων 300 χιλιάδων ὀκάδων, πόσον θὰ ἦναι, κατὰ τὸν ἐνοικιαστὴν, τὸ ποσὸν τῶν ἀδηλώτων οἴνων ἐν ὅλῃ τῇ πόλει! Εἶναι εὔκολον νὰ ἐννοήσητε τὸν σκοπὸν καὶ τὰ αἴτια τῆς τοιαύτης ἐνεργείας τῶν ἐνοικιαστῶν. Ἀλλὰ πλὴν τούτου ἤκουσα, ὅτι ὑπάλληλος τῆς Ἐφορίας Ἀθηνῶν ἔδωσε δηλώσεις ψευδεῖς πρὸς τὸν ἐνοικιαστὴν τῶν ἀδηλώτων οἴνων, δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπὶ παραδείγματι ἀναφέρουσιν, ὅτι ὁ ἔμπορος δεῖνα ἐδήλωσεν οἴνους 7,000 ὀκάδες, ἐνῷ πραγματικῶς δὲν εἶχε δηλώσει εἰμὴ μόνον 3,000...

§17Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Περιῆλθεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν τὸ ὄνομα τοῦ ὑπαλλήλου;

§18ΣΤΑΗΣ. Νομίζω ὅτι τὸν ἔχετε ἀπολύσει.

§19ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἄλλος ἐκτὸς τοῦ Κίτσου;

§20ΣΤΑΗΣ. Ἄλλος... Ἡ ὑπόθεσις ἐστάλη εἰς τὸν ἀνακριτήν. Πρόκειται περὶ πλαστογραφίας ἀφ’ ἑνὸς καὶ περὶ καταχρήσεως τοῦ δημοσίου χρήματος ἀφ’ ἑτέρου. Ἤκουσα μάλιστα, ὅτι εὑρίσκεται ἡ ὑπόθεσις εἰς τὰς χεῖρας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ παρακαλῶ νὰ σπεύσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διατάξῃ τὰ δέοντα, ἵνα μὴ ἡ ὑπόθεσις αὕτη σκεπασθῇ, διότι οὐδεμία μέχρι τοῦδε ἐνέργεια ἐγένετο· ἀφοῦ μάλιστα ὁ ὑπάλληλος ἀπελύθη, καὶ πιθανὸν νὰ δραπετεύσῃ, ἐὰν ἀδρανήσῃ ἡ ἁρμοδία ἀρχή. Καὶ ἐπὶ ἄλλης ὑποθέσεως, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι δὲν ἔληξεν ἀκόμη, ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν γινώσκω ἀκριβῶς εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τίνος Ὑπουργοῦ ὑπάγεται, ἴσως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἴσως καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ τῶν Οἰκονομικῶν. Εἰς τὸ χωρίον Καλλιφώνιον τοῦ ὁμωνύμου δήμου τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης, ἔν τινι ἰδιωτικῷ κτήματι, τσιφλικίῳ, ὑπάρχει ἐκκλησία τις, «Παναγία ἡ Φανερωμένη», ἡ ὁποία ἔχει ἔκτασιν ἐντὸς τοῦ ἰδιωτικοῦ κτήματος 2,000 στρεμμάτων. Πρὸ τριετίας ἐνέργειαι κατεβλήθησαν, ἵνα ἐκποιηθῇ ἡ ἐκκλησιαστικὴ αὕτη περιουσία καὶ ἐξαγορασθῇ παρὰ τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ ὅλου κτήματος, ὁ ὁποῖος μάλιστα νομίζω ὅτι εἶναι καὶ συνάδελφός μας. Τὸ Συμβούλιον τὸ Ἐκκλησιαστικὸν δὲν ὑπεχώρησεν εἰς τὰς πιέσεις, τὰς ὁποίας ὑπέστη, ἵνα ἐκποιήσῃ τὰς 2 ταύτας χιλιάδας στρεμμάτων, τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν ἐκκλησίαν. Τελευταῖον ὅμως ὁ νομάρχης Τρικκάλων ἀπέλυσε τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Συμβούλιον τοῦ ναοῦ, καὶ κατήρτισε νέον, ὡς αὐτὸς ἤθελε, τὸ ὁποῖον ἀπεφήνατο γνώμην ὑπὲρ τῆς ἐκποιήσεως τῶν κτημάτων αὐτῶν, ἐντὸς τῶν ὁποίων κατοικοῦσι καὶ ζῶσιν 100 οἰκογένειαι, αἱ ὁποῖαι μάλιστα εἶχον καταπιεσθῆ ὑπὸ τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ μεγάλου κτήματος, ἵνα ἐξαναγκασθῶσι ν’ ἀποχωρήσωσιν ἐκεῖθεν, ἐγκαταλιμπάνουσαι τὴν περιουσίαν των,—διότι, ὡς γινώσκετε, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν ἔχουν ἄλλην περιουσίαν. Ἐκεῖ ἔχουν τὰς κατοικίας των καὶ πᾶσαν τὴν κινητὴν αὐτῶν περιουσίαν.—Εὐθὺς ὡς ἀντικατέστη τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Συμβούλιον παρὰ τοῦ νομάρχου, τὸ νέον Συμβούλιον ἐγνωμοδότησεν ὑπὲρ τῆς ἐκποιήσεως τῶν ἐκκλησιαστικῶν κτημάτων. Ἀμέσως αἱ οἰκογένειαι τῶν χωρικῶν συνῆλθον καὶ ἀπεφάσισαν νὰ προσφέρωσι 30,000 δραχμὰς πρὸς ἐξαγορὰν τοῦ κτήματος τούτου, ἐν τούτοις ἡ προσφορὰ αὐτῶν δὲν ἐγένετο δεκτή, ἐγένετο ὅμως δεκτὴ ἡ προσφορὰ ἡ ἐκ μέρους τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ μεγάλου κτήματος, προσφορὰ ἐξ 11,000 δραχμῶν! Σημειώσατε ὅτι ὑπῆρχε καὶ γνωμοδότησις τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει δικαίωμα ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὴν λύσιν τῆς διαφορᾶς μεταξὺ ἰδιοκτήτου καὶ χωρικῶν, διότι ἡ ὑπόθεσις εἶναι φύσεως δικαστικῆς. Παράδοξον λοιπόν, πῶς κατωρθώθη διοικητικῶς διὰ τοῦ νομάρχου νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἐκποίησις, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι δὲν ἐνεκρίθη, καὶ διὰ τοῦτο ἔφερα τὸν λόγον, ἵνα ἡ Κυβέρνησις προλάβῃ. Πῶς εἶναι δυνατόν, ἀφοῦ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τοιαύτην ἐξήνεγκε γνώμην, νὰ ἐγκριθῇ ἀγορὰ ἀντὶ 11,000 δραχμῶν, ἐνῷ οἱ χωρικοὶ προσέφερον 30,000;

§21ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Διὰ 10,500.

§22ΣΤΑΗΣ. Ἡ προσφορὰ τῶν χωρικῶν εἶναι ἀληθής;

§23ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Ἀληθεστάτη.

§24ΣΤΑΗΣ. Ἰδοὺ, βλέπετε ὅτι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχω, καίτοι μακρὰν πολὺ εὑρισκόμενος τῆς Θεσσαλίας, εἶναι ἀκριβεῖς. Ὥστε παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα, ἀφοῦ μάλιστα δύναται νὰ λάβῃ καὶ παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, τοῦ καθημένου εἰς τὴν πτέρυγα ἐκείνην (δεικνύει τὴν δεξιὰν), πληροφορίας, πρὸς προστασίαν τῶν χωρικῶν καὶ πρὸς διάσωσιν τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας.

§25ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Σᾶς ὡμίλησαν περὶ βακουφίων, ἀλλ’ ἐν Θεσσαλίᾳ βακούφια λέγονται τὰ ἐκκλησιαστικά· εἶναι λοιπὸν κτήματα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα διεκδικεῖ ὁ κύριος καὶ περὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει δίκη μεταξὺ τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ κτήματος· ὥστε δὲν πρόκειται περὶ βακουφίων δημοσίων, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἐκκλησιαστικῶν βακουφίων.

§26ΣΤΑΗΣ. Γνωρίζετε λοιπὸν καὶ σεῖς τὴν ὑπόθεσιν;

§27ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Μάλιστα, ἀλλ’ ἔχω πληροφορίας διαφόρους τῶν ἰδικῶν σας.

§28ΣΤΑΗΣ. Θὰ ἦτο ἐπιθυμητὸν νὰ τὰς ἀκούσωμεν. Ἐν τούτοις ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἢ ὁ τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ προλάβωσι πᾶσαν ζημίαν τῆς ἐκκλησίας καὶ τῶν χωρικῶν.

§29Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ τῆς 10 ὥρας π. μ. σήμερον ἐτηλεγράφησα πρὸς τὸν νομάρχην Τρικκάλων καὶ ἐζήτησα ἱστορικὴν ἔκθεσιν τῆς ὑποθέσεως ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους, διότι κατὰ τὴν εἰρημένην ὥραν προσῆλθε πρὸς ἐμὲ πολίτης, ὅστις μοὶ ἐξέθηκεν ὑπονοίας, ὅτι ἡ ὑπόθεσις, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται, δὲν διεξήχθη ὁμαλῶς, ἑπομένως, πρὶν ἢ ὁ κ. Βουλευτὴς ἀποτείνῃ ἐπερώτησιν, μόλις ἐλάβομεν γνῶσιν, ἐφροντίσαμεν ἵνα ἐξακριβώσωμεν τὰ γεγονότα. Ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ ψηφισθέντος χθὲς εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν συμπληρωτικοῦ νόμου περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως πληροφορῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι δὲν ἔδωκα χθὲς πεπλανημένην βεβαίωσιν εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κυθήρων, διότι ἡ περίπτωσις, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς προέβαλεν, ὡς μὴ προβλεφθεῖσαν ὑπὸ τοῦ νόμου, εἶναι περίπτωσις, ἥτις δὲν δύναται νὰ λάβῃ χώραν. Ὁ νόμος ὁ ἀρχικὸς προέβλεπε, διὰ τῆς συμπληρώσεως δὲ, ἡ ὁποία ἐψηφίσθη χθὲς εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, προβλέπονται αἱ ἑξῆς περιπτώσεις· ἡ περίπτωσις καθ’ ἣν τὸ δημοτικὸν ταμεῖον ἔχει χρήματα, ὅτε οὐδεὶς ἄλλος ἀναμιγνύεται, ἀλλ’ ὁ μὲν δήμαρχος ἐκδίδει τὸ ἔνταλμα, ὁ δὲ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ ὀφείλει νὰ τὸ ἐξαργυρώσῃ, ἐὰν δὲ δὲν τὸ ἐξαργυρώσῃ, παραβαίνει τὸ καθῆκόν του, ὁ δὲ νόμος περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἀναγράφει ποινὰς κατὰ τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, ὁ ὁποῖος, καίτοι ἔχων χρήματα τοῦ δήμου, δὲν ἐξαργυρώνει τὰ ἐντάλματα, τὰ ἐπιδεικνυόμενα εἰς αὐτόν· ἡ περίπτωσις, καθ’ ἣν δὲν ἔχει χρήματα τὸ δημοτικὸν ταμεῖον, ἀλλ’ ὁ δημόσιος ταμίας, ὅτε τὸ δημόσιον ταμεῖον ἐξαργυρώνει τὰ ἐντάλματα· ἡ περίπτωσις, καθ’ ἣν ὁ δημόσιος ταμίας δὲν ἔχει χρήματα τοῦ δήμου, ἀλλὰ μέλλει νὰ εἰσπράξῃ τοιαῦτα, καὶ τὴν περίπτωσιν ταύτην προέβλεψεν ὁ νόμος· ἡ περίπτωσις, καθ’ ἣν ὁ δημόσιος ταμίας δὲν εἰσέπραξε χρήματα δημοτικὰ, οὐδ’ ἔχει τοιαῦτα, ὅτε οὔτε τὸ δημοτικὸν ταμεῖον ἔχει χρήματα, οὔτε τὸ δημόσιον κατέχει χρήματα τοῦ δήμου· ἀλλ’ ὁ νόμος προέβλεψε καὶ περὶ αὐτῆς τῆς περιπτώσεως. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς παρέστησεν ἄλλην περίπτωσιν, καθ’ ἣν ὁ μὲν δήμαρχος ἐξέδωκε τὸ ἔνταλμα, ὁ δὲ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ ἔχει χρήματα τοῦ δήμου, ἀλλά δὲν ἐξαργυρώνει τὸ ἔνταλμα· περὶ τῆς περιπτώσεως ὅμως ταύτης ὁ νόμος περὶ δήμων προέβλεψε, διότι ἀνέγραψε ποινὰς κατὰ τοῦ εἰσπράκτορος.

§30ΣΤΑΗΣ. Μία περίπτωσις εἶναι ἀκόμη, ὅταν δὲν ἔχῃ μὲν χρήματα τὸ δημοτικὸν ταμεῖον, ἀλλὰ πρόκειται νὰ εἰσπράξῃ.

§31Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἢ πρόκειται νὰ εἰσπράξῃ ἢ δὲν πρόκειται νὰ εἰσπράξῃ· ἐπειδὴ δὲ τὸ δημοτικὸν ταμεῖον δὲν ἔχει χρήματα, ὁ ταμίας πληρόνει εἰς λογαριασμὸν τῆς αὐτῆς χρήσεως.

§32ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς προχθεσινῆς συνεδριάσεως παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, ἐμφαίνοντα τοὺς κατὰ τὸ 1892, 1893 καὶ 1894 καταδικασθέντας ἀξιωματικούς, τοὺς ἀπολέσαντας τὴν ἀρχαιότητά των, καθὼς καὶ τὰς διαταγὰς, διὰ τῶν ὁποίων ἀνεκλήθησάν τινες ἐξ αὐτῶν εἰς ἐνέργειαν· ἐπίσης ἐζήτησα καὶ ἄλλας τινὰς πληροφορίας. Βεβαίως δὲν εἶχον τὴν ἀξίωσιν, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς μέχρι τοῦδε προσαγάγῃ τὰς πληροφορίας, διότι τὰ πρακτικὰ δὲν ἐτυπώθησαν ἀκόμη· ἐπειδὴ ὅμως θὰ βραδύνωμεν ἴσως νὰ ἴδωμεν πάλιν ἀλλήλους ἐνταῦθα, ἔκρινα ἀναγκαῖον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία θὰ διαβιβασθῇ αὐτῷ παρὰ τοῦ Γραφείου τῆς Βουλῆς, καὶ ἐὰν εὑρίσκῃ ὅτι μένει τι πρὸς ἐνέργειαν καὶ ἐπανόρθωσιν τοῦ δικαίου, ὡς ἐγὼ φρονῶ ὅτι ὑπολείπεται, παρακαλῶ αὐτὸν νὰ ἐνεργήσῃ τοῦτο. Ἀλλὰ καὶ γενικώτερον ἐλπίζω, ἐπειδὴ καὶ ἐκ τῶν ἐμῶν ἐπερωτήσεων μία ἢ δύο μένουσιν ἀκόμη ἐκκρεμεῖς, ἴσως δὲ καὶ ἄλλων...

§33ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὅλων, ὅλων.

§34ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. .. ἐλπίζω, λέγω, ὅτι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀπουσίας τῆς Βουλῆς, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν των τὰς διαβιβασθείσας πρὸς αὐτοὺς ἐπερωτήσεις, θὰ λάβωσι πρόνοιαν καὶ θὰ διενεργήσωσιν αὐτάς. Συμβαίνει μάλιστα νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἑξῆς περίεργος στατιστική. Κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον, τὴν σήμερον λήγουσαν, ὑπεβλήθησαν 147 ἐρωτήσεις, ἐπερωτήσεις, συστάσεις κλπ. Ἐκ τῶν 147 τούτων ἔτυχον ἀπαντήσεως μόνον 46, 2 δὲ σήμερον ἀκόμη τὸ ὅλον 48· ὥστε ὑπολείπονται περίπου 100 ἄνευ ἐνεργείας καὶ ἄνευ κἂν ἀπαντήσεως. Εἰς αὐτὰς εἶναι δίκαιον οἱ κ. Ὑπουργοὶ νὰ ἐπιστήσωσι τὴν προσοχήν των καὶ νὰ ἐνεργήσωσιν ὅ,τι δίκαιον. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τὴν μακροτάτην πασῶν ἐν τῇ συνόδῳ ταύτῃ, καὶ δὴ ἐν ἀρχῇ αὐτῆς, κατὰ τὴν 15 Μαρτίου, ἐλάβομεν τὴν τιμήν τινες ἐξ ἡμῶν, οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι κκ. Μαστραπᾶς, Φιλάρετος, Τσαμαγκίδης, Ραζέλος καὶ ἐγὼ, νὰ ὑποβάλωμεν ἔγγραφον σύστασιν πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, πρὸς τὴν Βουλὴν κυρίως, ἵνα ἀποφασίσῃ νὰ διακόψῃ μὲν ἀπὸ τῆς σήμερον δι’ ἀποφάσεώς της τὰς ἐργασίας της, ἐπαναλάβῃ δὲ αὐτὰς τὴν 24 Ἀπριλίου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν εἶπεν, ὅτι ἐπιφυλάσσεται νὰ προκαλέσῃ τὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως ἡμῶν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς μετὰ τὴν συζήτησιν καὶ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τοῦτο συνέβη ἤδη· ἡ ἐπιψήφισις ἐγένετο, εὑρισκόμεθα δὲ εἰς τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν. Ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ προκαλέσῃ ἢ νὰ μὴ προκαλέσῃ τοιαύτην ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ὡς εἰσηγουμένη τῆς πλειοψηφίας. Ἀλλ’ ἐν τούτοις, ἐπειδὴ ὁπωσδήποτε καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο μένει ἐκκρεμὲς, εἶναι δὲ πρότασις, ἡ ὁποία ἀφορᾷ εἰς αὐτὸ τὸ Νομοθετικὸν Σῶμα, ἀφορᾷ εἰς ἐνέργειαν παρ’ αὐτοῦ τοῦ Σώματος ληφθησομένην, ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ ὑπομνήσω καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὴν πρότασιν ἡμῶν ἐκείνην, καὶ νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν καὶ τὴν ἐνέργειαν αὐτῶν ἐπὶ ταύτης. Ἐπίσης ὑπομιμνήσκω, ὅτι κατά τινα τῶν προλαβουσῶν συνεδριάσεων ὑπελείφθη ἐκκρεμὲς καὶ ἕτερον ζήτημα, ἀναβληθὲν εἰς τὴν μετὰ τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐργασίαν τῆς Βουλῆς, τὸ ζήτημα τῆς συζητήσεως ἢ μὴ τῶν Θεσσαλικῶν νομοσχεδίων εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ἢ τῆς λήψεως οἱασδήποτε τινος ἀποφάσεως περὶ αὐτοῦ, οἷον διορισμοῦ ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς ἢ οὗτινος ἄλλου. Ἐπὶ τούτου δ’ ὑποθέτω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ὀκνήσῃ νὰ ἐκδηλώσῃ οἵαν ἔχει γνώμην πρὸς τὴν Βουλήν, ἢ νὰ προκαλέσῃ αὐτὴν πρὸς λῆψιν ἀποφάσεώς τινος σχετικῆς.

§35Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ μὲν τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν θέλει ἀνατεθῆ ἡ ἐξέτασις τῶν τοπικῶν περιστάσεων καὶ ἡ γνώμη ἐπὶ τῶν προταθέντων νομοθετημάτων, ἡμεῖς σκοποῦμεν νὰ συστήσωμεν τοιαύτην ἐπιτροπὴν, καὶ νὰ παρακαλέσωμεν αὐτὴν νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου καὶ νὰ ἐπιλάβηται τῆς ἐξετάσεως τῶν διαφόρων ζητημάτων. Λέγω, ἡμεῖς σκοποῦμεν, διότι δὲν ἐγένετο δυνατὸν νὰ ἀποφήνηται ἡ Βουλὴ περὶ τούτου, ἕνεκα τῆς βραχύτητος τοῦ χρόνου μὴ συζητήσασα τὰ περὶ τούτου ὡς κύριον θέμα καὶ μὴ δυνηθεῖσα νὰ προβῇ εἰς ἀπόφασιν περὶ τούτου. Ὡς πρὸς τὴν πρότασιν τὴν ἑτέραν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ προσδιορισθῇ ἡμέρα πρὸς ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, μοὶ φαίνεται, ὅτι τὸ θέμα δὲν συμβιβάζεται ἀκριβῶς μὲ τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα. Συνήθως, ὅταν γίνηται διακοπὴ ὀλίγων ἡμερῶν, τότε ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει τὰ περὶ τῆς διακοπῆς· ἐπίσης ὅταν πρόκειται νὰ γένηται διακοπὴ τῶν ἐργασιῶν ἐπὶ ὡρισμένας ἡμέρας, δυνάμει τοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος, προλαμβάνει πολλάκις ἡ Βουλὴ τὴν ἀνάγκην ταύτην καὶ σπεύδει νὰ τὴν θεραπεύσῃ, ἀποφασίζουσα νὰ διακόψῃ τὰς ἐργασίας αὐτῆς, καθ’ ὑπόδειξιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ σήμερον πρόκειται περὶ ἄλλης τινὸς περιπτώσεως. Ἡ Βουλὴ εἰργάσθη ἀπὸ τῆς 8 Ἰανουαρίου, καθ’ ἣν συνεκλήθη,—διότι ὑποτίθεται ὅτι ἔκτοτε εἰργάσθη·— ὅθεν ἀπὸ τῆς 8 Ἰανουαρίου μέχρι τῆς 21 Μαρτίου, ἤτοι τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως· μέχρι δὲ τῆς συμπληρώσεως τῆς συνόδου, ὑπολείπονται τρεῖς μῆνες καί τινες ἡμέραι. Κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην εἰσήχθησαν πολλὰ νομοθετήματα, ὁ ἀριθμὸς δὲ τῶν ψηφισθέντων δὲν ἀναβαίνει εἰς τὸ ἥμισυ τῶν προταθέντων, ὑπάρχουσι μάλιστα τὰ μὴ ψηφισθέντα νομοσχέδια ἄξια μελέτης καὶ ἐνδελεχοῦς καὶ ἐπισταμένης ἐξετάσεως. Ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν ἡ Βουλὴ νὰ γένηται δυνατὸν νὰ ἐπαναλάβῃ τὰς ἐργασίας της μετὰ τὰς ἑορτὰς τοῦ Πάσχα, ἀλλὰ νὰ ἀναγκάσωμεν τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφασίσῃ, αὐτὸ δὲν τὸ νομίζομεν ἄξιον τοῦ ὑψηλοῦ ἀξιώματος τῆς Βουλῆς, διότι ὑποτίθεται καὶ πρέπει νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι ἕκαστος ἔχει πλήρη συνείδησιν τῶν ἰδίων αὐτοῦ καθηκόντων. Ἑπομένως βεβαιοῦμεν τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡμεῖς, ὡς Ὑπουργοὶ, ἔχομεν τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἐπανέλθωσιν οἱ Βουλευταὶ καὶ ἐπαναλάβωσι τὰς ἐργασίας των.

§36Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Εἶμαι μεταξὺ τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν, καὶ θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργόν. Καὶ ἐν πρώτοις ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θέλει ἐξετάσει τὰ Θεσσαλικὰ νομοσχέδια, δὲν ἐξηγήθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τίνα τρόπον θὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπιτροπῆς· θὰ τὴν ἐκλέξῃ ἡ Κυβέρνησις;

§37Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως. Διοικητικὴ ἐπιτροπή.

§38Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἀλλὰ κυρίως ἐζήτησα τὸν λόγον, ἵνα ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ἐπὶ τοῦ δευτέρου μέρους τῆς ὁμιλίας του. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν εἰς ἡμᾶς, ὅτι δὲν συμβιβάζεται ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις μὲ τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ εἴπω, ὅτι δὲν συμβιβάζεται οὔτε μὲ τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα, οὔτε μὲ τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα αὐτὸ τὸ γινόμενον, αὐτὴ ἡ αὐθαιρεσία τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἡ ὁποία διαχειρίζεται τὴν βουλευτικὴν ἀξιοπρέπειαν, ἡ αὐθαιρεσία, ἡ αὐτὴ καὶ μόνη ὁρίζουσα τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν. Ἡ Βουλὴ αὐτὴ καὶ μόνη εἶναι ἁρμοδία ν’ ἀποφασίσῃ πότε θὰ διακόψῃ ἢ ὄχι τὰς ἐργασίας της. Τὸ Σύνταγμα προβλέπει κυβερνητικὴν πρόνοιαν περὶ διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, περὶ τῆς ὁποίας ὅμως δὲν πρόκειται ἐνταῦθα. Ἀκριβῶς χάριν τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος καὶ χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας αὐτῆς πρέπει ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ, καὶ ν’ ἀποφασίσῃ εἰλικρινῶς, ἂν θὰ διακόψῃ τὰς ἐργασίας της καὶ ἐπὶ πόσον χρόνον.

§39Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πάντα ταῦτα τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βόλου ἔθηκεν ἐπὶ τῆς τραπέζης οὐχὶ πρὸς συζήτησιν, ἀλλὰ πρὸς ἐπανάληψιν τῶν αἰτιάσεων, τὰ περὶ πρωθυπουργικῆς παντοδυναμίας καὶ δικτατορίας, εἶναι θέματα, τὰ ὁποῖα ἐχρησίμευσαν ὡς κύρια ἄρθρα ἐφημερίδος, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ σημερινὴ ἡμέρα κατάλληλος διὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν δημοσιογραφικὴν ἀνασκευὴν αὐτῶν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βόλου δὲν ἠξιώθη νὰ ἐμπνεύσῃ ἐμπιστοσύνην εἰς ἄλλους συναδέλφους του· ἐὰν δ’ ἤθελε κατορθώσει νὰ ἐμπνεύσῃ ἐμπιστοσύνην εἰς πλειοψηφίαν Βουλευτῶν, τότε θέλει πεισθῆ, ὅτι ὁ κατ’ αὐτὸν ἀπολαύων δικτατορίας καὶ παντοδυναμίας δὲν εἶναι ἄλλο τι, εἰμὴ ὄργανον, ἐργάτης, τῆς λειτουργίας τοῦ Συνταγματικοῦ πολιτεύματος.

§40Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὁποίας ἰδέας ἔχω περὶ κομμάτων, τὰς εἶπον, καὶ εἶναι περιττὸν νὰ τὰς ἐπαναλάβω. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς οὐχὶ πρεπόντως ἐνόμισε δυνατὸν νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς ὑποβληθείσης παρ’ ἡμῶν, καθ’ ὃν τρόπον ὡμίλησεν. Αὐτὰ τὰ θέματα εἶναι θέματα τοῦ Κοινοβουλίου καὶ οὐχὶ τῆς δημοσιογραφίας, καὶ ἐπειδὴ φαίνεται ὅτι δὲν ἠδυνήθημεν νὰ τὰ μεταδώσωμεν εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, διὰ τοῦτο ἀναγκαζόμεθα νὰ ἐπιμένωμεν, ἕως ὅτου ἔλθῃ εἰς τὴν κανονικὴν τροχιὰν καὶ ἐκτελέσῃ ὅσα ὑπεσχέθη εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Διότι οὐδεὶς ἀρνεῖται, ὅτι ὡς δικτάτωρ ἐνήργησεν. Εἶναι τόσον πρόσφατα τὰ γεγονότα! Καὶ ἀπορῶ, πῶς ἀπεφάσισε νὰ ὁμιλήσῃ, ὡς ὡμίλησεν, εἰς τόσῳ μετριοπαθῆ πρότασιν. Εἰς τὸν Πρωθυπουργὸν δὲν ὑπάρχει τὸ δικαίωμα νὰ κανονίζῃ τὴν διακοπὴν καὶ ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς· μόνον εἰς τὴν ὁλομέλειαν τοῦ Σώματος ἀπόκειται τοῦτο. Εἰς τοῦτο τί δύναται ν’ ἀπαντήσῃ; Οὐδὲν μετὰ λόγου δύναται ν’ ἀπαντήσῃ. Βεβαίως ἠναγκάσθην νὰ ἐπαναλάβω τὰ περὶ πρωθυπουργικῆς παντοδυναμίας, διότι εἶναι σχετικώτατα μὲ τὸ συζητούμενον θέμα.

§41ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ ὁμιλήσω περὶ πρωθυπουργικῆς παντοδυναμίας, περὶ ἧς γίνεται τὴν στιγμὴν ταύτην συζήτησις, ἴσως ἀκαίρως. Ἐὰν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω περί τινος σχετικοῦ, θὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς παντοδυναμίας τοῦ Κοινοβουλίου, ὡς παραδόξως περί τινα περιυβριζομένης. Ἡ πρωθυπουργικὴ παντοδυναμία, τὴν ὁποίαν πολλάκις ἀναφέρομεν, δὲν εἶναι ἄλλο τι ἐπὶ τέλους, εἰμὴ ἐκχώρησις τῆς παντοδυναμίας τοῦ Κοινοβουλίου. Ἂν καλῶς ἢ κακῶς πράττωμεν, ἐκχωροῦντες τὴν μεγάλην ἡμῶν δύναμιν, ἄλλο τὸ ζήτημα· ἀλλ’ οἱ Πρωθυπουργοὶ ἐν Ἑλλάδι τὴν δύναμιν αὑτῶν τὴν ἀντλοῦσιν ἀπὸ τῆς Βουλῆς. Τὸ Κοινοβούλιον ἐν Ἑλλάδι εἶναι ἡ μόνη πραγματικὴ, ἡ μόνη δρῶσα, ἂν θέλῃ νὰ δράσῃ, ἐξουσία. Καὶ ἂν μὲν ἐκχωρῇ τὸ Κοινοβούλιον τὴν δύναμιν αὑτοῦ τὴν συνταγματικὴν πρὸς τοὺς Πρωθυπουργοὺς, καλῶς ἢ κακῶς πρᾶττον, δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ ἐξετάσωμεν. Βέβαιον ὅμως εἶναι, φρονῶ, ὅτι δὲν ἐκχωρεῖ τὴν ἀξιοπρέπειαν αὑτοῦ πρὸς οὐδένα. Ἴσως τὸ θέμα καθ’ ἑαυτὸ, περὶ τοῦ ὁποίου θὰ ὁμιλήσω, δὲν ἤξιζε τοῦτο τὸ προοίμιον, διότι πρόκειται περὶ μιᾶς λεπτομερείας καὶ τυπικότητος τοὐλάχιστον, κατὰ τὸ φαινόμενον, περὶ μιᾶς παραλείψεως, τὴν ὁποίαν—δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἀποκρύψω—πρὸ μιᾶς στιγμῆς παρ’ ἀξιοτίμων συναδέλφων μανθάνω ἐνταῦθα. Πρόκειται περὶ μιᾶς παραλείψεως ἐν τῷ προγράμματι τῆς τελετῆς τῶν ἀποκαλυπτηρίων τοῦ ἀνδριάντος Ἀβέρωφ, τὸ ὁποῖον ὁ γραμματεὺς τῆς ἐπιτροπῆς, τῇ ἐγκρίσει, ὡς λέγει τὸ πρόγραμμα, τῆς Α. Β. Ὑψηλότητος τοῦ Διαδόχου, ἐξέδωκε. Καὶ ἀγνοῶ μὲν κατὰ πόσον τὸ τελευταῖον τοῦτο εἶναι ἀκριβές. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῆς τελετῆς ταύτης, εἰς τὴν ὁποίαν ἔξοχον ἀποδίδω σημασίαν, ἡ παράλειψις αὕτη, ἴσως μάλιστα συνδυαζομένη καὶ μὲ ἄλλας ἀναλόγους παραλείψεις, δύναται νὰ παρατηρηθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὅπως ἐν γένει ἡ βουλευτικὴ ἀξιοπρέπεια λαμβάνηται ὑπ’ ὄψιν ἐν πᾶσι, καὶ νῦν τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον πρόκειται καὶ περὶ τελετῶν διεθνῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ διεξαχθῶσι κατ’ αὐτάς.

§42ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν συνδέεται τὸ ἓν μὲ τὸ ἄλλο.

§43ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ πολλαὶ τοιαῦται περιπτώσεις δύνανται νὰ συμβῶσιν, ἀνάλογοι πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀναφέρω· δύνανται ἐπὶ βλάβῃ παντὸς ὑπαιτίου νὰ συμβῶσι παράχορδα, ἁπτόμενα τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος. Καὶ πρόκειται περὶ ἐκείνων, τὸ ἐπαναλαμβάνω, τὰ ὁποῖα τέλος πάντων δὲν ἐξεχώρησεν ὁ Βουλευτὴς πρὸς οὐδένα. Ἂν κάθηται νῆστις καὶ ἄϋπνος ὁ Βουλευτὴς ἐν τῇ αἰθούσῃ τῆς Βουλῆς χάριν τινῶν ἀντικειμένων, ἀπόκειται πρὸ παντὸς εἰς αὐτὸν νὰ κρίνῃ, ἂν τὰ τοιαῦτα ἀντικείμενα ἦναι ἀντικείμενα πεποιθήσεων, ἄξια θυσίας τινὸς καὶ ἐγκαρτερήσεως, ἢ ἦναι μᾶλλον ἀντικείμενα κακῶν ἕξεων, ἂν ἡ ἐγκαρτέρησις αὐτοῦ ἦναι προϊὸν δράσεως καὶ οὐχὶ προϊὸν ἀδρανείας μᾶλλον, ἣν ὀφείλει νὰ θεραπεύσῃ. Ἐνταῦθα πρόκειται περὶ ἄλλου. Εἰς τὸ πρόγραμμα αὐτὸ τῆς τελετῆς, τὴν ὁποίαν θὰ εἴπω διατὶ θεωρῶ ἐθνικήν, μὲ τί τὴν συνδυάζω καὶ τὴν θεωρῶ τοιαύτην, ὑπάρχει παράλειψις, ἣν ἐπιτρέψατέ μοι νὰ μὴ θεωρῶ καὶ ὅλως διόλου τυχαίαν. (Ἀναγινώσκει τὸ πρόγραμμα).

§44ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος ὑπογράφεται;

§45ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ γενικὸς γραμματεὺς τῶν Ὀλυμπιακῶν ἀγώνων, τῇ ἐγκρίσει τῆς Α. Ὑψηλότητος. Εἰς τὴν τελετὴν λοιπὸν ταύτην, βλέπετε, καλοῦνται ἀρχαὶ παντοῖαι, πολλαὶ καὶ ποικίλαι καὶ πολυάριθμοι, καὶ σωματεῖα, καὶ οἱ Βουλευταὶ δὲν καλοῦνται! Βεβαίως ἡ Βουλὴ πᾶν ἄλλο δύναται νὰ θεωρηθῇ ἐν Ἑλλάδι, παρὰ ἐκφράζουσα ἁπλᾶ παράπονα. Ἡ Βουλὴ ἔχει πράγματι παντοδυναμίαν· δὲν ἐξετάζω ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἔχῃ ἢ ἐνασκῇ ταύτην, ἀλλὰ ἔχει παντοδυναμίαν ἐν Ἑλλάδι, καὶ ἐν πεποιθήσει δύναμαι πρὸς πάντα ν’ ἀνακοινώσω, ὅτι, καθ’ ἣν στιγμὴν θελήσῃ ἡ Βουλὴ τῆς Ἑλλάδος, σήμερον τὰ πάντα δύναται νὰ κανονίσῃ αὐτὴ ἐν τῷ τόπῳ, διότι τό γε νῦν ἔχον οὐδεμία ἐξουσία δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἰσχυροτέρα αὐτῆς. Λοιπὸν δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ παραπονεθῇ πρὸς οὐδένα. Ἡ Βουλὴ ἐν Ἑλλάδι δὲν εἶναι εἰς τὴν θέσιν τῶν Βουλῶν ἄλλων αἰώνων, αἱ ὁποῖαι ἱκέτευον καὶ εἷρπον πρὸ ἄλλων ἀρχῶν. Ἡ Βουλὴ ἐν Ἑλλάδι εἶναι πράγματι παντοδύναμος, καὶ διὰ τοῦτο ἀκριβῶς δὲν πρέπει νὰ τῇ προξενῶνται δυσαρέσκειαι, διότι ἄλλως δύναται νὰ ἐπιληφθῇ νὰ κανονίσῃ αὐτὴ τὰ πάντα, καὶ αὐτὴ ἑπομένως νὰ θέσῃ ἑαυτὴν καὶ ἄλλους ἐν τῇ οἰκείᾳ αὐτῶν θέσει εἰς οἱασδήποτε τελετάς. Λοιπὸν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ταχθῶσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἰς τὴν θέσιν, ἣν αὕτη ἐγκρίνει, ἐκεῖνοι, ἐὰν τυχὸν πράγματι ἐσκέφθησαν νὰ καλέσωσιν ἢ νὰ μὴ καλέσωσιν αὐτοὶ τὴν Βουλὴν ἐν ἐπισήμῳ τελετῇ, πρέπει νὰ προσέχουν, ὅταν πρόκειται περὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ ἀξιώματος τῶν Βουλευτῶν.

