1895.07.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 46.

Τῆς 11 Ἰουλίου 1895.

(Τετάρτη)

Ὥρα 11 π. μ.

(Προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ν. Καλλιφρονᾶ).

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ τῶν Βουλευτῶν καταλόγου, ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτία).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως θέλουσιν ἀναγνωσθῆ μετὰ μεσημβρίαν, διότι δὲν ἐτυπώθησαν εἰσέτι.

§2ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῶν Ὑπουργῶν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ κ. Π. Σ. Παμπούκη περὶ συστάσεως Λυσσιατρείου καὶ Λυσσοκομείου. Ἐν τῇ ἐγγράφῳ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἀναφέρω διὰ μακρῶν τοὺς λόγους, οἵτινες συνηγοροῦσιν ὑπὲρ τῆς ἀρωγῆς, ἥτις, καθ’ ἡμᾶς, ἐξ ἅπαντος πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τὸ ἐν τῇ ἡμετέρᾳ πρωτευούσῃ πρὸ ἑνὸς ἔτους ἱδρυθὲν Λυσσιατρεῖον. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ προσθέσω ὀλίγα τινὰ, ὅπως δυνηθῶ νὰ πείσω ὑμᾶς, ὅτι τὸ νομοθετικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον προτείνομεν εἰς τὴν ψῆφον ὑμῶν, δὲν εἶναι μόνον ἔργον ὑψίστης κοινωνικῆς ἀνάγκης, εἶναι καὶ ἔργον ὑψίστης φιλανθρωπίας. Δύναταί τις μάλιστα νὰ εἴπῃ, ὅτι μετὰ τὴν ἀνακάλυψιν τῆς ἀντιλυσσικῆς θεραπείας ὑπὸ τοῦ διασήμου Pasteur, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς Κράτος, ὅσον μικρὸν καὶ ἂν ᾖναι τοῦτο, νὰ μὴ ἔχῃ Λυσσοκομεῖον. Πρόκειται λοιπὸν, ὡς εἶπον πρὸ μικροῦ, περὶ ἱδρύματος κατ’ ἐξοχὴν φιλανθρωπικοῦ, περὶ ἱδρύματος κατ’ ἐξοχὴν λαϊκοῦ. Καθόσον, ὡς δὲν ἀγνοεῖτε, κύριοι Βουλευταὶ, οἱ πλεῖστοι τῶν λυσσοδήκτων εἰσὶν ἄποροι, ἀδυνατοῦντες συνεπῶς ὄχι μόνον νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὰς μεγάλας δαπάνας οἱασδήποτε ἀποδημίας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς πολὺ μικροτέρας δαπάνας τῆς παρὰ τῷ Λυσσιατρείῳ Παμπούκη θεραπείας· τὸ δὲ Κράτος, ἀρνούμενον εἰς τοὺς δυστυχεῖς τὴν μίαν εἴτε τὴν ἄλλην συνδρομὴν, εὐλόγως δύναται νὰ κατηγορηθῇ ἐπὶ ἐσχάτῃ ἀστοργίᾳ καὶ ἀπανθρωπίᾳ, προκειμένου μάλιστα περὶ τοῦ φρικωδεστέρου νοσήματος, ὅπερ ἡ φύσις ἐγέννησε. Χορηγοῦμεν λοιπὸν χιλίας κατὰ μῆνα δραχμὰς ἐπί τινα ἔτη, τὰ ὁποῖα ἡ Βουλὴ, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου δύναται, κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτῇ, ν’ αὐξήσῃ ἢ νὰ ἐλαττώσῃ. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι τινὲς ἀνησύχησαν ἐπὶ τῷ ὅρῳ τούτῳ. Φρονῶ ὅμως, ὅτι δὲν ἔχουσι δίκαιον, καθόσον ὁ ὅρος οὗτος οὐδεμίαν ἀπολύτως σημασίαν ἔχει, διότι δὲν προτιθέμεθα νὰ δημιουργήσωμεν προνόμιόν τι ἔκτακτον ἢ μονοπώλιόν τι εἰδικὸν ὑπὲρ τοῦ κ. Παμπούκη. Πρόκειται ἁπλῶς νὰ λαμβάνῃ οὗτος ἐπὶ 25 ἢ 15 ἔτη χιλίων δραχμῶν χορηγίαν κατὰ μῆνα διὰ τὴν ἐργασίαν αὑτοῦ, διὰ τὰς οὐ μικρὰς δαπάνας τῆς συντηρήσεως τοῦ Λυσσιατρείου, διὰ τὰς πολὺ μεγαλειτέρας δαπάνας τῆς πλήρους καὶ ὁριστικῆς διαῤῥυθμίσεως τοῦ καταστήματος τούτου, ἰδίως δὲ διὰ τὴν δωρεὰν θεραπείαν πάντων ἀνεξαιρέτως τῶν ἀπόρων τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ μήπως τοῦτο ἐμποδίζει ἄλλον τινὰ ἐπιστήμονα, ἐὰν θελήσῃ, νὰ ἱδρύσῃ καὶ αὐτὸς Λυσσοκομεῖον ἢ Λυσσιατρεῖον; Παντάπασιν. Ἐὰν δὲ τυχὸν ὁ κ. Παμπούκης—διότι ἐλέχθη καὶ τοῦτο—δὲν συμμορφωθῇ εἰς τὸ μέλλον μὲ τὰς προόδους τῆς ἐπιστήμης, δὲν καταδικάζει τάχα αὐτὸς ἑαυτὸν εἰς πλήρη ἀχρηστίαν; Ἄλλως τε ἡμεῖς δὲν ἠμελήσαμεν, ὅπως λάβωμεν τὰς ἀπαιτουμένας ἐγγυήσεις, ἐνομίσαμεν δὲ, ὅτι ὠφείλομεν νὰ θέσωμεν τὸ Λυσσιατρεῖον Παμπούκη ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν καὶ τὸν ἔλεγχον τοῦ Ἰατροσυνεδρίου, εἰς τοῦ ὁποίου τὰς γνώμας ὀφείλομεν νὰ προσέχωμεν, οὕτω δὲ ὡρίσαμεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅτι δύο ἔφοροι θέλουσι παρακολουθεῖ καὶ ἐπιτηρεῖ ἀγρύπνως τὰς ἐργασίας τοῦ κ. Παμπούκη, ἀναφέροντες πάντα τὰ κατ’ αὐτὸ εἰς τὴν προϊσταμένην ἀρχήν. Εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι πρόκειται περὶ μέτρου ἀληθῶς φιλανθρωπικοῦ. Ἀλλὰ μήπως τοῦτο δὲν συμφέρει καὶ ὑπὸ ἔποψιν οἰκονομικήν; Ἐὰν δύο μόνον λυσσοδήκτους τὸ Κράτος ἠναγκάζετο κατ’ ἔτος νὰ πέμπῃ εἰς Παρισίους ἢ ἀλλαχοῦ πρὸς θεραπείαν, ἀναμφιβόλως θὰ ἐδαπάνα πλείονα τῶν ὅσων θέλει δαπανήσει σήμερον, ὅπως δωρεὰν πέμπῃ πρὸς θεραπείαν πάντας τοὺς ἀπόρους τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου. Καὶ ταῦτα μὲν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀρχήν. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸ πρόσωπον, πρὸς τὸ ὁποῖον ἤδη συμβάλλεται ἡ Κυβέρνησις, τὸ πρόσωπον τοῦτο εἶναι ἀρκούντως γνωστόν, ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ ἀνάγκην πολλῶν συστάσεων. Ὁ κ. Παμπούκης ἐσπούδασεν εἰδικῶς ἐν Παρισίοις παρὰ τῷ διασήμῳ Pasteur τὴν ἀντιλυσσικὴν θεραπείαν. Ἐπανελθὼν ἐνταῦθα, προέβη εἰς πειράματα λίαν πειστικὰ καὶ λίαν ἐπιτυχῆ, τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν ἀφίνουσιν ἀμφιβολίαν περὶ τῆς ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἰδικότητος καὶ ἐπιστημονικῆς αὐτοῦ ἀξίας. Πρὸ ἑνὸς δὲ ἔτους ὁ ἐπιστήμων οὗτος προέβη ἐπὶ τέλους καὶ εἰς σύστασιν Λυσσοκομείου, ἔνθα δὲν παύει δεχόμενος καὶ θεραπεύων ἀπειρίαν λυσσοδήκτων. Ἤδη ὁ δῆμος Ἀθηναίων, πεισθεὶς ὅτι δωρεὰν δὲν ἠδύνατο ὁ κ. Παμπούκης νὰ παρέχῃ τὴν θεραπείαν αὐτοῦ τοῖς ἀπόροις, οὐδ’ ἐδύνατο οὗτος ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς μεγάλας δαπάνας τῆς συντηρήσεως τοῦ Λυσσιατρείου, ἦλθεν ἀρωγὸς καὶ παρέσχεν εἰς αὐτὸν ὄχι μόνον τὴν ἠθικὴν αὐτοῦ συνδρομήν, ἀλλὰ καὶ μικράν τινα ὑλικὴν συνδρομὴν ὑπὲρ τῶν ἀπόρων τοῦ δήμου Ἀθηναίων δημοτῶν. Ὅ,τι ἔπραξεν ὁ δῆμος Ἀθηναίων, φρονοῦμεν ὅτι κατὰ μείζονα λόγον ὤφειλε νὰ πράξῃ τὸ Κράτος. Ἔχει τὸ καθῆκον τὸ Δημόσιον νὰ λάβῃ πρόνοιαν καὶ διὰ τοὺς τῶν λοιπῶν δήμων τοῦ Κράτους ἀπόρους. Τοῦτο ἀκριβῶς προτιθέμεθα διὰ τοῦ προτεινομένου νομοθετήματος. Ἐννοοῦμεν δηλονότι νὰ κανονίσωμεν ὁριστικῶς τὰ τῆς ἀρωγῆς τοῦ Δημοσίου πρὸς τὸ ἐνταῦθα Λυσσιατρεῖον ὑπὲρ τῆς δωρεὰν θεραπείας τῶν ἀπόρων λυσσοδήκτων. Δὲν ἀμφιβάλλομεν δὲ, ὅτι πάντες κατανοεῖτε τοῦ μέτρου τούτου τὴν ἐπιτακτικὴν καὶ ἐπιβεβλημένην ἀνάγκην.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 273).

§4ΠΕΤΣΑΛΗΣ ΚΑΙ Γ. ΚΟΖΑΚΗΣ ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Νὰ προτιμηθῇ.

§5ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Πρῶτον νὰ ἐγγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κάτοικοι Βόχας τῆς Κορινθίας διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σταφιδικοῦ νομοσχεδίου. Πολῖται ἐκ Καλαμῶν διαμαρτύρονται ἐπίσης κατὰ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου. Ὁ Παναγ. Ρῶκος αἰτεῖται νὰ τῷ χορηγηθῇ μικρὸν χρηματικὸν βοήθημα. Οἱ ἐν Ἀθήναις δικηγόροι Σπυρ. Ἄρτης, Δ. Τομαρόπουλος, Τηλεμαχίδης καὶ Παραμυθιώτης παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν νὰ τροποποιήσῃ τὸν νόμον περὶ ἐμμίσθων παρέδρων καὶ νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα τοῦ διορισμοῦ τῶν ἐπιτυχόντων εἰς τὴν θέσιν τοῦ πρωτοδίκου κατὰ τὰς γενομένας πρὸ τοῦ νόμου περὶ ἐμμίσθων παρέδρων ἐξετάσεις.

§7Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Πρέπει ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὸ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργεῖον μετὰ συστάσεως. Οἱ ἀναφερόμενοι δικηγόροι ἀπέκτησαν τὸ δικαίωμα νὰ διορισθῶσι πρωτοδίκαι. Δυνάμει νόμου ὑπεβλήθησαν εἰς ἐξετάσεις, ἐκοπίασαν, ἐδαπάνησαν, ἀφοῦ δὲ ἐξητάσθησαν, ἔρχεται ὁ νόμος περὶ ἐμμίσθων παρέδρων καὶ τοὺς ἀποκλείει. Εἶναι προφανέστατον τὸ ἀδίκημα, καὶ νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, πρέπει νὰ φέρῃ τροποποίησιν εἰς τὸν νόμον περὶ ἐμμίσθων παρέδρων, διότι προσβάλλει κεκτημένα δικαιώματα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Δανιὴλ Σουρμελῆς αἰτεῖται τὴν συνδρομὴν τοῦ Κράτους πρὸς συντήρησιν ἐκπαιδευτηρίου κωφαλάλων.

§9ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ συστηθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι πράγματι, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν, δέον νὰ ὑποστηριχθῇ τοιοῦτον ἐκπαιδευτήριον.

§10Γ. ΚΟΖΑΚΗΣ ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Καραπάνου. Ἔλαβον γνῶσιν τοῦ σχεδίου τοῦ κ. Σουρμελῆ καὶ φρονῶ ὅτι πρόκειται περὶ ἱδρύματος μεγίστης φιλανθρωπίας. Ὁ δὲ κ. Σουρμελῆς ἔχει τὰς ἀπαιτουμένας γνώσεις καὶ τὸ ἀπαιτούμενον σθένος νὰ ὀργανώσῃ τοιοῦτον σχολεῖον. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν αἴτησιν ταύτην, ὡς ἀφορῶσαν εἰς λίαν φιλάνθρωπον σκοπόν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Κόρπας.

