1896.02.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 12

Τῆς 9 Φεβρουαρίου 1896.

(Παρασκευή).

Ὥρα 4 καὶ 15′ μ. μ.

(Προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ν. Δρόσου)

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἡμῶν κύριος Ἐμπειρῖκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ἀπὸ 30 Δεκεμβρίου 1887 νόμου ΑΧΚΕʹ περὶ τελῶν χαρτοσήμου. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 94). Ὁ ἐν Φιλιατροῖς «Τριφυλιακὸς Σύνδεσμος» τηλεγραφεῖ διὰ τοῦ εἰρηνοδίκου Ἐράνης, παρακαλῶν τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὴν πρότασιν νόμου τοῦ ἐκ Πατρῶν βουλευτοῦ κ. Πινδάρου Ἀντωνοπούλου περὶ φορολογίας τῆς σταφίδος, ὡς καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν. Πολῖται Τρικκάλων τηλεγραφικῶς παραπονοῦνται, ὅτι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Τρικκαίων ἐπέτρεψεν αὔξησιν τοῦ δημοτικοῦ φόρου ἐπὶ πλέον τοῦ νομίμου. Πολλαὶ χῆραι, ἰδιοκτήτριαι οἰκιῶν ἐν Ἀθήναις, δι’ ἀναφορᾶς των ζητοῦσι τὴν μεταβολὴν τοῦ νόμου περὶ ἐξώσεως τῶν δυστροπούντων μισθωτῶν. Ἑτέρα χήρα, ἡ Ἀγγελικὴ Μονάκαλη, ζητεῖ βοήθειαν, ἵνα ἀπέλθῃ εἰς Ῥουμανίαν. Πολλοὶ τῶν κ. κ. συναδέλφων σήμερον, ἐλθόντες ἀπὸ τῆς 3 ὥρας, παρεπονέθησαν, ὅτι ἀναμένουσιν ἐδῶ μέχρι τῆς 4. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ἵνα ἀλλάξωμεν τὴν ὥραν τῆς ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων ἀπὸ τῆς 3ης εἰς τὴν 4ην.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ μείνῃ ἡ ὥρα, ἀλλὰ νὰ προσέρχωνται ἐνωρίς.

§3ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ σύστασις αὕτη οὐδὲν πρακτικὸν ἀποτέλεσμα θέλει ἔχει, ἂν δὲν ληφθῇ τὸ μέτρον, ὅπως ἐντὸς ἡμισείας ὥρας ἀπὸ τῆς προσδιωρισμένης, ἂν δὲν ὑπάρχωσι παρόντες Βουλευταὶ πρὸς συγκρότησιν τῆς ἀπαρτίας, λύηται ἡ συνεδρίασις. Ὅταν γείνῃ τοῦτο ἅπαξ, οἱ κύριοι συνάδελφοι πιστεύω ὅτι θέλουσιν ἔχει τόσην συναίσθησιν τοῦ καθήκοντος, ὥστε ἐκ δευτέρου νὰ μὴ τὸ ἐπαναλάβωσι.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἀνάγεται εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Ἐν ὅσῳ ἡ Βουλὴ δὲν ἀποφασίσῃ, ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω ἄλλως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§5ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ συστάσεως γεωργικῶν σταθμῶν, καθόσον ἐκ τῆς ἐπισταμένης μελέτης, ἣν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐποιησάμεθα, ἐπείσθημεν ὅτι αἱ ὑφιστάμεναι Γεωργικαὶ Σχολαὶ —μ’ ὅλην τὴν ἀγαθὴν προαίρεσιν τῶν διευθυνόντων αὐτὰς— οὐδόλως ἀνταπεκρίθησαν εἰς τὸν πρακτικὸν σκοπὸν, ὃν ἐπεδίωξε καὶ ἡ Πολιτεία καὶ ὁ ἀείμνηστος Τριανταφυλλίδης, ὁ καταλιπὼν τὸ κληροδότημα, ἐξ οὗ συνεστήθησαν καὶ ἤδη διατηροῦνται αἱ ἐν λόγῳ Σχολαί. Ἀπέτυχον λοιπὸν αἱ ἀπὸ ὀκταετίας λειτουργοῦσαι Γεωργικαὶ Σχολαί, διότι σκοπὸς αὐτῶν δὲν ἦτο νὰ παράγωσι μόνον μαθητὰς, μαθητὰς ἐστερημένους πρακτικῶν γνώσεων καὶ μὴ εὑρίσκοντας πολλάκις οὐδ’ ἐργασίαν· σκοπὸς τῶν Σχολῶν δὲν ἦτο νὰ αὐξηθῇ ἡ τάξις τῶν ἀέργων καὶ τῶν θεσιθηρῶν, ἀλλὰ διὰ θεωρητικῆς, ἅμα δὲ καὶ πρακτικῆς διδασκαλίας νὰ μεταδοθῇ ἀνὰ τὴν χώραν ὁ πρὸς τὴν γεωργίαν ἔρως, καὶ συντελεσθῇ ὅσον τάχιστα ἡ ἐπιδιωκομένη πρόοδος, βελτίωσις καὶ ἀνάπτυξις τῶν γεωργικῶν πληθυσμῶν. Ὁ σκοπὸς οὗτος προδήλως δὲν ἐπετεύχθη. Τούτου ἕνεκεν ἀπεδέχθημεν σύστημα, ὅπερ ἐφάνη ἡμῖν ὑπαγορευόμενον ὑπό τε τῆς πείρας καὶ τῆς ἐπιστήμης, ἐσκέφθημεν δηλονότι ν’ ἀντικαταστήσωμεν τὰς Γεωργικὰς Σχολὰς —ἐκτὸς μιᾶς— διὰ γεωργικῶν σταθμῶν, ἀνὰ πάντας τοὺς νομοὺς τοῦ Κράτους. Οἱ γεωργικοὶ σταθμοὶ κύριον θὰ ἔχωσι σκοπὸν νὰ μεταδώσωσιν εἰς τοὺς γεωργικοὺς πληθυσμοὺς τῆς χώρας γεωργικὰς γνώσεις πρακτικὰς, διὰ διδασκαλίας ὄχι μόνον προφορικῆς, ἀλλὰ καὶ παραδειγματικῆς, ὄχι μόνον διὰ βιβλίων καὶ κειμένων, ἢ δι’ ἀορίστων ὁδηγιῶν, μακρόθεν προερχομένων καὶ οὐδόλως συμβιβαζομένων πρὸς τὰς φυσικὰς ἀνάγκας τοῦ μέρους, ἔνθα κεῖται ἡ Σχολὴ, ὡς μέχρι τοῦδε συνέβαινεν, ἀλλὰ καὶ διὰ πολυτίμων τοπικῶν πειραμάτων. Ἐν τούτοις ἐθεωρήθη ἀναγκαία ἡ διατήρησις μιᾶς τοὐλάχιστον Σχολῆς, ὅπως ἐπιδιωχθῇ καὶ ἡ θεωρητικὴ ἐκπαίδευσις τῶν βουλομένων νὰ καταρτισθῶσιν ἐπιστημονικώτερον εἰς τὰ τῆς γεωργίας· τοιαύτην δὲ ὑποδεικνύομεν τὴν Σχολὴν τοῦ Ἀϊδινίου, διότι αὕτη, ὡς γνωστὸν, εὑρίσκεται ἐν Θεσσαλίᾳ, ἐν τόπῳ δηλονότι κατ’ ἐξοχὴν γεωργικῷ, καὶ διότι τὸ κτῆμα, τὸ παραχωρηθὲν ὑπὸ τοῦ δωρητοῦ, παρεχωρήθη ἐπὶ τῷ ῥητῷ ὅρῳ τῆς συντηρήσεως Γεωργικοῦ Σχολείου. Ἡ Σχολὴ ὅμως αὕτη διατηρεῖται μὲ περιορισμοὺς, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν, μεταῤῥυθμίζεται δὲ καὶ ἐν τῷ ὀργανισμῷ αὐτῆς. Ὡσαύτως διατηρεῖται καὶ ὁ σταθμὸς Βυτίνης, ὅστις, συσταθεὶς κατὰ τὸ ἔτος 1891, δὲν ἐπρόφθασε νὰ λειτουργήσῃ. Εἴπομεν ὅτι διατηρεῖται ὁ σταθμὸς οὗτος, πλὴν δὲν ἀφομοιοῦται πρὸς τοὺς ἄλλους σταθμοὺς, ὡς ἐκ τῶν ἰδιαιτέρων ὅρων, ὑφ’ οὓς λειτουργεῖ, ἔχων ἐκτὸς τοῦ γεωργικοῦ τμήματος καὶ ἄλλα δύο, τὸ δασονομικὸν καὶ τὸ λεπτοξυλουργικόν. Καὶ τὸ μὲν λεπτοξυλουργικὸν, τὸ ὁποῖον καλῶς ἐλειτούργησε κατ’ ἀρχὰς, ἀλλ’ εἶχεν ἀτυχῶς καταργηθῆ, ἀνασυνιστᾶται ἤδη. Τὸ δὲ δασονομικὸν πρόκειται ὁριστικῶς νὰ διοργανωθῇ δι’ εἰδικοῦ νομοθετήματος, τῇ φροντίδι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Παραλλήλως πρὸς τοὺς γεωργικοὺς σταθμοὺς καὶ πρὸς συμπλήρωσιν αὐτῶν, ἐπὶ σκοπῷ διαδόσεως εἰς ἀπώτερα κέντρα τῆς ἐνεργείας τῶν γεωργικῶν σταθμῶν, ἐπιτρέπεται ἡ διὰ Β. Διατάγματος ἵδρυσις προτύπων ἀγροκηπίων ἐπὶ μικρᾶς ἐκτάσεως γῆς, παραχωρουμένης δωρεὰν ὑπὸ ἰδιωτῶν, Μονῶν ἢ δήμων. Ἀληθῆ παραρτήματα τῶν γεωργικῶν σταθμῶν, τὰ ἀγροκήπια ταῦτα θὰ χρησιμεύωσιν ὡς διαρκεῖς τοπικαὶ ἐκθέσεις, μικραὶ μὲν, ἀλλὰ λίαν χρήσιμοι εἰς τοὺς γεωργοὺς, τοὺς εὑρισκομένους εἰς μεγάλας ἀποστάσεις ἀπὸ τοῦ κεντρικοῦ σταθμοῦ. Ἐπειδὴ δὲ μέχρι τοῦδε ἡ λογιστικὴ ὑπηρεσία τῶν Γεωργικῶν Σχολῶν διεξήγετο λίαν πλημμελῶς, ἐνομίσαμεν ὅτι ἐν τῷ παρόντι νόμῳ ὠφείλομεν νὰ κανονίσωμεν ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ τὰ καθήκοντα τῶν διαχειριστῶν. Διότι, ἐὰν ἐν ταῖς ἰδιωτικαῖς ἐν γένει ἐπιχειρήσεσιν ἡ ἀταξία ἦναι τὸ χείριστον πάντων, ὅταν πρόκειται περὶ Σχολῶν, ἀπαιτεῖται ἡ λογιστικὴ ὑπηρεσία νὰ ἦναι πρότυπον τάξεως καὶ ἀκριβείας, ἵνα οἱ μαθηταὶ, οἱ ἐξερχόμενοι ἐκ τῶν Σχολῶν, δύνωνται νὰ διδάξωσι καὶ ἐφαρμόσωσιν αὐτὴν καὶ εἰς τὰς ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις. Τοιοῦτον ἐν ὀλίγοις καὶ ἐν ταῖς μεγάλαις αὐτοῦ γραμμαῖς τυγχάνει τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ συστήσω εἰς τὴν ὑμετέραν ψῆφον.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 95).

§7ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀπαντῶν εἰς προηγουμένην ἐπερώτησιν δύο ἀξιοτίμων ἐκ Βόλου συναδέλφων, διαφωνούντων ὅμως πρὸς ἄλλους, πληροφορῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ Ἑταιρία τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων δι’ ἀναφορᾶς της ᾐτήσατο νὰ καταργηθῇ μία ἐκ τῶν δύο ἡμερησίων ἁμαξοστοιχιῶν, διότι πάντοτε σχεδὸν ἐξεκίνουν κεναὶ ἐπιβατῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον παρεδέξατο τὴν αἴτησιν, καὶ τῇ ἐπέτρεψε νὰ ἔχῃ μίαν ἁμαξοστοιχίαν καθ’ ἑκάστην, μὲ τὴν ὑποχρέωσιν ὅμως πάντοτε (ὅταν ἡ Κυβέρνησις τὸ ἀπαιτήσῃ) νὰ ἐπαναλάβῃ καὶ τὴν δευτέραν ἁμαξοστοιχίαν. Δὲν διστάζει λοιπὸν αὕτη, ἂν τῇ τὸ ἀπαιτήσωσι, νὰ διατάξῃ τὴν ἑταιρίαν νὰ ἐπαναλάβῃ καὶ τὴν δευτέραν ἁμαξοστοιχίαν. Σημειώσατε δὲ, ὅτι ἡ σύμβασις δὲν ὑποχρεοῖ τὴν ἑταιρίαν νὰ ἔχῃ δύο ἁμαξοστοιχίας.

§8Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἅπαντες οἱ συνάδελφοι ἐκ Βόλου εἴμεθα ἐν πλήρει ὁμοφωνίᾳ, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἅπαντες αἰσθανόμεθα βαρέως τὸ τραῦμα τὸ ἐπερχόμενον εἴς τε τὴν πόλιν καὶ εἰς τὸν λιμένα τοῦ Βόλου διὰ τῆς καταργήσεως τῆς μιᾶς ἐκ τῶν δύο καθ’ ἑκάστην ἀπὸ ἐτῶν λειτουργουσῶν ἁμαξοστοιχιῶν. Ἡ κατάργησις τῆς μιᾶς ἁμαξοστοιχίας ἐπήνεγκε μεγάλην δυσκολίαν εἰς τὴν κίνησιν τοῦ ἐμπορίου τοῦ Βόλου, διότι γνωστὸν εἶναι, ὅτι οὐδένα ἄλλον λιμένα ἔχει ἡ Θεσσαλία, εἰμὴ τὸν τοῦ Βόλου, ἐὰν δὲ ἡ πόλις αὕτη περιορισθῇ εἰς μίαν μόνον ἁμαξοστοιχίαν, ὁ καταπλέων εἰς Βόλον τὸ ἑσπέρας ἐπιβάτης καὶ σπεύδων νὰ φθάσῃ εἰς Λάρισαν, Καρδίτσαν, Τρίκκαλα ἢ ἀλλαχοῦ, θ’ ἀναγκάζηται νὰ παραμένῃ εἰς Βόλον οὐκ ὀλίγον, πολὺ δὲ περισσότερον, ἂν δὲν προλάβῃ τὴν ἀναχωρήσασαν ἁμαξοστοιχίαν, καὶ τοὐναντίον, ἂν μέλλῃ νὰ κατέλθῃ εἰς Βόλον καὶ ἐκεῖθεν ἐκπλεύσῃ. Μέγα ὄντως εἶναι τὸ γινόμενον ἀδίκημα εἰς τοὺς ἐπιβάτας, ὑποχρεουμένους νὰ περιμένωσι μάτην ἐπὶ χρόνον οὐ σμικρὸν, διὰ νὰ ἀνέλθωσιν εἰς Λάρισαν, ἢ κατέλθωσιν ἐκ ταύτης, ἢ μεταβῶσιν εἰς ἄλλα σημεῖα τῆς Θεσσαλικῆς πεδιάδος, πρὸς ἃ μεταβαίνει χάριν ἐργασίας ὀλιγοώρου ὁλόκληρος ὁ πληθυσμός. Βεβαίως ἡ σύμβασις δὲν περιέχει δυστυχῶς διάταξιν, ὑποχρεοῦσαν τὴν ἑταιρίαν νὰ συντηρῇ ὡρισμένον ἀριθμὸν συρμῶν, ἀλλὰ ὁ κ. Διευθυντής, ὁ διευθύνων σήμερον τοὺς Θεσσαλικοὺς σιδηροδρόμους, ὁ κ. Κηρῦκος, εἶναι ἄνθρωπος πρακτικώτατος, γνώστης τῶν πάντων, διότι αὐτὸς κατεσκεύασε τοὺς Θεσσαλικοὺς σιδηροδρόμους, εἰργάσθη, συνεδέθη μετὰ τοῦ τόπου, γνωρίζει τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου, καὶ πιστεύω ὅτι ἐνδομύχως θὰ λυπῆται καὶ αὐτὸς διὰ τὸ γενόμενον καὶ διὰ τὰ παράπονα τὰ ἐξενεχθέντα. Ἑπομένως θὰ παρακαλέσω θερμῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ταχέως πρόνοιαν, καθόσον ἐκτὸς τοῦ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον ἐνεχείρισα εἰς αὐτὸν, σήμερον ἔχω λάβει καὶ ἀρκετὰς ἐπιστολὰς, δι’ ὧν μοὶ ἐκθέτουσιν ἐν λεπτομερείᾳ τὰ ἐπελθόντα κακὰ εὐθὺς εἰς τὴν πόλιν καὶ τὸν λιμένα τοῦ Βόλου· φρονῶ δὲ, ὅτι πᾶσα θυσία πρέπει νὰ γείνῃ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ πᾶσα ἐνίσχυσις πρὸς τὴν ἑταιρίαν, ἵνα, εἰ δυνατὸν, διευκολυνθῇ ἡ κίνησις τῆς Θεσσαλικῆς πεδιάδος, διότι οὔτε ἅμαξα καμμία δύναται νὰ λειτουργήσῃ, οὔτε φορτηγὸς ἅμαξα κτλ. Θεωρῶ περιττὸν νὰ ἐπιμείνω περισσότερον, διότι γνωρίζω καὶ τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ πέπεισμαι ὅτι ἐκ παντὸς τρόπου θέλει διορθώσει τὸ ἀδίκημα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§10Ν. ΣΜΟΛΕΝΙΤΖ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς κατάστασιν ἀριθμητικὴν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν τοῦ στρατοῦ, συμφώνως πρὸς ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ὕδρας βουλευτοῦ κ. Τσαμαδοῦ· κατάστασιν ἐπίσης, ἐμφαίνουσαν τὰ ἑξῆς, συμφώνως πρὸς ἐπερώτησιν τοῦ ἐξ Οἰτύλου βουλευτοῦ κ. Ραζέλου: 1) τὸ ἐτήσιον ἐπιμίσθιον τῆς ἀνακατατάξεως ἐνωμοταρχῶν τῆς χωροφυλακῆς· 2) πόσοι ἀσχολοῦνται εἰς τὴν τηλεγραφικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ 3) πόσοι ἀσχολοῦνται εἰς τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν. Τὰς ἄλλας καταστάσεις, τὰς αἰτηθείσας παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Λοκρίδος βουλευτοῦ κ. Εὐταξία, διὰ τοὺς εἰσελθόντας ἐκ τοῦ Πρακτικοῦ Λυκείου εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων, καθὼς καὶ διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς φάλαγγος, κατ’ ἐπερώτησιν τοῦ κ. ἐκ Μεσσήνης Βουλευτοῦ, θέλω ὑποβάλει προσεχῶς, διότι πρέπει νὰ λάβω λεπτομερεῖς περὶ αὐτῶν πληροφορίας ἐκ τῆς ὑπηρεσίας. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 2 Φεβρουαρίου μοὶ ἀπηυθύνθη ἡ ἑξῆς ἐπερώτησις (ἀναγινώσκει): «Παρακαλεῖται ὁ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ὑπουργὸς νὰ εὐαρεστηθῇ καὶ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς φακέλλους τοὺς ἀναφερομένους εἰς τὴν ἐξόντωσιν τῶν ληστρικῶν συμμοριῶν Τσουλῆ, Τσεκουραίων καὶ Παπακυριτσοπούλου, συνάμα δὲ καὶ τὰς ἐκθέσεις, διὰ τῶν ὁποίων προήχθησαν ἐσχάτως εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ τέσσαρες ὑπαξιωματικοί, ἤτοι οἱ Μαγουλᾶς, Κοκκάλης κλπ.» Ἡ ἐπερώτησις αὕτη μοὶ ἀπηυθύνθη παρὰ τοῦ ἐκ Φθιώτιδος βουλευτοῦ κ. Κρίτσα. Φρονῶ ὅτι οἱ φάκελλοι οὗτοι, ἀποβλέποντες εἰς τὴν τρέχουσαν ὑπηρεσίαν, δὲν πρέπει νὰ κατατεθῶσι, διότι θέλουσιν ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα ἀσφαλὲς τὴν καταστροφὴν τῆς πειθαρχίας εἰς τὸ στράτευμα διὰ τῆς χαλαρώσεως παντὸς δεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἱεραρχίας. Παρακαλῶ δὲ καὶ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ὑποστηρίξῃ τοιαύτην αἴτησιν.

§11ΚΡΙΤΣΑΣ. Καίτοι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους φρονεῖ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ καταθέσῃ τὰς ἐκθέσεις, ἐν τούτοις λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω αὐτὸν καὶ πάλιν, ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ καταθέσῃ αὐτὰς, διότι φρονῶ, ὅτι ἡ μὴ ὑποβολὴ τῶν τοιούτων ἐκθέσεων ἐκθέτει τὴν πειθαρχίαν τοῦ στρατοῦ καὶ δίδει εἰς τὸν τυχόντα τὸ δικαίωμα νὰ κατηγορῇ τὸν ἑκάστοτε Ὑπουργὸν καὶ τοὺς ἐπιθεωρητὰς, ὅτι αὐτοὶ εἶναι αἰτία τῶν ὑποτιθεμένων ἀδικημάτων. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ κατατεθῶσιν αἱ ἐκθέσεις, καὶ πέπεισμαι ὅτι, ἂν κάλλιον σκεφθῇ ἐπὶ τοῦ ζητήματος, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ κλίνῃ ὑπὲρ τῆς ἰδέας μου, τὴν ὁποίαν καὶ πάλιν συνιστῶ.

§12Ν. ΣΜΟΛΕΝΙΤΖ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν πρέπει νὰ κατατεθῇ ὁ φάκελλος, δι’ οὓς λόγους ἀνέφερα.

§13ΚΟΡΠΑΣ. Καὶ ἐγὼ δὲν θεωρῶ ἀναγκαίαν τὴν κατάθεσιν, διότι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἐξετάσῃ τὰ παράπονα· τοὐναντίον φρονῶ, ὅτι οἱ ἐνδιαφερόμενοι, ὡς δῆθεν ἀδικηθέντες, πρέπει νὰ ὑποβάλωσι τὰ παράπονά των εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὰ ὁποῖα ὁ Ὑπουργὸς ἐν τῇ εὐθυδικίᾳ του θέλει ἐξετάσει, καὶ θέλει ἀποδώσει τὸ δίκαιον.

§14ΚΡΙΤΣΑΣ. Τοῦτο εἶναι ἀληθὲς, ἀλλ’ ὁ κ. ἐκ Κέας Βουλευτὴς δὲν γνωρίζει, ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς ἀπηγόρευσε ῥητῶς τὴν ὑποβολὴν τοιούτων παραπόνων παρὰ στρατιωτικῶν. Ἐγὼ δὲν ἐζήτησα τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, ἵνα ἀρυσθῶ πληροφορίας καὶ κρίνω περὶ τοῦ δικαίου ἢ μὴ τῶν παραπόνων· ἐζήτησα νὰ μελετήσω τὰς ἐκθέσεις, ἵνα πεισθῶ, δι’ ἐμοῦ δὲ πεισθῇ καὶ ἡ Βουλὴ, ἐὰν αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις ἀπένειμον τὸ δίκαιον συμφώνως πρὸς τὰς ἐκθέσεις ταύτας. Πρόκειται νὰ ἐλέγξω πράξεις τῶν κυρίων Ὑπουργῶν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τοῦτο εἶναι, νομίζω, δικαίωμα ἀναμφισβήτητον τοῦ Βουλευτοῦ.