§46ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εὖγε! εὖγε!

§47ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦτο κάμνω λόγον, ὅπως προκαλέσω τὴν προσοχὴν πάντων, ὅταν πρόκειται περὶ Βουλῆς εἰς τὰ τοιαῦτα, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν περιπλοκάς· διότι τὴν παντοδυναμίαν αὐτῆς, ἐφ’ ὅσον δύναται νὰ τὴν διαχειρισθῇ πρὸς τὴν ἰδικήν της ἀξιοπρέπειαν, βεβαίως δὲν τὴν ἔχει ἐκχωρήσει, οὐδὲ ὑπάρχει δύναμις σήμερον ἐν Ἑλλάδι, ἥτις δύναται νὰ ὀλιγωρῇ τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς, καλοῦσα τοὺς Βουλευτὰς, εἴτε ἐν συνόλῳ εἴτε κατ’ ἄτομα, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον σχετίζεται ἡ πρόσκλησις ἢ ἡ παράλειψις πρὸς δημόσια καθήκοντα. Καὶ ἐὰν σήμερον γίνεται τοιοῦτος λόγος, γίνεται οὐχὶ χάριν τῶν Βουλευτῶν καὶ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ γίνεται χάριν ἄλλων καὶ χάριν τοῦ τόπου. Δίδω τὴν σημασίαν αὐτήν, διότι πρόκειται περὶ τελετῆς, τὴν ὁποίαν, ἐπιτρέψατε νὰ εἴπω, θεωρῶ ἐθνικὴν, διὰ συνδυασμούς, τοὺς ὁποίους δύναται εὐχερῶς πᾶς Ἕλλην νὰ ποιήσηται ἐν τῇ διανοίᾳ αὐτοῦ. Εἶναι ἐξόχως ἐθνικὴ ἡ τελετὴ αὕτη, ὅπως καὶ ἡ ἐν γένει τελετή, πρὸς τὴν ὁποίαν τόσον στενῶς καὶ ἀμέσως συνδέεται· ὅπως εἶναι ἐθνικὴ ἡ τελετὴ τῶν Ὀλυμπιακῶν ἀγώνων, εἶναι ἐξόχως ἐθνικὴ καὶ ἡ τελετὴ τῶν ἀποκαλυπτηρίων τοῦ ἀνδριάντος τοῦ Ἀβέρωφ, τοῦ ἐθνικοῦ εὐεργέτου, ὡς ἀνακαινιστοῦ τοῦ Παναθηναϊκοῦ σταδίου, ὡς ἀναφέρει αὐτὸν τὸ πρόγραμμα. Εἶναι ἐθνικὴ οὐχὶ τόσον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς μεγάλης χρηματικῆς γενναιοδωρίας τοῦ Ἀβέρωφ,—πρὸς ταύτην πολλοὶ ὁμογενεῖς δύνανται ἴσως νὰ ἁμιλλῶνται—ἀλλ’ οὐδὲ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ἁπλῶς τῆς φιλοπατρίας, διότι ἐπίσης καὶ ἄλλοι ὁμογενεῖς ἁμιλλῶνται καὶ πρὸς ταύτην, ἀλλ’ ἀπὸ μιᾶς ἄλλης ὑπερόχου ἀπόψεως, τοῦ εὐτυχοῦς τοῦ μεγαλείου τῆς πατριωτικῆς ἐμπνεύσεως, ἥτις ἐνέπνευσε καὶ ὡδήγησε τὴν διάθεσιν τοῦ πλούτου εἰς τὴν ἀνακαίνισιν τοῦ Παναθηναϊκοῦ Σταδίου. Οὐδὲ γινώσκω μεγαλειτέραν ἔμπνευσιν καὶ καταλληλοτέραν διάθεσιν διὰ τὴν Ἑλλάδα τοῦ πλούτου ὁμογενοῦς (ἐπιδοκιμασίαι)· διότι, ἂν ἡ Ἑλλὰς ταλαιπωρῆται ὡς Κράτος σήμερον πολιτικῶς, τὸ πρᾶγμα οὕτως ἢ ἄλλως εἶναι νόσος θεραπεύσιμος. Ὅλα τὰ Κράτη διέρχονται κρίσεις πολιτικὰς, καὶ θεραπεύουν ταύτας διὰ τοῦ χρόνου, διερχόμενα διὰ δοκιμασιῶν. Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἠδύνατο νὰ φοβηθῇ τις διὰ τὴν Ἑλλάδα, εἶναι μόνον ὅσα δύνανται νὰ σχετίζωνται πρὸς κινδύνους κοινωνικῆς τινος ἐκπτώσεως τοῦ ἐθνικοῦ φρονήματος, κινδύνους ἐκφυλισμοῦ πρὸ πάντων τῆς νέας γενεᾶς. Λοιπὸν τοιούτων ἐχθρῶν τὴν εἰσβολὴν ὀφείλει νὰ φοβῆται ὁ Ἕλλην πρὸ παντὸς εἰς τὴν πατρίδα αὐτοῦ. Ὀφείλει νὰ φοβῆται τὴν χρεωκοπίαν οὐχὶ τὴν ὑλικήν, ἀλλὰ πρὸ πάντων τὴν χρεωκοπίαν τοῦ ἐθνικοῦ φρονήματος καὶ τῶν κοινωνικῶν ἠθῶν. Ἰδοὺ καὶ ἐν γένει ὁ νέος ἐχθρὸς τῶν νέων κοινωνιῶν, τὸν ὁποῖον μάλιστα εὑρίσκομεν ἀπειλητικώτερον ὑπὸ τὰς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ἡ Ἑλλὰς ἀπέναντι τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δυνάμεθα νὰ φοβώμεθα διὰ τὴν πατρίδα ἡμῶν, εἶναι μήπως νόθα καὶ κακῶς ἐννοούμενα ἤθη ἄλλων κοινωνιῶν εἰσβάλλουσιν εἰς τὴν χώραν ἡμῶν, τὴν χώραν, ἥτις διὰ τῆς ἀναμνήσεως τῆς Ἑλληνικῆς ἀρχαιότητος δύναται νὰ διδάξῃ τοὺς πάντας καὶ ἅπαντα τὸν πεπολιτισμένον κόσμον περὶ τῶν μέσων ἐκείνων, δι’ ὧν ἀκμάζουσι τὰ δημόσια ἤθη καὶ τὸ ἐθνικὸν φρόνημα. Καὶ ἂν ἔχῃ καί τινα ἀνάγκην ἡ Ἑλλὰς, ἔχει τὴν ἀνάγκην, ὅπως γνωρισθῇ παρὰ τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου, οὐχὶ ὡς Κράτος καὶ πολιτικὴ ἐξουσία, διότι ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην ἴσως πρὸ καιροῦ κατασυντρίβεται ἐν τῇ ὑπολήψει τῶν ξένων, ἀλλὰ νὰ γνωρισθῇ ὡς κοινωνία, ὡς ἔθνος· διότι—πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, ἢ νὰ τὸ καυχηθῶμεν,—ἀγνοοῦσιν ἡμᾶς οἱ ξένοι ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην. Οὐδὲ προσέχω εἰς ἐπεισόδια καὶ παροδικὰς περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἠδύναντο νὰ παρουσιάζωσι καθ’ ἡμῶν σκιερά τινα ὑπὸ τὴν ἔποψιν κοινωνικοῦ βίου καὶ ἐθνικῶν ἐν γένει φρονημάτων. Πρέπει βαθύτερον νὰ ἐξετάσωσι τὸν τόπον ἡμῶν καὶ νὰ γνωρίσωσι κατὰ βάθος τὴν Ἑλλάδα. Θὰ ἴδωσιν, ἐλπίζομεν, ὅτι οἱ Ἕλληνες δὲν περιέστησαν εἰς τὸ νὰ ἦναι λαὸς ἀνάξιος συμπαθειῶν. Καὶ ἰδού, μία εὐτυχὴς ἔμπνευσις συνδέει σήμερον τὴν Ἑλλάδα μὲ τὸν πεπολιτισμένον κόσμον. Καὶ ὑπὸ ποίαν ἰδέαν; Ὑπὸ τὴν ἰδέαν τῆς ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος ἀνακαινίσεως τῶν Ὀλυμπιακῶν ἀγώνων, ὡς ἀγώνων διεθνῶν σύμπαντος τοῦ κόσμου τοῦ πεπολιτισμένου! Ἀῤῥαβών τις τελεῖται σήμερον τῆς νέας Ἑλλάδος μυστηριώδης πρὸς τὸν κόσμον τὸν πεπολιτισμένον, καὶ τοὺς δακτυλίους τοῦ ἀῤῥαβῶνος τούτου ἀνταλλάσσει διὰ τῆς ἰδίας αὑτῆς χειρὸς αὐτὴ ἡ μήτηρ ἡ μεγάλη τοῦ πολιτισμοῦ, ἡ ἀρχαία Ἑλλὰς (ἐπευφημίαι καὶ χειροκροτήματα). Αὐτῆς τὸ πνεῦμα, περιιπτάμενον ἐν τοῖς οὐρανοῖς, συνάπτει καὶ εὐλογεῖ τὸν ἀῤῥαβῶνα τοῦτον τῆς θυγατρὸς αὑτῆς πρὸς τὸν πεπολιτισμένον κόσμον, καὶ αὐτῆς ἡ χεὶρ ἐπίσης, ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ τεινομένη, θὰ ἐπιθέσῃ κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς νίκης τοὺς στεφάνους ἐπὶ τῶν κεφαλῶν τῶν νέων Ὀλυμπιονικῶν, τῶν ἁπανταχόθεν τῆς ὑφηλίου σπευσάντων νὰ ἔλθωσιν εἰς τὴν ἐλευθέραν ταύτην γωνίαν τῆς νέας Ἑλλάδος (εὖγε! εὖγε!). Καὶ ἡ νεότης σήμερον παρορμᾶται, ὅπως, ἐμπνεομένη ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα τὴν Ἑλληνικὴν, σπεύσῃ εἰς τὰς ἀγκάλας τῆς μεγάλης μητρὸς, σπεύσῃ νὰ διδαχθῇ, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ καταστρέψῃ μίαν πολιτικὴν κοινωνίαν τῆς σήμερον, εἶναι ἡ κατάπτωσις τοῦ ἐθνικοῦ φρονήματος καὶ ὁ ἐκφυλισμὸς τῆς νέας γενεᾶς, ἡ ἔκπτωσις ἐν γένει τῶν δημοσίων ἠθῶν, καὶ ὅτι τούτων τῶν κακῶν τὴν ἀποσόβησιν τὸ πνεῦμα τῆς Ἑλληνικῆς ἀρχαιότητος θαυμασίως προέβλεπεν, ἠσφάλισε καὶ ἐδίδαξεν εἰς τὸν κόσμον (ἐπευφημίαι ἐκ τῆς Βουλῆς). Ἐὰν ταῦτα κρατύνωμεν ἐν Ἑλλάδι, μὴ φοβώμεθα οὔτε τὰς πολεμικὰς περιπετείας, οὔτε ἄλλους ἐχθρούς· διότι ἡ Ἑλλὰς πρὸ πάντων πρόκειται νὰ ἐνεργήσῃ οὐχὶ τόσον ὡς Κράτος, ἀλλ’ ὡς ἔθνος, καὶ πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν πόθων αὑτῆς. Τούτων ἕνεκα λέγω καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πᾶν ὅ,τι συνδέεται τόσον ἐξόχως πρὸς τὸ ὄνομα τοῦ ἐθνικοῦ εὐεργέτου Ἀβέρωφ, τὸ θεωρῶ ὡς ἐπεισόδιον ἐθνικὸν καὶ συστατικὸν μεγάλης ἑορτῆς, εἰς τὴν ὁποίαν καλεῖται ὁ πεπολιτισμένος κόσμος ἐκεῖ, ὅπου ἀπεφασίσθη ὑπ’ αὐτοῦ νὰ ἀνακαινισθῇ ἡ μεγάλη τῶν ἀρχαίων ἡμῶν προγόνων ἰδέα. Τίς Ἕλλην, Κύριοι, δύναται νὰ μὴ αἰσθανθῇ ἀναπτερουμένην καὶ μεταρσιουμένην τὴν διάνοιαν καὶ τὴν καρδίαν αὑτοῦ, ὅταν ἀναπολήσῃ καὶ πρὸς στιγμὴν φαντασθῇ, ὅτι ἔρχεται ὁ πεπολιτισμένος κόσμος πανταχόσε τῆς ὑφηλίου, ἵνα τελέσῃ κατὰ πρῶτον ἤδη ἐν Ἑλλάδι τοὺς Ὀλυμπιακοὺς ἀγῶνας τῶν προγόνων ἡμῶν; Τίς Ἕλλην δὲν αἰσθάνεται πάλλουσαν τὴν καρδίαν αὑτοῦ, βλέπων τὸν πεπολιτισμένον κόσμον ἐρχόμενον ἐδῶ κατὰ προτίμησιν, ἵνα πρὸ παντὸς τελέσῃ φόρον λατρείας καὶ εὐγνωμοσύνης πρὸς τὴν ἀρχαίαν Ἑλλάδα; (εὖγε! εὖγε!). Καὶ τόσον θεωρῶ σημαντικὴν τὴν περίστασιν ταύτην καὶ ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν ἐθνικῶν συμφερόντων, ὥστε καὶ τὴν ἐντύπωσιν τῶν ξένων, δηλαδὴ τὴν ἀποφυγὴν παρεξηγήσεων περὶ τῶν τοῦ τόπου ἡμῶν, καὶ πᾶσαν σχετικὴν λεπτομέρειαν θεωρῶ ὡς ζήτημα ἐξόχως κυβερνητικὸν μεγίστου ἐνδιαφέροντος. Καὶ ἐπεθύμουν, καὶ Κυβέρνησις καὶ Βουλὴ, ἂν ἦτο δυνατόν, νὰ μεταβληθῶσι τὴν στιγμὴν ταύτην εἰς μεγάλην ἐπιτροπὴν τῶν Ὀλυμπιακῶν ἀγώνων, μεριμνῶσαν περὶ παντὸς σχετικοῦ πρὸς ἐπιτυχῆ αὐτῶν διεξαγωγήν. Τοιούτων λοιπὸν ἕνεκα λόγων πρέπει ἡ Βουλὴ κατὰ τὰς ἑορτὰς ταύτας, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ τόπου, ἁρμοδίως νὰ προκαλῆται, ἢ μᾶλλον νὰ εἰδοποιῆται, ὅταν μάλιστα πρόκειται περὶ τελετῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἀποδίδει σημασίαν τοιαύτην, ὥστε νὰ ἐγκρίνῃ ὁλόκληρος νὰ παρασταθῇ. Καὶ ἦτο προσῆκον οἱ Βουλευταὶ νὰ ἐκδηλώσωσι τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν ἀποδίδουσιν εἰς τὰ ἀποκαλυπτήρια τοῦ ἀνδριάντος τοῦ χορηγοῦ τῆς ἀνακαινίσεως τοῦ Παναθηναϊκοῦ Σταδίου, διότι πράττοντες τοῦτο ἐκδηλοῦσιν ὅ,τι ἐξεδήλωσε σύμπαν τὸ ἔθνος περὶ τῆς σημασίας, ἣν ἀποδίδει εἰς τὴν μεγάλην ἔμπνευσιν τῆς φιλοπατρίας τοῦ μεγάλου χορηγοῦ. Ποῖα εἶναι τὰ μέσα, δι’ ὧν κραταιοῦνται καὶ ἤθη κοινωνικὰ καὶ φρόνημα ἐθνικὸν, ἃς σκέπτωνται πάντες προσηκόντως περὶ πάντα, ὅσοι μάλιστα εὑρίσκονται τεταγμένοι ὑψηλὰ, ἵνα καθιστῶσιν ἐνεργὸν τὴν θέσιν καὶ τὸ ἀξίωμα αὑτῶν. Ἡ Βουλὴ ἤδη ἐκτελεῖ καθῆκον πρὸς τὴν σημασίαν, ἣν ἀποδίδει εἰς τὴν ἔμπνευσιν καὶ τὴν φιλοπατρίαν τοῦ γενναίου χορηγοῦ, θεωροῦσα ἄξιον νὰ μεταβῇ σύσσωμος εἰς τὰ ἀποκαλυπτήρια τοῦ ἀνδριάντος αὐτοῦ. Οὕτω περὶ πάντα πολιτευόμενοι, δυνάμεθα νὰ συντελῶμεν καὶ εἰς τὴν ἀπομάκρυνσιν ἡμῶν ἀπὸ τοῦ πολιτικοῦ τέλματος, εἰς τὸ ὁποῖον τυχὸν ὡς Κράτος εὑρισκόμεθα, καὶ εἰς τὴν ἀνύψωσιν τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων. Καὶ ἐὰν δὲν σώσωμεν οὕτω τὰ πάντα σήμερον ἀμέσως, ἀλλὰ βεβαίως θὰ κατορθώσωμεν νὰ ἀσφαλίσωμεν καὶ μεγαλύνωμεν τὸ μέλλον τῆς νέας γενεᾶς τῆς πατρίδος ἡμῶν. (Ἐπευφημίαι καὶ χειροκροτήματα ἁπάσης τῆς Βουλῆς).

§48Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ κατὰ τὴν παρασκευὴν τῶν Ὀλυμπιακῶν ἀγώνων ἐκανονίσθησαν ἤδη κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος παρέχει πᾶσαν ἐγγύησιν, ὅτι οὐδεμία θέλει λάβει χώραν παράλειψις. Ἀρκεῖ νὰ ποιήσωμαι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι μέλος τοῦ δωδεκαμελοῦς Διοικητικοῦ Συμβουλίου τυγχάνει αὐτὸς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, μέλη ὡσαύτως αὐτοῦ εἰσι τέσσαρες ἄλλοι τῶν κυρίων Βουλευτῶν, ἐξ ὧν τινες ἀνήκουσιν εἰς τὰς τάξεις τῶν Ὑπουργῶν, δύο δὲ εἰς τὰς τάξεις τῶν ἀντιπολιτευομένων. Ἀρκεῖ δὲ νὰ ἀνακοινώσω, ὅτι ἐγένετο λόγος περὶ τῆς θέσεως, ἥτις πρέπει νὰ προσδιορισθῇ εἰς τοὺς Βουλευτὰς ἐν τῷ Σταδίῳ κατὰ τὴν τέλεσιν τῶν ἀγώνων, πάντες δ’ ἐφρόντιζον, ὅπως ἡ θέσις αὕτη ᾖ ἀξία τῆς πολιτειακῆς ἐξουσίας, ἡ ὁποία κατὰ τὸ Σύνταγμα ἀνετέθη εἰς τὴν Βουλὴν, τὴν κατέχουσαν τόσον ἐπιφανῆ τάξιν ἐν τῷ οἰκοδομήματι τῷ κοινοβουλευτικῷ. Δὲν γνωρίζω πῶς ἐκανονίσθησαν τὰ τῆς τελετῆς ἐπὶ τῇ ἀποκαλύψει τοῦ ἀγάλματος τοῦ κ. Ἀβέρωφ, ἀλλ’ ὁ προαγορεύσας κ. Βουλευτὴς ἀνέφερεν, ὅτι ἐκλήθησαν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ τὰ μέλη τοῦ Προεδρείου, μοὶ φαίνεται δ’ ὅτι ἔπρεπε νὰ κληθῶσι καὶ οἱ κύριοι Βουλευταί, καὶ βεβαίως τὸ γενόμενον εἶναι ἀποτέλεσμα παραλείψεως. Ἀλλ’ ὡς ὄργανον τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας δύναμαι νὰ δώσω πᾶσαν βεβαίωσιν, ὅτι οὐδέποτε ὑπῆρξε πρόθεσις ἐλλείψεως τῆς ὀφειλομένης πρὸς τὴν Βουλὴν ἁβρότητος. Διὰ τοῦτο, ὅσον καὶ ἂν συγχαίρω τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Εὐρυτανίας διὰ τὰ φρονήματα, τὰ ὁποῖα ἔχει περὶ τῆς Πολιτείας καὶ τῶν θεσμῶν αὐτῆς, βεβαιῶ αὐτὸν ὅμως, ὅτι, ἂν ἐγένετο παράλειψις περὶ τὰς προσκλήσεις, εἶναι ἀνυπόστατος ἡ ὑπόνοια, ὅτι αὕτη ἐγένετο ἐκ προθέσεως.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὡς πρὸς τ’ ἀποκαλυπτήρια τοῦ ἀνδριάντος τοῦ Ἀβέρωφ οὔτε ἠρωτήθην οὔτε ἔδωκα γνώμην. Ἑπομένως ἀγνοῶ τί συνέβη.

§50Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ παραιτηθῆτε ἐκ τῆς ἐπιτροπῆς (θόρυβος).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον δὲν θὰ παρασταθῇ, ἐὰν δὲν προσκληθῇ.

§52ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος, εἶναι ἀληθὲς καὶ διὰ τὰ λοιπὰ μέλη τῆς Βουλῆς, τὰ ἀποτελοῦντα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τῆς δωδεκαμελοῦς. Οὔτε ὁ κ. Καραπάνος, οὔτε ἐγὼ ἐγνωρίζομέν τι περὶ τοῦ κανονισμοῦ τῶν ἀποκαλυπτηρίων. Πρώτην ἤδη φορὰν μανθάνω ἐκ τῆς ὁμιλίας τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Εὐρυτανίας, ὅτι ἐν τῷ προγράμματι παρελείφθησαν οἱ Βουλευταί. Τὸ τοιοῦτον ὅμως πέποιθα ὅτι δὲν ἐγένετο ἐκ κακῆς προθέσεως, διότι βλέπω ἐν τῷ προγράμματι, ὅτι δὲν σημειοῦται ὅτι θὰ παρευρεθῇ ἐν τῇ τελετῇ καὶ ἡ Αὐτοῦ Μεγαλειότης ὁ Βασιλεύς. Ὑποθέτω ὅτι ἐπεκράτησεν ἡ ἰδέα εἰς τοὺς διοργανώσαντας τὰ τῆς τελετῆς, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δοθῇ τοιαύτη σπουδαιότης εἰς αὐτὴν, οἷαν πολὺ δικαίως ἠξίωσεν ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς Εὐρυτανίας ὅτι ἔπρεπε νὰ δώσουν. Ἀληθῶς τὸ ἔργον τοῦ μεγατίμου ὁμογενοῦς Ἀβέρωφ, ὅπως ἀνιδρύσῃ τὸ ἀρχαῖον Στάδιον πρὸς τέλεσιν τῶν νέων Ὀλυμπιακῶν ἀγώνων, ἀποτελεῖ ἔργον μεγάλης ἐθνικῆς ἀξίας, ἄξιον ὅπως καὶ ἡ Βουλὴ τιμήσῃ αὐτὸ, παρισταμένη ἐν τοῖς ἐγκαινίοις τοῦ ἀγάλματος τοῦ μεγάλου εὐεργέτου. Θέλω μόνον τοῦτο νὰ ἀρθῇ ἐκ τῆς διανοίας παντὸς Βουλευτοῦ, ὅτι ἐκεῖνοι τυχὸν, οἱ ὁποῖοι ὠργάνωσαν τὰ τῆς τελετῆς, εἶχον τὴν πρόθεσιν νὰ ἀποκλείσουν τοὺς Βουλευτὰς ἀπὸ σκοποῦ ἐξ αὐτῆς.

§53Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπε κἂν νὰ γείνῃ λόγος ἐνταῦθα περὶ τοῦ θέματος τούτου. Φρονῶ, ὅτι οἱ Βουλευταὶ, προσκαλούμενοι εἰς μίαν τελετὴν, περιποιοῦσι τιμὴν εἰς αὐτήν. Ἀφοῦ δὲ παρελείφθη τὸ ὄνομα τῶν Βουλευτῶν ἐκ τοῦ προγράμματος, ἔπρεπεν ὁ κ. Πρόεδρος νὰ ζητήσῃ ἐξηγήσεις καὶ διορθωθῇ τὸ λάθος, οὐχὶ δὲ νὰ γείνῃ λόγος εἰς τὴν Βουλήν.

§54ΣΤΑΗΣ. Κύριοι, ἱκανὰ ἐλέχθησαν περὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐξ Εὐρυτανίας. Δὲν νομίζω δὲ, ὅτι τὰ λεχθέντα ἔβλαψαν. Ἐγὼ λαμβάνω τὸν λόγον, ἵνα εἴπω, ὅτι δὲν μοὶ φαίνεται ὀρθὸν νὰ μὴ λάβῃ μέρος ἡ Βουλὴ εἰς τ’ ἀποκαλυπτήρια τοῦ ἀνδριάντος τοῦ μεγατίμου ἀνδρὸς, διότι δὲν προσεκλήθη εἴτε ἐκ προθέσεως, εἴτε ἐκ πλάνης. Πρέπει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς πάντως νὰ παραστῇ, οὐχὶ χάριν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐδημοσίευσαν τὸ πρόγραμμα τῆς τελετῆς, ἀλλὰ χάριν τοῦ ἐθνικοῦ εὐεργέτου. Δὲν πρόκειται διὰ τῆς παρουσίας μας ν’ ἀποδώσωμεν εἰς ἡμᾶς αὐτοὺς τιμὰς, ἀλλὰ ν’ ἀποδώσωμεν τιμὴν εἰς τὸν μέγαν εὐεργέτην τοῦ ἔθνους. Δύνανται δὲ οἱ Βουλευταὶ νὰ προσέλθωσι καὶ ἄνευ προσκλήσεως.

§55Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Θὰ σᾶς πετάξουν ἔξω!

§56ΣΤΑΗΣ. Δὲν ὑπάρχει μεγαλειτέρα τιμὴ διὰ τὸν Βουλευτὴν ἢ νὰ συγχρωτίζηται μετὰ τοῦ λαοῦ καὶ νὰ ὑφίσταται τοὺς αὐτοὺς ἀγῶνας, οὓς καὶ ὁ τελευταῖος ἐργάτης. Καυχῶμαι ὅτι κατὰ τοὺς Ὀλυμπιακοὺς ἀγῶνας θὰ καταλάβω θέσιν ὅπου οἱ τελευταῖοι ἐργάται, διότι καὶ ἐκεῖ ἕκαστος καταλαμβάνει θέσιν τιμητικὴν διὰ τῆς πολιτείας του. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἔχει ἄλλως τὸ πρᾶγμα. Τὸ Προεδρεῖον ὀφείλει νὰ παρευρεθῇ ἐπισήμως, διότι, ἐὰν δὲν παρευρεθῇ, θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ παρεξηγηθῇ καὶ νὰ θεωρηθῇ παράλειψις καθήκοντος πρὸς τὸν ἐθνικὸν εὐεργέτην.

§57ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Νομίζω ἐπάναγκες νὰ εἴπω δύο λέξεις εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου συνάδελφος. Εἶπεν ὅτι δὲν ἔλαβε γνῶσιν τοῦ προγράμματος, οὔτε αὐτὸς, οὔτε ἄλλος τις. Τοῦτο συνέβη, διότι ἐγένετο τὴν τελευταίαν ἡμέραν. Ἀλλ’ εἰς ἐπίῤῥωσιν τῶν λόγων του λέγω, ὅτι οὐδεὶς σκοπὸς ὑπῆρχε νὰ μειωθῇ ὁ ὀφειλόμενος σεβασμὸς πρὸς τὴν Βουλήν· τόσον δὲ τοῦτο εἶναι ἀληθὲς, ὥστε κατὰ τὸν κανονισμὸν τῶν τοῦ Σταδίου ὡρίσθη διὰ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς ἰδία κερκὶς, δεξιᾷ τοῦ βασιλικοῦ θεωρείου.

§58Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατόπιν παραστάσεων τῶν Βουλευτῶν.

§59ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ὡρίσθη λοιπὸν ἰδιαιτέρα κερκὶς ὄχι μόνον διὰ τοὺς κ. κ. Βουλευτάς, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς οἰκογενείας των, καὶ ὡρίσθη καὶ πόσα πρόσωπα ἕκαστος Βουλευτὴς θὰ δύναται νὰ συνοδεύσῃ. Ἑπομένως δὲν ὑπῆρξεν οὐδὲ ἡ ἐλαχίστη διάθεσις πρὸς ἔλλειψιν σεβασμοῦ πρὸς τὴν Βουλήν.

§60ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνεξαρτήτως τοῦ ζητήματος τούτου, κατὰ τὸ ὁποῖον ὑμεῖς, ὡς Πρόεδρος τοῦ Σώματος, κληθέντες θὰ παρευρεθῆτε καὶ θὰ τιμήσητε, ὡς ἐκπροσωποῦντες τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν, τὴν ἑορτὴν ταύτην τῶν ἀποκαλυπτηρίων τοῦ ἀνδριάντος τοῦ Ἀβέρωφ, εἰς τὴν ὁποίαν βεβαίως καὶ ἡμεῖς θὰ παραστῶμεν, ἀνεξαρτήτως τούτου, νομίζω ὅτι ἀνταποκρίνομαι πρὸς γενικὴν ἐπιθυμίαν καὶ γενικὸν αἴσθημα, ἐὰν προτείνω, σήμερον μάλιστα, ὅτε ἡ σύνοδος τῆς Βουλῆς λήγει, ἵνα τὸ Σῶμα τῆς Βουλῆς, οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους, τὸ ὁποῖον διὰ τῶν νέων ἀγώνων καὶ διὰ τῆς ἀνιδρύσεως τοῦ Σταδίου τόσον θὰ τιμηθῇ, ὡς εὐφραδέστατα πρότερον ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐρυτανίας συνάδελφος εἶπεν, ἐκφράσωσι πρὸς τὸν κύριον Ἀβέρωφ τὰς εὐχαριστίας τῆς Βουλῆς διὰ τὰς δωρεὰς καὶ ὑπηρεσίας, ἃς καὶ πρότερον, ἐπὶ διαφόροις περιστάσεσιν, ἐχορήγησεν ὁ ἐθνικὸς ἀνὴρ ὑπὲρ τοῦ ἔθνους καὶ νῦν διατρανοῖ διὰ τῆς ἀνιδρύσεως τοῦ Παναθηναϊκοῦ Σταδίου. Νομίζω ὅτι καὶ ὀφειλομένη τιμὴ πρὸς τὸν κ. Ἀβέρωφ εἶναι αὕτη, ἐκφερομένη ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς.

§61Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἂς ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, κύριε Πρόεδρε.

§62Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ νὰ ἐκφράσῃ τὸ Προεδρεῖον τὰς εὐχαριστίας αὐτῆς πρὸς τὸν κ. Ἀβέρωφ;

§64ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§65ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὴν ἡμέραν τῶν ἀποκαλυπτηρίων τηλεγραφικῶς νὰ διαβιβάσητε πρὸς τὸν κ. Ἀβέρωφ τὰς εὐχαριστίας τῆς Βουλῆς.

§66ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§67ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δώσῃ προσοχὴν εἰς μίαν σύστασιν, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω. Ὁ ἐνταῦθα οἰκονομικὸς ἔφορος ἀπέστειλεν ἔγγραφον πρὸς τὸν διευθυντὴν τῆς ἑταιρίας τῶν τροχιοδρόμων καὶ ζητεῖ ὄχι μόνον πληροφορίας περὶ τοῦ προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐργάζεται, ἀλλὰ νὰ βεβαιώσῃ καὶ φορολογίαν ἐπὶ τῶν ἡμερομισθίων αὐτῶν. Ἐννοεῖται ὅτι οἱ ἡμερομίσθιοι ἐργάται, ὡς ἀπήντησεν ὁ διευθυντὴς τῶν τροχιοδρόμων, δὲν εἶναι διαρκεῖς, οὐδὲ ὑπόκεινται εἰς φόρον, διότι αὐτοὶ τότε πληρόνονται, ὅταν ἐργάζωνται, καὶ τότε λαμβάνουσιν ἡμερομίσθιον, ὅταν ἐργάζωνται. Οὐδὲ ὑπάλληλοι εἶναι, οὐδὲ διαρκῆ μισθὸν ἔχουσιν, ἵνα φορολογῶνται. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὅπως μὴ ἐπιβληθῇ φόρος εἰς ἀνθρώπους ἡμερομισθίους, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ παράνομον καὶ ἄδικον.

§68ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα προηγουμένως τὸν λόγον, ἵνα εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐκλογὴν ἐπιτροπῆς ἐξεταστικῆς, ὅπως ἐπὶ τοῦ τόπου μεταβᾶσα μελετήσῃ τὰ Θεσσαλικὰ νομοσχέδια καὶ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πόρισμα τῶν μελετῶν αὐτῆς. Εἰμὶ ὑποχρεωμένος νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι, ὅταν περὶ τούτου ἐγένετο πρότασις ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καρδίτσης Βουλευτοῦ, ὑποστηριχθεῖσα καὶ ὑπὸ ἄλλων ἐκ Θεσσαλίας συναδέλφων, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀπεδέξατο τὴν πρότασιν ταύτην, πᾶσα δὲ ἡ Βουλὴ ἐφάνη ἀποδεχομένη τὴν πρότασιν περὶ διορισμοῦ τοιαύτης ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς. Ἐκ μέρους τινῶν ἐξ ἡμῶν μόνον προεβλήθη ἡ ἀντίῤῥησις, ὅτι εἶναι προσῆκον, ὅπως ἡ Βουλὴ καταλήξῃ εἰς τὴν ἐκλογὴν τοιαύτης ἐπιτροπῆς, νὰ προηγηθῇ ἡ κατ’ ἀρχὴν τοὐλάχιστον συζήτησις τῶν πέντε ἐκείνων νομοσχεδίων, ἀλλ’ εἰς τὰς παρατηρήσεις ἡμῶν δὲν ἐφάνη πεισθεῖσα ἡ εἰσηγουμένη τὰ νομοσχέδια Κυβέρνησις, οὕτω δὲ τὸ θέμα τοῦτο παρέμεινεν ἐκκρεμές. Δὲν παρέμεινεν ὅμως ἐκκρεμὴς ἡ πρότασις περὶ διορισμοῦ ἐπιτροπῆς, διότι ἡ Βουλὴ, συναινούσης καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἀπεφάνθη, ὅτι μετὰ τὴν γενικὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν τοιαύτης ἐπιτροπῆς. Ἐνόμιζον, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη, εὐθὺς ὡς ἐπερατώθη ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ συζήτησις, ἤθελεν ἐκλεχθῆ ὑπὸ τῆς Βουλῆς· ἀλλὰ, παρὰ πᾶσαν προσδοκίαν, πρὸ ὀλίγου ἤκουσα τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀνακοινοῦντος εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μόνη προτίθεται τοιαύτην ἐπιτροπὴν νὰ ἀποστείλῃ πρὸς τὴν ἐπὶ τοῦ τόπου μελέτην τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἐγείρουσι τὰ Θεσσαλικὰ νομοσχέδια. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι, καὶ ἂν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ, ὅτι πρέπει τὴν μελέτην τῶν ἀφορώντων εἰς τὰ νομοσχέδια ταῦτα νὰ ἀναθέσῃ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, τοῦτο δὲν κωλύει τὴν Βουλὴν, ὅπως δι’ ἐπιτροπῆς ἐξεταστικῆς ἐκ τῶν ἰδίων αὐτῆς μελῶν μελετήσῃ τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα παρουσιάζουσι τὰ νομοσχέδια ταῦτα καὶ τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τὴν κατάστασιν τῶν ἐν Θεσσαλίᾳ ἀγροτικῶν πληθυσμῶν καὶ τὴν εἰσαγωγὴν βελτιώσεων πρὸς αὔξησιν τῆς γεωργικῆς ἐν Θεσσαλίᾳ παραγωγῆς. Κατὰ συνέπειαν φρονῶ, ὅτι εἶναι πρέπον ἡ Βουλὴ νὰ ἐκλέξῃ τοιαύτην ἐπιτροπήν· ἐὰν δὲ ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ χρήσιμον, νὰ ἀποστείλῃ ἐπίσης ἑτέρους εἰδικοὺς ἄνδρας, εἴτε μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης τῆς βουλευτικῆς, εἴτε καὶ ἀνεξαρτήτως ταύτης ἐργασθησομένους, ὅπως καὶ τὰ φῶτα τούτων καὶ τὰ φῶτα τῆς ἐπιτροπῆς συνδυασθῶσι πρὸς ἐξεύρεσιν τῆς καταλλήλου διεξόδου ἐν τῷ θέματι τούτῳ, τῷ τόσον σοβαρῷ, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν Θεσσαλίαν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνῃ ἡ Κυβέρνησις ἀποκρούουσα ἀπόφασιν, ληφθεῖσαν ἤδη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, περὶ ἐκλογῆς ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς. Νομίζω ὅτι, ὡς ἔχουσι τὰ τῶν ἐργασιῶν ἡμῶν κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην, δὲν πρέπει νὰ ἐμμένωμεν εἰς ἣν εἴχομεν ἄλλοτε γνώμην περὶ τῆς συζητήσεως τῶν νομοσχεδίων κατ’ ἀρχὴν, ὅπως μετὰ τὴν συζήτησιν προέλθῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπιτροπῆς. Νομίζω ὅτι ἄνευ συζητήσεως εἶναι δυνατὸν νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἐκλογὴν τοιαύτης ἐπιτροπῆς· εἶναι μάλιστα δυνατὸν καὶ δι’ ἀποφάσεώς της ἡ Βουλὴ νὰ ἀναθέσῃ εἰς τὸν Πρόεδρον τὴν ἐκλογὴν τῆς τοιαύτης ἐπιτροπῆς, ὥστε νὰ διευκολυνθῇ ἡ ἐργασία τῆς συνόδου ταύτης.