§12ΚΟΡΠΑΣ. Πρὸ πολλῶν ἡμερῶν εἶχον συστήσει εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ἀτμοπλοϊκῆς συγκοινωνίας τῶν Κυκλάδων νήσων, ἰδίως δὲ τῶν νήσων τῶν ἀποτελουσῶν τὴν ἐπαρχίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω ἐνταῦθα, ὁμολογῶ δὲ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν λίαν ἀξιεπαίνως καὶ ἀποτελεσματικῶς καὶ ταχέως ἐμερίμνησε περὶ τῆς συγκοινωνίας τῶν ἐν λόγῳ νήσων, ἀνανεώσας τὴν κατὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας λήγουσαν σύμβασιν, ἢ μᾶλλον παρατείνας τὴν ὑφισταμένην σύμβασιν μεταξὺ τῆς Πανελληνίου Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας καὶ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἀρίστη ὑπῆρξεν ἡ πρᾶξις αὕτη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας μου ἐπεσπάσατο αὕτη, χωρὶς βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀποβλέψῃ εἰς συναλλαγὴν, ἀλλὰ ἁπλῶς μόνον εἰς τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου ἀποβλέψας, προέβη εἰς τὸ μέτρον. Ἐπειδὴ ὅμως πρό τινων ἡμερῶν εἶδον εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως νέαν σύμβασιν μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς ἑταιρίας Διακάκη, ἂν ἡ σύμβασις αὕτη σκοπῇ μόνον τὴν διατήρησιν τῆς ταχυδρομικῆς συγκοινωνίας, δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε, ἂν ὅμως μετὰ τὴν σύναψιν τῆς συμβάσεως ταύτης πρόκειται ἡ Κυβέρνησις νὰ σταματήσῃ ἕως ἐδῶ, νὰ μὴ προβῇ τουτέστιν εἰς σύνταξιν ἄλλης συμβάσεως οὔτε μετὰ τῆς Πανελληνίου Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας, οὔτε μετ’ ἄλλης τινὸς, πρὸς διατήρησιν τῶν γραμμῶν τούτων, τότε θέλω παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ Διακάκης ἔχει δύο μόνον ἀτμόπλοια, τὴν γνωστὴν τοῖς πᾶσι «Μίναν» καὶ ἓν ἄλλο νεότευκτον ἀτμόπλοιον, τὸ «Λαύριον». Ἂν δὲ πρόκειται νὰ ἐξυπηρετηθῇ γραμμὴ μεταξὺ Κέας καὶ Σύρου ἀπέναντι τοῦ Καφηρέως διὰ τοῦ ἀτμοπλοίου «Μίνας», ἡ σύμβασις εἶναι χάρτης ἄγραφος, διότι εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατον ἐν ὥρᾳ χειμῶνος νὰ ταξειδεύσῃ τὸ μικρὸν τοῦτο ἀτμόπλοιον ἐκείνας τὰς θαλάσσας· ἂν ὅμως πρόκειται περὶ τοῦ νέου ἀτμοπλοίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀρκετῆς χωρητικότητος καὶ ἀντοχῆς, δὲν ἔχω νὰ εἴπω τι. Τὴν παρατήρησιν ταύτην εἶχον νὰ κάμω, διότι ἡ σύμβασις δὲν κάμνει αὐτὴν τὴν διάκρισιν, ἑπομένως εἶναι ἐλεύθερος ὁ Διακάκης νὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ μικροῦ ἀτμοπλοίου. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπιστήσῃ σπουδαίως τὴν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον εἶναι ἄδικον καὶ ἄνισον, νῆσοι εἰς τὰ πρόθυρα τῆς πρωτευούσης κείμεναι, νὰ στερῶνται συγκοινωνίας, καὶ θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ μὴ συντελέσῃ, ὅπως ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, καθ’ ἣν εἰς νῆσόν τινα τῶν Κυκλάδων τὴν μεταβολὴν τοῦ πολιτεύματος ἔμαθον μετὰ ἓξ μῆνας ἐκ Μασσαλίας!

§13ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Πληροφορῶ τὸν κ. Βουλευτὴν Κέας, ὅτι πάντα, ὅσα εἶπε, τὰ γνωρίζω καλῶς. Ἡ σύμβασις μετὰ τῆς ἑταιρίας Διακάκη δὲν ἐμποδίζει τὴν συνομολόγησιν ἄλλων συμβάσεων.

§14ΤΟΜΑΝ. Δὲν ὑπάρχει φόβος, μήπως ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν ἐποχήν, ἣν ἀνέφερεν ὁ συνάδελφος, διότι ἀτυχῶς εὑρισκόμεθα ἐν τῇ ἐποχῇ ἐκείνῃ· ἔτι καὶ νῦν ὑπάρχουσι νῆσοι, αἵτινες οὐδεμίαν ἔχουσιν ἀτμοπλοϊκὴν συγκοινωνίαν, ἐν καιρῷ δὲ χειμῶνος, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐπικρατοῦσιν οἱ βόρειοι ἄνεμοι, εἶναι ἐντελῶς ἀποκεκλεισμένοι ἐπὶ μῆνας. Ἐνῷ δὲ ἔχουσι δικαίωμα νὰ ἀποτελῶσι καὶ αὐταὶ μέρος τοῦ Κράτους, τὸ δὲ Κράτος ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παρέχῃ αὐταῖς ὅ,τι παρέχει εἰς τὰ ἄλλα μέρη, πρωτίστως συγκοινωνίαν, ἀρνεῖται ταύτην εἰς αὐτάς. Καὶ ἄλλοτε ἠκούσθη φωνὴ ἐνταῦθα περὶ τῶν ἀποκλήρων αὐτῶν νήσων τοῦ Αἰγαίου, καὶ ἄλλοτε ἐλέγχθη παρ’ ἐμοῦ, ὅτι, ἐνῷ συνεισφέρομεν ἁδρῶς ὑπὲρ τοῦ ταμείου τῆς ἐθνικῆς ὁδοποιΐας, ἐνῷ τοῦτο πράττομεν διὰ τὴν συντήρησιν ἀτμοπλοϊκῆς μόνον συγκοινωνίας, καθόσον ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἐθνικὰς ὁδοὺς καὶ σιδηροδρόμους, ἐν τούτοις δὲν δυνάμεθα ἐνίοτε νὰ μάθωμεν περὶ τῶν συγγενῶν μας, περὶ τῶν οἰκείων μας, δι’ ἔλλειψιν τοιαύτης. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ σπεύσητε νὰ καταρτίσητε σύμβασιν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἀναλάβῃ τὴν ὑποχρέωσιν ἐπ’ ἀμοιβῇ ἡ συμβληθησομένη ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία, ὅπως ἅπαξ τοὐλάχιστον τῆς ἑβδομάδος προσεγγίζῃ εἰς ὅλας τὰς νήσους ἐν γένει, διότι, ἐπαναλαμβάνω, οἱ κάτοικοι τῶν νήσων αὐτῶν ἔχουσι καὶ αὐτοὶ τὸ δικαίωμα νὰ ἔρχωνται εἰς συγκοινωνίαν μετὰ τοῦ λοιποῦ Κράτους καὶ νὰ μανθάνωσι περὶ τῶν οἰκείων καὶ συγγενῶν αὐτῶν. Ὑπάρχουσι νῆσοι, αἱ ὁποῖαι στεροῦνται ἐπὶ τέσσαρας μῆνας τῆς ἐλαχίστης συγκοινωνίας, ἐνῷ καὶ αὐταὶ συνεισφέρουν εἰς τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας καὶ πληρώνουν φόρους. Ἡ λοιπὴ Ἑλλὰς ἔχει ὁδοὺς, ἔχει σιδηροδρόμους, οἱ δυστυχεῖς ἡμεῖς νησιῶται δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ μανθάνωμεν ὅ,τι πάντες οἱ Ἕλληνες δύνανται νὰ μανθάνωσι, καὶ νὰ ἀπολαμβάνωμεν τῶν ἐκ τῆς συγκοινωνίας ὠφελειῶν. Καταργεῖτε ἀπὸ μίαν νῆσον τὸ Εἰρηνοδικεῖον, μεταφέρετε αὐτὸ εἰς ἄλλην, καὶ δὲν διατηρεῖτε συγκοινωνίαν, δὲν ἠξεύρουν δὲ τί νὰ κάμωσιν οἱ ἄνθρωποι τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Εἰρηνοδικείου, καθ’ ἑκάστην λαμβάνοντες ἀνάγκην. Παρακαλῶ συνεπῶς, ὅπως ἐν τῇ συμβάσει, ἣν ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συνομολογήσητε, περιλάβητε πάσας τὰς νήσους, ὑποχρεουμένης τῆς συμβληθησομένης ἑταιρίας ἐπ’ ἀμοιβῇ νὰ διαθέτῃ ἀτμόπλοια, ἅτινα δύνανται νὰ ἐξυπηρετήσωσι τὸν σκοπόν· διότι, ἂν ἀνατεθῇ ἡ συγκοινωνία εἰς ἑταιρίαν μὴ δυναμένην νὰ ἔχῃ ἀτμόπλοια, δυνάμενα νὰ ἀντέχωσιν εἰς τοὺς ἀνέμους καὶ τὰς θαλάσσας ἐκείνας, εἶναι τὸ αὐτὸ ὡς νὰ μὴ κάμετε τίποτε.

§15ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Φρονῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις, προβᾶσα εἰς τὴν συνομολόγησιν συμβάσεως μετὰ τῆς ἀρτισυστάτου ἑταιρίας Διακάκη, ἔπραξεν ἔργον ἀληθοῦς προνοίας. Ἡ μικρὰ ἑταιρία Διακάκη ἔχει δικαιώματα εἰς τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, διότι παρέσχε καὶ ὑπηρεσίας. Ἀπορῶ δὲ, πῶς ὁ κ. Κόρπας δειλιᾷ πρὸ τῆς μικρᾶς χωρητικότητος τῶν πλοίων τῆς ἑταιρίας ταύτης, ἀφοῦ ἡ «Μίνα» ἐκτελεῖ τοὺς πλόας ὄχι μόνον ἀπὸ Λαυρίου εἰς Κέαν, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀπὸ Πειραιῶς διὰ τοῦ Μαλέα εἰς Κύθηρα, χωρὶς ποτε νὰ προκύψῃ ἡ ἐλαχίστη καθυστέρησις καὶ τὸ ἐλάχιστον δυστύχημα. Ἐκτὸς δὲ τούτου, ἡ ἀτμοπλοΐα αὕτη προσεκτήσατο καὶ νέον ἀτμόπλοιον, τὸ «Λαύριον». Ἀμφότερα δὲ τοῦτο καὶ ἡ «Μίνα», ὁτὲ μὲν τὸ ἕν, ὁτὲ δὲ τὸ ἕτερον, κατορθοῦσι νὰ τηρῶσι τὴν συγκοινωνίαν.

§16ΚΟΡΠΑΣ. Ἐγώ, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ μεταβῶ εἰς Μολάους, θὰ εἶχον τὴν γνώμην τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου, ἐπειδὴ ὅμως πρόκειται νὰ μεταβαίνω εἰς Κύθνον καὶ Σῦρον, βεβαίως δὲν ἔχω τὴν αὐτὴν γνώμην.

§17ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Φαίνεται ὅτι εἶναι ἀσφαλέστερον νὰ μεταβαίνῃ τις εἰς Μολάους ἢ εἰς Κύθνον καὶ Κέαν.

§18Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Πρὸ δεκαετίας ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ὑφισταμένης, ὅπως συγκοινωνήσῃ ὁ ἀνατολικὸς πληθυσμὸς τοῦ Πηλίου δι’ ἀτμοπλοίου· καὶ περὶ μὲν τῶν ἄλλων μερῶν ἴσως εἶναι δύσκολον, ἀλλὰ διὰ τὴν Ζαγοράν, ἥτις εἶναι ἓν τῶν μεγαλειτέρων κέντρων τοῦ Πηλίου καὶ στερεῖται πάσης συγκοινωνίας, τὸ πρᾶγμα εἶναι δυνατόν, διότι ὑπάρχουσιν ἀτμόπλοια, τὰ ὁποῖα, μεταβαίνοντα εἰς Θεσσαλονίκην, διέρχονται ἐκεῖθεν, καὶ μία καλὴ θέλησις τῆς Κυβερνήσεως δύναται νὰ φέρῃ τὴν θεραπείαν.

§19ΤΑΤΑΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τρεῖς νῆσοι τοῦ Αἰγαίου, ἡ Κίμωλος, ἡ Σίκινος καὶ ἡ Φολέγανδρος, εἶναι ἀπόκληροι τῶν ἀγαθῶν τῆς ἀτμοπλοϊκῆς συγκοινωνίας. Ἰδιαζόντως ἐνδιαφέρομαι καὶ ἐγὼ περὶ αὐτῶν τῶν νήσων, ἃς ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως εἰς τὴν σύμβασιν, τὴν μέλλουσαν νὰ καταρτισθῇ, λάβῃ πρόνοιαν νὰ περιληφθῶσι καὶ αἱ τρεῖς αὗται νῆσοι, καὶ ἀπολαύσωσι τοῦ ἀγαθοῦ τακτικῆς ἑβδομαδιαίας ἀτμοπλοϊκῆς συγκοινωνίας.

§20Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἐνδιαφέρει πάντας, ἰδίως δὲ τοὺς ἀντιπροσώπους μερικῶν ἐπαρχιῶν, αἵτινες δὲν ἀπολαμβάνουσι τὰ ἀγαθὰ τῆς συγκοινωνίας. Ἡ ἐπαρχία Βόλου κατὰ τὰ ἀνατολικὰ μέρη τοῦ Πηλίου παράγει πλεῖστα προϊόντα, ὡς εἶναι τὰ μῆλα, τῶν ὁποίων στερεῖται ἡ ἄλλη Ἑλλάς, ἀποτελοῦντα τὴν μόνην πρόσοδον τοῦ Πηλίου. Ἕνεκα ὅμως τῆς ἐλλείψεως τῆς διὰ θαλάσσης συγκοινωνίας, διὰ τὸ ἀπροσπέλαστον τῶν ἀκτῶν αὐτῆς ἐν καιρῷ χειμῶνος, ἀποκλείονται τὰ χωρία τοῦ Πηλίου, καὶ ἰδίως τὰ ἐπὶ τῶν ἀνατολικῶν κλιτύων, ὑπὸ τῶν χιόνων, ὑψουμένων εἰς 5 καὶ πλέον μέτρα, καὶ τὰ προϊόντα ταῦτα καταστρέφονται, σηπόμενα, διότι δὲν ὑπάρχει μέσον μεταφορᾶς αὐτῶν. Ἑπομένως ἡ σύστασις, τὴν ὁποίαν ἐποιήσαντο οἱ κύριοι συνάδελφοι, θεωρῶ ὅτι εἶναι λίαν δικαία καὶ χρήσιμος, δὲν εἶναι δὲ καὶ δύσκολον νὰ πληρωθῇ, καθόσον ἡ μὲν ἑταιρία Γουδῆ ἔχει ἀτμοπλοϊκὴν γραμμὴν ἀπὸ Θεσσαλονίκης εἰς Βόλον, ἡ δὲ τῆς Πανελληνίου προχωρεῖ εἰς Σκίαθον καὶ Σκόπελον, ὥστε ἀμφότεραι δύνανται νὰ προσεγγίσουν, ἰδίᾳ δὲ ἡ Πανελλήνιος ἀτμοπλοΐα, ἥτις δι’ ἐλαχίστης ἀπωλείας χρόνου δύναται νὰ προσεγγίζῃ εἰς τὰ χωρία τοῦ Πηλίου. Ἀφ’ ἑτέρου ὅμως θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του καὶ ἐπὶ μιᾶς ἄλλης συγκοινωνίας, λίαν εὐχεροῦς, καὶ μεριμνήσῃ, ὅπως προσεγγίζῃ ἀτμόπλοιον εἰς τὸν ὅρμον τῶν Τρικκέρων, κατὰ τὴν εἴσοδον τοῦ Παγασητικοῦ κόλπου, εἰς τὸν ὁποῖον δύναται νὰ προσεγγίζῃ τὸ ἀτμόπλοιον μὲ ἀπώλειαν 5 μόνον λεπτῶν τῆς ὥρας, καὶ νὰ ἀποβιβάζῃ καὶ ἐπιβιβάζῃ ἐπιβάτας. Τοσούτῳ δὲ μᾶλλον πρέπει νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ αὐτοῦ, καθόσον ἡ κώμη Τρίκκερα εἶναι ἀποκεκλεισμένη, καὶ οὐδεμίαν συγκοινωνίαν ἔχει οὔτε πρὸς τὰ λοιπὰ χωρία τοῦ Πηλίου, ἐπὶ τοῦ παρόντος δ’ ἔχει στερηθῆ καὶ τοῦ Εἰρηνοδικείου της καὶ δὲν ὑπάρχει μέσον νὰ μεταβαίνωσιν οἱ μάρτυρες εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ κώμη αὕτη ὑπήχθη.