§15Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι ὀφείλω νὰ ποιήσωμαι διάκρισιν. Ἡ ἀπονομὴ ἀμοιβῶν ἐπὶ τῇ καταδιώξει τῆς ληστείας ἀποτελεῖ ἐκτέλεσιν νόμου, ἡ δὲ Κυβέρνησις εἶναι ὑπεύθυνος ἐπὶ τῇ ἐκτελέσει ταύτῃ, καὶ αἱ πράξεις της ὑπάγονται εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Βουλῆς. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐποιήσατο τὴν παρατήρησιν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι δὲν ἀποφεύγει τὸν ἔλεγχον τοῦτον, ἀλλὰ νομίζει ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀνακοινωθῶσι τὰ ἔγγραφα πρὸς τὴν Βουλὴν, διότι, κατὰ τὴν κρίσιν αὐτοῦ, τοῦτο δύναται νὰ μειώσῃ, νὰ χαλαρώσῃ τοὺς δεσμοὺς τῆς πειθαρχίας. Καὶ ὁ ἰσχυρισμὸς οὗτος μοὶ φαίνεται εὔλογος· διότι, ἐὰν ἡ ἀπονομὴ τῶν ἀμοιβῶν ἐγένετο ἐπὶ τῇ γνωμοδοτήσει τῶν προϊσταμένων τῶν στρατιωτικῶν ἀποσπασμάτων, τὰ ὁποῖα ἔλαβον μέρος εἰς τὴν καταστροφὴν τῆς ληστρικῆς συμμορίας, ἡ ἀνακοίνωσις τῶν ἐγγράφων δύναται νὰ φέρῃ χαλάρωσιν τῆς πειθαρχίας. Διὰ τοῦτο, ἐὰν ὑπάρχῃ τις τῶν κυρίων Βουλευτῶν, ἐπιθυμῶν νὰ λάβῃ γνῶσιν τοῦ φακέλλου, δύναται νὰ μεταβῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπου θέλει δοθῆ αὐτῷ, ἀλλὰ οὐχὶ νὰ κατατεθῇ καὶ ἐν τῇ Βουλῇ. Οὕτω δὲ καὶ ὁ ἔλεγχος ἐνασκεῖται καὶ ἡ πειθαρχία τοῦ στρατοῦ οὐδὲν πάσχει.

§16ΚΡΙΤΣΑΣ. Εἶναι ἀδύνατος ἡ μελέτη τῶν ἐγγράφων ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν· ἐν αὐτῷ ἕκαστος ἔχει τὴν ὑπηρεσίαν του, καὶ ἄν τις ζητήσῃ ἔγγραφόν τι, δυσκόλως θὰ τὸ λάβῃ. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀναγνώσῃ τὰ ἔγγραφα ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, δὲν εἶναι τὸ αὐτὸ ὡς νὰ ἀνεγίνωσκε ταῦτα ἐν τῇ Βουλῇ; Δὲν βλέπω λοιπὸν τὸ κακὸν, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ προκύψῃ ἐκ τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων εἰς τὸ Προεδρεῖον. Μήπως δὲν ἐνδιαφέρομαι καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς πειθαρχίας τοῦ στρατοῦ; Πάντες ἐνδιαφερόμεθα, ἰδίως δὲ οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸν στρατὸν, ἐν οἷς καὶ ἐγώ. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι δίκαιον εἶναι νὰ κατατεθῶσι.

§17ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἐξέθηκα τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ θέματος, ὅτε ἐζητήθη νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα καὶ ὑπῆρχεν ὁ ἐνδοιασμὸς ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν παρηνόμησεν ἢ δὲν ἐξετέλεσεν ὅ,τι ἐπροτάθη παρ’ ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἀπέστειλε πρὸς ἀνάκρισιν. Ὁ κ. Κρίτσας προχθὲς εἶπεν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τούτου, ἀλλὰ νὰ ἐξετάσωμεν ἂν ἐπλανήθη ἢ ὄχι ὁ ἀποσταλεὶς ἀξιωματικός.

§18ΚΡΙΤΣΑΣ. Ἐὰν αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις μετρῶσι διὰ τοῦ αὐτοῦ πήχεως τοὺς ἀνδραγαθήσαντας.

§19ΜΑΝΕΣΗΣ. Ὑποθέσατε ὅτι ὁ ἀνώτερος ἀξιωματικὸς, ὁ ὁποῖος, καθ’ ἃ γνωρίζομεν καὶ καθ’ ἃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ὁ κ. Κρίτσας ἐβεβαίωσαν, εἶναι ἀνώτερος πάσης ὑπονοίας, καὶ ὁ ὁποῖος ἐξήτασεν ἐπὶ τόπου τὰ πράγματα καὶ ἐξέθηκε τὴν γνώμην του, ὑποθέσατε ὅτι ἐπλανήθη· ποῦ βασιζόμενοι, φρονεῖτε, ὅτι, ἐὰν στείλητε ἄλλον, οὗτος δὲν θέλει πλανηθῆ; καὶ ποῦ θὰ εὕρητε τέρμα ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων; Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, πέμποντα ἕνα ἀξιωματικὸν πρὸς ἐξέτασιν ὑποθέσεώς τινος, νὰ μὴ δώσῃ πίστιν εἰς αὐτὸν, ἐκτὸς ἐὰν ἀποδειχθῇ καταφανῶς, ὅτι δὲν ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του, ἢ ὅτι ἐμερολήπτησεν· ἀλλ’ ἡ κοινὴ ὁμολογία εἶναι, ὅτι ὁ ἀποσταλεὶς ἀξιωματικὸς εἶναι ἀνώτερος πάσης ὑπονοίας, καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν συνεμορφώθη πρὸς τὴν ἔκθεσιν αὐτοῦ. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, εἶναι, νὰ ἄρῃ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ὑποβολῆς παραπόνων, ἀφοῦ οἱ κανονισμοὶ ἐπιτρέπουσι τοῦτο εἰς τοὺς κατωτέρους.

§20ΜΑΥΡΟΣ. Ἀπηγόρευσε νὰ ὑποβάλλωνται διὰ τῆς Βουλῆς. Τὰ παράπονα ὑποβάλλονται διὰ τῆς ἱεραρχικῆς ὁδοῦ· δὲν τιμᾷ δὲ ἕνα ἀξιωματικὸν νὰ ὑποβάλλῃ παράπονα διὰ τῶν Βουλευτῶν, καὶ διὰ τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν τῇ ἀγανακτήσει του εἶπεν, ὅτι θὰ τιμωρήσῃ τὸν ἀξιωματικὸν, τὸν διὰ τῆς Βουλῆς ὑποβαλόντα τὰ παράπονά του. Καὶ χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ στρατοῦ καὶ χάριν τῆς Βουλῆς, καλῶς θὰ πράξητε νὰ παύσητε αὐτὰς τὰς συζητήσεις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν πράττει τὸ καθῆκόν του.

§21ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἐγὼ ἔρχομαι νὰ ὑπερασπίσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ ὑποβολὴ παραπόνων, ἄλλως δὲ εἶμαι σύμφωνος νὰ μὴ κατατεθῇ ὁ φάκελλος, διότι χαλαροῦται ἡ πειθαρχία, καὶ ἀπορῶ πῶς μὲ διέκοψεν ὁ κ. συνάδελφος, μὴ διαφωνοῦντα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὡς πρὸς τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων.

§22ΜΑΥΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον τίποτε περὶ ὑμῶν.

§23ΣΜΟΛΕΝΙΤΖ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἀπηγόρευσα ὡρισμένως καὶ γενικῶς τὰ παράπονα. Ἰδοὺ τί συνέβη· ὁ ταγματάρχης, περὶ οὗ ὁ λόγος, ἀφοῦ ὑπέβαλεν ἅπαξ παράπονα καὶ δὲν ἐγένοντο δεκτὰ, ἐσκέφθη νὰ ἐπαναλάβῃ ταῦτα. Τοιοῦτόν τι δὲ συνέβη καὶ μὲ ἄλλους. Ἡμέραν τινὰ εἷς ὑπαξιωματικὸς ἦλθε πρός με, παραπονούμενος ὅτι ἠδικήθη, διότι παρευρέθη εἰς τὰς συμπλοκὰς τοῦ Καραλῆ– Δερβὲν καὶ δὲν τὸν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν δι’ ἀμοιβήν. Φαντασθῆτε, ἐὰν καθ’ ἑκάστην ἐδεχόμεθα τοιαῦτα παράπονα· δὲν θὰ μᾶς ἔμενε καιρὸς δι’ ἄλλην ὑπηρεσίαν. Διὰ τοῦτο διέταξα νὰ παύσῃ πλέον πᾶσα κατ’ ἐπανάληψιν ὑποβολὴ παραπόνων.

§24Ι. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ἀναντιῤῥήτως οἱ Βουλευταὶ ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ζητῶσι τὴν προσαγωγὴν ἐγγράφων, ὅπως ἀσκήσωσιν ἐπ’ αὐτῶν τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. Ἀλλὰ μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, διαῤῥήδην ἀρνηθέντος νὰ καταθέσῃ τὰ ζητούμενα ἔγγραφα, δὲν ἐπιτρέπεται περαιτέρω συζήτησις. Ἀναντιῤῥήτως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπέχει πᾶσαν τὴν εὐθύνην τῶν πράξεών του, ἀλλ’ ἀφοῦ ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα, δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐὰν φρονῶσιν οἱ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἄρνησις εἶναι παράνομος, ἂς ζητήσωσι παρ’ αὐτοῦ λόγον, ἢ ἂς προβάλωσι ψῆφον ἐμπιστοσύνης.

§25ΧΡ. ΒΟΤΣΑΡΗΣ. Μακρὰν τοῦ νὰ θελήσω νὰ ὑπερασπίσω τὸν συνταγματάρχην κ. Μάνον, τὸν ὁποῖον ἀρκετὰ θωρακίζουσιν αἱ πληγαὶ τὰς ὁποίας ἔχει χάριν τῆς πατρίδος...

§26ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν τὸν ἔψεξε κανείς.

§27ΧΡ. ΒΟΤΣΑΡΗΣ. .. δέχομαι ὅτι ἐπλανήθη, ἀλλ’ ἐπλανήθη, διότι πρωτίστως εἶναι τίμιος ἄνθρωπος· ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ κατατεθῇ ὁ φάκελλος, διότι θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι, ἂν ἐπλανήθη, ἐπλανήθη ἀπὸ καταθέσεις ἀξιωματικῶν, καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ἀξιωματικοὶ ἐψεύδοντο.

§28ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μολονότι δὲν εἶμαι ἀξιωματικὸς καὶ δὲν ἔχω τὴν ἁρμοδιότητα τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων συναδέλφων, οἵτινες εἰς τὴν ἰδιότητα τοῦ Βουλευτοῦ ἑνοῦσι τὴν τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἵνα κρίνω τὰ περὶ πειθαρχίας ζητήματα, νομίζω ὅμως, ὅτι οὐδόλως παραβλάπτεται ἡ πειθαρχία, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς καταθέσῃ τὸν φάκελλον εἰς τὴν Βουλήν. Οὐχ ἧττον δι’ ἕτερον λόγον φρονῶ ἐγὼ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς καλῶς ἔπραξε, μὴ καταθέσας τὸν φάκελλον εἰς τὴν Βουλήν. Βεβαίως αἱ πράξεις καὶ αἱ ἀποφάσεις τῶν Ὑπουργῶν ὑπάγονται εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Βουλῆς· ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον οὐδεὶς τῶν κυρίων συναδέλφων ἠμφισβήτησε τὴν νομιμότητα τῆς ἐνεργείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐφ’ ὅσον οὐδεὶς ἐξέφρασεν ὑπαινιγμόν τινα περὶ τῆς δικαίας ἢ μὴ ἀποφάσεώς του, ἢ δισταγμὸν περὶ τῆς καταλλήλου καὶ δικαίας ἀπονομῆς τῶν ἀμοιβῶν, δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ συζητῶμεν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠκολούθησε τὰς ἐνδείξεις τῆς ἐκθέσεως τοῦ συνταγματάρχου κ. Μάνου, ὡς τοῦτο οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ. Οὐδεμίαν λοιπὸν ὑποχρέωσιν εἶχε νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσιν ταύτην, τῆς ὁποίας ἀσκόπως ὁ κ. ἐκ Φθιώτιδος Βουλευτὴς ζητεῖ τὴν προσαγωγήν. Διότι τί θέλετε ἰδεῖ ἐν τοῖς ἐγγράφοις; Τὴν ἐνέργειαν διοικητικῶν ἀνακρίσεων καὶ τὸ ἐξ αὐτῶν προκῦψαν πόρισμα. Ἀλλὰ ποῖον ἔλεγχον θὰ ἀσκήσῃ ἡ Βουλὴ διὰ τῶν ἐγγράφων τούτων; Οὐδένα· καὶ τοῦτο εἶναι λογικόν. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω καὶ ἐγώ, ἵνα μὴ ἐνδώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν ἀξίωσιν πρὸς προσαγωγὴν τῶν ἐγγράφων, διότι εἰς οὐδὲν θέλει χρησιμεύσει αὕτη, τοὐναντίον ἐνδέχεται νὰ παραβλάψῃ τὴν πειθαρχίαν ἐκ τῆς ἀγόνου συζητήσεως ἐπὶ θέματος, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἁρμοδιότητα νὰ συζητήσῃ. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλον λόγον δὲν πρέπει νὰ παρατείνωμεν τὴν συζήτησιν ταύτην. Διότι δὲν νομίζω ἀξιοπρεπὲς, σῶμα νομοθετικὸν νὰ ἀσχολῆται εἰς παράπονα καὶ ἀξιώσεις ἀτόμων, ὡς παρουσιάζονται ταῦτα ἐν τῇ προκειμένῃ περιστάσει. Ἡ Βουλὴ ἔχει ἀνώτερον προορισμὸν, ἠθέλομεν δὲ φανῆ ἀπόγονοι τῶν ἀρχαίων Ἀβδηριτῶν, ἐὰν ἐπεμένομεν συζητοῦντες ἐπὶ τοιαύτης ὑποθέσεως καὶ συνιστῶντες ἀμοιβὰς διὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀμφίβολον εἶναι ἂν προσέφεραν ὑπηρεσίαν τινὰ εἰς τὴν Πολιτείαν, καὶ διὰ κατορθώματα, τὰ ὁποῖα δὲν διστάζω νὰ χαρακτηρίσω μηδαμινά. Κατέστρεψαν πράγματι τρεῖς γιδαρέους, ὡς ἔλεγεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς, προδοθέντας, κλεισθέντας εἰς μέρος, ἐξ οὗ ἦτο ἀδύνατον νὰ διαφύγωσι, περικυκλωθέντας ὑπὸ λόχου ὁλοκλήρου, ὑπὸ ἀποσπασμάτων, ὑπὸ ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων ἀξιωματικῶν, ὑπὸ ὁλοκλήρου τοῦ ἀστυνομικοῦ σώματος τῆς Λαμίας καὶ ἐπὶ πλέον ὑπὸ πλείστων ἐνόπλων πολιτῶν, καὶ μετὰ τὸν ἄθλον τοῦτον παρουσιάζονται ἤδη μυρίοι ὅσοι, ζητοῦντες ἀμοιβὰς, παράσημα καὶ προβιβασμούς! Δικαίως δὲ θὰ ἠδυνάμεθα, περὶ τοιαῦτα ἀσχολούμενοι καὶ τυρβάζοντες, νὰ κατηγορηθῶμεν ἐπὶ ἀβδηριτισμῷ, ἐὰν ἐξηκολουθοῦμεν συζητοῦντες ἐνταῦθα περὶ τῶν παραπόνων τούτων.

§29ΚΡΙΤΣΑΣ. Λυποῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τῷ ὅτι, καίτοι ἐπανειλημμένως ἐξήγησα τὸν σκοπόν μου, ὅταν ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν τὴν κατάθεσιν τῶν φακέλλων τούτων, δὲν ἠδυνήθην νὰ καταστῶ καταληπτός· ἔτι δὲ μᾶλλον μὲ λυπεῖ ἡ προθυμία τινῶν ἐκ τῶν συναδέλφων, μεθ’ ἧς ἔσπευσαν νὰ κατακρίνωσι τὸν ἐπιμένοντα εἰς τὴν κατάθεσιν τῶν φακέλλων τούτων, ἰδίᾳ δὲ ἑνὸς, χαρακτηρίσαντος τὸ πρᾶγμα ὡς ἀβδηριτισμόν, ἐνῷ ἀβδηριτισμὸς κατ’ ἐμὲ θὰ ἦτο ἡ μὴ ἐξέτασις τῶν τοιούτων. Καὶ διατὶ κατακρίνουσιν ἡμᾶς; Διότι ζητοῦμεν τὰς ἐκθέσεις, ἵνα ἐξ αὐτῶν ἴδωμεν, ἂν αἱ Κυβερνήσεις ἀπονέμωσι τὸ δίκαιον, ἐκτιμῶσαι τὰ πράγματα διὰ τοῦ αὐτοῦ πήχεως.

§30ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ Βουλὴ ζητεῖ εὐθύνας μόνον.

§31ΚΡΙΤΣΑΣ. Καὶ δὲν εἶναι εὐθύνη αὐτή;

§32ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τί εὐθύνεται εἷς Ὑπουργός, ἂν εἷς ἔντιμος ἀξιωματικὸς ἀντελήφθη οὕτως ἢ ἄλλως τὰ πράγματα;

§33ΚΡΙΤΣΑΣ. Περίεργον πρᾶγμα! Δὲν πρόκειται, κ. συνάδελφε, περὶ τοῦ κ. Μάνου. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς συμμορίας Τσουλῆ μόνον. Εἶπον ὅτι περὶ τοῦ κ. Μάνου ἔχω τὴν ἀρίστην ἰδέαν, καὶ ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἐμὲ νὰ ἔχω ἄλλην τινὰ γνώμην περὶ αὐτοῦ, ἀφοῦ διετέλεσα ὑπὸ τὰς διαταγάς του ἐπὶ διετίαν καὶ γνωρίζω συνεπῶς αὐτὸν κάλλιον παντὸς ἄλλου. Πρόκειται περὶ ἄλλου τινὸς, τὸ ὁποῖον θὰ ἀκούσητε ἀμέσως. Ὑποβαλὼν προχθὲς ἐγγράφως τὴν παράκλησίν μου, δὲν ἠμέλησα νὰ συνοδεύσω ταύτην καὶ διὰ τῶν ἑξῆς: «Τὰς ἐκθέσεις ταύτας ζητῶ, ἵνα ἴδω, ἂν ἡ κεντρικὴ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ἀπονέμῃ τὸ δίκαιον, ἐκτιμῶσα πάντοτε τὰ πράγματα διὰ τοῦ αὐτοῦ πήχεως.» Τί δὲ ἐνόουν μὲ τοῦτο; Ἀναγκάζομαι, Κύριοι, ν’ ἀπασχολήσω ὑμᾶς, ἐκθέτων τὸν σκοπόν μου, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκολουθήσητε, ἵνα μὴ καὶ πάλιν μὲ παρεξηγήσητε. Δὶς μέχρι τοῦδε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐζήτησα νὰ μελετηθῇ ὁ φάκελλος ὁ ἀφορῶν εἰς τὴν πρὸ τριετίας σχεδὸν συντελεσθεῖσαν ἐν Βάλτῳ ἐξόντωσιν τῆς συμμορίας τοῦ Σκοτίδα· κατὰ τὴν δευτέραν μάλιστα φοράν, συνιστῶν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ἀπονομὴν ἀμοιβῆς εἰς τοὺς συντελέσαντας εἰς τὴν ἐξόντωσιν τῆς συμμορίας ἐκείνης λοχίας τῶν εὐζώνων Κελέσην καὶ Χατζαρούλαν, ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ἔχω ὑπὲρ τῆς ἰδέας μου καὶ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Κέας συνάδελφον, τὸν σεβαστόν μοι συνταγματάρχην κ. Κόρπαν, ὁ ὁποῖος ὡμολόγησεν, ὅτι, ὡς Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἔλαβε γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως καὶ ἐσχημάτισε καὶ αὐτὸς τὴν ἰδέαν, ὅτι οἱ ὑπαξιωματικοὶ, περὶ ὧν ὡμίλουν, ἦσαν ἄξιοι ἀμοιβῆς, ὅτι δὲ δὲν ἀπένειμεν αὐτὸς τὴν ἀμοιβὴν ταύτην, διότι μέχρι τῆς παραιτήσεως τοῦ Ὑπουργείου, εἰς ὃ ἀνῆκε, δὲν ἔλαβε συμπληρωτικάς τινας πληροφορίας, ἃς εἶχε ζητήσει. Ἔχω πεποίθησιν, Κύριοι, ὅτι οἱ λοχίαι αὐτοὶ, Κελέσης καὶ Χατζαρούλας, ἀδικοῦνται· γνωρίζων δὲ τὰς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας οὗτοι συνετέλεσαν εἰς τὴν καταστροφὴν τῆς συμμορίας ἐκείνης, ἔκρινα καλὸν νὰ συγκρίνω τὰς ὑπηρεσίας αὐτῶν, τὰς μὴ ἀμειφθείσας, πρὸς ὑπηρεσίας ἄλλων, ἐπὶ ταῖς ὁποίαις οὗτοι προήχθησαν ἐσχάτως εἰς ἀνθυπασπιστάς. Πρὸ δύο περίπου μηνῶν προήχθη, ὡς πληροφοροῦμαι, λοχίας τις εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, διατὶ, νομίζετε; Διότι—εἶπον, ὡς μανθάνω, οὐδόλως βεβαιῶν αὐτὸ,—ἀποσπασματάρχης ὢν καὶ πληροφορηθεὶς παρά τινων, ὅτι ὁ ὑπηρέτης γεωργοῦ τινος ἐχρημάτισε πρὸ ἐτῶν λῃστής, μετέβη ἐκεῖ, τὸν ἠρώτησεν ἂν ἦτο ποτὲ τοιοῦτος, πεισθεὶς δὲ περὶ τούτου, τὸν συνέλαβεν, ἀφαιρέσας ἀπ’ αὐτοῦ τὸ βούκεντρον, τὸ μόνον ὅπλον, ὅπερ ἔφερε, καὶ τὸν μετήγαγεν εἰς Τρίκκαλα, παραδοὺς αὐτὸν εἰς τὰς αὐτόθι ἀρχάς. Ἤθελον λοιπὸν νὰ εἴπω πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν, τὸν μὴ δόντα οὐδεμίαν προσοχὴν εἰς ὅσα περὶ τῶν λοχιῶν Κελέση καὶ Χατζαρούλα εἶπον, ἤθελον, λέγω, νὰ εἴπω πρὸς αὐτὸν, μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν φακέλλων ἐκείνων, εἶναι δίκαιον, ἐνῷ προήχθη εἰς ἀνθυπασπιστὴν λοχίας συλλαβὼν ἀκινδύνως ἀπόμαχον ληστὴν, νὰ μένωσιν ἀνικανοποίητοι οἱ λοχίαι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μετὰ προφανοῦς κινδύνου κατέστρεψαν συμμορίαν ληστῶν ἔνοπλον, ἀπελευθερώσαντες ἀθίκτους καὶ τοὺς αἰχμαλώτους; Εἶναι δίκαιον νὰ μένωσι τ’ ἀφορῶντα εἰς αὐτοὺς ἔγγραφα, τὰ θερμότατα συνιστῶντα αὐτοὺς, τεθαμμένα εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου, καὶ ἄλλοι, ἐλάχιστα σχετικῶς μοχθήσαντες, νὰ προάγωνται;

§34ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἦτο ἐπικεκηρυγμένος ὁ ληστὴς ἐκεῖνος;

§35ΚΡΙΤΣΑΣ. Βεβαίως ἦτο· ἀλλὰ μικρὸν, φαίνεται, μετὰ τὴν ἐπικήρυξίν του ἀφῆκε τὸν ληστρικὸν βίον καὶ ἔζη ἡσύχως, ὅπερ βεβαίως δὲν τὸν ἀπαλλάσσει τῆς καταδιώξεως. Ἀλλὰ ἐγὼ δὲν ἀμφισβητῶ τὴν ἰδιότητα· συγκρίνω μόνον τοὺς κόπους καὶ τοὺς κινδύνους μεταξὺ συλλήψεως ἑνὸς ἀπομάχου, οὕτως εἰπεῖν, ληστοῦ καὶ καταστροφῆς συμμορίας ἐκ τεσσάρων ληστῶν, ὡπλισμένων μέχρις ὀδόντων καὶ δυναμένων συνεπῶς νὰ ἀντιστῶσιν. Ἀλλὰ μήπως τοῦτο μόνον εἶναι τὸ ἄδικον; Καὶ ἄλλοι ὑπαξιωματικοὶ συνέλαβον ἄλλους ληστὰς, καὶ συνεστήθησαν παρὰ τῶν σχετικῶν προϊσταμένων των, καὶ ὅμως οὐδὲν περὶ αὐτῶν ἐγένετο μέχρι τοῦδε. Ἀλλὰ θὰ μοὶ εἴπητε ἴσως: εἶσαι βέβαιος, ὅτι ὅλοι αὐτοὶ ἠδικήθησαν; Ὄχι, βεβαίως· ἀλλὰ διατὶ νὰ ἐπιτρέπωνται τὰ αἰώνια αὐτὰ παράπονα; ἂς ἐξελεγχθῶσι τὰ πράγματα, ἵνα τεθῇ τέλος πάντων τέρμα εἰς τὰ παράπονα ταῦτα.