§69ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως συναινεῖ;

§70ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἔλαβεν ἤδη ἀπόφασιν· διατὶ τώρα νὰ τὴν ἀναιρέσῃ; Ἐὰν νομίζῃ ἀναγκαῖον νὰ ἀναιρέσῃ ὅ,τι πρότερον ἀπεφάσισε, τὸ πρᾶγμα διαφέρει.

§71Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἀρκετὰ σαφῶς ἐξηγήθην, καὶ νομίζω περιττὸν νὰ ἐπανέλθω.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλκ. Δεληγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§73ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. ἐπιθεωρητὴς τῶν δημοτικῶν σχολείων Μεσσήνης, παρὰ τὸν νόμον, ἐξεκένωσεν ὅλα τὰ ἐκπαιδευτήρια, καὶ μετέφερε τοὺς μαθητὰς, ὄχι πλέον εἰς σχολεῖα, ἀλλ’ εἰς ἀχυρῶνας, ἐνῷ καὶ νόμον ἐψηφίσαμεν προχθὲς, ὥστε αἱ μισθώσεις τῶν δημοτικῶν ἐκπαιδευτηρίων νὰ μένωσιν ὡς ἔχουσι. Τί λέγει περὶ τούτου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας;

§74ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, κύριε Πρόεδρε.

§75Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἄνευ ἀναπτύξεως καὶ ἀναγνώσεως θὰ ὑποβάλω δύο ἐρωτήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ καταχωρισθῶσιν εἰς τὰ πρακτικά, ἵνα ἡ ἀπάντησις δοθῇ μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν ἡμῶν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μηχανημάτων κατασκευῆς σιγάρων καὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν σιγαροφύλλων.

§77Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ συναινέσῃ εἰς τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, διότι ὑπάρχουσι κατ’ αὐτοῦ μεγάλαι ἀντιῤῥήσεις, καὶ ἔχω καὶ ἐγὼ τοιαύτας.

§78ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Καμμία συζήτησις.

§79ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἶναι ταμιευτικόν.

§80Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ὅσον μὲ ἀφορᾷ, θεωρῶ πολὺ βλαπτικὸν καὶ εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου καὶ εἰς τὰ συμφέροντα πολλῶν καπνοπωλῶν καὶ βιομηχάνων. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου θὰ χρειασθῶμεν καὶ πληροφορίας παρὰ τοῦ ἁρμοδίου τμήματος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ὦμεν εἰς θέσιν νὰ συζητήσωμεν ἀκριβῶς ἐπὶ τούτου. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ συναινέσῃ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§81Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εὑρίσκω λόγον δημοσίου συμφέροντος, ἵνα συναινέσω εἰς τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου· ἐξ ἐναντίας εὑρίσκω λόγον δημοσίου συμφέροντος, ἵνα ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἐὰν ἤθελε τὸ ἐγκρίνει αὕτη, διότι τὸ νομοσχέδιον συντελεῖ πρὸς περιστολὴν τῆς λαθρεμπορίας τοῦ καπνοῦ, διότι ἀφαιρεῖ τὸ ὑπερβάλλον τοῦ σιγαροχάρτου, τὸ ὁποῖον, τιθέμενον εἰς κυκλοφορίαν ἐν τῇ ἀγορᾷ, καθιστᾷ εὐχερῆ τὴν κατανάλωσιν τοῦ ποσοῦ τοῦ καπνοῦ, τοῦ ὑπεκφυγόντος τὴν φορολογίαν.

§82ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν εἶχον ὑποβάλει παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ ἐζήτησα πληροφορίας. Αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔφερεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μὲ ἔκαμαν ὁμολογουμένως νὰ διστάσω, ἂν πρέπῃ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι ἐβεβαίωσε τὴν Βουλὴν τότε ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἐβεβαίωσεν αὐτόν, ὅτι πράγματι εὐκολύνονται καὶ ὑποστηρίζονται αἱ καταχρήσεις διὰ τῆς ἀγορᾶς ἢ διὰ τῆς παραδόσεως ποσοῦ σιγαροφύλλων ἀνωτέρου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον καταναλίσκεται διὰ πᾶσαν ὀκᾶν καπνοῦ. Ἐπεθύμουν ἑπομένως νὰ φωτισθῶμεν ἐκ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου· διότι, ἐὰν μὲν ἦναι ἀληθὲς ὅτι προλαμβάνεται τὸ λαθρεμπόριον, τότε βεβαίως πρέπει νὰ τὸ ψηφίσωμεν, ἐὰν ὅμως δὲν ἔχῃ βάσιν ἡ ἰδέα αὕτη, τότε πρέπει ν’ ἀναβληθῇ. Καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§83Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§84Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ συζήτησιν περιέχει δύο ἄρθρα. Καὶ περὶ μὲν τοῦ 2ου ἄρθρου, τὸ ὁποῖον κανονίζει τὰ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν σιγαροφύλλων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα θέλει ἀποτελεῖσθαι ἕκαστον φυλλάδιον, ὁ ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴς καὶ φίλος μου κ. Ἀγγελόπουλος οὐδεμίαν προέβαλεν ἀντίῤῥησιν...

§85Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιφυλάσσομαι.

§86Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. .. Ἡ ἀντίῤῥησις αὐτοῦ ἀνάγεται εἰς τὸ 1ον ἄρθρον. Κατὰ τὸ ἄρθρον 1, ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς καπνοπώλας ἡ χρῆσις μηχανημάτων, δι’ ὧν παράγονται σωλῆνες πρὸς κατασκευὴν σιγαρέτων. Ἀληθῶς μέχρι τοῦδε ἐπετράπη ἡ εἰσαγωγὴ μηχανημάτων, δι’ ὧν παράγονται σωλῆνες πρὸς κατασκευὴν σιγαρέτων, ἐπετράπη ὅμως οὐχὶ ἐν ἀκριβείᾳ νομίμως, διότι τὸ ἄρθρον 9 τοῦ νόμου διατάσσει (ἀναγινώσκει): «Τὸ σιγαρόχαρτον εἰς φύλλα ἢ ταινίας ἢ σωλῆνας ὡρισμένου πλάτους καὶ μήκους καὶ φέρον ἐπὶ ἑκάστου φύλλου τὰ διακριτικὰ σημεῖα τοῦ Δημοσίου, ἐπιτρεπομένης καὶ τῆς προσθήκης τῶν τοῦ σιγαροποιοῦ, προμηθεύεται ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ἐξ ἐργοστασίων διευθυνομένων ὑπὸ τῶν κατόχων τῶν μηχανημάτων». Ὥστε τὴν προμήθειαν τῶν σωλήνων ἀνέθηκεν ὁ νόμος εἰς τὸ Δημόσιον, ἑπομένως καὶ τὰ τῶν ταινιῶν, δι’ ὧν παράγονται οἱ σωλῆνες, οὐχὶ ὅμως εἰς τοὺς καπνοπώλας. Κατὰ τὰ τελευταῖα ὅμως ἔτη εἰσήγαγον οἱ καπνοπῶλαι κυλίνδρους ταινιῶν καὶ παρῆγον σωλῆνας κοινοὺς πρὸς κατασκευὴν σιγαρέτων. Τοῦτο ἐξητάσθη· αὐτὴ ἡ παράβασις ἡ γενομένη μήπως ζημιοῖ τὸ Δημόσιον; Ἐγένετο λοιπὸν λογαριασμὸς, τὸν ὁποῖον ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀναγνώσω (ἀναγινώσκει): «Ἑκάστη ταινία πρέπει νὰ ᾖναι μήκους 1560 μέτρων, ἥτις στοιχίζει εἰς τὸ Δημόσιον δραχ. δύο καὶ 8 λεπτὰ, καὶ δι’ ἔξοδα διασκευῆς δραχμὴν μίαν, ἐν ὅλῳ δραχμὰς τρεῖς καὶ 8 λεπτά. Ἐκ τῆς ταινίας ταύτης, ἐὰν ὁρισθῇ ἑκάστου σωλῆνος δι’ ἕκαστον σιγαρέτον τὸ μῆκος πρὸς 6 καὶ 50/00 τοῦ μέτρου, οἷον εἶναι τὸ κατὰ 80 τοῖς ἑκατὸν συνήθως διὰ τὴν κατανάλωσιν, θέλουσι παράγεσθαι 24 χιλιάδες σωλήνων, διὰ τὴν διασκευὴν καὶ συσκευὴν τῶν ὁποίων τὸ Δημόσιον ἐσυμφώνησε νὰ πληρόνῃ 50 λεπτὰ ἀνὰ χιλίους σωλῆνας· ἄρα οἱ χίλιοι σωλῆνες ἐξ ἀξίας σιγαροχάρτου καὶ ἐξόδων διασκευῆς καὶ συσκευῆς στοιχίζουσιν εἰς τὸ Δημόσιον λεπτὰ 62 καὶ 8/100, προστιθεμένου δὲ τοῦ ἐπὶ τοῦ σιγαροχάρτου δικαιώματος τοῦ Δημοσίου, λεπτῶν 20 ἐπὶ 100 φυλλαρίων, ἤτοι δραχμῶν δύο, ἀνέρχεται τὸ ὅλον εἰς δραχμὰς 2 καὶ 62 8/100 τοῦ λεπτοῦ, θέλουσι δὲ πωλεῖσθαι ἀντὶ δραχμῶν τριῶν, ἤτοι θέλει εἰσπράττει τὸ Δημόσιον λεπτὰ 37 καὶ 92/100 κατὰ χιλιάδα σωλήνων. Ἂν δ’ ὄντως καταναλίσκωνται τὰ συμφωνηθέντα διὰ τῆς μετὰ τοῦ κ. Ἀσπιώτου συμβάσεως 60 ἑκατομμύρια σωλήνων, τὸ Δημόσιον θέλει ἀπολέσει κέρδος τὸ ἑπόμενον: 1000.38: 60. Χ, ἤτοι δραχ. 22,800 ἐπὶ 2,500 ταινιῶν. Ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου δὲ τοῦ 1893 μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1895 εἶχον εἰσαχθῆ 2,800 ταινίαι.» Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ παριστῶσι τὴν ζημίαν τοῦ Δημοσίου. Ἀλλὰ νομίζετε, ὅτι οἱ σωλῆνες, οἱ ὁποῖοι παρουσιάζονται ὑπὸ τῶν καπνοπωλῶν, ἔχουσι πάντες μῆκος 6 καὶ 50/00 τοῦ μέτρου; Ἔχουσι μῆκος ὀλιγώτερον· ἑπομένως δὲν παράγονται 24 χιλιάδες σωλῆνες, ἀλλὰ παράγονται περισσότεροι· οὕτω δὲ οἱ παραγόμενοι περισσότεροι σωλῆνες ἀποφεύγουσι πᾶσαν φορολογίαν τοῦ Δημοσίου. Κατὰ τὸν νόμον, ὃν ἀνέφερα, πρέπει ἕκαστος σωλὴν νὰ φέρῃ τὸ ὑδάτινον σημεῖον, τὰ σημεῖα τοῦ Κράτους. Πῶς εἶναι δυνατόν; Τὰ σημεῖα τοῦ Κράτους προσδιώρισεν ὁ νόμος ΑΡΙΑʹ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσητε τὴν διάταξιν ταύτην ἐπὶ τῶν κυλίνδρων, διότι οὗτοι συνίστανται εἰς ταινίαν, ἐὰν θελήσητε δὲ νὰ τὴν ἐκτυλίξητε ὅλην καὶ τυπώσητε ἐφ’ ἕκαστον σωλῆνα τὰ ὑδάτινα σημεῖα, θέλουσι καταστραφῆ πάντες οἱ σωλῆνες καὶ ὅλη ἡ ταινία· κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ διάταξις τοῦ νόμου. Ἀλλὰ πῶς ἐπετράπη εἰς τοὺς καπνοπώλας νὰ εἰσάγωσι τοὺς κυλίνδρους αὐτούς; Πρᾶξίς τις δὲν ὑπάρχει. Ἴσως εἶναι ἀνοχὴ τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ λέγουσιν, ὅτι ὁ κ. Ἀσπιώτης θέλει ὠφεληθῆ, διότι τοὺς σωλῆνας, τοὺς ὁποίους κατασκευάζουσιν ἐκ τῶν κυλίνδρων οἱ καπνοπῶλαι, θέλει κατασκευάζει αὐτὸς, καὶ θέλει λαμβάνει τὰ 50 λεπτὰ ἐπὶ τῶν χιλίων. (Ὁ κ. Ἀγγελόπουλος ἐνδοιάζει). Μάλιστα· τόσον εἶναι βέβαιον, ὥστε διὰ τῆς συμβάσεως μετὰ τοῦ κ. Ἀσπιώτου τὸ Δημόσιον ἔπεισεν αὐτὸν νὰ ἀναλάβῃ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παράγῃ 60 ἑκατομμύρια σωλήνων. Ὑπάρχουσιν οἱ λέγοντες, ὅτι, ἐὰν δὲν προσκληθῇ ὁ κ. Ἀσπιώτης νὰ παράγῃ τὰ 60 ἑκατομμύρια σωλήνων καὶ νὰ παρέχῃ αὐτὰ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, δύναται νὰ ἔχῃ δικαίωμα ἀποζημιώσεως. Ἡ γνώμη αὕτη δὲν μὲ ἐπηρεάζει, διότι ὑπάρχει μὲν διάταξις ἐν τῷ νόμῳ, κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ εἰδοποιῆται τρεῖς μῆνας πρὸ τῆς παύσεως τῆς παροχῆς, τὴν ὁποίαν ὑποχρεοῦται νὰ παρέχῃ εἰς τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ δὲν ὑποθέτω ὅτι ἐκ τῆς διατάξεως ταύτης ἤθελε παραχθῆ διὰ τὸν κ. Ἀσπιώτην δικαίωμα ἀποζημιώσεως. Δὲν εἶχον ὅμως ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐξέτασιν τῆς διατάξεως ταύτης καὶ τὰ δικαιώματα τὰ ἐνδεχόμενα τοῦ κ. Ἀσπιώτου, ἀλλ’ ἐπείσθην ἐκ τῆς ταμιευτικῆς ἐξετάσεως τοῦ πράγματος, αὕτη δὲ μοὶ ἐνέδειξεν, ὅτι, ἐὰν τὸ Δημόσιον ἀγοράζῃ τὰς ταινίας καὶ παραγγέλλῃ τὴν δι’ αὐτῶν κατασκευὴν τῶν σωλήνων, θέλει αὐξήσει αἰσθητῶς τὰ ἐκ τοῦ σιγαροχάρτου ἔσοδα. Αὕτη δ’ ἀποκλειστικῶς ἡ σκέψις ὑπαγορεύει τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου.

§87Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὄρα Παράρτημα).

§88Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Περὶ σιγαροποιΐας ἐγένετο λόγος καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην σύνοδον. Πολλοὶ τῶν συναδέλφων, ἐν οἷς καὶ ἐγὼ, ὡμίλησαν περὶ σιγαροποιΐας διὰ βραχέων. Προὐτιθέμην εἰς τὴν παροῦσαν σύνοδον νὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν, διότι εἶναι κλάδος βιομηχανίας ἄξιος πολλῆς προσοχῆς, ἀλλ’ αἱ πολλαὶ ἐργασίαι δὲν μοὶ ἐπέτρεψαν τοῦτο. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ εἰσακούσῃ εἰς τὴν προτεινομένην ἀναβολὴν, οὐχὶ ἐκ τῆς προθέσεως παρεμποδίσεως τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς, ἀλλ’ ἐκ προθέσεως, ὅπως μελετηθῇ καλλίτερον τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, συνδυασθῇ δὲ καὶ μὲ ἄλλας διατάξεις, λίαν ἀναγκαίας, ὅπως λάβῃ τὴν δέουσαν ἀνάπτυξιν ἡ σιγαροποιΐα. Ἔχω ὑπόμνημα περὶ τούτου, τὸ ὁποῖον δὲν θέλω νὰ ἀναπτύξω κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν τῶν βουλευτικῶν ἐργασιῶν, διότι θὰ ἦτο μακρὸν νὰ ἀναπτύξω πρεπόντως τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐὰν δοθῇ εὐκαιρία ἄλλοτε, θέλω τὸ πράξει. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένῃ νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἐνῷ δὲν βλέπω τὴν τοιαύτην ἐπειγότητα δεδικαιολογημένην, ἐπὶ μὲν τοῦ ἄρθρου 1 θὰ ἔχω νὰ φέρω παρατηρήσεις τινὰς, ἐπὶ τοῦ 2 ἄρθρου ὅμως λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι θέλουσι μὲ φέρει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας ὅλαι αἱ ποιότητες τοῦ καπνοῦ, καὶ τοῦτο ἐξάγω ἐκ δύο ἐκ διαμέτρου ἀντιθέτων γνωμῶν, τὰς ὁποίας ἐκφράζουσιν οἱ καπνοπῶλαι Βόλου καὶ οἱ καπνοπῶλαι Πειραιῶς· διότι οἱ μὲν καπνοπῶλαι Βόλου ἀπέστειλαν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅστις καὶ ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὑπόμνημα, διὰ τοῦ ὁποίου παραπονοῦνται κατὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 2, ἔμαθον δὲ παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Βονίτσης συναδέλφου, ὅτι οἱ καπνοπῶλαι Πειραιῶς παραπονοῦνται, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνηται μεγαλείτερος περιορισμός.

§89ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἐστάλη ἀναφορὰ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.

§90Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§91Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Οἱ καπνοπῶλαι λοιπὸν ἀποτείνονται πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς — καὶ τὸ ὁποῖον ἀγνοῶ ἐὰν ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως — καὶ διὰ τοῦ ὑπομνήματός των ἀποδεικνύουσιν, ὅτι διὰ τῆς προτεινομένης τροποποιήσεως ἐπιβάλλεται αὔξησις φόρου ἄδικος εἰς τοὺς καπνίζοντας, — ἐν παρενθέσει δηλῶ ὅτι δὲν καπνίζω — διότι ὁ περιορισμὸς τῶν σιγαροφύλλων ἀπὸ 1200 εἰς 1000 ἐπὶ ἑκάστης ὀκᾶς καπνοῦ, καὶ ἀπὸ 30 εἰς 24 διὰ τὰ δέκα δράμια καὶ ἀπὸ 15 εἰς 12 διὰ τὰ πέντε δράμια, ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν εἶναι ὁ προσήκων, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει τῆς ποιότητος τοῦ θεσσαλικοῦ καπνοῦ. Τὸ ὑπόμνημα ὑπογράφουσιν ὅλοι οἱ καπνοπῶλαι Βόλου, κατ’ ἐντολὴν καὶ τῶν καπνιζόντων. Ἀλλ’ ὡς εἶπον, ἐνῷ ταῦτα βεβαιοῦσιν οἱ καπνοπῶλαι Βόλου, ἀκούω πάλιν καὶ ἀντίθετον γνώμην, ἥτις ζητεῖ καὶ μεγαλείτερον περιορισμόν. Ἐκ τούτου συνάγεται τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἐμελέτησεν ἐπαρκῶς τὴν προτεινομένην τροποποίησιν, διότι δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν ὅλαι αἱ ποιότητες τῶν καπνῶν, ἵνα ἐξαγάγῃ τὸ ἀνάλογον μέτρον. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ ὑποβάλω, καὶ ἂν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εὐαρεστῆται, ἂς τὰς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§92Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τῆς παραστάσεως, τῆς ὁποίας ἐμνήσθητε, καὶ τὴν ὁποίαν ἐποιήσαντο καὶ οἱ καπνοπῶλαι, προτείνοντες νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν φυλλαρίων εἰς 780 μόνον, καὶ οὐχὶ εἰς χίλια, ἐπὶ τῆς παραστάσεως ταύτης ἐγένετο πλήρης μελέτη. Συνέπεσε νὰ πληροφορηθῇ τὸ Ὑπουργεῖον περὶ τούτου, ἐπὶ τοῦ μέρους δὲ τούτου τοῦ ἄρθρου 2 προὐτιθέμην νὰ προτείνω τροπολογίαν, ἵνα ἀντὶ τῶν χιλίων διακοσίων φυλλαρίων ὁ ἀριθμὸς προσδιορισθῇ εἰς 960. Ἐπίσης καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 προὐτιθέμην νὰ προτείνω τροπολογίαν, ἵνα εἰς τοὺς κατέχοντας ἄδειαν ἐπιτραπῇ νὰ διατηρήσωσι τὰ τοιαῦτα μηχανήματα μέχρι τῆς λήξεως τῆς διαρκείας τῆς ἀδείας.

§93ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τί χρονικὸν διάστημα ἀνέρχεται ἡ ἄδεια, τὴν ὁποίαν ζητεῖτε;

§94Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν γνωρίζω.

§95ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ μακρότερος ὅρος;

§96Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἕν ἔτος σχεδόν.

§97ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ὥστε ἐγένετο δεκτὴ ἡ αἴτησις τῶν καπνοπωλῶν;

§98Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐν μέρει.

§99ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὀλίγας παρατηρήσεις. Ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς ὑπῆρξε λίαν πειστική, ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως ταύτης, πάντες, ὅσοι γινώσκομεν τὰ τῆς σιγαροποιΐας, ἐννοοῦμεν τὸ συμφέρον, τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ αὐτὸ τὸ Κράτος νὰ ἐνισχύσῃ τὴν βιομηχανίαν ταύτην· διότι γνωστὸν εἶναι, ὅτι ἡ βιομηχανία τῆς σιγαροποιΐας ἐν κεντρικαῖς ἐμπορικαῖς πόλεσιν ἔλαβε μεγάλας διαστάσεις. Ὑπάρχει τοιαύτη ἐν Αἰγύπτῳ, δὲν ἐγνώριζον δὲ, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἐν Μελίτῃ, ὅτε τελευταῖον εἶδον σιγαρέτα κατεσκευασμένα ἐν Μελίτῃ ἐκ καπνῶν τῆς Ἑλλάδος.

§100ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐν Ρωσσίᾳ.

§101ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν λοιπὸν τὸ συμφέρον νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν βιομηχανίαν τῆς σιγαροποιΐας, ἵνα μὴ ἡ ἐργασία αὕτη, ἡ ὁποία ἁδρῶς πληρόνεται, φυγαδευθῇ ὁλοσχερῶς ἐκ τοῦ ἡμετέρου Κράτους. Αἱ Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις ἀνεγνώρισαν τὴν ἀνάγκην τῆς ἐνισχύσεως τῆς βιομηχανίας ταύτης, καὶ παρέσχον πολλὰς εὐκολίας εἰς αὐτὴν, μία δὲ τῶν εὐκολιῶν, αἵτινες παρεσχέθησαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἦτο νὰ δοθῇ εἰς τοὺς σιγαροποιοὺς τὸ δικαίωμα νὰ προμηθεύωνται ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς χάρτην τῆς ἐκλογῆς των, διότι ἀπεδείχθη, ὅτι ὁ χάρτης, τὸν ὁποῖον προμηθεύεται ἐξ Εὐρώπης τὸ Δημόσιον, καὶ μεταβάλλει εἰς φυλλάδια ὁ ἐργολάβος τοῦ Δημοσίου, ὁ ἐν Κερκύρᾳ εὑρισκόμενος, εἶναι ποιότητος χειρίστης. Ὑπέβαλον λοιπὸν αἴτησιν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ παρεκάλεσαν καὶ ἐπετράπη εἰς αὐτοὺς ὄχι μόνον νὰ προμηθευθῶσι δι’ ἴδιον λογαριασμὸν ἐξ Εὐρώπης χάρτην κρείσσονος ποιότητος, ἀλλὰ νὰ προμηθευθῶσι καὶ ἐργαλεῖα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἦναι εὐκολωτέρα ἡ κατασκευὴ τῶν σιγαρέτων. Τὸ ἐργοστάσιον ἐν Κερκύρᾳ, τὸ διευθυνόμενον ὑπὸ τοῦ κ. Ἀσπιώτου, δὲν κατεσκεύασε σιγαροσωλῆνας, κατεσκεύασε μόνον φυλλάδια, διότι ἐν ἀρχῇ ἐπεχείρησε νὰ κατασκευάσῃ τοιούτους, ἀλλ’ ὅταν ἦλθον ἐνταῦθα καὶ παρεδόθησαν εἰς τὴν σιγαροποιίαν, ἀπεδείχθησαν ἀνεπιτήδειοι πρὸς κατασκευὴν σιγαρέτων· διότι, ὅταν ὑποστῶσι τριβήν τινα, εἶναι ἀδύνατον νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς κατασκευὴν σιγαρέτων καλῆς ποιότητος. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι λόγος ταμιευτικὸς ὑπηγόρευσεν εἰς αὐτὸν τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπαγορεύεται ἡ χρῆσις τῶν μηχανημάτων, δι’ ὧν κατασκευάζονται σιγαροσωλῆνες ἐκ χάρτου, ἀλλ’ ἐγὼ δύναμαι νὰ τὸν πληροφορήσω, ὅτι δὲν θὰ ἐπιτευχθῇ τὸ ταμιευτικὸν τοῦτο ἀποτέλεσμα, διότι οὐδεὶς τῶν σιγαροποιῶν θ’ ἀποφασίσῃ νὰ μεταχειρισθῇ τοὺς σιγαροσωλῆνας τούτους, διότι πρῶτον θὰ ἦναι κατεσκευασμένοι ἐκ τοῦ σιγαροχάρτου, τὸ ὁποῖον προμηθεύεται τὸ Δημόσιον, καὶ δεύτερον διότι, ὅταν οἱ σιγαροσωλῆνες οὗτοι ἐκ Κερκύρας μετενεχθῶσιν, ἵνα πληρωθῶσι καπνοῦ, δὲν θὰ ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ χρησιμεύσωσι πρὸς τοῦτο. Ἐνῷ λοιπὸν τὸ ταμιευτικὸν ἀποτέλεσμα δὲν θὰ ἐπιτευχθῇ, θέλομεν ἀφ’ ἑτέρου καταστρέψει τὴν βιομηχανίαν ταύτην ἐν Ἑλλάδι· διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι, ἐὰν θελήσωμεν νὰ ὑποχρεώσωμεν τὴν σιγαροποιίαν εἰς τοῦτο, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιτύχωμεν κατανάλωσιν ἐν ξέναις ἀγοραῖς. Ἐὰν λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μεταβληθῇ εἰς νόμον, δύο κακὰ θέλομεν προπορίσει εἰς τὸν τόπον· θέλομεν καταῤῥίψει τὴν βιομηχανίαν τῆς σιγαροποιίας, θέλομεν δὲ προσέτι στερήσει τὸ δημόσιον ταμεῖον μιᾶς προσόδου, τὴν ὁποίαν σήμερον ἔχει, διότι οἱ σιγαροποιοὶ προμηθεύονται τὸ σιγαρόχαρτον ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς.

§102Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος ἀνέφερε δύο γεγονότα, τὰ ὁποῖα βεβαίως ἐπορίσθη ἐκ τῶν ἰδίων αὑτοῦ ἀρχείων. Ἡ πρώτη πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος, εἶναι, ὅτι τὸ σιγαρόχαρτον, τὸ ὁποῖον νῦν δίδοται εἰς κατανάλωσιν, εἶναι χειρίστης ποιότητος. Ἀλλὰ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Παρνασσίδος, ὅτι τὸ σιγαρόχαρτον, τὸ ὁποῖον παρεδόθη μέχρι τοῦδε διὰ τοῦ Ἀσπιώτου, εἶναι ἀρίστης ποιότητος. Τὸ δεύτερον ζήτημα εἶναι, ὅτι ἄλλοτε εἶχεν ἀναλάβει τὸ ἐργοστάσιον Ἀσπιώτου νὰ κατασκευάσῃ σιγαροσωλῆνας, ἀλλ’ ὅτι οἱ σιγαροσωλῆνες ἦσαν κακῆς ποιότητος, καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ γείνῃ χρῆσις αὐτῶν· ἀλλ’ οὐδὲ τοῦτο τὸ γεγονὸς ἠδυνήθην νὰ μάθω ἐκ τῶν ἀρχείων τοῦ Ὑπουργείου.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§104ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 μετὰ τὴν συμπλήρωσιν αὐτοῦ, τὴν ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου γενομένην, νομίζω δίκαιον, ἐπειδὴ μηχανήματά τινα ἐκομίσθησαν ἤδη πρὸ πολλοῦ εἰς Πειραιᾶ καὶ εὑρίσκονται ἤδη ἐν Πειραιεῖ, νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα καὶ εἰς τοὺς κατόχους αὐτῶν νὰ ἐργασθῶσι τοὐλάχιστον ἐπὶ ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν παραλάβωσι τὰ μηχανήματα αὐτά.

§105Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα, στέργω. Γράψατε τὴν τροπολογίαν, διὰ νὰ τὴν ἴδωμεν. Ἂς προχωρήσωμεν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει εἰς ἕτερα νομοσχέδια.

§106ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ὑπ’ ἀριθ. 26 ὑπάρχει ἀναγεγραμμένον νομοσχέδιον χρησιμώτατον, τὸ ὁποῖον ἅπαντες θέλουσι, τὸ περὶ ζωοκλοπῆς.

§107Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἀργότερα.

§108ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ ἀργότερα; Εἶναι ἐνταῦθα 80 δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι ἅπαντες τὸ θεωροῦσι χρησιμώτατον. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὴ εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἡ πρότασις νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ΣΛʹ τῆς 27 Ἀπριλίου 1867 νόμου περὶ ζωοκλοπῆς).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας πιστώσεως δραχ. 167,560 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1896.

§110ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζω νὰ ἦναι τοῦτο νομοσχέδιον πιστώσεως.

§111Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἔγκρισις «προϋπολογισμῶν ὁλικῆς δαπάνης δημοσίων ἔργων, δι’ ἅπερ ἀναγράφονται πιστώσεις εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1896», καὶ οὕτως ἐπιγράφεται τὸ νομοσχέδιον.

§112ΣΤΑΗΣ. Ἐπὶ τῆς πιστώσεως ταύτης, κατόπιν μακρᾶς συζητήσεως κατά τινα τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων, προέκειτο νὰ ὑποβληθῇ πρότασις περὶ ἀπαλείψεως 97, 464 δραχμῶν καὶ ἐπιψηφίσεως τοῦ ὑπολοίπου τῆς πιστώσεως.

§113Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποβάλετε πρότασιν.

§114ΣΤΑΗΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ ὑποβάλω πρότασιν, ἀφοῦ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν θὰ δεχθῇ αὐτήν.

§115Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως δὲν θὰ τὴν δεχθῶ.

§116ΣΤΑΗΣ. Θὰ συζητήσωμεν τότε, κύριε Πρόεδρε, κατόπιν τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, καὶ τῆς ἐκτυλίξεως τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα δύο ἐκθέσεις, συνταχθεῖσαι ἡ μὲν ὑπὸ τοῦ τότε Εἰσαγγελέως, ἡ δὲ, ὡς ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὑπὸ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ στρατοῦ, περιλαμβάνουσιν. Εἰς ἡμᾶς τοὐλάχιστον οὐδεμία ἀμφιβολία ὑπολείπεται, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ψιφισθῇ ἡ πίστωσις αὕτη πρὸς ἀνέγερσιν φυλακῶν ἐν Λευκάδι. Καθ’ ἃς δ’ ἔλαβον ἐξωδίκους πληροφορίας, καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ στρατηγοῦ, τοῦ ἐπισκεφθέντος τὰς φυλακὰς καὶ τοὺς στρατῶνας, ἀναγράφει πολλὰς καλὰς συστάσεις ὑπὲρ τῶν ὑπαρχουσῶν νῦν φυλακῶν· ἀναφέρεται μάλιστα, ὡς ἤκουσα, ὅτι, ἐὰν ἀνεπληροῦντο ἐλλείψεις τινὲς τῶν φυλακῶν ἐκείνων, θὰ ἦσαν ἐκ τῶν καλλιτέρων τῶν ἐν Ἑλλάδι. Ἀλλὰ ἐκτὸς τούτου ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἐν τῷ ἐνοικιαστηρίῳ συμβολαίῳ τοῦ ἰδιοκτήτου τῶν φυλακῶν καὶ τοῦ Δημοσίου ὑπάρχει καὶ ὅρος, κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ κτήτωρ εἶναι ὑπόχρεως νὰ πωλήσῃ τὸ κτίριον πρὸς τὸ Δημόσιον ἀντὶ ἐλαχίστου ποσοῦ. Κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦτο ἡ ἀγορὰ τοῦ ὅλου καταστήματος, τὸ ὁποῖον ὡς φυλακαὶ χρησιμεύει, δὲν θ’ ἀπαιτήσῃ πλέον τῶν 20,000 δραχμῶν. Ἀφοῦ λοιπὸν οἰκόπεδον, τοῦ ὁποίου ἡ ἔκτασις εἶναι 2000 τετραγωνικῶν πήχεων, οἰκόπεδον, τὸ ὁποῖον περιέχει οὐ μόνον οἰκίαν, οὐ μόνον περίβολον μετὰ κήπου, ἀλλὰ καὶ πλεῖστα ἄλλα διαμερίσματα, δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀγοράσῃ ἀντὶ 20,000 δραχμῶν, θεωρῶ σπατάλην ἀσύγγνωστον τὴν πίστωσιν ταύτην πρὸς ἀνέγερσιν νέου καταστήματος φυλακῶν. Κατ’ ἀσφαλεῖς πληροφορίας, οὔτε 20,000 δραχμαὶ δὲν θ’ ἀπῃτοῦντο, ὅπως μεταβληθῶσιν αἱ ἤδη ὑπάρχουσαι ἐν Λευκάδι φυλακαὶ εἰς ἀρίστας, ἐνῷ ἀσφαλῶς δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ἀπὸ τοῦδε, ὅτι τὸ ζητούμενον ποσὸν πρὸς ἀνέγερσιν φυλακῶν δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ, καὶ κατὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ ζητήσῃ νέαν πίστωσιν, ὅπως ζητεῖ σήμερον αὔξησιν 15,000 δραχμῶν, διότι ἡ νῦν ζητουμένη πίστωσις εἶχε ζητηθῆ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἀλλὰ δὲν ἦτο ἐπαρκής.

§117Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐδαπανήθη.