§21ΤΑΤΑΡΑΚΗΣ. Οἱ ἐν Ἰσμαηλίῳ τῆς Βεσσαραβίας ὑπήκοοι Ἕλληνες παραπονοῦνται πρὸ χρόνων, ὅτι αἱ ἐκεῖ Ρωσσικαὶ ἀρχαὶ δὲν ἀναγνωρίζουσι δικαίωμα εἰς τὴν ἐκεῖ Ἑλληνικὴν προξενικὴν ἀρχὴν νὰ ἐκδίδῃ διαβατήρια διὰ τοὺς θέλοντας νὰ ἀπέλθωσιν εἰς Βεσσαραβίαν· ἕνεκα τούτου μεγίστη ζημία ἐπέρχεται εἰς τοὺς ἐκεῖ ὑπηκόους Ἕλληνας, καθόσον οἱ μέλλοντες νὰ ἀπέλθωσιν εἰς Βεσσαραβίαν εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ ζητῶσι νέα διαβατήρια ἐξ Ἑλλάδος καὶ νὰ ὑποβάλλωνται εἰς τὰς δαπάνας τῶν διαφόρων ἐπικυρώσεων. Διὰ τοῦτο πολλοὶ ἐξ αὐτῶν πρὸ ἔτους καὶ πλέον ὑπέβαλον ἀναφορὰν ἐνώπιον τοῦ προξένου ἐν Ἰσμαηλίᾳ καὶ ἐζήτησαν τὴν θεραπείαν τῆς ἀδικίας ταύτης. Δυστυχῶς, ἂν καὶ παρῆλθεν ἔκτοτε τοσοῦτος χρόνος, οὐδεμίαν ἔλαβον ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς των ταύτης. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον καὶ σοβαρὸν, καθ’ ὃ ἐπαγόμενον ζημίας ἀνυπολογίστους εἰς τὰ ἐμπορικὰ συμφέροντα τῶν ὑπηκόων Ἑλλήνων, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸν, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνα λόγον ἡ Ρωσσικὴ Κυβέρνησις ἀρνεῖται νὰ ἀναγνωρίσῃ δικαίωμα εἰς τοὺς ἐν Ἰσμαηλίῳ Ἕλληνας προξένους τοῦ ἐκδίδειν διαβατήρια. Δεύτερον, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, τίς ὑπῆρξεν ἡ ἐνέργεια τοῦ ἐκεῖ Ἕλληνος ὑποπροξένου ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ τίς ὑπῆρξεν ἡ ἐνέργεια τῆς ἐν Πετρουπόλει Πρεσβείας καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ, εἰ δυνατὸν, ἂν δὲν παραβλάπτωνται τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελλον τῶν σχετικῶν ἐγγράφων. Ἐπειδὴ δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπουσιάζει ἤδη, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ διαβιβάσῃ πρὸς αὐτὸν τὴν ἐπερώτησίν μου ταύτην, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγγράφως καταθέτω.

§22Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἰς τὴν συγκοινωνίαν τῶν ἀγόνων γραμμῶν ὑπάγεται καὶ ἡ ἐπαρχία Σκοπέλου· ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν συγκοινωνίαν τῶν χωρίων τοῦ Πηλίου, συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Φιλάρετον, καὶ ὄχι μὲ τὸν κ. Σχινᾶν· εὐκόλως δύναται νὰ προσεγγίσῃ εἰς Χορευτὸν ἡ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία, ἡ ὁποία μεταβαίνει εἰς Θεσσαλονίκην, δυσκόλως δὲ ἡ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία, ἡ ὁποία προσεγγίζει εἰς Σκόπελον καὶ Σκιάθον, διότι πρέπει νὰ λοξοδρομήσῃ πολὺ, ἐκτὸς δὲ τούτου ἡ γραμμὴ εἶναι ἐκτεθειμένη εἰς τοὺς βορειοανατολικοὺς ἀνέμους, οἱ ὁποῖοι καθιστῶσιν ἀδύνατον τὴν προσέγγισιν. Ἀλλ’ ἵνα καταστῇ ἐφικτὴ ἡ συγκοινωνία αὕτη, εἶναι ἀνάγκη νὰ διαταχθῇ ἡ κατασκευὴ τοῦ φάρου ἐπὶ τῆς ὑφάλου «Λευθέρι», ἡ ὁποία εἶναι ἡ ὑπὸ τοῦ Ἡροδότου ὀνομαζομένη «Μύρμηξ» καὶ ἥτις τότε προσέφερε ὑπηρεσίαν μεγάλην εἰς τὸν Ἑλληνισμὸν, διότι χιλιὰς νηῶν Περσικῶν κατεστράφησαν ἐπ’ αὐτῆς.

§23ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τριακοσίας ἀναφέρει ὁ Ἡρόδοτος.

§24Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τότε ἀφαιρῶ ἑπτακοσίας (ἱλαρότης.

§25ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἀφαιρῶ τίποτε.

§26Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Σήμερον ὅμως δυστυχῶς, τὴν νεωτέραν ἐποχὴν, προσαράζουσιν ἐπ’ αὐτῆς καὶ καταστρέφονται ἀτμόπλοια, καὶ πολλὰ πλοιάρια, διαπλέοντα ἀπὸ Θεσσαλονίκης εἰς Βόλον, κατασυντρίβονται. Ἀπόλυτος ἀνάγκη ἄρα παρίσταται, ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ κατασκευὴ τοῦ φάρου τούτου «Λευθέρι», κειμένου μεταξὺ Σκιάθου καὶ Σηπιὰδος. Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ παρετήρησα, ὅτι ἀναγράφεται πίστωσις 71,000 δραχμῶν διὰ τὴν συγκοινωνίαν τῶν ἀγόνων γραμμῶν· μοὶ φαίνεται ὅτι αὐτὰς τὰς ἀγόνους γραμμὰς ἀφορᾷ ἡ πίστωσις αὕτη. Πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἀπευθύνω μίαν παράκλησιν. Εἰς τὸν δῆμον Σκιάθου ὑπάρχει προαιώνιον δάσος, ὀνόματι «Ἀραδιὰ», ἐξ ἀγρίων δένδρων, κείμενον ἀπέναντι τῆς Θεσσαλίας. Τὸ δάσος αὐτὸ ἔχει ἱστορικὴν ἀξίαν, διότι κατὰ τοὺς χρόνους τῆς δουλείας ἐκεῖ ἐστεγάσθησαν καὶ ὁ Κατσαντώνης καὶ ὁ Βλαχάβας καὶ ἄλλοι ὁπλαρχηγοί, ὅτε κατεδιώκοντο ὑπὸ τοῦ Ἀλῆ–πασσᾶ. Οἱ αἰνῶνες καὶ αἱ δηώσεις καὶ αἱ πυρκαϊαὶ ἐσεβάσθησαν τὸ δάσος, ἀλλ’ ἀφ’ ὅτου ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία ἀνέλαβε καὶ τὴν φροντίδα τῆς ἐξασφαλίσεως τῶν δασῶν, εἷς, ὀνομαζόμενος Χολόγκιτας, κατώρθωσε νὰ ἐνοικιάσῃ ἕνα ἀγρὸν τῆς Μονῆς Εὐαγγελισμοῦ, ὁ ὁποῖος κεῖται εἰς τοὺς πρόποδας τοῦ δάσους, καὶ ἔβαλε χέρι εἰς τὸ δάσος αὐτὸ καὶ τὸ καταστρέφει. Μόνον εἰς τὴν κορυφὴν ἔμεινε μικρὸν μέρος, καὶ αὐτὰ τὰ ὀλίγα ἐναπομείναντα δένδρα, μὲ παρακαλοῦσιν οἱ συμπολῖταί μου νὰ φροντίσω νὰ περισωθῶσι. Τὸ δάσος αὐτὸ εἶναι δημοτικόν, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ ἀχρόου Ὑπουργείου ὁ κ. Κετσέας, δὲν γνωρίζω ποῦ στηριζόμενος, ἐπέτρεψε τὴν ὑλοτομίαν αὐτοῦ πρὸς κατασκευὴν ἀνθράκων καὶ καυσοξύλων, ὁ δὲ Χολόγκιτας ἐθεώρησε καλὸν νὰ προβῇ εἰς ἐντελῆ καταστροφὴν τοῦ δάσους. Ὁ δήμαρχος ἐζήτησε συνδρομὴν παρὰ τοῦ ἀστυνόμου καὶ τῶν ἀγροφυλάκων, ἵνα ἐμποδίσῃ τὴν ἐκκοπὴν τῶν δένδρων, ἀλλὰ δὲν τῷ παρεσχέθη τοιαύτη. Προσεπάθησε νὰ ἐμποδίσῃ αὐτὴν δι’ ἰδίων ἀνθρώπων, ἀλλὰ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ κατηγορήθησαν διὰ τοῦτο ἐπὶ ἀντιστάσει καὶ αὐτοδικίᾳ, καὶ προσεκλήθησαν νὰ δώσωσι λόγον ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου Βόλου. Ὅτε ἡ νῦν Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὴν ἀρχήν, ἐπαρουσιάσθην εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ παρεκάλεσα αὐτὸν νὰ φροντίσῃ, ἵνα ἐμποδισθῇ ἡ ξύλευσις τοῦ δάσους, ὅπερ ἔχει ξυλείαν ναυπηγήσιμον, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς προσεκάλεσε τὸν τμηματάρχην καὶ ἐτηλεγράφησεν εἰς τὸν δασάρχην καὶ εἰς τὸν ἀστυνόμον Σκιάθου· ὁ δασάρχης ἐξήτασε τὰ πράγματα καὶ ἀπήντησεν, ὅτι, «ἐπειδὴ ὁ δήμαρχος Σκιάθου προέβη δικαστικῶς κατὰ τοῦ μισθωτοῦ, ὁ δὲ εἰρηνοδίκης διέταξεν ἀποδείξεις, δὲν ἐννοῶ νὰ ἐμποδίσω τὴν ξύλευσιν, μέχρις ὅτου λυθῇ ἡ διαφορά.» Ἀλλὰ μέχρις ὅτου λυθῇ ἡ διαφορὰ ἀπὸ τὸν εἰρηνοδίκην, τὸν δασάρχην καὶ τὸν ἀστυνόμον, τὸ ὀλίγον ὑπογένειον αὐτὸ τοῦ δάσους θὰ καταστραφῇ.

§27ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ εἰρηνοδίκης διὰ τῶν προσωρινῶν μέτρων δὲν ἠμπόδισε τὴν περαιτέρω ἐργασίαν;