§36ΣΙΝΑΝΙΩΤΗΣ. Ὑπέβαλον παράπονα οἱ κύριοι αὐτοί;

§37ΚΡΙΤΣΑΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. συνάδελφον, ὑπομνήσαντά μοι τὸ περὶ ὑποβολῆς παραπόνων ζήτημα, τὸ ὁποῖον πιθανὸν νὰ ἐλησμόνουν. Ἂν ὑπέβαλον παράπονα καὶ πότε, δὲν γνωρίζω. Ἰδοὺ δὲ πόθεν ἐγὼ ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ μάθω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ διαταγῆς του ἀπηγόρευσε τὴν ὑποβολὴν τοιούτων. Πρὸ τριῶν περίπου μηνῶν καὶ κατὰ διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου, ἴσως οὐχὶ τοῦ παρόντος, συνῆλθεν ἐν Λαμίᾳ ἐπιτροπὴ, συγκειμένη ἐκ τῶν νομάρχου, εἰσαγγελέως, ἐπόπτου, μοιράρχου καί τινος ἄλλου, ἵνα κατανείμῃ τὴν προσδιορισθεῖσαν χρηματικὴν ἀμοιβὴν εἰς τοὺς συντελέσαντας εἰς τὴν ἐξόντωσιν τῆς συμμορίας Παπακυριτσοπούλου, περὶ τῆς ὁποίας, μὴ γνωρίζων τίνα γνώμην ἔχουσιν ἄλλοι, ἐγὼ, ἰδὼν αὐτὴν ἐκ τοῦ πλησίον, ἀπεφάνθην ὅτι δὲν ἦτο συμπλοκή, ἀλλ’ ἐκτέλεσις θανατικῆς ποινῆς καταγνωσθείσης ὑπ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ Παπακυριτσοπούλου, καλοῦντος τοὺς στρατιώτας καὶ πολίτας νὰ ἐπισπεύσωσιν αὐτήν. Τῇ ἑπομένῃ τῆς συνεδριάσεως ταύτης ἤκουσα ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ νομάρχου, ὅτι μελετῶσα ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη τὴν ἔκθεσιν τοῦ συνταγματάρχου κ. Στράτου, ἐξετάσαντος τότε τὰ πράγματα, εὗρεν ἐν αὐτῇ τὸ ἑξῆς ἀσαφές. Κατὰ τὴν ἔκθεσιν ἐκείνην, ὁ ἀνθυπολοχαγὸς Λάμπρου, ἔχων μεθ’ ἑαυτοῦ σὺν τῷ ἀποσπάσματί του καὶ ἕνα λοχίαν, τὸν νῦν ἀνθυπολοχαγὸν Μεσσήνην, ἐξελθὼν τῆς Λαμίας, συνήντησεν ἐπιλοχίαν τινὰ, Σπυρ. Κουτρούλην, ὁ ὁποῖος ἔκτοτε δὲν ἀναφέρεται ποσῶς, ἐνῷ ἀποδεικνύεται ὅτι ἔμεινε πλέον ἡνωμένος μετ’ αὐτοῦ, καὶ ἐξ ἄλλων πληροφοριῶν, ἀλλ’ ἰδίως ἐκ τοῦ σχεδιαγράμματος, ἐν τῷ ὁποίῳ, παριστῶντι τὴν τοποθεσίαν, ἐν ᾗ ἔλαβε χώραν ἡ συμπλοκή, καὶ τὰς θέσεις, ἃς ἕκαστος τῶν συμμετασχόντων κατεῖχε, σημειοῦται ὡς θέσις τοῦ ἐπιλοχίου Κουτρούλη αὐτὴ αὕτη ἡ τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ Λάμπρου καὶ λοχίου Μεσσήνη. Τοῦτο παρατηρήσασα ἡ ἐπιτροπὴ, ἔκρινε καλὸν νὰ ζητήσῃ ὁδηγίας περὶ τοῦ ἂν ἔπρεπε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της εἰς τὴν κατανομὴν τῆς χρηματικῆς ἀμοιβῆς τὸν ἐπιλοχίαν Κουτρούλην, ἢ ἂν ἔπρεπε περὶ τούτου νὰ ληφθῇ ἄλλη τις πρόνοια. Ὁ κ. νομάρχης ἐζήτησε τηλεγραφικῶς τὰς ὁδηγίας ταύτας παρὰ τοῦ προϊσταμένου του Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ οὗτος ἀπήντησεν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ὀφείλει νὰ προβῇ εἰς τὸν καταμερισμὸν τῆς χρηματικῆς ἀμοιβῆς, συμφώνως πρὸς τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Στράτου προτεινόμενα, ν’ ἀφήσῃ δὲ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ Κουτρούλη, ὁ ὁποῖος, ἂν ἔχῃ παράπονα, πρέπει ταῦτα νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ ἐπιλοχίας, μαθὼν ταῦτα, παρουσιάζεται εἰς τὸν λοχαγόν του, καὶ δι’ αὐτοῦ εἰς τὸν συνταγματάρχην του· οὗτος ὅμως ἠρνήθη νὰ δεχθῇ καὶ ὑποβάλῃ τὰ παράπονά του, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἡ ὑποβολὴ τοιούτων ἀπηγορεύθη δι’ ἐγκυκλίου, πρό τινων τότε ἡμερῶν κοινοποιηθείσης.

§38ΣΙΝΑΝΙΩΤΗΣ. Ὥστε εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου δὲν περιῆλθον τὰ παράπονα τῶν ὑπαξιωματικῶν ἐκείνων.

§39ΚΡΙΤΣΑΣ. Τὰ παράπονα τοῦ ἐπιλοχίου Κουτρούλη, περὶ ὧν νῦν ὁμιλῶ, βεβαίως δὲν περιῆλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Δὲν ὑπάρχει ὅμως ἀμφιβολία, ὅτι περιῆλθον εἰς αὐτὸ ἄλλα τοιαῦτα, ἐκ τῶν ὁποίων, μὴ ληφθέντων ὑπ’ ὄψιν, κατὰ τὴν προχθεσινὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἔλαβε τὴν ἀφορμὴν οὗτος νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀπαγορευτικὴν ἐγκύκλιον. Καὶ ὑμεῖς, κ. συνάδελφε, γνωρίζετε, ὡς καὶ ἐγὼ, τοὺς διέποντας τὸ στράτευμα κανονισμούς, γνωρίζετε δὲ συνάμα καὶ παλαιάν τινα διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου, καθ’ ἣν ἀπαγορεύεται ἡ ὁπωσδήποτε ὑπὸ στρατιωτικοῦ ἀτόμου ἀνακίνησις ὑποθέσεως, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἀπεφάνθη ἤδη τὸ Ὑπουργεῖον, διαταγήν, τῆς ὁποίας τὴν ἐφαρμογὴν καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν περίστασιν ἠθέλησεν ἴσως ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ὑπομνήσῃ διὰ τῆς ἀπαγορευτικῆς ἐκείνης ἐγκυκλίου του. Ἀλλ’ ἐρωτῶ ὑμᾶς, εἶχε θέσιν ἡ ἀπαγορευτικὴ αὕτη διαταγὴ ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως; Βεβαίως ὄχι· διότι ἐνταῦθα δὲν ἐπρόκειτο περὶ ὑποθέσεως συνήθους, πρὸς ἐξακρίβωσιν τῆς ὁποίας εἰργάσθησαν αἱ ἁρμόδιαι στρατιωτικαὶ ἀρχαί, ἐξετάσασαι τοὺς ἐνδιαφερομένους, καὶ ἅμα ὡς πᾶσα ἐνέργεια ἐξηντλήθη, προεκλήθη ἡ ἐπέμβασις τοῦ Ὑπουργείου, ὅπως ἀποφανθῇ τὴν ὑγιεστέραν γνώμην. Ἐνταῦθα πρόκειται περὶ ὑποθέσεως, τὴν ἐκτύλιξιν τῆς ὁποίας οἱ ἐνδιαφερόμενοι δὲν παρηκολούθησαν, περὶ ὑποθέσεως τὴν ὁποίαν, ἐν τοῖς καθέκαστα μάλιστα αὐτῆς, ἠγνόουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι καὶ τὴν ὁποίαν ἐγνώρισαν ὁπωσδήποτε ἐκ τῆς ἐπ’ αὐτῆς ἐκδοθείσης ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου, ἐκ τῆς ὁποίας καὶ ὑπέθεσαν ὅτι ἠδικήθησαν. Καὶ ὅταν εἶδον τὴν ἔστω καὶ ὑποτιθεμένην καὶ μὴ μεμαρτυρημένην ταύτην ἀδικίαν, τί ἔπρεπε νὰ κάμουν; Δὲν ἔπρεπε νὰ διαμαρτυρηθῶσι; δὲν ἐδικαιοῦντο νὰ παραπονεθῶσιν; Ὁπωσδήποτε λοιπὸν ἡ ἀπαγορευτικὴ ἐκείνη διαταγὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν ἦτο δικαία, διότι ἐκδοθεῖσα ἀπέκλεισε, κατ’ ἐμὲ κακῶς καὶ πρὸς βλάβην μεγίστην τῆς πειθαρχίας, τοὺς τυχὸν θεωροῦντας ἑαυτοὺς ἠδικημένους ὑπαξιωματικοὺς ἀπὸ τοῦ μόνου μέσου, τὸ ὁποῖον παρέχουσιν αὐτοῖς οἱ κανονισμοὶ πρὸς ὑποστήριξιν τῶν δικαίων των. Τί δὲ προκύπτει ἐκ τούτου; Κομπάζει ὁ εἷς, ἀπογοητεύεται ὁ ἕτερος, μαραίνεται ὁ ζῆλος τοῦ τρίτου, καὶ οἱ βλέποντες ταῦτα οὐδὲν πράττουσι! Δὲν εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη, ἐρωτῶ, νὰ κατατεθῶσιν οἱ φάκελλοι, ὅπως, ἂν μὲν ἀποδειχθῇ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον καλῶς ἐνήργησε, φιμωθῶσι τὰ στόματα τῶν ἀδίκως παραπονουμένων, ἂν δὲ ἐκ τούτων προκύψῃ καὶ ἀδίκημά τι, νὰ ἐπανορθωθῇ; Νομίζω ναί, καὶ τοῦτο ἐπιμένω συνιστῶν, χωρὶς νὰ ὑποβάλω καὶ γραπτὴν πρότασιν, διότι γινώσκω καλῶς, ὁποῖον τέλος θὰ ἔχῃ αὕτη.

§40ΣΙΝΑΝΙΩΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Κρίτσαν, καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ πεισθῇ καὶ δὲν θὰ ἐπιμένῃ εἰς τὴν πρότασίν του, διότι νομίζω, ὅτι ἡ ἁπλῆ ὑποβολὴ τῶν παραπόνων ἐκ μέρους τῶν ὑπαξιωματικῶν πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν θὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ ἀναπαυθῶσιν οὗτοι, καθόσον, ἂν ἔχωσι δίκαιον, θὰ τοῖς δοθῇ. Θὰ παρακαλέσω ὅμως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα εὐχρεστηθῇ καὶ ἐπιτρέψῃ τὴν ὑποβολὴν τοιούτων παραπόνων καὶ ἐξετάσῃ αὐτὰ ἐπισταμένως.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§42Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἤμην ἐν ταῖς συζητήσεσι τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καὶ δὲν ἤμην παρὼν, ὅτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εὐηρεστήθη νὰ δώσῃ πληροφορίας περὶ τοῦ δρομολογίου τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων. Ἤκουσα ὅτι παρεξήγησε τοὺς ἐμοὺς λόγους, καὶ ἐθεώρησεν ἐμὲ διαφωνήσαντα πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον. Ἐγὼ δὲν διεφώνησα· ἥνωσα τὴν φωνήν μου καὶ εἶπον, ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἡ σύμβασις τὸ ἐπιτρέπει, ἐπάναγκες εἶναι, ὅπως ἡ Κυβέρνησις, μεσολαβήσῃ, ἵνα ἐπαναληφθῇ τὸ πρώην δρομολόγιον, διότι ἤδη ὑπάρχει δυσχέρεια εἰς τὴν συγκοινωνίαν, ἰδίως μεταξὺ Βόλου καὶ Λαρίσης.

§43ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν καταδίκου, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ διαβιβάσητε, κατὰ τὸ περιεχόμενον αὐτῆς, ὅπου δεῖ.

§44Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ὑμᾶς νὰ παρακαλέσητε τὰς ἐπιτροπὰς, ἵνα ἐπιλάβωνται τῶν ἔργων αὑτῶν, εἶναι δὲ ἀναγκαία καὶ ἀναπόφευκτος ἡ συνεργασία των. Εἶναι ἀναγκαία καὶ ἀναπόφευκτος ἡ συνεργασία τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, διότι ἄνευ ἐκθέσεως αὐτῆς ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν μελέτην τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἢ τῶν ἄλλων πιστώσεων, αἵτινες ζητοῦνται παρὰ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Εἶναι δὲ ἀναγκαία καὶ λυσιτελὴς ἡ σύμπραξις τῶν ἐπιτροπῶν ἐπὶ ὅλων τῶν ἄλλων νομοσχεδίων, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπάρχουσι καὶ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα χρήζουσι τῷ ὄντι μελέτης καὶ ἐρεύνης ἐν τῇ Βουλῇ. Ἡμεῖς, οἱ ὑποβαλόντες αὐτὰ, ἀναγκαζόμεθα νὰ ἐπαναλάβωμεν καὶ ἐφέτος εἰς τὴν Βουλὴν, ὅ,τι ἐπανειλημμένως ἐδηλώσαμεν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον αὐτῆς. Ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν νὰ συζητῶνται καὶ βασανίζωνται τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὑποβάλλονται, διότι τοιουτοτρόπως θὰ συμπληρωθῶσι καὶ θὰ καταρτισθῶσι νόμοι, ὑπισχνούμενοι τὴν θεραπείαν τοῦ κοινῇ συμφέροντος, τοῦ ὁποίου τὴν θεραπείαν ἐπιδιώκουσιν. Ἐσμὲν μάλιστα διατεθειμένοι καὶ τροπολογίας νὰ δεχθῶμεν καὶ μεταβολὰς αὐτῶν, εὐθὺς ὡς πεισθῶμεν ὅτι αἱ τροπολογίαι καὶ αἱ μεταβολαὶ συντελοῦσιν εἰς τὴν βελτίωσιν αὐτῶν. Διὰ τοῦτο παρακαλοῦμεν τὰς ἐπιτροπὰς, ὅπως ἐργασθῶσιν ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα παρεπέμφθησαν εἰς αὐτάς. Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Δικαιοσύνης, φέρ’ εἰπεῖν, ἔχει σπουδαιότατον νομοσχέδιον νὰ ἐπεξεργασθῇ, τὸ περὶ ἑταιριῶν...

§45Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Δὲν ἐτυπώθη ἀκόμη.

§46Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει σπουδαιότατον νομοσχέδιον, τὸ περὶ χωροφυλακῆς.

§47ΜΑΣΤΡΑΠΑΣ. Δὲν προσεκλήθη κἄν ἡ ἐπιτροπὴ, ὅπως προβῇ εἰς τὰς ἀρχαιρεσίας της. Τὰ μέλη εἶναι πρόθυμα.

§48Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ τοὺς καλέσητε, κύριε Πρόεδρε... Ἡ ἐπιτροπὴ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει σπουδαιότατα νομοθετήματα νὰ ἐξετάσῃ, πρὸ πάντων δὲ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τὴν ὁποίαν παρακαλοῦμεν νὰ ἀναμνησθῇ, ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἐχορήγησεν εἰς ἡμᾶς τὴν ἄδειαν νὰ δαπανῶμεν ἐπὶ δύο μῆνας τὰ δύο δωδεκατημόρια, καὶ νὰ φροντίσωμεν κατὰ τοὺς δύο τούτους μῆνας περὶ τῆς βεβαιώσεως τῶν ἐσόδων· ἀλλ’ ὁ δεύτερος μὴν λήγει μετ’ ὀλίγον, καὶ θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσωμεν ἕτερον δωδεκατημόριον, καὶ θέλομεν ν’ ἀποφύγωμεν τὴν ἀνάγκην ταύτην, καὶ δὲν εἶναι δύσκολον ἐντὸς μιᾶς ἢ δύο ἑβδομάδων νὰ ἐπεξεργασθῇ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της. Διὰ τοῦτο θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Πρόεδρε, νὰ παρακαλέσητε τοὺς προέδρους τῶν διαφόρων ἐπιτροπῶν νὰ συγκαλέσωσι τὰς ἐπιτροπὰς, ὅσαι δὲ δὲν προέβησαν ἔτι εἰς τὰς ἀρχαιρεσίας αὐτῶν, νὰ συνέλθωσι καὶ προβῶσιν εἰς αὐτάς.

§49ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Ναυτικῶν, οὐδέποτε ἔλαβον πρόσκλησιν, ἵνα συνέλθωμεν.

§50ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ συνῆλθε πρὸ ἡμερῶν, ἐπεξειργάσθη δὲ καὶ κατέθηκε τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ νομοσχεδίων διαφόρων πιστώσεων· σήμερον δὲ ἤρξατο τῆς προεξελέγξεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καὶ ἔχω δι’ ἐλπίδος, ὅτι τάχιστα θὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ ἔργον.

§51Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μετ’ ἀπορίας ἀκούω, ὅτι συνῆλθεν εἰς συνεδρίασιν ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, διότι ἐγὼ δὲν ἐκλήθην ποσῶς, καίτοι εἶμαι μέλος αὐτῆς.

§52ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δυνατὸν ὁ κ. συνάδελφος νὰ μὴ προσεκλήθη ἐκ λάθους τοῦ κλητῆρος, τὰ λοιπὰ ὅμως μέλη τῆς μειονοψηφίας ἦσαν παρόντα καὶ συνεζητήσαμεν ἐπὶ δύο ὥρας.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον τὴν 2 ὥραν μ. μ. θὰ κληθῶσιν ἅπασαι αἱ ἐπιτροπαί.

§54ΤΑΤΑΡΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ, διατελῶν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, δὲν ἐκλήθην μέχρι τοῦδε εἰς συνεδρίασιν τῆς ἐπιτροπῆς, παρατηρῶ δὲ, ὅτι ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει μεταξὺ ἄλλων νομοσχεδίων ἀναγράφεται καὶ τὸ περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 32 καὶ τοῦ ἄρθρου 363 καὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 33 τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων, ἐνῷ περὶ αὐτοῦ ἐδέχθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ προεξετασθῇ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύναται ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ μετὰ τὴν ἀναγραφὴν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§56ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰσηγούμενος τὸν προϋπολογισμὸν, ἐδήλωσεν, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ὅτι κατέθηκε συγχρόνως καὶ τοὺς ἀπολογισμοὺς τῶν ἐτῶν 1878 καὶ 1879, ἐπίσης δὲ καὶ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ 1892, ὁ ὁποῖος ἔχει ἄμεσον σχέσιν πρὸς τὴν μελέτην τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐπειδὴ δὲ δὲν ἐλάβομεν αὐτοὺς ἀκόμη, θὰ παρεκάλουν ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, νὰ διατάξητε τὴν διανομὴν αὐτῶν.

§57ΚΡΙΤΣΑΣ. Πλειστάκις ἐντεῦθεν ἐγένετο λόγος περὶ τῆς ἀποπερατώσεως τῆς ἀπὸ Λαμίας εἰς Ὑπάτην ὁδοῦ. Ἐλήφθη ἐπὶ τέλους φροντὶς, ἐδόθη τὸ ὑπόλοιπον τοῦ ἔργου εἰς δημοπρασίαν, καὶ πρὸ καιροῦ ἤρχισαν αἱ ἐργασίαι, αἵτινες μετά τινας μῆνας θὰ ἐπερατοῦντο, ἂν δὲν παρενεβάλλετο πρόσκομμά τι, τὸ ἑξῆς. Τὰ βάθρα τῆς ἐπὶ τοῦ Σπερχιοῦ καὶ παρὰ τὸ Λιανοκλάδιον γεφύρας κατεσκευάσθησαν πρὸ πολλοῦ, ἀλλὰ τὸ κατάστρωμα, ἐλθὸν πρὸ δύο ἐτῶν, νομίζω, εὑρίσκεται ἐν Λαμίᾳ, ἐῤῥιμμένον ἔν τινι οἰκοπέδῳ, διὰ τὸ ὁποῖον μάλιστα τὸ Δημόσιον πληρόνει καὶ ἐνοίκιον. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἐὰν ἐλάμβανεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν πρόνοιαν νὰ ἐπεσπεύδετο ἡ μεταφορὰ καὶ ἡ σύνθεσις τοῦ καταστρώματος αὐτοῦ διὰ δημοπρασίας, καὶ οὕτω συντελεσθῇ ἡ γέφυρα αὕτη, ἡ ὁποία κατὰ πολὺ θέλει συντελέσει εἰς τὴν ταχεῖαν περάτωσιν καὶ τῆς ὁδοῦ, ὁ ἐργολάβος τῆς ὁποίας πολλὰς δυσκολίας ἀπαντᾷ ὡς ἐκ τῆς ἀδικαιολογήτου ἡμιτελείας τῆς ἐν λόγῳ γεφύρας.