§118ΣΤΑΗΣ. Διότι δὲν ἐφάνη ἐπαρκής. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐζητήθησαν 84,715 δραχμαί, σήμερον προστίθεται νέα δαπάνη δραχμῶν 12,742. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν πρέπει τὸ Κράτος μικρὸν κατὰ μικρὸν νὰ ἱδρύῃ φυλακὰς καὶ ἄλλα καταστήματα, οἷον σχολεῖα, Πρωτοδικεῖα, ὡς ἀπεφασίσθη νὰ ἱδρύσῃ τοιοῦτον σήμερον μεταξὺ Φιλιατρῶν καὶ Κυπαρισσίας· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πρέπει πᾶς τις νὰ ἀπορήσῃ, ὅτι ποσὸν τόσον μέγα, 97,464 δραχ., ἀποφασίζει νὰ δαπανήσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ δύναται νὰ συμπληρώσῃ τὰς ἐλλείψεις καὶ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀπαιτήσεις τῆς ὑπηρεσίας διὰ πολλῷ μικροτέρας δαπάνης. Ἀλλὰ καὶ τὸ ζήτημα τοῦ οἰκοπέδου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ ἐγερθῶσιν αἱ φυλακαί, εἶναι καὶ τοῦτο σπουδαῖον, διότι ναὶ μὲν ἀναλαμβάνει ὁ δῆμος τὸ βάρος, ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει καθῆκον νὰ ἐξετάσῃ, μήπως ὁ δῆμος Λευκάδος ὑποστῇ μεγάλην ζημίαν, χωρὶς νὰ ἐπιτευχθῇ καὶ ὁ ἐπιδιωκόμενος σκοπός· διότι εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὁ χῶρος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ ἐγερθῶσιν αἱ φυλακαί, ἔχει παραχωρηθῆ διὰ συμβολαίου ἐπὶ 29 ἔτη πρὸς ἐνοικιαστήν, ὁ ὁποῖος κατώρθωσε νὰ καταστήσῃ τὸ ἔδαφος ἐκεῖνο παραγωγικόν, καίτοι τὸ ἔδαφος εἶναι τελματῶδες. Δὲν πρέπει δὲ νὰ λησμονήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι ἡ ἐπιφάνεια τῆς Λευκάδος εἶναι κατωτέρα τῆς ἐπιφανείας τῆς θαλάσσης, καὶ εἶναι γνωστὸν, ὅτι εἰς πάντα τὰ παραθαλάσσια μέρη, ὅπου ἡ ἐπιφάνεια τοῦ ἐδάφους εἶναι κατωτέρα τῆς ἐπιφανείας τῆς θαλάσσης, τὸ ἔδαφος εἰς μικρὰν ἀπόστασιν ἀπὸ τῆς ἐπιφανείας τῆς γῆς εἶναι τελματῶδες. Ἵνα δὲ τὸ ἔδαφος τοῦτο γείνῃ στερεὸν καὶ κατάλληλον πρὸς θεμελίωσιν οἰκοδομήματος, πρέπει νὰ ἐπιστρωθῇ διὰ τσιμέντου ἢ Θηραϊκῆς γῆς· ἀλλ’ ἡ δαπάνη πρὸς τοιαύτην ἐργασίαν θὰ ἦναι ὑπερβολική. Πρόκειται λοιπὸν ἐπὶ ἀνυπάρκτου ἐδάφους νὰ οἰκοδομήσητε φυλακὰς, πρόκειται ἐπὶ ἀγνώστου γῆς νὰ δαπανήσητε 97,464 δραχμάς, καὶ πρόκειται ν’ ἀπασχολήσητε τὴν Βουλὴν περὶ τέλματος καὶ τελματώδους ὑποθέσεως. Διὰ ταῦτα φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἐκ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἡ πίστωσις τῶν 97,464 δραχμῶν, καὶ παρακαλῶ νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλήν.

§119ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Λυποῦμαι πολὺ, διότι ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ δὲν θὰ ἦμαι σύμφωνος μετὰ τοῦ ἐκ Κυθήρων ἀξιοτίμου συναδέλφου, λυποῦμαι δὲ πρὸς τούτοις πολὺ, διότι δὲν ἔτυχε νὰ παραστῶ κατὰ τὰς προηγουμένας συνεδριάσεις, κατὰ τὴν πρώτην καὶ δευτέραν συζήτησιν τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου, ἄλλως θὰ ἐφώτιζον, νομίζω, τὸν ἐκ Κυθήρων ἀξιότιμον φίλον καὶ συνάδελφον, καὶ θὰ ἀπηλλάσσετο τῶν ἐπιχειρημάτων, τῶν προταθέντων κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν ὁ ἐκ Κυθήρων ἀξιότιμος συνάδελφος ἐγνώριζε τὰς ἐν Λευκάδι φυλακὰς καὶ ἐὰν ἔβλεπεν ὁποῖος συνωστισμὸς ὑπάρχει, ὄχι εἰς φυλακὰς, ἀλλ’ εἰς τοὺς ξυλίνους τούτους σταύλους, ἐὰν ἔβλεπε τί ὑποφέρουν ὄχι μόνον οἱ δυστυχεῖς φυλακισμένοι, ἀλλὰ καὶ οἱ στρατιῶται, καὶ πόσοι τοιοῦτοι χρειάζονται, ἵνα φυλάττωσι τὰς φυλακὰς ταύτας, βεβαίως δὲν θὰ προέβαινεν εἰς τὰς παραστάσεις του κατὰ τῆς πιστώσεως ταύτης. Καὶ δὲν ἤκουσα μὲν τὰ λοιπὰ ἐπιχειρήματα, ἅτινα καὶ εἰς τὰς ἄλλας συζητήσεις ἐπεκαλέσθησαν κατὰ τῆς πιστώσεως ταύτης, ἤκουσα ὅμως, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι προσωπικόν...

§120ΣΤΑΗΣ. Εἶναι ἀντιπροσωπικόν.

§121ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Εἶναι νομοσχέδιον τοπικοῦ καὶ γενικοῦ συμφέροντος, διότι πρόκειται καὶ περὶ τῶν φυλακισμένων ἐκ Βονίτσης, Βάλτου, Ἄρτης καὶ ἄλλων ἐπαρχιῶν. Ὅταν δὲ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον δίδεται ὡς μίσθωμα εἰς τὰς ἤδη ὑπαρχούσας φυλακὰς, νομίζω ὅτι ἡ ζητουμένη πίστωσις δὲν εἶναι ὑπερβολική, καὶ ὅτι εἶναι εὐεργετικὸν καὶ διὰ τὴν Λευκάδα καὶ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, ἐὰν δοθῇ ἡ πίστωσις αὕτη.

§122Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Αἱ φυλακαὶ Λευκάδος, μεθ’ ὅσα καὶ ἂν ἐλέχθησαν καὶ ἂν λεχθῶσι, θὰ γείνωσι, διότι τοιαύτη εἶναι ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἀπεδείχθη. Δὲν κατηγορῶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι φέρουσι τὰς παρατηρήσεις των, διότι, ἀσχέτως πρὸς τὸ ἀποτέλεσμα, ἕκαστος δύναται νὰ ὑποβάλλῃ τὰς παρατηρήσεις του· ἀλλ’ ἡ εὐκαιρία αὕτη δὲν πρέπει νὰ παρέλθῃ ἄνευ ἄλλης τοὐλάχιστον ὠφελείας ὡς πρὸς τὸ μέλλον, διότι, καθ’ ὃν τρόπον ἤρξατο ἡ Κυβέρνησις, ἐνδέχεται νὰ ἐξακολουθήσῃ, καὶ ἐπὶ τούτου θὰ εἴπω ὀλίγα. Διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου ἐκτὸς ἄλλων αἰτουμένων πιστώσεων ζητοῦνται καὶ δραχμαὶ 33,809.80 δι’ ἐγκατάστασιν Πρωτοδικείου Κυπαρισσίας. Δὲν γνωρίζω ἀκριβῶς, πῶς θὰ δαπανηθῶσιν αἱ δραχμαὶ 33,809.80 διὰ τὸ Πρωτοδικεῖον Κυπαρισσίας, ἐὰν πρόκειται περὶ κτιρίου ἢ ἐπιπλώσεως...

§123ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐῤῥήθη εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ὅτι πρόκειται περὶ κτιρίου.

§124Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου ῥητῶς λέγεται περὶ τῆς κατασκευῆς ἐν Κυπαρισσίᾳ κτιρίου πρὸς ἐγκατάστασιν τοῦ Πρωτοδικείου διὰ δραχ. 33,809.80.

§125Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ὑπέβαλον μίαν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν δὲν ἠθέλησα νὰ ἀναπτύξω, κηδόμενος τοῦ χρόνου τῆς Βουλῆς, ἀφοῦ μάλιστα ἐπαρουσιάσθη ἡ εὐκαιρία νὰ εἴπω ὀλίγα, ἀλλὰ σχετικά. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις προέβη καὶ εἰς ποίας προέβη ἐνεργείας περὶ δικαστικοῦ μεγάρου ἐν Ἀθήναις· ἐρωτῶ ἐπίσης, ἐὰν νομίζῃ ὅτι πρέπει ἐπ’ ἄπειρον νὰ μένωσιν οἱ βασιλικοὶ σταῦλοι καὶ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον ἐν τῷ κέντρῳ τῆς πρωτευούσης, ἐνῷ κεφαλαιοῦχοι μὲ τὸ ἀζημίωτον προσφέρουσι τὰ κεφάλαια, ἵνα ἀνεγείρωσι καταστήματα, καὶ δὴ καὶ δικαστικὸν μέγαρον. Δὲν εἶναι βεβαίως τῆς παρούσης στιγμῆς νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν, ὡς ἁρμόζει εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, θὰ παρακαλέσω ὅμως τὴν Κυβέρνησιν σύμπασαν, καὶ ἰδίως τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως κατὰ τὰς Βουλευτικὰς διακοπὰς ἀσχοληθῶσιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι, καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς δὲν σπεύσῃ νὰ φέρῃ τὰς ζητουμένας πληροφορίας, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε τότε διὰ μακρῶν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν καὶ νὰ δείξω, ὅτι ἐγκληματικὴ ὄντως ὑπῆρξε πάντοτε ἡ κυβερνητικὴ ἀπρονοησία. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἐπαναλαμβάνω ὅτι πρέπει ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐπαγγέλλεται τὴν ἀνόρθωσιν τῶν πάντων, καὶ τοιαύτη εἶναι, ὡς λέγει, ἡ ἐντολή της, νὰ μελετήσῃ πλέον ἐπισταμένως τὸ ζήτημα τῶν δημοσίων κτιρίων, ἵνα μὴ ἐπιλαμβάνηται τῆς θεραπείας τῆς συμπτωματικῆς, ἀλλὰ νὰ μελετήσῃ ὁλόκληρον σχέδιον. Ἀφοῦ ὑπάρχουσι βεβαίως κεφαλαιοῦχοι, οἵτινες ἠδύναντο νὰ χρησιμοποιήσωσι τὰ κεφάλαιά των εἰς τὴν κατασκευὴν δημοσίων κτιρίων, οἷα τὰ δικαστικὰ καταστήματα καὶ αἱ φυλακαί, πρέπει νὰ μὴ ἀναβάλῃ πλέον ἡ Κυβέρνησις, ὅπως καταρτίσῃ ὁλόκληρον σχέδιον περὶ τούτου. Ἀλλ’ ἐὰν νομίζῃ, ὅτι δὲν ἔχει τὰ μέσα ἢ τὸν χρόνον, ὅπως καταρτίσῃ πλῆρες τὸ σχέδιον, τοὐλάχιστον νὰ μὴ ἐπαναφέρῃ τοιοῦτο νομοσχέδιον, ζητοῦσα νὰ θεραπεύσῃ τοπικῶς τὸ κακόν· πρέπει νὰ καταρτισθῇ ὑπόδειγμα ἐπανορθωτικῶν φυλακῶν, καὶ τὸ ὑπόδειγμα τοῦτο νὰ ἐκτελεσθῇ ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι θεραπεύεται πραγματικὴ ἀνάγκη τοῦ Κράτους, ὅταν γίνωνται αἱ φυλακαὶ μόνον εἰς τὴν Λευκάδα, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὰ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἀναπτυχθέντα δὲν εἶναι αἱ χειρότεραι, ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, οὔτε πρὸς τὰς φυλακὰς, αἵτινες ὑπάρχουσι παρὰ τὴν Ἀκρόπολιν καὶ τὴν Ἀκαδημίαν, διότι πραγματικῶς δὲν εὑρίσκει τις τὴν κατάλληλον λέξιν, ἵνα χαρακτηρίσῃ τὸν τοιοῦτον ἀβδηριτισμὸν,—διότι βεβαίως εἶναι ἀβδηριτισμὸς, ὅταν ἐν αὐτῇ τῇ πρωτευούσῃ αἱ μὲν ἐπανορθωτικαὶ φυλακαὶ εὑρίσκωνται εἰς τὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν γνωρίζουσιν ὅσοι ἔλαβον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισκεφθῶσιν αὐτὰς, ὅταν τὸ Πρωτοδικεῖον τῆς πρωτευούσης ἦναι κτίριον ὁμοιάζον πρὸς σταῦλον, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα παρουσιάζεται δῆθεν ἡ κυβερνητικὴ πρόνοια, ἵνα κατασκευάσῃ Πρωτοδικεῖον ἐν τῇ Κυπαρισσίᾳ! Δὲν εἶμαι διόλου ἐναντίος νὰ γείνῃ ἐκεῖ, καὶ εἰς τὸν Βόλον καὶ πανταχοῦ, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ παραδεχθῇ τις, ὅτι εὑρίσκει κυβερνητικὴν πρόνοιαν, ὅταν ὑπὸ τὰ ὄμματα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ὑπάρχῃ ἡ ἀξιοθρήνητος αὕτη κατάστασις. Φειδόμενος τοῦ χρόνου τῆς Βουλῆς καὶ τῆς στιγμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα, δὲν θέλω νὰ εἴπω πλείονα· ἄλλως καὶ τίς ἐξ ὑμῶν δὲν γινώσκει ὅσα ἐγώ; Θὰ παρακαλέσω ὅμως τὴν Κυβέρνησιν θερμότατα, ἵνα χρησιμοποιήσῃ τὸν χρόνον, τὰς γνώσεις καὶ τὴν πεῖραν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου θέματος, καὶ κατὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν Βουλευτικῶν ἐργασιῶν φέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁλόκληρον σχέδιον περὶ κατασκευῆς δικαστικῶν καταστημάτων καὶ φυλακῶν, ἐὰν δὲ τοῦτο τὸ εὐρύτερον σχέδιον παρουσιάζῃ δυσχερείας, βεβαίως ὀφείλει ἄνευ ἀναβολῆς νὰ προβῇ τοὐλάχιστον εἰς τὴν κατασκευὴν δικαστικοῦ μεγάρου ἐν Ἀθήναις, διὰ τὸ ὁποῖον οὐδὲν ὑπάρχει πρόσκομμα. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω ἐπισήμως τὴν Βουλὴν, ὅτι ὁ κ. Τσίλλερ, ὁ ἀρχιτέκτων, ἐβεβαίωσεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, ὅτι κεφαλαιοῦχοι ὑπάρχουσιν, οἵτινες ζητοῦσιν οἰκόπεδα, καὶ δὲν ἐλλείπουσι τὰ οἰκόπεδα, ἐλλείπει μόνον ἡ θέλησις.

§126ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὅρα καὶ Ἀνάκτορον Διαδόχου μὲ τὸν Τσίλλερ.

§127Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ὑπόχρεως νὰ δεθῇ μὲ τὸν Τσίλλερ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε, εἶναι, ὅτι τὰ κεφάλαια ὑπάρχουσιν. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἔχω καὶ ἐγὼ μέρος, ἐπαρουσιάσθη ἐνώπιον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τῆς 15 Νοεμβρίου 1895, καὶ ὑπέδειξεν οἰκόπεδα, καὶ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκλεγῇ ἓν ἐξ αὐτῶν· ἐπαρουσιάσθη καὶ ἐνώπιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ οὗτος εἶπεν, ὅτι μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἤθελε κληθῆ πρὸς ἐπίσκεψιν τῶν οἰκοπέδων, ἀλλ’ ἔκτοτε παρῆλθον μῆνες καὶ δὲν εὐηρεστήθη νὰ καλέσῃ τὴν ἐπιτροπήν. Οἰκόπεδα ὑπάρχουσι. Δὲν θέλω, ἐπαναλαμβάνω, τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ εἴπω πλείονα περὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Πέπεισμαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὰς βουλευτικὰς διακοπὰς θὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν της. Συμπεραίνων, κύριοι Βουλευταὶ, ἐπαναλαμβάνω ὅτι αἱ φυλακαὶ Λευκάδος ἠδύναντο νὰ μὴ κατασκευασθῶσιν, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἄλλως φρονεῖ· θὰ κατασκευασθῶσι, φαίνεται. Ἐπίσης καὶ ὡς πρὸς τὸ Πρωτοδικεῖον Κυπαρισσίας, ἐγὼ δὲν εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ἐναντίος, ἀλλ’ εἶναι ἀναγκαιότατον ἡ Κυβέρνησις νὰ μελετήσῃ τὸν τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου δύνανται νὰ κατασκευασθῶσι δημόσια κτίρια ἐν γένει.

§128ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη κατασκευῆς φυλακῶν ἐν Λευκάδι, καθόσον τοῦτο δὲν εἶναι τῆς παρούσης ὥρας· ἐὰν ὅμως ἀληθῶς ὑπάρχῃ ἀνάγκη κατασκευῆς φυλακῶν, ἔδει νὰ συντρέξωσι πάντες οἱ τύποι, οἱ ἀπαιτούμενοι ὑπὸ τοῦ νόμου πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου. Καὶ κατὰ προηγουμένην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, καθ’ ἣν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον εἰς δευτέραν συζήτησιν, ἔλαβον τὸν λόγον καὶ κατέδειξα τὴν ἀνωμαλίαν τῆς ἐγκρίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἔχων ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ κυριώτερον τῶν στοιχείων ἐλλείπει ἀπὸ τῆς προπαρασκευαστικῆς ἐργασίας ταύτης, ἤτοι τὸ διάγραμμα, διότι τὸ συνοδεῦον τὸν προϋπολογισμὸν τοιοῦτον δὲν εἶναι ἄξιον νὰ παράσχῃ τὰς ἀπαιτουμένας ἐγγυήσεις ὑπὲρ τῆς δαπάνης τῶν 100 περίπου χιλιάδων δραχμῶν, αἵτινες θὰ δαπανηθῶσι, φρονῶ δὲ, ὅτι καὶ πλείονες τῶν 100 χιλιάδων θὰ δαπανηθῶσι. Τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον συνοδεύει τὸν προϋπολογισμὸν, εἶναι σχέδιον ἀτεχνότατον, σχέδιον τὸ ὁποῖον ἔχει μόνον τέσσαρας γραμμὰς καὶ οὐδὲν πλέον, οὔτε δύναταί τις τὴν δαπάνην νὰ ὑπολογίσῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διαστάσεων τοῦ σχεδίου, οὔτε δύναται ἄλλην τινὰ ἰδέαν νὰ συλλάβῃ περὶ τοῦ μεγέθους τοῦ κτιρίου ἢ καὶ τῶν λεπτομερειῶν αὐτοῦ. Συνεπῶς φρονῶ, ὅτι ἡ μελέτη ἐπὶ τῆς κατασκευῆς τοῦ κτιρίου τούτου ὑπῆρξεν ἀτελὴς, ἀτελεστάτη, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει βεβαίως τὸ Δημόσιον δὲν πρέπει νὰ δαπανήσῃ τὸ χρῆμα, μὴ ὂν βέβαιον, ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπὸν, τοσούτῳ δὲ μᾶλλον, καθόσον τὸ κυριώτερον τοῦ κτιρίου αὐτοῦ μέρος, δηλαδὴ αἱ θεμελιώσεις, δὲν καταφαίνονται ἐν τῷ διαγράμματι, καὶ ἐπειδὴ τὸ ἔδαφος τῆς Λευκάδος ἀναντιῤῥήτως εἶναι ἔδαφος ἀσταθὲς, θὰ ἀπαιτήσῃ δαπάνην οὐ σμικρὰν εἰς τὴν θεμελίωσίν του. Οὐδὲν λοιπὸν περὶ τοῦ συστήματος τῆς θεμελιώσεως περιλαμβάνεται ἐν τῷ σχεδίῳ τῷ προσηρτημένῳ εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Διὰ τοὺς λόγους τούτους φρονῶ, ὅτι ἡ πίστωσις ἡ ἀναγεγραμμένη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἡ ἀφορῶσα εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν φυλακῶν Λευκάδος, πρέπει νὰ χωρισθῇ ἀπὸ τῶν λοιπῶν πιστώσεων, τῶν ἀναγεγραμμένων ἐν τῷ αὐτῷ νομοσχεδίῳ, καὶ οὕτω παραμείνῃ ἡ ἐργασία πρὸς μελέτην κατὰ τὴν ἐπερχομένην σύνοδον τῆς Βουλῆς. Ζητῶ ἑπομένως τὸν χωρισμὸν τῆς πιστώσεως ταύτης καὶ τὴν ἀναβολὴν τῆς ψηφίσεως αὐτῆς διὰ τὴν μέλλουσαν σύνοδον τῆς Βουλῆς, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς συντάξεως διαγράμματος καλλιτέρου.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἐζητήθη τὸ διαιρετὸν τοῦ νομοσχεδίου, ἀπαγγέλλω τὸ διαιρετὸν, καὶ θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν διὰ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον μέχρι τοῦ ἐδαφίου θʹ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον μέχρι τοῦ ἐδαφίου θʹ.

§130ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἐγκρίνονται οἱ προϋπολογισμοὶ τῆς ὁλικῆς δαπάνης τῶν ἑπομένων ἔργων, δι’ ἅπερ ἀναγράφονται πιστώσεις ὑπὸ ἴδια ἄρθρα τῶν κεφαλαίων 10, 11, 12 καὶ 13 τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1896, ὡς παράρτημα τοῦ ὁποίου οἱ προϋπολογισμοὶ οὗτοι συνάπτονται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς αὐτῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1896. αʹ) Τῆς κατασκευῆς ἐν Κυπαρισσίᾳ κτιρίου πρὸς ἐγκατάστασιν τοῦ Πρωτοδικείου διὰ δραχ. 33,809.80. βʹ) Τῆς μεταῤῥυθμίσεως τοῦ ἐν Πειραιεῖ τελωνειακοῦ καταστήματος διὰ δραχ. 11,558. γʹ) Τῆς μεταῤῥυθμίσεως τοῦ τελωνείου Σύρου καὶ στερεοποιήσεως τῆς στέγης τῶν ἀποθηκῶν διὰ δραχ. 20,000. δʹ) Τῆς ἐπισκευῆς τῶν ἐν Κερκύρᾳ ἀνακτόρων διὰ δραχ. 15,000. εʹ) Τῆς ἀνακαινίσεως τῆς Γεωργικῆς Σχολῆς Τίρυνθος καὶ τῆς ἐπισκευῆς τοῦ ἱπποφορβείου Ἄργους διὰ δρ. 29,757.50. ϛʹ) Τῆς ἀνακαινίσεως τοῦ ἐν Ἀθήναις ταχυδρομικοῦ καταστήματος (γραφεῖα ἐπιταγῶν) διὰ δραχ. 18,000. ζʹ) Τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Σουδενῶν τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων διὰ δραχ. 20,000. ηʹ) Τῆς ἀποξηράνσεως τοῦ ἕλους Γλυκιᾶς διὰ δρ. 17,000.»

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον, μέχρι τοῦ ἐδαφίου θʹ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐδάφιον θʹ (ἀναγινώσκει): «Τῆς ἀνεγέρσεως κτιρίου ἐξεταστικῶν φυλακῶν ἐν Λευκάδι διὰ δραχ. 97,464».

§132ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἐδάφιον θʹ, ὡς ἀνεγνώσθη, λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Σπ. Ε. Στάη καὶ Κ. Χατζηπέτρου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 114. Ἐκ τούτων 105 εἶπον Ναί, 7 εἶπον Ὄχι, καὶ 2 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένος ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ τὸ ἐδάφιον θʹ τοῦ μόνου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν. Ἐξακολουθεῖ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ μηχανιμάτων κατασκευῆς σιγαρέτων καὶ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν σιγαροφύλλων τῶν φυλλαδίων κλπ. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον, εἰς ὃ προσετέθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δευτέρα παράγραφος, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Εἰς τοὺς κατὰ τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νόμου ͵ΒΡΙΑʹ τῆς 21 Δεκεμβρίου 1892 ἔχοντας ἄδειαν ἐπιτρέπεται νὰ διατηρήσωσι τὰ τοιαῦτα μηχανήματα μέχρι τῆς λήξεως τῆς διαρκείας αὐτῆς.»

§135Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 προέτεινα τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. Νὰ προστεθῇ τρίτη παράγραφος, ἔχουσα οὕτω (ἀναγινώσκει): «Ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς κομίσαντας μηχανήματα κατασκευῆς σιγαροσωλήνων καὶ ἔχοντας αὐτὰ ἐν τελωνείῳ ἔτι ὑπὸ διαμετακόμισιν νὰ τοποθετήσωσι ταῦτα καὶ ἐργασθῶσιν ἐπὶ ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς παραλαβῆς των ἐκ τοῦ τελωνείου.»

§136Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δέχομαι.

§137Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Συμβαίνει καὶ ἕτερόν τι. Τὸ Κράτος ἐπέτρεψεν εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας μηχανημάτων νὰ τοποθετήσωσι ταῦτα. Ἤδη διὰ τοῦ ψηφιζομένου νομοσχεδίου αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ζημιοῦνται. Πταίστης ποῖος εἶναι; τὸ Κράτος. Ποῖος θ’ ἀποζημιώσῃ τὰ μηχανήματα; τὸ Κράτος. Διότι δὲν εἶναι δίκαιον τὸ Κράτος νὰ στήνῃ παγίδα.

§138Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὴν ἄδειαν ἐζήτησαν αὐτοί, δὲν ἐδόθη δ’ αὐτοῖς ἡ ἄδεια μὲ τὴν ὑποχρέωσιν τῆς ἀποζημιώσεως.

§139Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Κράτος εἶπε: «φέρετε μηχανήματα, ἵνα ἐργασθῆτε». Σήμερον τοῖς λέγει: «Θὰ σᾶς πετάξω τὰ μηχανήματα!»

§140Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι νὰ πετάξῃ τὰ μηχανήματα. Δὲν ἀνανεοῦμεν τὴν ἄδειαν.

§141Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τί νὰ κάμουν τώρα τὰ μηχανήματα;

§142Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτοὶ ἂς σκεφθῶσι.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ὑπὸ τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου προταθεῖσαν προσθήκην τῆς τρίτης παραγράφου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. Ἀναγινώσκεται, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§144ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Τὰ σιγαρόφυλλα τῶν φυλλαδίων τῶν δεκαπέντε περιορίζονται εἰς δώδεκα, τῶν δὲ φυλλαδίων τῶν τριάκοντα εἰς εἴκοσι καὶ τέσσαρα σιγαρόφυλλα. Ὁ δὲ εἰσκομίζων εἰς τὰ ἐργοστάσια τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως καπνὸν πρὸς κοπὴν ὑποχρεοῦται νὰ λαμβάνῃ σὺν τούτῳ καὶ ἐννεακόσια ἑξήκοντα σιγαρόφυλλα ἐπὶ ἑκάστης ὀκᾶς, ἀντὶ τῶν χιλίων διακοσίων, ἐπὶ τῇ πληρωμῇ τοῦ αὐτοῦ δικαιώματος, ὅπερ ἐπληρόνετο καὶ πρότερον.»

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν, ὡς ἔχει, τὸ ἄρθρον 5, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ὑπ’ ἀριθμὸν 4 θὰ ἀναβληθῇ.

§147Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂς προτάξωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ πιστώσεως, τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 6.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμῶν ὁλικῆς δαπάνης δημοσίων ἔργων, δι’ ἅπερ ἀναγράφεται ὑπὸ τὸ κεφ. 15 ἄρθρ. 3 ἐδάφ. αʹ πίστωσις ἐκ δρ. 354,946 εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1896. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.) Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1895 ἐκ δρ. 25,057» καὶ τὸ νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δρ. 200,660 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1895»).

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ προβιβασμοῦ τῶν ὑπολογιστῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ περὶ τροποποιήσεως τοῦ ΑΡΞΒʹ νόμου περὶ βαθμολογίας καὶ προσόντων τῶν οἰκονομικῶν βαθμοφόρων τοῦ Β. Ναυτικοῦ.

§150Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις ἐξηγεῖ τοὺς λόγους, δι’ οὓς ἐτροποποιήσαμεν τὸ νομοσχέδιον. Ἐγένοντο παρατηρήσεις τινὲς λίαν εὔλογοι, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τούτων ἐφέραμεν τροποποιήσεις, αἵτινες ἐγένοντο δεκταὶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν. Κατόπιν ἐγένοντο παρατηρήσεις, ὅπως ἐπέλθωσι καὶ ἄλλαι βελτιώσεις, καὶ ἔφερα ἤδη νέας τροπολογίας, ἃς πιστεύω, ὅτι ἀμφότεραι αἱ πτέρυγες θέλουσιν ἀποδεχθῆ, διότι ἐξ ἀμφοτέρων μοὶ ὑπεδείχθησαν. Ἂν οἱ κύριοι συνάδελφοι ἀποδέχωνται ταύτας, ἂς ψηφίσωσι τὸ νομοσχέδιον, ἄλλως ἂς ψηφισθῇ ὡς ἐγένετο δεκτὸν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλή, ὅπως ἀναγνωσθῶσι τὰ μέχρι τοῦδε πρακτικά.

§152ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐπικυροῦνται τὰ μέχρι τοῦ σημείου τούτου πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως).

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στάης ἔχει τὸν λόγον.

§154ΣΤΑΗΣ. Εἰς τὸ νομοσχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, πρέπει νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχήν μας, διότι πρόκειται ὑπαξιωματικοὶ νὰ προβιβασθῶσιν εἰς ἀξιωματικούς. Οὐδαμοῦ τοῦ κόσμου, ἐν ὁμαλαῖς περιστάσεσιν, οἱ ὑπαξιωματικοὶ προάγονται εἰς ἀξιωματικοὺς ἄνευ διαγωνισμοῦ, ἢ ἂν δὲν παραμείνωσιν ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον ἐντὸς εἰδικῆς Σχολῆς. Πρόκειται νὰ καθιερώσωμεν τὸ πρωτοφανὲς τοῦτο, νὰ προάγωνται τῇ αὐθαιρέτῳ βουλήσει τοῦ Ὑπουργοῦ ὑπαξιωματικοὶ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, διότι ὁ ὑπολογιστὴς εἶναι ὑπαξιωματικός, ἅτε τοῦ βαθμοῦ του ἰσοδυναμοῦντος πρὸς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ. Ἀληθὲς εἶναι, ὅτι κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, εὐθὺς ὡς ἤκουσε τὰς παραστάσεις ταύτας, τὰς παρ’ ἐμοῦ ὑποβληθείσας, παρεδέχθη ὅτι πρέπει νὰ γίνεται διαγωνισμός.

§155ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἔκθεσίς μου.

§156ΣΤΑΗΣ. Ἡ ἔκθεσίς σας δὲν ἠξεύρω ἂν ἀνεγνώσθη κἄν. Ὅταν τὴν εἴχετε γράψει, ἦσθε κλινήρης εἰς τὴν οἰκίαν σας, τὴν ἐφέρετε δέ, ὅτε εἶχεν ἀρχίσει ἡ συζήτησις. Πράγματι ὁ κ. Ὑπουργός, ἐδέχθη ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γείνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς εἶχε, καὶ ἔφερε τροποποιήσεις τινὰς, αἱ ὁποῖαι ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς 13 Μαρτίου...

§157Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο;

§158ΣΤΑΗΣ. Βεβαίως, καὶ μακράν.

§159Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε νὰ προταχθῶσι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν συζήτησιν.

§160ΣΤΑΗΣ. Δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἐμὲ, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν. Ἐὰν θέλετε, τὸ ἀναβάλλομεν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι προτιμότερον εἶναι νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου, καὶ δεύτερον τὸ περὶ προβιβασμοῦ τῶν ὑπολογιστῶν.

§161ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§162Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Βλέπετε ὅτι εἶναι ἐξετάσεις εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§163ΣΤΑΗΣ. Αἱ τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἐκάματε, δὲν ἐτυπώθησαν, ὡς ἀπαιτοῦσι τὰ κεκανονισμένα.

§164Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ποῖος τὸ λέγει;

§165ΣΤΑΗΣ. Τὸ λέγει ὁ Κανονισμὸς, ὁ ὁποῖος διατάσσει ὅτι πρέπει νὰ ἀνατυπῶται τὸ νομοσχέδιον, ὅταν γίνωνται τροποποιήσεις, μεταβάλλουσαι αὐτό. Παρεδέχθητε ὅρους, οἱ ὁποῖοι ἀνέτρεψαν τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄγνωστοι εἰς τοὺς πλείστους. Θέλετε νὰ ἴδητε πόσον ἀστεῖαι εἶναι αἱ τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας παρεδέχθητε; Ἀκούσατε! Ἐνῷ παρεδέχθητε τροποποίησιν, κατὰ τὴν ὁποίαν προάγονται κατὰ σειρὰν ἱκανότητος οἱ ἐπιτυχόντες ἐν διαγωνισμῷ,—εἶναι ἡ τροποποίησις, τὴν ὁποίαν παρεδέχθητε ἐν τῷ ἄρθρῳ 5,—κατωτέρω λέγετε: «... αἱ ἐξετάσεις, αἵτινες θὰ πιστοποιῶσι μόνον ὅτι κέκτηνται τὰς πρὸς προβιβασμὸν γνώσεις κλπ.»

§166ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Διεγράφη τοῦτο, καὶ ἐτέθη «Ὁ διαγωνισμὸς ἐνεργεῖται».

§167ΣΤΑΗΣ. Κατωτέρω δὲ πάλιν: «δὲν θὰ ὑποστῶσι τὰς ἐξετάσεις ταύτας».

§168Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§169ΣΤΑΗΣ. Καταστρέφετε τὴν βάσιν, τὴν ὁποίαν ἐκ νέου ἐθέσατε.

§170Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν καταστρέφεται ἡ βάσις.

§171ΣΤΑΗΣ. Διὰ τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν σήμερον θέλετε νὰ καταργήσητε,—τοῦ διαγωνισμοῦ—ἀπέκτησε σήμερον ἡ ὑπηρεσία σας πρόσωπα, ἐκ τῶν ὁποίων μεγάλως ὠφελεῖται. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχον οἱ διαγωνισμοὶ ἐκεῖνοι, δὲν θὰ εἴχετε λογιστὰς, οἱ ὁποῖοι σᾶς εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖοι πρὸς διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας σας. Πολὺ δὲ ἀσυνείδητοι πρέπει νὰ ἦναι οἱ κριταὶ, ἵνα παραγκωνίσωσι τοὺς ἱκανούς. Εἰς τοὺς διαγωνισμοὺς ἐν Ἑλλάδι συμβαίνει ἐνίοτε νὰ μὴ ἀποῤῥίπτωνται οἱ ἀνίκανοι, ἀλλ’ οὐδέποτε εἰς βλάβην τῶν ἱκανῶν. Διότι πάντοτε ἐν ἐπιτροπῇ πολυμελεῖ θὰ ὑπάρχῃ καὶ εἷς τῶν κριτῶν δίκαιος καὶ ἀνένδοτος. Ἐγὼ τῇ ἀληθείᾳ ἐξίσταμαι, πῶς, ἐνῷ πρόκειται νὰ ψηφισθῇ τόσον σπουδαῖος νόμος, ὑποβάλλονται αὐτὴν τὴν στιγμὴν τροπολογίαι ὅλως ἀμελετήτως.

§172Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Εἶπον ὅτι τὰς ἀποσύρομεν.

§173ΣΤΑΗΣ. Βλέπετε ὅτι, ἐνῷ σεῖς τὰς ἐθεωρήσατε σπουδαιοτάτας, τώρα τὰς ἀποσύρετε, διότι δὲν τὰς ἐμελετήσαμεν.

§174Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Αὐτὸς, λέγετε, εἶναι ὁ λόγος;

§175ΣΤΑΗΣ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ἐὰν δὲν τὰς ἐθεωρεῖτε σπουδαίας, δὲν ἔπρεπε νὰ τὰς ὑποβάλητε. Προβάλλετε ἐν τούτοις τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀνατρέπουσι τελείως τὸ νομοσχέδιον, καὶ τώρα τὰς ἀνακαλεῖτε!

§176Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι τῆς παρούσης ὥρας τὸ νομοσχέδιον. Παρακαλοῦμεν νὰ ἀναβληθῇ.

§177ΣΤΑΗΣ. Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις, θὰ λάβω τὰς ἐφημερίδας τοῦ 1884 καὶ 1891, νὰ σᾶς ἀναγνώσω τοὺς δύο νόμους.