§28Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ὥρισε δυστυχῶς ποινικὴν ῥήτραν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως διατάξῃ τὸν ἀστυνόμον καὶ τὸν δασάρχην νὰ ἀπαγορεύσωσι τὴν ξύλευσιν εἰς τὸ δάσος τοῦτο, ἀφοῦ εἶναι ἀνεγνωρισμένον ὅτι ἀνήκει εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δήμου. Παρέλειψα δὲ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐκ τοῦ δάσους τούτου οἱ Σκιάθιοι ὑλοτόμουν τὰ ξύλα τὰ πρὸς ναυπηγίαν χρήσιμα. Μοὶ φαίνεται ὅτι ὁ νόμος περὶ δασῶν ἔχει καὶ ἐπιθεωρητάς. Ἀλλ’ ἀφ’ ὅτου ἔγεινεν ὁ νόμος περὶ δασῶν, ὡς γνωρίζω, εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου ἐπιθεωρητὴς δασῶν δὲν ἐπάτησεν. Ἠθέλησα νὰ μάθω, ἐὰν ὑπάρχῃ ἔκθεσις περὶ τῆς καταστάσεως τῶν δασῶν, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν ὑπάρχῃ ἔκθεσίς τις, νὰ καταθέσῃ αὐτὴν εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα ἴδωμεν, πῶς ἐπιθεωροῦσιν οἱ κ. ἐπιθεωρηταί. Διότι ἔχομεν ἀκόμη καὶ τὰ δάση τῆς Σκοπέλου, τὰ ὁποῖα πέρυσι κατεστράφησαν αἴφνης ὑπὸ πυρκαϊᾶς, εἶχε δὲ γνωσθῆ τότε, ὅτι εἰς μίαν ἑταιρίαν εἶχε δοθῆ ἄδεια τῆς συλλογῆς πευκοφλοιοῦ, ἀλλ’ ἐπειδὴ κατὰ τὸν νόμον ὁ φλοιὸς δὲν δύναται νὰ συλλεχθῇ ἐκ χλωρῶν δένδρων, ἀλ’ ἐκ ξηρῶν, ἡ δ’ ἑταιρία αὕτη εἶχεν ἀποφλοιώσει ὅλας τὰς χλωρὰς πεύκας, ὑποθέτουσι πάντες, ὅτι αἱ πυρκαϊαὶ ἐκεῖναι εἶχον σκοπὸν νὰ ξηράνωσι τὰς πεύκας. Πέρυσι τὸ καλοκαῖρι πράγματι ἔτυχε νὰ ὑπάγω εἰς Σκόπελον, ἔβλεπον δὲ, ὅτι χιλιάδες φορτώματα πευκοφλοιοῦ ἐξήγοντο ἐκ τῆς Σκοπέλου, ἐνῷ ἀνάλογος ὑλοτομία δὲν εἶχε γείνῃ. Ἀνηνέχθη τότε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀλλὰ τοῦτο, ἀρκούμενον εἰς τὰς βεβαιώσεις τοῦ ἐφόρου καὶ τοῦ δασάρχου, ἀγρὸν ἠγόραζε, καὶ ἠδιαφόρει ἐντελῶς, οὐδόλως ἐξετάζον πόθεν ὁ ἐξαγόμενος πευκοφλοιός. Ἐγράφη δὲ καὶ μία διατριβὴ τότε ἐν τῇ «Ἀκροπόλει», ἡ ὁποία ἐπεγράφετο «ἀπὸ τὸ Βασίλειον τῆς Σκοπέλου», διότι πραγματικῶς ἰδιαίτερον Βασίλειον ἀποτελεῖ ἡ Σκόπελος. Ἐγράφη λοιπὸν τότε, ὅτι ὁ πευκοφλοιὸς συνελέγετο ἀπὸ δένδρα χλωρά, καὶ ἐστάλη ὁ δασάρχης, ἵνα ἐπιληφθῇ τῆς ἐξετάσεως τῶν πραγμάτων, μόλις δὲ ὁ δασάρχης ἦλθεν εἰς Σκόπελον καὶ εἶχεν ὑπάγει μετὰ τοῦ ἀστυνόμου καὶ τοῦ πρώην Βουλευτοῦ εἰς τὸν τόπον, ὅπου ὁ πευκοφλοιὸς, μεγάλη πυρκαϊὰ ἤναψεν ἐκεῖ καὶ κατέκαυσε τὸ δάσος τῆς Πανόρμου. Ἐνθυμοῦμαι δὲ, ὅτι κατὰ τὴν πυρκαϊὰν ἐκείνην ὁ δασάρχης διέταξε τὸν δήμαρχον νὰ μεταβῇ, ὅπως δώσῃ συνδρομὴν πρὸς κατάσβεσιν τῆς πυρκαϊᾶς, δι’ ἐγγράφου, ὅπερ ἔμεινεν ἱστορικόν. Ἔγραφε πρὸς αὐτὸν «νὰ παραλάβῃ 30 ἄνδρας μετὰ ἀξίνων καὶ πτύων», διὰ νὰ κατασβέσωσιν ἴσως τὴν πυρκαϊὰν μὲ τὰς ἀξίνας καὶ τὰ πτύα! Ὁ δήμαρχος μετέβη μετὰ τῶν ἀνδρῶν, ἀλλ’ ἄνευ ἀξινῶν καὶ πτύων. Τὸ δάσος ἐκάη ἐντελῶς, δὲν ἐφάνησαν δὲ πλέον δένδρα ἥμερα ἀπεφλοιωμένα. Διετάχθησαν τότε ἀνακρίσεις, ἤρχισαν ἀντεγκλήσεις μεταξὺ δασάρχου καὶ ἐφόρου, ἑκάτερος ἔῤῥιπτε πρὸς τὸν ἕτερον τὴν εὐθύνην, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἰσέτι δὲν τὸ εἴδομεν. Αἱ πράξεις δὲ αὗται δὲν εἶναι μόνον ἐγκληματικαί, ἀλλὰ προσβάλλουσι καὶ αὐτὴν τὴν θέλησιν τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος ἐδημιούργησε τὰς νήσους ταύτας τῆς Σκιάθου καὶ τῆς Σκοπέλου, καὶ τὰς ἐστόλισε μὲ τὸ πράσινον χρῶμα, ἡ δὲ ἐπιτήρησις τῶν ἀρχῶν κατέστησε τὴν μὲν Σκόπελον νὰ μείνῃ ἀληθὴς Σκόπελος, τὴν δὲ Σκίαθον ἴσως ὕφαλον Λευτέρι. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τούτων ἁπάντων, ὅπως περισωθῇ, ἄν ἔμεινε πλέον τι.

§29ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι τὸ θέμα, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ συνάδελφος, εἶναι ἓν ἐκ τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἀποτελέσωσι κυριώτατον μέλημα τῆς Κυβερνήσεως· νομίζω τίποτε ὀλιγώτερον ἢ καταστροφὴ ἐντελὴς τοῦ τόπου ἐπέρχεται διὰ τῆς καταστροφῆς τῶν δασῶν, ἐκ τῆς ὁποίας κινδυνεύει νὰ καταστῇ ὁ τόπος ἀκατοίκητος. Νομίζω δὲ, ὅτι εἶναι ἀδύνατον διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἤδη ὁ νόμος τίθησιν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἐπιτήρησιν τῶν δασῶν, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐμποδίσωμεν τὴν καταστροφὴν αὐτήν. Ἐὰν ὑπολογίσωμεν πόσην ἔκτασιν διαφυλάττει ἕκαστος δασοφύλαξ ἐν Γερμανίᾳ, ἀναλόγως πρὸς τὴν Ἑλλάδα, πρέπει νὰ δαπανήσωμεν ὁλόκληρον τὸν προϋπολογισμόν, ἵνα κατορθώσωμεν νὰ διαφυλάττωμεν τὰ δάση ἡμῶν, εἰς τὰ ὁποῖα ἄλλως, ὡς ἐκ τῆς φυσικῆς καταστάσεως τοῦ κλίματος, ἀρκεῖ ἓν πυρεῖον, ἵνα ἀνάψῃ ὁλόκληρον πυρκαϊάν. Τὰ δάση ἐξακολουθοῦσι νὰ καταστρέφωνται, μετ’ ὀλίγον δὲ θὰ ἦναι ἐντελῶς κατεστραμμένα. Γνωρίζετε δὲ εἰς τί ὀφείλεται ἡ διαφύλαξις τῶν δασῶν; τοὐλάχιστον εἰς τὰ μέρη τὰ ἰδικά μας ἡ σωτηρία αὐτῶν ἐσχάτως ὀφείλεται εἰς τὰ ἐργοστάσια τῶν Πατρῶν· διότι οἱ χωρικοὶ τελευταίως ἤρχισαν νὰ ἔχωσι συμφέρον εἰς τὴν διατήρησιν τῶν δασῶν, διότι ἤρχισεν ἡ ὑλοτομία τῶν χονδρῶν ξύλων πρὸς κατασκευὴν τῶν κιβωτίων τῆς σταφίδος. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχον τὰ ἐργοστάσια τῶν Πατρῶν, τὰ ὁποῖα νὰ χρησιμοποιῶσι τὰ μεγάλα στελέχη τῶν δένδρων, δὲν θὰ εἶχον τὸ συμφέρον οἱ χωρικοὶ νὰ διαφυλάττωσιν ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ, ὡς πράττουσιν ἤδη ἐνιαχοῦ, τὰ δάση ταῦτα. Πρέπει λοιπὸν νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον πραγματικὸν καὶ σπουδαῖον· διότι, ὅσην δήποτε δραστηριότητα καὶ ἐπίβλεψιν ἂν ἐπιστήσῃ ἡ Κυβέρνησις, τὰ δάση θὰ ἐξακολουθῶσι νὰ καίωνται, καὶ θὰ καταστῇ ἔρημος Σαχάρα ἡ Ἑλλάς. Τὸ μόνον δὲ πρακτικὸν μέσον εἶναι νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ προκληθῇ τὸ συμφέρον τῶν κατοίκων εἰς τὴν διαφύλαξιν τῶν δασῶν.

§30ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ διάκρισις, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, νομίζω ὅτι δὲν στηρίζεται οὔτε ἐπὶ τῶν πραγμάτων, οὔτε ἐπὶ τῆς λογικῆς. Διατί ἡ ἑταιρία, ἥτις ἔχει συμφέρον νὰ ποιῆται ἀπεριόριστον χρῆσιν τῶν δασῶν, θὰ θέσῃ περιορισμὸν εἰς τὴν ὑλοτομίαν αὐτῶν, περιορισμὸν, ὃν δὲν ἠδυνήθη νὰ θέσῃ ἐπὶ τόσα ἔτη ἡ Πολιτεία; Νομίζω ὅτι ἡ ὑλοτομικαὶ ἑταιρίαι, ἀφ’ ὅτου ξυλεύονται, ξυλεύονται ἀδιακρίτως. Διὰ τοῦτο θέλετε ἴδει ἐν Εὐρυτανίᾳ καὶ Ναυπακτίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ ἐκτάσεις ἀπεράντους, κεκαλυμμένας πρό τινων ἐτῶν μὲ πυκνὰ δάση, ἐντελῶς ἤδη ἀπεψιλωμένας διὰ τῆς ὑλοτομίας. Εἰς τοιαύτην κατάστασιν περιέρχεται νῦν καὶ ἡ ἐπαρχία Βάλτου, διότι αὐτῆς ἦλθεν ἡ σειρά· ὅταν δ’ ἅπαξ διέλθῃ δι’ ἑλληνικοῦ δάσους ὁ πέλεκυς καὶ ὁ πρίων, δὲν ἐπανέρχονται πλέον, διότι οὐδὲν ἀφίνει. Τοῦτο τῇ συμπράξει τῆς διοικήσεως. Τὰ αὐτὰ θὰ πάθουν καὶ αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι ὀλίγον κατ’ ὀλίγον. Δὲν ὑπάρχει μέσον ἄλλο σήμερον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ δυνηθῶμεν νὰ σταματήσωμεν αὐτὴν τὴν καταστροφὴν, ἢ νὰ παύσῃ ἡ διοίκησις ἐκμεταλλευομένη τὰ δάση τοῦ Κράτους, ὡς μέχρι τοῦδε.

§31ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τὸ κακὸν ἔγκειται εἰς τὸ ὅτι ὅλοι ἐγείναμεν καρβουνιάριδες.

§32ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἠθέλησα νὰ μνημονεύσω αὐτοῦ τοῦ λόγου, ἵνα μὴ παρεξηγηθῶ. Ἡ πολιτικὴ ἐκμεταλλεύεται, δηλ. καταστρέφει καὶ τὰ δάση. Αὐτὸς εἶναι ἀκριβῶς ὁ λόγος. Ὁ σιδηρόδρομος ὁ ἐργαζόμενος μεταξὺ Ἀγρινίου καὶ Μεσολογγίου οὐδεμίαν ἄλλην ἀξίαν λόγου ἐργασίαν ἔχει ἢ νὰ μεταφέρῃ τὰ βουνὰ τῶν ἀνθράκων, τὰ ὁποῖα διὰ καταστροφῆς τῶν δασῶν γίνονται, εἰς τὰ ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι, σᾶς ἐρωτῶ, ἀντάξιον τοῦ κέρδους, ὅπερ ἀπολαμβάνομεν, τοῦ νὰ ἔχωμεν ἄνθρακας ἐντοπίους, νὰ ἀφίνωμεν τὰ ὀλίγα δάση ἡμῶν νὰ καταστραφῶσιν, ἀφοῦ μάλιστα δὲν ἔχομεν καὶ τοὺς ἄνθρακας αὐτοὺς εἰς εὐθηνοτέρας τιμὰς τῶν ἀνθράκων τοῦ ἐξωτερικοῦ; Περισσοτέρας λοιπὸν καταστροφὰς ἐπιφέρουν οἱ ἀνθρακοποιοὶ καὶ οἱ πελέκεις καὶ οἱ ὑδροπρίονες τῶν ὑλοτόμων, παρὰ αἱ πυρκαϊαί, αἱ ὁποῖαι ἄλλως εἶναι τυχαῖαι ὡς ἐπὶ τὸ πολύ. Ἡ μεγαλειτέρα καταστροφὴ ἐπέρχεται διὰ τῆς ἐπιστημονικῆς λεγομένης καλλιεργείας τῶν δασῶν, τὴν ὁποίαν διευθύνει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει ὑπάλληλος, ἰδίως ἐν ταῖς κατωτέραις βαθμίσι τῆς δασονομικῆς ὑπηρεσίας, ὁ ὁποῖος, εἴτε ἐξ ἀμελείας εἴτε ἐξ ἰδιοτελείας, δὲν παραβιάζει τὸ καθῆκόν του. Οὐδεὶς νόμος, οὐδεμία ἐγκύκλιος ἢ ἄδεια τηρεῖται, ὡς γνωστόν. Ἕνεκα δὲ τῆς τοιαύτης ἐνεργείας τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἡ ἑταιρία τῶν Πατρῶν, ἡ ὁποία παραλαμβάνει καὶ κατεργάζεται τὴν παρανόμως κοπτομένην ξυλείαν, εἶναι μὲν εὐεργετική, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατασκευὴν τῶν κιβωτίων τῆς σταφίδος, συντελεῖ ὅμως καὶ ἐνθαῤῥύνει τὸ ἔργον τῆς καταστροφῆς τῶν δασῶν. Ὅστις παρ’ ἡμῖν λαμβάνει τὴν ἄδειαν παρὰ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν, ἵνα ὑλοτομήσῃ ἢ ἀνθρακοποιήσῃ δένδρα ὡρισμένων διαστάσεων καὶ ὡρισμένου εἴδους, τὴν λαμβάνει ὡς πρόφασιν. Δωροδοκῶν τοὺς ἁρμοδίους, κατορθώνει νὰ κόπτῃ ὅ,τι θέλῃ καὶ ὅσα θέλῃ ἀνενοχλήτως. Συχνὰ δὲ κόπτει καὶ δένδρα, τὰ ὁποῖα δὲν τοῦ χρησιμεύουν. Οὕτω πολάκις κόπτει ἓν δένδρον, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ τὸ ἐξαγάγῃ ἐκ τοῦ μέρους, εἰς ὃ τὸ ἔκοψε. Κόπτει τότε καὶ τὰ πέριξ δένδρα, δένδρα παμμέγιστα πολλάκις, ἵνα ἀνοίξῃ δρόμον, καὶ τὰ ἀφίνει, οὐδεμίαν φέρων εὐθύνην ἢ ζημίαν διὰ τὴν καταστροφὴν αὐτήν. Πασίγνωστον εἶναι, ὅτι οἱ χωροφύλακες, οἱ ἐπιτετραμμένοι τὴν φύλαξιν τῶν δασῶν καὶ οἱ ἐπιτετραμμένοι τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ὑλοτομίας καὶ τῆς ἀνθρακοποιίας, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀδειῶν, ἐπιτρέπουν πᾶσαν καταστροφὴν ἀντὶ πενταδράχμου ἢ δεκαδράχμου. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτοί. Ἄν δὲν ἦσαν καὶ οἱ προϊστάμενοι τοιοῦτοι, δὲν θὰ ἦσαν καὶ οἱ ὑφιστάμενοι. Ὁ συνεταιρισμὸς καὶ ἡ ἰδιοτέλεια παραλύει πᾶσαν ἐπίβλεψιν καὶ πάντα ἔλεγχον. Ἡ παραλυσία ὑπάρχει καὶ θὰ ὑπάρχῃ, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τοιαύτη διοίκησις, καὶ τὰ δάση θὰ καταστρέφωνται, ἂν δὲν παύσῃ ἡ λεγομένη καλλιέργεια τῶν δασῶν.