§58ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Λεπτολογία θὰ θεωρηθῇ, καὶ ἴσως μικρολογία σχολαστικὴ, ἡ αἴτησίς μου· ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ γείνῃ λόγος περὶ αὐτῆς κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων, προβαίνω ἤδη εἰς ταύτην. Παρακαλῶ νὰ συστηθῇ εἰς τοὺς ἀντιγράφοντας ἐν τοῖς Ὑπουργείοις τὰ νομοσχέδια, νὰ μὴ παραλείπωσι κατὰ τὴν ὑπογραφὴν νὰ σημειῶσι μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ τὴν τοῦ Βουλευτοῦ· διότι εἰς ἄλλα μὲν σημειοῦται μόνον ὁ Ὑπουργὸς, ὡς προτείνων αὐτὰ, εἰς ἄλλα δὲ ὀρθῶς σημειοῦται ὁ Ὑπουργὸς καὶ ἐκ τῆς δεῖνα ἐπαρχίας Βουλευτής. Δὲν ἀνήκει ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία εἰς τὸν Ὑπουργὸν, ἀλλὰ εἰς τὸν Βασιλέα καὶ τὴν Βουλὴν, ὁ δὲ Ὑπουργὸς προτείνει τὸν νόμον ὡς Βουλευτὴς, καὶ πρέπει νὰ τηρῆται αὐτὸς ὁ τύπος, ὅστις εἶναι οὐσιαστικώτατος.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος ζητεῖ τὸν λόγον. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δευτέρα συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 322,882.22 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως 1896.

§60ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, τὰ ἐπικυρωθέντα ἄρτι ὑπὸ τῆς Βουλῆς, βλέπω τὰ ἑξῆς: «Ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ͵ΒΤΘʹ νόμου περὶ σταφιδοκάρπου ὑπέβαλε τροπολογίαν εἷς τῶν Βουλευτῶν Κραναίας, ἀλλ’ ἐπὶ ταῖς παρατηρήσεσι τοῦ Προέδρου τοῦ Ὑπουργείου ἀπέσυρε ταύτην. «Ἐγένετο μετὰ ταῦτα δεκτὴ κατ’ ἀρχὴν ἡ πρότασις νόμου, προκειμένου δὲ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἐπὶ τῶν καθ’ ἕκαστον αὐτῆς, εἷς τῶν Βουλευτῶν Μεσσήνης προέβαλεν ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας, ἀνεγνώσθη δὲ ὁ κατάλογος καὶ μὴ εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ, ἐλύθη ἡ συνεδρία.» Νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀρχίσωμεν ἐξ αὐτοῦ τοῦ σημείου τὴν διακοπεῖσαν συζήτησιν.

§61Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι τὸ ὀρθὸν, καὶ παρακαλῶ νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν ἀπὸ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ.

§62ΡΑΛΛΗΣ. Ἀποδίδω σημασίαν ἐπὶ τούτου, διότι χθὲς διετυπώθη ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν παρίσταντο οἱ ἀμέσως ἐνδιαφερόμενοι.

§63Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ περὶ ἧς πρόκειται πρότασις φέρει ἀριθμὸν 7 ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατ’ ἀρχὴν ἐψηφίσθη χθές· ἤδη θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ μοναδικοῦ ἄρθρου. (Ἀναγινώσκεται τὸ μοναδικὸν ἄρθρον τῆς προτάσεως νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ͵ΒΤΘʹ νόμου περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου).

§65ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν τὴν οὐσιαστικὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν μνήμην τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ παρακρατήσεως τῆς σταφίδος. Ὁ σκοπὸς δὲν ἦτο μόνον ἡ ἐλάττωσις τῆς προσφορᾶς, ἀλλὰ καὶ ἡ αὔξησις τῆς καταναλώσεως. Τὸν σκοπὸν τοῦτον τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ παρακρατουμένου σταφιδοκάρπου βλέπω καθ’ ὁλοκληρίαν παραμεληθέντα. Ὅπως δὲ πάντες γνωρίζομεν, ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ χρησιμοποιήσῃ μέρος τοῦ σταφιδοκάρπου τούτου, ἀλλ’ ἐνδίδουσα εἰς παραστάσεις διαφόρων σταφιδοπαραγωγῶν καὶ σταφιδεμπόρων, ἀνέστειλε τὴν τοιαύτην ἐνέργειάν της, καὶ κρατεῖ τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος, τὸ παρακρατηθὲν, ἐν ταῖς ἀποθήκαις. Σήμερον δὲ ἐρχόμεθα νὰ ψηφίσωμεν νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ αὐξήσῃ σημαντικῶς τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἐν ταῖς ἀποθήκαις τοῦ Κράτους· ἐὰν δὲ, ὅπως μοὶ ἐφάνη, ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως ἦναι, καὶ τὸ εἰς χρήματα καταβληθὲν ποσὸν τῆς παρακρατήσεως νὰ χρησιμοποιηθῇ πρὸς αὔξησιν τῆς καταναλώσεως διὰ τῆς ἀγορᾶς καὶ ἄλλων ποσοτήτων σταφίδος, πρέπει ν’ ἀποφασισθῇ, τί θὰ κάμωμεν ὅλον τοῦτο τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, πρὶν ἢ προβῶμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὸ ὁποῖον συντελεῖ εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοῦ τῆς σταφίδος τῆς κατεχομένης ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, νὰ μᾶς εἴπῃ, τί σκοπεῖ νὰ πράξῃ διὰ τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ ποσοῦ τούτου.

§66Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν πρώτοις ὀφείλω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφον, Βουλευτὴν ἐξ Ἄρτης, νὰ μὴ ἑρμηνεύῃ τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργείου, πρὶν ἢ τοῦτο ἀποφήνηται αὐτήν. Ἡρμήνευσε δὲ τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργείου συμπαθῆ πρὸς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κραναίας, ἐνῷ οὐδεὶς λόγος μου ἐξεδήλωσεν οὔτε συμπάθειαν οὔτε ἀντιπάθειαν πρὸς τὴν πρότασιν ταύτην. Ἐγὼ μάλιστα ἐδήλωσα, ὅτι ἐπεθύμουν ν’ ἀκούσω τὴν συζήτησιν τῆς Βουλῆς, καὶ διὰ τοῦτο θ’ ἀκολουθήσω τὴν αὐτὴν πορείαν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησα καὶ κατὰ τὸ παρελθόν, ἤτοι θέλω ἀναμείνει ν’ ἀκούσω τὰς ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεις, καὶ διὰ τοῦτο μάλιστα παρεκάλεσα τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κραναίας, ὅπως διατυπώσῃ τὰς τροπολογίας αὐτοῦ εἰς ἴδιον νομοσχέδιον, ἵνα προκληθῇ εὐρεῖα ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησις. Κατὰ δεύτερον λόγον ἔρχομαι ν’ ἀπαντήσω πρὸς τὴν ἐρώτησιν, ἣν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης μοὶ ἀπηύθυνε. Μὲ ἠρώτησε, τί ἐννοεῖ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ πράξῃ πρὸς διάθεσιν τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἡμεῖς ὑπελαμβάνομεν, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἰσηγάγομεν πέρυσιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ ὁποῖον ψηφισθὲν ὑπ’ αὐτῆς ἐγένετο νόμος τοῦ Κράτους, ἀνελάβομεν τὴν ὑποχρέωσιν πρὸς ἓν εἶδος βιομηχανίας, πρὸς τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν, διότι, ἀφοῦ ἀπηγορεύσαμεν εἰς αὐτὸ νὰ ποιῆται χρῆσιν τῶν ἄλλων ὑλῶν, ἔπρεπε νὰ παράσχωμεν εἰς αὐτὸ τὴν εὐκολίαν νὰ ποιῆται χρῆσιν ταύτης τῆς πρώτης ὕλης. Εἰς τοῦτο προέβημεν, καὶ προεκηρύξαμεν δημοπρασίαν πρὸς ἐκποίησιν ὡρισμένου ποσοῦ, διότι ἔδιδεν εἰς ἡμᾶς ὁ νόμος τὸ δικαίωμα τοῦτο. Τἀποτελέσματα τῆς δημοπρασίας τῆς γενομένης ἦσαν τοιαῦτα, ὥστε ὑπελάβομεν, ὅτι, ἐὰν ὑπετασσόμεθα εἰς ταῦτα, ἠθέλομεν ἀποτύχει τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον εἴχομεν, ὅτε προεκηρύξαμεν τὴν δημοπρασίαν· διότι συνηγωνίσθησαν οὐ μόνον οἱ οἰνοπνευματοποιοί, ἀλλὰ καὶ ἄλλοι βιομήχανοι, οἱ ὁποῖοι ἴσως δὲν ἐνασκοῦσι τὴν βιομηχανίαν τῆς οἰνοπνευματοποιΐας. Τοιουτοτρόπως δὲν ἤθελε διατεθῆ τὸ ποσὸν ὅλον ὑπὲρ τῆς οἰνοπνευματοποιΐας, καὶ μάλιστα τῆς περὶ τὸ Φάληρον βιομηχανίας τῆς οἰνοπνευματοποιΐας, ἔνθα ὑπάρχουσι μεγάλα ἐργοστάσια, στερούμενα τῶν πρώτων ὑλῶν. Διὰ τοῦτο ἠκυρώσαμεν τὰ πρακτικὰ τῆς δημοπρασίας καὶ δὲν προέβημεν εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς ἐκποιήσεως. Δὲν ἠκυρώσαμεν διότι ἠκούσθησαν φωναὶ, ὡς ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης εἶπε· διότι αἱ φωναὶ μᾶς ἐφώτιζον μὲν περὶ τῶν πραγματικῶν περιστάσεων, ἀλλὰ δὲν ἐστηρίζοντο ἐπὶ νόμου, διότι ὁ νόμος μᾶς ἔδιδε τὸ δικαίωμα νὰ ἐκποιήσωμεν τὴν σταφίδα, ἐν τῇ ἀπουσίᾳ μάλιστα τῆς Βουλῆς. Ἔχομεν ἀνάγκην βεβαίως τῶν φώτων τῶν ἔξωθεν ἐρχομένων περὶ τῶν πραγματικῶν περιστάσεων τῆς παραγωγῆς ἢ τῆς καταναλώσεως ἢ τῆς ἄλλης ἐμπορίας, καὶ ὀφείλομεν νὰ φωτιζώμεθα ἐκ τῶν φώτων τούτων, ὅταν τὰ κρίνωμεν τῷ ὄντι μεταδίδοντα ἡμῖν φῶς ἀληθὲς, ἀλλὰ δὲν ἐκρίναμεν τὰ φῶτα ἐκεῖνα πλήρη καὶ ἀρκοῦντα, καὶ ἠθέλομεν προβῆ εἰς ἔγκρισιν τῆς ἐκποιήσεως τῆς σταφίδος, ἐὰν τὰ ἀποτελέσματα ἦσαν ἀλλοῖα. Ὡς πρὸς τὴν γνώμην δὲ, τὴν ὁποίαν εἴχομεν περὶ τῆς ὑποχρεώσεως, ἣν εἴχομεν ἀναλάβει πρὸς τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν, τὴν γνώμην ταύτην ἔχομεν καὶ νῦν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ συνῆλθεν, ἐνομίσθη εὐπρεπὲς νὰ ζητήσωμεν τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, καὶ ἐπιφυλασσόμεθα νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν νόμου, σχετιζομένην πρὸς τὸ θέμα τοῦτο, νομίζομεν δὲ, ὅτι ἔχει τὸ Κράτος τὴν ὑποχρέωσιν νὰ καταστήσῃ εὔκολον εἰς τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν τὴν εὕρεσιν τῆς πρώτης ὕλης, ἀφοῦ ἀπηγόρευσεν εἰς αὐτὴν τὴν χρῆσιν τῶν ὑλῶν, τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίει μέχρι τοῦδε ἐν τῇ βιομηχανίᾳ της.

§67ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ, ὡς Βουλευτὴς, δὲν ἔχω ἢ νὰ εὐχαριστηθῶ διὰ τὴν εὐλάβειαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα ἦτο τῆς ἁρμοδιότητος τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ἐὰν δὲν μὲ πλανᾷ ἡ μνήμη,—διότι δὲν ἔχω ἐνώπιόν μου τὸν νόμον τὸν ψηφισθέντα πέρυσιν,—ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία εἶχε δικαίωμα νὰ ἐκχωρήσῃ μέρος τοῦ παρακρατηθέντος προϊόντος εἰς τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν καὶ ἄνευ δημοπρασίας. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἀκόμη τὸ δικαίωμα ἐὰν δὲν εἶχεν, ἠδύνατο νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἐκχώρησιν σταφίδος εἰς μὴ οἰνοπνευματοπαραγωγοὺς, ἀλλὰ δὲν ἔπρεπε νὰ ἀρνηθῇ ταύτην εἰς ἀληθεῖς οἰνοπνευματοποιούς. Δὲν λέγω τοῦτο ὅπως ὑποστηρίξω μόνον τὰ συμφέροντα τῆς οἰνοπνευματοποιΐας, τὰ ὁποῖα θεωρῶ ἐπίσης ἄξια πάσης ὑποστηρίξεως καὶ πάσης ἐνθαῤῥύνσεως, ἀλλὰ πρὸς ὑποστήριξιν ἰδίως τῶν συμφερόντων αὐτῆς τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Δὲν πρέπει νὰ μᾶς λανθάνῃ, ὅτι ἡ ὕπαρξις ἑνὸς ἀποθέματος σταφίδος ἀρκετὰ σημαντικοῦ εἶναι πάντοτε ἀπειλὴ εἰς τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος, ἀπειλὴ ἐπηρεάζουσα τὰς τιμὰς αὐτῆς. Δὲν γνωρίζει ὁ ἔμπορος, τί θὰ γείνῃ τὸ ἀπόθεμα τοῦτο, καὶ δύναται νὰ ἔχῃ ἀπώτερόν τινα φόβον, μήπως ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ τὴν ἐκποίησιν αὐτοῦ κατὰ τρόπον ἐπιτρέποντα τὴν διάθεσίν του εἰς τὴν συνήθη κατανάλωσιν. Ὁ ἔμπορος, ὁ σήμερον ἀγοράζων σταφίδα εἰς τὰς τρεχούσας τιμὰς, ἐν τῇ τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ τρέξῃ ἀληθῆ κίνδυνον ζημίας. Δὲν πιστεύω ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφασίσῃ τοιοῦτόν τι, ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο ἀπολύτως ἀδύνατον. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἐπεκτάσεως τῆς καταναλώσεως, τὸ ζήτημα τῆς χρησιμοποιήσεως τῆς ἐν ταῖς ἀποθήκαις τοῦ Δημοσίου σταφίδος ἔχει πολλὴν τὴν σπουδαιότητα. Ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ἔχει καθῆκον νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς περὶ ἐπεκτάσεως τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος, ἥτις, ὡς εἶπον καὶ πρὸ ὀλίγου, εἶναι τὸ μόνον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ δυνηθῇ ἡ σταφὶς νὰ ἀποφύγῃ τὰς ἀλλεπαλλήλους κρίσεις, ἃς ὑφίσταται ἀπό τινων ἐτῶν, καὶ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ οἰκονομικὰ συμφέροντα τῆς χώρας. Διὰ τοῦτο ἔφερον τὴν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς διαθέσεως τῆς παρακρατηθείσης σταφίδος. Πιστεύω δὲ, ὅτι δὲν παρημποδίζετο ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, ὅπως μελετήσῃ καὶ ἐπιδιώξῃ τὴν πραγμάτωσιν καὶ τοῦ μέρους τούτου τοῦ νομοθετήματος, τοῦ ψηφισθέντος κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον.

§68ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βεβαίως εἶναι πολὺ σοβαρὸν τὸ ζήτημα τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ σταφιδοκάρπου τούτου, διότι τῷ ὄντι θέλει ἐπηρεάσει τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος, ἐὰν μείνῃ ἄνευ ἀποφάσεως· οὐδεὶς τῷ ὄντι θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ προσφέρῃ τιμὰς ἀνωτέρας, καὶ περὶ τούτου πρόκειται· πρόκειται περὶ ἐπιτεύξεως ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλειτέρων τιμῶν, ἢ τοὐλάχιστον περὶ συντηρήσεως τῶν τρεχουσῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ προσφέρῃ ἀφόβως τιμὴν ὁ ἔμπορος, ὁ ὁποῖος θὰ ἠξεύρῃ ὅτι ὑπάρχει ἐναπόθεμα σταφίδος, τοῦ ὁποίου ἡ χρῆσις δὲν εἶναι προσδιωρισμένη, καὶ τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἐξέλθῃ καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, ἢ καὶ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ διατιθέμενον νὰ ἀφαιρέσῃ τὴν ἐσωτερικὴν πελατείαν ἀπὸ τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος· διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι καὶ ἡ βιομηχανία τῆς οἰνοπνευματοποιΐας εἶναι εἷς πελάτης τῆς σταφίδος. Διὰ τοῦ νόμου τοῦ πέρυσι ψηφισθέντος ἀφῃρέθη ἀπὸ τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ χρῆσιν ἀμυλωδῶν ὑλῶν, καὶ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, ἢ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἀνέλαβε διὰ τοῦτο μίαν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τῆς βιομηχανίας τῆς οἰνοπνευματοποιΐας, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ὡς ἀντιστάθμισμα τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ δικαιώματος τοῦ νὰ κάμῃ ἡ βιομηχανία αὕτη χρῆσιν ἀμυλωδῶν ὑλῶν, τῇ ἀφέθη ὁ φόρος. Δὲν πρέπει δὲ νὰ λησμονῶμεν, Κύριοι, ὅτι εἰς τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν ὑπάρχει καὶ εἷς ἄλλος πόρος τῶν ὑλῶν, αἱ ὁποῖαι χρειάζονται εἰς αὐτὴν, ὑπάρχει ἡ ἀμπελουργία, καὶ ἐνθυμεῖσθε πέρυσιν, ὁποῖαι συζητήσεις ἐγένοντο ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι οἱ καλλιεργοῦντες τὴν ἄμπελον ἔφερον μεγάλας ἀντιῤῥήσεις κατὰ τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως, διότι ἐπίστευον, ὅτι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἤθελον ἀποδοθῆ εἰς τὴν ἐσωτερικὴν βιομηχανίαν, θέλει παραβλάψει πολὺ τὰ συμφέροντα τῶν καλλιεργούντων τὴν ἄμπελον. Δὲν νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ βιομηχανία τῆς οἰνοπνευματοποιΐας ἐζημιώθη ἐκ τῆς ἀπαγορεύσεως ταύτης· ἠδύνατό τις νὰ ὑποθέσῃ μάλιστα, ὅτι τὸ ἤδη προτεινόμενον ἢ τὸ ὑποτιθέμενον ὅτι δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ, δύναται νὰ δώσῃ ὠφελείας εἰς τὴν βιομηχανίαν ταύτην τῆς οἰνοπνευματοποιΐας, τὰς ὁποίας δὲν εἶχε πρότερον, δηλαδὴ νὰ δοθῇ εἰς αὐτὴν ἓν μέγα ποσὸν σταφιδοκάρπου εἰς τιμὴν εὐθηνοτάτην, τὴν ὁποίαν δὲν εὕρισκε πρότερον οὔτε ἐν τῇ σταφίδι οὔτε ἐν τῷ προϊόντι τῆς ἀμπέλου. Ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν ἐπρόκειτο διὰ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ νὰ ὠφελήσωμεν πρόσωπα, ἢ ἕνα οἱονδήποτε κλάδον βιομηχανίας, ἐπρόκειτο νὰ ἔλθωμεν εἰς βοήθειαν τῶν δυσπραγούντων σταφιδοπαραγωγῶν. Εἶναι, Κύριοι, ὀρθὸν, ἓν μέγα ποσὸν σταφιδοκάρπου, τὸ ὁποῖον βεβαίως θὰ ἦναι μέγα, ἐὰν ψηφισθῇ ἡ ὑπὸ συζήτησιν πρότασις, διότι τότε ὁλόκληρον τὸ ποσὸν θὰ εἰσπράττηται εἰς εἶδος, εἶναι δίκαιον, ἓν τοιοῦτον ποσὸν νὰ δοθῇ εἰς εὐθηνοτάτην τιμὴν, ὅπως ἐπρόκειτο νὰ δοθῇ, ἄνευ μάλιστα ἀποφάσεως ὡρισμένης περὶ τούτου τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας; Ἔχει δίκαιον λοιπὸν, νομίζω, ὁ ἐξ Ἄρτης ἀξιότιμος Βουλευτὴς, λέγων ὅτι πρέπει πρὸ παντὸς νὰ σκεφθῶμεν, τί θὰ γείνῃ τὸ παρακρατηθησόμενον ποσόν. Δὲν θὰ εἰσέλθω ἤδη, Κύριοι, εἰς μακρὰν συζήτησιν, ἀλλὰ ἐνθυμεῖσθε ὅτι πέρυσιν ἐπέμεινα πολὺ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ ἐπέμεινα, ἵνα, ἀφοῦ ἦλθον ὅπως ἦλθον τὰ πράγματα καὶ ἀφοῦ ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος περὶ παρακρατήσεως, ἐπέμεινα, λέγω, τὸ ποσὸν αὐτὸ νὰ χρησιμοποιηθῇ ὑπὲρ τῆς σταφίδος τοὐλάχιστον. Ἐγὼ ἐνόμιζον καὶ νομίζω, Κύριοι, ὅτι τὸ μέτρον, γενόμενον ὡς ἐγένετο, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ τελείως τὰ σκοπούμενα δι’ αὐτοῦ ἀποτελέσματα, διότι διδόμενον εἰς τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, δηλ. εἰς τὴν βιομηχανίαν, ἡ ὁποία καταναλίσκει ἐν τῷ ἐσωτερικῷ τὸ προϊόν αὐτὸ, ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὴν ἐμπορίαν τῆς σταφίδος ἕνα μέγαν πελάτην αὐτῆς, ἀλλ’ ἔστω, καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐὰν δοθῇ τὸ ποσὸν αὐτὸ, ἔστω ὁπωσδήποτε μεταβεβλημένον, ὥστε νὰ μὴ χρησιμεύῃ πρὸς βρῶσιν, θέλει βεβαίως χρησιμοποιηθῆ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ εἴτε εἰς τὴν βιομηχανίαν τῆς οἰνοποιΐας, εἴτε εἰς τὴν τῆς οἰνοπνευματοποιΐας, ἄρα θὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὴν σταφίδα τὸν πελάτην αὐτόν. Διὰ τοῦτο ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ὑπέβαλον διαφόρους προτάσεις πρὸς βελτίωσιν ὁπωσδήποτε τοῦ πράγματος, εἶπον δὲ ἰδίως, ὅτι, ἀφοῦ πρόκειται νὰ γείνῃ ὅ,τι θὰ γείνῃ, τὸ ποσὸν αὐτὸ τοὐλάχιστον νὰ μὴ σπαταληθῇ, καὶ ἐπέμενα τότε μάλιστα νὰ μὴ διαχειρισθῇ ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, διότι ἡ διαχείρισις τοῦ Δημοσίου — δὲν πρόκειται περὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως — ἐν γένει ἡ διαχείρισις τοῦ Δημοσίου δὲν δύναται νὰ ἦναι φειδωλή. Βεβαίως ὁ διορισμὸς ἀποθηκαρίων, ὁ διορισμὸς λογιστῶν, ζυγιστῶν, φυλάκων καὶ ἡ ἐνοικίασις ἀποθηκῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γένηται μετὰ φειδοῦς ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους πάντες γνωρίζομεν καὶ εἶναι περιττὸν νὰ τοὺς ἀναφέρω. Ἐπέμεινα λοιπὸν ἔκτοτε νὰ ὁρισθῇ, ἵνα τὸ ποσὸν αὐτὸ χρησιμεύσῃ ὡς πρώτη βάσις ἱδρύσεως ἑνὸς ταμείου σταφιδικοῦ, ἢ μιᾶς σταφιδικῆς Τραπέζης· ἤκουσα δὲ μάλιστα προχθὲς τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, δηλώσαντος ὅτι ἐκ τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα εἰσεπράχθησαν λόγῳ φόρου, ὑπάρχει ἕν ποσόν, 700 περίπου χιλιάδων δραχμῶν, κατατεθειμένον εἰς τὴν Τράπεζαν. Ἐὰν τώρα ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῆς παρακρατήσεως ἐπὶ τοῦ ἀπομένοντος ἀκόμη ἐν τῷ ἐσωτερικῷ πράγματος εἰσπραχθῇ εἰς εἶδος, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ τοῦ πῶς ἡ χρῆσις τοῦ εἴδους τούτου δὲν θ’ ἀναιρέσῃ τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπὸν, ἀλλὰ καὶ πῶς δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ ὑπὲρ αὐτῆς τῆς σταφίδος. Συμφωνῶ λοιπὸν μετὰ τοῦ ἐξ Ἄρτης ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, ὅτι πρέπει, πρὶν προβῶμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, νὰ γείνῃ μία σκέψις περὶ τοῦ τί θὰ γείνῃ τὸ πρᾶγμα· διότι, ἐὰν τὸ ἀφήσωμεν ὡς ἔχει, ἢ θὰ γείνῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπηνίξατο ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, δηλ. θὰ δοθῇ εἰς τὴν βιομηχανίαν τὴν ἐσωτερικὴν, πρὸς βλάβην καὶ τοῦ σκοποῦ τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν, καὶ πρὸς βλάβην αὐτοῦ τοῦ σταφιδοκάρπου, διότι θὰ δοθῇ εἰς τιμὰς εὐθηνοτάτας, ἢ μένον ἀπώλητον, θὰ ἐμπνέῃ τὸν φόβον εἰς τοὺς ἐμπόρους τῆς σταφίδος, καὶ θὰ ἐπιφέρῃ τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκομεν.