§178ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἐγένετο πρότασις ἀναβολῆς.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ὑποστηριχθῇ παρ’ ἄλλων δέκα.

§180Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Κύριε Στάη, ἂν ἐπιτρέπητε, νὰ σᾶς ἀπαντήσω διὰ δύο λέξεων.

§181ΣΤΑΗΣ. Νὰ μὲ ἀκούσητε νὰ σᾶς ἀναπτύξω τὸν νόμον τοῦ 1884 καὶ τὸν νόμον τοῦ 1891, καὶ ἔπειτα.

§182Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Τὸ περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου νομοσχέδιον ὑποστηρίζεται παρὰ πάντων.

§183ΣΤΑΗΣ. Νὰ προταχθῇ. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν.

§184ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρέπει νὰ συζητηθῇ ἐν πάσῃ περιπτώσει κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον. Καὶ ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς προτιμήσεως τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου.

§185ΣΤΑΗΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, κύριε Πρόεδρε.

§186Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἂν ὁ κ. συνάδελφος, ἐπιτρέψῃ νὰ δώσω αὐτῷ ἐξηγήσεις τινὰς συντομωτάτας, ἐλπίζω ὅτι θὰ πεισθῇ, ὅτι πάνθ’ ὅσα εἶπε δὲν στηρίζονται ἐπὶ τῶν πραγμάτων, καὶ θέλετε δεχθῆ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει.

§187ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἐμεσολάβησεν ἕτερον ζήτημα· νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§189ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω ἀντιθέτως. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου.

§191Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου πάντες θέλομεν νὰ ψηφισθῇ.

§192ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτείνω τὴν ἀναβολὴν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου.

§193Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἡ πρότασις περὶ προτάξεως δὲν ἐγένετο δεκτή. Λέγω λοιπὸν, ὅτι, ἂν ὁ κ. Στάης ἐπιτρέπῃ,—διότι ἀγορεύει, καὶ δὲν ἐννοῶ νὰ διακόψω αὐτόν—...

§194ΣΤΑΗΣ. Διέκοψα, διότι ἐγένετο ἄλλη πρότασις.

§195Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. .. ἔχω νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀρχικῶς ὑπεβλήθη κατ’ ἄλλον τινὰ τύπον. Μετὰ ταῦτα, ἰδὼν τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰς γνώμας τῆς τε πλειονοψηφίας καὶ τῆς μειονοψηφίας, ἐνόμισα πρέπον, ὅπως φέρω τροποποιήσεις τινάς. Αἱ τροποποιήσεις αὗται...

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, μίαν στιγμήν, παρακαλῶ, νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἀναβολῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ὁρίστε, κύριε Ὑπουργέ.

§197Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Αἱ τροποποιήσεις, λέγω, αὗται ἀνεγνώσθησαν εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν καὶ τὸ νομοσχέδιον εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν ἐπεψηφίσθη. Κατόπιν μοὶ ἐγένοντο παρατηρήσεις ἐξ ἑκατέρας τῶν πτερύγων, ὅτι ἔδει νὰ ἐπιφέρω καὶ ἄλλας τροποποιήσεις. Ἐπειδὴ ἐθεώρουν, ὅτι αἱ τελευταῖαι αὗται προτεινόμεναι μεταῤῥυθμίσεις δὲν μετέβαλλον οὐσιωδῶς τὸ νομοσχέδιον, ἐπιθυμῶν, ὅπως μὴ παραταθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ μακρὸν, ἕνεκα ἐλλείψεως χρόνου, ὑπέβαλον κατὰ τὴν σήμερον συνεδρίασιν τὰς τροποποιήσεις, ἃς ἔχετε ἐνώπιον ὑμῶν καὶ ἃς ἴσως εὐλόγως διατείνονται οἱ Κύριοι, ὅτι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ μελετήσωσιν ἐπαρκῶς.

§198ΣΤΑΗΣ. Οὐδὲ ἐδημοσιεύθησαν, οὐδὲ τὰς ἐλάβομεν.

§199Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Λοιπὸν ἐγὼ, ἐπιθυμῶν ὅπως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο γένηται νόμος τοῦ Κράτους, ἵνα ἐπέλθῃ τάξις τις ἐκεῖ, ὅπου ὑπάρχει πραγματικὴ ἀταξία καὶ ἀναρχία, ἀποσύρω τὰς τροποποιήσεις, ἃς σήμερον ὑπέβαλον, ἕνεκα τῶν εὐλόγως προτεινομένων παρατηρήσεων, ἀποσύρω τὰς προτάσεις ταύτας, καὶ δέχομαι, ὅπως τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, ὅπως ἡ Βουλὴ ἐδέχθη αὐτὸ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν ἄνευ ἀντιστάσεως.

§200ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα μάλιστα.

§201Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀλλ’ ἤδη ὁ κ. συνάδελφος ἰσχυρίζεται, ὅτι, καὶ ὡς ἐγένετο δεκτὸν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον, περιέχει ἀντιφάσεις καὶ δὲν ἔχει καλῶς. Αἱ ἀντιφάσεις αὗται δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχουσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Διατί; Ὁ κ. Βουλευτὴς ἰσχυρίζεται, ὅτι ἐν τῷ αὐτῷ ἄρθρῳ 5, ἐν ᾧ ἀναγράφεται διαγωνισμὸς διὰ τοὺς ἐν τῇ δευτέρᾳ παραγράφῳ ὑπάρχοντας ἤδη ὑπολογιστὰς, ὁ διαγωνισμὸς οὗτος δὲν ἀπαιτεῖται, ἀλλὰ προβιβάζονται οὗτοι κατ’ ἄλλον τρόπον, ἄνευ διαγωνισμοῦ. Ἡ ἀπάντησις εἶναι εὔκολος. Διατί; Τοῦτο ἐγένετο, διότι οὐδεὶς ὑπάρχει ἐκ τῶν νῦν ὑπαρχόντων ὑπολογιστῶν, ὅστις δὲν ὑπέστη τὰς ἐξετάσεις, ἵνα προαχθῇ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λογιστοῦ. Αἱ ἐξετάσεις ἐγένοντο, οἱ διαγωνισθέντες ἔλαβον τὴν σειρὰν τῆς ἐπιτυχίας αὐτῶν, ἀλλὰ κατόπιν ὁ διαγωνισμὸς ἠκυρώθη, οὐχὶ ἐπὶ ἐμοῦ, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκατόχου μου, διότι ἀντὶ νὰ ὑπάρχῃ καθηγητὴς, ὡς λέγει ὁ νόμος, ἐλήφθη ὡς μέλος τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς εἷς διδάσκαλος, ἑπομένως ὁ διαγωνισμὸς ἐθεωρήθη τύπῳ οὐχὶ ἀκριβής. Δὲν ἠκυρώθη ἕνεκα παραβάσεων, ἕνεκα προστασιῶν, ἕνεκα τῆς οὐσίας, ἕνεκα λόγων ἀφορώντων τοὺς ἐξεταζομένους. Ἠκυρώθη ἁπλῶς, διότι ὁ διαγωνισμὸς δὲν ἐγένετο κατὰ τοὺς τύπους, ἕνεκα δηλαδὴ τῆς ὑπάρξεως ἐν τῇ ἐξεταστικῇ ἐπιτροπῇ διδασκάλου καὶ οὐχὶ καθηγητοῦ. Ἀλλὰ φρονεῖ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι εἶναι ἀνάγκη καὶ οἱ ὑπάρχοντες ὑπολογισταὶ, ἐνῷ ἐξητάσθησαν, ἐκ νέου νὰ ἐξετασθῶσιν; Οὗτος εἶναι ὁ λόγος, δι’ ὃν ἀντιτίθεται; Ἐγὼ δέχομαι καὶ τοῦτο. Ἂς ὑποβληθῶσι καὶ οἱ νέοι ὑπολογισταὶ εἰς ἐξετάσεις μετὰ τῶν ἄλλων· διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν ἐγένετο, ἵνα προστατεύσῃ πρόσωπα· τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο ἵνα ἐξ ἐναντίας φέρῃ τὴν τάξιν ἐκεῖ, ὅπου ὑπάρχει ἀταξία. Ἴσως νομίζητε, ὅτι ὑπάρχουσι κακοὶ σκοποὶ, ὅτι συμφέρον μᾶλλον ὑπάρχει εἰς ἐμὲ νὰ γένηται διαγωνισμὸς νέος καὶ δι’ αὐτούς. Ἐγὼ ὅμως δέχομαι τὸν ὑπάρχοντα διαγωνισμὸν, δηλαδὴ τὰ ἀποτελέσματα, ἅτινα εὗρον παρὰ τοῦ προκατόχου μου. Θέλετε ὅμως νὰ ὑπάρχῃ τὸ νομοσχέδιον ἓν ὁμοῤῥυθμίᾳ, ὅπως εἶπον, πρὸς τοὺς νεωστὶ μέλλοντας νὰ ἐξετασθῶσιν; Ἐγὼ δέχομαι. Ἂς ὑποβληθῶσιν εἰς ἐξετάσεις καὶ οἱ ἤδη ἐξετασθέντες. Διὰ τοὺς ἄλλους, τοὺς παλαιοὺς, τοὺς ὑπερβάντας τὸ 45 ἔτος τῆς ἡλικίας, καὶ ὑμεῖς, νομίζω, εἴπετε ὅτι δὲν ἐπιθυμεῖτε νὰ γένηται διαγωνισμός· διότι οὗτοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συναγωνισθῶσιν· αὐτοὶ εἶναι οἱ χαρακτηριζόμενοι ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ διὰ τῆς λέξεως «ἀντίκαι», τουτέστι παλαιοί τινες ὑπολογισταὶ, καταταχθέντες ἄνευ διαγωνισμοῦ, καὶ βεβαίως μὴ δυνάμενοι νὰ ὑποστῶσι συναγωνισμὸν πρὸς διδάκτορας καὶ προλύτας καὶ νέους ἀνθρώπους, οἵτινες ἔχουσι πολὺ περισσότερα φῶτα ἐκείνων. Ἂν ὑποβάλωμεν ἐκείνους εἰς διαγωνισμὸν, εἶναι τὸ αὐτὸ, ὡσανεὶ ἀπεκλείομεν αὐτοὺς ἐκ τοῦ προβιβασμοῦ. Διὰ τοῦτο ὡς πρὸς ἐκείνους θέλετε δεχθῆ, — ὅπως, νομίζω, ἐδέχθητε, — ἵνα προβιβάζωνται κατ’ ἐκλογήν. Ὑπὸ τὴν τροποποίησιν ταύτην δὲν ὑπάρχει τις δυνάμενος ν’ ἀντικρούσῃ τὸ νομοσχέδιον. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπέρχεται ἡ τάξις, ἐνεργοῦνται προβιβασμοί τινες, καὶ νομίζω, ὅτι ἡ ὑπηρεσία θέλει κατὰ πολὺ ὠφεληθῆ.

§202ΣΤΑΗΣ. Ἀληθῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐδέχθη σπουδαιοτάτην τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν ὅμως κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν δὲν εἶχε δεχθῆ.

§203Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν τὴν ἐπροτείνατε.

§204ΣΤΑΗΣ. Τὴν ἐπρότεινα.

§205Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὄχι.

§206ΣΤΑΗΣ. Εἶπον ὅτι βάσις ἔπρεπε νὰ ἦναι ὁ διαγωνισμός.

§207ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἔθεσα τὸν διαγωνισμόν.

§208ΣΤΑΗΣ. Νὰ τὸν θέσητε πράγματι καὶ ὄχι κατὰ τύπους μόνον· διότι πρόκειται οἱ ὑπολογισταὶ νὰ προαχθῶσιν εἰς λογιστάς, τουτέστι νὰ γείνωσιν ἀνθυπολοχαγοὶ οἱ ὑπαξιωματικοί. Ὁ διαγωνισμὸς πρέπει νὰ ἦναι ἡ βάσις, τὴν ὁποίαν σεῖς εἴχετε τελείως καταστρέψει· τώρα τὴν δέχεσθε ἐν μέρει. Ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δέχεται καὶ τὴν τελευταίαν τροποποίησιν, δι’ ἧς διαγράφεται ἡ τερατώδης ἐκείνη ἐξαίρεσις: «Οἱ νῦν ὑπάρχοντες ὑπολογισταὶ δὲν θέλουσιν ὑποστῆ τὰς ἐξετάσεις ταύτας».

§209Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὑπέστησαν.

§210ΣΤΑΗΣ. Ὑπέστησαν, ἀλλὰ καὶ δὲν ὑπέστησαν, ὡς πολὺ καλῶς ὑμεῖς γινώσκετε. Ἐγὼ ὁμιλῶ κατ’ ἀνθρώπων, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐνδιαφέρομαι, ὁμιλῶ κατ’ ἀνθρώπων, τοὺς ὁποίους ὑπολήπτομαι, ἀλλὰ δὲν θεωρῶ δίκαιον νὰ καταλάβωσιν ἄνευ διαγωνισμοῦ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, καθὼς δὲν θεωρῶ ἐπίσης δίκαιον οἱ μὴ ὑπερβάντες τὸ 45 ἔτος τῆς ἡλικίας των καὶ μὴ διὰ διαγωνισμοῦ εἰσαχθέντες εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπαξιωματικοῦ νὰ λάβωσιν ὅλους τοὺς βαθμοὺς, ἀπὸ τοῦ κατωτάτου μέχρι τοῦ ἀνωτάτου. Πρέπει νὰ σταματήσητε εἰς ἓν ὅριον. Πρέπει νὰ τοὺς ἀνταμείψητε βεβαίως, ἀφοῦ ἐπὶ τόσα ἔτη εὑρίσκονται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ...

§211ΠΕΤΑΛΑΣ. Εἶναι τὸ ὅριον τοῦ λογιστοῦ.

§212ΣΤΑΗΣ. Δὲν εἶναι τὸ ὅριον τοῦ λογιστοῦ. Τὸ ὅτι τοὺς παίρνει τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας, εἶναι ἄλλο. Σημειώσατε δὲ, ὅτι ἡ λογιστικὴ ὑπηρεσία δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι μανθάνονται μόνον διὰ τῆς πείρας. Δυστυχῶς ἐν Ἑλλάδι οἱ διὰ τῆς πείρας εἰσελθόντες εἰς τὴν ὑπηρεσίαν δὲν εἶναι πάντοτε καὶ οἱ ἱκανώτεροι. Ἀλλ’ ἐγὼ κατὰ τῆς διατάξεως ταύτης δὲν εἶχον ὁμιλήσει· κυρίως κατὰ τῆς ἄλλης ὡμίλησα διατάξεως, καθ’ ἣν οἱ νῦν ὑπάρχοντες ὑπολογισταί, οἱ συμπληρώσαντες τριετῆ ὑπηρεσίαν, δὲν θέλουσιν ὑποστῆ τὸν διαγωνισμὸν, ἑπομένως θέλουσι προαχθῆ κατ’ ἐκλογὴν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἰδοὺ δὲ ὁ πίναξ.

§213Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἶπον ὅτι δέχομαι τὸν διαγωνισμόν.

§214ΣΤΑΗΣ. Ναί· ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀναπτύξω ὅτι, ὡς τὸν ἐδέχθητε, εἶναι ὡς νὰ μὴ τὸν ἐδέχθητε.

§215ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Νὰ περνᾷ ἡ ὥρα; Ἀφοῦ τὸ δέχεται!...

§216ΣΤΑΗΣ. Ἑπομένως ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 5 «οἱ νῦν ὑπάρχοντες ὑπολογισταὶ κλπ.» νὰ διαγραφῇ.

§217ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ εἶπε, τὸ εἶπε.

§218Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Νὰ διαγραφῇ.

§219ΣΤΑΗΣ. Τώρα αἱ τετράδες. Ὑφίσταται ὁ ἀριθμὸς τῶν τετράδων; Νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἀντιφάσεις.

§220Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Σᾶς παρακαλῶ. Ἀφοῦ κυρίως ἀποκρούετε τὸ νομοσχέδιον, διότι φρονεῖτε, ὅτι πᾶς ὁ προβιβαζόμενος δέον νὰ ὑφίσταται ἐξετάσεις, τότε περιπίπτετε εἰς ἀντίφασιν, ἀποκρούοντες τὸ νομοσχέδιον, ὡς τροποποιηθὲν ὑπεβλήθη σήμερον.

§221ΣΤΑΗΣ. Σήμερον;

§222Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Μάλιστα.

§223ΣΤΑΗΣ. Δὲν τὸ ἀνεγνώσαμεν ἡμεῖς.

§224Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Νὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω, καὶ τότε εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ δεχθῆτε αὐτὸ, ὅπερ λέγω (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 5. Ἐκ τῶν ὑπολογιστῶν, οἱ μὲν καταταχθέντες διὰ διαγωνισμοῦ, ὡς καὶ οἱ μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου διὰ διαγωνισμοῦ κατατασσόμενοι προάγονται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λογιστοῦ κατὰ σειρὰν ἱκανότητος οἱ ἐπιτυχόντες ἐν διαγωνισμῷ...»

§225ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νέῳ διαγωνισμῷ;

§226Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. (ἐξακολουθεῖ). «... Οἱ δὲ καταταχθέντες ἄνευ διαγωνισμοῦ, καὶ μὴ ὑπερβάντες τὸ 45 ἔτος τῆς ἡλικίας αὐτῶν προάγονται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λογιστοῦ κατ’ ἐκλογήν.» Καὶ εἶναι οἱ ἀρχαῖοι.

§227ΡΑΛΛΗΣ. Διαγράφονται ὅλα τὰ ἄλλα;

§228Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Μάλιστα. Ἡ βʹ παράγραφος τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ὁ διαγωνισμὸς ἐνεργεῖται ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν, ἐνώπιον τριμελοῦς ἐξ ἀνωτέρων οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ ἐπιτροπῆς. Τὰ ἐξεταστέα μαθήματα καὶ ἐν γένει τὰ τῶν ἐξετάσεων ὁρισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος.» Διαγράφονται δὲ αἱ λέξεις «οἱ νῦν ὑπάρχοντες ὑπολογισταὶ δὲν θέλουσιν ὑποστῆ τὰς ἐξετάσεις ταύτας», καὶ τοιουτοτρόπως καὶ οἱ ὑπάρχοντες ὑπολογισταὶ καὶ οἱ μέλλοντες νὰ προαχθῶσι θέλουσιν ὑπάγεσθαι, κατὰ τὴν γνώμην ὑμῶν καὶ κατὰ τὴν γνώμην μου, εἰς διαγωνισμὸν, ἐξαιρέσει τῶν παλαιῶν, περὶ ὧν εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνηται δι’ αὐτοὺς διαγωνισμός. Τώρα νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, διότι πᾶν ὅ,τι ζητεῖτε γίνεται δεκτόν. Ἐὰν θέλετε, δίδω ὑμῖν τὸ χειρόγραφον καὶ τὸ βλέπετε μίαν στιγμήν.

§229ΣΤΑΗΣ. Αἱ τετράδες;

§230Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Αἱ τετράδες ἰδοὺ πῶς (ἀναγινώσκει): «Αἱ κεναὶ θέσεις τῶν λογιστῶν κατανέμονται εἰς τετράδας· καὶ τὴν μὲν πρώτην θέσιν ἑκάστης τετράδος καταλαμβάνει εἷς ἐκ τῶν διὰ διαγωνισμοῦ καταταχθέντων κατὰ σειρὰν ἱκανότητος, τὴν δευτέραν κατ’ ἐκλογὴν εἷς ἐκ τῶν διὰ διαγωνισμοῦ καταταχθέντων καὶ ἐχόντων ὑπερεξαετῆ ὑπηρεσίαν, τὴν τρίτην εἷς ἐκ τῶν διὰ διαγωνισμοῦ καταταχθέντων καὶ ἐχόντων δίπλωμα διδάκτορος ἢ προλύτου τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, κατ’ ἀρχαιότητα κατατάξεως, καὶ τὴν τετάρτην κατ’ ἐκλογὴν εἷς ἐκ τῶν ἄνευ διαγωνισμοῦ καταταχθέντων.» Ἐνοεῖτε; Τὰς τρεῖς πρώτας οἱ ἐν τῷ διαγωνισμῷ ἐπιτυχόντες, τὴν τετάρτην εἷς ἐκ τῶν παλαιῶν· δύναται τὴν πρώτην θέσιν ἑκάστης τετράδος νὰ καταλάβῃ εἷς ἐκ τῶν ἐν τῷ διαγωνισμῷ ἐπιτυχόντων, τὴν δευτέραν εἷς ἐκ τῶν ἐν τῷ διαγωνισμῷ ἐπιτυχόντων καὶ ἐχόντων ὑπερεξαετῆ ὑπηρεσίαν κλπ. Τί ἄλλο θέλετε, ὅπως εἶναι τὸ νομοσχέδιον;

§231ΣΤΑΗΣ. Φαίνεται ὅτι εἶναι πολὺ σπουδαῖον καὶ πολὺ σκοτεινὸν, διότι ἐγὼ τουλάχιστον δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ.

§232Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Θὰ ἀντιληφθῆτε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀντελήφθητε ἐξ ἀρχῆς.

§233Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§234ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ, ὅπως τροποποιηθῇ (κίνησις ἐν τῇ δεξιᾷ).

§235Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Θὰ γείνῃ δεκτὸν μὲ τὰς τροπολογίας, ὅπως εἶναι.

§236ΡΑΖΕΛΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸς διετύπωσε σαφῶς τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἔχει. Οἱ ὑπολογισταὶ διαιροῦνται εἰς δύο τάξεις, εἰς παλαιοὺς καὶ νέους· διὰ τοὺς νέους ἀνεξαιρέτως θὰ ὑφίσταται τὸ σύστημα τοῦ διαγωνισμοῦ, διὰ δὲ τοὺς παλαιοὺς ὄχι. Ἂν ἀντελήφθην καλῶς, αὐτὸ εἶναι τὸ σύστημα. Καὶ διὰ τὰς τετράδας, τὰς τρεῖς θέσεις θὰ καταλαμβάνωσιν οἱ ἐν διαγωνισμῷ ἐπιτυχόντες κατὰ σειρὰν ἐπιτυχίας καὶ τὴν τετάρτην εἷς ἐκ τῶν παλαιῶν.

§237ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις τί ἀπεφάσισεν;

§238ΣΤΑΗΣ. Ἐπὶ τοῦ τελευταίου κειμένου, κατὰ τὸ ἄρθρον 42 τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν εἶναι δυστυχῶς δυνατὸν ν’ ἀποφασίσωμεν, διότι πρέπει νὰ συναρμολογηθῇ, νὰ τυπωθῇ, νὰ διανεμηθῇ, καὶ τὴν ἑπομένην νὰ συζητηθῇ.

§239Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἐγὼ ἐπιβοηθητικῶς λέγω, ὅτι, ἐὰν δὲν δέχησθε τὰς σήμερον ὑποβληθείσας τροπολογίας, ἐγὼ ἐπανέρχομαι εἰς τὰς θέσεις, ἃς ἐπεκύρωσεν ἡ Βουλὴ ἐν τῇ δευτέρᾳ ἐπιψηφίσει. Λοιπὸν τώρα τί θέλετε περιπλέον; Δὲν καταλαμβάνω.

§240Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον. Δὲν ἠξεύρομεν τί θὰ ψηφίσωμεν· δὲν τὸ ἀνεγνώσαμεν (θόρυβος).

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τί θέλετε;

§242ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Μίαν πληροφορίαν θὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ὁ τέταρτος τῆς τετράδος, δηλαδὴ ὁ κατ’ ἐκλογὴν, πῶς θὰ προάγηται; Θὰ λαμβάνηται ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀρχαιότης του; ἢ θὰ ἀναγράφηται αὐθαιρέτως ἐν ταῖς τετράσιν;

§243Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὁ τέταρτος, ὡς ἐννοεῖτε καὶ ὡς γνωρίζετε, εἶναι ἐκ τῶν ἀρχαίων, τῶν ἄνευ διαγωνισμοῦ καταταχθέντων. Αὐτοὶ βεβαίως πρέπει νὰ ἐκλέγωνται κατὰ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ Ὑπουργοῦ.

§244ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ προβιβάζωνται κατ’ ἐκλογήν;

§245Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Κατ’ ἐκλογήν.

§246ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἡ ἀρχαιότης δὲν θὰ λαμβάνηται ὑπ’ ὄψιν;

§247Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἶναι ὅλοι ἀρχαῖοι, αἱ «ἀντίκαι», ὡς εἶπον (θόρυβος). Νὰ ὑποβάλλητε αὐτοὺς τοὺς ἀρχαίους εἰς διαγωνισμόν;

§248ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ διαγωνισμοῦ.

§249ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Διὰ διαφορᾶς τοῦ διαγωνισμοῦ, ὅπως εἶναι καὶ τῆς χωροφυλακῆς.

§250Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Θέλετε μεταξύ των νὰ συναγωνίζωνται οἱ ἀρχαῖοι; Εἶναι δυνατόν; Χρειάζεσθε καὶ ἀρχαιολόγον ἐν τῇ ἐπιτροπῇ (ἱλαρότης).

§251ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, δὲν κατετάχθησαν ὅλοι τὴν αὐτὴν ἐποχήν. Ἑπομένως πρέπει νὰ μάθωμεν ὡρισμένως, τί θὰ γίνηται περὶ αὐτῶν; Πῶς αὐτοὶ θὰ λαμβάνωνται εἰς τὸν προβιβασμόν;

§252ΤΑΤΑΡΑΚΗΣ. Κατ’ ἐκλογήν.

§253ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὥστε ἡ ἀρχαιότης δὲν θὰ λαμβάνηται ὑπ’ ὄψιν;

§254ΤΑΤΑΡΑΚΗΣ. Βεβαίως.

§255Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Αὐτοὶ, κύριοι Βουλευταὶ, εἶναι ὅλοι–ὅλοι 5 ἢ 6, νομίζω. Δὲν πρόκειται περὶ γενικοῦ ἐνδιαφέροντος. Ὅλοι αὐτοὶ εἶναι ἀρχαῖοι. Περίπου δὲ ἔχουσι τὰς αὐτὰς γνώσεις. Τίνας διακρίσεις θέλετε ὡς πρὸς αὐτούς;

§256ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ ὑπάρχῃ εἷς κανὼν, ἢ κατ’ ἀρχαιότητα, ἢ καθ’ ἱκανότητα.

§257ΚΟΡΠΑΣ. Ἐγὼ, καίτοι δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι ὁ νῦν κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν θὰ ποιήσηται ἀρίστην χρῆσιν αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον παρέχεται διὰ τοῦ νόμου, τοῦ νὰ λαμβάνῃ ἐκ τῶν παλαιῶν κατ’ ἐκλογὴν τὸν ἱκανώτερον, μ’ ὅλα ταῦτα, πρὸς περισσοτέραν ἐγγύησιν, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο καλὸν νὰ προσετίθετο, ὅτι ὁ τέταρτος λαμβάνεται κατ’ ἐκλογὴν «τῇ προτάσει τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Ναυστάθμου».

§258Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Πολὺ καλά. (Διαμαρτυρίαι ἐκ πλείστων ἑδρῶν).

§259ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ὂχι, ὄχι.

§260Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. «Προτάσει τοῦ προϊσταμένου τῆς ὑπηρεσίας». (Φωναὶ διαμαρτυρίας καὶ θόρυβος).

§261ΚΟΡΠΑΣ. Προέτεινα τοῦτο, Κύριοι, ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου, ὅτι καὶ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς, ὁσάκις γίνωνται προβιβασμοὶ κατ’ ἐκλογήν, γίνονται πάντοτε ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ σχετικοῦ ἀρχηγοῦ ἢ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ. Λοιπὸν ἀνώτερος εἰς τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν εἶναι ὁ διευθυντὴς τοῦ Ναυστάθμου.

§262Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Καὶ κατὰ τὸν καταργούμενον νόμον ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἀπόλυτος. Διατὶ τώρα τάχα νὰ μεταβάλωμεν τὸν νόμον ὡς πρὸς αὐτό; Δὲν βλέπω τὸν λόγον. Πρόκειται μόνον περὶ ὀλίγων προσώπων, ἅτινα μικρὸν καὶ κατ’ ὀλίγον θέλουσιν ἐκλείψει.

§263ΚΡΙΤΣΑΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις οὐδὲ καὶ ἐκ μέρους τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ εἰς τὸ ὅτι οἱ ὀλίγοι αὐτοὶ ἀρχαῖοι ὑπολογισταὶ ὑστεροῦσι μὲν κατὰ τὰς γνώσεις τῶν νεωτέρων τοιούτων, μεταξὺ τῶν ὅμως ἔχουσι τὰς αὐτὰς περίπου δυνάμεις, ὑπὸ ἔποψιν ἱκανότητος. Ἐνῷ λοιπὸν κατ’ ἀρχὴν δεχόμεθα ὅτι οἱ ἀρχαῖοι οὗτοι ὑπολογισταὶ δὲν δύνανται νὰ παραβληθῶσι κατὰ τὴν ἱκανότητα πρὸς τοὺς νέους τοιούτους, πολὺ δικαίως παραδεχόμεθα, ὅπως οὗτοι μὴ διαγωνίζωνται πρὸς τοὺς νέους· διότι, ἐὰν ἐδεχόμεθα τὸν μεταξὺ νέων καὶ ἀρχαίων διαγωνισμόν, οὐδὲν ἄλλο θὰ ἐπεδιώκομεν ἢ τὴν καθήλωσιν τῶν ἀρχαίων εἰς τὸν βαθμόν, ὃν σήμερον κατέχουσι. Δὲν πρόκειται βεβαίως περὶ τούτου, ἀλλὰ περὶ τοῦ πῶς θὰ δυνηθῶμεν, ἀναλόγως τῶν, ἔστω καὶ ὀλίγων, γνώσεών των, νὰ δώσωμεν καὶ εἰς αὐτοὺς στάδιόν τι προαγωγῆς, ἱκανοποιούσης, ἂν οὐχὶ τὴν δόκιμον, τοὐλάχιστον τὴν πολυχρόνιον αὐτῶν ὑπηρεσίαν. Ἄν θέλωμεν λοιπὸν νὰ εὐεργετήσωμεν τούτους, δὲν ἔχομεν ἢ νὰ συμβουλευθῶμεν ὅ,τι ἐγένετο καὶ διὰ τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς. Καὶ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς παρετηρήθη παρόμοιόν τι ἀμέσως μετὰ τὴν σύστασιν τοῦ Σχολείου Ὑπαξιωματικῶν, ὅτε πολλοὶ ὑπαξιωματικοὶ ἀρχαῖοι καὶ κατὰ πολὺ χρήσιμοι, εἴτε ἕνεκα τῆς ἡλικίας των, εἴτε ἕνεκα ἐλλείψεως ἐν σχέσει πρὸς ἄλλους γνώσεων, δὲν ἠδύναντο νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ Σχολεῖον καὶ νὰ καθέξωσι τὴν θέσιν τοῦ ἀξιωματικοῦ, ὡς ἐννοοῦσι τοῦτον αἱ σημεριναὶ ἀπαιτήσεις τῆς τέχνης τοῦ πολέμου. Ἐψηφίσθη τότε νόμος εὐεργετικός, ἐπιτρέπων τὴν μετὰ διαγωνισμὸν προαγωγὴν αὐτῶν εἰς ἀνθυπασπιστάς, ἐκ τοῦ βαθμοῦ δὲ τούτου καὶ ἄλλην προαγωγὴν μέχρις ἑνὸς ὁρίου καὶ ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅπως οὗτοι καταλαμβάνωσι τὸ ⅕ τῶν χηρευουσῶν θέσεων ἀνθυπολοχαγοῦ κατὰ σειρὰν ἀρχαιότητος. Τὸ αὐτὸ ζητεῖ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ἐνταῦθα, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ὑπὲρ τῶν ἀρχαίων ὑπολογιστῶν διατίθησιν οὐχὶ τὸ ἓν πέμπτον, ἀλλὰ τὸ ¼. Ἐνῷ δὲ τὸ αὐτὸ καὶ διὰ τοὺς ἀρχαίους ὑπολογιστὰς ζητεῖται, δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἡ τετάρτη θέσις ἑκάστης τετράδος πρέπει νὰ δίδωται εἰς αὐτοὺς κατ’ ἐκλογὴν καὶ οὐχὶ κατ’ ἀρχαιότητα, ἀφοῦ κατ’ ἀρχὴν δεχόμεθα, μηδὲ καὶ αὐτοῦ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ ἐξαιρουμένου, ὅτι οἱ ὀλίγοι αὐτοὶ ὑπολογισταί, ὁσοιδήποτε καὶ ἂν ὦσιν, ἔχουσι τὰς αὐτὰς γνώσεις (κίνησις ἐν τῇ δεξιᾷ).

§264ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). «Περίπου» εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§265Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). «Περίπου».

§266ΚΡΙΤΣΑΣ. Τοῦτο εἶναι, μοὶ φαίνεται, ὑπὲρ ἐμοῦ, διότι «περίπου» λέγοντες, ἐννοοῦμεν ὅτι ἔχουσι τὰς αὐτὰς γνώσεις, μὲ διαφορὰς ἐλαχίστας, τὰς ὁποίας πιθανὸν ὑμεῖς, κύριε Ὑπουργέ, νὰ κατορθώσητε νὰ διακρίνητε, τὰς ὁποίας ὅμως δυσκόλως ἴσως ἤθελον διακρίνει οἱ διάδοχοί σας, οἱ ὁποῖοι τὴν τετάρτην θέσιν θὰ δίδωσιν εἰς τὸν κατ’ αὐτοὺς ἱκανὸν, ὅστις εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ μὴ ἦναι ἱκανώτερος τοῦ παραλειφθησομένου, διὰ τὸν ὁποῖον πολὺ σκληρὰ εἶναι ἡ παραγκώνισις εἰς τὰ ἔσχατα τοῦ στρατιωτικοῦ του βίου, παραγκώνισις μάλιστα μὴ δικαιολογουμένη ἀποχρώντως. Διὰ ταῦτα φρονῶ, ὅτι δίκαιον εἶναι νὰ καταλαμβάνωσιν οὗτοι τὴν τετάρτην θέσιν ἑκάστης τετράδος οὐχὶ κατ’ ἐκλογὴν, ἀλλὰ κατ’ ἀρχαιότητα, ἣν συνείθισε καὶ ὁ κατὰ θάλασσαν στρατὸς, ὡς καὶ ὁ κατὰ ξηρὰν, νὰ σέβηται.

§267ΠΕΤΑΛΑΣ. Ἡ πρότασις τοῦ νὰ ληφθῶσιν οἱ ἄνευ ἐξετάσεως κατ’ ἀρχαιότητα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ· διότι, ἂν ἐπὶ τῇ ὑποθέσει προβιβασθῇ ὁ πρῶτος τῶν ὑπολογιστῶν, ἀμέσως ὑπάγεται εἰς τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας καὶ ἀποστρατεύεται, ἐνῷ δὲν ἔχει τὸν χρόνον τῆς συντάξεως συμπεπληρωμένον.

§268ΚΡΙΤΣΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποστρατευθῇ, ἐὰν δὲν συμπληρώσῃ τὰ ἔτη τῆς συντάξεως.

§269ΠΕΤΑΛΑΣ. Τὸν καταλαμβάνει τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας.

§270ΚΡΙΤΣΑΣ. Τὸν καταλαμβάνει, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ἀποστρατευθῇ· πρέπει νὰ παραταθῇ ἡ διαμονή του ἐν τῷ στρατῷ μέχρι συμπληρώσεως συντάξεως.

§271ΠΕΤΑΛΑΣ. Δὲν ὑπάρχει διάταξις, παρὰ δι’ ἐκείνους τοὺς ἀξιωματικοὺς, τοὺς ὁποίους κατέλαβε τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας.

§272ΚΡΙΤΣΑΣ. Λησμονεῖτε ὅτι πρόκειται περὶ ἀρχαίων.

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (θόρυβος).

§274ΣΤΑΗΣ. Ἔχω τὸν λόγον... Ὥστε ὁ κ. Ὑπουργὸς παραδέχεται τὸ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν συζητηθέν;

§275Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Τὸ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν συζητηθὲν, μὲ τὴν παρατήρησιν, ἣν ἐκάμετε, ὅτι καὶ ὡς πρὸς τοὺς ὑπάρχοντας ὑπολογιστὰς θέλει ἐνεργεῖσθαι διαγωνισμὸς γενικῶς.

