1896.01.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 5.

Τῆς 27 Ἰανουαρίου 1896.

(Σάββατον)

Ὥρα 3 καὶ 40′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρύτανις τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. Βουλευτάς, ὅπως εὐαρεστούμενοι παρευρεθῶσιν εἰς τὸ τὴν προσεχῆ Τρίτην τελεσθησόμενον ἐν τῷ ναῷ τῆς Μητροπόλεως μνημόσυνον ὑπὲρ τῶν καθηγητῶν καὶ εὐεργετῶν τοῦ Πανεπιστημίου. Οἱ κ. κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοὶ ὑποβάλλουσι νομοσχέδιον περὶ παραχωρήσεως δικαιώματος μεταλλεύσεως σιδήρου, χαλκοῦ, ἀργύρου, μολύβδου καὶ ψευδαργύρου ἐπὶ ἐκτάσεως κειμένης ἐν τῷ δήμῳ Λιμναίου τῆς ἐπαρχίας Κυνουρίας, μετὰ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως. Ὁ κ. Γ. Φιλάρετος, βουλευτὴς ἐκ Βόλου, ὑποβάλλει πρότασιν νόμου περὶ κοινοτήτων, μετὰ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως. Ὁ δὲ κ. Δεϊμέζης, βουλευτὴς ἐκ Τροιζηνίας, ὑποβάλλει πρότασιν νόμου περὶ ἐγγείου φόρου ἐπὶ τῶν λεμονίων. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 5–7). Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§2Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ εἰσαγάγω εἰς τὴν Βουλὴν τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ 1896. Συγχρόνως εἰσάγω εἰς τὴν Βουλὴν τὸν ἀπολογισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1892, τὸν ἀπολογισμὸν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1878 μετὰ τοῦ γενικοῦ λογαριασμοῦ τοῦ 1879, καὶ προσέτι τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ ἔτους 1879 ἄνευ τοῦ γενικοῦ λογαριασμοῦ τοῦ 1880, τοῦ ὁποίου ἡ σύνταξις θέλει περατωθῆ ἐντὸς δύο ἴσως καὶ πλέον μηνῶν. Ἡ Βουλὴ γνωρίζει, ὅτι ἡ σύνταξις καὶ ἡ δημοσίευσις τῶν ἀπολογισμῶν δὲν εἶναι ἐν πλήρει τάξει· ἵνα δὲ δυνηθῶμεν νὰ γενώμεθα ἐνήμεροι, ἐδέησε ν’ ἀσχολώμεθα εἰς τὴν σύνταξιν καὶ δημοσίευσιν τῶν ἀπολογισμῶν, ἀρξάμενοι συγχρόνως ἀπὸ δύο διαφόρους χρονικὰς περιόδους. Ἀσχολεῖται τὸ Γεν. Λογιστήριον εἰς τὴν σύνταξιν τῶν ἀπολογισμῶν τῆς μέχρι τοῦ ἔτους 1883 περιόδου, ἀλλ’ ἀσχολεῖται συγχρόνως καὶ εἰς τὴν σύνταξιν τῶν ἀπολογισμῶν τῆς ἀπὸ τοῦ εἰρημένου ἔτους 1883 ἀρχομένης περιόδου. Καὶ ἡ μὲν σύνταξις τῶν ἀπολογισμῶν τῶν ἐτῶν τῆς ἀπὸ τοῦ ἔτους 1883 ἀρχομένης περιόδου προώδευσε μέχρι τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ ἔτους 1892, τὸν ὁποῖον πρὸ μικροῦ κατέθηκα, ἂν καὶ ἡ σύνταξις καὶ ἡ δημοσίευσις αὐτοῦ ἐβράδυνεν ὑπὲρ τὸ δέον, διότι δύο ἔτη καὶ τρεῖς μῆνες παρῆλθον ἀφ’ ἧς ἡ χρῆσις τοῦ 1892 ἔκλεισεν. Ἡ σύνταξις δὲ τῶν ἀπολογισμῶν τῆς πρὸ τοῦ ἔτους 1883 χρονικῆς περιόδου προώδευσε καὶ αὕτη μέχρι τοῦ ἔτους 1879. Ἑπομένως μεταξὺ τῶν δύο χρονικῶν περιόδων λείπουσιν ἔτι οἱ ἀπολογισμοὶ τῶν ἐτῶν 1880, 1881 καὶ 1882, ὅταν δὲ περατωθῇ ἡ σύνταξις τῶν ἀπολογισμῶν καὶ τῶν τριῶν τούτων χρήσεων, θέλει συμπληρωθῆ τὸ ἔργον τῆς συντάξεως καὶ δημοσιεύσεως τῶν ἀπολογισμῶν μέχρι τοῦ ἔτους ἐκείνου, κατὰ τὸ ὁποῖον θέλομεν ἔχει τὸν ἀπολογισμὸν τῆς τελευταίας χρήσεως. Ἐὰν τοῦτο ἐπιτευχθῇ ἐντὸς δύο ἐτῶν, θέλομεν ἔχει πάντας τοὺς ἀπολογισμοὺς μέχρι τοῦ ἔτους 1895· ἀλλὰ τότε πρέπει νὰ γένηται ἀρχὴ τῆς ἐκπληρώσεως ἄλλου καθήκοντος, τοῦ καθήκοντος νὰ ἐπιλάβηται ἡ Βουλὴ τῆς ἐρεύνης καὶ ἐξελέγξεως αὐτῶν, διότι οὕτω θέλει ἀποκατασταθῆ ὁ νενομισμένος ἔλεγχος τῆς διαχειρίσεως τῶν δημοσίων ἐσόδων, ἄνευ τοῦ ὁποίου βεβαίως δὲν δύναταί τις νὰ προσδοκᾷ ἄψογον τὴν διαχείρισιν αὐτῶν. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1896 δὲν ἐγένετο δυνατὸν νὰ συνταχθῇ καὶ εἰσαχθῇ πρὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ ἔτους, τοῦ ὁποίου κανονίζει τὰ ἔσοδα καὶ ἔξοδα. Ὁσάκις συμβαίνῃ ἀνανέωσις τῆς Βουλῆς, δὲν ὑπάρχῃ δὲ ἐψηφισμένος ἀπὸ τῆς παρελθούσης συνόδου ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ἔτους, ἡ νέα Βουλὴ, συνερχομένη κατὰ τὴν πρώτην σύνοδον, ἀσχολεῖται ἀναγκαίως εἰς τὴν ἐξέτασιν καὶ ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἔτους ἐκείνου, λήγει δὲ ἡ πρώτη σύνοδος χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἐψηφισμένος ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ἐπιόντος ἔτους. Τοῦτο ἀποτελεῖ ἀνωμαλίαν, τὴν ὁποίαν δὲν δύναταί τις νὰ ἄρῃ, εἰμὴ τρεπόμενος τὴν ἑτέραν τῶν δύο ὁδῶν, τὰς ὁποίας θέλω διαγράψει ἀμέσως. Ἢ πρέπει νὰ προκαλέσῃ τὴν σύγκλησιν καὶ δευτέρας συνόδου ἐντὸς τοῦ ἔτους, ὅπως εἰσαγάγῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἐπιόντος ἔτους, ψηφίσῃ δ’ αὐτὸν ἡ Βουλὴ, ἢ πρέπει νὰ περιμείνῃ τὸ νέον ἔτος ὅπως συγκληθῇ, ἅμα τῇ ἐνάρξει αὐτοῦ, ἡ Βουλὴ, ἵνα εἰσαγάγῃ εἰς αὐτὴν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἔτους ἐκείνου, ἀλλὰ τότε κατὰ τὸ τέλος τοῦ ἔτους ἀνάγκη νὰ συγκληθῇ ἡ Βουλὴ ἐν ἐκτάκτῳ, ὅπως προταθῇ εἰς αὐτὴν τότε καὶ ψηφισθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ἐπιόντος ἔτους, ἀρθῇ δὲ ἡ δημιουργηθεῖσα ἀνωμαλία. Ἐὰν δὲν τραπῇ τὴν ὁδὸν ταύτην, πρέπει νὰ τραπῇ ἑτέραν ὁδὸν, νὰ προκαλέσῃ τὴν σύγκλησιν δύο συνόδων ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ ἔτους. Τοῦτο δὲ θέλει ἀγάγει πάντως εἰς τὸ ἑξῆς ἄτοπον, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐντὸς τῶν τριῶν πρώτων ἐτῶν θέλει ἔχει συντετελεσμένας τέσσαρας συνόδους, ἀρχομένου δὲ τοῦ τετάρτου ἔτους, τὸ Στέμμα πρέπει ἀναγκαίως νὰ προβῇ εἰς τὴν διάλυσιν αὐτῆς, ἵνα μὴ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ συγκαλέσῃ τὴν Βουλὴν καὶ εἰς πέμπτην σύνοδον, ἀρχομένου τοῦ τετάρτου ἔτους, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς κρίνομεν ἄτοπον, διότι δὲν συναρμολογεῖται ἀκριβῶς μὲ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Ἀληθῶς ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς πρὸ τῆς συμπληρώσεως τοῦ τετάρτου ἔτους εἶναι δυνατὸν νὰ γίγνηται, ὅταν τὸ Στέμμα κρίνῃ ὅτι τοῦτο ἐνδείκνυται εἰς αὐτὸ ἀπὸ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, διότι χάριν αὐτῶν ἐπενοήθη τὸ δικαίωμα τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς καὶ ἀνετέθη ἡ ἐνάσκησις αὐτοῦ εἰς τὸ Στέμμα. Ἀναιροῦνται ὅμως τὰ δημόσια συμφέροντα, ὅταν ἕνεκα τοιαύτης μηχανικῆς ἀνωμαλίας ἀναγκάζηται τὸ Στέμμα νὰ ἐνασκήσῃ τὸ δικαίωμα τῆς διαλύσεως, διότι ἡ ἐνάσκησις αὐτοῦ δὲν γίγνεται πρὸς προστασίαν δημοσίων συμφερόντων. Τοιαύτη ἀναγκαστικὴ διάλυσις τῆς Βουλῆς ἀποτελεῖ ἀντιφωνίαν πρὸς τὴν δημιουργίαν τῆς Βασιλικῆς προνομίας, δύναται δὲ νὰ κριθῇ ὡς ἔμμεσος ἀθέτησις τῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος, συντέμνουσα τὸν βίον τῆς Βουλῆς ἐπὶ τρία ἔτη, ἀντὶ τῶν τεσσάρων ἐτῶν, κατὰ τὰ ὁποῖα αὕτη ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζήσῃ συμφώνως πρὸς τὸ Σύνταγμα. Διὰ τοῦτο ἐκρίναμεν, ὅτι ἠθέλομεν πράξει ὀλιγώτερον ἄτοπον καὶ ἠθέλομεν εἶσθαι ἐγγύτερον εἰς τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τοῦ πολιτεύματος, ἐὰν προεκαλοῦμεν τὴν σύγκλησιν τῆς Βουλῆς, ἅμα τῇ ἐνάρξει τοῦ νέου ἔτους, τοῦτο δὲ ἐπράξαμεν παρακαλέσαντες πρὸ μικροῦ ὑμᾶς νὰ συνέλθητε ἐν δευτέρᾳ συνόδῳ. Ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ Κράτους καὶ τῆς χώρας, οἵα κατεδηλώθη διὰ τοῦ νόμου τῆς δεκάτης Δεκεμβρίου 1893, ἐπέβαλλεν εἰς τοὺς κυβερνῶντας τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προσπαθήσωσιν, ἵνα διὰ τῶν τακτικῶν ἐσόδων πληρῶσι τὰς ἀνάγκας οὐ μόνον τὰς τακτικάς, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐκτάκτους, τὰς ὁποίας ἄλλοτε ἐπλήρονον δι’ ἐκτάκτων ἐσόδων, τὰ ὁποῖα ἐπορίζοντο ἐκ δανείων. Διὰ τοῦτο, καὶ ὅταν ἀπηυθύνομεν τὸν λόγον πρὸς τοὺς ἐκλογικοὺς συλλόγους κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, καὶ ὅταν μετὰ τὰς ἐκλογὰς, κληθέντες ὑπὸ τοῦ Βασιλέως εἰς τὴν ἀρχὴν, ἐνεφανίσθημεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐδώκαμεν πάντοτε τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι πρέπει νὰ καταβληθῇ πᾶσα προσπάθεια, ὅπως τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως μειωθῶσιν εἰς τὸ τελευταῖον ὅριον αὐτῶν, ἵνα τοιουτοτρόπως ὑπολείπηται μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν αὐτῶν περίσσευμα, τὸ ὁποῖον νὰ διατίθεται εἰς τὴν θεραπείαν τῶν ἐκτάκτων ἀναγκῶν τοῦ Κράτους. Ὑπάρχουσι δὲ πολλαὶ ἔκτακτοι ἀνάγκαι, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καί τινες, τῶν ὁποίων τὴν πλήρωσιν ἐπιβάλλει ἡ ἀγαθοπιστία. Ἐπιβάλλεται δὲ εἰς τὰ Κράτη καὶ τὰς Κυβερνήσεις πρὸ παντὸς ἡ καλὴ πίστις, καὶ ὀφείλουσι ν’ ἀποφεύγωσι νὰ προβαίνωσιν εἰς πράξεις, ἢ νὰ ὑποπίπτωσιν εἰς παραλείψεις, τῶν ὁποίων ἡ ἑρμηνεία ἤθελε παραστήσει τὰς Κυβερνήσεις ἢ τὰ Κράτη ὡς μετὰ κακῆς πίστεως ἐνεργοῦντα. Καὶ ἠθέλομεν τῷ ὄντι παρασταθῆ μετὰ κακῆς πίστεως ἐνεργοῦντες, ἐὰν, ἐνῷ τὸ δημόσιον ταμεῖον εἰσπράττει πέντε περίπου ἑκατομμύρια κατ’ ἔτος, τὰ ὁποῖα εἰσφέρει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ ὅτι ταῦτα θέλουσι χρησιμεύει πρὸς διευκόλυνσιν τῶν μέσων τῆς συγκοινωνίας, ἑπομένως καὶ πρὸς κατασκευὴν, συντήρησιν καὶ ἀνακαίνισιν ὁδῶν, ἡ Κυβέρνησις ἠμέλει τὰς ἀνάγκας ταύτας, καὶ οὐδὲν ἐδαπάνα δι’ αὐτὰς, ἀλλὰ πάντα τὰ ποσὰ ταῦτα διέθετεν εἰς τὰς ἄλλας ἀνάγκας τῆς διοικήσεως. Ἀλλὰ πλὴν τούτου, τὸ δημόσιον συμφέρον ἐπιβάλλει νὰ μὴ ἀφήσωμεν ἐν ἐκκρεμότητι ἔργα σιδηροδρομικῆς συγκοινωνίας, ἀρξάμενα καὶ διακοπέντα ἕνεκα τῶν περιστάσεων, τὰς ὁποίας ἐπέφερεν ἡ δεκάτη Δεκεμβρίου τοῦ 1893. Τοιαῦτα ἔργα εἰσὶ τὰ τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν, καὶ τὰ τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσης. Διὰ τοῦτο ὀφείλομεν νὰ ἐργασθῶμεν, ἵνα περιορίσωμεν τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως, ὅπως δυνηθῶμεν διὰ τῶν τακτικῶν ἐσόδων νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὰ ἔργα, τῶν ὁποίων ἡ ἐκτέλεσις εἶχεν ἀρχίσει ἢ συμφωνηθῆ, καὶ περάνωμεν ταῦτα. Ὅταν κατὰ Ἰούνιον τοῦ 1895 εἰσήγομεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895, εἰσήγομεν αὐτὸν μετὰ τοσαύτης σπουδῆς, οὐδ’ ἐπέτρεπεν ἡμῖν ὁ χρόνος νὰ ἀσχοληθῶμεν περὶ ἄλλο τι, περιωρίσθημεν δὲ μόνον περὶ τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐξόδων τῆς διοικήσεως. Δὲν ἦτο εἰς ἡμᾶς δυνατὸν τότε, διότι ἡ ὥρα τοῦ ἐνιαυτοῦ εἶχε προβῆ, νὰ βασανίσωμεν τὰ ἄλλα μέρη τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895, ἀφήκαμεν δὲ πάντα τὰ ἄλλα ἄθικτα, ὡς εἶχεν αὐτὰ ἀναγράψει ταῦτα ἐν τῷ εἰσαχθέντι κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1894 εἰς τὴν διαλυθεῖσαν Βουλὴν προϋπολογισμῷ ἡ συντάξασα αὐτὸν τότε Κυβέρνησις. Κατὰ τὸ 1896 ὅμως δὲν εὑρισκόμεθα πλέον ὑπὸ τοιαύτην ἀνάγκην, διότι ὑπελείφθη ἡμῖν ἱκανὸς χρόνος, ὅπως ἐργασθῶμεν εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἔτους τούτου. Δυστυχῶς, εἰ καὶ ἡμεῖς πεποίθαμεν ὅτι δύο ἐκ τῶν μεγαλειτέρων δημοσίων φόρων, ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ οἴνου καὶ ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, χρήζουσιν ἀναθεωρήσεως καὶ ἀνασκευῆς, διότι ὁ μὲν φόρος τοῦ οἴνου εἶναι καὶ ἄνισος καὶ ἄδικος καὶ κατὰ τὴν βεβαίωσιν καταθλιπτικός, ὁ δὲ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ὡσαύτως εἶναι ἄνισος καὶ ἄδικος, μ’ ὅλα ταῦτα δὲν εἴμεθα εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ προβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν μεταβολὴν τῶν δύο τούτων φορολογικῶν νόμων, διότι ἄλλαι ὑποχρεώσεις μᾶς ἀναγκάζουσι νὰ μὴ ἐπιχειρήσωμεν οὐδεμίαν πρᾶξιν, τείνουσαν πρὸς μεταβολὴν τῆς ὑπαρχούσης φορολογίας, ὅταν ἐκ τῆς μεταβολῆς ταύτης ὑπάρχῃ κίνδυνος νὰ ἐπέλθῃ ἐλάττωσις τῶν ἐσόδων. Πρὸ παντὸς ἐφρονοῦμεν, ὅτι ὠφείλομεν νὰ δώσωμεν πλήρη ἀπόδειξιν τῆς ἀγαθοπιστίας τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς δανειστὰς αὐτοῦ, καὶ ἐν ὅσῳ δὲν ἐκανονίσθησαν αἱ μετὰ τῶν δανειστῶν σχέσεις αὐτοῦ διὰ τῆς μετ’ αὐτῶν συνεννοήσεως, ἔπρεπε νὰ ἀπόσχωμεν πάσης φορολογικῆς μεταβολῆς, ἥτις εἴτε πράγματι ἠδύνατο νὰ ἐπιφέρῃ ἐλάττωσιν τῶν ἐσόδων, εἴτε καὶ ἂν τοιαύτην δὲν ἤθελεν ἐπιφέρει, δὲν ἦτο ὅμως ἀδύνατον νὰ παρασταθῇ, ὅτι τοιαῦτα ἤθελεν ἐπιφέρει ἀποτελέσματα, ἤτοι ὅτι τείνει εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐσόδων. Καθ’ ὃν χρόνον δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποδίδωμεν εἰς τοὺς δανειστὰς τοῦ Κράτους πάντα, ὅσα διὰ τῶν συμβάσεών των μετὰ τοῦ Κράτους εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαιτῶσιν, ἠθέλομεν ἐγείρει παράπονα εὐλογοφανῆ, ἄν, πρὶν ἢ κανονισθῶσιν ὁριστικῶς αἱ μετ’ αὐτῶν σχέσεις τοῦ Κράτους, ἡμεῖς προεβαίνομεν εἰς νομοθετικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ παρασταθῶσιν ὡς ἐλαττώνοντα τὰ ἔσοδα ἡμῶν. Ὅταν ἐπέλθῃ καθ’ ἕνα οἷον δήποτε τρόπον ὁ κανονισμὸς τῶν σχέσεων τοῦ Κράτους μετὰ τῶν δανειστῶν αὐτοῦ, τότε αἴρονται πλέον τὰ δεσμὰ τῶν κυβερνώντων, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι εἴτε ἡμεῖς εἴμεθα εἰς τὴν ἀρχὴν, ἢ καὶ ἄλλοι ἀνθ’ ἡμῶν ἀνέλθωσιν εἰς αὐτήν, δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι θέλουσιν ἀσχοληθῆ, ἵνα προκαλέσωσι τὴν μελέτην τῆς Βουλῆς διὰ προτάσεων μεταβολῆς τῶν δύο τούτων φορολογικῶν νόμων. Εἶπον ὅτι ὀφείλομεν νὰ ἐπιζητῶμεν τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐξόδων τῆς διοικήσεως, ἵνα διὰ τῶν μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν αὐτῶν περισσευόντων ἐσόδων ἐπαρκέσωμεν πρὸς θεραπείαν τῶν ἐκτάκτων ἀναγκῶν τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ἡ ἐλάττωσις αὕτη ἐπιτυγχάνεται διὰ τριῶν τρόπων: εἴτε διὰ μεταβολῆς τῶν ὑπαρχόντων ὀργανικῶν νόμων, ὅπως διὰ νέων ὀργανισμῶν κλάδων τῆς δημοσίας διοικήσεως καταστήσωμεν τὴν ἐν αὐτοῖς διοίκησιν οἰκονομικωτέραν καὶ ὀλιγοδάπανον· εἴτε κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, διὰ περιστολῆς τῶν πραγματικῶν ἐκείνων δαπανῶν, αἵτινες δὲν κανονίζονται διὰ νόμου, ἀλλὰ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ· εἴτε κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τῷ ὄντι κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ πολλαὶ δύνανται νὰ ἐπενεχθῶσιν ἐλαττώσεις τῶν ἐξόδων, ἐὰν ἐπιστηθῇ ἡ προσήκουσα προσοχὴ περὶ τὴν διαχείρισιν τῶν ἐσόδων καὶ περὶ τὴν οἰκονομικωτέραν ἐκτέλεσιν τῶν νόμων· ἀλλὰ θέλει ἀσφαλισθῆ ἡ τοιαύτη φειδὼ περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν προϋπολογισμῶν, ἐὰν οὗτοι συντάσσωνται οὕτως, ὥστε ἑκάστη πίστωσις νὰ προορίζηται διὰ εἰδικήν τινα ἀνάγκην, νὰ μὴ ἀναγράφωνται δὲ συλλήβδην ὑπὸ τὸ αὐτὸ ἄρθρον πιστώσεις ἥκιστα ὁμοειδεῖς, μηδὲ συγγένειάν τινα πρὸς ἀλλήλας ἔχουσαι. Διὰ τοῦτο ἐν τῷ εἰσαγομένῳ προϋπολογισμῷ θέλετε εὐαρεστηθῆ νὰ παρατηρήσητε, ὅτι ἐφηρμόσαμεν τοὺς κανόνας τούτους ἐφ’ ὅσον ἦτο δυνατόν, ἀποκαταστήσαντες ἐν πλείστοις τὴν εἰδικοποίησιν τῶν πιστώσεων, μεταβαλόντες δὲ πρὸς τοῦτο τὸν εἰθισμένον μέχρι τοῦδε τρόπον τῆς συντάξεως τῶν προϋπολογισμῶν. Οὕτως, ἐνῷ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 καὶ τοῖς προϋπολογισμοῖς τῶν πρὸ αὐτοῦ ἐτῶν τὰ 32 κεφάλαια τῶν ἐξόδων τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείου διῃροῦντο εἰς 104 ἄρθρα, ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ ἔτους 1896 διῃρέσαμεν αὐτὰ εἰς 115 ἄρθρα. Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 αἱ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους προοριζόμεναι πιστώσεις συνεκεντροῦντο ὑπὸ ἓν κεφάλαιον καὶ κατενέμοντο εἰς ἓξ ἄρθρα· ἀλλ’ ἐν τῷ εἰσαγομένῳ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896 αἱ πιστώσεις διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους κατανέμονται εἰς ἐννέα κεφάλαια, καὶ ὑποδιαιροῦνται εἰς 37 ἄρθρα. Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ὡσαύτως τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργείου αἱ πιστώσεις τοῦ ἑβδόμου κεφαλαίου, αἱ κατανεμόμεναι ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς τῶν προηγουμένων ἐτῶν εἰς 24 ἄρθρα, κατενεμήθησαν ἐν τῷ εἰσαγομένῳ προϋπολογισμῷ εἰς 31 ἄρθρα. Καὶ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης πολλὰς ἐπηνέγκομεν πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν μεταβολὰς, διότι, ἐνῷ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 καὶ ἐν τοῖς τῶν πρὸ τούτου ἐτῶν αἱ πιστώσεις διὰ τὰ ἔξοδα τοῦ Ὑπουργείου τούτου κατενέμοντο εἰς ἐννέα κεφάλαια καὶ εἰς 35 ἄρθρα, ἐν τῷ εἰσαγομένῳ προϋπολογισμῷ κατενεμήθησαν εἰς 16 κεφάλαια καὶ εἰς 125 ἄρθρα. Καὶ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργείου αἱ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ πιστώσεις κατενεμήθησαν ἐφέτος εἰς 14 κεφάλαια καὶ εἰς 55 ἄρθρα, ἐνῷ ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς τῶν προηγηθέντων ἐτῶν κατενέμοντο εἰς πέντε κεφάλαια καὶ εἰς 40 ἄρθρα. Ὅταν ἀνεθεωροῦμεν κατὰ Ἰούνιον τοῦ παρελθόντος ἔτους τὸν ὑπὸ προκατόχων εἰσαχθέντα εἰς τὴν διαλυθεῖσαν Βουλὴν κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1894 προϋπολογισμὸν τοῦ 1895, προσεπαθήσαμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τοὺς κανόνας, τοὺς ὁποίους πρὸ μικροῦ ἀνέφερον, εἴχομεν δὲ δυνηθῆ νὰ προβάλωμεν νομοσχέδια τροποποιοῦντα ὀργανισμούς τινας τῆς διοικήσεως, καὶ νὰ ἐπιφέρωμεν ἐλαττώσεις τινὰς τῶν τακτικῶν ἐξόδων· ἐκτελοῦντες ὅμως μέχρι τοῦδε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦτον τοῦ 1895, ἠδυνήθημεν νὰ ἐπενέγκωμεν νέας ἐλαττώσεις. Εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι, ἂν καὶ ἀναγκαζόμεθα νὰ προβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν οὐκ ὀλίγα νομοσχέδια ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ εἰρημένου προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895, ἡ χρῆσις τούτου δὲν θέλει καταλίπει ἔλλειμμα. Ὄντως πολλὰς θέλομεν ζητήσει ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1895. Τινὲς τούτων δὲν ζητοῦνται ἵνα θεραπευθῶσιν ἀνάγκαι τοῦ ἔτους 1895, ἀλλ’ ἵνα ἀρθῶσιν ἀνωμαλίαι, αἵτινες εἶχον λάβει χώραν πρὸ τοῦ 1895. Τοιαύτην ἀνωμαλίαν σκοπεῖ νὰ ἄρῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δρ. 369,000 ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου καὶ ἄρθρου τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895, ὑπὸ τὸ ὁποῖον ἀναγράφονται τὰ ἔξοδα τῆς Βουλῆς. Κατὰ τὸ παρελθὸν εἶχε συντελεσθῆ ἀνωμαλία, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς δὲν ἠδυνάμεθα νὰ προΐδωμεν, ὅτε συνετάσσομεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895, ἵνα ἔκτοτε προβλέψωμεν περὶ ταύτης. Καὶ ἀληθῶς πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθῶμεν, ὅτι τὰ ἔξοδα τῶν Βουλευτικῶν Συνόδων ἐπληρόνοντο ἐκ τῆς πιστώσεως τοῦ ἔτους τοῦ ἑπομένου τοῦ χρόνου, καθ’ ὃν συνεκλήθη ἡ Σύνοδος; Ἀλλὰ τοῦτο ὑπῆρχε καὶ ἔλαβεν ἀρχὴν ἀπὸ τοῦ 1892, καθ’ ὃ ἔτος συνεκλήθησαν δύο ἀντὶ μιᾶς Βουλευτικαὶ Σύνοδοι· τὰ ἔξοδα τότε τῆς πρώτης τῶν δύο τούτων Συνόδων ἐπληρώθησαν ἐκ τῶν πιστώσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1892, ἐπειδὴ δ’ οὗτος δὲν περιέλαβε πίστωσιν ἐξόδων δύο Συνόδων, τὰ ἔξοδα τῆς συγκληθείσης ἐντὸς τοῦ 1892 δευτέρας Συνόδου ἐπληρώθησαν ἐκ τῆς πιστώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἑπομένου ἔτους 1893. Οὕτω τὰ ἔξοδα τῆς Βουλευτικῆς Συνόδου τοῦ 1893 ἐπληρώθησαν διὰ τὴν δευτέραν Βουλευτικὴν Σύνοδον τοῦ 1892, κατὰ δὲ τὸ 1893 εἶχε πλέον ἐξαντληθῆ ἡ πίστωσις πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐξόδων τῆς κατὰ τὸ 1893 συγκληθείσης Βουλευτικῆς Συνόδου, καὶ διέθεσαν πρὸς πληρωμὴν αὐτῶν τὴν πίστωσιν, ἥτις ἀνεγράφη ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1894, δι’ ἔξοδα τῆς κατὰ τὸ 1894 συγκλητέας Συνόδου· ἀλλ’ οὕτως εἶχεν ὡσαύτως ἐξαντληθῆ ἡ διὰ τὰ ἔξοδα τῆς Συνόδου τοῦ 1894 ἀναγεγραμμένη ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1894 πίστωσις, ἕνεκα δὲ τούτου τὰ ἔξοδα τῆς Βουλῆς τοῦ 1894 εἶχον ἀφεθῆ εἰς βάρος τῆς πιστώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895. Ἀλλ’ αἱ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 πιστώσεις δὲν εἶχον προορισθῆ δι’ ἔξοδα δύο Συνόδων, ἀλλὰ μιᾶς μόνον, διὰ τοῦτο δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσωσι διὰ τὰ ἔξοδα δύο Συνόδων. Ἕνεκα τούτου ἐπῆλθεν ἡ ἀνάγκη ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσάγομεν, ζητοῦντες πίστωσιν οὐχὶ πρὸς πλήρωσιν ἀναγκῶν τοῦ 1895, ἀλλὰ πρὸς ἄρσιν περιέργου ἀληθῶς ἀνωμαλίας. Καὶ ἕτερον δὲ νομοσχέδιον ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως προβάλλομεν, ἵνα πληρώσωμεν ἀνάγκην προηγουμένου ἔτους, καὶ οὐχὶ τοῦ 1895, ἡ δὲ δι’ αὐτοῦ ζητουμένη ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἀνέρχεται εἰς δραχμὰς 322,882.22. Τὸ ποσὸν τοῦτο ζητεῖται διὰ πληρωμὴν τόκων ἐντόκου γραμματίου, ἀνήκοντος εἰς τὸν ἐκπεσόντα ἐργολάβον τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν, τὸ ὁποῖον ὁ εἰρημένος ἐργολάβος δὲν ἐφρόντισε νὰ προσαγάγῃ ἐμπροθέσμως πρὸς πληρωμὴν τῶν τόκων. Τὸ ποσὸν τοῦτο ἤθελε πληρωθῆ εἰς τὸν ἐργολάβον, ἂν δὲν περιέπιπτεν εἰς πτώχευσιν, περιῆλθε δὲ νῦν εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Δημοσίου, τὸ ὁποῖον κατέλαβε τὰ ἀνήκοντα εἰς τὸν εἰρημένον ἐργολάβον, ἀνθ’ ὧν ἔχει κατ’ ἐκείνου ἀξιώσεων, καὶ ἀποδίδει εἰς τὰ ὑπόλοιπα κεφάλαια τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν, ὅπως καὶ τοῦτο διατεθῇ εἰς τὴν κατασκευὴν τῆς σιδηρᾶς ταύτης ὁδοῦ. Ἀλλὰ πλὴν τῶν δύο τούτων ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων, αἵτινες ἀνερχόμεναι εἰς 691,882.22 ζητοῦνται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ εἰσάγω ἀμέσως, ζητοῦνται ὡσαύτως καὶ ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ 1895, πλὴν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ ἐχορήγησε κατὰ Ἰούλιον τοῦ 1895, ὅπως συμπληρωθῶσιν αἱ πιστώσεις αἱ προωρισμέναι διὰ τὰ ἔξοδα τῆς ὑπηρεσίας τῶν δανείων, καὶ ἡ ὁποία ἀνήρχετο εἰς 730,095 δραχμὰς, χορηγηθεῖσα διὰ τοῦ νόμου τῆς 26 Ἰουλίου 1895. Πλὴν ταύτης παρακαλοῦμεν τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως δύο διαταγμάτων, διὰ τῶν ὁποίων ἐχορηγήθησαν ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις, ἡ μὲν ἐξ 120,000 δραχμῶν δι’ ἀποζημίωσιν μαρτύρων, ἡ δὲ ἐξ 100,000 δραχμῶν διὰ συμπλήρωσιν τῆς δι’ ἔξοδα σιγαροχάρτου ἀναγεγραμμένης ἐν τῷ προϋπολογισμῷ πιστώσεως. Ἡ πρώτη πίστωσις τῶν 120,000 δραχ. δι’ ἔξοδα μαρτύρων καταγγέλλει ἔλλειψιν προνοίας ἐπαρκοῦς πρὸς προσδιορισμὸν ἀκριβῆ τῶν ἀπαιτουμένων δι’ ἀνάγκας τῆς διοικήσεως πιστώσεων. Ἐν γένει πᾶσαι αἱ ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις καταγγέλλουσιν ἔλλειψιν τοιαύτην τῶν συντασσόντων τοὺς προϋπολογισμούς. Ἡμεῖς δὲν συνετάξαμεν, ἀλλ’ ἀνεθεωρήσαμεν τὸν ὑπὸ προκατόχων εἰσαχθέντα εἰς τὴν διαλυθεῖσαν Βουλὴν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895, καὶ τοῦ χρόνου σπεύδοντος τότε, ἀνεθεωρήσαμεν αὐτὸν μετὰ σπουδῆς, περιορισθέντες εἰς τὸν διὰ νόμων περιορισμὸν τῶν ἀναγεγραμμένων ἐν αὐτῷ ἐξόδων, ἀφέντες δὲ τὰ ἄλλα ὡς εἶχον ἀναγραφῆ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895, τῷ ὑπὸ προκατόχων εἰσαχθέντι εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὸ 1894. Ἐν τούτῳ εἶχεν ἀναγραφῆ πίστωσις 800,000 δραχ. δι’ ἀποζημιώσεις μαρτύρων, καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο ἀφήκαμεν ἀναγεγραμμένον καὶ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ὃν ἡμεῖς εἰσηγάγομεν κατὰ Ἰούνιον. Ἐὰν οἱ συντάξαντες κατὰ τὸ 1894 τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895, καθ’ ὃν χρόνον συνέτασσον αὐτὸν, ἠδύναντο νὰ γνωρίζωσι τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐκτελέσεως τοῦ διὰ τὸ ἀμέσως προηγούμενον τότε ἔτος προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, δὲν ἤθελον ἀναγράψει πίστωσιν μόνον 800,000 δραχμῶν, ἀλλὰ ποσοῦ μεγαλειτέρου, διότι ἤθελον πληροφορηθῇ, ὅτι κατὰ τὸ 1894 εἶχεν ὡσαύτως ἀναγραφῆ πίστωσις 800,000 δραχ. δι’ ἀποζημιώσεις μαρτύρων ἀλλ’ ἡ πίστωσις δὲν ἐπήρκεσε, καὶ ἐζητήθη ἀναπληρωτικὴ ἐξ 170,000, οὕτω δὲ ἡ δι’ ἀποζημιώσεις μαρτύρων χορηγηθεῖσα κατὰ τὸ 1894 πίστωσις ἀνήρχετο εἰς 970,000. Καὶ εἰς τὸ ἔτος 1893 δ’ ἂν προσέφευγον, ἤθελον πληροφορηθῆ, ὅτι τότε εἶχον ἀναγραφῆ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ δι’ ἀποζημιώσεις μαρτύρων 720,000, ἀλλ’ ἐζητήθη δι’ ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ποσὸν 100,000 ἔτι δραχμῶν, συμπληρωθείσης τῆς πιστώσεως εἰς 820,000· ἀλλὰ καὶ ἄλλη κατόπιν ἐζητήθη πίστωσις κεκλεισμένων χρήσεων 77,000, καὶ οὕτω τὸ ποσὸν ἀνῆλθεν εἰς 897 χιλιάδας. Οὕτως ἔχει ἡ πίστωσις τῶν 120,000, ἥτις ἐχορηγήθη ἐν τῇ ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς διὰ Β. Διατάγματος, τοῦ ὁποίου ζητοῦμεν τὴν κύρωσιν. Καὶ διὰ τὴν διὰ τοῦ ἑτέρου διατάγματος χορηγηθεῖσαν πίστωσιν 100,000 δραχ. δι’ ἔξοδα σιγαροχάρτου, τὴν αὐτὴν ποιοῦμαι παρατήρησιν, διότι καὶ τὸ ποσὸν τῆς πιστώσεως ταύτης ἀφήκαμεν ὡς ὑπῆρχεν ἀναγεγραμμένον ἐν τῷ κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1894 εἰσαχθέντι εἰς τὴν διαλυθεῖσαν Βουλὴν προϋπολογισμῷ· ἂν δ’ ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτι κατὰ τὸ 1894 εἶχον δαπανηθῆ δι’ ἔξοδα σιγαροχάρτου 530,672,71, βεβαίως δὲν ἤθελεν ἀναγραφῆ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ πίστωσις μόνον 380,000 δραχμῶν. Διὰ τοῦτο καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν ἐπήρκεσεν, οὗ ἕνεκα παρήχθη ἡ ἀνάγκη τῆς ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως, τῆς χορηγηθείσης διὰ τοῦ Β. Διατάγματος, οὗ τὴν κύρωσιν προτείνομεν διὰ τοῦ εἰσαγομένου νομοσχεδίου. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐκτελῶν τὸν προϋπολογισμόν, εὑρέθη ὡσαύτως εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσῃ πιστώσεις ἀναπληρωτικὰς ἐκ δραχ. 726,000, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσάγομεν εἰς τὴν Βουλήν. Ἡ ἀνάγκη τῆς πιστώσεως ταύτης ἐπῆλθε, διότι οἱ συντάξαντες τὸν εἰσαχθέντα κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1894 εἰς τὴν διαλυθεῖσαν Βουλὴν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895 δὲν εἶχον προβλέψει, ὅτι ἐντὸς τοῦ ἔτους τούτου ἤθελεν ἐπέλθει διάλυσις τῆς Βουλῆς. Τὸ συμβεβηκὸς ἐπῆλθε μετὰ τὴν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ἀποχώρησιν τῶν συνταξάντων τὸν περὶ οὗ ὁ λόγος προϋπολογισμόν, ἀλλ’ ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς καὶ ἡ ἐνέργεια ἐκλογῶν ὑπεχρέωσε τοὺς τότε διοικοῦντας νὰ πληρώσωσι τὰς κενὰς θέσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀναγραφῆ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ἡ πλήρωσις δὲ τῶν κενῶν τούτων θέσεων, ἐπελθοῦσα ἐξ ἀνάγκης ὡμολογημένης, ἐπέφερε τὴν ἀνάγκην τῆς ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως, περὶ ἧς τὸ εἰσαγόμενον εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον. Ἐπίσης προτείνομεν δύο νομοσχέδια περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895 ἐκ δραχ. 120 χιλιάδων, δι’ ἔξοδα καλλιεργείας ἁλικῶν καὶ ἐκ δραχ. 24,000 διὰ δικαστικὰς ἀποζημιώσεις. Κατὰ τὸ 1895 ἐφηρμόσθη ἄλλος τρόπος καλλιεργείας ἁλικῶν, ὁ δι’ ἐνοικιάσεως, ὁ ὁποῖος παρεῖχε τὴν προσδοκίαν, ὅτι ἤθελεν ἐλαττώσει τὸ ποσὸν τῶν συνήθως δαπανωμένων. Καὶ πράγματι ἐπῆλθε τοιαύτη ἐλάττωσις, ἀλλὰ τὸ παραχθὲν ποσὸν ἁλάτων ἦτο μεγαλείτερον τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον παρήγετο κατὰ τὸ παρελθόν, οὕτω δ’ ἐπῆλθεν ἡ ἀνάγκη τῆς ἀναπληρωτικῆς ταύτης πιστώσεως. Ἀλλὰ ἐπὶ τῶν ἀναπληρωτικῶν τούτων πιστώσεων ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ῥίψω βλέμμα συγκριτικόν. Αἱ χορηγηθεῖσαι καὶ ζητούμεναι ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895 ἀνέρχονται εἰς δραχ. 2,511,977.22, ἐξ ὧν ἀνήκουσιν εἰς ἀνάγκας τοῦ 1895 πιστώσεις ἐκ δραχμῶν 1,820,095, ἤτοι:

Αἱ λοιπαὶ ἀνήκουσιν εἰς ἀνάγκας παρελθουσῶν χρήσεων, ἤτοι:

Οὕτω τὰ ἔξοδα τοῦ 1895 συνίστανται εἰς τὰ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ προσδιορισθέντα 93,035,649.47, καὶ εἰς τὰ διὰ τῶν ζητουμένων πιστώσεων χορηγούμενα δι’ ἀνάγκας τοῦ 1895 ἐκ δρ. 1,820,095, τὸ ὅλον εἰς δρ. 94,855,744.47· ἐπειδὴ δὲ τὰ ἔξοδα τοῦ 1896 προσδιορίζονται διὰ τοῦ εἰσαγομένου προϋπολογισμοῦ εἰς δρ. 90,222,350.83, ἕπεται ὅτι τὰ ἔξοδα τοῦ 1896 προαγγέλλονται ἐλάσσω τῶν ζητηθέντων διὰ τὸ 1895 κατὰ δραχ. 4,633,393.64. Αἱ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ὅμως τοῦ 1895 ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις, οὐ μόνον αἱ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ 1895 ζητούμεναι, ἀλλὰ καὶ αἱ διὰ τὰς τῶν παρελθόντων ἐτῶν ζητούμεναι, ἂν συγκεφαλαιωθῶσι, θέλουσιν ἀνέλθει, ὡς εἶπον προηγουμένως, εἰς 2,511,977.20, ἂν δὲ παραβληθῶσι πρὸς τὰς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1894 καὶ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1893 ζητηθείσας, εἰσὶ πολλῷ ἐλάσσονες ἐκείνων, διότι αἱ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1894 ζητηθεῖσαι ἀνῆλθον εἰς 4,860,556.10, ἤτοι κατὰ 3,040,461.10 ἐλάσσονες, αἱ δὲ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1893 ζητηθεῖσαι ἀνῆλθον εἰς 13,324,435.05, ἤτοι ὑπερβαίνουσαι τὰς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895 ζητουμένας κατὰ 10,812,457.85. Ἀλλ’ ἀφοῦ τὰ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ προσδιορισθέντα ἔξοδα τοῦ 1895 ἀναβιβάζονται διὰ τῶν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ζητουμένων πιστώσεων ἀπὸ δραχ. 93,035,649.47 εἰς 94,855,744.47, ἕπεται, ὅτι δὲν καλύπτονται διὰ τῶν ἐσόδων, τὰ ὁποῖα εἶχον προσδιορισθῆ, αἱ 93,461,348, καὶ ὅτι ἡ χρῆσις θέλει καταλήξει εἰς ἔλλειμμα ἐκ δρ. 1,394,396.47· εὐτυχῶς ὅμως ὁ κίνδυνος οὗτος ἀπεσοβήθη, ἕνεκα τῆς περισσείας τῶν εἰσπράξεων, αἵτινες ἔν τισιν ἀπέδωκαν πολλῷ πλείω τῶν προϋπολογισθέντων. Ἀληθῶς, ὅτε συνεζητεῖτο ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1895, ἐπροτάθη, ἵνα ἀναβιβασθῇ τὸ ἐν αὐτῷ ἀναγεγραμμένον ἔσοδον ἐκ τελωνειακῶν τελῶν εἰς 24,000,000, ἀφοῦ κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος 1894 εἶχον εἰσπραχθῆ 26,707,003· ἀλλὰ κατὰ τῆς τοσοῦτον μεγάλης αὐξήσεως τοῦ ἐκ τῶν τελωνειακῶν τελῶν ἐσόδου ἐπροβάλλοντο δύο δισταγμοί· ὁ πρῶτος, ὅτι κατὰ τὸ 1894 εἶχε γενῆ μεγάλη εἰσαγωγὴ ἐμπορευμάτων, διότι κατὰ τὸ 1893, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπροτάθη ὁ νόμος τῆς 10 Δεκεμβρίου 1893, δὲν εἶχε γενῆ παντάπασι προμήθεια τοιούτων ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς, ἦσαν δὲ κατὰ τὸ 1894 πάντα τὰ ἀποταμιεύματα τοῦ ἐμπορίου ἐξηντλημένα καὶ αἱ ἀποθῆκαι τῶν ἐμπόρων κεναί. Ἑπομένως κατὰ τὸ 1894 ἡ προμήθεια τῶν ἐμπορευμάτων ἦτο μεγάλη, οἵα οὐδεμία πιθανότης ὑπῆρχεν, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι καὶ κατὰ τὸ 1895. Ὁ δεύτερος λόγος, ὅτι κατὰ τὸ τέλος τοῦ 1893 καὶ κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1894 εἶχε διαδοθῆ, ὅτι ἔμελλον νὰ αὐξηθῶσι τὰ ἐπὶ τῶν σιτηρῶν εἰσαγωγικὰ τέλη, τὸ δὲ ἐμπόριον, ἐκ φόβου τοιαύτης αὐξήσεως, ἔσπευσε νὰ τελωνίσῃ πάντα τὰ σιτηρὰ, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀποτεθῆ ἐν τῇ διαμετακομίσει, καὶ ὁ λόγος δ’ οὗτος ἀμφίβολον ἦτο, ἐὰν κατὰ τὸ 1895 ἤθελεν ὑπάρξει. Διὰ τοῦτο μετὰ δειλίας προέβημεν εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοῦ τοῦ ἐκ τελωνειακῶν τελῶν ἐσόδου, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀναγραφῆ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, καὶ μόλις ἔστερξεν ἡ Βουλὴ νὰ προσδιορίσῃ τὸ ποσὸν τοῦ ἐσόδου τούτου εἰς 24 ἑκατομμύρια. Κατὰ τὸν προσδιορισμὸν μάλιστα τοῦ ποσοῦ τῶν 24 ἑκατομμυρίων, ὑπῆρξαν οἱ προλέγοντες, ὅτι τὸ ποσὸν ὑπερέβαινε τὰς πιθανότητας τοῦ εἰσπρακτέου κατὰ τὸ 1895 ἐκ τῶν τελωνειακῶν ἐσόδων ποσοῦ. Τὰ πράγματα ὅμως ἐδικαίωσαν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μετὰ θάῤῥους ἐζήτουν τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοῦ τοῦ ἀναγεγραμμένου ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895, διότι ἀντὶ 24 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ἀνεγράφησαν, εἰσεπράχθησαν 26,093,221, ἤτοι 2,093,221 ὑπὲρ τὰ ἀναγεγραμμένα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ταῦτα δὲ ἀρκοῦσι νὰ καλύψωσι τὸ ἔλλειμμα τῶν 1,394,396.47, τὸ ὁποῖον προαγγέλλεται, ὡς εἶπον προηγουμένως. Καὶ ἂν δὲ ὑπελογίζετο εἰς τὸ ἔλλειμμα καὶ τὸ ποσὸν τῶν 691,882.22, τὸ ζητούμενον δι’ ἀνάγκας οὐχὶ τοῦ 1895, ἀλλὰ προηγουμένων αὐτοῦ ἐτῶν, καὶ ἀνεβιβάζετο οὕτω τὸ ἔλλειμμα τοῦ 1895 ἀπὸ 1,394,396.47 εἰς 2,086,278.69, καὶ τότε ἀκόμη ἀποσοβεῖται ὁ κίνδυνος τοῦ ἐλλείμματος, ἀφοῦ πρὸς τὸ ἀναγεγραμμένον ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 περίσσευμα ἐκ συγκρίσεως τῶν ἐσόδων πρὸς τὰ ἔξοδα ἐκ δρ. 425,698.83 ὑπάρχουσι καὶ τὰ εἰσπραχθέντα ἐκ τελωνειακῶν τελῶν ὑπὲρ τὸ προϋπολογισθὲν, ἅτινα, ὡς εἶπον, εἰσὶ 2,093,221, καὶ προσέτι 274,074.91, εἰσπραχθέντα ἐκ τῶν ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ καπνοῦ τελῶν ὑπὲρ τὸ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 ἀναγραφὲν ποσόν. Ἀλλὰ, πλὴν τούτων, δὲν εἶναι περιττὸν νὰ γένηται γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι κατὰ τοὺς ἓξ μῆνας, κατὰ τοὺς ὁποίους ἐδιοικοῦμεν, διεχειρίσθημεν τὰς πιστώσεις τοῦ προϋπολογισμοῦ μετὰ τοσαύτης οἰκονομίας, ὥστε πολλαὶ τῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναγεγραμμένων πιστώσεων ἐφ’ ἑκάστου ἄρθρου θέλουσι καταλίπει ἀδιάθετον ποσὸν, ὄχι διότι παρελίπομεν νὰ θεραπεύσωμεν τὴν ἀνάγκην, διὰ τὴν ὁποίαν ἡ πίστωσις εἶχεν ἀναγραφῆ, ἀλλὰ διότι ἡ διαχείρισις τῆς πιστώσεως ἐγένετο μετὰ φειδοῦς (εὖγε! ἐκ τῆς δεξιᾶς). Δὲν εἶναι ἄξιον τῆς προσοχῆς τῆς Βουλῆς νὰ δηλώσωμεν λεπτομερείας ἀποδεικνυούσας τὸν ἰσχυρισμὸν ἡμῶν τοῦτον· ἀλλ’ ὅταν θέλῃ καταρτισθῆ ὁ προσωρινὸς ἀπολογισμὸς τοῦ ἔτους 1895, θέλει γενῆ ἀναντιῤῥήτως γνωστὴ ἡ ἀλήθεια τῆς βεβαιώσεως, τὴν ὁποίαν παρέχω σήμερον. Βεβαίως, ὡς εἶπον ἡ ἀνάγκη ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἐξαγγέλλει ἔλλειψιν προνοίας πρὸς ἐξεύρεσιν τοῦ πράγματι ἀπαιτουμένου ποσοῦ πρὸς θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους. Δυστυχῶς τοιαύτη ἔλλειψις προνοίας κατεδείχθη ἐν πᾶσι τοῖς προϋπολογισμοῖς τῶν παρελθόντων ἐτῶν, ἃς εὐχηθῶμεν δὲ νὰ μὴ ἐξαγγελθῇ τοιαύτη καὶ κατὰ τὰ ἑπόμενα ἔτη, διότι οὕτω θέλομεν ἀσφαλίσει τὴν ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς ἰσοζύγισιν τῶν ἐσόδων πρὸς τὰ ἔξοδα. Μετὰ τὴν ἐκδρομὴν ταύτην, τὴν ὁποίαν ἐποιησάμην ἐρευνῶν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895 καὶ τὰ μέχρι τοῦδε γνωσθέντα ἀποτελέσματα τῆς ἐκτελέσεως αὐτοῦ, ὀφείλω πρὸς συμπλήρωσιν νὰ προσθέσω κατανομήν τινα τῶν πιστώσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895, καὶ νὰ παραβάλω τὸ ἐξαγόμενον τῆς κατανομῆς ταύτης πρὸς τὸ ἐξαγόμενον κατανομῆς ὁμοίας τῶν πιστώσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1896. Τὰ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895 καὶ διὰ τῶν ἐπ’ αὐτοῦ χορηγηθεισῶν καὶ ζητουμένων ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἔξοδα τῆς χρήσεως τοῦ 1895 ἀνέρχονται εἰς 95,547,625 καὶ 99 ἑκατοστά. Ἂν τὸ ποσὸν τοῦτο διαιρεθῇ εἰς τὰς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δημοσίων χρεῶν προωρισμένας πιστώσεις, εἰς τὰς δι’ ἔξοδα τῆς διοικήσεως ἐν γένει προωρισμένας καὶ εἰς τὰς δι’ ἔκτακτα ἔξοδα, συνάγεται, ὅτι διὰ μὲν τὴν ὑπη-

ρεσίαν τῶν δημοσίων χρεῶν εἶχον προσδιορισθῆ···· 21,926,326.66

Διὰ τὰ ἔξοδα τῆς ἐν γένει διοικήσεως············ 69,843,917.11

καὶ δι’ ἔκτακτα ἔξοδα··························· 3,753,382.22

················································ 95,523,625.99

Δὲν πρέπει δὲ νὰ λησμονηθῇ, ὅτι τὰ δι’ ἔξοδα τῆς διοικήσεως ἐν γένει προορισθέντα κατὰ τὸ 1895 ἐκ δρ. 69,843,917 καὶ 11 ἑκατοστῶν περιλαμβάνουσι καὶ τὰς 691,882.22, αἵτινες προωρίσθησαν πρὸς θεραπείαν ἀναγκῶν οὐχὶ τοῦ 1895, ἀλλὰ προγενεστέρων ἐτῶν. Ὁμολογῶ, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν δι’ ἔξοδα διοικήσεως ἐν γένει κατὰ τὸ 1895 προορισθεισῶν πιστώσεων ἐκ δρ. 69,843,917 καὶ 11 ἑκατοστῶν ὑπερβαίνει τὸ ποσὸν, εἰς τὸ ὁποῖον ἡμεῖς φρονοῦμεν, ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῶσι τὰ ἔξοδα τῆς ἐν γένει διοικήσεως, καὶ ἂν τὸ ποσὸν τοῦτο ἤθελε περιορισθῆ κατὰ δραχ. 691,882.22, ὅσαι ἐζητήθησαν δι’ ἀνάγκας παρελθόντων ἐτῶν, καὶ περιορισθῆ μόνον εἰς 69,152,034.89. Ἀλλ’ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1895 εἶχε συνταχθῆ καὶ κατὰ τὸ πλεῖστον ἐκτελεσθῆ ἐν χρόνῳ κυβερνητικῶς ἀνωμάλῳ, διότι δύο ἢ τρία ἀλλεπάλληλα Ὑπουργεῖα ἀνῆλθον ἐπὶ τὴν ἀρχὴν, κατὰ τὸ τελευταῖον τρίμηνον τοῦ 1894 καὶ κατὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1895, εἶχε δὲ ἀναθεωρηθῆ παρ’ ἡμῶν μετὰ σπουδῆς, ἣν ἐπέβαλλεν ἡμῖν ὁ ὑπολειπόμενος πρὸς συζήτησιν αὐτοῦ βραχὺς χρόνος. Ὁ προϋπολογισμὸς ὅμως τοῦ 1896, κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ ὁποίου ἠδυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν τοὺς κανόνας, κατὰ τοὺς ὁποίους φρονοῦμεν ὅτι πρέπει κατὰ τὴν παροῦσαν χρονικὴν περίοδον νὰ συντάσσωνται οἱ προϋπολογισμοὶ, δὲν ἔχει τὸ ἐλάττωμα τοῦτο. Ἐπειδὴ δ’ ἐλπίζω, ὅτι δὲν θέλει παρασταθῆ ἀνάγκη ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων, ἤ, ἂν ἤθελε τοιαύτη παρασταθῆ, ἐλάχισται θέλουσιν εἶσθαι αἱ ζητηθησόμεναι ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις, φρονῶ ὅτι δὲν θέλουσιν ἀλλοιωθῆ πολὺ τὰ ἐν αὐτῷ ἀναγεγραμμένα ποσὰ, καὶ ὅτι δὲν θέλουσιν ἀλλοιωθῆ οὐδὲ τῆς κατὰ τὰ ἀνωτέρω κατανομῆς αὐτῶν τὰ πορίσματα. Ἀλλὰ προβάλλει ἀμέσως εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν ἀκροωμένων ἡ μεγίστη διαφορὰ, ἡ μεταξὺ τῶν ἐξόδων τῶν ἀναγεγραμμένων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 καὶ τῶν ἐξόδων τῶν ἀναγραφομένων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896 ὑπάρχουσα· διὰ τοῦτο ὀφείλω νὰ δώσω ἐν ὀλίγαις λέξεσι τὸν λόγον αὐτῆς. Τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους κατὰ τὸ 1896 προσδιορίζονται εἰς 90,222,350.83, ἐνῷ κατὰ τὸ 1895 εἶχον προσδιορισθῆ εἰς 93,035,649.17, ἑπομένως ὑπάρχει διαφορὰ 2,813,298.36. Ἡ αὐτὴ διαφορὰ ὑπάρχει καὶ εἰς τὰ ἔσοδα, διότι καὶ τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους κατὰ τὸ 1896 προϋπολογίζονται εἰς 90,894,541, ἐνῷ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 εἶχον προσδιορισθῆ εἰς 93,461,348, ἤτοι κατὰ δραχ. 2,566,807 περισσότερα. Ἡ διαφορὰ εἶναι ἀποτέλεσμα τῶν νόμων, τοὺς ὁποίους ἐψήφισε κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἡ Βουλή. Ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ κυρωθεὶς ὑπὸ τοῦ Βασιλέως ἐξεδόθη ὁ νόμος περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, κατὰ τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος δὲν θέλει εἰσπράττει πλέον ἐκ τῶν δήμων τὰς εἰσφορὰς διὰ τὰ ἔξοδα τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, τῶν ὁποίων τὸ ποσὸν ἀνεγράφετο ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 εἰς 2,500,000, ὑπ’ ὄψει δὲ τῆς Βουλῆς ὑπάρχει καὶ νομοσχέδιον περὶ μεταβολῆς τῆς ἀστυνομικῆς νομοθεσίας, κατὰ τὸ ὁποῖον ὡσαύτως δὲν θέλει εἰσπράττει τὸ Κράτος τὰς 1,200,000, αἵτινες κατὰ τὴν κρατοῦσαν ἔτι νομοθεσίαν εἰσήγοντο εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ἐξ εἰσφορῶν τῶν δήμων δι’ ἔξοδα τῆς ἀστυνομίας. Μόνον τὰ δύο ταῦτα ποσὰ ἀποτελοῦσι 3,700,000. Διὰ τοῦτο ἀνεγράφησαν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896 καὶ τὰ ἔσοδα καὶ τὰ ἔξοδα ἠλαττωμένα. Κατὰ τὸ 1896 δὲν πρόκειται τὸ Κράτος νὰ μετέλθῃ τὴν μεσολάβησιν, τὴν ὁποίαν μετήρχετο μέχρι τοῦδε κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, εἰσπράττον ἀπὸ τοὺς δήμους ἔξοδα δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, καὶ πληρόνον αὐτὸ τοὺς μισθοὺς εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους· ἀλλὰ νῦν, κατὰ τὸν νόμον περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, οἱ δῆμοι πληρόνουσι τοὺς δημοδιδασκάλους, τὸ δὲ Κράτος ἔρχεται ἐπίκουρον, καὶ διὰ τοῦτο ἀνεγράφη ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896 πίστωσις 1,500,000, ἵνα χρησιμεύσῃ πρὸς συμπλήρωσιν τῆς ἐνδεχομένης ἀνεπαρκείας τῶν δημοτικῶν ἐσόδων. Ὡσαύτως καὶ διὰ τὰ ἔξοδα τῆς ἀστυνομίας τὸ Κράτος δὲν μετέρχεται τὴν αὐτὴν μεσολάβησιν, ἵνα εἰσπράττῃ ἀπὸ τοὺς δήμους 1,200,000, ὅπως δι’ αὐτῶν πληρόνῃ τὰ ἔξοδα τῆς ἀστυνομίας, διότι τὰ ἔξοδα τῶν διοικητικῶν ἀστυνομιῶν, αἵτινες θὰ συστηθῶσιν εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν, ἐὰν ψηφισθῇ τὸ εἰσηγμένον νομοσχέδιον, θέλουσι καταβάλλεσθαι ὑπὸ τῶν δήμων τῶν πρωτευουσῶν τῶν νομῶν, ὡς καὶ τῶν ἐν τοῖς ἄλλοις δήμοις τοπικῶν ἀστυνομιῶν τὰ ἔξοδα θέλουσι καταβάλλεσθαι ὑπὸ τῶν δήμων. Ἑπομένως τὸ Κράτος δὲν θέλει εἰσπράττει παρὰ τῶν δήμων, ἵνα εἰς λογαριασμὸν αὐτῶν δαπανᾷ τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα εἰσέπραττε καὶ ἐδαπάνα μέχρι τοῦδε πρὸς πλήρωσιν τῶν εἰρημένων ἀναγκῶν. Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ὡσαύτως τοῦ 1896 δὲν ἀνεγράφησαν αἱ διὰ τὰ ἔξοδα καὶ διὰ τὰ ἔσοδα μεταβολαὶ, τὰς ὁποίας ἐπάγουσι τὰ εἰσαγόμενα νῦν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδια, διότι ταῦτα δὲν ἐπεψηφίσθησαν ἔτι. Ἀλλ’ ὅταν ἡ Βουλὴ ἤθελε στέρξει νὰ ψηφίσῃ νομοσχέδιόν τι, τὸ ὁποῖον μεταβάλλει εἴτε τὰ ἔξοδα εἴτε τὰ ἔσοδα, τότε θέλει συντάσσεσθαι ἓν φύλλον προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον θέλει ἀντικαθιστᾷ τὸ φύλλον τὸ ὑπάρχον, ἐν τῷ ὁποίῳ ἀναγράφονται τὰ μεταβαλλόμενα διὰ τοῦ νέου νόμου ἔσοδα ἢ ἔξοδα. Οὕτως, ὅταν ἡ Βουλὴ ἤθελεν εὐαρεστηθῆ νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀστυνομίας, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰσηγμένον εἰς αὐτὴν, τότε θέλει μεταβληθῆ τὸ φύλλον τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐν τῷ ὁποίῳ ἀναγράφονται τὰ ἔξοδα τῆς ἀστυνομίας, διότι ταῦτα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896 ἀνεγράφησαν τοιαῦτα, οἷα ἀναφέρονται ἐν τοῖς προηγουμένοις προϋπολογισμοῖς, ἀφοῦ ἀκόμη δὲν μετεποιήθη τὸ εἰσηγμένον νομοσχέδιον εἰς νόμον. Ἀλλ’ ὅταν μεταποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀστυνομίας εἰς νόμον, δὲν θέλουσι δαπανᾶσθαι εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα δαπανῶνται νῦν δι’ αὐτὴν, θέλει δ’ ὑπάρξει σημαντικὴ ἕνεκα τούτου ἐλάττωσις ἐξόδων, ἥτις θέλει αὐξήσει τὸ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896 ἀναγεγραμμένον περίσσευμα, διότι τὰ ἀναγραφόμενα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἔξοδα διὰ τὴν ἀστυνομίαν θέλουσι κατασταθῆ ἐλάσσω. Ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1896 ἀφῃρέθησάν τινα τῶν ἐσόδων, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀναγραφῆ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895, διότι δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἀνάγκη αὐτῶν κατὰ τὸ 1896. Οὕτως ἀφῃρέθησαν: αʹ) 2,500,000 ἐξ εἰσφορῶν τῶν δήμων διὰ τὰ ἔξοδα τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως· βʹ) 1,200,000 ἐξ εἰσφορῶν τῶν δήμων διὰ τὰ ἔξοδα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας· γʹ) 1,460,140, προϋπολογισθέντα ἐξαιρετικῶς κατὰ τὸ 1895 ὡς ἔσοδον ἐξ ἐκποιήσεως σταφιδοκάρπου παραληφθέντος εἰς εἶδος· δʹ) 245,230 ἔσοδον ἐξ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, ἕνεκα τῆς μειώσεως, ἥτις ἐπῆλθε μετὰ τὸν πέρυσιν ἐκδοθέντα νόμον περὶ τῶν τελῶν τούτων. εʹ) 138,000 ἔσοδον ἐξ ἀπολήψεως ἀντιτίμου ἐκλογικῶν εἰδῶν. Ἑπομένως ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896 δὲν ἀνεγράφησαν ἔσοδα ἐκ 5,543,370, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀναγραφῆ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναγραφῶσι τὰ 5,543,370 ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896, τὰ ἔσοδα τοῦ 1896 ἤθελον ἀναβιβασθῆ εἰς 96,437,911, δηλαδὴ ἤθελον εἶσθαι ἐν παραβολῇ πρὸς τὰ ἔσοδα τοῦ 1895 κατὰ 2,976,563 περισσότερα. Κατὰ τὰ 1896 ὅμως προέκυψαν ἀνάγκαι διάφοροι, ἀνεγνωρισμέναι καὶ ἐπικείμεναι, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἀνεγράφησαν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896 ἔξοδα περισσότερα τῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 ἀναγεγραμμένων, ἤτοι· αʹ) 125,000 δι’ ἔξοδα συντηρήσεως τῶν ὁδῶν· βʹ) 200,000 δι’ ἔξοδα ἀνακαινίσεως τῶν ὁδῶν, διότι τὸ σύστημα τῆς δι’ ὀδοστατῶν συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, μεθ’ ὅλας τὰς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς δοθείσας ὑπὸ συναδέλφων πληροφορίας περὶ τῆς πλήρους ἐπιτυχίας του, παρήγαγε τὴν ἀνάγκην τῆς ἀνακαινίσεως πολλῶν ὁδῶν, αἵτινες δὲν εἶχον συντηρηθῆ ἐπαρκῶς καὶ κατεστράφησαν· διὰ τοῦτο ἀντὶ 400,000, ἀναγεγραμμένων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895, ἀνεγράφησαν 600,000 δι’ ἀνακαίνισιν ὁδῶν· γʹ) 430,000 πλείους τῶν κατὰ τὸ 1895 ἀναγεγραμμένων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ διὰ κατασκευὴν ὁδῶν· δʹ) 963,500 δι’ ἀπόδοσιν ὀφειλομένων εἰς τὰ κεφάλαια τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν· εʹ) 58,000 δι’ ἔξοδα ἐπιστασίας καὶ ὁδοιπορικὰ ἕνεκα τοῦ κατασκευαζομένου σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν. Τὸ ὅλον δραχ. 1,676,500. Ἀλλὰ πλὴν τῶν ἀνωτέρω ἐξόδων, τὰ ὁποῖα προορίζονται πρὸς πλήρωσιν ἀναγκῶν ἐκτάκτων, ἀνεγράφησαν καὶ ἔξοδα πρὸς πλήρωσιν ἀναγκῶν τακτικῶν, εἴτε μηδόλως ἀναγεγραμμένα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895, εἴτε πλείω τῶν ἐν ἐκείνῳ ἀναγεγραμμένων οὕτω: αʹ) 168,000 διὰ μισθὸν 200 ἀστυφυλάκων, προστεθέντων εἰς τοὺς κατὰ τὸ 1895 κατεταγμένους. βʹ) 35,000 διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀπογραφῆς τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ Κράτους, ἥτις πρὸ ἐτῶν δὲν ἐγένετο. γʹ) 33,000 διὰ τὴν προστασίαν τῆς Γεωργίας, μετὰ τὴν σύστασιν τῶν Γεωργικῶν Σταθμῶν, οἵτινες κατὰ τὸ εἰσαγόμενον νομοσχέδιον θέλουσι ἀντικαταστήσει τὰς Γεωργικὰς Σχολάς. δʹ) 40,000 διὰ δαπάνας πρὸς εὔρυνσιν τῆς παρὰ τὸ Στάδιον γεφύρας, ἕνεκα τῶν παρασκευαζομένων τελετῶν. εʹ) 29,000 πρὸς ἐπέκτασιν τῆς ἀτμοπλοϊκῆς συγκοινωνίας πλέον τῶν ἀναγεγραμμένων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895. ϛʹ) 160,100 διὰ μισθώματα τηλεγραφικῶν καλωδίων, διὰ πρόχειρά τινα ὑδραυλικὰ ἔργα, διὰ βελτιώσεις ἐν τῷ Μαιευτηρίῳ καὶ ἐν τῷ Νοσοκομείῳ τῶν μεταδοτικῶν νοσημάτων, καὶ δι’ ἄλλας τινας μικρὰς ἀνάγκας. ζʹ) 52,400 διὰ κατασκευὴν πλακῶν διὰ τὰ ἀναμνηστικὰ ἕνεκα τῶν τελετῶν τοῦ Σταδίου γραμματόσημα. ηʹ) 372,600 δι’ ἐνδεχομένην ἔκτακτον Σύνοδον τῆς Βουλῆς. θʹ) 400,000 δι’ ἀπόδοσιν ὀφειλομένων εἰς τὴν ἐπαρχιακὴν ὁδοποιίαν. ιʹ) 200,000 δι’ ἀπόδοσιν ὀφειλομένων εἰς τὴν δημοτικὴν ὁδοποιίαν. ιαʹ) 650,000 δι’ ἀπόδοσιν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν ὑπὲρ τὸ κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895 ἀποδοθὲν κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο. ιβʹ) 218,500 δι’ ἔξοδα σιγαροχάρτου καὶ καλλιεργείας ἁλικῶν, ὑπὲρ τὰ ἀναγεγραμμένα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895, πρὸς ἀποφυγὴν ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων. ιγʹ) 12,680 δι’ ἔξοδα τῶν ἀποσταλησομένων ὑποτρόφων διὰ τὴν σπουδὴν τῆς δασολογίας. Τὸ ὅλον δραχ. 2,371,280. Κατὰ τὰ εἰρημένα, τὰ ἀναγεγραμμένα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896 ἔσοδα καὶ ἔξοδα καταλήγουσιν εἰς περίσσευμα 672,190.17. Πλὴν τούτου ὅμως, ὅταν τὸ ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου νομοσχέδιον περὶ ἀστυνομίας μεταποιηθῇ εἰς νόμον, θέλουσιν αἰσθητῶς μειωθῆ τὰ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896 ἀναγεγραμμένα ἔξοδα· διότι ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τούτῳ δὲν ἀνεγράψαμεν μὲν τὰ ἐξ εἰσφορῶν τῶν δήμων εἰσπραττόμενα μέχρι τοῦδε ἔσοδα ἐκ δρ. 1,200,000, ἀνεγράψαμεν ὅμως πάντα τὰ ἔξοδα τῆς ἀστυνομίας, ὡς εἶναι ἀναγεγραμμένα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895· ἀλλὰ τὰ ἔξοδα ταῦτα δὲν θέλουσι δαπανᾶσθαι, ὅταν μεταποιηθῇ εἰς νόμον τὸ εἰσηγμένον ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διότι τὸ ἓν τρίτον μόλις αὐτῶν θέλει δαπανᾶσθαι διὰ τὴν Διεύθυνσιν τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, πασῶν δὲ τῶν ἄλλων ἀστυνομιῶν τὰ ἔξοδα θέλουσι καταβάλλεσθαι παρὰ τῶν δήμων. Ἑπομένως τὸ ποσὸν, κατὰ τὸ ὁποῖον θέλουσιν ἐλαττωθῆ ἕνεκα τούτου τὰ ἔξοδα, θέλει προστεθῆ ὡς εἰκὸς εἰς τὸ περίσσευμα. Πλὴν δὲ τούτου θέλει παρασταθῆ ποσὸν διαθέσιμον δύο καὶ πλέον ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον προσδοκῶμεν νὰ εἰσπράξωμεν ἐκ τελωνειακῶν τελῶν ὑπὲρ τὸ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896 ἀναγεγραμμένον ποσόν· διότι, ἂν τὰ εἰσπραχθέντα κατὰ τὸ 1894 ἐκ τελωνειακῶν τελῶν 26,707,003 εἶχον εἰδικὸν λόγον τὴν ἀνάγκην τοῦ ἐμπορίου νὰ πληρώσῃ προμηθειῶν τὰς κενωθείσας ἀποθήκας του, καὶ τὴν ἐκβιασθεῖσαν ἐξαγωγὴν πρὸς κατανάλωσιν τῶν ἐν ταῖς ἀποθήκαις τῆς διαμετακομίσεως σιτηρῶν, οἱ λόγοι οὗτοι δὲν ὑπῆρχον κατὰ τὸ 1895, καθ’ ὃ οὐχ ἧττον εἰσεπράχθησαν 26,093,221, οὐδ’ ὑπάρχει λόγος, ἵνα μὴ ὑποτεθῇ, ὅτι τοσαῦτα περίπου θέλουσιν εἰσπραχθῆ καὶ κατὰ τὸ ἀρξάμενον ἔτος. Τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν ἀνεγράψαμεν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ἵνα μὴ ἐνθαῤῥυνθῇ τις καὶ ὀλισθήσῃ εἰς ἐλλείμματα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὴν κυρίαν νόσον τῶν προϋπολογισμῶν, καὶ τὰ ὁποῖα διὰ τοῦτο πρέπει πάντες νὰ ἐργασθῶμεν ἀδελφικῶς, ἵνα ἐξώσωμεν ὁριστικῶς ἀπὸ τῶν προϋπολογισμῶν τοῦ Κράτους. Μοὶ ὑπολείπεται νὰ εἰσαγάγω νῦν νομοσχέδιον, δι’ οὗ ζητεῖται ἡ ἄδεια τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, ὅπως διατεθῶσι δύο δωδεκατημόρια τοῦ εἰσαγομένου προϋπολογισμοῦ διὰ τὰ ἔξοδα τῶν μηνῶν Ἰανουαρίου καὶ Φεβρουαρίου ἐ. ἔ. καὶ προσέτι ὅπως ἐξακολουθήσῃ ἡ βεβαίωσις καὶ ἡ εἴσπραξις τῶν δημοσίων ἐσόδων κατὰ τοὺς κρατοῦντας νόμους. Ἀφ’ ἧς ἡ Βουλὴ διέκοψε τὰς ἐργασίας της, συνεπληρώθησαν ἤδη ἓξ μῆνες, καθ’ οὓς διεχειρίσθημεν, ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ Στέμματος, τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς, ἑπομένως ἔχομεν πλήρη τὴν συνείδησιν τῆς ἡμετέρας εὐθύνης ἐπὶ ταῖς ἡμετέραις πράξεσι, καὶ προσερχόμεθα νὰ δώσωμεν λόγον ἐνώπιον αὐτῆς. Ἐπειδὴ δὲ μεταξὺ τῶν θεμάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν πληροφορίας εἰς τὴν Βουλὴν, προέχει ἓν θέμα, τὸ θέμα τῶν ἀρξαμένων διαπραγματεύσεων πρὸς κανονισμὸν τῶν μετὰ τῶν δανειστῶν σχέσεων τοῦ Κράτους, διὰ τοῦτο σπεύδομεν νὰ διαλάβωμεν πρὸ πάσης ἄλλης ὑποθέσεως περὶ αὐτοῦ. Ὄταν ἡ Βουλὴ διέκοψε κατὰ τὴν 20 Ἰουλίου τὰς ἐργασίας αὐτῆς, ἦτο τοσοῦτον προκεχωρηκυῖα ἡ ὥρα, ὥστε εἰκότως δὲν ἠδύνατο νὰ περιμένῃ τις, ὅτι εὐθὺς μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἤθελε γένηται ἔναρξις τῶν ἐργασιῶν πρὸς συνεννόησιν μετὰ τῶν δανειστῶν, διότι, ὡς γνωρίζουσιν οἱ κ. κ. Βουλευταί, ἡ ὥρα τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκείνη ἦτο ὥρα ἀργίας, ἀφοῦ πάντες, ἢ οἱ πλεῖστοι, ἀπέρχονται εἰς τὰς ἐξοχὰς ἢ εἰς τὰ λουτρά. Διὰ τοῦτο, ἂν καὶ ἀπὸ τῆς 29 Αὐγούστου διεβιβάσαμεν εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς Ἑλλην. Κυβερνήσεως τὸ πρῶτον μέρος τῶν ὁδηγιῶν, διὰ τῶν ὁποίων ὠφείλομεν νὰ ἐφοδιάσωμεν αὐτοὺς, καὶ ἂν καὶ κατὰ τὴν 11ην Σεπτεμβρίου καὶ κατὰ τὴν 17ην Σεπτεμβρίου ἀπεστείλαμεν αὐτοῖς καὶ τὸ δεύτερον καὶ τὸ τρίτον μέρος τῶν ὁδηγιῶν, καὶ οὕτως ἐθήκαμεν αὐτοὺς ἐν κατοχῇ ὅλου τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην ἡμῶν πρέπει ν’ ἀποτελέσῃ τὰς βάσεις τῆς ὁριστικῆς συνεννοήσεως τοῦ Κράτους μετὰ τῶν δανειστῶν αὐτοῦ, μ’ ὅλα ταῦτα δὲν ἐγένετο δυνατὸν νὰ γένηται ἔναρξις τῶν κυρίως διαπραγματεύσεων, διότι μόλις κατὰ τὴν ἑνδεκάτην Ὀκτωβρίου ἐγένετο δυνατὸν νὰ συναντηθῶσιν ὁ ἐν Βερολίνῳ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλην. Κυβερνήσεως μετὰ τοῦ προέδρου τοῦ ἀμυντικοῦ συνδέσμου καὶ μετὰ τῶν διευθυντῶν τῆς Τραπέζης Bleichröder καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης (National Bank), ἐν δὲ τῷ Λονδίνῳ μόλις κατὰ τὴν 9 Νοεμβρίου κατωρθώθη νὰ συναντηθῇ ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλην. Κυβερνήσεως μετὰ τοῦ προέδρου τῆς ὁμάδος τῶν κατόχων τῶν ἑλληνικῶν χρεωγράφων καὶ μετὰ τοῦ κ. Hambro, ὁ ὁποῖος διευθύνει Τράπεζαν ἐκδόσεως ἑλληνικῶν δανείων. Τὸν πρόεδρον τῆς ὁμάδος τῶν Ἄγγλων κατόχων ἑλληνικῶν χρεωγράφων ἐκράτει εἰς ἐξοχὴν οἰκογενειακὸν δυστύχημα, καὶ μόλις κατὰ τὴν νύκτα τῆς 8ης Νοεμβρίου εἶχεν ἐπανέλθει εἰς τὸ Λονδῖνον. Αἱ συναντήσεις δὲ αὗται ἦσαν συναντήσεις προπαρασκευαστικαὶ, οὐχὶ δὲ συνεδριάσεις ἐπὶ τῆς οὐσίας. Αἱ συναντήσεις ὅμως αὗται ἦσαν ἀναγκαῖαι, διότι ἔπρεπε διὰ κοινῆς συνεννοήσεως νὰ κανονισθῇ ὁ τρόπος τῆς συνεργασίας καὶ τῆς συμπράξεως τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἑλλ. Κυβερνήσεως μετὰ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν δανειστῶν, καὶ διὰ τοῦτο ἐγένοντο δύο ἢ τρεῖς τοιαῦται συναντήσεις. Ἀλλὰ αἱ κυρίως συνεδριάσεις ἤρξαντο τὴν 15/27 Δεκεμβρίου, ἐγένοντο δὲ ἑπτὰ τοιαῦται συνεδριάσεις. Ἡ πρώτη ἐγένετο τὴν 15/27 Δεκεμβρίου, ἡ δευτέρα τὴν 19/31 Δεκεμβρίου, ἡ τρίτη ἐγένετο τὴν 23 Δεκεμβρίου (4 Ἰανουαρίου 1896), ἡ τετάρτη ἐγένετο τὴν 24 Δεκεμβρίου (5 Ἰανουαρίου 1896), ἡ πέμπτη ἐγένετο τὴν 1/13 Ἰανουαρίου 1896, ἡ ἕκτη τὴν 4/16 Ἰανουαρίου καὶ ἡ ἑβδόμη τὴν 7/19 Ἰανουαρίου 1896. Κατὰ τὰς συνεδριάσεις ταύτας, αἵτινες ὅλαι ἐγένοντο ἐν Παρισίοις, διότι κατὰ πρότασιν τοῦ προέδρου τῆς ὁμάδος τῶν ἐν Ἀγγλίᾳ κατεχόντων ἑλληνικὰ χρεώγραφα οἱ Παρίσιοι προσδιωρίσθησαν ὡς τόπος τῶν συνεδριάσεων, τὴν πρότασιν δὲ ταύτην, γενομένην ἀποδεκτὴν καὶ ἀπὸ τοὺς ἐν Βερολίνῳ καὶ ἀπὸ τοὺς ἐν Παρισίοις, οὐδένα εἴχομεν λόγον νὰ μὴ ἀποδεχθῶμεν, κατὰ τὰς συνεδριάσεις, λέγω, ταύτας ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλην. Κυβερνήσεως ἐξέθηκεν ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον αἱ ὁδηγίαι περιεῖχον, καὶ κατὰ τὸ ὁποῖον ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι προσήκει νὰ κανονισθῶσιν αἱ μετὰ τῶν δανειστῶν σχέσεις τοῦ Κράτους. Οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν δανειστῶν, οἵτινες ἦσαν, ἐκ τῆς Γερμανίας ὁ γραμματεὺς τοῦ ἀμυντικοῦ συνδέσμου, ἐκ δὲ τῆς Γαλλίας αὐτὸς ὁ πρόεδρος τῶν Γάλλων κατόχων ἑλληνικῶν χρεωγράφων, συνεργασθέντες μετὰ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἔλαβον σημείωσιν πασῶν τῶν λεπτομερειῶν, ἐπειδὴ δὲν ἦσαν παρεσκευασμένοι νὰ προβῶσιν ἀμέσως εἰς τὰς διαπραγματεύσεις, ἐζήτησαν νὰ σταματήσωσιν αἱ ἐργασίαι, ἵνα συνεννοηθῶσι μετὰ τῶν ἐντολέων των καὶ λάβωσιν ὁδηγίας περὶ τῶν προτάσεων, τὰς ὁποίας σκοποῦσι ν’ ἀπευθύνωσιν. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο εὑρίσκονται αἱ διαπραγματεύσεις. Ὑποθέτω, ὅτι μετὰ τινὰς ἡμέρας θέλουσιν ἐπαναληφθῆ· ἔχομεν δὲ πάντοτε δύο ἐνδεχομένας περιπτώσεις, τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς προεβάλομεν, ἤθελε γενῆ ἀποδεκτὸν καὶ ἤθελον στέρξει οἱ δανεισταὶ τοῦ Κράτους ν’ ἀποδεχθῶσιν αὐτὸ ὡς κανόνα τῶν σχέσεών των μεθ’ ἡμῶν — ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἦναι παροῦσα, θέλω σπεύσει νὰ τῇ ἀναγγείλω τὸ ἀποτέλεσμα, — καὶ τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν δὲν ἤθελε γενῆ δεκτὸν τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς προτείνομεν, ἀλλ’ ἤθελε προταθῆ ἄλλη ἀντιπρότασις, ὅτε θέλομεν ἐξακολουθήσει τὰς διαπραγματεύσεις. Ἡ ἐπιθυμία, ἥτις ἐκράτησεν ἐν ταῖς ψυχαῖς τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἦτο ν’ ἀποδειχθῇ πασιφανῶς ἡ καλὴ πίστις τῆς χώρας καὶ ἡ εἰλικρίνεια τοῦ Κράτους, διότι πέποιθα, ὅτι αὕτη ἦτο καὶ ἡ ἐπιθυμία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος βαρέως ἔφερεν, ὅταν ἤκουε τὰς ποικίλας λοιδορίας, τὰς ὁποίας πολλαχόθεν ἐξετόξευον κατ’ αὐτοῦ· ὁμολογῶ δὲ, ὅτι ἦσαν ἄδικοι αἱ λοιδορίαι, διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ἵνα μὴ περιαχθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην ν’ ἀθετήσῃ τὰς ὑποχρεώσεις αὐτοῦ, ὑπεβλήθη ἀγογγύστως εἰς θυσίας τοσαύτας, εἰς ὅσας ὀλίγοι λαοὶ ὑπεβλήθησαν μέχρι τοῦδε. (Εὖγε εὖγε! ἐκ τῆς αἰθούσης, χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἀκροατηρίων.) Ἡμεῖς, ὡς δὲν παρέλιπον νὰ ποιήσωμαι γνωστὸν εἰς τοὺς ἐκλογεῖς τῆς Ἑλλάδος, ὅταν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἠγόρευον πρὸς τοὺς ἐκλογικοὺς συλλόγους, καὶ ὡς ἐβεβαίωσα τὴν Βουλὴν, ἀφοῦ ἐκλήθημεν εἰς τὴν ἀρχὴν, ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν διακαῶς νὰ συνομολογηθῇ ὁ συμβιβασμὸς, καὶ τὸ ἐπιθυμοῦμεν πρὸ παντὸς ὄχι μόνον ἵνα ἀνακτήσῃ ἡ χώρα τὴν οἰκονομικὴν πίστιν αὑτῆς, ὄχι μόνον ἵνα δυνηθῇ τὸ Κράτος νὰ ἐργασθῇ καὶ περὶ ἄλλα θέματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖα νὰ κανονισθῶσι, διότι μόνος ὁ συμβιβασμὸς δὲν δύναται νὰ θεραπεύσῃ τὰς οἰκονομικὰς πληγὰς τῆς χώρας καὶ τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ ἵνα δυνηθῶμεν νὰ ἀποστομώσωμεν πάντα, ὅστις τυχὸν ἤθελεν ἐξακολουθεῖ νὰ ὁμιλῇ ἀνευλαβῶς περὶ τῆς Ἑλληνικῆς γῆς. Εἶπον, ὅτι μόνος ὁ συμβιβασμὸς δὲν ἀρκεῖ ἵνα ἐπουλώσῃ τὰς οἰκονομικὰς πληγὰς τῆς χώρας καὶ τοῦ Κράτους. Ἀληθῶς, καὶ ἀφοῦ συνομολογήσωμεν τὸν συμβιβασμὸν, ὑπολείπεται ἄλλη πληγὴ, ἡ τῆς νομισματικῆς ἀνωμαλίας, ἥτις δὲν θέλει γένηται δυνατὸν νὰ θεραπευθῇ διὰ μόνου τοῦ συμβιβασμοῦ, καὶ περὶ ἧς πρέπει νὰ μεριμνήσωμεν ἅμα μετὰ τὸ πέρας τοῦ συμβιβασμοῦ. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τοῦτο ἄλλα ἔχομεν καθήκοντα, διότι, κατὰ τὴν γνώμην ἡμῶν, ἡ οἰκονομικὴ νόσος ἔχει τὴν ἕδραν αὐτῆς καὶ ἀλλαχοῦ, εἰς τὴν ἀνισότητα τῶν ἐσόδων πρὸς τὰ ἔξοδα. Διὰ τοῦτο, ἐφ’ ὅσον ἀσχολούμεθα νὰ μειώσωμεν τὰ ἔξοδα ἡμῶν, ἐπὶ τοσοῦτον πρέπει νὰ ἀσχοληθῶμεν ν’ αὐξήσωμεν τὰ ἔσοδα ἡμῶν, καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶναι εὔκολον νὰ προσδοκᾷ τις ὅτι δύναται νὰ ἐπιτύχῃ τὴν αὔξησιν τῶν ἐσόδων δι’ αὐξήσεως τῶν ὑπαρχόντων φόρων, ἢ διὰ προσθήκης νέων φόρων, πρέπει νὰ ἀσχοληθῶμεν πάντως, πῶς νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν ἐθνικὴν παραγωγήν. Μόνον διὰ τῆς ἐνισχύσεως τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς θέλομεν δυνηθῆ ν’ ἀποκαταστήσωμεν τὴν οἰκονομικὴν ὑγείαν καὶ ἐν τῷ Κράτει καὶ ἐν τῇ χώρᾳ, μόνον τότε θέλει δυνηθῆ τὸ Κράτος ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς πάσας τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας βεβαίως ὑπέχει, καὶ τῶν ὁποίων ἔχει πληρεστάτην συνείδησιν. Ἡ ἐνίσχυσις τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς εἶναι καὶ πρέπει νὰ ᾖναι κυριωτάτη μέριμνα τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τῶν ἀπολαμβανόντων τῆς ἐμπιστοσύνης αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο μόλις ἠρξάμεθα τῶν διαπραγματεύσεων μετὰ τῶν δανειστῶν πρὸς συνομολόγησιν συμβιβασμοῦ, δὲν παρελίπομεν νὰ τραπῶμεν καὶ εἰς μελέτας περὶ ἐνισχύσεως τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς· ὁμολογῶ δὲ δημοσίᾳ χάριτας εἰς τοὺς ἐκ τῆς Θεσσαλικῆς ἀντιπροσώπους τοῦ Κράτους, οἵτινες, ἅμα συνελθόντες μετὰ τὴν 16 Ἀπριλίου ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ, δὲν ὤκνησαν νὰ συνέλθωσιν ἐπανειλημμένως καὶ νὰ σκεφθῶσι περὶ τῆς χώρας αὐτῶν, καὶ νὰ ζητήσωσι τίνα μέτρα πρέπει νὰ ληφθῶσιν, ἵνα αἱ Θεσσαλικαὶ ἐπαρχίαι βελτιωθῶσιν οἰκονομικῶς. Τῷ ὄντι ἡ Θεσσαλικὴ εἶναι εὔφορος καὶ γόνιμος χώρα, τῆς ὁποίας τὴν ἁγνότητα δὲν ἐμόλυνεν εἰσέτι ἡ τέχνη, ἑπομένως οὐδεμία ἐγένετο ἐκμετάλλευσις αὐτῆς, ἡ ἐνίσχυσις δὲ τῆς παραγωγῆς ἐν τῇ Θεσσαλικῇ δὲν θέλει μόνον καταστήσει εὐδαίμονα τὴν χώραν ἐκείνην, ἀλλὰ θέλει προσδώσει καὶ σημαντικὴν εἰς τὸ Κράτος ἐπικουρίαν. Οἱ συνελθόντες κύριοι ἐκ Θεσσαλίας Βουλευταὶ κατώρθωσαν μετὰ μελέτας, ἅτε τυγχάνοντες γνῶσται τῶν ἀναγκῶν τοῦ τόπου, νὰ καταλήξωσιν εἰς πορίσματα, τὰ ὁποῖα δύο ἐξ αὐτῶν ἐν ὀνόματι τῶν ἄλλων μοὶ ἀνεκοίνωσαν δι’ ἐκθέσεως, ἣν μοὶ ἀπέστειλαν. Ἡ ἔκθεσις αὕτη, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἐκτίθενται τὰ πορίσματα τῆς μελέτης τῶν κυρίων ἐκ Θεσσαλίας Βουλευτῶν, περιλαμβάνει διάφορα μέτρα, ἅτινα οὗτοι ἔκριναν ὅτι θέλουσιν εἶσθαι λυσιτελῆ καὶ σκόπιμα. Μεταξὺ τῶν μέτρων τούτων τινὰ μὲν ἦσαν μέτρα, τὰ ὁποῖα ἠδύνατο ἡ νομοτελεστικὴ ἐξουσία ἀφ’ ἑαυτῆς νὰ διατάξῃ καὶ ἐκτελέσῃ, τινὰ ὅμως ἦσαν μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀπῄτουν τὴν σύμπραξιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Ὅταν ἐμελέτησα τὴν ἔκθεσιν, διέκρινα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ διαταχθῶσιν ἀμέσως παρὰ τῆς νομοτελεστικῆς ἐξουσίας, καὶ ἔσπευσα νὰ λάβω συνέντευξιν μετὰ τοῦ συναδέλφου μου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος, μελετήσας ταῦτα, ἔσπευσε νὰ ἐκδώσῃ τὰς ἀναγκαίας διαταγὰς, ἵνα τὰ μέτρα ταῦτα ἐκτελεσθῶσιν. Ἐλπίζω ὅτι τὰ ἐπὶ τόπον ὄργανα τῆς Διοικήσεως δὲν θέλουσιν ὀλιγωρήσει, ἀλλὰ θέλουσι σπεύσει, ὅπως φροντίσωσι νὰ ἐκτελεσθῶσι ταῦτα. Ἀλλὰ πλὴν τούτων ἦσαν καὶ ἕτερα μέτρα, διὰ τὰ ὁποῖα ἦτο ἀναγκαία ἡ σύμπραξις τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, τὰ μέτρα δὲ ταῦτα προτείνομεν εἰς τὴν Βουλὴν, παρασκευάσαντες τὰ πρὸς τοῦτο ἀναγκαῖα νομοσχέδια. Τὰ νομοσχέδια ταῦτά εἰσι τέσσαρα, τὸ πρῶτον δὲ τούτων σκοπεῖ τὴν σύστασιν εἰδικοῦ ταμείου πρὸς ἐνίσχυσιν καὶ ἀνάπτυξιν τῆς παραγωγῆς ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τῆς Θεσσαλίας. Ὁ ᾼΧΛΓʹ νόμος τῆς 2 Φεβρουαρίου 1889 περὶ ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν Θεσσαλίᾳ ἐπέβαλε διαφόρους φόρους ἐπὶ τῆς Θεσσαλίας, ἵνα τὰ ἐξ αὐτῶν ἔσοδα χρησιμεύσωσι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν δανείου δώδεκα ἑκατομυρίων, ὅπως δι’ αὐτῶν ἐκτελεσθῶσι τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα. Ὁμοίους φόρους, ἀλλὰ κατὰ ποσὸν μετριωτέρους, προτείνομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου, περὶ οὗ πρόκειται, ὡς πόρους τοῦ εἰδικοῦ τούτου ταμείου. Προσεθέσαμεν ὅμως ὡς πόρους τοῦ εἰδικοῦ τούτου ταμείου καὶ τὰ ἑπόμενα· αʹ) τὸ ποσὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶχεν εἰσπραχθῆ ἐκ Θασσαλίας ἄλλοτε διὰ τὴν καταδίωξιν τῶν ἀρουραίων, καὶ τὸ ὁποῖον μένει ἄθικτον· βʹ) τὰ πρὸ τῆς ἑνώσεως τῶν Θεσσαλικῶν ἐπαρχιῶν συνεισενεχθέντα πρὸς σύστασιν Γεωργικῆς Τραπέζης χρηματικὰ ποσὰ, περὶ ὧν διέλαβεν ὁ νόμος ᾼϠΜΖʹ τῆς 21 Μαρτίου 1891 γʹ) ἀνεγράψαμεν ὡσαύτως ὡς πόρον τοῦ ταμείου φόρον πρόσθετον, τὸν ὁποῖον ἕτερον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον προβάλλομεν ὡσαύτως, περὶ φόρου ἐπὶ τῶν βοσκῶν, ἀναγράφει ἐπὶ τῶν βοσκῶν τῶν κειμένων ἐν κτήμασι, τῶν ὁποίων οἱ ἰδιοκτῆται κατοικοῦσιν ἐν Ἑλλάδι· καὶ δʹ) ὡς πόρον τοῦ ταμείου τούτου ἀνεγράψαμεν τὸ ποσὸν τῆς διαφορᾶς μεταξὺ τοῦ εἰσπραχθησομένου ποσοῦ, ἐκ τοῦ δι’ ἑτέρου νομοσχεδίου προτεινομένου φόρου ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν, πρὸς τὸ ποσὸν τοῦ φόρου, τὸ ὁποῖον εἰσεπράχθη κατὰ μέσον ὅρον κατὰ τὰ τρία τελευταῖα ἔτη ἐκ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ ταμείου τούτου καταθέτω. Εἶπον περὶ φόρου ἐπὶ τῶν βοσκῶν· ὁ νῦν λειτουργῶν ἐπὶ τῶν βοσκῶν ἐν Θεσσαλίᾳ φόρος εἶναι πολλῷ ὑποδεέστερος τῆς ἀναλογίας, ἥτις πρέπει νὰ κρατῇ μεταξὺ τοῦ ποσοῦ τοῦ φόρου καὶ τῆς προσόδου. Διὰ τοῦτο φρονοῦμεν, ὅτι πρέπει τὸν φόρον ἐπὶ τῶν βοσκῶν νὰ ἀντικαταστήσωμεν διὰ φόρου στρεμματικοῦ ἐπὶ τῶν βοσκῶν τῶν κτημάτων τῶν λεγομένων τσιφλικίων. Ἐπειδὴ δὲ δὲν εἶναι παρόντες ἐν τῷ τόπῳ πάντες οἱ ἰδιοκτῆται τῶν τσιφλικίων, ἀλλ’ εἰσί καί τινες ἀπόντες τῆς χώρας, τῶν ὁποίων τὰ ἔσοδα, μόλις συγκομιζόμενα, ἀποστέλλονται εἰς αὐτοὺς διὰ χρυσοῦ, διὰ τοῦτο ἐκρίναμεν, ὅτι ἐπὶ τῶν βοσκῶν τῶν ἐν τοῖς κτήμασι τῶν ἰδιοκτητῶν, οἵτινές εἰσιν ἀπόντες καὶ οἵτινες δὲν ἐφρόντιζον οὔτε βιομηχανίαν τινὰ νὰ εἰσαγάγωσιν, οὔτε μεγάλην καλλιέργειαν νὰ ἐγκαταστήσωσιν, ὅτι ἐπὶ τῶν βοσκῶν τούτων πρέπει νὰ προστεθῶσι δύο δεκατημόρια τοῦ φόρου τούτου, καὶ ταῦτα νὰ εἰσάγωνται εἰς τὸ περὶ οὗ εἴρηται ἀνωτέρω εἰδικὸν Θεσσαλικὸν ταμεῖον. Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου περὶ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ἐν Θεσσαλίᾳ, κατὰ τὰς παραστάσεις τῶν συναδέλφων ἐκ τῶν Θεσσαλικῶν ἐπαρχιῶν, ἐνήσκησε δυσάρεστον ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῆς προόδου τῆς γεωργίας, διότι ἐπέφερε τὴν μείωσιν τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, καὶ πάντες ἐκεῖθεν εὔχονται, ἵνα ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ἀντικατασταθῇ δι’ ἄλλου τινὸς φόρου. Καθ’ ἃς δ’ ἐλάβομεν πληροφορίας, δὲν θέλουσι παντάπασι δυσαρεστηθῆ, ἐὰν ἤθελεν ἐπιβληθῆ ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ εἴδους, διατιθέμενος ὑπὸ τοῦ Κράτους δι’ ἐνοικιάσεως εἰς χρήματα. Εἰσάγομεν λοιπὸν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου καταργεῖται ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ἐν Θεσσαλίᾳ, καὶ ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ φόρου τούτου, προσδιοριζομένου εἰς ἓξ ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ τοῦ παραγομένου ποσοῦ. Ἐπειδὴ δὲ εἶναι ἐνδεχόμενον ἡ ἐκ τοῦ φόρου τούτου πρόσοδος νὰ ἦναι ὑπερτέρα τοῦ μέσου ὅρου τῶν κατὰ τὰ τρία ἔτη εἰσπραχθέντων ἐκ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, τὸ νομοσχέδιον διατάσσει, ἵνα καὶ ἡ διαφορὰ αὕτη εἰσαχθῇ εἰς τὸ ταμεῖον τὸ εἰδικὸν τῆς Θεσσαλίας πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς παραγωγῆς. Πλὴν τῶν νομοσχεδίων τούτων, προβάλλομεν εἰς τὴν Βουλὴν ἄλλο νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ὡσαύτως τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς Θεσσαλίας. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου προσδοκῶμεν ὅτι θέλει ἐνισχυθῆ ἡ γεωργικὴ τάξις, ἄνευ ζημίας τῶν κτητόρων τῆς γῆς. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ἐν ἑκάστῳ τσιφλικίῳ, τὸ ὁποῖον ἔχει συνεχομένην ἔκτασιν τοὐλάχιστον δύο χιλιάδων στρεμμάτων γαιῶν ἐπιδεκτικῶν καλλιεργείας, θέλει κηρυχθῆ ἀπαλλοτριωτέα ἕνεκα δημοσίας ἀνάγκης ἔκτασις εἴκοσι στρεμμάτων δι’ ἑκάστην οἰκογένειαν γεωργοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀποκατεστημένος ἐν αὐτῷ ὑπὸ σχέσεις ἐπιμόρτου γεωργοῦ, ὡσαύτως δὲ καὶ ἡ οἰκία, εἰς τὴν ὁποίαν κατοικεῖ. Τὸ ἐν τῷ κτήματι μέρος, τὰ τῆς ἐκτάσεως καὶ τῆς ἀναγνωρίσεως τῶν γεωργῶν, ὑπὲρ ὧν δύνανται νὰ διατεθῶσιν αἱ ἀπαλλοτριωτέαι ἐκτάσεις, θέλει κανονίζει ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν θέλει ἀντιπροσωπεύεσθαι ὁ ἰδιοκτήτης. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη θέλει ἐκτιμήσει τὴν ἀξίαν κατὰ στρέμμα τῆς ἐκτάσεως τῶν εἴκοσι στρεμμάτων καὶ τῆς οἰκίας, τὸ ἀντίτιμον δὲ αὐτῶν, ἀφοῦ διὰ διαδικασίας προσδιορισθῇ ὁριστικῶς, θέλει προκαταβάλλεσθαι ὑπὸ τοῦ εἰδικοῦ ταμείου τῆς Θεσσαλίας, εἰς τὸ ταμεῖον δὲ τοῦτο θέλουσιν ἀποδώσει τὸ καταβληθησόμενον κεφάλαιον οἱ γεωργοὶ εἰς δεκαπέντε ἐτησίας δόσεις μετὰ τόκου 3%. Καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καταθέτω. Ἄλλη τις βιομηχανία ἐκηρύχθη ἐν ἀργίᾳ πρὸ δώδεκα περίπου ἐνιαυτῶν, καὶ ὅταν ἐκηρύχθη ἐν ἀργίᾳ, ὑπῆρχον λόγοι πείθοντες ὅτι ἔπρεπε νὰ νομοθετηθῇ τὸ μέτρον ἐκεῖνο. Ἀλλὰ κατὰ τὸν ἔκτοτε μέχρι τοῦδε χρόνον ἡ βιομηχανία αὕτη ἔμεινεν ἐν ἀργίᾳ, ἐπὶ ζημίᾳ τῶν συμφερόντων τῆς χώρας καὶ τοῦ Κράτους. Ἐὰν δὲ ἦναι δυνατὸν διὰ νόμου νὰ περισταλῶσιν αἱ καταχρήσεις, αἵτινες εἶχον ὑπαγορεύσει τὸ αὐστηρὸν ἐκεῖνο μέτρον, νομίζομεν ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος διὰ νὰ παραταθῇ τῆς βιομηχανίας ταύτης ἡ ἀργία. Ἡ βιομηχανία αὕτη εἶναι ἡ μεταλλευτική. Εἰσάγω διὰ τοῦτο νομοσχέδιον μετὰ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως εἰς τὴν Βουλὴν περὶ νόμου περὶ μεταλλείων. Τὴν Βουλὴν πολλάκις ἀπησχόλησεν ἡ μέριμνα περὶ τῶν δασῶν. Καὶ νόμοι ἐψηφίσθησαν, καὶ ποινικαὶ διατάξεις πολλαχοῦ ἀνεγράφησαν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἔλειπεν εἰς ἡμᾶς ἡ τεχνικὴ ἢ ἡ ἐπιστημονικὴ διοίκησις τῶν δασῶν. Ἀντὶ δασοφυλάκων, οἵτινες ἔχουσι προπαρασκευήν τινα, ἵνα γνωρίζωσι πῶς νὰ συντηρῶσι τὰ δάση καὶ πῶς νὰ ἐπιμελῶνται τῆς ἀνατροφῆς καὶ προαγωγῆς αὐτῶν, ἠναγκάσθημεν ν’ ἀναθέσωμεν τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην εἰς χωροφύλακας, καὶ ἀντὶ δασονόμων ἢ δασαρχῶν, γνωριζόντων εἴτε τὴν ἐπιστήμην εἴτε ἐκ πείρας καὶ ἐκ παραδειγματισμοῦ τὴν τέχνην, ἔχομεν ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς. Περὶ τῆς βελτιώσεως τῆς καταστάσεως ταύτης ἐπέκειτο πρὸ πολλοῦ ἀνυπέρβλητος ἀνάγκη νὰ φροντίσωμεν. Ὅτε συνεστήθη ὁ γεωργικὸς σταθμὸς τῆς Βυτίνης, διῃρέθη διὰ τοῦ νόμου εἰς τρία τμήματα, εἰς τμῆμα γεωργικὸν, εἰς τμῆμα λεπτοξυλουργικὸν καὶ εἰς τμῆμα δασοκομικὸν τὸ δὲ δασοκομικὸν τμῆμα συνεστήθη κατὰ τὸν νόμον ἐκεῖνον μετὰ τοῦ σκοποῦ νὰ συντελέσῃ εἰς παρασκευὴν δασοφυλάκων. Δυστυχῶς κυβερνητικαὶ μεταβολαὶ ἐπελθοῦσαι ἀφῆκαν τὴν ἐργασίαν ἀσυμπλήρωτον, καὶ διὰ τοῦτο εἰσάγω νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου διοργανοῦται τὸ δασοκομικὸν τμῆμα τοῦ γεωργικοῦ σταθμοῦ Βυτίνης κατὰ τρόπον, ὅστις, δυνάμεθα νὰ προσδοκῶμεν, ὅτι θέλει παραγάγει ὡρισμένον κατ’ ἔτος ἀριθμὸν δασοφυλάκων. Τότε, κατὰ τὸ 1891, παρίστων εἰς τὴν Βουλὴν, ἐπανέλαβον δὲ καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον καὶ πολλάκις δὲν παρέλιπον νὰ βεβαιώσω, τὴν ἀνάγκην τῆς