§69ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΗΣ. Τὰς γνώμας σας νὰ ἀκούσωμεν ἐπὶ τοῦ μέτρου.

§70ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπανειλημμένως τὰς ἐξέθηκα καὶ πέρυσι καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον, νομίζω δὲ καὶ ἤδη, ἀλλὰ ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὁ ὁποῖος γνωρίζει καὶ τὰς γνώμας τὰς ἰδικάς μου καὶ τὰς γνώμας τῶν ἄλλων, θέλει μᾶς διαφωτίσει περισσότερον περὶ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα νομίζει συντελεστικὰ πρὸς τὸν προκείμενον σκοπόν.

§71Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὸ παρελθὸν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος συνέπεσε νὰ ἔχῃ πολλὰς γνώμας, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἠδυνήθην νὰ ἀπομνημονεύσω τὴν γνώμην ἐκείνην, ἥτις ἐκπροσωπεῖ τὸ φρόνημα αὐτοῦ. Ἐκεῖνος ἰδίως ὁ φόβος, ὁ ὁποῖος τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Καλαβρύτων παρώρμησεν εἰς τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἀπηύθυνε πρὸς τὴν Βουλὴν, εἶναι, ὅτι ἡ διατήρησις τοῦ σταφιδοκάρπου ἐν ταῖς ἀποθήκαις ἀποτελεῖ διαρκῆ ἀπειλὴν πρὸς τὸ ἐμπόριον, καὶ ὅτι τὸ ἐμπόριον, μὴ ὂν βέβαιον ὅτι ὁ σταφιδόκαρπος οὗτος δὲν θὰ δοθῇ εἰς κυκλοφορίαν ἢ εἰς κατανάλωσιν, διστάζει νὰ προβῇ εἰς ἀγορὰς τοῦ εἴδους. Λυποῦμαι, διότι ἐλησμόνησε τὴν διάταξιν τοῦ νόμου, ὅστις ἐψηφίσθη κατὰ τὸ 1895, καὶ φαίνεται τοσοῦτον τὴν ἐλησμόνησεν, ὥστε ὡμίλησε καὶ περὶ τῆς ἐξαγωγῆς τῆς σταφίδος τῆς ἀποταμιευθείσης εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ἐνῷ ὁ νόμος τοῦ 1895 ῥητῶς ἀπαγορεύει τὴν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἀποστολὴν τοῦ ἀποθηκευθησομένου σταφιδοκάρπου ἐκ τῆς πληρωμῆς εἰς εἶδος τοῦ φόρου, ἐπιτρέπει ὅμως τὴν χρῆσιν αὐτοῦ εἰς τὴν ἐσωτερικὴν βιομηχανίαν, ὅταν δὲ ὁ νόμος τοῦ 1895 ἐπιτρέπῃ τὴν χρῆσιν τοῦ σταφιδοκάρπου τούτου εἰς τὴν ἐσωτερικὴν βιομηχανίαν, ἀπορῶ διατὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἠθέλησε νὰ ἐλέγξῃ ἡμᾶς, διότι ἐσκέφθημεν νὰ διαθέσωμεν τὸ ποσὸν τοῦτο ὑπὲρ τῆς ἐσωτερικῆς βιομηχανίας. Ἀλλ’ ἐλησμόνησε καὶ ἄλλο τι ὁ κ. συνάδελφος, ὑπέλαβεν ὅτι πέρυσιν ἡμεῖς ἠλαττώσαμεν τὸν φόρον ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων, καὶ διὰ τοῦτο ὑπεστήριξεν, ὅτι ἡ ἐλάττωσις αὕτη τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων ὑπῆρξεν ἀντάλλαγμα τῆς ἀπαγορεύσεως, τὴν ὁποίαν ἐποιήσαμεθα εἰς τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν, τοῦ νὰ ποιῆται χρῆσιν τῶν ὑλῶν, τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίει ἕως τότε εἰς τὴν βιομηχανίαν της, ἐνῷ πέρυσι δὲν ἀφῃρέσαμεν φόρον, ὁ φόρος εἶχεν ἐλαττωθῆ ἀπὸ τοῦ 1893, πέρυσι κατεστήσαμεν βαρύτερον τὸν φόρον, διότι ἐπεβάλομεν τὴν προπληρωμὴν αὐτοῦ, ἡ δὲ προπληρωμὴ ἀποτελεῖ ἔντασιν τῆς φορολογίας. Ἐὰν ἡ Βουλὴ κατὰ τὸ 1896 ἐπιθυμῇ νὰ διατάξῃ ἄλλως τὰ πράγματα ἢ ὡς εἶχε διατάξει κατὰ τὸ 1895, βεβαίως εἶναι κυρία νὰ πράξῃ τοῦτο, ἀρκεῖ νὰ ὑποβληθῇ πρότασις ἄλλη, νὰ συζητήσῃ αὐτὴν καὶ νὰ τὴν ψηφίσῃ, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε, μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεως τοιούτου ἀπαγορευτικοῦ τῆς χρήσεως τῆς σταφίδος νόμου, γενέσθω γνωστὸν τοῖς πᾶσιν, ὅτι ὁ νόμος τοῦ 1895 ἐπέτρεψεν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ ἀποθηκευθησομένου καρποῦ διὰ τὴν ἐσωτερικὴν βιομηχανίαν. Ἡμεῖς μάλιστα οὔτε προέβημεν νὰ ποιησώμεθα χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τούτου, τὸ ὁποῖον ἀφῆκεν εἰς ἡμᾶς ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, ἐν τῷ χρόνῳ, κατὰ τὸν ὁποῖον ἦτο ἀκόμη ἄγνωστος ἡ τύχη τῆς παραγωγῆς τῶν ἀμπέλων, καὶ ἀφήσαμεν νὰ συντελεσθῇ ἡ παραγωγὴ τῶν ἀμπέλων καὶ νὰ διατεθῇ τὸ παραχθὲν ποσὸν, καὶ τότε προέβημεν εἰς τὴν προκήρυξιν τῆς δημοπρασίας. Προέβημεν εἰς τὴν προκήρυξιν τῆς δημοπρασίας, ὅταν καὶ τὸ γλεῦκος τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας εἶχε διατεθῆ, καὶ τὸ γλεῦκος τῆς ἐπαρχίας Χαλκίδος εἶχε διατεθῆ, καὶ τὸ γλεῦκος τῆς ἐπαρχίας Ξηροχωρίου, καὶ δὲν ἔμενε παρὰ μόνον ἀδιάθετον τὸ γλεῦκος τῶν Μεσογείων μερῶν, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα καὶ τότε δὲν ἐνεκρίναμεν τὰ πρακτικὰ, διότι, ἀφοῦ προεκηρύξαμεν δημοπρασίαν, ὑπελάβομεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑποταχθῶμεν εἰς τὰ ἀποτελέσματα αὐτῆς, ἐὰν δὲ ὑπετασσόμεθα εἰς τὰ ἀποτελέσματα τῆς δημοπρασίας, δὲν ἤθελε πραγματοποιηθῆ ὁ σκοπὸς, δι’ ὃν προεκηρύξαμεν αὐτὴν, ἤτοι ἡ παροχὴ τῆς πρώτης ὕλης εἰς τὴν βιομηχανίαν τῆς οἰνοπνευματοποιΐας, καὶ μάλιστα τὴν πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἡμῶν, ἥτις ἐσχόλαζε καὶ ἐζημιοῦτο, κατὰ τὰς ἐπανειλημμένας παραστάσεις, τὰς ὁποίας ἐποιήσατο. Διὰ τοῦτο πρὸ μικροῦ εἶπον, ὅτι εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται νὰ διατάξῃ ἄλλως τὰ περὶ τῆς διαθέσεως τοῦ σταφιδοκάρπου· ἐὰν ὅμως δὲν διατάξῃ ἄλλως, βεβαίως θὰ ἀφήσῃ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ὁ νόμος τοῦ 1895 ἀφῆκεν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, νὰ διαθέσῃ τὸ ποσὸν τοῦτο τοῦ σταφιδοκάρπου εἰς τὴν ἐσωτερικὴν βιομηχανίαν. Ὡς πρὸς τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχει τώρα ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων, ὅτι, ἂν τὸ Δημόσιον διαχειρίζηται τὰ τῆς ἀποθηκεύσεως τοῦ σταφιδοκάρπου ἐκ τῆς παραλαβῆς εἰς εἶδος τοῦ φόρου καὶ τῆς διαθέσεως αὐτοῦ, θέλει ἐπέλθει σπατάλη, τὸν φόβον αὐτοῦ τοῦτον βεβαίως δὲν ἔχω τὴν δύναμιν νὰ ἄρω, δὲν ἀμφιβάλλω δὲ ποία θέλει εἶσθαι ἡ ψῆφος αὐτοῦ, εἴτε ἔχει τὸν φόβον, εἴτε δὲν τὸν ἔχει· ἂς ἐξακολουθῇ δὲ νὰ δίδῃ, ὅταν θέλῃ, ψῆφον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις δὲν ἀπετράπη ἕνεκα τούτου ἀπὸ τὸ καθῆκόν της, οὕτω δὲ κατωρθώθη νὰ σωθῇ ἡ περιουσία τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, καὶ 750,000 περίπου δραχμαὶ ἐσώθησαν ἀπὸ τὰς χεῖράς μας καὶ κατετέθησαν εἰς τὴν Τράπεζαν, αἱ δὲ δαπάναι ὅλαι, τὰς ὁποίας ἐκάμαμεν, ἀνῆλθον εἰς 45 χιλιάδας δραχμάς. Ὑποθέτω ὅτι ἡ σπατάλη αὕτη θέλει πάντως κινήσει τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καλαβρύτων, ἀλλὰ θέλει ἐγείρει καὶ τὴν ἔκπληξιν πάντων τῶν ἄλλων, διότι, ἐνῷ εἰς 300 χιλιάδας εἶχον ὑπολογισθῆ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τὰ ἔξοδα ταῦτα, κατωρθώθη μόνον διὰ 45 χιλιάδων νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ ὑπηρεσία αὕτη.

§72ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ ἀπορῶ, πῶς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εὗρεν ὅτι ὡμίλησα ἵνα ἐπικρίνω τὴν πολιτικὴν, τὴν ὁποίαν ἐκράτησεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, εἴτε τὴν διαχείρισιν, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ εἰσπραχθέντος εἰς εἶδος. Ἐγὼ δὲν ἀνέφερα τίποτε, τὸ ὁποῖον καὶ πόῤῥωθεν νὰ δίδῃ ἀφορμὴν, ὅτι ἐνόουν νὰ μεμφθῶ τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ ἐνόμισα, ὅτι πρέπει ἡ Βουλὴ ἤδη νὰ λάβῃ μέτρα περὶ τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ, καὶ νομίζω—καὶ δηλῶ τοῦτο ῥητῶς—ὅτι, ἐὰν ἀφεθῇ ὁ νόμος ὡς ἔχει, τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ κατασπαταληθῇ· ἢ θὰ κατασπαταληθῇ διὰ τῆς δαπάνης, ἡ ὁποία θὰ τὸ ἐπιβαρύνῃ, ἢ θὰ κατασπαταληθῇ διὰ τοῦ εὐτελοῦς τῆς τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ δοθῇ. Γνωρίζω ὅτι ὄχι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ κατὰ προηγουμένην, κατηργήθη ὁ φόρος ἐπὶ τῆς οἰνοπνευματοποιΐας, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι ἔχει κανεὶς τὴν ἰδέαν, ὅτι μόνον ὅταν εἰσηγῆται τοὺς νόμους ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, τότε μόνον εἶναι σπουδαῖοι, καὶ τότε μόνον ἔχουσι κῦρος. Διότι ἔτυχε πρὸ ἑνὸς ἔτους νὰ ἀφεθῇ ὁ φόρος ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων, διὰ τοῦτο ὑποτίθεται ὅτι δὲν δύναται ἡ ἄφεσις ἐκείνη νὰ ἰσοσταθμίσῃ τὴν στέρησιν τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ἐκάμαμεν εἰς τὴν βιομηχανίαν αὐτήν; Ἡ ἀλήθεια εἶναι, Κύριοι, ὅτι κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, μόνον 45,000 δραχμαὶ ἐδαπανήθησαν μέχρι τοῦδε διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ εἰσπραχθέντος εἰς εἶδος ποσοῦ. Ἐγὼ δὲν ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσω περὶ τούτου, ἀλλ’ ἐπειδὴ διαφωνεῖ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, λέγω ὅτι εἰσεπράχθησαν μὲν ἕνδεκα ἑκατομμύρια λιτρῶν σταφιδοκάρπου, κατὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἀλλὰ τὰ 11 αὐτὰ ἑκατομμύρια εἰσεπράχθησαν εἰς διάστημα, —πόσοι μῆνες εἶναι; πέντε μῆνες, νομίζω,—εἰς διάστημα πέντε μηνῶν, δὲν εἰσεπράχθησαν βεβαίως κατὰ τὸν πρῶτον μῆνα, ἀλλὰ κατὰ τὴν δίοδον τῶν πέντε μηνῶν, καὶ ἐντούτοις ἐδαπανήθησαν δι’ αὐτὰ τεσσαράκοντα πέντε χιλιάδες, κατὰ τὴν δήλωσιν αὐτοῦ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Φαντασθῆτε, ἂν ἑξήκοντα ἑκατομμύρια εἰσεπράττοντο εἰς εἶδος, ποῦ ἤθελον φθάσει αἱ δαπάναι τῆς Κυβερνήσεως· φαντασθῆτε ποίαν πληθώραν φυλάκων θὰ εἶχε, πόσους ζυγιστὰς, πόσους ἀποθηκαρίους καὶ πόσας ἀποθήκας! Καὶ ὕστερον μοῦ μέμφεται ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, διότι ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐπέλθῃ σπατάλη! Διὰ τοῦτο ἔλεγον καὶ πέρυσιν, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως τὴν διαχείρισιν τοῦ ποσοῦ τούτου. Καὶ ἂν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι τὰ προσωρινὰ ταῦτα μέτρα δὲν δύνανται νὰ σώσωσι τὴν σταφιδοπαραγωγὴν, ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβῃ ῥιζικώτερα μέτρα, τότε πρέπει νὰ σκεφθῇ περὶ τῆς ἱδρύσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ παραχωρήσῃ τὸ παρακρατηθησόμενον ποσόν. Δὲν εἶναι δὲ καὶ νόμιμον, νὰ ἀφαιρῶμεν ἀπὸ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς ἓν ποσὸν περιουσίας ἄνευ ἀποδόσεως· τουλάχιστον, ἂν ἀποδοθῇ εἰς μίαν Τράπεζαν, ἡ ὁποία νὰ ἀφορᾷ εἰς τὸ συμφέρον αὐτὸ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, θὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἐμμέσως πως ἐπιστρέφεται τὸ ἀφαιρούμενον εἰς αὐτούς. Ἄλλως πράττομεν αὐθαιρεσίαν. Ἀλλ’ ἐὰν ἀφήσωμεν εἰς τὸ Δημόσιον νὰ διαχειρίζηται αὐτὸ, ἀναμφίβολον ὅτι μετά τινα χρόνον θὰ μᾶς δώσῃ ἕνα λογαριασμὸν, ὁ ὁποῖος θὰ φανερώνῃ μίαν ἐξίσωσιν πρὸς τὰ ἔξοδα, φοβοῦμαι δὲ μήπως φέρῃ καὶ αὔξησιν τοῦ φόρου τῆς σταφίδος, ἂν τυχὸν εὑρεθῇ ἐν ἀνισότητι. Δὲν ἀντιτάσσομαι, Κύριοι, κατὰ μέτρου τῆς παρακρατήσεως, καὶ τὰ ἀποτελέσματά του δύνανται νὰ ὠφελήσωσιν, ἀλλὰ τὸ μέτρον αὐτὸ πρέπει νὰ γείνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν πρὸς μεγαλειτέραν ὠφέλειαν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, καὶ τοῦτο γίνεται, ὅταν τὸ παρακρατούμενον διατίθεται εἰς σκοπὸν, ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ εἰς βελτίωσιν τῆς καταστάσεως αὐτῶν. Ἀπαραλλάκτως καὶ μὲ τὸ ζήτημα τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν. Τὸ ζήτημα τῶν σταφιδικῶν ἀποθηκῶν πρέπει νὰ διακριθῇ ἀπὸ τὸ ζήτημα τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν. Αἱ σταφιδικαὶ ἀποθῆκαι πρέπει νὰ ἀποδοθῶσιν εἰς τὴν ἱδρυθησομένην Τράπεζαν, διότι ἐγὼ δὲν παύω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ αἰσθανθῇ καὶ θὰ παραδεχθῇ τὴν ἀνάγκην τῆς συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης. Ὑπέδειξα δύο τρόπους πρὸς σύστασιν αὐτῆς, δὲν ηὐτύχησα ὅμως μέχρι τοῦδε νὰ πείσω τὴν Βουλὴν ἢ τὴν Κυβέρνησιν περὶ τῆς συστάσεως αὐτῆς, ἀλλ’ ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ πεισθῇ μίαν ἡμέραν ἡ Κυβέρνησις καὶ θὰ ἱδρύσῃ τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, αἱ ἀποθῆκαι δὲν πρέπει νὰ ἀποχωρισθῶσιν ἀπὸ τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν. Ἤδη εἶδον νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον προτείνεται ἡ παραχώρησις τοῦ δικαιώματος τῆς συστάσεως σταφιδικῶν ἀποθηκῶν εἰς ἑταιρίαν, ἢ εἰς κεφαλαιούχους, δὲν ἠξεύρω ποίους, ἀλλ’ οὐδόλως ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν, ὅτι οὕτω πως ἀφαιροῦμεν ἀπὸ τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν τὸ προνόμιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἠδυνάμεθα νὰ τῇ δώσωμεν ὡς βοήθημα, τὸ ἀφαιροῦμεν ἐκ τῶν προτέρων· καὶ πρὸς τί; διὰ νὰ συστήσωμεν ἐμπορικὰς ἀποθήκας ἐν Ἑλλάδι, τῶν ὁποίων οὐδεμίαν ἔχομεν ἀνάγκην, διότι ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἐμπόριον διαμετακομίσεως τόσον μέγα, ὥστε νὰ ἔχωμεν ἀνάγκην συστάσεως γενικῶν ἀποθηκῶν· μόνον διὰ τὴν σταφίδα ἔχομεν ἀνάγκην. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι καὶ τὸ περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν καὶ τὸ περὶ χρησιμοποιήσεως τοῦ παρακρατηθησομένου πράγματος ζήτημα πρέπει ἐν ὅλῳ νὰ συζητηθῶσιν ὁμοῦ, καὶ νὰ ληφθῇ ἀπόφασις τοιαύτη, ὥστε νὰ λύῃ τὸ ζήτημα τῆς παρακρατήσεως ὑπὲρ τῆς σταφίδος.