§276ΣΤΑΗΣ. Θὰ διαγραφῇ λοιπὸν ἡ τελευταία παράγραφος; Προσέτι πρέπει νὰ διαγραφῶσι καὶ ἄλλαι λέξεις.

§277Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. (ἀναγινώσκει). «Οἱ νῦν ὑπάρχοντες ὑπολογισταὶ, οἱ συμπληρώσαντες τριετῆ ὑπηρεσίαν, δὲν θέλουσιν ὑποστῆ τὰς ἐξετάσεις ταύτας.» Αὐτὸ διαγράφεται.

§278ΣΤΑΗΣ. Ὥστε εἴμεθα σύμφωνοι.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1. Ἀπαγγέλλω τὸ διαιρετόν.

§280ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Τὰ ἄρθρα 5, 6 καὶ 7 τοῦ ᾼΡΞΒ’ νόμου τῆς 27 Μαρτίου 1884 ἔτους «περὶ βαθμολογίας καὶ προσόντων τῶν οἰκονομικῶν βαθμοφόρων τοῦ Β. Ναυτικοῦ» καταργοῦνται καὶ ἀντικαθίστανται διὰ τῶν ἑξῆς. «Ἄρθρον 5.» (Ἀναγινώσκεται, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Νατικῶν).

§281ΣΤΑΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὁ κ. Ὑπουργὸς παρεδέχθη τὴν ἀρχὴν τοῦ διαγωνισμοῦ. Ἐπίσης, ἵνα ἔχῃ ὁ ὑπολογιστὴς τὸ δικαίωμα νὰ ὑποστῇ τὸν διαγωνισμὸν, πρέπει νὰ ἔχῃ συμπεπληρωμένην τριετῆ ὑπηρεσίαν. Ἐὰν δ’ ἐπιτύχῃ, ἀποκτᾷ πλέον τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς. Ἀλλὰ τούτου τεθέντος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς νὰ προβιβάζῃ κατ’ ἐκλογὴν ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων ἐν τῷ διαγωνισμῷ.

§282Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἐγὼ ἔκαμα τὰς δυνατὰς ὑποχωρήσεις· ἄλλας δὲν κάμνω.

§283ΜΑΝΕΣΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν πρέπει νὰ ὑποχωρῇ ἐκεῖ, ὅπου δὲν ἁρμόζει. Δὲν πρόκειται δὲ νὰ ὑποχωρήσητε, πρόκειται νὰ καταστρέψητε ὅρον, τεθέντα ἐξ ἀρχῆς εἰς τὰ πολεμικὰ Ὑπουργεῖα. Ἐν τῷ στρατεύματι τῆς ξηρᾶς διαφέρει τὸ πρᾶγμα, διότι ἐκεῖ προβιβάζονται δύο κατ’ ἀρχαιότητα καὶ εἷς κατ’ ἐκλογήν, ἀλλὰ προκειμένου περὶ λογιστῶν, τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, εἶναι ἡ ἱκανότης. Εἶναι παράλογον, ἐκ τοῦ πίνακος ἱκανότητος, ἀντὶ νὰ προβιβάζητε τὸν πρῶτον, τὸν πρωτεύσαντα ἐν τῷ διαγωνισμῷ, νὰ προάγητε τὸν τελευταῖον.

§284Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν, ἀπορῶ πῶς σήμερον προτείνονται ταῦτα, ἀφοῦ καὶ κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον ὑπάρχει τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς.

§285ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι τῆς γνώμης νὰ ἀπαλειφθῇ καὶ ἡ ἑξῆς φράσις, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν ἀπάλειψιν αὐτῆς: «κατ’ ἐκλογὴν δὲ, ἐὰν κέκτηνται ὑπερεξαετῆ ὑπηρεσίαν», ἀφοῦ ἀρχικῶς τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶχε βάσιν τὸν διαγωνισμόν.

§286ΣΤΑΗΣ. Ἀληθῶς ἐκ πρώτης ὄψεως τὸ τερατῶδες τῆς διατάξεως ταύτης δὲν ἦτο καταληπτὸν, ὁ ἀξιότιμος ὅμως συνάδελφος ἐκ Τριχωνίας ἀνέλυσε κάλλιστα τὸ πρᾶγμα. Πρόκειται νὰ γείνῃ διαγωνισμὸς πρὸς πλήρωσιν δέκα λ. χ. θέσεων λογιστῶν, ὅπως καταταχθῶσι τὰ 22 πρὸς ἐξέτασιν πρόσωπα κατὰ σειρὰν ἱκανότητος, ἀφοῦ δὲ καταταχθῶσι κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἱκανότητος, θὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ λάβῃ τὸν εἰκοστὸν δεύτερον, ἵνα τὸν διορίσῃ πρῶτον! Ὑποθέτω ὅτι θεωρεῖτε ὅτι εἴμεθα κεκμηκότες, καὶ νομίζετε ὅτι ἕνεκα τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως δὲν δυνάμεθα πλέον ν’ ἀντιλαμβανώμεθα· ἄλλως δὲν ἐξηγεῖται, πῶς φέρετε τοιαύτην πρότασιν! Ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τῶν ὑποχωρήσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμε, νομίζει ὅτι μᾶς κάμνει ῥουσφέτια!

§287Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Εὗρον ὀρθὰς τὰς παρατηρήσεις ἐκείνας, καὶ δι’ αὐτὸ ὑπεχώρησα.

§288ΣΤΑΗΣ. Ἡμεῖς ἐζητήσαμεν ταύτας χάριν τῆς ὑπηρεσίας. Σᾶς ὑπενθυμίζω δὲ, ὅτι εἴχετε ὑποσχεθῆ νὰ εἰσαγάγητε νομοσχέδιον περὶ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, τὸ ὁποῖον πράγματι εἴχετε ὑποβάλει, ἀλλὰ δὲν τὸ συνεζητήσατε, διότι δὲν ἐπρόκειτο, φαίνεται, περὶ ῥουσφετίων.

§289Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν ἠθελήσατε ὑμεῖς.

§290ΣΤΑΗΣ. Ὑμεῖς δὲν τὸ ἠθέλατε.

§291Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἐγὼ ἔφερα 16 νομοσχέδια. Σπουδαῖον ἦτο τὸ περὶ ταμείου λεβήτων καὶ ἀτμομηχανῶν, καὶ ἐνῷ ἐπισήμως ὑπέδειξα τὴν κατάστασιν, ἐν ᾗ εὑρέθησαν οἱ λέβητες καὶ ἄλλα τοῦ στόλου, συνεπείᾳ τῶν ἐκθέσεων, ἃς ἔχω ἐδῶ, καὶ ἃς δὲν θέλω νὰ ἀναγνώσω, ὑμεῖς παρεκωλύσατε τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ αἰτία ἐστὲ ὑμεῖς, καὶ ὑμεῖς ἔχετε τὴν εὐθύνην.

§292ΣΤΑΗΣ. Καυχῶμαι ὅτι καὶ ἐγὼ συγκαταλέγομαι μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παρεκώλυσαν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Ἀλλ’ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ τὸ θέμα. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐκ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ φράσις: «κατ’ ἐκλογὴν δὲ, ἐὰν κέκτηνται ὑπερεξαετῆ ὑπηρεσίαν.» Προσέτι ἔχω νὰ ὑπενθυμίσω ἑτέραν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν εἶχε δεχθῆ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ τὴν ὁποίαν δὲν βλέπω ἀναγεγραμμένην. Τὰ μαθηματικὰ εἶναι κύρια μαθήματα· ἀλλ’ ἀποκλείεται κατὰ τὸν διαγωνισμὸν ὁ καθηγητὴς τῶν μαθηματικῶν. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ, τοὺς ὁποίους ὁρίζετε ὡς μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, δύνανται νὰ ἦναι ἄριστοι, δὲν γνωρίζουσιν ὅμως οὔτε τοὺς λογαρίθμους, οὔτε κυβικὰς ῥίζας. Ἑπομένως πρέπει νὰ τεθῇ καὶ εἷς καθηγητὴς τῶν μαθηματικῶν, ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς.

§293Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ, κύριε συνάδελφε, γνωρίζουσιν ἄριστα μαθηματικά.

§294ΣΤΑΗΣ. Παρατηρῶ ὅτι τὸ ζήτημα τὸ μετετοπίσατε εἰς προσωπικὸν, καὶ ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος ἐγὼ βεβαίως δὲν θὰ συζητήσω. Σημειώσατε δὲ, ὅτι ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω ἐγὼ, εἶναι ἡ γνώμη ἁπάσης τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ναυτικῶν νομοσχεδίων, ἡ ὁποία ἐν τῇ ἐκθέσει αὐτῆς ταύτην ὑποστηρίζει. Αὕτη δ’ εἶναι καὶ ἡ γνώμη τοῦ ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ. Πάντες ἄνευ ἐξαιρέσεως τὴν αὐτὴν γνώμην ἐξέθηκαν, καὶ τὴν παρεδέχθη καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, καὶ εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς 13 Μαρτίου 1896 εὑρίσκομεν ἀκριβῶς ταῦτα (ἀναγινώσκει): «Ἀντικαθίστανται ἐν τῷ τετάρτῳ καὶ πέμπτῳ στίχῳ τῆς αʹ § αἱ λέξεις «κατὰ τὴν ἣν κέκτηνται ἀρχαιότητα λόγῳ ἐποχῆς καὶ σειρᾶς κατατάξεως» διὰ τῶν λέξεων «κατὰ σειρὰν ἱκανότητος οἱ ἐπιτυχόντες ἐν διαγωνισμῷ». Ὡσαύτως ἐν τῷ πρώτῳ καὶ δευτέρῳ στίχῳ τῆς βʹ § αἱ λέξεις «Αἱ ἐξετάσεις, αἵτινες θὰ πιστοποιῶσι μόνον ὅτι κέκτηνται τὰς πρὸς προβιβασμὸν γνώσεις, ἐνεργοῦνται» διὰ τῶν λέξεων «Ὁ διαγωνισμὸς ἐνεργεῖται». Καὶ ἐν τῷ τελευταίῳ στίχῳ τῆς αὐτῆς § αἱ λέξεις «τὰς ἐξετάσεις ταύτας» διὰ τῶν λέξεων «τὸν ἀνωτέρω διαγωνισμόν». Αὐτὰ ἔχει δεχθῆ αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργός· καὶ ἐν ᾧ ταῦτα ἔχει δεχθῆ εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, σήμερον προτείνει ἄλλα!

§295Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Τώρα διεγράφη αὐτό.

§296ΣΤΑΗΣ. Ἐπανέρχεται ἐπὶ τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ δώσητε εἰς τὸν Ὑπουργὸν, τοῦ κατ’ ἐκλογήν...

§297Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἀναγινώσκετε εἰς τὰ πρακτικὰ, διεγράφη εἰς τὴν τροπολογίαν· ἑπομένως δὲν εἶναι ἐπιχείρημα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε.

§298ΣΤΑΗΣ. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι καταστρέφετε τὴν ἀρχὴν τῶν διαγωνισμῶν.

§299Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Κατὰ τὴν γνώμην σας.

§300ΣΤΑΗΣ. Βεβαίως, ὅταν ἔχητε τὸ δικαίωμα νὰ προάγητε κατ’ ἐκλογὴν ἐκ τῶν ὑποστάντων τὸν διαγωνισμὸν, δὲν ὑπάρχει πλέον διαγωνισμός. Σήμερον, κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον, ὁ Ὑπουργὸς εἶναι ὑπόχρεως νὰ προαγάγῃ ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων κατὰ σειρὰν τὸν πρῶτον, δεύτερον, τρίτον, τέταρτον, κτλ. Ἤδη θέλετε νὰ καθιερωθῇ ἡ ἀρχὴ νὰ προαγάγῃ πρῶτον τὸν τελευταῖον, δεύτερον τὸν προτελευταῖον, καὶ οὕτω καθεξῆς!!

§301ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν προτεινομένην ὑπὸ τῶν κ. κ. Στάη καὶ Παπαμιχαλοπούλου διαγραφὴν τῶν λέξεων «κατ’ ἐκλογὴν δὲ, ἐὰν κέκτηνται ὑπερεξαετῆ ὑπηρεσίαν», παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτεινόμενον ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη, εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀντιστοίχου ἄρθρου τοῦ ἰσχύοντος νόμου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν...

§302ΣΤΑΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§303ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη, λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Κ. Χατζηπέτρου καὶ Σπ. Ε. Στάη, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 108. Ἐκ τούτων 87 εἶπον Ναὶ, 16 εἶπον Ὄχι, καὶ 5 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως τὸ ἄρθρον 5 ἐγένετο δεκτὸν, ὡς ἐτροποποιήθη. Ἄρθρον 6.

§305ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Αἱ κεναὶ θέσεις τῶν λογιστῶν κατανέμονται εἰς τετράδας· καὶ τὴν μὲν πρώτην θέσιν ἑκάστης τετράδος καταλαμβάνει κατ’ ἀρχαιότητα εἷς ἐκ τῶν διὰ διαγωνισμοῦ καταταχθέντων, τὴν δευτέραν κατ’ ἐκλογὴν εἷς ἐκ τῶν διὰ διαγωνισμοῦ καταταχθέντων καὶ ἐχόντων ὑπερεξαετῆ ὑπηρεσίαν, τὴν τρίτην εἷς ἐκ τῶν διὰ διαγωνισμοῦ καταταχθέντων καὶ ἐχόντων δίπλωμα διδάκτορος ἢ προλύτου τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, κατ’ ἀρχαιότητα κατατάξεως, καὶ τὴν τετάρτην κατ’ ἐκλογὴν εἷς ἐκ τῶν ἄνευ διαγωνισμοῦ καταταχθέντων· ἅπαντες δὲ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἀνωτέρω ἄρθρου. «Ἐὰν δ’ αἱ κεναὶ θέσεις τῶν λογιστῶν δὲν ἦναι πολλαπλάσιον τοῦ 4, ἡ μὴ πλήρης τετρὰς συμπληροῦται, θέσεως κενουμένης, κατὰ τὸν ἀνωτέρω τρόπον. «Ὅταν δὲν ὑπάρχωσιν ὑπολογισταί, δυνάμενοι νὰ προαχθῶσι κατ’ ἐκλογὴν, ἁπάσας τὰς θέσεις τῶν λογιστῶν καταλαμβάνουσιν κατ’ ἀρχαιότητα οἱ διὰ διαγωνισμοῦ καταταχθέντες.»

§306ΜΑΥΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἀναφέρει «δίπλωμα διδάκτορος ἢ προλύτου τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου.» Ἡ διάταξις αὕτη βεβαίως ἐννοεῖ τοὺς ἔχοντας δίπλωμα τῆς Νομικῆς Σχολῆς. Θεολόγους καὶ ἰατροὺς βεβαίως δὲν θέλει ἡ λογιστικὴ ὑπηρεσία.

§307ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Καὶ τῶν Μαθηματικῶν. Πρέπει νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον.

§308Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν.

§309Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἐπίσης νὰ προστεθῇ, ὅτι μεταξὺ διδακτόρων καὶ προλυτῶν προτιμῶνται οἱ διδάκτορες.

§310Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Μάλιστα. Ἵνα δὲ καὶ τὸ 5ον ἄρθρον ἦναι σύμφωνον, πρέπει νὰ ἔχῃ οὕτω: «Ἐκ τῶν ὑπολογιστῶν κλπ. Οἱ δὲ ἐφωδιασμένοι διὰ διπλώματος διδάκτορος τῆς Νομικῆς Σχολῆς ἢ τῆς τῶν Μαθηματικῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, προτιμωμένων τῶν διδακτόρων, προάγονται κλπ.» Συμφώνως πρὸς ταῦτα, νὰ προστεθῶσιν ἐν ἄρθρῳ 6, μετὰ τὴν λέξιν «προλύτου», αἱ λέξεις «τῆς Νομικῆς Σχολῆς ἢ τῆς τῶν Μαθηματικῶν», καὶ μετὰ τὴν λέξιν «Πανεπιστημίου» αἱ λέξεις «προτιμωμένων τῶν διδακτόρων». Προσέτι ν’ ἀπαλειφθῇ ἐκ τοῦ τρίτου στίχου τὸ «κατ’ ἀρχαιότητα»· ἐν δὲ τῷ αὐτῷ στίχῳ, μετὰ τὴν λέξιν «καταταχθέντων» νὰ προστεθῇ «κατὰ σειρὰν ἱκανότητος». Ὡσαύτως ν’ ἀπαλειφθῶσιν αἱ ἐν τέλει τῆς πρώτης παραγράφου λέξεις «ἅπαντες δὲ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἀνωτέρω ἄρθρου». Ἐν δὲ τῇ τελευταίᾳ παραγράφῳ αἱ λέξεις «ἁπάσας τὰς θέσεις τῶν λογιστῶν καταλαμβάνουσι κατ’ ἀρχαιότητα οἱ διὰ διαγωνισμοῦ καταταχθέντες» ν’ ἀντικατασταθῶσι διὰ τῶν ἑξῆς: «τὰς θέσεις ταύτας καταλαμβάνουσι κατὰ σειρὰν ἱκανότητος οἱ ἐν διαγωνισμῷ ἐπιτυχόντες.»

§311ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτεινόμενον ἄρθρον 6, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀντιστοίχου ἄρθρου τοῦ ἰσχύοντος νόμου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτεινόμενον ἄρθρον 7, εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀντιστοίχου ἄρθρου τοῦ ἰσχύοντος νόμου. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς γʹ συζήτησιν).

§312ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν νόμων περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου.

§313ΑΛΚΙΒ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον σκοπὸν εἶχε τὴν ἀπονομὴν συντάξεων εἰς τοὺς ναυτικούς. Ἀλλὰ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον οὐδένα ἄλλον ἔχει σκοπὸν ἢ τὴν δήμευσιν τῶν λιμενικῶν ταμείων. Ὤφειλον πρότερον οἱ διαχειριζόμενοι τὰ τοῦ ταμείου νὰ προσέξωσιν, ὅπως μὴ πτωχεύσωσιν αὐτὸ, διὰ νὰ μὴ ἔρχωνται σήμερον νὰ ζητῶσι χρήματα παρὰ λιμενικῶν ταμείων, τὰ ὁποῖα οὐδένα ναυτικὸν συνταξιοῦχον ἔχουσι (θόρυβος). Ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ, καὶ ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς εἶναι κυρία νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι δημευτικόν.

§314ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§315Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Εἰς τὸ ἄρθρον 1 παρακαλῶ νὰ προστεθῇ νέον ἐδάφιον ΙΖ, διότι εὗρον ὀρθὰς διαφόρους γνώμας συναδέλφων ἐν τῇ Βουλῇ περὶ τῆς καταβολῆς καὶ τῶν ἀλλοδαπῶν, τῶν ὑπηρετούντων ἐν Ἑλληνικοῖς πλοίοις. Τὸ νέον ἐδάφιον ΙΖʹ ἔχει ὡς ἑξῆς: «Οἱ ἀλλοδαποὶ, οἱ ναυτιλλόμενοι ἐπὶ πλοίων ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν, ὑποβάλλονται εἰς τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ἀφορώσας τοὺς ἡμεδαποὺς θαλάσσης ἐργάτας, κατὰ τὰς ἐν τοῖς περὶ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου νόμοις διακρίσεις ὡς πρὸς τὰς καταβολὰς τῶν θαλάσσης ἐργατῶν.» Τὸ ἐδάφιον ΙΖʹ τοῦ νομοσχεδίου θὰ γείνῃ οὕτω ΙΗʹ, καὶ τὸ ΙΗʹ θὰ γείνῃ ΙΘʹ. Πρὶν τὸ κατὰ τὴν νέαν τάξιν ἐδάφιον ΙΗʹ εἶχεν: «Ἡμίσεια δραχμὴ ἐπὶ τοῖς ἑκατόν»... Ἐδέχθην εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τὴν τροπολογίαν τοῦ ἐκ Κυθήρων συναδέλφου, νὰ προστεθῇ: «ἐξ ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων». Κατόπιν ἐδέχθημεν ἄλλην τροπολογίαν. Τὸ ἐδάφιον «εἰς εἰσπράκτωρ μὲ μηνιαῖον μισθὸν κλπ.» τοῦ τροποποιουμένου ἄρθρου 9 νὰ διαγραφῇ, ἀντὶ δὲ τοῦ ἐδαφ. «εἷς κλητὴρ μὲ μηνιαῖον μισθὸν δραχ. 80» νὰ τεθῇ: «Δύο κλητῆρες μὲ μηνιαῖον μισθὸν δραχ. 80 ἕκαστος.» Ἐπίσης εἶχε προταθῆ, ὅπως ὑπάρχῃ εἷς εἰσηγητὴς ἐπὶ τῶν συντάξεων. Λοιπὸν προτείνομεν νὰ προστεθῇ ἑπόμενον ἐδάφιον, ὡς ἑξῆς: «Τὰ καθήκοντα τοῦ εἰσηγητοῦ τῶν συντάξεων τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου θέλει ἐκτελεῖ ὁ εἰσηγητὴς τῶν ναυτικῶν συντάξεων τοῦ Δημοσίου.» Ἐπίσης εἰς τὸ αὐτὸ ἄρθρον ἐπρότεινέ τις τῶν συναδέλφων νὰ διαγραφῶσιν ἐκ τοῦ εʹ ἐδαφίου τοῦ τροποποιουμένου ἄρθρου 10 αἱ λέξεις: «καθὼς καί», καὶ νὰ προστεθῇ ἡ λέξις «δὲ» μετὰ τὴν λέξιν «τῶν». Ἐπίσης δέχομαι ἡ παράγραφος ἡ ἑπομένη νὰ διαγραφῇ, δηλ. «Οἱ κατὰ τὴν ἀνωτέρω κλπ.» Τινὲς τῶν κυρίων συναδέλφων προέτειναν τὴν ἵδρυσιν λαχείου ὑπὲρ τοῦ ταμείου· ἀλλὰ τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ὥριμον, καὶ θέλουσι μοὶ ἐπιτρέψει νὰ μὴ ἀποδεχθῶ τὴν πρότασιν ταύτην.

§316ΤΑΤΑΡΑΚΗΣ. Ἀφοῦ ἀπηλείφθη ἐνταῦθα τὸ «εἰς εἰσπράκτωρ», πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ καὶ ἀπὸ τὸ τροποποιούμενον ἄρθρον 10.

§317Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Μάλιστα· ἐν τῇ πρώτῃ παραγράφῳ τοῦ τροποποιουμένου ἄρθρου 10 αἱ λέξεις «ὁ εἰσπράκτωρ καὶ ὁ κλητὴρ» ν’ ἀντικατασταθῶσι διὰ τῶν λέξεων «οἱ κλητῆρες».

§318Π. ΓΚΙΚΑΣ. Τὴν δαπάνην τοῦ προσωπικοῦ πρέπει νὰ ὑφίσταται τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ἀφοῦ θὰ ὑπηρετῶσιν ἀξιωματικοὶ, δὲν ἐννοῶ διατὶ οὗτοι νὰ πληρώνωνται ἐκ τοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου.

§319ΣΠ. ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Παρακαλῶ νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ πρότασίς μου, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων, ὅπως γίνεται ἀναψηλάφησις, διότι πολλὰ ἄδικα ἐπῆλθον ἕνεκα τῆς ἀπαγορεύσεως.

§320Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὡς πρὸς τὴν πρότασιν τοῦ κ. ἐξ Ὕδρας συναδέλφου, δὲν εἶμαι ἁρμόδιος νὰ ἀποφανθῶ, διότι ἀφορᾷ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως· οὐχ ἧττον νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἤθελε πράξει πρᾶξιν δικαίαν, ἂν ἐδέχετο, ὅπως οἱ μισθοὶ καταβάλλωνται ὑπὸ τοῦ δημοσίου ταμείου. Διότι τὸ Κράτος σήμερον διὰ τῶν προτεινομένων μεταῤῥυθμίσεων σώζει τὸ Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον, καὶ ἤθελεν εἶσθαι ἄδικον νὰ βαρυνθῇ τὸ Δημόσιον διὰ τῆς πληρωμῆς τῶν μισθῶν τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὸ ταμεῖον αὐτό. Ὡς πρὸς τὴν ἑτέραν πρότασιν, βεβαιῶ ὑμᾶς, ὅτι πρόκειται περὶ ζητήματος ἐντελῶς δικαστικοῦ. Δὲν ὑπεβλήθη ἐγκαίρως, καὶ δὲν εἶμαι ἀρκούντως ἕτοιμος, ὅπως ἀποφανθῶ. Δὲν εἶμαι ἐναντίος τῆς ἀποδοχῆς τῆς γνώμης ταύτης. Ἤθελον ὅμως παρακαλέσει τὸν κ. συνάδελφον, ὅπως ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ. Ἤδη ἐν τοιαύτῃ στιγμῇ δὲν δύναμαι νὰ ἀποδεχθῶ τὴν εὐθύνην.

§321Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ἀφοῦ ἐζητήθη ἡ συνδρομὴ τῶν ναυτικῶν δήμων καὶ τῶν λιμενικῶν ταμείων, διατί νὰ μὴ ἔλθῃ ἀρωγὸν καὶ τὸ δημόσιον ταμεῖον, πληρόνον τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἐκ περιτροπῆς θὰ ἐργάζωνται εἰς τὸ Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον; Τὸ Δημόσιον χορηγεῖ συνδρομὰς εἰς Γυμνάσια, εἰς Συλλόγους, διατὶ νὰ μὴ δώσῃ τι καὶ εἰς τὸ Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον;

§322ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀντιτίθεμαι εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἀναγνωρίζω ὅτι εἶναι ὑψίστης ἐθνικῆς σημασίας, καὶ μάλιστα εἶναι ἄξιος ἐπαίνων ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸς ἐπὶ τῇ εἰσαγωγῇ τοιούτου μέτρου, διὰ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ ἐξασφαλίσῃ τοὺς πόρους τοῦ ταμείου, ἐξ οὗ ἀπολαμβάνουσι περίθαλψιν οἱ παρ’ ἡμῖν ναυτιλλόμενοι. Ἐν τούτοις, οἱασδήποτε σημασίας καὶ ἂν ἦναι τὸ νομοσχέδιον, δὲν πείθομαι, ὅπως μὴ ὑποβάλω ἀντιῤῥήσεις τινὰς ἐπὶ τῶν καθέκαστα. Ἰδίᾳ δὲ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου, δι’ οὗ ἐπιβάλλεται ἡ ὑποχρέωσις εἰς πάντα τὰ λιμενικὰ ταμεῖα τοῦ Κράτους νὰ παρέχωσι τὰ 3% τῶν εἰσπράξεων αὐτῶν εἰς τὸ Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον. Τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν. Ὁ σκοπὸς τῆς συστάσεως τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου τὸ 1862, ὅτε τοῦτο ἐσυστήθη, ἦτο ἡ περίθαλψις τῶν ναυτιλλομένων· πρὸς τοῦτο δὲ ὁ νόμος ὁ περὶ συστάσεως αὐτοῦ καὶ οἱ ἑπόμενοι προὐνόησαν νὰ λαμβάνωνται πόροι αὐτοῦ εἴτε ἀμέσως εἴτε ἐμμέσως παρὰ τῶν ναυτιλλομένων. Ἀλλὰ κατὰ τί συνετέλεσαν οἱ ναυτιλλόμενοι εἰς τὸν καταρτισμὸν τῆς περιουσίας καὶ εἰς τὴν αὔξησιν τῶν εἰσοδημάτων τῶν λιμενικῶν ταμείων; Τὴν περιουσίαν αὐτῶν καταρτίζουσι τὰ εἰσαγόμενα καὶ ἐξαγόμενα προϊόντα. Τὰ ἐμπορεύματα μεταφέρονται διὰ τῶν πλοίων· ἀλλὰ καὶ τὰ πλοῖα διὰ τοὺς πλόας αὐτῶν ἀμείβονται, καὶ οἱ ἐργάται διὰ τὴν ἐργασίαν αὐτῶν ἐπίσης πληρόνονται. Ἂν δὲ δὲν ἦναι ὀρθὸν κατὰ γενικὴν ἀρχὴν νὰ προσφέρωσι τὰ λιμενικὰ ταμεῖα ὑπὲρ τοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου ἰδιαιτέρως, δὲν εἶναι διόλου δίκαιον νὰ ἀφαιρέσωμεν περιουσίαν ἀνήκουσαν εἴς τινα λιμενικὰ ταμεῖα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς ἐπαρχίας μὴ ἐχούσας οὐδὲ ἕνα κάτοικον ναυτικόν, νὰ ἀφαιρέσωμεν τοὺς πόρους τῶν λιμενικῶν τούτων ταμείων χάριν τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου. Ἐγὼ ἀνεγνώρισα ὡς ὑψίστης ἐθνικῆς σημασίας τὸ νομοσχέδιον τοῦτο· ἀλλὰ δὲν ἕπεται ἐντεῦθεν, ὅτι, ἐπειδὴ τοιοῦτον εἶναι τὸ νομοσχέδιον, πρέπει νὰ δημεύσωμεν τὴν περιουσίαν ἄλλων ταμείων, ἐπίσης ἀξίων τῆς προστασίας καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Ἔχομεν, Κύριοι, λιμενικὰ ταμεῖα, τὰ ὁποῖα κατηρτίσθησαν ἐκ τῶν εἰσφορῶν πληθυσμῶν, οἵτινες δὲν δίδουσιν εἰς τὴν ναυτιλίαν ἡμῶν οὐδὲ ἕνα ναυτικόν· τοιοῦτον δὲ εἶναι τὸ λιμενικὸν ταμεῖον τῆς ἐπαρχίας, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω ἐνταῦθα, ἐκ τῶν κατοίκων τῆς ὁποίας οὐδὲ εἷς εἶναι ναυτικός. Ἀλλὰ καὶ ἄλλαι γείτονες ἐπαρχίαι, Κύριοι, εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν. Ἡ ἐπαρχία Πυλίας δὲν ἔχει ναυτικούς, εἰμὴ μόνον ἐν Κορώνῃ, ὡσαύτως δὲ καὶ ἡ ἐπαρχία Καλαμῶν. Ἀλλὰ τότε διατὶ νὰ φορολογήσωμεν τὰ λιμενικὰ ταμεῖα Πύλου καὶ Μεθώνης;

§323Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἔχετε ἁλιεῖς; δὲν ἔχετε λεμβούχους;