ἱδρύσεως Δασολογικῆς τινος Σχολῆς· εἶχον μάλιστα παρακαλέσει ἔκτοτε τὸν Διευθυντὴν τῆς Σχολῆς τῶν Βιομηχάνων τεχνῶν, ἵνα ἀσχοληθῇ πρὸς παρασκευὴν σχεδίου Δασολογικῆς Σχολῆς, καταρτιζομένης διὰ προσθήκης ἐν τῇ Σχολῇ τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν δύο ἢ τριῶν καθηγητῶν. Προσεδόκων, ὅτι, ἄν ἡ Σχολὴ αὕτη συστηθῇ, ἠδύναντο οἱ εἰς αὐτὴν μαθητευόμενοι μετὰ διδασκαλίαν δύο ἢ τριῶν ἐτῶν νὰ ἀποκτήσωσι τοσαύτας γνώσεις, ὅσαι ἤθελον εἶσθαι ἀναγκαῖαι, ὅπως ἀναλάβωσιν ὑπηρεσίαν δασονομικήν. Δυστυχῶς πάντα ταῦτα δὲν εἶναι πλέον δυνατὰ, διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐν Ἑλλάδι ἐπιστημόνων δασολόγων ἦτο μικρὸς, τελευταῖον δ’ ἐμείωσεν αὐτὸν ὁ θάνατος. Ἑπομένως πρέπει νὰ ἀπελπισθῶμεν ὅτι δυνάμεθα, ὡς τὰ πράγματα ἔχουσι, νὰ ἱδρύσωμεν καὶ διατηρήσωμεν Δασολογικὴν Σχολὴν, ἐπιτηδείαν πρὸς παρασκευὴν δημοσίων ὑπαλλήλων, εἰς τοὺς ὁποίους νὰ ἀνατεθῶσι τὰ ἔργα τοῦ δασονόμου καὶ δασάρχου, διὰ τοῦτο ἠναγκάσθην νὰ στρέψω τοὺς ὀφθαλμοὺς ἀλλαχοῦ· καὶ ἐπειδὴ ἡ Σχολὴ τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν ἔχει παραγάγει ἀριθμὸν μηχανικῶν ὑπερβαίνοντα τὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἡ κοινωνία καὶ τὸ Κράτος ἔχει, ὑπάρχουσι δὲ διαθέσιμοι, ὑπέλαβον ὅτι ἦτο δυνατὸν διὰ διαγωνισμοῦ, προκαλουμένου μεταξὺ ἐχόντων δίπλωμα μηχανικοῦ τῆς Σχολῆς τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν, νὰ ἀνευρίσκομεν ἓξ τοὐλάχιστον, τοὺς ὁποίους νὰ πέμψωμεν εἰς Δασολογικήν τινα Σχολὴν, διότι οὗτοι, ὡς πολιτικοὶ μηχανικοὶ, ἔχουσι πᾶσαν τὴν προαπαιτουμένην προπαιδείαν καὶ προπαρασκευὴν, θέλει δὲ ἀρκέσει δι’ αὐτοὺς διετὴς διδασκαλία ἐν Δασολογικῇ Σχολῇ, ὅπως παρασκευάσῃ αὐτοὺς δασονόμους καὶ δασάρχας. Διὰ τοῦτο εἰσάγω νομοσχέδιον, δι’ οὗ ἐπιτρέπεται νὰ σταλῶσιν ἓξ ὑπότροφοι, λαμβανόμενοι διὰ διαγωνισμοῦ ἐκ τῆς τάξεως τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν, οἵτινες νὰ ἀποσταλῶσιν εἰς Εὐρώπην διὰ χορηγίας 300 φράγκων κατὰ μῆνα, διὰ νὰ σπουδάσωσιν ἐπὶ διετίαν τὴν δασολογίαν. Κρίνων ὅμως ἀπαραίτητον νὰ κωδικοποιήσωμεν καὶ πάσας τὰς περὶ δασῶν διατάξεις καὶ καταρτίσωμεν οὕτως ἕνα νόμον πλήρη, κανονίζοντα καὶ τὰ τῆς διοικήσεως τῶν δασῶν καὶ τὰς ποινικὰς περιπτώσεις καὶ τὰς ποινικὰς διατάξεις πρὸς καταστολὴν τῶν δασικῶν παραβάσεων, ἐφρόντισα νὰ συνταχθῇ καὶ καταθέτω τοιοῦτο νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον διαιρεῖται εἰς δύο μέρη· τὸ πρῶτον, τὸ περὶ συντηρήσεως καὶ προστασίας τῶν δασῶν, περιέχει πέντε κεφάλαια: περὶ διαχειριστικοῦ συστήματος, περὶ προστατευτικῶν δασῶν, περὶ ἀναδασώσεων, περὶ παραχωρήσεως τῶν δασῶν, περὶ Δασικοῦ Συμβουλίου· τὸ δὲ δεύτερον μέρος περιέχει ποινικὰς διατάξεις. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μετὰ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως εἰσάγω εἰς τὴν Βουλήν. Ἐπειδὴ δὲ ὁ λόγος περὶ νομοθετημάτων σκοπούντων τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς, καθῆκον εἶχον νὰ μὴ λησμονήσω πολύτιμον παραγωγὴν, τὴν παραγωγὴν τῆς σταφίδος καὶ τὴν τάξιν ἐκείνην τῶν συμπολιτῶν ἡμῶν, οἵτινες ἀσχολοῦνται εἴτε εἰς τὴν καλλιέργειαν εἴτε εἰς τὴν ἐμπορίαν τοῦ πολυτίμου τούτου προϊόντος. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, ὅταν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος εἰσῆγε νομοσχέδιά τινα, κληθεὶς ν’ ἀποφήνωμαι γνώμην, δὲν ἐδίστασα νὰ δηλώσω, ὅτι ἐκ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἐπροτάθησαν τότε, παρεδεχόμην τὴν ἀρχὴν δύο νομοσχεδίων, τοῦ νομοσχεδίου περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν καὶ τοῦ περὶ ἐνεχύρου. Ἂν τότε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσχοληθῶ καὶ παρουσιάσω νομοσχέδια περὶ τῶν δύο τούτων θεμάτων, διότι τῶν νομοσχεδίων ἡ παρασκευὴ δὲν εἶναι εὐχερὲς ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀπὸ γόνατος δύναταί τις νὰ συγγράφῃ, μοὶ ἐχρησίμευσεν ὅμως ὁ ἔκτοτε διαῤῥεύσας χρόνος, ἀφ’ ἧς ἡ Βουλὴ διέκοψε τὰς ἐργασίας αὑτῆς, ὅπως ἀσχοληθῶμεν εἰς τὴν μελέτην τῶν θεμάτων τούτων, παρασκευάσωμεν δ’ οὕτω δύο νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἰσάγω εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ μὲν κανονίζει τὰ τῆς ἱδρύσεως γενικῶν ἀποθηκῶν, χορηγουμένης τῆς ἀδείας πρὸς σύστασιν τοιούτων διὰ διατάγματος, τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, εἰς Τραπέζας, εἰς νομίμως ὑφεστώσας ἀνωνύμους ἑταιρίας, εἰς ἰδιωτικὰς Τραπέζας, εἰς τραπεζίτας ἢ ἐμπόρους, κοινῶς ἀνεγνωρισμένους ὡς τοιούτους, τηροῦντας τὰ ὑπὸ τοῦ ἐμπορικοῦ νόμου κεκανονισμένα βιβλία· τὸ νομοσχέδιον δὲ τοῦτο μετὰ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως καταθέτω εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ δ’ ἕτερον νομοσχέδιον κανονίζει τὸ περὶ ἐνεχύρου, ἐπεκτεῖνον τὰς περὶ ἐνεχύρου ἐξαιρετικὰς διατάξεις, τὰς ὁποίας ἀνέγραψαν οἱ νόμοι τοῦ 1880 καὶ 1893, καὶ ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς γῆς, τῶν προϊόντων τῆς τέχνης καὶ τῆς βιομηχανίας, ὡς καὶ ἐπὶ τῶν πραγμάτων τῶν ἀσωμάτων, τὰ ὁποῖα κοινῶς λέγονται créances nominales, καὶ ἐπὶ τοῦ χρυσοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ ἀργύρου, καὶ ἐν γένει ἐπὶ παντὸς πράγματος, ὅπερ τυγχάνει ἀντικείμενον ἐμπορικῆς συναλλαγῆς. Καταθέτω δὲ καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μετὰ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως. Ἐπειδὴ δὲ ὁ λόγος περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν καὶ περὶ ἐνεχύρου, ἤτοι περὶ μέτρων, τὰ ὁποῖα ὑπηγόρευσεν ἡ ἀνάγκη ἐνισχύσεως τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς, καὶ ἰδίως τῆς παραγωγῆς τοῦ σταφιδοκάρπου, ὀφείλω νὰ μεταδώσω εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας τινὰς περὶ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον πέρυσιν ἐψήφισεν ἡ Βουλή. Ὁ νόμος περὶ σταφιδοκάρπου ἐξεδόθη τῇ 24 Ἰουλίου 1895, περιέλαβεν ὅμως διάταξιν, καθ’ ἣν τὴν ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος αὐτοῦ ἤθελε προσδιορίσει βασιλικὸν διάταγμα. Ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νόμου περιελήφθη διὰ δύο κυρίως αἰτίας, πρῶτον διότι τὰ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου λεχθέντα μετεβιβάσθησαν ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ εἵλκυσαν, ὡς εἵπετο, τὴν προσοχὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἄλλοτε διὰ συμβάσεως μετὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἐκανόνισαν τὰ τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπεβάλλετο ἡ σταφὶς κατὰ τὴν εἰσαγωγήν της εἰς τὰς χώρας ἐκείνας, δεύτερον διότι ἐλέγετο τότε, ὅτι ἡ παραγωγὴ τοῦ παρελθόντος ἔτους ἦτο ὀλιγωτέρα τῆς προσδοκωμένης, ἕνεκα καιρικῶν περιστάσεων, αἵτινες εἶχον ἐλαττώσει αὐτὴν, καὶ ὅτι ἡ συγκομιδὴ δὲν ἤθελεν εἶσθαι τόσον ἄφθονος, ὥστε νὰ καθιστᾷ ἀναγκαῖον τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐξαιρετικῶς εἶχεν ἐγκρίνει ἡ Βουλή. Διὰ τοῦτο ἔπρεπε πρὸ παντὸς νὰ ἀσχοληθῶμεν πρῶτον, πῶς νὰ ἐξομαλύνωμεν τὰς δυσκολίας, αἵτινες ἦτο δυνατὸν νὰ προκύψωσιν, ἐὰν ὁ ψηφισθεὶς νόμος ἐτίθετο ἐν ἐφαρμογῇ, δεύτερον νὰ ἀναβάλωμεν τὴν ἐφαρμογήν του, ὅπως προσεγγίσωμεν εἰς τὴν ἡμέραν τῆς συγκομιδῆς καὶ βεβαιωθῶμεν, ἂν πραγματικῶς ἡ συγκομιδὴ ἦτο τοιαύτη, ὥστε νὰ προσδοκᾶται, ὅτι ἡ προσφορὰ καὶ κατὰ τὸ 1895 ἤθελεν εἶσθαι μεγαλειτέρα τῆς ζητήσεως. Ὅταν ἐπερατώθη ἡ ἐργασία αὕτη καὶ ἐξωμαλύνθησαν αἱ ἐξωτερικαὶ δυσχέρειαι, ἐβεβαιώθη δ’ ὅτι ἡ συγκομιδὴ μικρὸν διέφερε ἀπὸ τὴν παραγωγὴν τῶν ἄλλων ἐτῶν, τότε προεκαλέσαμεν τὸ βασιλικὸν διάταγμα, δι’ οὗ ἐτέθη εἰς ἐνέργειαν ὁ νόμος. Ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἔπρεπε νὰ ἀσχοληθῶμεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν καὶ προπαρασκευάσωμεν τὰ κατ’ αὐτήν. Διὰ τοῦ ἄρθρου 3 § 7 τοῦ κεφαλαίου 14 τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ 1895 εἶχε χορηγηθῆ πίστωσις 300 χιλιάδων δραχμῶν δι’ ἔξοδα τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου περὶ σταφιδοκάρπου. Κατεβάλομεν πάσας τὰς δυνατὰς προσπαθείας, ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνάμεων ἡμῶν, κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου, ὅπως μειώσωμεν εἰς τὸ τελευταῖον ὅριον τὰς δαπάνας τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου τούτου· δυστυχῶς δὲν κατωρθώσαμεν ἐντελῶς τοῦτο, διότι ἐδαπανήθησαν ἐκ τῶν 300 χιλιάδων δραχμῶν 45,050 μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου. Ἐκ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον εἰσεπράξαμεν εἰς χρήματα, ἀφῃρέσαμεν τὸ ποσὸν τοῦ φόρου, τὸ ὁποῖον εἴχομεν δικαίωμα νὰ εἰσπράξωμεν καὶ τὸ ὁποῖον ἀνήρχετο εἰς 931,265 δραχμάς, ἀφῃρέσαμεν καὶ τὰ ἔξοδα 45,050, τὸ δὲ ὑπόλοιπον κατεθήκαμεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἐπὶ τόκῳ 2% κατ’ ἔτος. Τὸ ποσὸν τὸ κατατεθὲν ἀνέρχεται εἰς 750,000 περίπου δραχ. Πλὴν δὲ τούτων ὑπάρχουσιν ἐν ταῖς ἀποθήκαις ἕνδεκα περίπου ἑκατομμύρια σταφιδοκάρπου, τὸ ποσὸν τῶν ὁποίων δὲν διεθέσαμεν εἰσέτι. Καὶ ἄλλην σειρὰν νομοσχεδίων πρόκειται νὰ εἰσαγάγω εἰς τὴν Βουλὴν, τὰ ὁποῖα δὲν τείνουσιν εἰς ἐνίσχυσιν τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ χρησιμεύουσιν ἐν πολλοῖς εἰς τὴν περισυλλογὴν, τὴν ὁποίαν ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τῆς χώρας καὶ τοῦ Κράτους ἐπιβάλλει εἰς ἡμᾶς. Τοιοῦτο νομοσχέδιον τυγχάνει τὸ κανονίζον τὰ περὶ παγίων προκαταβολῶν τῶν Ὑπουργείων τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν, περὶ τῶν χρεῶν πρὸς τὸ Δημόσιον, τῶν ἐγκαταλιμπανομένων ἀπὸ τοὺς ἐξερχομένους τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης, περὶ τῶν ἐλλειμμάτων ἐκ τῆς χρηματικῆς διαχειρίσεως τῶν Ὑπουργείων τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν, καὶ περὶ τῶν ἀπὸ στρατιωτικὰ καὶ ναυτικὰ ταμεῖα ληφθέντων χρηματικῶν ποσῶν ἀπὸ ἀξιωματικοὺς δι’ ἀποδείξεων, τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν ἐπεστράφησαν εἰσέτι. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καταθέτω. Ἕτερον νομοσχέδιον καταθέτω, πραγματευόμενον περὶ τῶν ἀτακτοποιήτων πληρωμῶν ἐν τοῖς ταμείοις καὶ τοῖς τελωνείοις. Ὑπάρχουσιν ἀληθῶς ἀτακτοποίητοι πληρωμαὶ ἐν τοῖς ταμείοις ποσοῦ ἀναγεγραμμένου εἰς 1,125,177.64, καὶ ἐν τοῖς τελωνείοις ποσοῦ 75,291.13. Αἱ πληρωμαὶ αὗται παραδίδονται ἀπὸ προκατόχου εἰς διάδοχον, ἀντὶ μετρητῶν, ἀπέναντι τοῦ χρηματικοῦ ὑπολοίπου, δὲν περιλαμβάνονται δὲ μετὰ τῶν ἀντιτίμων. Τὸ νομοσχέδιον σκοπεῖ νὰ ἄρῃ ἀνωμαλίαν ἐν τῇ διαχειρίσει. Τρίτον νομοσχέδιον καταθέτω, περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 196 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, ὅπως μὴ καταντᾷ τυπικὴ ἡ κατὰ τὸ κλείσιμον τῶν βιβλίων τῆς 31 Δεκεμβρίου ἑκάστου ἔτους γινομένη ἐξέλεγξις τῶν ταμείων, ὡς καὶ ὁσάκις ἕνεκα παύσεως ἢ ἕνεκα μεταθέσεως γίγνεται παράδοσις ταμείου ἀπὸ ἑνὸς εἰς ἄλλο. Ἕτερον νομοσχέδιον εἰσάγω, πραγματευόμενον περὶ τῶν χρηματικῶν γραμματίων καὶ τῶν γραμματίων παραλαβῆς, σκοποῦν νὰ ἄρῃ διατάξεις, αἵτινες ἐνομοθετήθησαν, δὲν παριστῶσιν ὅμως τὸ Κράτος πάντοτε ἐν πλήρει καλῇ πίστει. Καταθέτω ὡσαύτως ἕτερον νομοσχέδιον, περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ τελωνειακῶν παραβάσεων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐντείνεται ἡ ἐνέργεια τοῦ Κράτους πρὸς περιστολὴν τῶν λαθρεμπορίων, ἀπαλλάσσεται δὲ τὸ δημόσιον ταμεῖον ἀπὸ ζημιῶν, τὰς ὁποίας νῦν πολλάκις ὑπέχει. Καταθέτω ὡσαύτως νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον τροποποιεῖ τὸν περὶ ἀπαλλοτριώσεως τῶν ἀκινήτων ἕνεκα ἀναγκῶν ἀρχαιολογικῶν ὑπάρχοντα νόμον. Ἐπειδὴ δὲ ἐκθέτω εἰς τὴν Βουλὴν περίληψιν τῶν εἰσαγομένων νομοσχεδίων περισυλλογῆς, πρέπει νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ πληροφορίας περὶ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν ψηφισθέντος ὑπ’ αὐτῆς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον νόμου. Ὅτε συνεζητεῖτο κατὰ Ἰούνιον τοῦ παρελθόντος ἔτους τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, διάφοροι συνάδελφοι ἰσχυρίζοντο, ὅτι, ἂν ἐψηφίζετο τὸ εἰρημένον νομοσχέδιον, ἤθελεν ἐπέλθει μεγάλη ἐλάττωσις τῶν ἐξ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν ἐσόδων, καὶ ἑπομένως ὅτι, ἵνα μὴ ὑποληφθῶμεν ὡς κακῆς πίστεως ὀφειλέται, προσῆκε νὰ ἀποφύγωμεν νὰ ἐπιψηφίσωμεν νόμον, ὁ ὁποῖος ἤθελεν ἐλαττόνει τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους. Ὁ νόμος ἐτέθη ἐν ἐφαρμογῇ τὴν 25 Ἰουλίου, ἀπὸ τῆς ἡμέρας δὲ ταύτης μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου, δηλαδὴ ἐπὶ διάστημα χρόνου ὀλιγώτερον τοῦ ἑξαμηνιαίου, ἐφ’ ὃ ἐφηρμόσθη, εἰσεπράχθησαν δρ. 622,811, ἐνῷ δὲν προσεδοκᾶτο, καθ’ ὃν χρόνον ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον, ὅτι ἤθελον εἰσπραχθῆ πλείους τῶν 449,579. Ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὸ πρῶτον μέρος τοῦ ἔτους μέχρι τῆς 25 Ἰουλίου εἰσεπράχθησαν 745,579.50, τὰ ἐξ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν ἔσοδα τοῦ 1895 ἀνῆλθον εἰς 1,195,230, ἤτοι ὀλιγώτερον τοῦ εἰσπραχθέντος κατὰ τὸ ἔτος 1894, ὅτε ἐφηρμόσθη ὁ ἀρχικὸς περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν νόμος, κατὰ 295,929 δραχμάς. Ἂν δὲ κρίνωμεν περὶ τοῦ 1896, καθ’ ὃ θέλει ἐφαρμοσθῆ ὁ πέρυσιν ἐκδοθεὶς νόμος, δι’ οὗ ἠλαττώθησαν τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη, δὲν πρέπει νὰ ἐκλάβωμεν τὸ κατὰ τὴν δευτέραν περίοδον τοῦ 1895 εἰσπραχθὲν ποσὸν τῶν 622,811 ὡς ἔσοδον τῶν ἓξ μηνῶν, καὶ ἑπομένως ὑπολάβωμεν τὸ διπλάσιον αὐτοῦ, ἤτοι ποσὸν 1,245,622, ὡς τὸ ἐτήσιον ἔσοδον, διότι τὸ ποσὸν τῶν 622,811 εἰσεπράχθη οὐχὶ ἀπὸ τῆς πρώτης, ἀλλ’ ἀπὸ τῆς 25 Ἰουλίου. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποληφθῇ ὡς ἐτήσιον ἔσοδον τὸ εἰρημένον ποσὸν τῶν 1,245,622, ἡ μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ κατὰ τὸ 1894 εἰσπραχθέντος διαφορὰ συνίσταται εἰς δρ. 246,537, αἵτινες παριστῶσι τὴν ἐκ τοῦ πέρυσιν ἐκδοθέντος νόμου ἐπελθοῦσαν ἐλάττωσιν. Ὁμολογῶ ὅτι, ὅτε εἰσήγομεν πέρυσι τὸ περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν νομοσχέδιον, δὲν εἶχον τὴν γνώμην, ὅτι κατὰ τόσον μόνον ἤθελον δι’ αὐτοῦ ἐλαττωθῆ τὰ ἐξ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν ἔσοδα· διὰ τοῦτο ἐρωτηθεὶς τότε ἐν τῇ Βουλῇ ὑπὸ συναδέλφων, εἶπον ὅτι ἡ ἐλάττωσις ἤθελεν ἀνέλθει εἰς 600 ἢ 700 χιλιάδας δραχμῶν, ἤτοι μέχρι τοῦ ἡμίσεως τοῦ εἰσπραχθέντος κατὰ τὸ 1894 ποσοῦ· ἀλλὰ δὲν ἐπῆλθεν ἐκ τοῦ νόμου τοσαύτη ἐλάττωσις, ὡς ἀπέδειξαν τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ κατὰ τοὺς πέντε μῆνας. Ἐπειδὴ δὲ ἐκ τῶν εἰσπραττομένων ἐκπαιδευτικῶν τελῶν κατὰ τὸν περὶ αὐτῶν περυσινὸν νόμον πρέπει νὰ ἀποδίδωνται 200 χιλιάδες δραχμῶν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἀνθ’ ὧν τοῦτο καταβάλλει εἰς ἐπικουρίαν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, τὸ δὲ ὑπόλοιπον νὰ διατίθεται εἰς ἀνέγερσιν διδακτηρίων τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, οἰκοδομουμένων κατὰ τοὺς κανόνας τῆς παιδαγωγικῆς, διὰ τοῦτο, μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν 200 χιλιάδων εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν τῶν 422,000 κατεθήκαμεν ἐν τῇ Τραπέζῃ Ἠπειροθεσσαλίας ἐπὶ τόκῳ 2½%, ὅπως χρησιμεύσῃ ὅταν ἄρξηται ἡ ἐργασία τῆς οἰκοδομήσεως τῶν διδακτηρίων. Εὐτυχῶς κατὰ τὴν πρώτην τοῦ ἔτους τούτου ἤρξατο ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νέου νόμου περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ὁ δὲ ἐμὸς συνάδελφος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἀσχολεῖται νῦν εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἐποπτικῶν συμβουλίων. Ὅταν δὲ ταῦτα καταρτισθῶσι, καὶ οἱ κατὰ νομοὺς ἐπιθεωρηταὶ περιοδεύσωσιν ἐν τοῖς νομοῖς καὶ ἐξετάσωσι τὰ ὑπάρχοντα σχολεῖα, θέλουσι προπαρασκευασθῆ καὶ τὰ τῆς ἐπισκευῆς τῶν ὑπαρχόντων ἢ τῆς οἰκοδομῆς νέων διδακτηρίων, καὶ θέλει ἀρχίσει ἡ χρησιμοποίησις τοῦ κατὰ τὰ εἰρημένα ὑπολοίπου ἐκ τῶν καθ’ ἕκαστον ἔτος εἰσπραττομένων ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου. Καὶ ἄλλην δίδωμι εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίαν περὶ τῶν περισσευόντων ἐν τοῖς ταμείοις χρημάτων, ὅτι ἐξωφλήσαμεν δι’ αὐτῶν μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου ἔντοκα γραμμάτια δρ. 2,171,833, διότι τὸ ἐπὶ τῇ ἀναγκαστικῇ κυκλοφορίᾳ χρέος τοῦ Κράτους ἐμειώθη ἀρκούντως διὰ τῶν καταθέσεων, τὰς ὁποίας καὶ οἱ προκάτοχοι καὶ ἡμεῖς ἐποιησάμεθα, προετιμήσαμεν δὲ νὰ μειώσωμεν τὰ δι’ ἐντόκων γραμματίων χρέη τοῦ Κράτους, τῶν ὁποίων ὁ τόκος ἀνέρχεται εἰς 5 τοῖς ἑκατὸν, ἐνῷ διὰ τὸ χρέος τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας πληρώνομεν μόνον τόκον 1%. Ὑπάρχουσι δὲ καί τινα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα προβαίνω νὰ καταθέσω, τείνοντα εἰς αὔξησιν τῶν ἐσόδων. Τοιαῦτα νομοσχέδια εἶναι τὸ περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ἀπὸ 30 Δεκεμβρίου 1887 ΑΧΚΕʹ νόμου περὶ τελῶν χαρτοσήμου, δι’ οὗ κανονίζεται τὸ πληρωτέον τέλος, πρῶτον ἐπὶ τῶν συναλλαγματικῶν καὶ τῶν εἰς ἐπιταγὴν γραμματίων, ἐπὶ τῶν ἐπὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐπιταγῶν καὶ τῶν ὁμολογιῶν καὶ πάντων ἐν γένει τῶν ἐγγράφων τῶν περιεχόντων ὑποσχέσεις καὶ διαταγὰς πληρωμῶν εἰς ὡρισμένας ποσότητας, κυκλοφορούντων δὲ ἐν τῷ Κράτει, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν ἔξωθεν εἰσαγομένων συναλλαγματικῶν ἢ γραμματίων, τῶν πληρωτέων ὑπὸ κατοίκων τοῦ Βασιλείου· δεύτερον ἐπὶ τῶν ὑπὸ Τραπεζῶν ἢ τραπεζομεσιτικῶν γραφείων ἐκδιδομένων ἀποδείξεων, δηλουσῶν τὴν πώλησιν ὁμολογιῶν οἱωνδήποτε· τρίτον ἐπὶ συμβολαίων, δι’ ὧν συνομολογεῖται ἡ καταβολὴ συμπεφωνημένου ποσοῦ εἰς χρυσᾶ ἢ ἀργυρᾶ νομίσματα καὶ τέταρτον ἐπὶ τῶν καταβαλλομένων κληρονομικῶν τελῶν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καταθέτω. Δεύτερον νομοσχέδιον τοιοῦτον καταθέτω «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 30 Δεκεμβρίου 1887 νόμου περὶ τελῶν χαρτοσήμου» διὰ τοῦ πληρεστέρου κανονισμοῦ τοῦ προσδιορισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν εἰσιτηρίων τῶν σιδηροδρόμων καὶ ἀτμοπλοίων ἐπιβεβλημένου τέλους. Τοιοῦτον εἶναι καὶ ἕτερον νομοσχέδιον «περὶ ἀνανεώσεως ἢ πληρωμῆς τῶν μέχρι τέλους τοῦ 1896 ὀφειλομένων χρεῶν» κατὰ τοὺς ἐκδοθέντας κατὰ τὸ 1881, τὸ 1885 καὶ τὸ 1890 νόμους, τὸ ὁποῖον ὡσαύτως καταθέτω. Προσέτι καὶ νομοσχέδιον περὶ μειώσεως ἀπὸ 5 εἰς 4 τοῖς ἑκατὸν τοῦ τόκου τῶν χρηματικῶν ἐγγυήσεων, τὰς ὁποίας καταβάλλουσιν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον εἴτε οἱ ὑπόλογοι τοῦ Δημοσίου, εἴτε οἱ ἀναλαμβάνοντες τὴν ἐκτέλεσιν δημοσίων ἔργων. Ὑπάρχουσιν ὅμως καὶ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα νομίζομεν ὅτι ὀφείλομεν νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὴν Βουλήν, διότι καὶ ταῦτα σκοποῦσι τὴν διαῤῥύθμισιν τῆς διοικήσεως. Ἡ ἰσοβιότης τῶν δικαστῶν ὡς θεσμὸς συνεπλήρωσεν ἤδη τὴν εἰκοσιπενταετηρίδα του, δὲν πρέπει δὲ νὰ παραγνωρισθῇ τὸ πρὸς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν καὶ τὴν δι’ αὐτῆς ἐξυπηρετουμένην δικαιοσύνην σέβας τῶν πληρεξουσίων τοῦ ἔθνους ἐν τῇ Ἐθνικῇ Συνελεύσει τοῦ 1863, μεριμνησάντων διὰ τοῦ θεσμοῦ τούτου νὰ προστατεύσωσι τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τὴν συνείδησιν τῶν λειτουργῶν τῆς Θέμιδος πρὸς τοῦτο ἐξαιρετικὴν ἢ μᾶλλον προνομιακὴν ἐξεδήλωσαν τὴν μέριμναν αὐτῶν. Ἡ δημοσία λειτουργία, ἥτις τυγχάνει ἀνατεθειμένη εἰς τοὺς λειτουργοὺς τῆς Θέμιδος, ἦτο ὄντως ἀξία τῆς προστασίας ταύτης τοῦ ἔθνους, καὶ ὁμολογῶ, ὅτι κατὰ τὸ πλεῖστον ὁ θεσμὸς οὗτος ἐπέφερεν ἄριστα ἀποτελέσματα. Ἀλλ’ ἡ λειτουργία αὕτη, ὡς τὰ μάλα εὔθικτος καὶ καθ’ ὑπερβολὴν εὐπαθής, ἀπαιτεῖ πληρεστάτην συνείδησιν τοῦ καθήκοντος, ἐπειδὴ δὲ πάντες ἐσμὲν πλάσματα ἀτελῆ, καὶ ἐνδεχόμενον εἶναι νὰ ὑπάρχωσι καὶ ἐν τῷ κλάδῳ τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν μέλη αὐτοῦ, τὰ ὁποῖα δὲν κατεδήλωσαν πάντοτε πλήρη τὴν συνείδησιν τοῦ καθήκοντος, ἡ ἐξουσία τῶν πειθαρχικῶν συμβουλίων ἐπενοήθη ὡς μέτρον ἐξαναγκαστικὸν πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος. Ἄν δὲν εἶχον οὕτω τὰ πράγματα, ἄν ἡ ἀνθρωπίνη ἀτέλεια, ἥτις ἐπιφαίνεται καὶ ἐν τοῖς λαοῖς καὶ ἐν τοῖς διοικοῦσι καὶ ἐν τοῖς κυβερνῶσιν αὐτούς, ἄν ἡ ἀνθρωπίνη, λέγω, ἀτέλεια εἶχεν ἀποκλεισθῆ ἀπὸ τὸν κλάδον τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν, ἡ νομοθεσία δὲν ἤθελεν ἀναγκασθῆ νὰ προσφύγῃ εἰς τὸ εἰρημένον ἐπινόημα καὶ νὰ ἀναγράψῃ αὐτὸ ἐν τῷ ὀργανισμῷ τῶν δικαστηρίων, οὐδὲ μελετήσει νὰ ἐξεύρῃ μέσα καταναγκασμοῦ, διότι οὐδεὶς ἤθελεν ὑπάρχει ἐκδηλῶν ἠθικὴν ἀτέλειαν. Καὶ ὄντως ἠθικὴ ἀτέλεια εἶναι ἡ στέρησις τῆς πλήρους συνειδήσεως τοῦ καθήκοντος. Ἡ πειθαρχικὴ ὅμως αὕτη ἐξουσία ἐφάνη εἰς ἡμᾶς, ὅτι δὲν συνοδεύεται ὑπὸ ἀγρύπνου καὶ ἀδιαλείπτου ἐπιτηρήσεως, ἄνευ δὲ τῆς ἐπικουρίας τῆς ἀντιλήψεως, καὶ τῆς ἀγρύπνου καὶ ἀδιαλείπτου ἐπιτηρήσεως, παρέστη ἐνίοτε ἀδρανοῦσα, σπανίως δὲ καὶ δυσωπουμένη. Διὰ τοῦτο ἐνομίσαμεν, ὅτι πρέπει νὰ συντάξωμεν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ προτείνωμεν τροποποιήσεις τινὰς εἰς διατάξεις τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων, ὅπως καταστήσωμεν καὶ τὴν ἐπιτήρησιν διηνεκῆ καὶ ἄγρυπνον, καὶ τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν ἐντονωτέραν. Ἄς εὐχηθῶμεν, τὰ μέλη τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας νὰ μὴ παράσχωσί ποτε ἀφορμήν, ἵνα τὸ Κράτος ἐνθυμηθῇ, ὅτι ὑπάρχουσιν ἀναγεγραμμέναι διατάξεις, σκοποῦσαι τὸν καταναγκασμὸν ἐκείνων, οἵτινες παραμελοῦσι τὸ καθῆκόν των, ἃς εὐχηθῶμεν δέ, ἵνα, ἄν ποτε ἤθελε παρασταθῇ τὸ δυστυχὲς τοῦτο συμβεβηκὸς,—διότι δυστυχὲς συμβεβηκὸς εἶναι νὰ ἐξελέγχηται ἠθικὴ ἀτέλεια ἐν τῷ τοιούτῳ κλάδῳ—ἂς εὐχηθῶμεν, ἵνα οἱ διαχειριζόμενοι τὸ καθῆκον τῆς ἐπιτηρήσεως τῆς πειθαρχικῆς ἐξουσίας φανῶσι πάντοτε ἀδυσώπητοι. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο «περὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων» μετὰ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, συντεταγμένον ὑπὸ τοῦ συναδέλφου μου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, καταθέτω εἰς τὴν Βουλήν. Καταθέτω καὶ ἕτερον νομοσχέδιον μετὰ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ὁ ἐμὸς συνάδελφος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης μοὶ ἐνεχείρισε, διὰ τοῦ ὁποίου κανονίζεται, ὅτι εἰς τὸ μέλλον τὰ Πλημμελειοδικεῖα θέλουσι συγκροτεῖσθαι ὑπὸ τριῶν τακτικῶν δικαστῶν. (Γενικὴ ἐπιδοκιμασία καὶ κίνησις ἐν τῇ δεξιᾷ. Εὖγε! εὖγε! ὡραῖα! ὡραῖα!) Ἀλλὰ καὶ ἕτερον νομοσχέδιον, συνταχθὲν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐξετασθὲν ὑπὸ πολυμελοῦς ἐπιτροπῆς, ἐκρίθη ἄξιον νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀποτελεῖ κωδικοποίησιν τῶν διαφόρων νόμων περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Ἐν αὐτῷ δὲ ὄχι μόνον κωδικοποιοῦνται πάντες οἱ νόμοι οἱ ἰσχύοντες, ἀλλὰ καὶ ἑνιαχοῦ προτείνεται ἡ τροποποίησις ἢ ἡ μεταῤῥύθμισις αὐτῶν, ἀναγραφέντος ἐν τῷ περιθωρίῳ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κειμένου τῆς τροποποιουμένης ἢ μεταῤῥυθμιζομένης διατάξεως Καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μετὰ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως καταθέτω εἰς τὴν Βουλήν. Καταθέτω καὶ τέταρτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐξετάσῃ, διότι εἶναι ἄξιον τῆς ἐπιστασίας καὶ τῆς ἐρεύνης αὐτῆς. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καταργεῖται ἡ προσωπικὴ κράτησις διὰ χρέη ἐμπορικὰ, τῶν ὁποίων τὸ κεφάλαιον μετὰ τῶν πρὸ τῆς ἀγωγῆς τόκων δὲν ὑπερβαίνει τὰς 500 δραχμάς. (Ψιθυρισμοὶ ἐν τῇ δεξιᾷ καὶ γενικὴ κίνησις. Ὡραῖα! ὡραῖα!) Εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν νομοσχεδίων τούτων πρέπει νὰ καταταχθῇ καὶ ἕτερον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πληροῖ ὡμολογημένην ὑπὸ τῆς κοινωνίας ἀνάγκην. Πάντες ὁμολογοῦσιν, ὅτι ἡ ὑπὸ τῆς Πολιτείας ἐνασκουμένη ἀστυνομία ἐπὶ τῶν ἑταιριῶν εἶναι ἀσθενὴς, οὐδὲ δύναται νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ συμφέροντα ἐκείνων, οἵτινες ἀποθέτουσι τὰ ἀποταμιεύματα αὑτῶν ἢ τὰ κεφάλαια αὑτῶν εἰς ἑταιρικὰς τοιαύτας ἐπιχειρήσεις. Ἄνδρες διακεκριμένοι ἐν τῇ γνώσει καὶ τῇ ἐπιστήμῃ τῶν νόμων παρεκλήθησαν ὑπ’ ἐμοῦ νὰ ἀσχοληθῶσιν εἰς τὴν μελέτην τοῦ θέματος, μετὰ μακρὰν δὲ ἐργασίαν συνετάχθη νομοσχέδιον καὶ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις αὐτοῦ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο περιλαμβάνει ἄρθρα 139, διαιρεῖται δὲ εἰς κεφάλαια δώδεκα, ἐν τῷ πρώτῳ τῶν ὁποίων ἀναγράφονται αἱ γενικαὶ διατάξεις, τὰ δὲ ἄλλα κεφάλαια πραγματεύονται αʹ) περὶ τῶν ὁμοῤῥύθμων ἑταιριῶν, βʹ) περὶ ἁπλῶν ἑτεροῤῥύθμων ἑταιριῶν (sociétés en commandite), γʹ) περὶ ἀνωνύμων ἑταιριῶν, καὶ ἰδίᾳ περὶ τινων ἐν τοῖς ἐγγράφοις ἀναγκαίων δηλώσεων καὶ περὶ ἐκδόσεως ὁμολογιῶν, δʹ) περὶ ἑτεροῤῥύθμων μετοχικῶν ἑταιριῶν (sociétés en commandite par actions), εʹ) περὶ τῶν λεγομένων συνεργατικῶν ἑταιριῶν (sociétés coopératives), Ϛʹ) περὶ τῶν στιγμιαίων καὶ τῶν μετοχικῶν ἑταιριῶν, ζʹ) περὶ τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν ἑταιριῶν, ηʹ) περὶ ἀγωγῶν καὶ παραγραφῶν, θʹ) περὶ τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ καταρτιζομένων ἑταιριῶν· πλὴν τούτου ἐν ἰδίοις κεφαλαίοις ἀναγράφονται ποινικαὶ διατάξεις καὶ πρόσθετοι διατάξεις καὶ ἐπὶ τέλους μεταβατικαὶ διατάξεις. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μετὰ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως ὡσαύτως καταθέτω εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ ἐμὸς συνάδελφος κ. ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸς θέλει καταθέσει ὡσαύτως νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως. Μετὰ τὴν διὰ τοῦ περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως νόμου ἐκδηλωθεῖσαν πρόνοιαν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας ὑπὲρ τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως ἐπεβάλλετο εἰς ἡμᾶς τὸ καθῆκον νὰ ἀσχοληθῶμεν, ὅπως κανονισθῶσιν ὡσαύτως καὶ τὰ τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου κανονίζονται κατὰ τὴν γνώμην ἡμῶν δεόντως τὰ τοῦ θέματος, ἀλλ’ ἐν αὐτῷ ἡ Βουλὴ θέλει παρατηρήσει καινοτομίαν τινὰ, τὴν ὁποίαν ἀπὸ τοῦδε σπεύδω νὰ ἀναγγείλω εἰς αὐτὴν, ἵνα τὴν προδιαθέσω εἰς τὴν μετὰ μείζονος ἐπιστασίας μελέτην τοῦ μέρους τούτου τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ καινοτομία, τὴν ὁποίαν περιέλαβεν ὁ ὀργανισμὸς τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, εἶναι, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτείνεται ἡ μεταποίησις Γυμνασίων τινῶν ἀπὸ τεχνικῶν εἰς βιωτικά. Τοιουτοτρόπως οἱ ἀπὸ τῶν Γυμνασίων ἀπολυόμενοι πάντες δὲν θέλουσι τρέπεσθαι εἰς τὰ προπύλαια τοῦ Πανεπιστημίου, ἵνα διδάσκωνται τὴν ἐπιστήμην τοῦ Οὐλπιανοῦ ἢ τὴν Ἰατρικὴν, ἀλλὰ θέλουσιν ἐξέρχεσθαι καὶ νέοι, οἵτινες θέλουσι δύνασθαι εἴτε νὰ ἐπιδοθῶσιν ἀμέσως εἰς βιωτικὰ ἔργα, εἴτε νὰ τραπῶσιν εἰς ἀνωτέραν ἐκπαίδευσιν. Ἐπειδὴ δὲ ὁ ἐμὸς συνάδελφος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως θέλει εἰσαγάγει συγχρόνως καὶ νόμον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, περιελήφθησαν ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ διατάξεις, καθ’ ἃς ἡ Φιλοσοφικὴ Σχολὴ διαιρεῖται εἰς κυρίως Φιλοσοφικὴν Σχολὴν καὶ εἰς Σχολὴν φυσικῶν ἐπιστημῶν. Τοιουτοτρόπως οἱ ἀπολυόμενοι ἀπὸ τῶν Γυμνασίων τούτων θέλουσιν ἔχει τὴν εὐκολίαν νὰ ἐπιδίδωνται εἰς διάφορα ἔργα, ἀλλὰ προσέτι καὶ τὴν εὐκολίαν νὰ προσέρχωνται εἰς τὴν Σχολὴν τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν, ὅπως συμπληρῶσι τὰς γνώσεις αὑτῶν. Θέλει δὲ εἰσαγάγει ὁ ἐμὸς συνάδελφος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν Βουλὴν ἕτερον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου προτείνεται ἡ κατάργησις τῆς Σχολῆς τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν, καὶ ἀντ’ αὐτῆς ἡ ἵδρυσις φυσικῶν καὶ χημικῶν γνώσεων, ἐφαρμοζομένων ἐπὶ τὰς τέχνας καὶ τὴν βιομηχανίαν. Βεβαίως ἡ κατάργησις τῆς Σχολῆς τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν θέλει γένηται βαθμηδὸν, ἀρχομένη ἀπὸ τῆς ἀπολύσεως τῆς τελευταίας τάξεως κατὰ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ ἔτους τούτου, ἡ ἀνίδρυσις ὅμως τῆς Σχολῆς τῶν φυσικῶν καὶ χημικῶν γνώσεων θέλει γενῆ εὐθὺς ὡς ἐγγίσῃ ὁ καιρὸς τῆς ἐνάρξεως τοῦ σχολικοῦ ἔτους. Δύναταί τις νὰ καταληφθῇ ὑπό τινος δειλίας, ἀναλογιζόμενος, ὅτι ἐνδέχεται νὰ δημιουργηθῇ κίνδυνός τις ἐκ τοῦ περιορισμοῦ τῆς κλασικῆς διδασκαλίας, ἀλλὰ παρακαλοῦμεν πάντας ἐκείνους, οἵτινες ἤθελον δειλιάσει, ὑποπτευόμενοι τοιοῦτον κίνδυνον, νὰ ἀναμνησθῶσιν ὅτι ὁ κίνδυνος οὗτος ἐν Ἑλλάδι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, διότι καὶ οἱ παῖδες καὶ οἱ ἔφηβοι δὲν παύουσιν ἀκροώμενοι ἐν ταῖς οἰκογενείας αὐτῶν, καὶ ἐν ταῖς οἰκογενείαις τῶν φίλων καὶ οἰκείων τῶν γονέων των, τῆς ἱστορίας τῶν θαυμασίων ἔργων τῶν πατέρων ἡμῶν, καὶ δὲν θέλουσι παύσει, ἄνδρες γενόμενοι, νὰ θαυμάζωσι τὸ κάλλος καὶ τὴν ὡραιότητα καὶ τὴν τέχνην τῶν θαυμασίων ἔργων, τὰ ὁποῖα οἱ πρόγονοι ἡμῶν κατέλιπον, καὶ τὰ ὁποῖα ἡ σκαπάνη καὶ ἡ ἀκαταπόνητος ἀφοσίωσις πρὸς τὴν ἐπιστήμην τῶν ἀρχαιολόγων δι’ ἀνασκαφῶν ἑκάστοτε μᾶς ἀποκαλύπτει καὶ μᾶς πλουτίζει. Ὁ κύριος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς θέλει εἰσαγάγει εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἄλλα νομοσχέδια, δι’ ὧν θέλει κανονίσει τὰ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημολογιστῶν οὕτως, ὥστε νὰ καταπαύσῃ ἡ σπατάλη τῶν δημοτικῶν χρημάτων, ἡ νῦν συντελουμένη, νὰ ἀρθῇ δὲ ἡ σκανδαλώδης ἀνισότης, ἥτις πολλαχοῦ συντελεῖται, πολλαχοῦ, ἔνθα ὑπάλληλοι τοιοῦτοι κατήντησαν νὰ λαμβάνωσι μισθὸν ἀνώτερον τοῦ μισθοῦ τοῦ προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου θέλουσι κανονισθῆ τὰ τῶν δημολογιστῶν οὕτως, ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἀκρίβεια καὶ ἡ τελειότης τοῦ ἐλέγχου κατά τε τὴν ἐξέτασιν τῶν προϋπολογισμῶν καὶ ἀπολογισμῶν τῶν δήμων, καὶ κατὰ τὴν ἐξέτασιν τῶν προϋπολογισμῶν καὶ ἀπολογισμῶν τῶν Μονῶν. Δι’ ἑτέρου νομοσχεδίου ὁ κύριος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς θέλει ἀπασχολήσει τὴν Βουλὴν, καὶ ἐλπίζω ὅτι αὕτη θέλει ἀνεύρει ἐν αὐτῷ ἐπαρκῆ πρόνοιαν, ὅπως διασώζωνται κατὰ τὸ τέλος ἑκάστης ἐκλογῆς τὰ ἐκλογικὰ εἴδη, τὰ ὁποῖα κατασπείρονται μετὰ τὸ πέρας τῆς διαλογῆς, δημιουργοῦσι δὲ τὴν ἀνάγκην κατὰ πᾶσαν νέαν ἐκλογὴν νὰ προμηθευώμεθα νέα ἐκλογικὰ εἴδη. Ὡσαύτως θέλει προτείνει νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ συναρμολογηθῶσι τὰ δικαιώματα τῶν πιστωτῶν τῶν δήμων πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπιτρέπει, εἰμὴ τὴν κατάσχεσιν μόνον τοῦ πεμπτημορίου τῶν ἐσόδων αὐτῶν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου θέλουσι διασωθῆ ἀπὸ τῆς πτωχεύσεως πολλοὶ δῆμοι, τοὺς ὁποίους ἤδη βεβαία πτώχευσις ἀπειλεῖ, ἐν ὅσῳ δὲν κανονισθῶσιν, ὡς κανονίζονται, τὰ περὶ τούτου διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Δι’ ἑτέρου νομοσχεδίου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν θέλει παρακαλέσει τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν νὰ ἑρμηνεύσῃ τὸ ἄρθρον 34 τοῦ περὶ ὁδοποιΐας νόμου. Περὶ τῆς ἑρμηνείας ταύτης καὶ Ὑπουργεῖον προκάτοχον ἡμῶν εἶχεν εἰσαγάγει εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ δὲν ἐπρόφθασε νὰ ἐπιψηφίσῃ. Ἐπίσης δι’ ἄλλου νομοσχεδίου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν θέλει παρακαλέσει τὴν Βουλὴν νὰ ἄρῃ τὰ προσκόματα, τὰ ὁποῖα ἡ μὴ συγκρότησις τῶν ἐπαρχιακῶν συμβουλίων παρέχει εἰς τὴν ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν τοῦ νόμου περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὡσαύτως θέλει εἰσαγάγει διάφορα νομοσχέδια. Θέλει εἰσαγάγει νομοσχέδιον πρὸ πάντων, τοῦ ὁποίου τὴν ἀνάγκην ἀνεγνωρίσαμεν μόλις ἀναλαβόντες τὴν διοίκησιν τοῦ Κράτους, νομοσχέδιον περὶ ἱδρύσεως εἰδικοῦ ταμείου κατασκευῆς καὶ ἐπισκευῆς ἀτμολεβήτων καὶ μηχανῶν τῶν πολεμικῶν πλοίων, ἡ δὲ ἐξέτασις τῶν πλοίων τοῦ στόλου κατὰ τὰς μηχανὰς καὶ ἀτμολέβητας πείθει ἕκαστον, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ τάχιστα μέτρον τοιοῦτον, οὐχὶ μόνον ὅπως σώζωνται τὰ πλοῖα ἀπὸ φθορὰς ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀλλὰ καὶ ὅπως μὴ κατασταθῶσιν ἄχρηστα πρὸς τὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος διὰ δαπάνης μεγάλης ἀπέκτησεν αὐτά. Ἀλλὰ καὶ ἄλλο νομοσχέδιον θέλει εἰσαχθῆ ὑπὸ τοῦ εἰρημένου συναδέλφου μου, ὅπως προλάβῃ τὴν πτώχευσιν τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου. Δι’ ἄλλου νομοσχεδίου δὲ τοῦ εἰρημένου Ὑπουργοῦ ζητεῖται ὁ κανονισμὸς τοῦ χρόνου τῆς προφυλακίσεως τῶν ὑπὸ τοῦ διαρκοῦς Ναυτοδικείου καταδικαζομένων. Δι’ ἄλλου νομοσχεδίου προτείνεται ἡ κατάργησις τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ νόμου τῆς 13 Ἀπριλίου 1884 περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ νόμου ΩΞΓʹ, δι’ οὗ ἐσυστήθη τὸ σῶμα τῶν μηχανικῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Θέλει πλὴν τούτων εἰσαγάγει ὁ ἐμὸς συνάδελφος καὶ νομοσχέδια περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυπηγικοῦ κλάδου, περὶ προαγωγῆς τῶν ὑπολογιστῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ περὶ τροποποιήσεως τοῦ ᾼΡΞΒʹ νόμου περὶ βαθμολογίας καὶ προσόντων τῶν οἰκονομικῶν βαθμοφόρων τοῦ ναυτικοῦ· ἕτερον νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 10 Ὀκτωβρίου 1856 νόμου περὶ συστάσεως τοῦ ταμείου τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ· ἕτερον περὶ συστάσεως Σχολῆς μαθητευομένων μηχανικῶν· ἕτερον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, καὶ ἕτερον περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν νόμου τῆς 14 Ἀπριλίου 1884. Ἀφοῦ ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀστυνομίας καὶ κατασταθῇ νόμος, θέλομεν εἰσέλθει εἰς μεταβατικήν τινα κατάστασιν ἀπὸ τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον τυγχάνει νῦν ἰσχύον, εἰς τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἀναγράφει τὸ ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον. Ἀλλὰ δὲν ὑφίσταται μόνη ἡ ἀνάγκη αὕτη· ἄλλη ἀνάγκη γενικωτέρα καὶ διαρκεστέρα, ἡ ἀνάγκη τῆς τακτοποιήσεως τῶν ἀφορώντων τὴν στρατιωτικὴν τάξιν καὶ εὐπρέπειαν, ἡ ἀνάγκη τῆς ἀπαλλαγῆς τοῦ στρατοῦ ἀπὸ ἔργων, τὰ ὁποῖα δὲν ἁρμόζουν εἰς αὐτὸν, καθιστᾷ ἀνυπέρβλητον, ἵνα φροντίσωμεν νὰ μεταβάλωμεν τὴν νομοθεσίαν τὴν κανονίζουσαν τὰ τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς. Κατὰ τὸν ἀρχικὸν ὀργανισμὸν τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς, οἱ χωροφύλακες κατετάσσοντο ἐθελουσίως, ἦσαν πάντες στρατιωτικοὶ, δοκιμασθέντες ἐν τῇ ἐκπληρώσει τοῦ καθήκοντος καὶ παρέχοντες τὰ ἐχέγγυα, ὅτι θέλουσιν ἐκπληρώσει καὶ τὸ καθῆκον τοῦ χωροφύλακος ἐντίμως καὶ εὐπρεπῶς. Λόγοι, οἵτινες ἔπεισαν τὴν παρελθοῦσαν Κυβέρνησιν, ὑπηγόρευσαν εἰς αὐτὴν νὰ τροποποιήσῃ τὸ σύστημα τοῦτο, καὶ ἐγκαταστήσῃ νέον, κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ χωροφύλακες δὲν ἀναζητοῦνται πλέον διὰ τῆς ἐθελουσίας κατατάξεως, ἀλλὰ λαμβάνονται ἐκ τῶν πρὸς στρατείαν ὑποχρέων τοῦ ἔτους, μετὰ ὑπηρεσίαν ὡρισμένου ἀριθμοῦ μηνῶν. Δυστυχῶς ἡ κίνησις τῆς διοικήσεως καὶ ἀνάγκαι ἐπικείμεναι δὲν ἐπέτρεπον πολλάκις εἰς τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Στρατιωτικῶν νὰ περιμένωσιν, ἵνα διανύσωσιν ἐν τῷ στρατῷ πάντα τὸν ἀριθμὸν τῶν μηνῶν, τὸν ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενον, οἱ διὰ τὴν χωροφυλακὴν προωρισμένοι, ὅπως τύχωσι κἂν τῆς προχείρου παρασκευῆς, ἣν ἔμελλον νὰ πορίζωνται, ἐὰν διέμενον ἐν τῷ στρατῷ ἐπὶ τοὺς ὡρισμένους μῆνας. Ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἡ ἐκτέλεσις τοῦ συστήματος αὐτοῦ πολλάκις κατέληξεν εἰς ἀποτελέσματα τὰ μάλιστα δυσάρεστα, ἀλλὰ καὶ ἄλλο μέγιστον κακὸν συνετελεῖτο, ὅτι ἕνεκα τῆς τοιαύτης καταστάσεως τῆς χωροφυλακῆς ὁ τακτικὸς στρατὸς περιεσπᾶτο περὶ ἔργα ἀλλότρια τοῦ προορισμοῦ αὐτοῦ, οὐδὲ ἠδύνατο νὰ προσδοκᾷ τις τὴν ἁρμόζουσαν παρασκευὴν αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο τὸ θέμα τῆς συντάξεως τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς εἶναι θέμα πρωτίστης μελέτης. Ἐπὶ ταύτην τινὰ μελέτην ἐτράπημεν, καὶ δὲν εὕρομεν ἕτερον μέσον ἢ νὰ ἐπαναφέρωμεν τὸ παλαιὸν σύστημα, εἰσάγοντες τὴν ἐθελουσίαν κατάταξιν πρὸς καταρτισμὸν τῆς χωροφυλακῆς. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσάγομεν εἰς τὴν Βουλὴν, τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς θέλει ἀποτελεῖσθαι ἀπὸ ἑξακισχιλίους ἄνδρας, ὁπλίτας καὶ ὑπαξιωματικούς, θέλει δὲ διαιρεῖσθαι εἰς 240 ἐνωμοτίας, ὧν ἑκάστη θέλει ἔχει 22 ὁπλίτας, 2 ὑπενωμοτάρχας καὶ ἕνα ἐνωμοτάρχην. Ἐπειδὴ δ’ ἐνδέχεται νὰ μὴ ἐπαρκῇ διὰ πάσας τὰς εἰς τὴν χωροφυλακὴν ἀνατεθειμένας ὑπηρεσίας ὁ ἀριθμὸς τῶν 6,000 ἀνδρῶν, ἀπαιτουμένου ἴσως ἀνωτέρου ἀριθμοῦ, ὅπως ἀπαλλαγῇ ὁ στρατὸς ἀπὸ πάσας τὰς ἀλλοτρίας ὑπηρεσίας, καὶ ἀπὸ αὐτὴν ἔτι τὴν φρούρησιν τῶν φυλακῶν, διὰ τοῦτο ἀνεγράφη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ζητεῖται ἡ συμπλήρωσις τοῦ σώματος ἐκ τῶν εὐζωνικῶν ταγμάτων, προτιμωμένων τῶν εὐζώνων, ὅσοι προέρχονται ἐκ τῆς ἐθελουσίας κατατάξεως. Οὕτω συγκροτουμένου τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς, ἐλπίζομεν ὅτι πᾶσαι αἱ ὑπηρεσίαι, ὅσαι δὲν ἀνήκουσιν εἰς τὸν στρατὸν, θέλουσιν ἐκτελεῖσθαι ὑπὸ τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς, θέλει δὲ ἀπαλλαγῆ ὁ στρατὸς ἀπὸ τὴν συνοδείαν τῶν εἰσπρακτόρων, ἀπὸ τὴν καταδίωξιν τῶν φυγοδίκων καὶ τῶν φυγοποίνων, καὶ ἀπὸ τὴν φρούρησιν τῶν φυλακῶν, καὶ θέλει ἀσχοληθῆ εἰς τὴν κυρίαν αὐτοῦ ἀποστολήν, εἰς τὴν μόρφωσιν καὶ ἐκπαίδευσιν αὐτοῦ. Οὕτω δὲ θέλομεν δυνηθῆ νὰ συντάξωμεν τὸν στρατὸν τοιοῦτον, οἷος πρέπει νὰ ᾖναι. Τὰ χρηματικὰ ἀποτελέσματα τοῦ νόμου τούτου ἐξέθηκα ἐν πίνακι, τὸν ὁποῖον συνάπτω ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, θέλει δὲ βεβαιωθῇ ἐξ αὐτοῦ ἡ Βουλὴ, ὅτι ἡ δαπάνη δὲν εἶναι τόση, ὥστε νὰ ἀποτρέψῃ αὐτὴν ἀπὸ τῆς ψηφίσεως αὐτοῦ. Πλὴν τῶν νομοθετημάτων τούτων, καθῆκον εἴχομεν νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς ἑτέρας ἀνάγκας, οὐχὶ διοικητικὰς, ἀλλὰ κοινωνικὰς, ἢ μᾶλλον εἰπεῖν οἰκογενειακάς. Ἐὰν διὰ τῆς βελτιώσεως τοῦ συστήματος τῆς ἐκπαιδεύσεως, οὐ μόνον τῆς στοιχειώδους, ἀλλὰ καὶ τῆς μέσης καὶ τῆς ἐπιστημονικῆς, καταρτίζομεν πολίτας εὐμαθεῖς καὶ χρησίμους πρὸς ἑαυτοὺς καὶ τὴν κοινωνίαν, μέγα ἀφίνομεν βάρος εἰς τὴν οἰκογένειαν, ἐμπιστευόμενοι εἰς αὐτὴν μόνην νὰ ἀνατρέφῃ τοὺς πολίτας ἐν τῇ πίστει τοῦ Χριστοῦ καὶ ἐν τῇ ἠθικῇ τῆς φιλοσοφίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως προὐνόησε περὶ τῶν ἀναγκῶν τούτων, καὶ θέλει εἰσαγάγει εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδια, ἓν περὶ συστάσεως ἱερατικοῦ ταμείου, ἕτερον περὶ ἱδρύσεως μονοπωλίου τοῦ κηροῦ, ὡς πόρου τοῦ ἱερατικοῦ ταμείου, ἕτερον περὶ ἐνοριῶν καὶ περὶ προσόντων τῶν ἐφημερίων, καὶ ἕτερον περὶ ἱεροκηρύκων. Κατὰ τὸ 1852, ὅτε τὸ Κράτος ἠδυνήθη νὰ κανονίσῃ νομοθετικῶς τὰ τῆς διοικήσεως τῆς Ἐκκλησίας, ἐπέθηκε στέγην ἐπὶ τοῦ οἰκοδομήματος τῆς διοικήσεως αὐτῆς, ἂν οὐχὶ πολυτελῆ, ἀλλ’ ἁρμόζουσαν, δὲν ἐφρόντισεν ὅμως νὰ οἰκοδομηθῶσι καὶ τοῖχοι στερεοὶ, νὰ τεθῶσιν ὑπὸ τὸ οἰκοδόμημα θέμεθλα ἀσφαλῆ, ὑποβαστάζοντα τὴν στέγην ταύτην. Τὰ θέμεθλα ταῦτα καὶ τοὺς τοίχους ἀποτελοῦσιν οἱ ἐφημέριοι τῆς χώρας. Εἰς παρελθοῦσαν ἐποχὴν, πρὸ 30 ἐτῶν, ὁ μακαρίτης Κωνσταντῖνος Ζάππας εἶχε θέσει εἰς τὴν διάθεσίν μου 45 χιλιάδας φράγκων διὰ συναλλάγματος. Ἐφρόντισα νὰ ἐξαργυρώσω τὸ συνάλλαγμα, καὶ παρεκάλεσα τὸν τότε διοικητὴν τῆς Τραπέζης Γεώργιον Σταύρου νὰ ἀγοράσῃ διὰ τοῦ ἀντιτίμου αὐτοῦ μετοχὰς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τὰς ὁποίας, προκαλέσας καὶ τὴν συναίνεσιν τοῦ μακαρίτου Ζάππα, ἀπέστειλα δι’ ἐπιστολῆς μου πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὅπως χρησιμεύσωσιν ὡς βάσις ταμείου ἱδρυθησομένου διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ συντήρησιν τοῦ κατωτέρου κλήρου. Ὑπουργὸς ἦτο ὁ Κωνστ. Λομβάρδος, εἰς ὃν ἀπέστειλα δι’ ἐπιστολῆς μου τὰς ὁμολογίας τῆς Τραπέζης, καὶ ὅστις μοὶ ἐδήλωσε δι’ ἐπιστολῆς τὴν παραλαβήν των. Ἔκτοτε ἐφρόνουν, ὅτι πρέπει τὸ Κράτος νὰ προνοήσῃ περὶ μορφώσεως καὶ συντηρήσεως ἐφημερίων, διότι οὗτοί εἰσιν οἱ διδάσκαλοι τῶν οἰκογενειῶν, οἱ παρήγοροι τοῦ ἀνθρώπου ἐν ταῖς δυστυχίαις καὶ θλίψεσι. Καὶ ὄντως ἐφημερίων τοιούτων ἔχομεν ἀνάγκην. Διὰ τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἐφρόντισε νὰ ἀναγράψῃ προσόντα διὰ τὴν χειροτονίαν τῶν ἱερέων καὶ ἐφημερίων, καὶ νὰ παρασκευάσῃ τὰ τοῦ ταμείου, διὰ τοῦ ὁποίου δύνανται νὰ κανονισθῶσι τὰ τῆς συντηρήσεως αὐτῶν. Κύριοι, ἠνώχλησα ὑμᾶς, διὰ μακρῶν ἀφηγούμενος τὸ πόρισμα τῶν ἐργασιῶν ἡμῶν. Δὲν μοὶ μένει ἢ νὰ εὐχηθῶ, ὅπως τὰ πράγματα τῆς Πατρίδος εὐπλοήσωσιν. Ἄν δὲ πρὸς τοῦτο ἤθελον συντελέσει κατ’ ἐλάχιστον τὰ ἔργα ἡμῶν, ἅτινα εἰσάγομεν εἰς τὴν Βουλὴν, θέλομεν θεωρήσει ἡμᾶς εὐτυχεῖς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν Βουλευτῶν καὶ τοῦ ἀκροατηρίου).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέντα νομοσχέδια θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα. ἀριθ. 8–40). Τὴν Δευτέραν, ὥρᾳ 3 μετὰ μεσημβρίαν, ἔχομεν συνεδρίασιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 6 καὶ 30′ μ. μ.