§73ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον ἀφορᾷ ἁπλῶς εἰς τὴν τροποποίησιν τοῦ δευτέρου ἄρθρου τοῦ ἰσχύοντος νόμου. Ὁ προτείνας δὲ τοῦτο οὐδόλως ἀντιστρατεύεται εἰς τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν παρεδέχθη ὁ ἰσχύων νόμος. Αἱ βάσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη ἡ Βουλὴ, ὅπως ψηφίσῃ τὸν ἰσχύοντα νόμον, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἦτο ἡ γνώμη νὰ ἀφαιρεθῇ μέρος τῆς παραγωγῆς ἐκ τῆς καταναλώσεως, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὸ ἀφαιρούμενον ὡρίσθη ἐκ τῶν προτέρων εἰς τί θὰ χρησιμοποιηθῇ. Καὶ ναὶ μὲν ἐῤῥίφθη ἡ ἰδέα, ὅτι θὰ ἦτο ὠφελιμώτερον καὶ σκοπιμώτερον, τὸ ἀφαιρούμενον ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, εἰς μέρη ἔνθα δὲν ἔχει εἰσαχθῆ τὸ προιὸν, διὰ νὰ διευκολύνῃ διὰ τῆς εὐθηνίας αὐτοῦ τὴν κατανάλωσιν, ἀλλὰ δὲν δύναται τοῦτο νὰ ἀσφαλισθῇ ἐντεῦθεν, διότι τὸ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα ἀποστελλόμενον ἠδύνατο νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὰ μέρη ἔνθα δὲν εἶναι ἀνάγκη τοιαύτης ἐργασίας πρὸς αὔξησιν τῆς καταναλώσεως. Ἡ ἰδέα, ὅτι ἠδύνατο τὸ παρακρατούμενον νὰ μεταποιηθῇ εἰς μάζαν, καὶ νὰ ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ Κράτους μαζοποιημένον, εἶναι ἰδέα ἀνέφικτος, καθότι ἡ μάζα πρέπει νὰ χρησιμοποιῆται ἀμέσως, διότι ἡ ζύμωσις τῆς μαζοποιουμένης σταφίδος ἐπέρχεται ταχέως, οὐδὲ εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις ἢ ἑταιρία τις νὰ μεταποιήσῃ τὴν σταφίδα εἰς μάζαν, διότι τοῦτο ἀπαιτεῖ καὶ τὴν ἄμεσον οἰνοπνευματοποίησιν αὐτοῦ. Ὡς ἐκ τούτου ἐκρίθη τότε, ὅτι τὸ παρακρατηθησόμενον δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ μόνον πρὸς ἐμψύχωσιν τῆς ἐν τῷ τόπῳ οἰνοπνευματοποιΐας, καὶ ὁ νόμος ὑποχρεοῖ τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα τὸν σταφιδόκαρπον τὸν παρακρατούμενον διαθέτῃ ὑπὲρ τῆς πνευματοποιΐας, καὶ ἑπομένως δὲν δύναται νὰ τὸν διαθέσῃ ἄλλως πως, καὶ μέχρις οὗ ἰσχύῃ ὁ νόμος, δὲν τρέχομεν τὸν φόβον, τὸν ὁποῖον ἐξέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης, ὅτι δύναται νὰ ἀπολεσθῇ εἰς πελάτης τοῦ σταφιδοκάρπου, καὶ οὕτω νὰ ἐπιδράσῃ ἐπὶ τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος. Τὸ ἐμπόριον τοῦ σταφιδοκάρπου γνωρίζει ὅτι τὸ παρακρατούμενον δὲν δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ, παρὰ εἰς τὴν ἐγχώριον πνευματοποιΐαν, καὶ εἰς τοῦτο μόνον δύναται νὰ ἀποβλέψῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν ἀφαιρῆται τοιουτοτρόπως ὁ εἷς πελάτης ἐκ τοῦ ἐμπορίου τοῦ σταφιδοκάρπου, τὸ συζητούμενον ὅμως νομοσχέδιον ἀφαιρεῖ ἕτερον πελάτην, διότι κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον ἡ Κυβέρνησις ὑποχρεοῦται διὰ τῶν χρημάτων τῶν ἀντὶ εἴδους καταβαλλομένων νὰ ἀγοράζῃ σταφιδόκαρπον καὶ νὰ τὸν εἰσάγῃ εἰς τὰς ἀποθήκας, ἀλλ’ εἰς τιμὴν οὐχὶ ἀνωτέραν τῶν 90 δραχμῶν Ὅταν ὑπεβλήθη τοιαύτη τροπολογία, πολλοὶ ἐξ ὑμῶν ἀντετάχθημεν κατ’ αὐτῆς, καὶ ὑπεδείξαμεν τὰς συνεπείας αὐτῆς, δηλαδή, ὅτι, ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ τιμὴ τοῦ σταφιδοκάρπου ὑπερβῇ τὰς 90 δραχμὰς, ὁ ψηφιζόμενος νόμος θὰ καταστῇ νόμος φορολογικὸς, ὡς καὶ πράγματι κατέστη. Ἀλλ’ ἐν τούτοις μέχρις ὅτου ὑπάρχει ἡ διάταξις αὕτη, χρησιμεύει ὡς χαλινὸς διὰ τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος καὶ ὡς ἐγγύησις διὰ τὸ ἐμπόριον, διότι εἰσέτι μένει ὑπόλοιπον ποσὸν σπουδαιότατον σταφιδοκάρπου, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει φθάσῃ εἰς τιμὴν κατωτέραν τῶν 90 δραχμῶν, ἡ Κυβέρνησις ὑποχρεοῦται νὰ ἀγοράσῃ, καὶ οὕτω νὰ σταματήσῃ τὴν κατωφέρειαν τῶν τιμῶν καὶ εἰς τοῦτο ἀφεώρα καὶ ἡ τροπολογία μου. Ἄν λοιπὸν θέλωμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἐντελῶς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον προέθετο ἡ Βουλὴ, ὅτε ἐψήφιζε τὸν παρόντα νόμον, ὀφείλομεν οὐ μόνον νὰ δεχθῶμεν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ἀλλὰ συνάμα ὀφείλομεν νὰ μὴ ἀφαιρέσωμεν τὴν ὑποχρέωσιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι διὰ τῆς τροποποιήσεως τῆς ὑποβαλλομένης ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Πατρῶν, γινομένης δεκτῆς, ἀπαλλάσσεται ἡ Κυβέρνησις τοῦ νὰ ἀγοράζῃ σταφιδόκαρπον διὰ τοῦ εὑρισκομένου εἰς χεῖράς της χρήματος, διότι καταργεῖται τὸ ἄρθρον ὁλόκληρον, καὶ ἐν τῷ ἄρθρῳ ὑπάρχει ἡ διάταξις αὕτη. Φρονῶ ἑπομένως, ὅτι ὀφείλομεν νὰ ψηφίσωμεν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, διότι ἐξασφαλίζομεν τοιουτοτρόπως τὴν ἀφαίρεσιν ἐκ τοῦ συνόλου τῆς παραγωγῆς σπουδαίου ποσοῦ, καὶ τοιουτοτρόπως ἡ θυσία, ἡ γενομένη ἐκ μέρους τῶν παραγωγῶν, χρησιμεύει πρὸς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἡ Βουλὴ εἶχε, ψηφίζουσα τὸν νόμον. Πάντα τὰ λοιπὰ εἶναι μέτρα, ἀποβλέποντα εἰς ἀπώτερον μέλλον. Διὰ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, καὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἀποβλέπομεν εἰς τὸ παρόν. Πρόκειται νὰ δώσωμεν ἄρτον εἰς τὸν πεινῶντα γεωργὸν, τὰ δὲ μέτρα τὰ ὑποβληθέντα ἔσονται ἴσως πρόσφορα καὶ κατάλληλα, διὰ ν’ ἀνακουφίσωσι τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, ἀλλὰ πρὸς τὸ παρὸν πρέπει νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν παραγωγὴν τῆς παρούσης ἐσοδείας, καὶ τὴν ἐξασφαλίζομεν ἐν ᾗ περιπτώσει ἐμμείνομεν εἰς τὸν ἰσχύοντα νόμον, καὶ ψηφίσωμεν καὶ τὴν τροποποίησιν αὐτοῦ. Δέχομαι ἑπομένως τὴν τροποποίησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Πατρῶν, ἀλλὰ ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ μὴ ἀπαλλάξωμεν καὶ τὴν Κυβέρνησιν τῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει, νὰ ἀγοράσῃ σταφιδόκαρπον, ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ τιμὴ τοῦ σταφιδοκάρπου πέσῃ κάτω τῶν 90 δραχμῶν.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι...

§75ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς Κραναίας θέλει νὰ ὑποβάλῃ τροπολογίαν.

§76ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς Κραναίας ἀπέσυρε τὴν τροπολογίαν αὑτοῦ, καὶ ἐπεφυλάχθη νὰ ὑποβάλῃ ἴδιον νομοσχέδιον.

§77ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ γείνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἡ ψηφοφορία κύριε Πρόεδρε.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἐγερθῶσι 15. (Ἐγείρονται ὀλιγώτεροι). Δὲν ἠγέρθησαν 15. (Γίνεται δεκτὸν τὸ μοναδικὸν ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς βʹ συζήτησιν ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχ. 322,882.22 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν.

§80ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ, ἀλλὰ πολὺ περισσότερον ἡ εἰσηγητική του ἔκθεσις μοὶ ἐφάνη ἀρκετὰ παράδοξος. Διὰ τῆς ζητουμένης ἐκτάκτου πιστώσεως πρόκειται νὰ πληρωθῶσι καθυστεροῦντες τόκοι ἑνὸς ἐντόκου γραμματίου ἐκ 5,778,000 δραχ. ἐπὶ μίαν ἑξαμηνίαν. Τὸ γραμμάτιον τοῦτο ἦτο ληξιπρόθεσμον τῇ 10 Σεπτεμβρίου 1888, ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἐφρόντισε νὰ τὸ εἰσπράξῃ ἐγκαίρως ἡ τότε ἐργολάβος ἑταιρία τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν, ἐνομίσθη ὅτι ἐδικαιοῦτο αὕτη, ἢ μᾶλλον ὁ ἀντιπρόσωπος αὐτῆς κ. Rolin, νὰ ζητήσῃ τόκους δι’ ἓν ἑξάμηνον. Ἐν πρώτοις μοὶ φαίνεται παράδοξος ἡ δικαιολογία τοῦ κ. Rolin, ἡ ἀναγραφομένη ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει. Κατὰ ταύτην, ἐπειδὴ ὁ κ. Rolin ἦτο ξένος καὶ ἠγνόει τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, ἀγνοῶν δὲ αὐτοὺς, ἐνόμιζεν ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ λάβῃ τόκους, διὰ τοῦτο πρέπει νὰ πληρωθῶσιν οἱ τόκοι εἰς αὐτόν! Ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις ὑπέγραψε τὴν ἔκθεσιν ταύτην, γινώσκει κάλλιον παντὸς ἄλλου, καθὸ ἐντριβέστατος περὶ τὰ τοιαῦτα, ὅτι ἄγνοια τοῦ νόμου εἰς οὐδένα οὐδέποτε ἐπιτρέπεται, οὐχὶ μόνον εἰς τοὺς ἐγχωρίους, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς ξένους αὐτούς. Εὐθὺς ἅμα κατήσωσι τὸ ἔδαφος τὸ Ἑλληνικὸν, ὑποτίθεται ὅτι πρέπει νὰ ἔχωσι γνῶσιν τῶν νόμων, καὶ ὅταν παραβῶσι τούτους, οὐδεμίαν δικαιολογίαν δύνανται νὰ προβάλωσι διὰ τὴν ἄγνοιαν αὐτῶν. Ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ἀπαντῶσι καὶ ἄλλα παράδοξα. Γίνεται ἐν αὐτῇ λόγος περὶ συνεδριάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κατὰ τὴν 28 Φεβρουαρίου ἐνεστῶτος ἔτους, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν, ὅτι δὲν ἐφθάσαμεν ἀκόμη μέχρι τῆς ἡμέρας ταύτης, ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τοῦτο ἔλαβε τὴν τοιαύτην ἀπόφασιν, καὶ αἴφνης κατωτέρω ἀναφέρεται, ὅτι, ἀφοῦ ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν ταύτην κατὰ Φεβρουάριον τοῦ ἐνεστῶτος ἔτους, ὑπέβαλεν ὁ Ὑπουργὸς, ἐν ἔτει 1891, τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, ζητῶν τὴν παροῦσαν πίστωσιν παρὰ τῆς Βουλῆς. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τοιοῦτο νομοσχέδιον εἶχεν ὑποβληθῆ περὶ τὰ τέλη τοῦ 1891, ἀλλὰ μετ’ ὀλίγον χρόνον ἐπῆλθεν ὑπουργικὴ μεταβολὴ καὶ διάλυσις Βουλῆς, ἡ δὲ μετὰ ταῦτα Κυβέρνησις, ἡ ἔχουσα τὴν πλειοψηφίαν ἐν τῇ νέᾳ Βουλῇ, οὐδέποτε ἐσκέφθη νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς αὐτήν. Διατὶ τοῦτο; Διότι ἡ ἀνάδοχος ἑταιρία τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν εἶχε κηρυχθῆ ἔκπτωτος παντὸς δικαιώματος, καὶ εἰς τὰ δικαιώματα αὐτῆς ὑποκατέστη τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Κατ’ ἀκολουθίαν δὲν ἐδικαιοῦτο ἡ ἑταιρία νὰ λάβῃ τοὺς αἰτουμένους τόκους; ἀφοῦ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ὑποκατεστάθη εἰς τὰ δικαιώματά της, ἐννοεῖται ὅτι αὐτὸ, δικαιούμενον νὰ λάβῃ καὶ τοὺς περὶ ὧν ὁ λόγος τόκους, ἔχει νὰ τοὺς δαπανήσῃ ὑπὲρ τῆς ἀποπερατώσεως τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν. Διὰ τοῦτο εἰς οὐδεμίαν ἄλλην Κυβέρνησιν, τοὐλάχιστον εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, ἥτις ἡγεῖτο πλειοψηφίας ἐν τῇ Βουλῇ, ἐπῆλθεν ἡ ἰδέα, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑποβάλῃ τοιοῦτο νομοσχέδιον ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ νὰ τὸ δικαιολογήσῃ, ὅπως δικαιολογεῖται αὐτό. Τώρα, εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶπεν, ὅτι αὐτὰ τὰ χρήματα δὲν πρόκειται βεβαίως νὰ δοθῶσιν εἰς τὸν κ. Rolin, ἀλλὰ θέλουσι καταλογισθῆ εἰς τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον εἶναι προωρισμένον διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν. Ἀλλὰ πρὸς τί ἡ νομοθέτησις τοιούτου μέτρου, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν, ὅτι τὸ Δημόσιον ἢ οὕτως ἢ ἄλλως θὰ δαπανήσῃ τὸ ἀπαιτούμενον πρὸς τοῦτο ποσόν; Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἰδιαιτέρως εἰς τὴν αἰτιολογίαν. Ὅταν, Κύριοι, ἀναγνωρίσωμεν κατ’ ἀρχὴν, ὅτι εἰς ξένον ἐπιτρέπεται νὰ ἀγνοῇ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, καὶ ὑπὸ τὴν πρόφασιν ταύτην νὰ ἀθετῇ αὐτοὺς, καθιεροῦμεν βεβαίως ἓν πολὺ κακὸν προηγούμενον. Ἄλλοτε παρομοία περίστασις παρουσιάσθη ὡς πρὸς τὸ κληροδότημα τοῦ ἀειμνήστου Βαρβάκη. Τότε δὲν ἀνενεώθησαν τὰ σχετικὰ γραμμάτια ἐξ αἰτίας αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἐξ ὀλιγωρίας ταύτης, καὶ ἐδέησε πρὸς τοῦτο νὰ ὑποβάλῃ νόμον αὐτὴ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ ἀναγνωρισθῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο, ὅπως πληρωθῶσιν οἱ καθυστεροῦντες τόκοι ἐκ τῶν σχετικῶν ἐντόκων γραμματίων. Ἀλλ’ ἐνταῦθα δὲν πρόκειται πλέον περὶ ὀλιγωρίας τῆς Κυβερνήσεως, πρόκειται περὶ ὀλιγωρίας αὐτοῦ τοῦ δικαιούχου ξένου, καὶ ὅταν, διὰ τὸν λόγον ὅτι ὁ ξένος οὗτος ἀγνοεῖ τοὺς νόμους, ἐρχώμεθα νὰ τῷ ἀναγνωρίσωμεν τὸ δικαίωμα, ὅτι δικαιοῦται νὰ λάβῃ διαμέσους τόκους, τοὺς ὁποίους δὲν δικαιοῦται καθόλου νὰ λάβῃ, καθιεροῦμεν, νομίζω, ὀλέθριον προηγούμενον διὰ τὸ μέλλον, χωρὶς διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου νὰ πληρῶμεν πράγματι ἀνάγκην τινά. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι τὰ χρήματα αὐτὰ δὲν πρόκειται νὰ λάβῃ ὁ κ. Rolin, οὔτε ἡ ἀνάδοχος ἑταιρία, ἀλλὰ πρόκειται νὰ διατεθῶσιν εἰς ἀποπεράτωσιν τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν. Διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν ταύτην, ὡς γνωστόν, ἀφοῦ δὲν ἐξαρκοῦσι τὰ ὑπολειπόμενα χρήματα ἐκ τοῦ δανείου τῶν 24,000,000, τὴν ἐπὶ πλέον δαπάνην θέλει καταβάλει τὸ Δημόσιον. Ἄρα ἐξ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ταμείου θὰ διατεθῶσι, καὶ ἂν ἀπ’ εὐθείας πληρωθῶσιν εἰς τὴν νέαν ἀνάδοχον ἑταιρίαν τοῦ σιδηροδρόμου τούτου, ἐξ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ταμείου θὰ πληρωθῶσιν, καὶ ἂν διέλθωσι δι’ αὐτῆς τῆς διατυπώσεως. Εἶναι λοιπὸν εἷς ἁπλοῦς τύπος καὶ οὐδὲν πλέον, ἀλλὰ τύπος, ὁ ὁποῖος ἐν τῇ δικαιολογίᾳ του ὑποκρύπτει κἄτι τι, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ καθιερώσῃ, κατ’ ἐμὴν γνώμην τοὐλάχιστον, ἐπιζήμιον προηγούμενον διὰ τὸ Δημόσιον.

§81Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Καθ’ ὃν χρόνον εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν, ὁ κύριος Rolin δὲν εἶχε πτωχεύσει. Ἦτο ἐργολάβος τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν, ἦτο ἀλλοδαπὸς, συναλλαξάμενος μετὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα ἐκτελέσῃ ἔργον δημόσιον. Ὁ κ. Rolin παρέστησεν, ὅτι ἐν ἀγνοίᾳ τυγχάνων τοῦ νόμου, ἀλλοδαπὸς ἄλλως τε, πρὸ μικροῦ ἐλθὼν εἰς τὴν Ἑλλάδα, δὲν εἶχε φροντίσει νὰ ἐξαργυρώσῃ ἐμπροθέσμως ἔντοκά τινα γραμμάτια, καὶ ὅτι εἶχε παρέλθει ὁ χρόνος, ὁ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενος πρὸς τὴν παραγραφὴν τοῦ δικαιώματός του, ὡς ἀναφέρει ἡ ἔκθεσις ἡ αἰτιολογικὴ, χωρὶς νὰ εἰσπράξῃ τοὺς τόκους τῶν γραμματίων τούτων. Τότε τὸ Ὑπουργεῖον προηδρεύετο ὡσαύτως ὑπ’ ἐμοῦ, ἀπετελεῖτο δὲ ἀπὸ ἄλλα πρόσωπα καὶ οὐχὶ ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὸ ἐνεστὼς Ὑπουργεῖον. Ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ ἐσκέφθημεν, ὅτι εἶναι γνωστὸν, ὅτι «error legis nocet», ὅτι ἡ ἄγνοια τοῦ νόμου βλάπτει, ἀλλὰ γνωστοτάτη εἶναι καὶ ἡ ἀρχὴ, ὅτι προσήκει εἰς τὴν Βουλὴν νὰ φαίνηται ἐπιεικὴς εἰς ἄνδρας, καὶ μάλιστα ἀλλοδαποὺς, μετὰ τῶν ὁποίων συνηλλάχθη τὸ Κράτος δι’ ἐκτέλεσιν δημοσίων ἔργων. Ἐξ ἐπιεικείας λοιπὸν πρὸς αὐτὸν καὶ ἐκ τῆς ἐπιθυμίας νὰ μὴ ἀφαιρέσῃ ἀπ’ αὐτὸν τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ὑπῆρχον εἰς τὴν διάθεσιν αὐτοῦ, ἵνα ἐξακολουθήσῃ τὸ ἔργον, ἐν χρόνῳ μάλιστα, κατὰ τὸν ὁποῖον ἤρχισε νὰ διαφαίνηται ἡ χρηματικὴ ἀνικανότης τοῦ ἐργολάβου, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐγνωμοδότησεν ἐν συνεδριάσει, ὅτι πρέπει νὰ ζητηθῇ ἡ ἄδεια τῆς Βουλῆς, ἵνα ἐπιτραπῇ ἡ πληρωμὴ τῶν τόκων, μολονότι εἶχε παρέλθει ἡ προθεσμία, εἰσήχθη δὲ καὶ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ νὰ συζητηθῇ τότε. Ἀλλὰ, ἐπελθούσης τῆς πτώσεως ἡμῶν ἀπὸ τοῦ Ὑπουργείου, τὸ νομοσχέδιον δὲν συνεζητήθη τότε, διὰ ποῖον δὲ λόγον οἱ ἔκτοτε κληθέντες εἰς τὸ Ὑπουργεῖον δὲν εἰσήγαγον εἰς τὴν Βουλὴν αὖθις τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, δὲν γνωρίζω. Δὲν εἰσήγαγον αὐτὸ, διότι δὲν ἐπρόκειτο ἡ ἐξακολούθησις τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν; Δὲν εἰσήγαγον αὐτὸ, διότι δὲν ἀπεδέχοντο ὅτι ἔπρεπε νὰ φανῇ τότε ἐπιεικὲς τὸ Κράτος εἰς τοὺς ἐργολάβους; Ἀλλὰ ταῦτα καὶ ἂν ἦσαν οἱ λόγοι, δι’ οὓς δὲν εἰσήγαγον αὖθις τὸ νομοσχέδιον, ἦσαν γνῶμαι αὐτοῦ, ἡμεῖς δὲ καὶ κατὰ τὸ 1891 εἴχομεν τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν καὶ νῦν ἔχομεν. Τὸ νομοσχέδιον, ὡς συνετάχθη, δὲν ἐπάγεται δαπάνην τινὰ εἰς τὸ Κράτος, διότι τοῦτο ὑπεισῆλθεν εἰς τὴν κτῆσιν ὅλων τῶν δικαιωμάτων τοῦ Rolin, ἑπομένως τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἔμελλε νὰ πληρωθῶσιν εἰς τὸν Rolin κατὰ τὸ 1891, θέλουσι νῦν ἀποδοθῆ εἰς τὰ κεφάλαια τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν. Ἀφοῦ δὲ τὰ χρήματα ταῦτα θέλουσιν ἀποδοθῆ εἰς τὰ κεφάλαια τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν, ἐὰν τὰ κεφάλαια τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν ἤθελον ἀποδειχθῆ ἐλάσσω τῶν 322,000, τῶν ἀπαιτουμένων διὰ νὰ τελειώσῃ τὸ ἔργον τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν, οὐδεὶς ἄλλος ἤθελε καταβάλει αὐτὰ, εἰμὴ τὸ Δημόσιον, τὸ ὁποῖον καὶ νῦν θέλει καταβάλει ταῦτα, ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, εἰς τὰ κεφάλαια τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν. Ὁ φόβος, τὸν ὁποῖον ὁ κ. συνάδελφος ἐξεδήλωσεν, ὅτι καθιεροῦμεν προηγούμενον, ὁ φόβος αὐτὸς εἶναι μάταιος, ὅταν πρόκειται περὶ νόμων, διότι ἐπὶ τῶν νόμων οὐδὲν προηγούμενον καθιεροῦται. Ἡ Βουλὴ εἶναι κυρία νὰ ἀποφασίζῃ πάντοτε ὡς θέλῃ καὶ ἐγκρίνῃ. Καὶ ἂν σήμερον ἐπιτρέπῃ νὰ ἐξαργυρωθῇ γραμμάτιον ἔντοκον, τοῦ ὁποίου οἱ τόκοι ἔχουσι παραγραφῆ, κυρία εἶναι αὔριον νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ τοιοῦτόν τι, διότι δὲν ὑποχρεοῖ αὐτὴν τὸ προηγούμενον τοῦτο. Ἂν τώρα ἐπιτρέπῃ τοῦτο, τὸ ἐπιτρέπει ἔχουσα ὑπ’ ὄψει τὰς ἰδιαιτέρας περιστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ κομιστὴς τοῦ γραμματίου, διότι οὗτος εἶναι ἐργολάβος, μετὰ τοῦ Δημοσίου συναλλαξάμενος, ἐργολάβος ἐν χρόνῳ, κατὰ τὸν ὁποῖον διεφαίνετο ἡ ἀνικανότης αὐτοῦ, ἐν τῷ ὁποίῳ δὲ τὸ Ὑπουργεῖον ἐξ ἐπιεικείας, ἀλλὰ καὶ ἐκ συμφέροντος, ἔκρινεν, ὅτι πρέπει νὰ τῷ ἀποδώσῃ τοὺς τόκους, οἵτινες ἄλλως δὲν ἤθελον πληρωθῆ. Αὔριον ἐνδέχεται νὰ μὴ προκύψωσιν αὐταὶ αἱ περιστάσεις. Ἀλλὰ καὶ αἱ αὐταὶ περιστάσεις ἂν ἦναι, ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη ἐκ τοῦ προηγουμένου νὰ ψηφίσῃ νόμον τοιοῦτον, διότι, ὡς γνωστὸν, ἡ Βουλὴ δὲν ὑπόκειται εἰς τοιαύτας ὑποχρεώσεις. Εἶναι γνωστὰ τὰ ἀποφθέγματα περὶ τῆς ἐξουσίας τοῦ Ἀγγλικοῦ Κοινοβουλίου, τὰ ὁποῖα ἀπαλλάσσουσιν ἡμᾶς ἀπὸ παντὸς φόβου.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀρχήν. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§83Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει τυπογραφικὸν λάθος. «Ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1896» λέγει τὸ νομοσχέδιον. Νὰ τεθῇ «τῆς χρήσεως 1895». (Γίνεται δεκτὸν τὸ μόνον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθη, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς βʹ συζήτησιν).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μειώσεως τοῦ πληρωτέου τόκου ἐπὶ τῶν χρηματικῶν ἐγγυήσεων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§85Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Συνάδελφοι μοὶ παρέστησαν, ὅτι δὲν θὰ ἦναι σήμερον ἕτοιμοι, ἵνα ἐπιλάβωνται τῆς συζητήσεως τῶν νομοσχεδίων ὑπὸ τοὺς ἀριθ. 3, 4 καὶ 5, δηλ. τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ περὶ χαρτοσήμου νόμου τοῦ 1887», τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 15, 30, 43 καὶ 53 τοῦ περὶ χαρτοσήμου νόμου ᾼΧΚΕ’», καὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταῤῥυθμίσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ νόμου τοῦ 1892 περὶ τελωνειακοῦ ὀργανισμοῦ». Ἐπὶ τοῦ τελευταίου μάλιστα νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ συζητηθῇ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, εἶχε κατὰ τὸ τέλος τῆς παρελθούσης συνεδριάσεως ὑποβληθῆ τροπολογία ὑπὸ τοῦ ἐξ Ἰθάκης κ. Βουλευτοῦ, ἥτις κατετέθη εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ ἐστάλη πρὸς τύπωσιν. Δυστυχῶς δὲν ἐτυπώθη ἐγκαίρως, ἐτυπώθη δὲ πρὸ μικροῦ, καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι προσῆκον νὰ τεθῇ εἰς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ ἀναβληθῶσι διὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν τὰ ὑπ’ ἀριθ. 3, 4 καὶ 5 νομοσχέδια.