§324ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδένα. Σᾶς ἀναφέρω δὲ τὴν λεπτομέρειαν ταύτην, ὅτι, ὁσάκις εἰς τὴν παραλίαν Μεσσήνης προσορμίζεται εἴτε ἀτμόπλοιον εἴτε πλοῖον, ἵνα ἐκφορτώσῃ ἢ φορτώσῃ ἐμπορεύματα, ἀναγκάζεται νὰ παραλάβῃ λέμβους ἐκ τοῦ λιμένος Καλαμῶν ἢ ἐκ τοῦ λιμένος Πεταλιδίου, διότι οὐδεμία λέμβος ὑπάρχει ἐν τῇ παραλίᾳ Μεσσήνης, οὐδὲ εἷς ναυτικός. Ἀλλ’ εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν εὑρίσκονται, κύριε συνάδελφε, ὄχι μόνον ἡ ἐμὴ, ἀλλὰ καὶ ἄλλαι ἐπαρχίαι. Ἡ ἐπαρχία Τριφυλίας, ἡ ὁποία ἔχει λιμένα καὶ λιμενικὸν ταμεῖον, δὲν ἔχει κανένα ναυτικόν. Οὐδὲ ἕνα ἡ παραλία τοῦ Κορινθιακοῦ κόλπου ἡ Πελοποννησιακὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν πολλαχοῦ ἱδρύθησαν λιμενικὰ ταμεῖα. Ὅλη ἡ παραλία αὕτη στερεῖται ναυτικῶν. Ἐπὶ τίνι λόγῳ λοιπὸν θέλετε νὰ ἀφαιρέσητε τὴν περιουσίαν τῶν λιμενικῶν τούτων ταμείων, τὰ ὁποῖα κατηρτίσθησαν ἐκ τῆς εἰσφορᾶς τῶν προϊόντων τῶν μερῶν ἐκείνων, οὐχὶ διὰ τῆς ἐργασίας τῶν ναυτικῶν; Πρόκειται, Κύριοι, νὰ δώσωμεν ἡμεῖς, οἱ μὴ ἔχοντες, ὡς εἶπον, ναυτικούς, οἵτινες νὰ προσδοκῶσιν ὠφέλειάν τινα ἐκ τῶν εἰσφορῶν τούτων, τὸ προϊὸν τῶν ἐργασιῶν ἡμῶν καὶ τῆς φορολογίας ἡμῶν, ἵνα βοηθήσωμεν διὰ τῶν εἰσφορῶν αὐτῶν ἄλλους δήμους, ἄλλας ἐπαρχίας, αἵτινες ἔχουσι ναυτικούς. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι δίκαιον, καὶ δὲν εἶναι δίκαιον καὶ ἀπολύτως, ἀλλὰ δὲν εἶναι δίκαιον καὶ ἐν τῷ μέτρῳ τῆς εἰσφορᾶς, τὸ ὁποῖον τάσσεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ· διότι τί λέγει τὸ νομοσχέδιον; Τὸ νομοσχέδιον λέγει, ὅτι εἰσφέρονται τὰ 3% ἐπὶ τῶν εἰσπραττομένων ἐσόδων παρὰ τῶν λιμενικῶν ταμείων τοῦ Κράτους, ἀφομοιοῖ δὲ κατὰ τοῦτο ὅλα τὰ λιμενικὰ ταμεῖα τοῦ Κράτους, καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τυγχάνουσιν ἱδρυμένα εἰς τόπους, ἔνθα ὑπάρχουσι ναυτικοὶ, καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν ἱδρυμένα εἰς τόπους, ἔνθα οὐδεὶς ὑπάρχει ναυτικός. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι δίκαιον; Σᾶς ἐρωτῶ. Ἐν ἀνάγκῃ θὰ ἑνόουν βεβαίως λιμενικὰ ταμεῖα, ὡς τὰ τῆς Σύρου λ. χ. τοῦ Πειραιῶς ἢ τῆς Ὕδρας, τῶν μερῶν δηλαδὴ, ἔνθα ὑπάρχουσι ναυτικοὶ, ὅπου κυρίως εἰς τὴν ναυτιλίαν ἀσχολοῦνται οἱ κάτοικοι, θὰ ἑνόουν, λέγω, τὰ λιμενικὰ ταῦτα ταμεῖα νὰ εἰσφέρωσιν εἰς τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον· ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον, ὁ ὁποῖος ὑπηγόρευσεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν αὐτὴν ὑποχρέωσιν καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων λιμενικῶν ταμείων. Ἐὰν δὲ, χαριζόμενος εἰς τὸν σκοπὸν, τὸν ὄντως ἐθνικὸν, τὸν ὁποῖον θέλει νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἔκαμνον τὴν ὑποχώρησιν καὶ ἐδεχόμην ὥστε πάντα τὰ λιμενικὰ ταμεῖα νὰ εἰσφέρωσιν ὑπὲρ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου, θὰ ἠξίουν τότε, καὶ θὰ ἠξίουν πολὺ εὐλόγως, ὅπως οὐχὶ ἐν ἴσῃ μοίρᾳ συνεισφέρωσι πάντα τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, ἀλλ’ ὅπως διὰ μεγαλειτέρας εἰσφορᾶς βαρυνθῶσιν ἐκεῖνα, παρὰ τοῖς ὁποίοις ὑπάρχουσι ναυτικοὶ πληθυσμοὶ, παρὰ τοῖς ὁποίοις ὑπάρχουσι πληθυσμοὶ ἀσχολούμενοι κυρίως ἢ καὶ ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν ναυτιλίαν, βαρυνθῶσι δὲ ὀλιγώτερον ἐκεῖνα τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι ναυτικοὺς πληθυσμούς. Μὴ εἴπετε, Κύριοι, ὅτι πρόκειται περὶ εἰσφορᾶς ἐλαχίστης, διότι εἰσφορὰ τῶν 3% ἐκ τῶν εἰσπράξεων θὰ ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ ἴσως ἐλαχίστη εἰσφορὰ δι’ ἓν ἔτος, ἀναλόγως τῶν εἰσπράξεων ἑκάστου λιμενικοῦ ταμείου, θὰ ἦναι ὅμως μεγάλη εἰσφορὰ, ὡς καθορίζεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὡς εἰσφορὰ διαρκής, — διότι περὶ διαρκοῦς εἰσφορᾶς πρόκειται. — Καὶ ἐν τούτῳ μοὶ δίδεται ἡ ἀφορμὴ, ὅπως ἀποδεχθῶ ἐν ἀνάγκῃ, ἀποβλέπων πάλιν, ὡς προεῖπον, εἰς τὸν ὕψιστον ἐθνικὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὅπως ἀποδεχθῶ, λέγω, ἵνα γείνῃ ὑποχώρησίς τις καὶ ἐπιβληθῇ θυσία τις εἰς τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅπως ὁρισθῇ ἓν χρονικὸν διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἐπεβάλλετο εἰς πάντα τὰ λιμενικὰ ταμεῖα ἡ ὑποχρέωσις τοῦ συνεισφέρειν ὑπὲρ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου· διότι οὕτω πως ἀπολύτως καὶ διαρκῶς ἐπιβαλλομένη ἡ ὑποχρέωσις αὕτη, ἀποβαίνει ὑποχρέωσις ἀδικωτάτη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν πρὸ ὀλίγου ἀκόμη, ὅτε ὑπεβάλλετο ἡ τροπολογία, ὅτε ἐζητεῖτο, ὅπως οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὑπηρετοῦντες παρὰ τῷ Ναυτικῷ Ἀπομαχικῷ Ταμείῳ μὴ μισθοδοτῶνται ἐκ τῶν πόρων τοῦ ταμείου τούτου, ἀλλ’ ἐκ τῶν πόρων τοῦ δημοσίου ταμείου, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν σᾶς ἔλεγεν, ὅτι δὲν εἶναι διατεθειμένος νὰ δεχθῇ τοιαύτην τροπολογίαν, ἀλλ’ ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον ἡ ὑποχρέωσις τοῦ μισθοδοτεῖν τοὺς ἀξιωματικοὺς τούτους. Ἀλλά, Κύριοι, ἂν τὸ Δημόσιον δὲν ἀναγνωρίζῃ τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει, ὅπως μισθοδοτῇ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Ναυτικοῦ, οἱ ὁποῖοι κυρίως εἶναι ἀξιωματικοὶ τῆς Πολιτείας, ἀξιωματικοὶ τοῦ Κράτους, καὶ οὐχὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου, πῶς θέλετε τὰ ἁπανταχοῦ τοῦ Κράτους λιμενικὰ ταμεῖα, τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν ὠφέλειαν προσδοκῶσιν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ οὐδὲν ὀφείλουσιν εἰς ἐκείνους, ὑπὲρ ὧν τοῦτο εἰσήχθη, πῶς θέλετε, λέγω, τὰ λιμενικὰ ταῦτα ταμεῖα νὰ δεχθῶσιν ἀγογγύστως τὴν φορολογίαν, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς αὐτά; Ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου μᾶς λέγει, ὅτι «ἀπὸ τοῦ ἔτους 1892 καὶ ἐντεῦθεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐπῆλθεν αὔξησις τῶν συνταξιούχων τοῦ ταμείου, προελθοῦσα καὶ ἐξ ἄλλων τινῶν λόγων, κυρίως ὅμως ἐκ τοῦ ὅτι πολλοὶ ἐργάται θαλάσσης συνεπλήρωσαν τὴν ἀπαιτουμένην εἰκοσιπενταετῆ ὑπηρεσίαν πρὸς ἀπόκτησιν δικαιώματος συντάξεως....» Ἀλλ’ ἐὰν ἐν τῷ μέλλοντι, Κύριοι, οἱ ἀποκτήσαντες τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως αὐξηθῶσι πέραν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἤδη ὑπαρχόντων, τί θὰ γείνῃ τότε; Μόλις, ὡς σᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, οἱ πόροι τοῦ ταμείου, ὅπως κανονίζονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐπαρκοῦσιν εἰς τὰς ἐνεστώσας ἀνάγκας τοῦ ταμείου. Ἀλλ’ ἐὰν αὐξηθῶσιν ἐν τῷ μέλλοντι οἱ δικαιούμενοι εἰς σύνταξιν, τί θὰ γείνῃ τότε; Ἀκολουθοῦντες τὴν αὐτὴν μέθοδον καὶ τὴν αὐτὴν λογικήν, πρέπει νὰ θεσπίσωμεν, ὅπως ἀντὶ τοῦ ποσοστοῦ τῶν 3%, τὸ ὁποῖον ἤδη ἐπιβάλλομεν ὡς εἰσφορὰν εἰς τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, αὐξηθῇ τοῦτο εἰς 4, εἰς 5, εἰς 6 τοῖς ἑκατόν, ἢ πλέον τούτου. Ποῦ θέλομεν σταματήσει τότε, Κύριοι; Δυνάμεθα, οὕτω πως σκεπτόμενοι καὶ πράττοντες, ν’ ἀποῤῥοφήσωμεν ἁπάσας τὰς προσόδους τῶν λιμενικῶν ταμείων, χάριν τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου! Εὐτυχῶς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὑπάρχουσι προσηρτημένοι καὶ οἱ πίνακες, ἐκ τῶν ὁποίων φαίνεται ποῖοι εἶναι οἱ ναυτικοὶ δῆμοι τοῦ Κράτους, ποῖα εἶναι τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, πόσαι αἱ εἰσπράξεις αὐτῶν, καὶ ποῖα εἶναι τὰ ποσὰ τὰ δαπανηθέντα ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου μέχρι τῆς σήμερον. Ἀπὸ τῆς συστάσεως αὐτοῦ φαίνεται ὅτι τεραστίως ἐπολλαπλασιάσθη τὸ ποσὸν τὸ ἐτησίως δαπανώμενον. Δὲν κατακρίνω τοῦτο, διότι τοῦτο εἶναι ἀναγκαία συνέπεια τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικαιουμένων εἰς ἀπόληψιν χρηματικοῦ τινος ποσοῦ ἐκ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου. Ἀλλὰ τοῦτο ἀκριβῶς μᾶς ὁδηγεῖ εἰς τὴν σκέψιν, ὅτι ἐν τῷ μέλλοντι, ὅτε θὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαιουμένων εἰς ἀπόληψιν χρηματικῶν βοηθημάτων, δὲν θὰ ἤμεθα εἰς θέσιν νὰ καταβάλλωμεν τὰ βοηθήματα ταῦτα, καὶ θὰ εὑρεθῶμεν ἠναγκασμένοι νὰ καταφύγωμεν πάλιν εἴτε εἰς τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, εἴτε ἀλλαχοῦ, ἵνα εὕρωμεν νέους πόρους. Δὲν νομίζω λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ θέσωμεν τοιαύτην ἀπόλυτον ἀρχὴν καὶ νὰ ῥίψωμεν τοιοῦτον βάρος εἰς λιμενικὰ ταμεῖα, τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν ὠφέλειαν προσδοκῶσιν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§325ΤΖΑΝΕΤΑΚΗΣ. 1200 δραχμῶν εἰσπράξεις ἔχει τὸ ταμεῖόν σας.

§326ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριε Τζανετάκη. Πλανᾶσθε. Τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Μεσσήνης ἔχει εἰσπράξεις ἐτησίας περὶ τὰς 35,000 δραχμάς. Ὡς παρετήρησα ἐν τῷ πίνακι, κατὰ τὸ 1893 εἶχεν εἰσπράξεις 5,000, κατὰ τὸ 1894 9,000. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν οἱ ἀριθμοὶ οὗτοι ἦναι ἀκριβεῖς, ἀλλὰ καὶ ἀκριβεῖς ἐὰν ὑποτεθῶσι...

§327ΜΑΥΡΟΣ. Ἀφοῦ παρεδέχθητε ὡς ἀποβλέπον εἰς ἐθνικὸν σκοπὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διατὶ δὲν παραδέχεσθε τὴν θυσίαν ταύτην;

§328ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παραδέχομαι πᾶσαν θυσίαν, ἀλλὰ θυσίαν πάντοτε λογικὴν, πάντοτε μεμετρημένην. Ἰδοὺ, κατ’ ἐμὲ, κύριε συνάδελφε, ποία τις θὰ ἦτο λογικὴ θυσία. Θὰ ἐδεχόμην, καὶ θὰ τὸ ἐδεχόμην χάριν τοῦ ἐθνικοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ τὸ νομοσχέδιον, νὰ ἐπεβάλλετο φορολογία 1% ἐπὶ τῶν λιμενικῶν ταμείων, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλῶ, νὰ ἐπεβάλλετο δὲ φορολογία 4% ἐπὶ τῶν λοιπῶν λιμενικῶν ταμείων, παρὰ τοῖς ὁποίοις εὑρίσκονται πληθυσμοὶ ναυτικοί· ἴσως οὕτω θὰ εἴχομεν καὶ πλέον τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον προσδοκᾷ ἤδη ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσπράξῃ.

§329ΤΟΜΑΝ. Εἰς τὰ μέτρα τὰ γενικὰ καὶ ἐθνικὰ δὲν λογίζονται τὰ μερικὰ, διότι καὶ ἡμεῖς πληρόνομεν φόρον ὁδοποιίας καὶ δὲν ἔχομεν ἐθνικὰς ὁδούς.

§330ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τούτοις ἡ ἐπαρχία ὑμῶν θὰ ἦναι πιστωμένη βεβαίως διὰ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐκ τοῦ φόρου τῆς ὁδοποιίας, τὸν ὁποῖον καταβάλλετε. Ὑπάρχουσι βεβαίως ἐθνικοὶ σκοποὶ, ἀλλὰ οἱ ἐθνικοὶ σκοποὶ δὲν ἐξυπηρετοῦνται ὅπως ἐννοεῖ νὰ ἐξυπηρετήσῃ αὐτοὺς τὸ νομοσχέδιον.

§331ΜΑΥΡΟΣ. Διατὶ ἐγὼ, ὁ ὁποῖος δὲν εἶμαι ἀνίκανος ἀξιωματικὸς, πληρόνω εἰς τὸ Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον; (ἱλαρότης).

§332ΤΟΜΑΝ. Ἀπέναντι τοῦ γενικοῦ σκοποῦ δὲν ἐξετάζονται τὰ μερικὰ καὶ τοπικὰ συμφέροντα.

§333ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν νομίζητε ὅτι ἡ θυσία, τὴν ὁποίαν θέλω νὰ ἀποκρούσω, δὲν εἶναι θυσία μεγάλη, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ σᾶς παρεκάλουν, ὅπως ἓν μέρος τῆς θυσίας ταύτης, τὸ μεγαλείτερον, χάριν τοῦ ἐθνικοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον, ὡς εἶπον, τείνει νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἀναδεχθῆτε ὑμεῖς, οἱ καταγόμενοι ἐξ ἐπαρχιῶν, παρὰ ταῖς ὁποίαις ὑπάρχουσι λιμενικὰ ταμεῖα, καὶ παρὰ ταῖς ὁποίαις κατοικοῦσι πληθυσμοὶ ναυτιλλόμενοι, ἓν δὲ μέρος τῆς θυσίας ταύτης ἀναδεχθῶμεν καὶ ἡμεῖς, οἱ μὴ ἔχοντες ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ἡμῶν οὐδὲ ἕνα ναυτικόν. Διὰ τοῦτο εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ συντελέσωμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν ψήφισιν τοιούτου νομοσχεδίου, καὶ νὰ ὑποστῶμεν ἕν τινι μέτρῳ τὴν θυσίαν ταύτην, χάριν τοῦ ἐθνικοῦ σκοποῦ.

§334ΤΟΜΑΝ. Τὴν ἐθνικὴν ὠφέλειαν μεριζόμεθα πάντες ἐξ ἴσου, δὲν τὴν μεριζόμεθα κατ’ ἀναλογίαν. Προκειμένου δὲ νὰ γείνῃ θυσία τις ἐκ μέρους τῶν λιμενικῶν ταμείων, οὐχὶ πρὸς ὠφέλειαν τοπικὴν, οὐχὶ πρὸς ὠφέλειαν μερικὴν, ἀλλὰ πρὸς ὠφέλειαν γενικὴν, ἐθνικὴν,—καὶ εἶναι τοιαύτη ἡ προσγιγνομένη βοήθεια πρὸς τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον— δὲν πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν, τίς ὠφελεῖται περισσότερον, τίς ὠφελεῖται ὀλιγώτερον, διότι ἐν τῇ ἐθνικῇ ὠφελείᾳ ὠφελοῦνται πάντες ἐξ ἴσου.

§335ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παγανέλης ἔχει τὸν λόγον.

§336ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετά.

§337Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Μίαν μόνην παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω εἰς τὸν προαγορεύσαντα. Οἱ πίνακες, οἱ προσαρτώμενοι εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ οἱ ἀφορῶντες εἰς τὰς εἰσπράξεις τῶν λιμενικῶν ταμείων τῶν ἐτῶν 1893 καὶ 1894, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἦναι ἐσφαλμένοι, διότι ἐγὼ κατέφυγα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπερ δι’ ἐγγράφου μοὶ γράφει: «Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. τάδε ἐγγράφου, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἀποστείλω ὑμῖν συνημμένον ὧδε πίνακα ἐμφαίνοντα τὰς εἰσπράξεις τῶν λιμενικῶν ταμείων τοῦ Κράτους τοῦ ἔτους 1893.» Ὄμοιον δ’ ἔγγραφον ἔχω καὶ περὶ τῶν εἰσπράξεων τῶν λιμενικῶν ταμείων τοῦ Κράτους κατὰ τὸ ἔτος 1894. Ἐὰν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ὥστε ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Κράτους νὰ δίδωσι ψευδεῖς λογαριασμούς, τότε βεβαίως τὸ πρᾶγμα ἔχει ὅπως θέλει νὰ παραστήσῃ ὁ κ. συνάδελφος.

§338ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Μεσσήνης εἰς τὸ Γυμνάσιον μόνον καταβάλλει 12,000 δραχμάς.

§339ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγὼ ὅμως ἔχω πλήρη πεποίθησιν, ὅτι αἱ σημειώσεις, αἱ δοθεῖσαι ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου τμήματος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι ἀκριβεῖς. Βεβαίως ἐπαινῶ τὴν μέριμναν, ἣν λαμβάνει ὁ κ. συνάδελφος περὶ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Μεσσήνης, ἀλλὰ κατὰ τοὺς πίνακας τούτους θέλετε ἴδει, ὅτι τὸ λιμενικὸν ταμεῖον εἰσέπραξε κατὰ τὸ ἔτος 1893 δραχμὰς 5,000, δηλ. πρόκειται περὶ εἰσφορᾶς 150 δραχμῶν, κατὰ δὲ τὸ 1894 εἰσέπραξεν 9,000, ἤτοι πρόκειται περὶ εἰσφορᾶς 270 δραχμῶν. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ γίνεται τόσον πείσμων συζήτησις περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Ὡς πρὸς τὴν ἑτέραν τῶν παρατηρήσεων, ἣν ὑπέβαλεν ὁ προαγορεύσας, τουτέστιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρὰ τῶν λιμενικῶν ταμείων καταβολὴν ὁ νόμος νὰ ἰσχύῃ μόνον ἐπὶ μίαν πενταετίαν, δὲν ἔχομεν δυσκολίαν νὰ παραδεχθῶμεν τοῦτο.

§340ΠΕΤΑΛΑΣ. Ἐὰν διὰ τῆς πενταετίας ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ ἀκολουθήσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του, τότε εἶναι περιττὸν τὸ νομοσχέδιον.

§341Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ συναινῇ.

§342ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Κύριοι, μετὰ λύπης παρατηρῶ, ὅτι, ἐνῷ πάντοθεν ἀναγνωρίζεται ἡ ἐθνικὴ σημασία τοῦ ἱδρύματος, τὸ ὁποῖον καλεῖται νὰ βοηθήσῃ τὸ νομοσχέδιον, ἑτέρωθεν τὰ περὶ τούτου ἐξετάζονται ἀπὸ στενωτάτου ἐπαρχιακοῦ συμφέροντος. Ὁ προαγορεύσας Βουλευτὴς ἐλάλησεν ὡς ἐλάλησε, προκειμένου περὶ 270 δραχμῶν, τὰς ὁποίας, κατὰ τὰς καταστάσεις τὰς ἐπισήμους, τὰς ὁποίας ὑπέβαλε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν περὶ τῶν εἰσπράξεων τῶν λιμενικῶν ταμείων τοῦ 1894, θὰ καταβάλλῃ κατ’ ἔτος τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Μεσσήνης! Ἐὰν τὰ λιμενικὰ ταμεῖα τοῦ Κράτους τὰς εἰσπράξεις αὐτῶν διέθετον ὡρισμένως καὶ ἀποκλειστικῶς δι’ ἐκτέλεσιν λιμενικῶν ἔργων, θὰ ἠδύνατό τις νὰ φέρῃ ἀντίῤῥησιν. Ἀλλ’ ἐκ τῆς καταστάσεως, τὴν ὁποίαν τῇ ἐμῇ αἰτήσει ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, τί ἀπεδείχθη; Ἀπεδείχθη ὅτι μέγα μέρος τῶν εἰσπράξεων διατίθεται εἰς ἀνάγκας ἐντελῶς ξένας πρὸς τὰς ἀνάγκας τῶν λιμενικῶν ταμείων, καὶ εἰς μισθοδοσίας ὁρμαθοῦ ὑπαλλήλων, διὰ τῶν ὁποίων πληροῦνται ἀνάγκαι ἀλλότριαι τοῦ σκοποῦ τοῦ ταμείου, ἀνάγκαι τὰς ὁποίας πάντες γνωρίζομεν πόθεν ἐπιβάλλονται. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι 28,000 δραχμὰς πληρόνει τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Βόλου μόνον διὰ προσωπικὸν ἐπιστατῶν καὶ φυλάκων καὶ τώρα ἀκόμη, ὅτε αἱ λιμενικαὶ ἐργασίαι ἔπαυσαν ἐν Βόλῳ. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι περὶ τὸ ἑκατομμύριον ἐδαπανήθη ἐκ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς, ἵνα κατασκευασθῶσι τὰ κηπάρια ἐκεῖνα τῆς παραλίας καὶ τῶν πλατειῶν, ἵνα ἐπιχειρηθῶσιν ἄλλα ἔργα, ἐντελῶς ξένα πρὸς τοὺς σκοποὺς, τοὺς ὁποίους προέθετο ὁ νομοθέτης, συνιστῶν τὴν ὑπὲρ τῶν λιμενικῶν ταμείων φορολογίαν. Ἐνῷ δὲ οὕτως ἔχουσι τὰ τῶν λιμενικῶν ταμείων, ἡ δὲ ὕπαρξις καὶ προαγωγὴ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου θεωρεῖται ὡς ἔργον ἐθνικῆς ἀνάγκης πρωτίστης, ἔρχονται ἑτέρωθεν καὶ ἐκ πνεύματος ἐπαρχιακοῦ στενωτάτου ἀνησυχοῦσι, διατί; Διότι ζητεῖται ἐλαχίστη εἰσφορὰ ἀπέναντι τῶν μεγάλων σκοπῶν, τοὺς ὁποίους τὸ Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον καλεῖται νὰ πληρώσῃ! Καὶ λυποῦμαι, ἐπαναλαμβάνω, ἀκούσας βουλευτοῦ, ὡς τὸν κύριον Μερλόπουλον, νὰ ἔλθῃ ἐνταῦθα καὶ νὰ ἐκφράζῃ ἀγανάκτησιν, διότι τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Μεσσήνης, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἐργάτας θαλάσσης, θὰ πληρώσῃ 270 ἢ 300 ἢ 500 δραχμάς! Ἡμεῖς, Κύριοι, οἱ ὁποῖοι τὰ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου ἐμελετήσαμεν μετὰ πολλῆς προσοχῆς, διότι ἐκαλούμεθα νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν διαφώτισιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐκλήθη νὰ μελετήσῃ ἀκριβῶς τὰ πρὸς τὴν ὕπαρξιν αὐτὴν τοῦ ταμείου σχετιζόμενα ζητήματα, μετὰ πολλὰς μελέτας εὕρομεν, ὅτι ὁ μόνος πόρος, πρὸς τὸν ὁποῖον μετὰ βεβαιότητος ἠδυνάμεθα νὰ ἀτενίζωμεν, ἦτο ὁ τῆς εἰσφορᾶς τῶν λιμενικῶν ταμείων. Διὰ τοῦτο ἡμεῖς, οἱ ἔχοντες τὰ λιμενικὰ ταμεῖα καὶ μεγάλα ποσὰ ἐξ αὐτῶν εἰσπράττοντες, ἐπροτείναμεν, ἡ εἰσφορά, ἡ ὁποία θὰ βαρύνῃ τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, νὰ μὴ ἦναι ποτὲ κατωτέρα τῶν 5%, διότι εἶναι ἡ μόνη βεβαία, ἐπαναλαμβάνω, εἰσφορά. Πάντα τὰ ἄλλα, τὰ ἀναγραφόμενα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὡς ἀσφαλίζοντα ἔσοδα ὑπὲρ τοῦ ταμείου, εἶναι κατὰ τὴν γνώμην μας ἰδανικά. Ἡ μόνη βεβαία καὶ ἀναντίῤῥητος πρόσοδος θὰ ἦναι ἡ τῶν λιμενικῶν ταμείων, ἡ μόνη, ἡ ὁποία θὰ σώσῃ αὐτὸ ἀπὸ τῆς καταστροφῆς. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν τὴν τροπολογίαν μας, καθ’ ἣν αἱ εἰσφοραὶ τῶν λιμενικῶν ταμείων δύνανται νὰ αὐξηθῶσι καὶ διὰ προσθήκης 2% ἀκόμη. Τὴν τροπολογίαν ταύτην ὑπέβαλεν ὁ κ. Ἐμπειρῖκος, συνυπέγραψα δὲ καὶ ἐγώ, ἀποδεχόμενος τὰ δι’ αὐτῆς προτεινόμενα. Ὁ κ. Ἐμπειρῖκος ἀπετέλεσε μέλος τῆς συνελεύσεως τῶν ναυτικῶν δήμων, ἥτις ἐξέλεξεν ἡμᾶς ὡς ἐπιτροπήν, ὅπως μελετήσωμεν τὰ κατάλληλα πρὸς σωτηρίαν τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου μέτρα, καὶ περὶ ὧν ὑπεβάλομεν μακρὰν καὶ ἠτιολογημένην ἔκθεσιν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας συνετάχθη κατὰ τὸ πλεῖστον τὸ νομοσχέδιον, περὶ οὗ ἡ συζήτησις.

§343ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τὸ διωρθώσατε καὶ σεῖς!

§344ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ἐγώ, Κύριοι, θὰ εἴπω δύο λέξεις μόνον, πρὸς ὑποστήριξιν τῆς γνώμης τοῦ ἐξ Ὕδρας συναδέλφου κ. Π. Γκίκα, ὁ ὁποῖος προέτεινεν, ὅπως τὸ Δημόσιον ἀναλάβῃ, καὶ οὐχὶ τὸ Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον, τὴν πληρωμὴν τοῦ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου, οἱ ὁποῖοι θὰ προσκληθῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου. Νομίζω δέ, ὅτι οὐχὶ οἱ λόγοι οἱ οὐσιαστικοὶ μόνον, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. ἐξ Ὕδρας Βουλευτής, ἀλλὰ λόγοι σχεδὸν ἀπαραδέκτου, ἐκ τοῦ δημοσίου δικαίου πηγάζοντες, ἐπιβάλλουσιν, ὅπως μὴ τὸ Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον πληρόνῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου.

§345ΛΑΠΠΑΣ. Ὅπως γίνεται καὶ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς.

§346ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον εἶναι ἵδρυμα ἰδιωτικόν, ἔχει πόρους ἐξ ἰδιωτικῶν εἰσφορῶν πηγάζοντας· ἑπομένως πῶς δύναται τὸ Κράτος νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι «αὐτὸ τὸ ἰδιωτικὸν ἵδρυμα ἀξιῶ νὰ πληρώσῃ τοὺς μισθοὺς τῶν ἀξιωματικῶν ἐμοῦ;» Ὡς ἐβεβαίωσεν ἐπανειλημμένως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι μέλλουσι νὰ προσκληθῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου, εἶναι ἐκ τῶν ὑπεραρίθμων, τουτέστιν ὑπάρχουσι μὲν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Κράτους, μισθοδοτοῦνται ὑπ’ αὐτοῦ, ἀλλὰ δὲν εἶναι τοσοῦτον χρήσιμοι καὶ δὲν ἔχει τὸ Κράτος τόσον ἀπόλυτον ἀνάγκην αὐτῶν, ὥστε νὰ τοὺς μεταχειρίζηται εἰς τὴν ἰδίαν αὐτοῦ ὑπηρεσίαν. Δὲν πρόκειται νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν.

§347Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως πρόκειται νὰ αὐξηθῶσιν οἱ ἀριθμοί.

§348ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Κύριε Πρωθυπουργέ, κατ’ ἐρώτησίν μου ἐπανειλημμένως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἶπεν «ὄχι».

§349Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Βεβαίως θὰ αὐξηθῶσιν οἱ ἀξιωματικοί.

§350ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Προχθὲς «ὄχι» ἐβεβαιώσατε, κατ’ ἐρώτησίν μου.

§351ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Κατὰ ἕνα βαθμόν.

§352Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ αὔξησις τῶν ἀριθμῶν δὲν ἐπάγεται μόνον τὸ βάρος τῆς μισθοδοσίας, ἀλλ’ ἐπάγεται καὶ ἄλλα βάρη ἀκόμη. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι, ἂν πρόκειται νὰ αὐξηθῶσιν οἱ ἀριθμοὶ, δὲν πρέπει νὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ Δημόσιον τὸν μισθόν. Ἐὰν δὲν ἐπιβαρυνθῇ τὸ Δημόσιον, στέργω νὰ ἀναγραφῇ ἡ δαπάνη διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Ναυτικοῦ, τοὺς οἰκονομικοὺς, εἰς βάρος τοῦ Ταμείου.

§353ΜΑΥΡΟΣ. Νὰ μὴ αὐξηθῶσι.

§354Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂν τεθῇ τὸ «ἄνευ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν», στέργω νὰ πληρόνῃ τὸ Δημόσιον· ἀλλὰ μοὶ λέγουσιν, ὅτι πρόκειται νὰ αὐξηθῶσιν οἱ ἀξιωματικοί.

§355ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Κύριε Πρωθυπουργὲ, κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐγὼ αὐτὸς ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, καὶ μοὶ εἶπε: «δὲν θὰ αὐξηθῶσι».

§356Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν ἐπροσέξατε.

§357ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Πιθανὸν νὰ αὐξηθῶσιν οἱ ἀριθμοί.

§358Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ ἀριθμοί. Οἱ εἴκοσι φροντισταὶ θέλουσι γείνῃ εἴκοσι καὶ δύο, οἱ δέκα ἀνθυποφροντισταὶ θέλουσι γείνῃ δώδεκα.

§359Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον προστίθενται εἷς ὑποφροντιστής, δύο ἀνθυποφροντισταί, τρεῖς λογισταὶ καὶ πέντε ὑπολογισταί. Λοιπὸν αὐτοὺς θὰ τοὺς πληρόνῃ τὸ Κράτος;

§360ΛΑΠΠΑΣ. Βεβαίως.

§361Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Διὰ ποῖον λόγον;

§362ΛΑΠΠΑΣ. Εἶναι ἀξιωματικοὶ τοῦ Κράτους, ναὶ ἢ ὄχι;

§363Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Θέλουσιν αὐξηθῆ οἱ ἀριθμοί· ἀντὶ 10 λογιστῶν θὰ ἔχωμεν 15.

§364Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Μάλιστα ἠρωτήθην παρά τινος τῶν κυρίων συναδέλφων, διατὶ, ἀφοῦ προστίθενται ἀριθμοὶ, δὲν ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τῶν ἀριθμῶν τῶν ἀξιωματικῶν· εἶπον δὲ ἐγὼ, ὅτι ἡ παρατήρησις αὕτη εἶναι λογικωτάτη, ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ αὐξήσω τὸν ἀριθμὸν τῶν νομοσχεδίων ἔστω καὶ κατὰ ἓν, ἔθηκα τὴν αὔξησιν τῶν ἀξιωματικῶν ἐν τῷ προκειμένῳ νομοσχεδίῳ, ἐπιφυλασσόμενος κατὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον νὰ φέρω νομοσχέδιον, ἐν ᾧ θέλουσι συμπεριληφθῆ ὅλοι οἱ ἀριθμοί.

§365ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Δὲν νομίζετε τότε, ὅτι νομοθετοῦντες περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου αὐξάνετε τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ τὸν αὐξάνετε παρατύπως; Βεβαίως.

§366Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Διατί;

§367ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Διότι, ἐν ᾧ νομοθετεῖτε τὰ περὶ διοικήσεως ἰδιωτικοῦ ἱδρύματος, φέρετε διάταξιν αὐξάνουσαν τί; τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἀξιωματικῶν.

§368Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Τί ἐννοεῖτε «ἰδιωτικοῦ ἱδρύματος;»

§369ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον εἶναι ἵδρυμα ἰδιωτικὸν, δὲν εἶναι ἵδρυμα δημόσιον, καὶ εἶναι ἰδιωτικὸν, διότι συντηρεῖται ἐκ πόρων ἰδιωτικῶν, ἐκτὸς ἐὰν θέλητε νὰ χαρακτηρισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς παρέχον εἰς ὑμᾶς τὸν τρόπον νὰ αὐξήσητε τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου.

§370Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν τὸ ἐσκέφθημεν.

§371ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Βεβαίως δὲν τὸ ἐσκέφθητε· καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς λέγω καὶ ἐγὼ, ὅτι, ὅταν ἀναγνώσητε τὸ νομοσχέδιον, θὰ συμπεράνητε αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγω ἐγώ. Εἴπετε πρότερον εἰς τὸν κ. ἐξ Ὕδρας συνάδελφον, ὅτι δὲν ἔχετε σκοπὸν νὰ βαρύνητε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους χάριν τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου· ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς σᾶς λέγομεν: διατὶ νὰ βαρύνητε τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον χάριν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους;—διότι καὶ αὐτὰς τὰς αὐξήσεις, τὰς ὁποίας φέρετε εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν, δὲν θὰ τὰς χρησιμοποιήσητε ὅλας εἰς τὸ Ναυτικὸν Ταμεῖον. Ἄρα πάντοτε θ’ ἀνακουφίσητε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Δημοσίου εἰς βάρος τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου. Ἀλλὰ, Κύριοι, πρὸς τὸ ναυτικὸν τὸ ἐμπορικὸν—καὶ πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν— οὐδέποτε ἦλθεν ἀρωγὸν τὸ Κράτος.

§372ΤΟΜΑΝ. Φειδωλότατα μάλιστα, πολὺ φειδωλότατα.

§373ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Λοιπὸν τί ζητοῦμεν σήμερον, Κύριοι; Μίαν ἐλαχίστην συνδρομήν· ἀφοῦ φορολογοῦμεν καὶ τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, ἀφοῦ φορολογοῦμεν καὶ τοὺς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ναυτιλλομένους, διατὶ καὶ τὸ Κράτος νὰ μὴ ἔλθῃ ἀρωγὸν κατὰ τοσοῦτον μόνον, ὅσον ἡμεῖς ἀξιοῦμεν; Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ἡ ἀξίωσίς μας εἶναι δικαία, καὶ πρέπει νὰ στέρξητε εἰς τὴν παραδοχὴν αὐτῆς, ἵνα ἀναγραφῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅπως οἱ ἀξιωματικοὶ ὅλοι πληρόνωνται ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου.

§374Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄνευ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν.

§375ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ἀλλὰ πλὴν τούτου θὰ δημιουργήσητε καὶ ἄλλην δυσχέρειαν. Οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου, πληρονόμενοι ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἔχουσι κρατήσεις· θὰ ἔχητε ἐκ τούτου καὶ ὑπηρεσιακὴν δυσχέρειαν ἀκόμη. Ἐὰν πληρόνωνται παρὰ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου, ποῦ θὰ πληρόνωσι τὰς κρατήσεις; Νομίζω ὅτι, ὑφ’ οἱανδήποτε καὶ ἂν ἐξετάσητε ἔποψιν τὸ ζήτημα τοῦτο, τὴν τροπολογίαν αὐτὴν, τὴν ὁποίαν προέβαλεν ὁ κ. ἐξ Ὕδρας συνάδελφος, θὰ τὴν εὕρητε λογικὴν καὶ δικαίαν.

§376ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπῆρχε προηγούμενος νόμος, ὁ ὁποῖος ἀπηγόρευε τὴν ἀφαίρεσιν τῶν χρημάτων τῶν λιμενικῶν ταμείων δι’ ἄλλον σκοπὸν, καὶ διὰ τοῦτο εἰς τὴν παρελθοῦσαν περίοδον τῆς Βουλῆς πολλοὶ ἐζήτησαν νὰ ἀφαιρέσωσιν ἐκ τῶν χρημάτων ἐκείνων, ἵνα συντηρήσωσι Γυμνάσια καὶ ἄλλα ἀγαθοεργὰ καταστήματα, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη κατ’ οὐδένα τρόπον ἐδέχθη. Ἤδη ὅμως ἡ Βουλὴ ἀπό τινος ἐψήφισεν, ὥστε πολλὰ χρήματα ἐκ τῶν λιμενικῶν ταμείων νὰ ἀφαιρῶνται δι’ ἄλλας ἀνάγκας καὶ οὐχὶ διὰ λιμένας· εἰς ταῦτα δ’ ὑπάγεται καὶ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Μεσσήνης· διότι εἰς τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ἐψηφίσθη νόμος, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐκ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου διατηρεῖται τὸ Γυμνάσιον Μεσσήνης διὰ 12,000 δραχμῶν περίπου. Καὶ τοῦτο εἶναι ἀπόδειξις, ὅτι τὸ σημείωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑποβάλει ὁ κ. Ὑπουργὸς, εἶναι ἀνακριβὲς, διότι τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Μεσσήνης εἰσπράττει περὶ τὰς 40,000 δραχ. κατ’ ἔτος, καὶ ὄχι ὅσον ποσὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν τῷ σημειώματι αὐτοῦ ἔχει γράψει. Ἐδόθησαν δὲ εἰς τὰ λιμενικὰ ταμεῖα τὰ χρήματα διὰ κατασκευὴν λιμένων καὶ οὐχὶ δι’ ἄλλους σκοποὺς, διότι πρὸ τοῦ νόμου ἐκείνου ὅλα τὰ χρήματα τῶν λιμενικῶν ταμείων ἐχρησιμοποιοῦντο δι’ ἄλλους σκοποὺς, δι’ ὁδοποιΐας δῆθεν, Γυμνάσια καὶ λοιπὰ, καὶ διὰ τοῦτο τὰ λιμενικὰ ταμεῖα πολλάκις εὑρέθησαν ἄνευ χρημάτων, ἐνῷ ὁ δυστυχὴς λαὸς συνεισφέρει καὶ καταβάλλει τὸ ἑαυτοῦ χρῆμα πρὸς τὸν σκοπὸν κατασκευῆς λιμένων. Ἕνεκα τούτου λοιπὸν εἶχε ψηφισθῆ ὁ ἀπαγορευτικὸς οὗτος νόμος, ἀλλὰ διὰ τῶν μεταγενεστέρως ψηφισθέντων νόμων ὑπὸ τῆς σημερινῆς Βουλῆς κατηργήθη οὗτος, καὶ τὰ χρήματα τῶν λιμένων ἐδόθησαν δι’ ἄλλους σκοπούς. Ἤδη ὅμως πάλιν ἐρχόμεθα δι’ ἄλλου νόμου, ἵνα ἐπιβαρύνωμεν τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, ἐκ τῶν ὁποίων πολλὰ οὐδὲν ἔχουσι συμφέρον, ἑπομένως οὔτε καὶ ἐπιθυμοῦσι νὰ καταβάλλωσιν, οὔτε καὶ νὰ ἀπολαύσωσιν ἐκ τῶν ὠφελημάτων τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου. Τὸ νομοσχέδιον δὲ τοῦτο ἀφαιρεῖ τὴν περιουσίαν τῶν λιμενικῶν ταμείων καὶ εἶναι δημευτικὸν, διότι εἰς οὐδὲν ἄλλο ἀποβλέπει, εἰμὴ πῶς νὰ δημεύσῃ τὴν περιουσίαν τῶν λιμενικῶν ταμείων καὶ νὰ προσθέσῃ εἰς τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον. Δίκαιον βεβαίως εἶναι νὰ πληρώσωσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἐργάτας θαλάσσης καὶ συνταξιούχους καὶ θέλουσιν ἀπολαύσει ἐκ τῆς εἰσφορᾶς τῶν λιμενικῶν ταμείων.