§33ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ ἐπανορθώσω μίαν πλάνην τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτοῦ, καὶ σήμερον ὀφείλω νὰ πράξω τοῦτο. Δὲν ὑπάρχει μία ἑταιρία ἐν Πάτραις, μετερχομένη τὸ ἔργον τοῦτο τῆς ἐπεξεργασίας τῶν ξύλων. Ὑπάρχουσι δέκα ὅλα ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα ἄνευ συνεννοήσεως πρὸς ἄλληλα, τοὐναντίον ἀνταγωνιζόμενα, ἐπεξεργάζονται τὴν ξυλείαν ταύτην, καὶ ἐπεξεργάζονται αὐτὴν ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς· διότι ἐν τῷ ἀνταγωνισμῷ κατορθώνουσι νὰ δίδωσι τὰ κιβώτια εἰς εὐθηνοτάτας τιμάς. Τὰ ξύλα δὲ, τὰ χρησιμοποιούμενα εἰς τὴν βιομηχανίαν ταύτην, δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων, τῶν ὁποίων ἡ ἐκκοπὴ φέρει ζημίαν εἰς τὰ δάση· διότι τὰ ξύλα τὰ λεπτὰ εἶναι ὅλως ἄχρηστα εἰς τὰ ἐργοστάσια ταῦτα, καθόσον ἔχοντα ἀνάγκην κορμῶν χονδρῶν, μόνον ἐξ αὐτῶν δύνανται νὰ σχίσωσι σανίδας. Τῶν δὲ μεγάλων καὶ παλαιῶν δένδρων ἡ ξύλευσις ὄχι μόνον δὲν ἀπαγορεύεται, ἀλλὰ καὶ ἐπιβάλλεται· διότι τὰ δένδρα παλαιούμενα καθίστανται ἄχρηστα, παρίσταται δὲ καὶ ἀνάγκη νὰ ἀφαιρῶνται τὰ μεγάλα δένδρα, ἵνα δυνηθῶσι νὰ ἀναπτυχθῶσι τὰ πέριξ αὐτῶν ὑπάρχοντα μικρὰ, τὰ ὁποῖα τὸ μέγα δένδρον ἐπισκιάζει. Βεβαίως λοιπὸν οὐχὶ τὰ ἐργοστάσια τῶν Πατρῶν, ἀλλ’ ἡ ἀνθρακοποιία εἶναι ἡ ἐπιφέρουσα τὴν καταστροφὴν εἰς τὰ δάση· διότι αὕτη χρησιμοποιεῖ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ μικρὰ δένδρα, τὰ ὁποῖα δὲν φθάνουσιν εἰς ὡρισμένην ἡλικίαν καὶ δὲν ἀποδίδουσι τὸ προϊὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀναμένομεν ἀπὸ τὰ δάση, καθόσον, ὅπως κατασκευάσῃ ὁ ἀνθρακεὺς ἕνα στατῆρα ἀνθράκων, ἀξίας 5 ἢ 6 δραχμῶν, καταστρέφει δένδρον ἀξίας 200 καὶ 300 δραχμῶν. Πταίει δὲ ἡ ὑπηρεσία ἡ δασικὴ, ἡ ὁποία, ὡς νομίζω, καὶ νομοθετικῶς δύναται νὰ ἀναδιοργανωθῇ καὶ διοικητικῶς πρέπει νὰ ἐπιβλέπηται. Ἐν ὅσῳ λοιπὸν ἡ ὑπηρεσία αὕτη δὲν εἶναι εὔκολον οὔτε νομοθετικῶς νὰ διοργανωθῇ, οὔτε διοικητικῶς νὰ ἐπιβλέπηται, δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ συμβαίνῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συμβαίνει τὴν σήμερον.

§34Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ συζήτησις περιεστράφη περὶ δύο θέματα, περὶ τὸ θέμα τῆς διοικήσεως, καὶ μετὰ τοῦτο περὶ ἓν εἰδικὸν θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου, περὶ τῆς ὑλοτομίας τῆς γιγνομένης ἐν Ἀκαρνανίᾳ, χάριν μικρᾶς βιομηχανίας, ἥτις ἀνεπτύχθη ἐπὶ τῆς κατασκευῆς κιβωτίων διὰ τὸν σταφιδόκαρπον. Αἱ παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, περὶ τῆς διοικήσεως τῶν δασῶν, εἰσὶ βάσιμοι, διότι ἀληθῶς ἡ διοίκησις εἶναι ἀτελὴς, δὲν εἶναι ἀρτία, ἴσως δὲν εἶναι καὶ ἄψογος. Ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀξιῶμεν νὰ ἔχωμεν διοίκησιν κρείττονα τῆς ὑπαρχούσης. Ἡ διοίκησις τῶν δασῶν, ὡς ὠργανώθη ὑπὸ τῆς νομοθεσίας, συνίσταται εἰς τὴν κεντρικὴν διοίκησιν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἓν οἰκοδόμημα ὡς ἔγγιστα πλῆρες, καταρτισθὲν ὑπὸ ἐπιστημόνων, ἀλλ’ ἐπαρχιακὴ διοίκησις δὲν ὑπάρχει, διότι δὲν ἔχομεν ὄργανα παρεσκευασμένα, ἵνα ἐκτελέσωσι τὴν λειτουργίαν ταύτην. Ὑπάρχει τὸ οἰκοδόμημα τῆς διοικήσεως τῶν δασῶν, ἔχον μόνον στέγην πλήρη, οὐχὶ ὅμως τοίχους, οὐδὲ βάσιν, διότι δὲν ἔχομεν δασοφύλακας τεχνικῶς παρεσκευασμένους, δὲν ἔχομεν δασονόμους τεχνικῶς παρεσκευασμένους. Ἄλλοτε ἡ δασικὴ ὑπηρεσία εἶχεν ἀνατεθῆ εἰς πολίτας, ἀλλὰ καταχρήσεις ἐγίνοντο πολλαὶ, οἱ ἐπιτετραμμένοι τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην δὲν εἶχον ἰδέαν διοικήσεως καὶ συντηρήσεως τῶν δασῶν, εἶχον δ’ ἐγερθῆ παράπονα περὶ καταχρήσεων, τὰ ὁποῖα ὁσημέραι ἐπολλαπλασιάζοντο. Ὁ ἀδελφὸς τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεσολογγίου, ὡς Πρωθυπουργός, ὑπέλαβεν ὅτι ἠδύνατο νὰ φέρῃ βελτίωσίν τινα, ἀποπέμπων ἀπὸ τὴν διοίκησιν τῶν δασῶν τοὺς πολίτας καὶ ἀναθέτων αὐτὴν εἰς τοὺς χωροφύλακας. Ἀλλ’ οὐδ’ οἱ χωροφύλακες ἦσαν πρὸς τοῦτο παρεσκευασμένοι, οὐδ’ ἔχουσιν ἰδέαν διοικήσεως τῶν δασῶν, ἔχουσι δὲ καὶ οὗτοι, ὡς ἄνθρωποι, τὰς ἀτελείας τὰς ἀνθρωπίνους. Διὰ τοῦτο δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἔχομεν ἄψογον τὴν διοίκησιν τῶν δασῶν, διότι δὲν ἔχομεν δασονόμους, δὲν ἔχομεν δασοφύλακας πρὸς τοῦτο τεχνικῶς παρεσκευασμένους, αἱ δὲ ἀτέλειαι τῆς διοικήσεως, τὰς ὁποίας ἐξετραγώδησαν οἱ Κύριοι, εἰσὶν ἀκριβεῖς, ἦσαν δὲ καὶ ἀναπόφευκτοι, ἐφ’ ὅσον τυγχάνομεν ἐν τῷ συστήματι τούτῳ. Κατὰ τὸ 1891 ἐποιησάμην ἀπόπειράν τινα, ἐπειδὴ δ’ ἐπεθύμουν νὰ μὴ ἐπιβαρυνθῇ τὸ δημόσιον ταμεῖον διὰ δαπάνης, συνεδύασα τὴν πρόνοιαν περὶ παρασκευῆς δασοφυλάκων μὲ τὴν διάθεσιν τοῦ κληροδοτήματος τοῦ ἀειμνήστου Τριανταφυλλίδου, τοῦ προωρισμένου διὰ τὴν γεωργίαν. Ἐπειδὴ δὲ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, ἡ ὑπὸ τὸν κ. Τρικούπην, εἶχεν εἰσαγάγει νομοσχέδιον περὶ συστάσεως γεωργικοῦ σταθμοῦ ἐν Βυτίνῃ, τῇ πατρίδι τοῦ ἀειμνήστου Τριανταφυλλίδου, ὠφελήθην τῆς εὐκαιρίας, ἵνα ὀργανώσω τὸν γεωργικὸν τοῦτον σταθμόν, καὶ εἰσήγαγον εἰς τὸν σταθμὸν τοῦτον καὶ τμῆμα δασοκομικόν, καὶ ἀνεθήκαμεν τὴν διεύθυνσιν τοῦ τμήματος τούτου εἰς Σάξωνα δασοκόμον, τὸν κ. Τράϊγερ, ὁ ὁποῖος ἦλθε, καὶ εἰς τὸν ὁποῖον ἀνεθήκαμεν προσέτι τὴν διεύθυνσιν τῶν δασῶν τῆς Γορτυνίας. Ὁ κ. Τράϊγερ, μετὰ ζήλου καὶ ζωηρότητος ἐνεργήσας, ἐπέφερεν ἀποτελέσματα ἄριστα, διότι τὰ μὲν ἔσοδα τοῦ Δημοσίου ἐπολλαπλασίασε, καὶ τὰ κατὰ τὸ 1892 εἰσπραχθέντα ἦσαν πενταπλάσια τῶν εἰσπραχθέντων κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη, τὰ δὲ δάση διετηρήθησαν ἀπὸ πυρκαϊῶν καὶ ἐπιδρομῶν, ὅσον ἦτο δυνατόν. Ἡ ἀνεπάρκεια ὅμως τῶν ἐσόδων τοῦ κληροδοτήματος δὲν μοὶ ἐπέτρεψε νὰ διορίσω, εἰμὴ μόνον δώδεκα μαθητὰς τοῦ δασοκομείου αὐτοῦ, οἱ ὁποῖοι ἠκολούθουν αὐτὸν εἰς τὰς ἐκδρομάς του καὶ παρεσκευάζοντο εἰς δασοφύλακας. Βεβαίως ὁ ἀριθμὸς δὲν ἐπήρκει, ἀλλ’ ὅτε συνεστήθη ὁ γεωργικὸς σταθμὸς, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν καὶ πλείονας μαθητὰς καὶ δι’ ἄλλον λόγον, διότι δὲν ἐπαρουσιάζοντο πολλοὶ οἱ ἀποφασίζοντες νὰ ἐπιδοθῶσιν εἰς τὸ ἔργον τοῦτο καὶ κανονίσωσι τὸ μέλλον των, ἀγνοοῦντες τὴν ἔκβασιν, οὐδ’ εἶχεν ἕνεκα τούτου ἐξασφαλισθῆ τοῦτο διὰ τοῦ νόμου, διότι δὲν εἶχε διαταχθῆ δι’ αὐτοῦ, ὅτι θέλουσι διορίζεσθαι δασοφύλακες, περιέμενε δὲ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ κανονίσῃ τὰ περὶ τούτου, ἀφοῦ ἤθελε προβῆ ἡ διδασκαλία, καὶ ἐγίγνοντο καταληπτὰ τὰ ἀποτελέσματα αὐτῆς. Κατόπιν τὸ δασοκομικὸν τμῆμα ἐγκαταλείφθη, ὁ κ. Τράϊγερ ἀπελύθη τῆς ὑπηρεσίας, καὶ οἱ δώδεκα μαθηταὶ αὐτοῦ ἐγκατελείφθησαν εἰς τοὺς δρόμους καὶ ἐτράπησαν εἰς ἄλλα ἔργα. Περὶ παρασκευῆς δασονόμων οὐδεμία ὡσαύτως ἐγένετο πρόνοια. Εἶχον συνεννοηθῆ μετὰ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Σχολῆς τῶν Βιομηχάνων Τεχνῶν, ἵνα μάθω ἄν δὲν ἦτο δυνατὸν διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς Σχολῆς τῶν Βιομηχάνων Τεχνῶν νὰ προστεθῇ τμῆμα δασονομικόν, ἐν τῷ ὁποίῳ νὰ διδάσκωνται μαθήματα δασονομικῆς, ὥστε νὰ δυνάμεθα ν’ ἀποκτήσωμεν δασονόμους. Ὁ κ. Θεοφιλᾶς εἰργάσθη ἐπὶ τούτῳ, καὶ παρεσκεύασεν ὀργανισμόν, τὸν ὁποῖον μοὶ εἶχε δώσει, ἀλλ’ ἀπῆλθε μεταβολὴ πολιτικὴ καὶ τὰ πράγματα ἔμειναν ὡς εἶχον καὶ πρότερον. Ὅτε δὲ πρὸ μικροῦ ἐκλήθην νὰ ἀναλάβω τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, συνεννοήθην αὖθις μετὰ τοῦ διευθυντοῦ τῆς Σχολῆς τῶν Βιομηχάνων Τεχνῶν, οὗτος δ’ ἐπεθεώρησε τὸν κανονισμόν, καὶ μοὶ ἔδωκεν αὐτόν. Κατὰ τὸν κανονισμὸν τοῦτον, διὰ δαπάνης δώδεκα χιλιάδων δραχμῶν κατ’ ἔτος ἡ δασονομικὴ Σχολὴ δύναται νὰ ἱδρυθῇ καὶ νὰ λειτουργήσῃ. Οὕτως ὀργανώνοντες τὸν γεωργικὸν σταθμὸν Βιτύνης πρὸς παρασκευὴν δασοφυλάκων, ὀργανώνοντες τὴν Σχολὴν τῶν Βιομηχάνων Τεχνῶν πρὸς παρασκευὴν δασονόμων, δυνάμεθα μετά τινα ἔτη νὰ μειώσωμεν ἢ νὰ ἄρωμεν τὰ κακὰ, τὰ ὁποῖα νῦν ὑφίστανται ἕνεκα ἐλλείψεως προσώπων, δυνάμεθα ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ παρασκευάσωμεν ὄργανα περισσότερον πεφωτισμένα. Ἑπομένως ὅ,τι ἐπὶ τοῦ παρόντος πρέπει νὰ γείνῃ, εἶναι νὰ μὴ ἀρκώμεθα μόνον εἰς θρηνῳδίας, εἰς καταγγελίας, ἀλλὰ νὰ καταστήσωμεν τὴν ἐπιτήρησιν ἐκ τοῦ κέντρου αὐστηροτέραν, ἵνα περιστέλλῃ τὰς καταχρήσεις, διότι αἱ καταχρήσεις ἢ αἱ παραβάσεις, ἡ ἀμέλεια ἢ ἡ ἀνικανότης ἔγκεινται ἐν τῇ φύσει τῶν πραγμάτων. Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῆς διοικήσεως ἐν γένει τῶν δασῶν. Περὶ τῶν παραστάσεων δὲ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Μεσολογγίου διὰ τὴν γιγνομένην καταστροφὴν ἐν τοῖς δάσεσι τῆς Ἀκαρνανίας ἕνεκα τῆς βιομηχανίας τῶν Πατρῶν, τῆς παρασκευαζούσης κιβωτίδια διὰ τὸν σταφιδόκαρπον, ἐζήτησα καὶ ἔλαβον πληροφορίας, τὰς ὁποίας θέλετε μοὶ ἐπιτρέψει ν’ ἀνακοινώσω ὑμῖν, διότι αὗται θέλουσι χρησιμεύσει, ὅπως δυνηθῆτε νὰ σταθμίσητε καὶ σχηματίσητε γνώμην ἐπὶ τῶν παραπόνων τοῦ κ. ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτοῦ. Ἡ ξυλεία ἡ ἐξ ἐλάτης καὶ ἡ ἐκ πεύκης, ἡ εἰσαγομένη εἰς τὸ Κράτος ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς, ὑπόκειται εἰς τέλος χρυσῶν δραχμῶν 13,50 ἤτοι εἰς τραπεζογραμμάτια δρ. 17,85. Κατὰ τὸ 1890 εἰσήχθησαν 62,226 κυβικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀξίαν δραχ. 4,169,142, εἰσεπράχθη δὲ τέλος ἐξ αὐτῶν 965,583 δραχμῶν. Κατὰ τὸ 1891 εἰσήχθησαν 75,448 κυβικὰ μέτρα, ἤτοι κατὰ 13,222 πλειότερα ἢ ὅσα εἶχον εἰσαχθῆ κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος. Ἡ ἀξία αὐτῶν ἦτο δρ. 5,055,016, καὶ εἶχεν εἰσπραχθῆ εἰσαγωγικὸν τέλος ὑπὸ τοῦ δημοσίου ταμείου 1,168,470 δρ. Κατὰ τὸ 1892 εἰσήχθησαν 51,425 κυβικὰ μέτρα, τῶν ὁποίων ἡ ἀξία ἀνήρχετο εἰς δρ. 3,445,475, καὶ εἰσεπράχθη τέλος 898,550 δραχ. Κατὰ τὸ 1893 εἰσήχθησαν ἐν ὅλῳ 40,143 κυβικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀξίαν δρ. 2,689,581, καὶ εἰσεπράχθησαν 716,553 δραχ. Κατὰ τὸ 1894 εἰσήχθησαν 46,073 κυβικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀξίαν δραχ. 3,086,891, καὶ εἰσεπράχθησαν τέλη εἰσαγωγικὰ δραχ. 822,403. Τὸ ποσὸν λοιπὸν τῆς εἰσαγωγῆς ἀπὸ τοῦ 1890 καὶ 1891 ἤρχισε νὰ μειῶται κατ’ ἔτος, καὶ ἐμειώθη ἡ εἰσαγωγὴ κατὰ 13,222 κυβικὰ μέτρα μεταξὺ τοῦ 1891 καὶ τοῦ 1892, κατὰ 11,282 κυβικὰ μέτρα μεταξὺ τοῦ 1892, καὶ 1893, κατὰ 29,375 μεταξὺ τοῦ 1891 καὶ 1894, ηὔξησε δὲ κατὰ 6,000 κυβικὰ μέτρα κατὰ τὸ ἔτος 1895. Ἐξετάσας τοὺς μέσους ὅρους, εὗρον ὅτι ὁ μέσος ὅρος τῶν κυβικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν πενταετίαν εἰσήχθησαν, ἀνέρχεται εἰς 55,063 κυβικὰ μέτρα, ὅτι ἡ ἀξία τῆς ξυλείας ταύτης κατὰ μέσον ὅρον ἀνέρχεται εἰς 3,689,221 δραχμάς, καὶ ὅτι τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος, τὸ ὁποῖον εἰσεπράξαμεν κατὰ μέσον ὅρον κατὰ τὰ πέντε ταῦτα ἔτη, ἀνέρχεται εἰς 914,311 δραχμάς. Αὕτη εἶναι ἡ κατάστασις τῆς ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγομένης ξυλείας ἐλάτης καὶ πεύκης. Ἐξετάσωμεν νῦν τὴν ἐκ τοῦ τόπου παραγομένην. Ἡ ἐκ τοῦ τόπου παραγομένη ξυλεία ἔχει οὕτω. Ἐξ Εὐρυτανίας κατὰ τὸ 1893 ὑλοτομήθησαν 1,547,999 κυβικὰ μέτρα ξυλείας, ἐκ τῶν ὁποίων εἰσέπραξε τὸ Δημόσιον δραχ. 111,136.73· ἐκ Τρικκάλων ὑλοτομήθησαν 1,975,688 κυβικὰ μέτρα, εἰσέπραξε δὲ τὸ Δημόσιον δραχμὰς 23,613.66· ἐκ Καρδίτσης ἐκόπησαν ξύλα 15,485,411 κυβικὰ μέτρα, ἐξ ὧν εἰσέπραξε τὸ Δημόσιον δραχ. 97,957.55· ἐκ Καλαμπάκας ὑλοτομήθη ξυλεία κ. μ. 10,323,130, ἐξ ἧς εἰσέπραξε τὸ ταμεῖον δραχ. 72,841.07· ἐκ Δωρίδος ὑλοτομήθη ξυλεία 3,000,000 κυβικῶν μέτρων, εἰσέπραξε δὲ τὸ Δημόσιον δραχ. 19,349.08· καὶ ἐκ Μεσολογγίου ὑλοτομήθη ξυλεία 15,000 κυβικῶν μέτρων, εἰσέπραξε δὲ τὸ Δημόσιον δραχ. 108,712.09. Ἤτοι τὸ ὅλον ἐξυλεύθησαν 60,832,228 κυβικὰ μέτρα, εἰσεπράχθησαν δὲ δραχ. 433,611.57. Οὕτως εἰσήχθησαν μὲν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς ἐπὶ τὴν τελευταίαν πενταετίαν τῶν ἐτῶν 1890–1895, 275,315 κυβικὰ μέτρα ξυλείας, ὑλοτομήθησαν δ’ ἐξ Ἑλλάδος 60,832,228 κυβικὰ μέτρα. Ἐκ τούτων καταδηλοῦται, ὅτι δὲν εἶναι τοσαύτη ἡ καταστροφὴ, ὅση κατηγγέλθη παρὰ τοῦ κ. ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτοῦ· διότι, ἂν ἦτο τοσαύτη ἡ καταστροφὴ, ἤθελε περισταλῆ ἡ εἰσαγωγὴ περισσότερον ἢ ὅσον περιεστάλη κατὰ τὰ ἔτη 1892, 1893 καὶ 1894. Διὰ τοῦτο τοὺς φόβους τοῦ κ. Βουλευτοῦ κρίνω ὑπερβολικοὺς, δὲν μοὶ φαίνεται δὲ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νομοθετικῆς προνοίας, ὅπως ἀνασταλῇ ἡ πρόοδος τῆς βιομηχανίας πρὸς κατασκευὴν κιβωτιδίων διὰ τὸν σταφιδόκαρπον. Ἐὰν ὅμως γίνωνται καταχρήσεις περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀδειῶν τῶν ὑλοτομιῶν, ἐὰν δίδωνται ἄδειαι ὑλοτομίας κατὰ χρόνον ἢ κατὰ ποσὸν, κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἔπρεπε νὰ δοθῶσιν, ἢ ἂν γίνωνται ὑλοτομίαι ἄνευ ἀδειῶν, ταῦτά εἰσι καταχρήσεις, αἵτινες χρήζουσι διοικητικῆς μερίμνης, δὲν πρέπει δὲ νὰ ὠθήσωσιν ἡμᾶς εἰς νομοθετικὰ μέτρα, σκοποῦντα νὰ περιστείλωσι τὴν εἰρημένην βιομηχανίαν. Εἶναι δὲ χρήσιμος ἡ βιομηχανία αὕτη, ἀφοῦ εἰσάγονται κατὰ μέσον ὅρον 275,315 κυβικὰ μέτρα, ἤτοι προϊὸν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς ἔχον ἀξίαν δρ. 3,689,221. Ταύτας τὰς πληροφορίας ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου.