§86ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ δοθῇ προσοχὴ, ὅπως ἐκτυπωθῇ τὴν ἑσπέραν ταύτην ἡ τροπολογία ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. ἐξ Ἄνδρου Βουλευτοῦ καὶ διανεμηθῇ, ὥστε νὰ λάβωμεν καὶ αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ φροντίσωμεν, ὥστε κύριον νὰ ἦναι ἀμφότεραι διανεμημέναι.

§88ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προτοῦ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὰ περαιτέρω ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένα νομοσχέδια, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ παρακαλέσω, ὅπως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ περὶ χαρτοσήμου νόμου ὑποβάλω τροπολογίαν τινὰ ἐπὶ τοῦ τετάρτου ἄρθρου, ὥστε κατὰ τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν θέλει συζητηθῆ, νὰ ἦναι ἑτοίμη.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. («Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 96»).

§90Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ διατάξητε νὰ τυπωθῶσιν αἱ τροπολογίαι πᾶσαι.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§92Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Δὲν εἶχον τὴν τόλμην νὰ ζητήσω τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τῶν νομοσχεδίων τούτων, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Βουλὴ συνῄνεσεν, ἵνα μὴ γείνῃ συζήτησις, ἀλλ’ ἡ μελέτη, τὴν ὁποίαν ἀκριβῶς ἔκαμον ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων τούτων, μὲ ἔφερεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς 31 Ἰανουαρίου. Κατὰ τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν, τῇ προτάσει τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἀπεφασίσθη νὰ σταλῶσι τὰ νομοσχέδια ταῦτα εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν πρὸς ἐπεξεργασίαν. Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Δικαιοσύνης οὔτε τὸν πρόεδρον αὐτῆς, νομίζω, δὲν ἔχει ἤδη ἐκλέξει ἀκόμη, ἄλλως θ’ ἀπουσιάζῃ. Δὲν ὑπέβαλον ἀντίῤῥησιν κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν. Ἀλλὰ τὰ νομοσχέδια ταῦτα ἔχουσι μεγάλην σπουδαιότητα· ἐπιβάλλουσιν αὔξησιν φόρων, διατάσσουσιν ἐπιβολὴν φορολογίας εἰς χρυσὸν, εἰς ξένα νομίσματα, παρουσιάζουσι ζητήματα πολύπλοκα, τὸ ζήτημα ἀκόμη, ἂν παραβιάζεται ἡ συμβατικὴ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὑποχρέωσις τοῦ δημοσίου ταμείου, λόγῳ τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, τὰς περιπλοκὰς, τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ γεννήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο. Διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο συντελεστικὸν, ἂν ἡ Βουλὴ ἐπέμενεν εἰς τὴν πρώτην ἀπόφασίν της, τοῦ νὰ προκληθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἀκούω, ὅτι ὑπεβλήθησαν τροπολογίαι, ἐνδέχεται δὲ καὶ ἐγὼ νὰ ὑποβάλω, ἐὰν δοθῇ καιρὸς, διότι εἶδον, ὅτι ὑπάρχουσι καὶ ἀταξίαι τινὲς, τρόπον τινὰ, εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ ἑνὸς τῶν νομοσχεδίων. Διὰ τοῦτο, ἄν ἡ Βουλὴ ἐγκρίνῃ τὰς παρατηρήσεις μου, θὰ ἦτο καλὸν νὰ ἀποφασίσῃ, ὅπως ἐμμείνῃ, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν. Ὁμιλῶ περὶ τῶν νομοσχεδίων διὰ τὰ τέλη τοῦ χαρτοσήμου.

§93Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ συζητήσωμεν σήμερον τὸ νομοσχέδιον περὶ χαρτοσήμου, ὡς εἶχεν ἀναγραφῆ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει καὶ ὡς αὐτὸς ἐγὼ ἐσκόπουν, ὅταν ἠρχόμην εἰς τὸ Βουλευτήριον, ἤθελον προβάλει εἰς τὴν Βουλὴν προσθήκην δύο ἢ τριῶν ἄρθρων, τὰ ὁποῖα ἔχω συντεταγμένα, διὰ τῶν ὁποίων ἤροντο πᾶσαι αἱ ἀπορίαι, τὰς ὁποίας ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βόλου προέβαλεν ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ἀλλαχοῦ μοὶ ἐδήλωσαν τὴν ἐπιθυμίαν νὰ μελετήσωσιν ὡριμώτερον τὰ νομοσχέδια· διὰ τοῦτο, καθ’ ἣν ἐκτελῶ τακτικὴν, δὲν ἠρνήθην, ἂν καὶ εἴχομεν συμφωνήσει χθὲς νὰ συζητήσωμεν αὐτὰ, δὲν ἠρνήθην, διότι ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι χρήζω τῶν φώτων τοῦ Κοινοβουλίου, καὶ ζητῶ αὐτὰ, καὶ ἐνδίδω πάντοτε εἰς πᾶσαν τοιαύτην ἐπιθυμίαν, ὁσάκις αὕτη σκοπῇ τῷ ὄντι νὰ διαφωτίσῃ, οὐχὶ δὲ νὰ παρελκύσῃ τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς, καὶ τὴν στιγμὴν ταύτην, καθ’ ἣν ὁ κ. Βουλευτὴς Βόλου ἀναμιμνήσκεται τῆς ἀποφάσεως τῆς 31 Ἰανουαρίου, στέργω νὰ σταλῶσι καὶ τὰ τρία νομοσχέδια εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλ’ εἶναι Παρασκευὴ ἑσπέρας, ἔχομεν δύο ἡμέρας, Σάββατον καὶ Κυριακὴν, εὐλόγως λοιπὸν δυνάμεθα νὰ ἀξιώσωμεν παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα τὴν Δευτέραν τὸ πρωῒ καταθέσῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§94ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ συζητηθῶσιν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὰ νομοσχέδια.

§95Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Συνεζητήθησαν ἤδη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§96ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πολὺ καλά.

§97Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Οὐχὶ μόνον συνεζητήθησαν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ἀλλὰ καὶ τὸ ἓν ἐξ αὐτῶν εἶναι πρὸς συζήτησιν εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν.

§98Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὑποθέτω καὶ ἐγὼ, ὅτι ὁ χρόνος μέχρι τῆς προσεχοῦς Δευτέρας εἶναι ἐπαρκὴς, καὶ μόνον ἐὰν δὲν ὑποβληθῇ ἔκθεσις, ἡ Βουλὴ δύναται νὰ προχωρήσῃ.

§99ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν παράκλησιν ἔχω, ἐὰν ἐγκρίνῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρωθυπουργὸς, νὰ ὑποβάλῃ τὰς τροπολογίας.

§100Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Θέλω τὸ πράξει κατὰ τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως. Θέλω διατυπώσει τὰς τροπολογίας, ἵνα συναρμολογηθῶσι καὶ τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον οὕτω πῶς, ὡς εἰ εἶχον ὑποβάλει αὐτὸ ἀπ’ ἀρχῆς.

§101ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ ἦτο καλὸν εἰς τὴν τύπωσιν τῶν ἀναθεωρουμένων νομοσχεδίων αἱ προσθῆκαι αἱ γινόμεναι νὰ τυπώνωνται διὰ κυρτῶν στοιχείων, καὶ παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ δώσῃ τὴν διαταγὴν αὐτὴν, ὥστε νὰ ἀντιλαμβάνηται εὐκόλως πᾶς Βουλευτὴς, τίνες αἱ προσθῆκαι, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν ἀνάγκην νὰ ζητῇ τίνες αἱ προσθῆκαι αὗται.

§102Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ προέλαβον τὸν κ. Βουλευτὴν Ἄρτης, καὶ ἐπὶ νομοσχεδίου μακροτέρου ἔδωκα ἐντολὴν εἰς τὰ γραφεῖα καὶ ἐπὶ τοῦ περιθωρίου τοῦ νομοσχεδίου ἀνέγραψαν τὰ κείμενα τῶν τροποποιουμένων διατάξεων, ἀλλὰ διὰ τὰ νομοσχέδια ταῦτα ἤθελον ἀδικήσει τὸν κ. Βουλευτὴν Ἄρτης, ἂν ὑπέθετον ὅτι εἶχεν ἀνάγκην νὰ ὑποδεικνύηται αὐτῷ ποῖα μέρη τροποποιοῦνται διὰ κυρτῶν στοιχείων, διότι τόσον ἐντριβὴς περὶ τὴν μελέτην τῶν οἰκονομικῶν νόμων καὶ ἱκανώτατος ἀνὴρ, δὲν ὑπέθετον ὅτι ἔχει ἀνάγκην κυρτῶν στοιχείων, διὰ νὰ εὑρίσκῃ ποῖα εἶναι τὰ τροποποιούμενα μέρη.

§103ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βλέπετε ὅτι ἔχω καὶ ἐγὼ, ἴσως δὲ καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, ἀνάγκην τῆς οἰκονομίας τοῦ χρόνου αὐτοῦ. Ὥστε ἐπιτρέψατε καὶ αὐτὴν τὴν οἰκονομίαν.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀνανεώσεως ἢ πληρωμῆς τῶν μέχρι τέλους τοῦ 1876 ὀφειλομένων ἐσόδων. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 32 καὶ τοῦ ἄρθρου 363 καὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 33 τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων.

§106Π. ΤΑΤΑΡΑΚΗΣ. Καὶ αὖθις θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως συναινέσῃ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἵνα παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, τασσομένης προθεσμίας, ἐντὸς τῆς ὁποίας νὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ νομοσχέδιον, διότι τὸ νομοσχέδιον εἶναι σπουδαῖον, καὶ πολλοὶ συνάδελφοι ἔχουσι νὰ ὑποβάλωσι τροπολογίας.

§107ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν συμφωνῶ ποσῶς μὲ τὸν ἔντιμον συνάδελφον. Ἐὰν δὲν ἐφοβούμην μήπως θεωρηθῶ κόλαξ, ἤθελον εὐχαριστήσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διότι εὑρέθη τέλος πάντων εἷς Ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος ἔβαλε τὴν χεῖρα εἰς τὰ ἄρθρα ταῦτα τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων. Ὡς γνωρίζετε, κύριε Πρόεδρε, συνῳδὰ μὲ τὸν ἡμέτερον ὀργανισμὸν τῶν δικαστηρίων, οἱ δικηγόροι ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, ἐν ἐλλείψει δικαστῶν, λαμβάνουσι μέρος εἰς τὴν συγκρότησιν τοῦ δικαστηρίου, πολλὰ δ’ ἄτοπα ἐντεῦθεν λαμβάνουσι χώραν. Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς μεταβολῆς τοῦ μέτρου τούτου, καί, εἰ δυνατόν, θὰ ἐπεθύμουν, ἵνα καὶ διὰ τὰ πολιτικὰ δικαστήρια μετεβάλλετο ὁ νόμος. Δὲν βλέπω ποῖος ὁ λόγος, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου· τοὐναντίον ἐγὼ φρονῶ, ὅτι θὰ εὐκολύνωμεν εἰς τὸ μέλλον κατὰ πολὺ τὴν ἀπονομὴν τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης, πράττοντες τὸ τοιοῦτον. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον καὶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ, ὅπως συζητηθῇ εἰς βʹ ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§108Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ἐγὼ τοὐναντίον θὰ παρακαλέσω, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ, καὶ νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, διότι εἶμαι πολὺ ἐναντίος πρὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. Πετσάλη.

§109Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Σπεύδω νὰ δηλώσω, ὅτι συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Ξηροχωρίου, ἀλλ’ ὅτι ἡ γνώμη ἡμῶν δύναται νὰ ἔχῃ καὶ ἐναντία ἐπιχειρήματα. Δὲν πρόκειται περὶ νομοσχεδίου δευτερευούσης ἀξίας, ἀλλὰ περὶ δικαστικοῦ νόμου, περὶ συγκροτήσεως δικαστηρίου. Ἐκτὸς τούτου σχετίζεται τὸ νομοσχέδιον καὶ μὲ ἄλλας ἀκόμη σκέψεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ἀναπτυχθῶσιν ἐν τῇ Βουλῇ κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ. Δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι σχεδὸν εἶμαι παρεσκευασμένος, ὅπως συμμετάσχω εἰς τὴν συζήτησιν· ἀλλ’ ὅταν ὑπάρχωσι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι προτείνουσι τὴν ἀναβολήν, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ φανῶμεν αὐστηροί.

§110Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν σκοπῶ νὰ μὴ στέρξω εἰς τὴν πρότασιν, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ αὕτη νὰ παρακληθῇ, ἵνα ἐργασθῇ τὰς ἡμέρας ταύτας, καὶ τὴν Δευτέραν ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της εἰς τὴν Βουλήν.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, καὶ παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα μελετήσῃ αὐτὸ καὶ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της τὴν προσεχῆ Δευτέραν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρατάσεως μέχρι τέλους Φεβρουαρίου 1896 τῆς πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐσόδων τοῦ Δημοσίου προθεσμίας.

§112ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προῆλθεν, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῆς εἰσηγητηρίου ἐκθέσεως, ἐκ παραστάσεων ὑποβληθεισῶν αὐτῷ ἔκ τινων μερῶν τοῦ Κράτους, ὅπου ὁ ἐπισκήψας δριμὺς χειμὼν δὲν ἐπέτρεψεν εἰς τοὺς ὀφειλέτας τοῦ Δημοσίου νὰ προσέλθωσιν ἐγκαίρως καὶ ἀποτίσωσι τὰς ἑαυτῶν ὀφειλάς. Νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐκ τούτου λαμβάνων ἀφορμήν, ἵνα μελετήσῃ γενικώτερον τὸ θέμα, ἐπείσθη βεβαίως, ὅτι ἡ 31 Ἰανουαρίου, ἡ καθοριζομένη ὑπὸ τοῦ περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων νόμου ὡς τελευταία ἡμέρα πρὸς πληρωμὴν τῶν ὀφειλομένων ἐκ τοῦ παρελθόντος ἔτους εἶναι ἡ μᾶλλον ἀκατάλληλος· διότι ἀκριβῶς κατὰ τὸν μῆνα τοῦτον ἔχομεν ἐν Ἑλλάδι τὸν δριμύτερον χειμῶνα, καὶ ἑπομένως τὰς μείζονας δυσχερείας εἴτε πρὸς μετάβασιν τῶν εἰσπρακτόρων εἰς τοὺς ὀρεινοὺς δήμους, εἴτε πρὸς προσέλευσιν τῶν ὀφειλετῶν εἰς τοὺς εἰσπράκτορας. Καὶ ὅτε τὸ πρῶτον ὁ νόμος οὗτος ἐνομοθετήθη, εἶχον τὴν γνώμην, ὅτι ἔπρεπε σκοπιμώτερον νὰ καθορισθῇ τὸ τέλος Φεβρουαρίου, καὶ ὄχι ἡ 31 Ἰανουαρίου, διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν τοῦ παρελθόντος ἔτους φόρων. Νομίζω δὲ, ὅτι, ἐπειδὴ ἡ εὐκαιρία πρόκειται σήμερον πρὸ ἡμῶν, θὰ ἦτο σκοπιμώτερον, ἄν, ἀντὶ νὰ νομοθετήσωμεν μόνον διὰ τοὺς ὀφειλέτας τοῦ 1895, μετεβάλλομεν τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ νόμου καὶ καθωρίζετο τὸ τέλος Φεβρουαρίου πρὸς πληρωμὴν τῶν ὀφειλομένων τοῦ ἀμέσως παρελθόντος ἔτους. Νομίζω ὅτι δὲν θὰ προκύψῃ σπουδαία πρὸς τοῦτο ἀντίῤῥησις, καθόσον πάντες γινώσκομεν, ὅτι κατὰ τὸν Ἰανουάριον εἶναι ἀδύνατον εἰς πάντας τοὺς ὀφειλέτας νὰ προσέρχονται εἰς τοὺς εἰσπράκτορας καὶ πληρώνωσι τοὺς φόρους αὐτῶν, γινώσκομεν δὲ συνάμα ἐκ πείρας, ὅτι πλεῖστοι ἕνεκα τούτου κατέστησαν ὑπερήμεροι καὶ ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ προσθέτου φόρου, ἐνῷ ἡ ἀναβολὴ ἐπὶ ἕνα μῆνα θὰ ηὐκόλυνε πάντας τοὺς ὀφειλέτας καὶ συνάμα θὰ συνετέλει εἰς τὴν ταχυτέραν τῶν δημοσίων ἐσόδων εἴσπραξιν.

§113Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἐμελέτησα γενικῶς τὸ ζήτημα. Ἔδωκα ἐντολὴν νὰ συνταχθῇ τὸ νομοσχέδιον, καὶ εἰσήγαγον αὐτὸ εἰς τὴν Βουλήν, ὁρμηθεὶς ἐξ ὡρισμένων ἀφορμῶν τοῦ τρέχοντος ἔτους, καὶ σκεφθεὶς διὰ τοῦτο νὰ ζητήσω τὴν παράτασιν τῆς προθεσμίας ἐκτάκτως διὰ τὸ ἔτος τοῦτο, ἕνεκα τῶν εἰρημένων λόγων. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος μοὶ δίδει τὴν ἀφορμήν, ὅπως μελετήσω τὸ ζήτημα γενικώτερον. Ἐὰν μελετήσας αὐτὸ συναγάγω τὰ αὐτὰ πορίσματα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος ἐξέθηκε, θέλω εἰσαγάγει εἰδικὸν νόμον, νῦν ὅμως δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ στέρξω, ἵνα δοθῇ γενικὸς χαρακτηρισμὸς καὶ διαρκὴς εἰς τὸ νομοσχέδιον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 αὐτοῦ, ὡς ἔχει).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§115ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δώσῃ μίαν ἑρμηνείαν τοῦ ἄρθρου τούτου. Καθαυτὸ ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου ἄρχεται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεώς του διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης ὀφειλέται τινὲς, ἀγνοοῦντες τὴν ὑποβολὴν τοῦ νόμου τούτου, προσῆλθον μετὰ τὴν 31 Ἰανουαρίου καὶ ἐπλήρωσαν τὰ ὀφειλόμενα καὶ ὑπεβλήθησαν καὶ εἰς τὸ πρόστιμον, τί θὰ γείνῃ;

§116Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Θέλουσιν ἀπαλλαχθῆ τοῦ προστίμου.

§117ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ ἐπιστραφῇ τὸ πρόστιμον εἰς αὐτούς;

§118Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θέλουσιν ἀπαλλαχθῆ τοῦ προστίμου, τὸ ὁποῖον ἐπλήρωσαν, καὶ θέλει συνταχθῆ πρωτόκολλον. Θέλω περὶ τούτων ἐκδώσει ὁδηγίας πρὸς τοὺς ταμίας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει· ἐπίσης δὲ καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως δραχμῶν 369,000 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως δραχ. 220,000 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως δραχ. 120,000 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895.

§121ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὅπως εὐαρεστούμενος ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν φάκελλον τὸν ἀναφερόμενον εἰς τὴν ἐκμίσθωσιν τῆς ἁλικῆς Γαντζοῦς, τῆς παρὰ τὴν Λαμίαν. Ὅλοι οἱ περίοικοι, μεταξὺ τῶν ὁποίων καταλέγονται καὶ οἱ ἐκλογεῖς μου, παραπονοῦνται διὰ τὴν κακὴν ποιότητα τοῦ ἅλατος αὐτῆς. Ἐπεθύμουν λοιπὸν νὰ μάθω τοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἐγένετο ἡ ἐκμίσθωσίς της, καὶ ἂν κατὰ τὴν παραλαβὴν τοῦ ἅλατος ἐτηρήθησαν οἱ ὅροι οἱ ἀναγραφόμενοι ἐν τῇ προκηρύξει τῆς δημοπρασίας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως).

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως δραχ. 24,000 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895.

§123ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, νὰ εὐαρεστηθῇ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν φάκελλον τὸν ἀναφερόμενον εἰς τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐχορηγήθη, πλὴν τῶν 24,000 δρ., διὰ συμβιβαστικὰς πράξεις. Ἐπειδὴ δὲ πρόκειται περὶ ποσοῦ πολλοῦ λόγου ἀξίου, 400,000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδαπανήθησαν ἤδη διὰ τοιαύτας συμβιβαστικὰς πράξεις, θὰ τὸν παρεκάλουν, ἂν ἦτο δυνατὸν, νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἕνα πίνακα τῶν δικαιούχων, οἱ ὁποῖοι προῆλθον εἰς τοιαύτας συμβιβαστικὰς πράξεις μετὰ τοῦ Δημοσίου, καὶ τῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα ἔλαβον ἐξ αὐτῶν.

§124Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως θέλω τὸ πράξει. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ ποσὸν εἶναι ὑπέρογκον, 400,000 δραχμαὶ, ὀφείλω νὰ σᾶς ἀναμνήσω, ὅτι δύο μόνον ὑποθέσεις, ἡ ὑπόθεσις τῆς δίκης κατὰ τοῦ Δημοσίου τοῦ Κωνστ. Παπαῤῥηγοπούλου, καὶ ἡ ὑπόθεσις τῆς δίκης κατὰ τοῦ Δημοσίου τοῦ κ. Νεοκλέους Πετιμεζᾶ, παρήγαγον ὑποχρέωσιν τοῦ Δημοσίου νὰ πληρώσῃ 230,000 καὶ πλέον δραχμάς.