§377ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Τί θὰ ἀπολαύσουν;

§378ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐκ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου. Ἀλλὰ τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, τὰ μὴ δυνάμενα νὰ συντηρηθῶσιν, ὡς τὸ τῆς Μεσσήνης, τὸ τῆς Κυπαρισσίας καὶ πολλὰ ἄλλα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα πρὸς ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν σκοπὸν ἐπέβαλον φόρον, ἵνα κατασκευάσωσι λιμένας, δὲν βλέπω διὰ ποῖον λόγον πρέπει νὰ πληρώσωσι τὸν φόρον, τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλετε εἰς αὐτά. Εἶναι ὡς νὰ τοῖς εἴπητε, ὅτι «δὲν πρέπει σεῖς νὰ κάμητε λιμένας». Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἄδικον, καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ, ἵνα ἐπεξεργασθῇ καὶ εἰσαχθῇ ὑπὸ ἄλλον τύπον, ὄχι ὡς ἔχει, διότι εἶναι καταστρεπτικὸν εἰς λιμενικὰ ταμεῖα, τὰ ὁποῖα ἀπὸ πολλοῦ χρόνου εἰσπράττουσιν, ὅπως κατασκευάσωσι λιμένας, τοὺς ὁποίους δὲν ἔχομεν καὶ εἰς τοὺς ὁποίους οἱ ναυτιλλόμενοι ἀποβλέπουσι, καὶ ὀφείλομεν πάντες νὰ συντελέσωμεν ὑπὲρ αὐτῶν καὶ οὐχὶ ν’ ἀφαιρέσωμεν τὸ χρῆμα αὐτῶν, βοηθοῦντες τὸ Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον τοῦ Ναυτικοῦ. Ἐκτὸς τούτου τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Μεσσήνης καὶ ἄλλα τοιαῦτα συντηροῦσι Γυμνάσια, διὰ τὰ ὁποῖα καταβάλλουσιν ἀπὸ 10 καὶ 15 χιλιάδας κατ’ ἔτος· ἐὰν δ’ ἐπιβάλητε καὶ ἕτερον φόρον διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, βεβαίως θέλετε πολὺ μειώσει τὰς εἰσπράξεις αὐτῶν, καὶ ὁ σκοπὸς πρὸς κατασκευὴν λιμένων ματαιοῦται.

§379ΤΖΑΝΕΤΑΚΗΣ. 270 δραχμαὶ εἶναι.

§380ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι ἀνακριβεστάτη ἡ σημείωσις τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, διότι θέλουσιν ἀφαιρεθῆ πολλαὶ δραχμαί, καὶ οὐχὶ 270 μόνον, ἐκ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου. Ἐὰν δ’ ἐπιβάλητε τὸν φόρον, ὁ ὁποῖος ζητεῖται διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, πολὺ θέλετε ἀδικήσει τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν θέλουσιν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ συνδράμωσι καὶ τὰ Γυμνάσια. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ἢ νὰ ἀποῤῥίψῃ τὸ νομοσχέδιον, ἢ τοὐλάχιστον νὰ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ, ὅπως μελετηθῇ καὶ συνταχθῇ ὑπὸ ἄλλον τύπον, ὥστε τὰ λιμενικὰ ταμεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι συνταξιούχους καὶ συμφέρον ἀπὸ τὸ ταμεῖον αὐτὸ, νὰ μὴ συμπεριληφθῶσιν ἐν τῷ νόμῳ καὶ μὴ ὑπαχθῶσιν εἰς φόρον.

§381ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ.....

§382ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅταν ἐπείνα ἡ Μεσσηνία καὶ αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι, κύριε Κανάρη, οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ὡμίλησεν, ὅπως δοθῇ βοήθεια εἰς αὐτάς, ἀλλὰ ἐλέγετε εἰς ἡμᾶς, ὅτι καθ’ ἑκάστην φέρομεν τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Θέλετε λοιπὸν διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἀφαιρέσητε τὴν περιουσίαν τῶν λιμενικῶν ταμείων, ἵνα τὴν δώσητε εἰς τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν συνταξιούχων σας, ἐνῷ τὰ χρήματα ταῦτα οἱ πτωχοὶ καὶ αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ ἡμῶν ἐκ τῶν στερήσεων αὐτῶν συνεισφέρουσιν ἐπὶ τῷ σκοπῷ κατασκευῆς λιμένων!

§383ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ὁ προλαλήσας συνάδελφος κ. Ἀλκιβιάδης Δεληγιάννης ἔδωκε τὴν σημασίαν εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ὅτι ἐπέρχεται δήμευσις, καὶ ὅτι, ἂν δώσουν χιλίας δραχμάς, θὰ ἐπέλθῃ δήμευσις τοῦ λιμενικοῦ ταμείου (Θόρυβος). Τί νὰ εἴπωμεν ἡμεῖς, οἱ κατοικοῦντες τὰς Κυκλάδας, ὡς καὶ οἱ κάτοικοι τῶν Βορείων Σποράδων καὶ ὅλων τῶν παραλίων τῆς Ἑλλάδος καὶ ὅλων τῶν ὀρεινῶν ἐπαρχιῶν αὐτῆς, οἱ ὁποῖοι πληρόνομεν ἀπὸ τοῦ 1852 φόρον ὁδοποιΐας, διὰ νὰ κατασκευάζωσιν οἱ σταφιδοῦχοι ἰδιοκτῆται τῶν πεδινῶν ἐπαρχιῶν ὁδοὺς ἁμαξιτὰς, ἵνα μεταβαίνωσιν εἰς τὰς σταφίδας των διὰ τῶν ἁμαξῶν;

§384ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τρία ἑκατομμύρια ἡ Μεσσηνία συνεισέφερε, καὶ δὲν ἔχει καμμίαν ὁδόν! (διαλογικαὶ συζητήσεις καὶ θόρυβος).

§385ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, δὲν πρόκειται νὰ γείνῃ διαλογικὴ συζήτησις.

§386ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν οὔτε δύο λέξεις! Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, τοῦ νὰ πληρώνωνται οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι θὰ διατίθενται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ταμείου, ὑπ’ αὐτοῦ ταμείου, τὴν νομίζω ἄδικον.

§387Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν προέβαλε τὴν πρότασιν τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν νῦν ὑπηρετούντων ἐν τῷ Ναυτικῷ Ἀπομαχικῷ Ταμείῳ πολιτικῶν ὑπαλλήλων δι’ ἀξιωματικῶν, νομίζων ὅτι διὰ τοῦ τρόπου τούτου ἤθελεν ἀποφύγει σπατάλην, ἡ ὁποία ἐλάμβανε χώραν, διότι δαπάνη 32,000 δραχ. διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου βεβαίως ὑπερέβαινε τὴν ἀνάγκην. Ἐὰν ὅμως πρόκειται νὰ δημιουργήσωμεν νέους ἀξιωματικούς, τοὺς ὁποίους νὰ τάξωμεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου, ἀναλαμβάνει τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ ἡ διοίκησις βάρη περισσότερα τοῦ πρέποντος· διότι δὲν πρέπει τις νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει μόνον καὶ ὑπολογίσῃ τὸν μισθὸν τῶν ἀξιωματικῶν τούτων, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀναμετρήσῃ καὶ ὅλα τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα φέρουσι τὰ δικαιώματα πρὸς προαγωγὴν καὶ σύνταξιν. Διὰ τοῦτο, ἐὰν νομίζῃ ἡ Βουλή, ὅτι πρέπει νὰ εἰσφέρῃ τὸ Δημόσιον, βεβαίως στέργομεν νὰ εἰσφέρῃ τὸ Δημόσιον πρὸς διορισμὸν ὑπαλλήλων τοιούτων, τοὺς ὁποίους νὰ πληρόνῃ τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ περὶ ὑπαλλήλων, φέρ’ εἰπεῖν, ἀντὶ τῶν στρατιωτικῶν, τοὺς ὁποίους προτείνετε, νὰ προστεθῇ εἷς ἔχων βαθμὸν καὶ μισθὸν ὑπουργικοῦ γραμματέως αʹ τάξεως, δύο ἔχοντες βαθμὸν καὶ μισθὸν ὑπουργικοῦ γραμματέως βʹ τάξεως, καί τινες γραφεῖς. Ἡ δαπάνη ἡ μηνιαία ἀνέρχεται εἰς 950 δραχμὰς, καὶ ἡ ἐτησία εἰς δραχμὰς 11,400, τὰς ὁποίας δυνάμεθα νὰ καταλογίσωμεν εἰς βάρος τοῦ δημοσίου ταμείου. Τοιουτοτρόπως πληροῦται ἡ ἀνάγκη τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου, ἀλλὰ πρέπει νὰ ᾖναι ὑπάλληλοι τοιούτων προσόντων, καὶ ἑπομένως νὰ διορίζωνται ὡς καὶ οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι. Τοῦτο τὸ μέτρον ἐφηρμόσαμεν καὶ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν δημοτικῶν προϋπολογισμῶν καὶ ἀπολογισμῶν. Τοῦτο προτείνομεν καὶ διὰ τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον, καὶ ἀναλαμβάνομεν τὴν καταβολὴν τῆς δαπάνης.

§388ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν, Κύριοι, λαμβάνω καὶ αὖθις τὸν λόγον, πράττω τοῦτο, ὄχι ἵνα ἐπιμείνω εἰς ὅσα εἶπον πρίν, καὶ δὲν ἐπιμένω, διότι εἶδον καταφανεῖς τὰς διαθέσεις τῆς Βουλῆς· εἶδον τὴν Βουλὴν διατεθειμένην νὰ μὴ ἀποδεχθῇ ὅσα εἶπον πρὸ ὀλίγου, οὐχ ἧττον τοῦτο δὲν μὲ πείθει, ὅπως παύσω φρονῶν ὅτι ἦσαν ὀρθὰ καὶ δίκαια ὅσα εἶπον πρὸ ὀλίγου. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ δὲ ν’ ἀπαντήσω εἰς ἀντιῤῥήσεις, αἱ ὁποῖαι προεβλήθησαν εἰς τὰς αἰτιάσεις μου κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐν πρώτοις θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅτι δὲν εἶναι παντάπασιν ἀκριβεῖς οἱ πίνακες, τοὺς ὁποίους προσήγαγεν εἰς τὴν Βουλήν, περὶ τῶν προσόδων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ταμεῖον Μεσσήνης, βεβαίως κατὰ πολὺ ἀνώτεραι εἶναι αἱ πρόσοδοι· αἱ εἰσπράξεις τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Μεσσήνης ποικίλλουσι μεταξὺ 30 ἕως 35 ἢ 40 χιλιάδων δραχμῶν κατ’ ἔτος, ἐὰν δὲ κατὰ τὰ ἔτη 1893 καὶ 1894 ἐμειώθησαν κατά τι αἱ εἰσπράξεις, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν ἔντασιν τῆς μεγάλης σταφιδικῆς κρίσεως κατὰ τὰ ἔτη ἐκεῖνα, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε αἱ εἰσπράξεις τῶν ἐτῶν ἐκείνων βεβαίως δὲν ἀποτελοῦσι τὸ μέτρον τῶν εἰσπράξεων κατὰ τὸ παρελθὸν ἢ κατὰ τὸ μέλλον. Ἐπαναλαμβάνω πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Σύρου συνάδελφον κ. Παγανέλην, ὅτι ἐξ ἰδικῆς μου ὑπαιτιότητος μὲ παρενόησεν, ὅτε πρὸ ὀλίγου ὡμίλουν. Ἐγὼ δὲν ἐξήτασα τὸ βάρος ἐκ τῆς ζημίας, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῇ ἡ ἐπαρχία, ἣν ἀντιπροσωπεύω, εἶπον δὲ σαφῶς, ὅτι εἰς τὴν θέσιν τῆς ἰδικῆς μου ἐπαρχίας πλεῖσται ἐπαρχίαι τοῦ Κράτους εὑρίσκονται, ὡς ἐπίσης πλεῖσται ἐπαρχίαι μέλλουσι νὰ ὠφεληθῶσιν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπαρχίαι δὲ μὴ ὠφελούμεναι εἶναι ἅπασαι αἱ παράλιοι ἐπαρχίαι τῆς Θεσσαλίας, ἅπασαι αἱ ἐπαρχίαι, αἵτινες ἀποβλέπουσιν εἰς τὸ βόρειον παράλιον τοῦ Κορινθιακοῦ κόλπου. Ἀλλὰ καὶ ἄλλος λόγος, Κύριοι, ὑπάρχει, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἔπρεπε νὰ θίξωμεν τὰ χρήματα, τὰ ἀνήκοντα εἰς τὰ λιμενικὰ ταμεῖα. Μεταξὺ τῶν ταμείων τούτων ὑπάρχουσι καί τινα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐξεπλήρωσαν τὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον ἱδρύθησαν, καὶ οὐδὲ κἂν ὀβολὸν προσέφεραν χάριν τοῦ σκοποῦ τούτου. Μεταξὺ τῶν ταμείων τούτων εἶναι καὶ τὸ ταμεῖον Μεσσήνης, ἐν τῇ ὁποίᾳ οὔτε ἔναρξις ἐγένετο κατασκευῆς λιμένος. Διαμαρτύρεται ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σύρου συνάδελφος, ἀλλ’ ὁ κ. Τόμαν κατάγεται ἐξ ἐπαρχίας καὶ πόλεως, ἥτις ἔχει λιμένα, καὶ λιμένα ἀκμαιότατον καὶ ἐμπορικώτατον, ὅστις δύναται νὰ δίδῃ μέρος τῶν προσόδων αὑτοῦ ὑπὲρ τοῦ σκοποῦ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐγὼ δέχομαι νὰ μετάσχῃ τῶν θυσιῶν καὶ ἡ ἐπαρχία μου, ἡ ὁποία, εἶμαι βέβαιος, ὅτι οὐδόλως θέλει δυσφορήσει, διότι πρόκειται περὶ ἐθνικοῦ σκοποῦ, ἡ μετοχὴ ὅμως αὕτη πρέπει νὰ γείνῃ δι’ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα. Ἀλλὰ, τελευτῶν τὸν λόγον, παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν, ὅπως μοὶ παράσχῃ πληροφορίαν τινὰ καὶ λύσῃ τὴν ἀπορίαν μου. Εἰς τὸ ΙΗʹ ἐδάφιον τοῦ νομοσχεδίου ἀναφέρεται ἐπὶ λέξει: «τρία ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν ἐκ τῶν εἰσπραττομένων ἐσόδων παρὰ τῶν λιμενικῶν ταμείων τοῦ Κράτους». Τί ἐννοεῖτε, κύριε Ὑπουργέ; Ἐννοεῖτε τὰς εἰσπράξεις τὰς λαμβανομένας ἐν τοῖς λιμενικοῖς ταμείοις διὰ μέσου τῶν τελωνείων, ἢ καὶ τὰς εἰσπράξεις τὰς ἐκ τῶν κεφαλαίων;

§389Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὄχι τὰς προσόδους τὰς προερχομένας ἐκ κεφαλαίων τῶν λιμενικῶν ταμείων. Νὰ σημειωθῇ καὶ εἰς τὰ πρακτικά.

§390ΔΑΛΛΑΣ. Οὐδεμία, Κύριοι, νομίζω, δύναται νὰ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία, ὅτι ἡ εἰσφορὰ, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλομεν εἰς τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, δὲν εἶναι νόμιμος. Διότι τοῖς πᾶσι γνωστὸν εἶναι, ὅτι τὰ λιμενικὰ ταμεῖα ἔχουσιν ἴδιον προορισμὸν, ὅτι δὲ ἡ διάθεσις τῶν χρημάτων αὐτῶν, ἡ μέχρι τοῦδε γιγνομένη εἴτε διὰ τὴν κατασκευὴν ὁδῶν, εἴτε δι’ ἄλλους σκοποὺς, ἦτο διάθεσις οὐχὶ νόμιμος, οὐχὶ σύμφωνος πρὸς τὸν προορισμὸν τῶν ταμείων τούτων. Πιστεύω ὅτι οὐδεὶς ἀντιλέγει εἰς τοῦτο, ἀλλὰ πάντες, χάριν τῆς διασώσεως τοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου, ἀποδεχόμεθα καὶ τὴν θυσίαν ταύτην. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ παρασυρθῶμεν ἐκ τοῦ ἐνθουσιασμοῦ, τὸν ὁποῖον ἔχομεν περὶ τῆς διασώσεως τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου, καὶ θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ τεθῇ εἰς τὸ μέτρον τοῦτο ὡρισμένη χρονικὴ διάρκεια, ὅπως ὀρθῶς παρεδέχθη ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργός.

§391Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὅπως ἐπέλθῃ πλήρης συνεννόησις μεταξὺ τῶν διαμαχομένων μερῶν, δεχόμεθα ἀντὶ τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων νὰ προστεθῶσιν οἱ ἀξιωματικοί, οὓς προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, καταβάλλοντος τοῦ ταμείου τὸν μισθὸν αὐτῶν, τοῦ δὲ Δημοσίου εἰσφορὰν μέχρι δέκα χιλιάδων δραχμῶν. Ὡς πολλάκις ἠκούσατε, τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον ἠλάττωσε τὰ κεφάλαια αὐτοῦ, λόγῳ ὑποχρεώσεων νομίμων, κατὰ μὲν τὸ 1894 κατὰ 100,000 δραχμῶν, κατὰ δὲ τὸ ἔτος 1895 κατὰ 150,000, καὶ κατὰ τὸ 1896, ἐὰν τὰ πράγματα μείνωσιν ὡς ἔχουσι, τὸ κεφάλαιον τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου ἐλαττωθήσεται κατὰ 200,000 καὶ ἐπέκεινα. Ἑπομένως ἐν διαστήματι τριῶν ἐτῶν ἔχομεν ἐλάττωσιν τοῦ κεφαλαίου τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου κατὰ 500,000 δραχμῶν. Ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὰ χρήματα ταῦτα φέρουσι τόκον πέντε ἢ ἓξ τοῖς ἑκατὸν, ἔχομεν ἐπὶ 500,000 δραχμῶν ἔλλειμμα ἐκ δραχ. 30,000, λόγῳ στερήσεως τόκων. Ἑπομένως, ἐὰν τὸ πρᾶγμα ἐξακολουθῇ νὰ βαίνῃ κατὰ τὸν αὐτὸν ὅρον, τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον ἐντὸς ἓξ ἐτῶν θέλει πέσει. Ὅσον δὲ καὶ ἂν θέλῃ τις τῶν προαγορευσάντων νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον εἶναι ἰδιωτικὸν, οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι ὑπάρχει ὑπέρτατον συμφέρον τοῦ Κράτους, ὅπως τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον μὴ καταπέσῃ. Ἐκεῖνο, ὅπερ ἐγὼ εὔχομαι καὶ ἐλπίζω, εἶναι ὅτι ἡ Βουλὴ ὁπωσδήποτε θέλει σπεύσει νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Βεβαίως δὲν ἰσχυριζόμεθα, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ὅλως ἀλάνθαστον. Πιθανὸν νὰ ὑπάρχωσιν ἐλλείψεις, νὰ ὑπάρχωσι καὶ ὑπερβολαί, ἀλλ’ ἐκεῖνο, δι’ ὃ πρέπει πάντες νὰ ἐνδιαφερώμεθα, εἶναι, πῶς κατ’ αὐτὴν τὴν σύνοδον τὸ νομοσχέδιον νὰ γένηται νόμος τοῦ Κράτους. Ἐὰν δὲ ὑπάρχωσιν ἐλλείψεις τινὲς, ἕνεκα τοῦ κατεπείγοντος τῆς συζητήσεως, βεβαίως ταύτας θέλομεν διορθώσει κατὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον. Ὥστε παρακαλῶ νὰ προστεθῶσιν ἐν τῷ τρίτῳ στίχῳ τῆς πρώτης § τοῦ τροποποιουμένου ἄρθρου 9, μετὰ τὰς λέξεις «Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου», αἱ λέξεις «συνεισφέροντος τοῦ δημοσίου ταμείου ὑπὲρ αὐτοῦ 10,000 δραχ. ἐτησίως».

§392ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο προτάσεις, κ. Πρόεδρε, ὑπέβαλον πρὸ ὀλίγου. Ἡ μία ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐπὶ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα διάρκειαν τῆς ὑποχρεώσεως τῶν λιμενικῶν ταμείων, ὅπως εἰσφέρωσιν ἐκ τῶν εἰσπράξεων αὐτῶν ποσοστόν. Ἡ ἑτέρα ἀποβλέπει εἰς τὴν κατὰ μέτρον ἐλαφρότερον εἰσφορὰν λιμενικῶν τινων ταμείων. Ἀλλ’ ὡς πρὸς ταύτην παρητήθην. Ὡς πρὸς τὴν πρώτην ὅμως θὰ μοὶ ἐπιτραπῆ νὰ ἐπιμείνω, θὰ μοὶ ἐπιτραπῆ νὰ ἐπικαλεσθῶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἔλεγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἀπέδωσε τὴν ἐλάττωσιν τῆς περιουσίας τοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου τοῦτο μὲν εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῶν εἰσπράξεων, τοῦτο δὲ εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῶν εἰσοδημάτων, τὴν ὀφειλομένην εἰς τὴν ἔκπτωσιν τῶν ἀξιῶν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου δ’ εἰσάγεται ἔκτακτον μέτρον, τὸ ὁποῖον προώρισται ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν ἐνεστωσῶν ἐκτάκτων περιστάσεων. Ἐντεῦθεν, κύριε Πρόεδρε, εὐλόγως δυνάμεθα νὰ συναγάγωμεν τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, τὰ ἔκτακτα μέτρα, τὰ ὁποῖα διὰ τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνονται, νὰ ἔχωσιν ἰσχὺν διαρκῆ.

§393Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Τὸ δέχομαι, κύριε Βουλευτά.

§394ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ὑποστηρίξω τὴν γνώμην μου καὶ διὰ τοὺς κ. κ. Βουλευτάς. Ἡ ὑποτίμησις τῶν ἐθνικῶν ἀξιῶν πρέπει νὰ εὐχώμεθα καὶ ἐλπίζομεν, ὅτι δὲν θὰ διαρκέσῃ ἐπὶ πολύ· ἐν προσεχεστάτῳ δὲ μέλλοντι τὰ οἰκονομικὰ ἡμῶν θέλουσιν ἀνορθωθῆ, καὶ θέλουσιν ἀνορθωθῆ εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε καὶ αἱ πρόσοδοι τῶν ἐθνικῶν ἀξιῶν ν’ ἀποκατασταθῶσιν ἄρτιαι, ὡς ἦσαν πρίν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι ἐπὶ πέντε ἔτη εἶναι ἀρκοῦσα ἡ διάρκεια τοῦ ἐκτάκτου μέτρου.

§395ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Δάλλας προέτεινεν, ὅπως ἐπὶ τρία μόνον ἔτη ἐπιβληθῇ ὁ φόρος οὗτος ἐπὶ τῶν λιμενικῶν ταμείων, καθόσον ἐν τῷ μεταξὺ τὸ ἔθνος θέλει ἔλθει εἰς συμβιβασμὸν, καὶ ἡ περιουσία τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου δύναται νὰ αὐξηθῇ ἐκ τῆς ὑπερτιμήσεως τῶν χρεωγράφων αὐτοῦ, συμφωνῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν πρότασιν ταύτην, ἀφοῦ μάλιστα βλέπω τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Βουλῆς μὴ ἔχουσαν διάθεσιν νὰ δεχθῇ τὴν πρότασίν μου περὶ ἀποῤῥίψεως τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου.

§396ΒΟΤΣΗΣ. Ὁ λιμὴν τῶν Πατρῶν εἶναι κατάχρεως· ἔχει 2,000,000 δραχμὰς χρέη, καὶ δὲν ἐπαρκεῖ νὰ πληρόνῃ τόκους καὶ χρεωλύσια. Ἐκτὸς τούτου ὁ ἐργολάβος τοῦ λιμένος ἀξιοῖ νὰ λαμβάνῃ λόγῳ ποινικῆς ῥήτρας δραχμὰς τετρακοσίας καθ’ ἑκάστην ἡμέραν· ὥστε δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Πατρῶν μὲ 15,000 δραχμὰς ἐτησίως καὶ διὰ τόσα ἔτη, χάριν τοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου.

§397ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Διὰ τρία ἔτη, διὰ τρία ἔτη.

§398ΔΑΛΛΑΣ. Καὶ ἂν παρουσιασθῇ ἀνάγκη, παρατείνομεν τὴν διάρκειαν τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου.

§399ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε εἰς τὸ τέλος τοῦ ΙΘʹ ἐδαφίου, ἤτοι μετὰ τὰς λέξεις «τρία ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν ἐκ τῶν εἰσπραττομένων ἐσόδων παρὰ τῶν λιμενικῶν ταμείων τοῦ Κράτους», θὰ προστεθῇ: «τῆς εἰσφορᾶς ταύτης ἰσχυούσης ἐπὶ τρία ἔτη ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου».

§400Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Μάλιστα. Προσέτι ἐν τῇ πρώτῃ παραγράφῳ, στίχῳ 3, τοῦ διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτεινομένου ἄρθρου 86, εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀντιστοίχου ἄρθρου τοῦ νόμου ᾼΡΟΗʹ, μετὰ τὰς λέξεις «παρήχθη τὸ δικαίωμα» νὰ προστεθῇ: «εἴτε κατὰ τὸν παρόντα εἴτε κατὰ τὸν ΧΛΘʹ νόμον»· ἀντὶ δὲ τῶν λέξεων «ἔπαυσαν νὰ ἐργάζωνται κατὰ θάλασσαν», ἐν ἀρχῇ τοῦ στίχ. 8, νὰ τεθῇ «ἔπαθον». Ὡσαύτως ἐν τῷ διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτεινομένῳ ἄρθρῳ 3, εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀντιστοίχου ἄρθρου τοῦ νόμου ᾼΨΚΖʹ, στίχῳ τελευταίῳ, μετὰ τὴν λέξιν «δανείων» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἐντόκων γραμματίων».

§401ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§402ΒΑΛΕΤΑΣ. Ἡ ἐπιχορήγησις, τὴν ὁποίαν θὰ δίδῃ τὸ Δημόσιον, δὲν εἶναι ἀναγεγραμμένη ἐν τῷ προϋπολογισμῷ.

§403Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ θέλει συνέλθει μετὰ τὰς ἑορτὰς, εἴτε κατὰ τὸν Σεπτέμβριον, θέλει ζητηθῆ βεβαίως ἀναπληρωματικὴ πίστωσις δέκα χιλιάδων δραχμῶν.

§404ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ἐνδεχόμενον ὅμως κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος νὰ μὴ τὸ δεχθῇ ἡ Βουλή.

§405Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν, διότι θέλει ἀναγραφῆ ἐν τῷ νόμῳ ἡ ὑποχρέωσις τοῦ Δημοσίου νὰ συνεισφέρῃ τὰς δέκα χιλιάδας δραχμάς.

§406Α. ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ὕδρας, καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὴν δεχθῇ. Ἂς ἦναι δὲ βεβαία ἡ Κυβέρνησις, ὅτι οὕτω πράττουσα θὰ παράσχῃ μίαν συνδρομὴν εἰς τὸ Ναυτικὸν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξιον συνδρομῆς τοιαύτης. Ὑπάρχουσι δύο τροπολογίαι, ἡ τοῦ κ. Παγανέλη καὶ ἡ τοῦ κ. Φορέστη.

§407ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Ἐγὼ τὴν ἀποσύρω.

§408ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Φορέστη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκει): «Μετὰ παρέλευσιν μηνὸς ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου πᾶς ἐργάτης θαλάσσης, ἐκτὸς τῶν κατὰ τοὺς κειμένους περὶ τοῦ ταμείου τούτου νόμους καταβολῶν, θέλει καταβάλλει εἰς τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν ταμεῖον ἐπὶ πλέον καὶ λεπτὰ εἴκοσι πέντε κατὰ μῆνα.»

§409Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο νὰ προστεθῶσιν ἐν τέλει τὰ ἑξῆς: «μὴ ὑπολογιζομένου τοῦ ποσοῦ τούτου εἰς τὸν κανονισμὸν τοῦ ποσοῦ τῆς συντάξεως.»

§410ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 μετὰ τῆς ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν προτεινομένης προσθήκης παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§411Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μετὰ τὰ ψηφισθέντα νομοσχέδια ὑπάρχουσιν ἀναγεγραμμένα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τέσσαρα ἕτερα εἰς γʹ ἀνάγνωσιν, ἐξ ὧν τὸ περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 15, 30, 17, 43 καὶ 53 τοῦ περὶ χαρτοσήμου νόμου, τὸ ὁποῖον εἰσηγάγομεν μετὰ ταμιευτικοῦ μὲν σκοποῦ, ἀλλὰ καὶ μετὰ τῆς ἐπιθυμίας νὰ ἐξισώσωμεν τὴν φορολογίαν τοῦ χαρτοσήμου. Ἐπειδή, καθ’ ἃ ἐδηλώθη ἐπανειλημμένως εἰς τὴν Βουλήν, τοῦτο θέλει προκαλέσει συζήτησιν, στέργω νὰ μὴ συζητηθῇ. Τὸ δεύτερον νομοσχέδιον «περὶ προσωπικοῦ τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν», ἐπιθυμητὸν εἶναι νὰ ψηφισθῇ, ἐὰν δὲν ἤθελε προκύψει συζήτησις. Λέγω ὅτι εἶναι ἐπιθυμητὸν νὰ ψηφισθῇ, διότι δι’ αὐτοῦ θέλουσι παρασκευασθῆ δασοκόμοι, ἵνα πληρῶσι τὰ χρέη δασονόμου, ἔχομεν δὲ ἀνάγκην τοιούτων, ἀφοῦ παρασκευάζομεν ἤδη δασοφύλακας. Ἐὰν λοιπὸν δὲν θέλῃ προκαλέσει συζήτησιν, καλὸν εἶναι νὰ ψηφισθῇ, ἐὰν ὅμως πρόκειται νὰ προκαλέσῃ τοιαύτην, ἂς μὴ συζητηθῇ, διότι ἡ Βουλὴ εἶναι κεκμηκυῖα, καὶ δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ τὴν βαρύνωμεν περισσότερον. Τὸ τρίτον νομοσχέδιον, τὸ περὶ συστάσεως συνεργείων πρὸς κατάρτισιν τῶν ἐκκαθαρίσεων τῶν τμημάτων τῶν δηλωθεισῶν γαιῶν καὶ φυτειῶν, εἶναι ἀναγκαιότατον. Τὸ τέταρτον νομοσχέδιον, τὸ περὶ καταργήσεως τῶν θέσεων τῶν βοηθῶν καὶ ἐλαττώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐπιστατῶν, εἶναι νομοσχέδιον συμφυὲς μὲ τὸν προϋπολογισμόν, διότι ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀνεγράφη ἠλαττωμένη ἡ περὶ τούτων πίστωσις, ἐὰν δὲ δὲν τὸ ψηφίσωμεν, θέλομεν ἀναγκασθῆ νὰ ζητήσωμεν ἀναπληρωματικὴν πίστωσιν, διότι ἡ ἀναγεγραμμένη ἐν τῷ προϋπολογισμῷ δὲν θέλει ἀρκέσει.

§412ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὰ δύο τελευταῖα νὰ ψηφισθοῦν.

§413ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διὰ τὸ περὶ συνεργείων δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§414ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως συνεργείων;

§415ΔΑΛΛΑΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§416ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἂς ἀναγνωσθῶσι πρῶτον τὰ πρακτικά, κύριε Πρόεδρε.

§417ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἂς ψηφισθῇ τὸ περὶ συνεργείων πρῶτον. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως συνεργείων πρὸς κατάρτισιν τῶν ἐκκαθαρίσεων τῶν τμημάτων τῶν δηλωθεισῶν γαιῶν καὶ φυτειῶν.

§418ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγνωσθῶσιν ἤδη τὰ ὑπόλοιπα πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται).

§419ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Διὰ τὰς 10,000 δραχ., περὶ ὧν ἀπεφασίσθη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου;...

§420Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Θὰ τεθῇ εἰς τὸ τροποποιούμενον ἄρθρον 9 μετὰ τὰς λέξεις «μισθοδοτουμένων ἐκ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου»: «τοῦ Δημοσίου συνεισφέροντος ὑπὲρ αὐτοῦ δεκακισχιλίας δραχμὰς ἐτησίως».

§421ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσετέθη.

§422ΣΤΑΗΣ. Ἡ διόρθωσις εἰς τὸ ψηφισθὲν νομοσχέδιον περὶ ὑπολογιστῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ, ἡ ἐν τῷ τροποποιουμένῳ 5 ἄρθρῳ γενομένη: «Οἱ δὲ ἐφωδιασμένοι διὰ διπλώματος διδάκτορος ἢ προλύτου τῆς Νομικῆς Σχολῆς ἢ τῆς τῶν Μαθηματικῶν», εἶναι ἐσφαλμένη, διότι πρόκειται περὶ διδάκτορος τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς. Ἡ Φιλοσοφικὴ Σχολὴ διαιρεῖται εἰς τμήματα: τὸ μαθηματικὸν, τὸ φυσικὸν καὶ τὸ φιλολογικὸν, τὸ δίπλωμα δὲ, τὸ ὁποῖον δίδεται, εἶναι δίπλωμα διδάκτορος τῆς Φιλοσοφίας...

§423ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Εἰς τὰ παρασκήνια γίνονται αὐτά!

§424ΣΤΑΗΣ. Κύριε ὑποστράτηγε διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, δὲν πρόκειται περὶ τοῦ «φέρτε ἅρμ», ἀλλὰ περὶ ἐπιστημονικῶν ζητημάτων.

§425ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἡ λέξις ἀκριβῶς «Μαθηματικῶν» ἐψηφίσθη, ὡς πάντες ἀντελήφθημεν, καὶ οὕτω πρέπει νὰ ἐπικυρωθῶσι τὰ πρακτικά.

§426ΣΤΑΗΣ. Θέλετε νὰ καθιερώσητέ τι μὴ ὑπάρχον... (θόρυβος).

§427ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κανὼν ἀπαράβατος, γενικὸς, ἐπεκράτησε πάντοτε ἐνταῦθα, ὅτι ἐν ταῖς διορθώσεσι τῶν πρακτικῶν διορθώσεις ἐπέρχονται εἰς τὸ πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως μέρος, ἐφ’ οὗ ἕκαστος ἡμῶν ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιδιορθοῖ τὴν ἀναγραφὴν τῶν παρ’ αὐτοῦ λεχθέντων ἐπὶ τὸ ἀκριβέστερον καὶ ὀρθότερον· ἀλλ’ εἰς τὸ μέρος τὸ νομοθετικὸν ποτὲ δὲν μεταβάλλονται τὰ ψηφισθέντα, οὐδέποτε ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν πρότασις Βουλευτοῦ, ὅτι τοῦτο ἢ ἐκεῖνο παρελείφθη. Ἐψηφίσθη «Μαθηματικῶν»· μετὰ ταῦτα ἔγεινεν εἰσήγησις ἔξωθεν τῆς αἰθούσης, ἐν τοῖς διαδρόμοις, καὶ ἐζητήθη νὰ παρεμβληθῇ τὸ «Φυσικομαθηματικῶν.» Ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ νὰ παρεμβληθῇ.

§428ΣΤΑΗΣ. Τί νὰ παρεμβληθῇ; Ἐδῶ πρόκειται περὶ διπλώματος... (θόρυβος).

§429ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ κυροῦνται (θόρυβος).

§430ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν (θόρυβος).

§431ΣΤΑΗΣ. Ζητεῖται ἡ διόρθωσις τῶν πρακτικῶν, καὶ περὶ τούτου πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ (θόρυβος).

§432ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὰ πρακτικὰ, ὡς ἔχουσι, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὰ πρακτικὰ μένουσιν ὡς ἔχουσι.

§433ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς (θόρυβος).

§434ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεφήνατο ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ θέματος τούτου. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 12 μ. μ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ.

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὸ ἄρθρον 37 τοῦ Συντάγματος, κηρύττομεν τὴν λῆξιν τῆς Βʹ Συνόδου τῆς ΙΔʹ Βουλευτικῆς Περιόδου. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν δημοσιεύσει καὶ ἐκτελέσει τὸ παρὸν Διάταγμα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Μαΐου 1896.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