§35ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσιν εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς αἱ πληροφορίαι αὗται; Εἶναι, μοὶ φαίνεται, πληροφορίαι χρήσιμοι.

§36Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως. Σχετικῶς μάλιστα μὲ τὴν βιομηχανίαν τῆς κατασκευῆς κιβωτιδίων διὰ τὸν σταφιδόκαρπον, εἶχε γενῆ λόγος καὶ περὶ τῶν φιαλῶν, σχετικῶς πρὸς τὴν ἐνίσχυσιν τῆς οἰνοποιΐας, καὶ τῶν πωμάτων τῶν εἰσαγομένων, καὶ ἐζητήθη πρὸς προστασίαν τῆς βιομηχανίας νὰ ἐπιτραπῇ ἀτέλεια εἰς τὰ εἴδη ταῦτα, τὰ εἰσαγόμενα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἀλλὰ, καθ’ ἃς συνέλεξα πληροφορίας, αἱ φιάλαι αἱ εἰσαγόμεναι ἔξωθεν εἰσάγονται ἀτελεῖς, ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν, ἵνα ἐξαχθῶσιν ἐντὸς δύο ἐτῶν, ἑπομένως δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη μείζονος προστασίας. Τὰ πώματα τὰ εἰσαγόμενα πληρόνουσι δραχμὰς 26 καὶ 47 λεπτὰ τὰς 100 ὀκάδας εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια· ὥστε ἑκάστη ὀκᾶ ὑποβάλλεται εἰς πληρωμὴν λεπτῶν 2 καὶ 64/100, γνωρίζετε δὲ, ὅτι τὸ πῶμα εἶναι ἐλαφρόν. Ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ζητηθῇ μείωσις τοῦ τέλους τούτου.

§37Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Κατασκευάζονται ἐδῶ ὡραῖα πώματα.

§38Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὗται εἶναι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχω.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κατατεθέντες πίνακες περὶ ξυλείας θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 274).

§40Γ. ΚΟΖΑΚΗΣ ΤΥΠΑΛΔΟΣ...

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον.

§42Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πρότασις αὕτη ἰδίως δὲν ἀνήκει εἰς τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου. Ὁ ἔλεγχος στηρίζεται ἐπὶ τῆς εὐθύνης τῶν Ὑπουργῶν, συνίσταται δὲ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς καταστάσεως τῶν πραγμάτων, εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ὑπαρχουσῶν γνωμῶν πρὸς διαφώτισιν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Τὰ φῶτα ταῦτα ἀποδεχόμεθα, καὶ παρακαλοῦμεν νὰ μᾶς παρέχητε αὐτά, καὶ θέλομεν ὁμολογεῖ ὑμῖν χάριν. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἀπολέσωμεν ἕνεκα τούτου καιρὸν χρησιμώτατον. Λοιπὸν αὔριον, ἐὰν θέλητε, ἐξακολουθεῖτε τὴν συζήτησιν αὐτήν· ἀλλ’ ἐὰν θέλητε καὶ τώρα, ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν.

§43ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι θὰ ἤμεθα συνεπέστεροι, ἀναβάλλοντες δι’ αὔριον τὸ περὶ δασικῆς ὑπηρεσίας ζήτημα.

§44ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§45ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὄχι μόνον ἐξ ἐπιστολῶν, ἀλλὰ καὶ διὰ τηλεγραφημάτων πληροφοροῦμαι μετὰ λύπης, ὅτι εἰς τοὺς Μύλους Ναυπλίου ἐνέσκηψαν τυφοειδεῖς πυρετοί. Οἱ πυρετοὶ οὗτοι ἔχουσι βεβαίως τὴν πηγήν των εἰς τὰ ὑπάρχοντα ἐκεῖ πρὸ πολλοῦ ἕλη. Ἐκεῖ γίνεται συγκέντρωσις ἀτόμων, διότι, ὡς γνωστόν, εἶναι σιδηροδρομικὸς σταθμός. Παρακαλοῦσι λοιπὸν οἱ κάτοικοι τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ προσωρινῶς ἓν μέτρον περὶ ἀπολυμάνσεως τῶν ἑλῶν τούτων, ἂν δὲν ἦναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ διαρκὴς πρόνοια· διότι οἱ κάτοικοι κινδυνεύουσιν, ὡς καὶ οἱ ἐπιβάται, οἱ ἐκεῖθεν διερχόμενοι καὶ ἀρκετὴν ὥραν διαμένοντες.

§46Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τηλεγράφημα τοιοῦτον ἔλαβον καὶ ἐγώ· ἔσπευσα δὲ νὰ τὸ ἀποστείλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ παρεκάλεσα αὐτὸν νὰ συνεννοηθῇ μετὰ τῶν ἐχόντων τὸ δικαίωμα νὰ δίδωσι συμβουλὰς περὶ τῆς δημοσίας ὑγείας, ὅπως ληφθῶσι τὰ κατάλληλα μέτρα.

§47ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑτέραν παράκλησιν ἔχω. Ὁ κ. νομάρχης Ἀργολίδος διεβίβασε πρὸς τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐκτενῆ ἔκθεσιν περὶ τῆς ἀθλιότητος τῶν ἐν Ναυπλίῳ φυλακῶν ἐν γένει. Παρακαλῶ νὰ κατατεθῇ ἡ ἔκθεσις αὕτη, τῆς ὁποίας ἡ ἀνάγνωσις θὰ ἐμποιήσῃ φρίκην εἰς τὴν Βουλήν. Παρακαλῶ δὲ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἔκθεσιν ταύτην τοῦ νομάρχου, ὑποβληθεῖσαν πρὸ μηνὸς, καὶ νὰ φέρῃ, εἰ δυνατόν, τὴν δέουσαν θεραπείαν.

§48ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Νὰ διακόψωμεν, κύριε Πρόεδρε.