§125ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐκ τῶν προτέρων βεβαίως δὲν ἤθελον νὰ ἐκφράσω μομφήν τινα ἢ ὑπόνοιαν· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὴν περιέργειαν, τὴν ὁποίαν ἔχω ἐγὼ, θὰ ἔχωσι καὶ ἄλλοι τῶν κυρίων συναδέλφων, ἵνα ἴδωσι, πῶς διατίθενται τὰ ποσὰ ταῦτα, τὰ ὁποῖα ὁμολογουμένως εἰσὶν ὑπέρογκα.

§126Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 196 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§128ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ σύνταξις τοῦ ἄρθρου ἔχει τι τὸ ἀόριστον, τὸ ὁποῖον θὰ καταστήσῃ δυσχερεστέραν ἴσως τὴν ἐξέλεγξιν κατὰ τὸ τέλος ἑκάστου ἔτους τῶν διαφόρων ταμιῶν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 196 τοῦ λογιστικοῦ νόμου, ὁρίζονται αἱ ἁρμόδιαι διοικητικαὶ ἢ δημοτικαὶ ἀρχαὶ, κατὰ τὸ ἄρθρον δὲ τοῦτο τοῦ νομοσχεδίου ἀποκλείονται αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ, ἀφίνονται δὲ αἱ διοικητικαὶ ἀρχαὶ, ἀλλὰ τὰς «ἄλλας ἀρχὰς τοῦ Κράτους», τὰς ὁποίας προσθέτει εἰς αὐτὰς, δὲν ὁρίζει τίνες εἰσὶν αὗται. Τίνες εἰσὶν οἱ οἰκονομικοὶ καὶ πολιτικοὶ ὑπάλληλοι καὶ οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοί, οἵτινες θὰ ἐνεργήσουν τὴν ἐξέλεγξιν; Ἀφοῦ δὲ δὲν ὁρίζονται διὰ τοῦ νόμου, δὲν ὁρίζεται τοὐλάχιστον οὐδ’ ἂν θὰ ἦναι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἢ ἄλλος τις, ὅστις θὰ προσδιορίζῃ τὰς ἀρχὰς ταύτας. Ἀφιεμένης τῆς ἰδέας ἀορίστου «ἢ ἄλλαι ἀρχαὶ τοῦ Κράτους», δὲν ἕπεται κατὰ τὸν λογιστικὸν νόμον, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὴν ἐξουσίαν νὰ διορίσῃ αὐτάς. Ὁ λογιστικὸς νόμος ῥητῶς διατάσσει, ὅτι τὴν ἐξέλεγξιν ἐνεργοῦσιν «οἱ ἁρμόδιοι διοικητικοὶ ὑπάλληλοι», ὁ δὲ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν δύναται σήμερον νὰ μεταβάλῃ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς. Θέλοντες δὲ νὰ μεταβάλωμεν τὴν ἐπιτακτικὴν ἔννοιαν τοῦ λογιστικοῦ νόμου καὶ καταστήσωμεν ἁρμοδίους καὶ ἄλλους ὑπαλλήλους, ὅπως ἐκτελῶσι τὴν ἐξέλεγξιν, ὀφείλομεν ἢ νὰ περιλάβωμεν καὶ τὴν διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν δίδεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἡ ἐντολὴ, ὅπως ὁρίζῃ τοὺς ὑπαλλήλους τούτους, ἢ νὰ ὁρίσωμεν τίνες εἰσὶν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί. Νομίζω δὲ, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ τοὺς ὁρίζῃ.

§129Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι ἡ προσθήκη, τὴν ὁποίαν προβάλλετε, εἶναι ὅλος περιτὴ, διότι καὶ αἱ διατάξεις τῶν Β. Διαταγμάτων τῆς 3/15 Ἀπριλίου 1833 περὶ ἁρμοδιότητος τῶν Ὑπουργείων κατέστησαν τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἁρμόδιον, ἵνα φροντίζῃ περὶ τοῦ ἐλέγχου τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν ταμιῶν, καὶ ἑπομένως περὶ τῆς ἐξετάσεως τῆς ἀκριβείας κατὰ τὸ κλείσιμον τῶν βιβλίων, καὶ ἔταξαν αὐτὸν προϊστάμενον πάντων τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, καὶ ἀφῆκαν εἰς αὐτὸν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ φροντίζῃ, ὅταν πρόκειται περὶ οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, νὰ διορίζῃ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους κρίνει καταλλήλους. Ἐὰν ὅμως πρόκειται περὶ διοικητικῶν ὑπαλλήλων, τότε βεβαίως τὸ δικαίωμα δὲν ἀνήκει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσδιορίσῃ τοὺς ὑπαλλήλους τούτους, ἀλλὰ θέλει ζητεῖ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσδιορίσῃ αὐτούς. Ἐὰν ὁ νόμος ἤθελε περιλάβει, ὅτι τοὺς διοικητικοὺς ὑπαλλήλους θέλει προσδιορίζει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, θέλει περιλάβει προσθήκην μὴ ἀναγκαίαν, ἄχρηστον, ἡ ὁποία ἴσως θέλει προκαλέσει ἑρμηνείας δυσαρέστους διὰ τὸν νομοθετοῦντα τοιαύτας προσθήκας.

§130ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἦναι περιττὴ τοιαύτη διάταξις, διότι ἐκτὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ νομοθεσία ἡμῶν κυρίως ἐλεγκτὴν τῆς διαχειρίσεως τῆς οἰκονομικῆς θεωρεῖ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον. Δὲν νομίζω ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τῆς σιωπῆς τοῦ ἄρθρου θὰ ἦναι αὐτοδικαίως ἐκεῖνος, ὅστις, θὰ διορίσῃ τοὺς ἐλέγχοντας ὑπαλλήλους. Τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον θὰ δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ὀφείλον νὰ διορίσῃ αὐτὸ τὰ καταλληλότερα πρόσωπα πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ἐτησίου ἐλέγχου.

§131Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ συμμετοχὴ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ὡς πρὸς τοῦτο εἶναι πρᾶξις διοικητικὴ, καὶ ἂν σήμερον λειτουργῇ αὐτοβούλως, λειτουργεῖ ὡς βοηθητικὸν σῶμα. Ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ τεθῇ ποτε ἐν ἀμφιβολίᾳ ἡ ἁρμοδιότης τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ὡς πρὸς τὸν προσδιορισμὸν τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ μόνον ἄρθρον, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τακτοποιήσεως τῶν εἰς ταμεῖα καὶ τὰ τελωνεῖα τοῦ Κράτους ὑπαρχουσῶν τακτοποιητέων πληρωμῶν. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2, ὡς ἔχουσι).

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§134ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐνταῦθα πρόκειται, νομίζω, περὶ ἀτακτοποιήτων πληρωμῶν, γενομένων πρὸ τεσσαρακονταετίας ἢ καὶ πλέον. Ἀλλὰ μετὰ 40 ἢ 30 ἢ 20 ἔτη πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῶσιν αἱ αὐστηραὶ αὗται διατάξεις τοῦ ἄρθρου 3; Πῶς δύναται νὰ ἀποδείξῃ τις δι’ ἐπισήμων ἐγγράφων, ὅτι ἐπλήρωσε ἢ ἐπέστρεψε χρήματα μετὰ παρέλευσιν τόσων ἐτῶν, διὰ τὰ ὁποῖα εἷς νῦν ταμίας ἐκδίδει διπλότυπον;

§135Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅ,τι ἀναφέρει ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις, εἶναι ἀκριβές. Ὑπάρχουσι πρὸ τεσσαρακονταετίας τοιαῦται ἀνωμαλίαι, ἀλλὰ ἐὰν ὑπάρχωσι καὶ δὲν δύνανται νὰ ἐξομαλυνθῶσιν, οὐδεὶς δύναται νὰ ζητήσῃ τὰ ἀδύνατα. Ἀλλ’ ἐκ τούτου δὲν πρέπει καὶ νὰ σταυρώσωμεν τὰς χεῖρας. Πρέπει νὰ κανονισθῶσιν αἱ ὀφειλαί. Ἄν δὲν σώζωνται τὰ πρόσωπα ἢ τὰ ἔγγραφα, δὲν δυνάμεθα νὰ προσδιορίσωμεν τὸν χρόνον, μέχρι τοῦ ὁποίου ἐκτείνεται ὁ νόμος. Ὁ νόμος δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς ἐγγύτερα ἔτη. Τὸ Γενικὸν Λογιστήριον μὲ ἐβεβαίωσεν, ὅτι ὑπάρχει ἀταξία εἰς τὰς διαχειρίσεις τῶν παλαιῶν ὑπολόγων, ἡ ὁποία καλύπτει ζημίαν τοῦ Δημοσίου, καὶ πρέπει νὰ ζητήσωμεν τὰ καταβληθέντα χρήματα.

§136ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μὴ λησμονῶμεν, ὅτι ὑπάρχει διάταξις αὐστηρὰ, ὡς πρὸς τὴν εὐθύνην τῶν ταμιῶν. Ὁ ταμίας, ἐκδίδων διπλότυπον παραλαβῆς, ὑποβάλλεται εἰς εὐθύνην, καὶ ἔχει καθῆκον νὰ ἐπιδιώξῃ διὰ παντὸς τρόπου τὴν τακτοποίησιν τῶν λογαριασμῶν του. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι, πρὶν νομοθετήσωμεν μέτρον τι, καλὸν ἤθελεν εἶσθαι διοικητικῶς νὰ ἐξετασθῇ, τίνες εἶναι αἱ ἀταξίαι, αἱ ἀπαιτήσεις δὲ, αἱ μὴ δυνάμεναι νὰ πραγματοποιηθῶσι, νὰ διαγραφῶσιν. Εἰς πολλὰ Κράτη ἐψηφίσθη νόμος, ἀκυρῶν ἀπαιτήσεις πεπαλαιωμένας, περὶ ὧν δὲν ὑπάρχει ἐλπὶς νὰ πραγματοποιηθῶσιν. Ἔχομεν δὲ καὶ ἰδικήν μας ὀφειλὴν, ἥτις διεγράφη εἰς τὸ Γαλλικὸν Κοινοβούλιον τελευταῖον. Φοβοῦμαι μήπως ὁ νόμος γεννήσῃ ἑτέρας δυσκολίας.

§137Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅτι ὑπῆρξε διοικητικὴ προεξέτασις, καὶ ἐξερευνήθησαν αἱ ἀξιώσεις τοῦ Δημοσίου, ἀποδεικνύει ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις, ἔνθα σημειοῦται, ὅτι ὑπάρχουσι πληρωμαὶ μὴ τακτοποιηθεῖσαι δραχμῶν 1,125,177.61. Κατὰ τὸ σύστημα τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἠθέλομεν καταλήξει εἰς ἄριστον μέτρον, νὰ μὴ κάμωμεν τίποτε, διότι κατὰ τὴν πρότασιν αὐτοῦ πρέπει πρῶτον νὰ νομοθετήσῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ἔρευνα καὶ ἡ ἐξέτασις τῶν ἀνωμαλιῶν, καὶ νὰ ζητηθῇ ἡ ἀναίρεσις αὐτῶν· ἀλλὰ μέχρις οὗ γένηται ἡ ἔρευνα καὶ ἡ ἐξέτασις, ἵνα ἀνευρεθῶσιν αἱ τακτοποιητέαι πληρωμαὶ, θέλουσι παρέλθει πέντε ἢ καὶ δέκα ἔτη, ἀφοῦ, ὡς γνωστὸν, τὰ μάλιστα περίπλοκα, ἕνεκα τοῦ χρόνου, τυγχάνουσι τὰ τῶν τοιούτων πληρωμῶν, ὥστε τὰ δημόσια γραφεῖα, μὴ ἔχοντα κύριον μέλημα τοῦτο, θέλουσι χρειασθῆ ἱκανὸν χρόνον. Κατὰ δὲ τὸ μέτρον, ὅπερ ἐλάβομεν ἡμεῖς, πρόκειται νὰ λάβωμεν τὴν ἄδειαν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, ὅπως ἐξομαλύνωμεν τὰς ἀνωμαλίας ταύτας. Ἄν ταμίας τις δὲν ἦναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ τὸν ὑπεύθυνον ἢ τὰ στοιχεῖα τῆς ἐνοχῆς τοῦ καταζητουμένου, θέλει ἀναφέρει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ θέλει ληφθῆ σημείωσις, ἥτις θέλει ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως διαγραφῇ ἡ ἀπαίτησις. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ὁ τρόπος, ὃν προτείνομεν, παρέχει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πιθανότητα, ὅτι ταχέως θέλουσιν ἐξομαλυνθῆ αἱ ἀνωμαλίαι, ἐνῷ ἡ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης γνώμη εἶναι νὰ σταυρώσωμεν τὰς χεῖρας.

§138ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὀφείλω νὰ ἀπαντήσω εἰς κατηγορίαν, ἣν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔκαμε κατ’ ἐμοῦ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι δὲν ἔχομεν διοικητικὸν ἔλεγχον, καὶ τοῦτο ἀποδεικνύεται, διότι ἐγένετο μόνον λογιστικός. Νομίζω ὅτι πρὸς ἐπίτευξιν τούτου δὲν ἀπαιτεῖται οὔτε δραστηριότης τις ἔκτακτος, οὔτε ἱκανότης· καὶ οἱ σήμερον ἀσχολούμενοι δύνανται νὰ κάμωσι τὸν διοικητικὸν ἔλεγχον ἐντὸς ἐλαχίστων ἡμερῶν· διότι, ἂν εἷς ὑπόλογος ἦναι ἢ δὲν ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ πληρώσῃ, δυνάμεθα νὰ τὸ γνωρίζωμεν ὄχι εἰς 5 ἔτη, ἀλλὰ εἰς ὥρας τινάς. Ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἐξέφερα, δὲν ἦτο γνώμη πρὸς παρεμπόδισιν τῆς ἰδικῆς σας, ἀλλὰ γνώμη θετικωτέρα, ἀπολήγουσα εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ὅλοι θέλομεν. Τώρα τί θὰ γείνῃ; Ἀντὶ γενικωτέρου καὶ ἁπλουστέρου μέτρου, εἰς ἑκάστην σύνοδον θὰ ἔχωμεν νόμους, ἐφ’ ὧν θ’ ἀπασχολῆται ἡ Βουλή πρὸς διαγραφήν. Ἁπλῶς ἠθέλησα νὰ ἐξηγήσω τὴν γνώμην μου. Τὰ πράγματα δὲ θ’ ἀποδείξουν ποῖον εἶναι τὸ πρακτικώτερον μέτρον.

§139Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εὐχάριστον εἶναι, ὅτι δὲν ἐπιμένετε εἰς τὴν γνώμην σας· διαβεβαιῶ ὅμως ὑμᾶς, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθή. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τακτοποιήσεως τῶν παγίων προκαταβολῶν τῶν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν Ὑπουργείων. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§141ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν κατάστασιν ἐμφαίνουσαν τὰ διάφορα ποσά;

§142Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δύσκολον πρᾶγμα. Πρόκειται περὶ τῶν ἀπολυομένων ὑποχρέων. Δὲν δύναμαι νὰ ὑποσχεθῶ.

§143ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡμεῖς ἐκφράζομεν τὴν εὐχήν, τοὐλάχιστον νὰ συνταχθῇ κατάλογος διὰ τὰ μεγάλα ποσά. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει).

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§145Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ἐννοῇ τὸ νομοσχέδιον, ὅτι ἐπιβάλλεται προσωπικὴ κράτησις καὶ εἰς τοὺς κληρονόμους.

§146Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ προσωπικὴ κράτησις εἶναι μέσον ἐκβιασμοῦ πρὸς ἐκπλήρωσιν νομίμων ὑποχρεώσεων. Ἔχει τις ὑποχρέωσιν εἰς τὸν δανειστήν του νὰ πληρώσῃ τὴν ὀφειλήν του, ἡ ὑποχρέωσις μεταβαίνει ἀκεραία εἰς τὸν κληρονόμον. Ἄν θέλητε νὰ ἐξαιρέσητε τοὺς κληρονόμους, κάμετε τροπολογίαν. Τὸ νομοσχέδιον λέγει, ὅτι καταδιώκονται κατὰ τὰς ἰσχυούσας διατάξεις τῶν νόμων περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων. Εἰς τὰς διατάξεις δὲ ταύτας περιλαμβάνεται καὶ ἡ προσωπικὴ κράτησις.

§147Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐγὼ προτείνω, ὅπως ἐξαιρῶνται τῆς προσωπικῆς κρατήσεως οἱ κληρονόμοι. Θὰ ὑποβάλω τὴν τροπολογίαν ἐγγράφως. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ᾼΦϞΓʹ νόμου τοῦ 1887. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατέθηκε τροπολογίας καὶ προσθήκας ἄρθρων ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ἀπὸ 30 Δεκεμβρίου 1887 νόμου ᾼΧΚΕʹ περὶ τελῶν χαρτοσήμου». Τὸ οὕτω τροποποιούμενον νομοσχέδιον θέλει ἀνατυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 97). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ἀστυνομίας νόμου. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–4, ὡς ἔχουσι).

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§151Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μοὶ ἐγένετο ἡ παράστασις, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 350 ἀστυφυλάκων δὲν ἐπαρκεῖ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ἀστυνομίας τῆς διοικητικῆς Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, μοὶ παρεστάθη δὲ, ὅτι ἀπαιτεῖται νὰ αὐξηθῇ εἰς 405, καὶ τοσούτους ἀνεγράψαμεν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896, τοσοῦτοι εἶναι καὶ τώρα. Ὥστε παρακαλῶ νὰ αὐξηθῇ ὁ ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ ἀριθμὸς τῶν ἀστυφυλάκων εἰς 405. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§153ΠΕΤΑΛΑΣ. Προτείνω, ὅπως τεθῇ διάταξις ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ, ἡ ὁποία νὰ ἐπιτρέπῃ, ὥστε ἡ ἀνάθεσις τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ μὴ ἦναι ὑποχρεωτική.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καταθέσατε τὴν τροπολογίαν σας, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψει κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 8–14 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται).

§156Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου προτείνω τροπολογίαν, νὰ διαιρεθῶσιν οἱ δῆμοι. Ἐν ἐκείνοις τοῖς δήμοις, οἵτινες εἶναι πρωτεύουσαι νομῶν, ἀναγκαίως θέλει συνιστᾶσθαι διοικητικὴ ἀστυνομία, ἐν ἐκείνοις δὲ τοῖς δήμοις, οἵτινες εἶναι πρωτεύουσαι ἐπαρχίας ἢ ἔχουσι πληθυσμὸν ὑπερβαίνοντα τὰς δέκα χιλιάδας, συνιστᾶται διοικητικὴ ἀστυνομία ἐπὶ τοῖς ὅροις τοῖς περιλαμβανομένοις ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ. Θέλω καταθέσει τὴν τροπολογίαν.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 15, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 16 (ἀναγινώσκεται).

§158ΠΕΤΑΛΑΣ. Καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου προτείνω τὴν αὐτὴν τροπολογίαν, ὅπως ἡ ἀνάθεσις τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἀστυνομικῆς μὴ ὑποχρεοῖ τὸν ἀξιωματικόν.

§159ΣΙΝΑΝΙΩΤΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 16 ὑποβάλλω καὶ ἐγὼ τροπολογίαν.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 16, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 17–21 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 22 (ἀναγινώσκεται).

§162ΡΑΖΕΛΟΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ δὲν γίνεται λόγος περὶ τῶν περισσευόντων ἐνωμοταρχῶν καὶ ὑπενωμοταρχῶν τῆς ἀστυφυλακῆς. Δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἀποπεμφθῶσι.

§163Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως δὲν θέλουσιν ἀποπεμφθῆ. Ὁ νόμος, ὁμιλῶν περὶ ἀστυφυλάκων, περιλαμβάνει καὶ αὐτοὺς τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τῆς ἀστυφυλακῆς. Δὲν ἀντιλέγω ὅμως νὰ ὁρισθῇ εἰδικώτερον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 22, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, 23–25, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§164Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Θέλω προτείνει προσθήκην, τὴν ὁποίαν προλαμβάνω ἀπὸ τοῦδε ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, προσθήκην ἄρθρου, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου δὲν θέλει ἀρχίσει ἀμέσως, ἀλλὰ θέλει ἐφαρμοσθῆ ὁ νόμος ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, κατὰ νομοὺς, ἐκδιδομένου ἑκάστοτε Β. Διατάγματος διὰ τὴν ἐφαρμογήν. Δὲν πρέπει νὰ μεταβῶμεν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς εἰς τὸ ἄλλο σύστημα ἀμέσως, διότι δὲν ἔχομεν τὰ μέσα πρόχειρα, οὐδὲ νὰ ἀφήσωμεν τὴν χώραν ἀφρούρητον δυνάμεθα.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ νομοσχέδιον θέλει ἀνατυπωθῆ, ὡς ἐτροποποιήθη. Ἐπίσης θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ καὶ αἱ ὑποβληθεῖσαι τροπολογίαι τῶν κ. κ. Πεταλᾶ καὶ Σινανιώτου, ὅπως ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 98–100).

§166ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον τὰ λοιπά.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν.

§168ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ τὸ ἑπόμενον «περὶ ἐνεχύρου» πρέπει νὰ ἐξετασθῶσιν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§169Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός.). Χωρὶς νὰ ἔχω τὴν αὐτὴν γνώμην πρὸς τὸν κ. Βουλευτήν, δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν ν’ ἀποδεχθῶ τὴν πρότασίν του. Δὲν ἀποστέργω νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον, τὸν ὁποῖον ἐτάξαμεν, νὰ προσαχθῶσιν αἱ ἐκθέσεις ἐπ’ αὐτῶν μέχρι τῆς προσεχοῦς Δευτέρας.

§170ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Φρονῶ ὅτι εἶναι μικρὰ ἡ προθεσμία.

§171Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔστω μέχρι τῆς προσεχοῦς Τετάρτης.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ τῶν δύο νομοσχεδίων...

§173Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται περὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν καὶ περὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐνεχύρου.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς ποίαν ἐπιτροπὴν θὰ παραπεμφθῶσι;

§175Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ μὲν περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ δὲ περὶ ἐνεχύρου εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἀκινήτων ἕνεκα ἀρχαιολογικῶν ἀναγκῶν νόμου τοῦ 1893. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 726,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως 1895. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§179ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἐν τῇ συνοδευούσῃ τὸ νομοσχέδιον αἰτιολογικῇ ἐκθέσει δὲν καταφαίνεται μόνον ὁ λόγος τῆς αὐξήσεως τῆς δαπάνης διὰ τὴν Στρατιωτικὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων ἐκ 10,000 δραχμῶν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τὸν λόγον τῆς αὐξήσεως τῆς δαπάνης ταύτης.

§180Ν. ΣΜΟΛΕΝΙΤΖ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Πολὺ καλά. (Γίνεται δεκτὸν τὸ μόνον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς αʹ συζήτησιν).

§181Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δυνάμεθα νὰ σταματήσωμεν μέχρις ἐδῶ, διότι τὸ ἑπόμενον νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς παρεπέμφθη εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπιτροπὴν, καὶ πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν ἔκθεσίν της.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον, παρακαλῶ τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς, νὰ συνέλθωσι τὴν 3ην ὥραν ἀκριβῶς. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 7 καὶ 45′ μ. μ.