§49ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἐν πρώτοις, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μὲ πληροφορήσῃ, ἂν ἀληθεύῃ, ὅτι τις Ἀριστοτέλης Ζερβός, ἐκ Κεφαλληνίας, διωρίσθη μέλος τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Σάμης, ἐνῷ εἶναι ὀφειλέτης πολλῶν χιλιάδων δραχμῶν εἰς τὸ ταμεῖον ἐκεῖνο. Νομίζω ὅτι ἡ πρᾶξις αὕτη ἀντίκειται εἰς τὸ συμφέρον τοῦ λιμενικοῦ ταμείου, καθόσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διορισθῇ τις μέλος τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς, ἐνῷ συγχρόνως εἶναι ὀφειλέτης εἰς τὸ λιμενικὸν ταμεῖον, τῶν δύο τούτων ἰδιοτήτων ἀντικειμένων ἀλλήλαις ἐν τῇ ἐνεργείᾳ αὐτῶν. Θὰ παρακαλέσω ὅθεν τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ περὶ τούτου, καὶ ἂν ἴσως κατὰ παραδρομήν, ἐν ἀγνοίᾳ βεβαίως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐγένετο τοιοῦτόν τι, νὰ προβῇ εἰς τὴν διόρθωσιν τούτου, περὶ οὗ οὐδαμῶς ἀμφιβάλλω. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τῆς αἰτήσεως πολλῶν συμπολιτῶν μου, οἵτινες ἐζήτησαν, ὅπως καὶ αὐτοὶ συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸν εὐεργετικὸν νόμον, ὃν ὑπέβαλεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, περὶ ἀποζημιώσεως τῶν δυστυχησάντων ἐργατῶν τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν. Ἡ αἴτησις αὕτη τῶν συμπολιτῶν μου ὑπεβλήθη πρὸ πολλοῦ διὰ τοῦ Προεδρείου εἰς τὴν Βουλήν, καὶ, ὡς ἀνέγνων ἐν ταῖς ἐφημερίσι, —δυστυχῶς ἀπουσίαζον τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τῶν συνεδριάσεων, καθὸ εὑρισκόμενος ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου,—ὑπεστηρίχθη παρά τινος τῶν συναδέλφων μου, ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἠξίωσε τὴν σύστασιν ἐκείνην ἀπαντήσεως· χθὲς δέ, γενομένου λόγου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ὁ ἐξ Ἄρτης κ. Βουλευτής, ἐν τῇ ἐξετάσει τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὑπέμνησεν, ὅτι ἔδει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ πρόνοιαν καὶ περὶ αὐτῶν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀντέστη σαφῶς εἰς τοῦτο, εἰπών, ὅτι ὑπὸ ἄλλας περιστάσεις εὑρίσκονται οἱ ζημιωθέντες ἐκ τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν τῶν ζημιωθέντων ἐκ τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσης. Μάλιστα προὐκάλεσεν ἡμᾶς, τοὺς Βουλευτὰς Φθιώτιδος, ἵνα ἐπερωτήσωμεν αὐτόν, ὅπως δώσῃ τὴν ἐπὶ τούτῳ ἀπάντησιν. Πρὶν ἢ ἐξετάσω τὸ ζήτημα τοῦτο ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα, καθ’ ὃ ἐξητάσθη, συνεπείᾳ τοῦ ὁποίου ἐγένετο ὁ εὐεργετικὸς ἐκεῖνος νόμος, παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ δώσῃ τὴν πληροφορίαν, ἂν ὑπὸ διαφόρους περιστάσεις εὑρίσκωνται οἱ ζημιωθέντες ἐκ τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν τῶν ζημιωθέντων ἐκ τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσης, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν δύναμαι νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν σύστασίν μου ταύτην, οὐδὲ οἱ συμπολῖταί μου θέλουσιν ἔχει ἀπαίτησίν τινα παρὰ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἄδικον ταύτην ἀπονομὴν βοηθημάτων εἰς μόνους τοὺς παθόντας ἐκ τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν. Ἄν ὅμως, ὡς ἐγὼ τοὐλάχιστον ἠξεύρω, ὑπὸ τὰς αὐτὰς περιστάσεις εὑρίσκονται οἵ τε ζημιωθέντες ἐκ τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν καὶ οἱ ζημιωθέντες ἐκ τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσης, τότε ἄς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι πράττει μέγα ἄδικον, διακρίνων τοὺς πολίτας εἰς εὐνοουμένους καὶ μὴ εὐνοουμένους.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§51ΔΑΓΡΕΣ. Ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ σκέπτεται καὶ λαμβάνει μέτρα περὶ τῆς σταφίδος, θὰ παρακαλέσω νὰ προτιμηθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἵνα συζητηθῇ, καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου τοῦ ἀπαγορεύοντος τὴν ἐξαγωγὴν τῆς σταφίδος πρὸ τῆς 16 Αὐγούστου. Πρόκειται περὶ μέτρου λυσιτελεστάτου διὰ τὴν σταφίδα. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ψηφίσῃ σήμερον, ἀμέσως νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀνεγράφη ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§52ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Σχετίζεται δὲ καὶ μὲ τὰς προθεσμίας τοῦ νομοσχεδίου, τὰς ὁριζομένας.

§53ΔΑΓΡΕΣ. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, ὅταν γίνηται πρότασις περὶ μεταβολῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως, πρέπει νὰ ᾖναι ὑπογεγραμμένη παρὰ δέκα Βουλευτῶν τοὐλάχιστον, δηλ. ἐγγράφως.

§55ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ μεταβολὴ τῆς ἡμερησίας διατάξεως δὲν γίνεται οὕτω.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πᾶσα μεταβολὴ γίνεται οὕτω.

§57ΜΠΟΥΤΟΣ. Δὲν ἀπαιτοῦνται δέκα διὰ τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἄλλως τε δὲν πρόκειται περὶ μεταβολῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ζητεῖται νὰ ἀναγραφῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἢ τὰ δύο διὰ τὴν αὔριον.

§58Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Πρόεδρος ἀνήγγειλεν, ὅτι ἐπερατώθη ἡ συζήτησις τῶν ἐπερωτήσεων καὶ εἰσήλθομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Θὰ διακόψωμεν ἤδη τὴν συνεδρίασιν, ὅπως ἐπαναλάβωμεν αὐτὴν μετὰ μεσημβρίαν καὶ ἂν προβληθῇ τότε ἡ μεταβολὴ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, συζητοῦμεν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 5 ὥραν μετὰ μεσημβρίαν. Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 12 καὶ 40′. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 6 καὶ 15′ μετὰ μεσημβρίαν, προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ἀλεξ. Θ. Ζαΐμη).

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§61Ν. ΣΜΟΛΕΝΙΤΖ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Πρό τινων ἡμερῶν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς βουλευτὴς κ. Παπαμιχαλόπουλος ἀπηύθυνε πρός με δύο ἐπερωτήσεις, ἀφορώσας τοὺς προβιβασμοὺς εἰς βαθμὸν ἀνθυπασπιστῶν καὶ ἀνθυπολοχαγῶν. Ἐπὶ τῆς πρώτης τῶν ἐπερωτήσεων ἀπαντῶ τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τὸν ᾼΣΛΤʹ νόμον τοῦ 1885 περὶ προβιβασμοῦ ὑπαξιωματικῶν εἰς τοὺς βαθμοὺς τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, ἀνθυπολοχαγοῦ καὶ ὑπολοχαγοῦ, ἄρθρον 2, οἱ προβιβαζόμενοι εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ ἀνθυπασπισταί, εἰς μὲν τὸ ὅπλον τοῦ πεζικοῦ καὶ ἱππικοῦ καταλαμβάνουσι τὸ ⅕ τῶν ἐν τοῖς ὅπλοις πεζικοῦ καὶ ἱππικοῦ χηρευουσῶν θέσεων, οἱ τοῦ πυροβολικοῦ μετατίθενται εἰς τὸ σῶμα τοῦ ὑλικοῦ τοῦ πυροβολικοῦ, καταλαμβάνοντες τὸ ⅓ τῶν ἐν τῷ σώματι τούτῳ χηρευουσῶν θέσεων, οἱ δὲ τοῦ μηχανικοῦ τὰς ἐν τῷ πυροσβεστικῷ λόχῳ θέσεις ἀνθυπολοχαγῶν. Ἀλλ’ ἡ διάταξις τοῦ νόμου τούτου ἀληθῶς, καίτοι ἐν ἰσχύϊ οὖσα, δὲν ἐφηρμόσθη μέχρι τοῦδε, διότι, ὡς γνωστόν, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνθυπολοχαγῶν ἐπλεόναζεν εἰς ἅπαντα τὰ ὅπλα, καὶ μόλις ἐσχάτως ἐξωφλήθη ὁ πλεονάζων ἀριθμὸς ἀνθυπολοχαγῶν εἰς τὸ ὅπλον τοῦ πεζικοῦ, ὅτε θὰ ᾖναι δυνατὸν καὶ νὰ τηρηθῇ εἰς τὸ ἐφεξῆς ἡ περὶ ἧς πρόκειται διάταξις.» Ἐπὶ τῆς δευτέρας ἐπερωτήσεως ἀπαντῶ ὡς ἀκολούθως (ἀναγινώσκει): «Ἀκριβῶς ἕνεκεν τοῦ ἀδυνάτου τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ εἰρημένου ᾼΣΛΤʹ νόμου, δι’ οὓς ἀνωτέρω ἐξετιθέμεθα λόγους, ἐγένετο ὁ νόμος ᾼΧΚʹ τοῦ 1889, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπετράπη εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ προβιβάζῃ, καὶ ἂν δὲν ὑπάρχωσι χηρεύουσαι θέσεις ἀνθυπασπιστῶν καὶ ἀνθυπολοχαγῶν, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ᾼΣΛΤʹ νόμου ἐντὸς διετίας καὶ κατὰ μέγιστον ὅρον δι’ ἑκάτερον τῶν βαθμῶν: 12 διὰ τὸ πεζικόν, 3 διὰ τὸ ἱππικόν, 3 διὰ τὸ πυροβολικόν, 1 διὰ τὸ μηχανικόν, 1 διὰ τοὺς νοσοκόμους. Ὁ νόμος δὲ οὗτος, ἰσχύων ἐπίσης, ἐφηρμόσθη τὸ πρῶτον κατὰ τοὺς προβιβασμοὺς τοῦ 1892, εἰς δὲ τοὺς τελευταίους κατὰ μέρος μόνον, ἤτοι εἰς τὸ ἱππικόν, πυροβολικὸν καὶ μηχανικόν, καὶ διὰ μόνον τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, διότι αἱ ἐξετάσεις τῶν ἀνθυπασπιστῶν διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ δὲν εἶχον περατωθῆ.»

§62ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σπεύδω, εἰ καὶ ἐν ἀπηγορευμένῃ ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ὥρᾳ, νὰ ἐκπληρώσω ἐπιβαλλόμενον εἰς ἐμὲ καθῆκον, νὰ εὐχαριστήσω δηλονότι τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὴν μετὰ τοσαύτης προθυμίας καὶ εὐγενείας προσαγωγὴν τῶν πληροφοριῶν, ἃς ἐζήτησα. Ἐπειδὴ δὲ ἤδη δὲν δύναμαι, καθόσον εἰσήλθομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, νὰ ἀναπτύξω τὰς ἐπὶ τῆς ἀπαντήσεως ταύτης γνώμας μου, θέλω συζητήσει αὔριον ἐπ’ αὐτῆς.

§63ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μίαν ὑπενθύμησιν κάμνω εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐζητήσαμεν χθές, καὶ ὑπεσχέθη νὰ φέρῃ, περὶ τοῦ κεφαλαίου τοῦ πρὸς κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν. Εἰς τί ποσὸν ἀνέρχεται καὶ ἐὰν ἔχωμεν τὴν ἐλευθέραν διάθεσιν τοῦ κεφαλαίου τούτου.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ εἰς τρίτην συζήτησιν νομοσχεδίου «περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ὑπαγομένων εἰς τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν».

§65ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἤδη, Κύριοι, κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ἐπέστησα τὴν ἰδιαιτέραν προσοχὴν τοῦ εἰσηγητοῦ αὐτοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς ἓν κεφαλαιῶδες ἐλάττωμα, ὅπερ εἶχεν αὐτὸ καὶ ὅπερ θὰ τὸ καθίστα ἀπαράδεκτον. Τὸ κεφαλαιῶδες τοῦτο ἐλάττωμα εἶναι ὅτι λαθραίως πως καταργοῦνται τὰ προσόντα τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Τὰ προσόντα ταῦτα, Κύριοι, στηρίζονται εἰς θεμελιώδη διάταξιν τοῦ Συντάγματος ἡμῶν. Τὰ μέλη τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἐξομοιοῦνται κατὰ τοῦτο πρὸς τὰ μέλη τοῦ Ἀρείου Πάγου, τῶν Ἐφετῶν καὶ τῶν Πρωτοδικείων. Ἐπῆλθεν ἀναβολὴ τῆς νομοθετήσεως τῶν προσόντων τούτων ἐπὶ μακρὰ ἔτη, καὶ ἡ ἀναβολὴ αὕτη ἐπῆλθεν, ὡς πάντες γινώσκομεν, ἐπὶ ζημίᾳ ἀνυπολογίστῳ τοῦ δικαστικοῦ ἐλέγχου ἐν τῇ οἰκονομικῇ ἡμῶν διαχειρίσει. Ἔπρεπεν ἐπὶ τέλους νὰ τεθῇ ἓν τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν ταύτην· ἔπρεπε νὰ ἰσχύσῃ καὶ κατὰ τοῦτο τὸ Σύνταγμα, καὶ κατωρθώθη μετὰ πολλὰ ἔτη ν’ ἀποκτήσωμεν ἕνα νόμον περὶ προσόντων τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ὁ νόμος οὗτος δύναται νὰ ἔχῃ ἀτελείας, δύναται νὰ χρῄζῃ μεταῤῥυθμίσεων, ἃς ἠδύνατο καὶ ἡ παροῦσα καὶ πᾶσα ἄλλη Κυβέρνησις νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ δὲν ἐπετρέπετο, νομίζω, ὑπὸ τοῦ Συντάγματος νὰ προβῇ οἱοσδήποτε πλέον εἰς κατάργησιν τῶν ἅπαξ νομοθετηθέντων προσόντων. Τί θὰ ἐλέγετε, Κύριοι, ἐὰν διὰ παραπλησίου νομοσχεδίου, καὶ δὴ κατὰ τὸν αὐτὸν λαθραῖον τρόπον, κατωρθοῦτο νὰ καταργηθῶσιν αἴφνης τὰ προσόντα τῶν Ἀρειοπαγιτῶν, τῶν Ἐφετῶν, τῶν Πρωτοδικῶν; δὲν θὰ ἐξηγείρετο ἡ συνείδησις ὑμῶν ἐναντίον τῆς τοιαύτης καταργήσεως, ὡς καταστρατηγούσης, ὡς καταδολιευομένης, ὡς αὐτὸ τοῦτο ἀνατρεπούσης θεμελιώδη διάταξιν τοῦ Συντάγματος; Ἀκριβῶς τοῦτ’ αὐτὸ συμβαίνει καὶ ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει, διότι τὸ αὐτὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ποιεῖται λόγον περὶ καθορισμοῦ τῶν προσόντων τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ποιεῖται λόγον ἐκ παραλλήλου καὶ περὶ καθορισμοῦ τῶν προσόντων, δι’ ἰδιαιτέρου νόμου, τῶν Ἀρειοπαγιτῶν, τῶν Ἐφετῶν, τῶν Πρωτοδικῶν. Καὶ ὑπὸ ἔποψιν οὐσιαστικὴν, Κύριοι, νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπε πλέον, μετὰ τὴν πικρὰν πεῖραν, ἣν ἔσχομεν μέχρι τοῦδε, νὰ ἀναπετάσωμεν αὖθις τὰς θύρας τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου εἰς ἀνθρώπους συνήθως οὐδὲν ἄλλο προσὸν κεκτημένους ἢ μόνον τὴν εὔνοιαν τῆς ἑκάστοτε κρατούσης φατρίας. Καὶ ἡ πικρὰ πεῖρα τοῦ παρελθόντος εἶναι, ὅτι ὁ δικαστικὸς ἔλεγχος τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως καθυστερεῖ παρ’ ἡμῖν κατὰ ἔτη πολλά. Καθυστέρει πρὶν, καθυστερεῖ καὶ νῦν ἔτι, καὶ μετὰ τὴν ἀπόφασιν, ἣν πρὸ ἐτῶν ἐλάβομεν καὶ καθ’ ἣν διεχωρίσαμεν τὴν οἰκονομικὴν ἡμῶν διαχείρισιν εἰς δύο περιόδους καὶ ἀφήσαμεν τὸ παρελθόν, ἠρκέσθημεν δὲ εἰς τὸ ἐνεστὼς, χωρὶς καὶ οὕτω νὰ δυνηθῇ ὁ δικαστικὸς ἔλεγχος νὰ ἐπαρκέσῃ καὶ καταστῇ ἐνήμερος. Τοῦτο βεβαίως προέρχεται ἐξ ἄλλων ἐλλείψεων τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἀλλὰ καὶ ἐκ τούτου, ὅτι παρεισήγοντο εἰς αὐτὸ ὑπὸ τῶν ἑκάστοτε κρατούντων κομμάτων ἄνδρες ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ οὐδὲν κοινὸν ἔχοντες πρὸς τὸν δικαστικὸν τοῦτον ἔλεγχον. Καὶ πρόκειται, Κύριοι, περὶ ὑπηρεσίας ἀπαιτούσης κατ’ ἐξοχὴν εἰδικὰς γνώσεις, ἀπαιτούσης κατ’ ἐξοχὴν πεῖραν μακρὰν καὶ δεδοκιμασμένην. Ἀφοῦ δὲ κατωρθώσαμεν μετὰ τόσα ἔτη νὰ καθορίσωμεν προσόντα ἐπὶ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, ἰδοὺ ὅτι νῦν ἄνευ λόγου τινὸς ἐρχόμεθα νὰ ἀνατρέψωμεν αὐτὰ, καὶ νὰ ἀναπετάσωμεν πάλιν τὰς πύλας τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ ἐλέγχου ὡς πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἡμῶν διαχείρισιν εἰς πᾶσαν ἀνικανότητα. Καὶ ὑπὸ οὐσιαστικὴν λοιπὸν ἔποψιν, Κύριοι, εἶναι ἐπιζήμιον τὸ συντελούμενον νῦν διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ἀλλ’ ὑπὸ ἔποψιν τυπικὴν οὐδεὶς δύναται νὰ διαφωνήσῃ πρὸς ἐμὲ, ὅτι πρόκειται τῷ ὄντι περὶ ἀθετήσεως προφανοῦς θεμελιώδους διατάξεως τοῦ Συντάγματος. Ἐνόμισα ἐπάναγκες, Κύριοι, ἀφοῦ τὰς σχετικὰς μου παρατηρήσεις δὲν ἔλαβεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπ’ ὄψιν ἤδη κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ συζήτησιν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ὅπως ἐπενέγκῃ τὴν σχετικὴν τροποποίησιν εἰς τοῦτο, ἐνόμισα, λέγω, ἐπάναγκες νῦν τοὐλάχιστον, ὅτε πρόκειται περὶ τῆς εἰς γʹ ἀνάγνωσιν ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ἐπιστήσω τὴν ἰδιαιτέραν ὑμῶν προσοχήν. Δὲν πρόκειται, Κύριοι, περὶ παρωνυχίδος, πρόκειται περὶ ζητήματος τοιούτου, ἀπέναντι τοῦ ὁποίου νομίζω ὅτι καὶ εἰς αὐτὸ τὸ Στέμμα, σεβόμενον τὸν θεμελιώδη ἡμῶν χάρτην, ἐπιβάλλεται νὰ ἀρνηθῇ τὴν κύρωσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ συνόλου;

§67ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Ἐκ προδήλου ἀβλεψίας, ἕνεκα τῆς ταχύτητος τῆς ἐκτυπώσεως βεβαίως, ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω...

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤθελον νὰ τὸ ἀναφέρω. Εἶναι εἰς τὰ πρακτικά. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 13 δὲν εἶναι;

§69ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Μάλιστα.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διορθωθῇ καὶ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§71ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν ἐπιτρέπηται αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ δοθῇ διασάφησις περὶ μιᾶς φράσεως τοῦ ἄρθρου 29 τοῦ νομοσχεδίου. Ἐκεῖ ἀναφέρεται: «Οἱ στερούμενοι τῶν κατὰ τὸν παρόντα νόμον προσόντων, ἀλλὰ διατελέσαντες πρὸ τῆς δημοσιεύσεως αὐτοῦ ἐν ταῖς ὑπηρεσίαις τινὸς τῶν Ὑπουργείων...» Τί ἐννοεῖ ἡ φράσις «τινὸς τῶν Ὑπουργείων»; ἐννοεῖ ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα; ἐννοεῖ τὴν ὑπηρεσίαν τὴν κεντρικήν, ἐν αὐτῷ τῷ Ὑπουργείῳ, ἢ ἐν κλάδῳ ὑπηρεσιῶν, ὑπαγομένων εἴς τι τῶν διαφόρων Ὑπουργείων;

§72Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ χθὲς περὶ τούτου ὑπέλαβον, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τῶν Ὑπουργείων Δικαιοσύνης καὶ Ἐκκλησιαστικῶν κατ’ οὐδὲν διαφέρει ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Ὑπουργείων Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν, ἑπομένως οἱ διατελέσαντες ἐν τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ἢ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν δύνανται νὰ ἀναλάβωσι θέσιν ἐν τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν.

§73ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ ὄχι καὶ τὸ ἀντίστροφον;

§74Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ τὸ ἀντίστροφον.

§75ΒΑΛΕΤΑΣ. Νομίζω καὶ ἐγὼ, ὅτι ἡ διάταξις ἡ καταργοῦσα τὰ προσόντα τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, τῶν ἐχόντων ψῆφον, πρέπει νὰ ἑλκύσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἐξετάζω ποσῶς τὸ ζήτημα ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς οὐσίας, ἤτοι τῶν πρακτικῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπέλθωσιν, ἐὰν τοιοῦτόν τι ψηφισθῇ καὶ καταστῇ νόμος τοῦ Κράτους, νομίζω ὅμως, ὅτι κατὰ τύπον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι δὲν προσβάλλει τὸ Σύνταγμα τοιαύτη διάταξις. Ἡ Συνέλευσις διὰ τοῦ Συντάγματος ἔδωκεν οἱονεὶ ἐντολὴν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, ὅπως ἐντὸς τριετίας ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Συντάγματος ὁρισθῶσι δι’ εἰδικοῦ νόμου τὰ προσόντα τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν ψῆφον ἐχόντων μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ἡ διὰ τῆς συνταγματικῆς αὐτῆς διατάξεως διδομένη ἐντολὴ πραγματικῶς δὲν ἐξετελέσθη, εἰμὴ μετὰ πάροδον πολλῶν χρόνων, ἀλλὰ τοῦτο ἦτο ἔλλειψις, ἦτο ἀρνητικὴ τρόπον τινὰ παράβασις μιᾶς ἐντολῆς τοῦ Συντάγματος. Ἅμα ὅμως ὡς ἐψηφίσθησαν προσόντα περὶ τῶν ψῆφον ἐχόντων μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ καταργηθῶσιν. Ὁ νόμος, δι’ οὗ ἐψηφίσθησαν προσόντα περὶ αὐτῶν, ἀποτελεῖ πλέον ἀναπόσπαστον μέρος τῆς συνταγματικῆς διατάξεως. Δύνανται νὰ μεταβληθῶσι τὰ προσόντα ταῦτα, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἐπιτετραμμένον, ὅπως ἔστω καὶ ἐπ’ ὀλίγον χρόνον μείνῃ ἡ Πολιτεία ἄνευ προσόντων τῶν ψήφων ἐχόντων μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν θέλει ἐπιμείνῃ, ὅπως μὴ ἐπέλθῃ διόρθωσις, διότι καὶ ἡ Βουλὴ θὰ εὑρεθῇ εἰς δυσχέρειαν νὰ ψηφίσῃ διάταξιν ἄντικρυς προσβάλλουσαν τὸ Σύνταγμα, καὶ ὑποθέτω ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἐπιθυμῇ τοῦτο.

§76Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἡ δεκάτη, ἂν δὲν σφάλλωμαι, φορὰ, κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται ἐπίκλησις τῆς Βουλῆς, ἵνα μὴ ψηφίσῃ διάταξιν προσβάλλουσαν τὸ Σύνταγμα, διότι ἐπὶ δέκα ἴσως νομοσχεδίων ἡ αὐτὴ προὐτάθη ἀντίῤῥησις, εἴτε κατὰ τῆς ἀρχῆς αὐτῶν, εἴτε κατὰ διατάξεων αὐτῶν, ὅτι ἀντιβαίνουσιν ἀμέσως εἰς τὸ Σύνταγμα, εἴτε κατὰ φράσεων αὐτῶν, ὅτι θίγουσι διατάξεις τοῦ Συντάγματος, ἢ ἐννοίας ἐν αὐταῖς ἐγκειμένας. Δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ ἐπικρίνω τὴν τακτικὴν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῆς δεκάτης ταύτης φορᾶς νομίζω, ὅτι δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἐγὼ δὲν ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὸ Σύνταγμα ὑφίσταται πληγήν τινα ἢ τραῦμά τι. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐν τῷ Συντάγματι ὑπάρχει ἀναγεγραμμένη ἡ διάταξις, ὅτι πρέπει νὰ προσδιορισθῶσι τὰ προσόντα τῶν ἐχόντων ψῆφον μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ὡς ὑπῆρχεν ἀναγεγραμμένη ἡ διάταξις ὅτι πρέπει ν’ ἀναγραφῶσι τὰ προσόντα τῶν ὑπαλλήλων τῆς δημοσίας διοικήσεως. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὰ προσόντα τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων ἐκανονίσθησαν διὰ νόμου τοῦ 1884, πλὴν ἐξαιρετικῶν τινων διατάξεων, αἵτινες πρὸ τοῦ νόμου ἐκείνου εἶχον ψηφισθῆ, καὶ ὅτι τὰ προσόντα τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἐκανονίσθησαν μόλις κατὰ τὸ 1892. Τὰ προσόντα ταῦτα, τὰ ἐν τῷ νόμῳ ͵ΒΡΕʹ τῆς 17 Δεκεμβρίου 1892 ἀναγεγραμμένα, δὲν ἠθέλαμεν τὸ παράπαν θίξει, ἐὰν δὲν ἠναγκαζόμεθα νὰ προτείνωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων, διότι δὲν εἴχομεν καιρὸν νὰ προτείνωμεν εἰς τὴν Βουλὴν νομοθέτημα, μεταβάλλον τὰς διατάξεις περὶ προσόντων τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἀλλὰ κατὰ σύμπτωσιν ἀτυχῆ τὰ προσόντα ταῦτα τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἀνεγράφησαν ἐν τῷ νόμῳ περὶ προσόντων τῶν διαφόρων ἄλλων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀφοῦ δ’ εἰσηγάγομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ προσόντων αὐτῶν, ὠφείλομεν νὰ διαλάβωμεν καὶ περὶ τῶν προσόντων τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ προβάλωμεν διὰ τοῦ περὶ προσόντων εἰσαχθέντος εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχεδίου μεταβολὴν τῶν προσόντων τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἠθέλαμεν τὸ πράξει, ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν εἴχομεν καιρὸν νὰ παρασκευάσωμεν τὴν ἐργασίαν ταύτην, ἂν παρελείπομεν νὰ ποιησώμεθα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ λόγον περὶ αὐτῶν, ἂν ἐσιωπῶμεν ὅλως περὶ τῶν προσόντων τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἠθέλομεν εὐλόγως ὑποληφθῆ, ὅτι εὕρομεν καλῶς ἔχοντα τὰ περὶ αὐτῶν διατεταγμένα, καὶ διὰ τοῦτο ἀφήκαμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτὰ ἀμετάβλητα, ἐνῷ ἡμεῖς δὲν ἔχομεν τοιαύτην γνώμην περὶ τῶν προσόντων τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, φρονοῦμεν δ’ ὅτι πρέπει ταῦτα νὰ ὑποστῶσι τροποποιήσεις οὐσιώδεις. Διὰ τοῦτο κατ’ ἀνάγκην ἐδηλώσαμεν τὴν κατ’ αὐτῶν μέλαιναν ψῆφον ἡμῶν, καταργήσαντες τὰς ὑπαρχούσας περὶ αὐτῶν διατάξεις, ἕως ἂν συντάξωμεν καὶ προτείνωμεν νομοσχέδιον ἴδιον περὶ προσόντων τῶν ἐχόντων ψῆφον μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Φρονοῦμεν ἄλλως, ὅτι τὰ περὶ τούτων συνδέονται στενῶς ὄχι μετὰ τοῦ προσδιορισμοῦ τῶν προσόντων τῶν ἄλλων εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείου ὑπαγομένων ὑπαλλήλων, ἀλλὰ μετὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Τὰ λεχθέντα δὲ σήμερον ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι δῆθεν ἡ ἀργία τοῦ δικαστικοῦ ἐλέγχου τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως ὀφείλεται εἰς τὴν ἀνικανότητα τῶν προσώπων, ἅτινα ὑπεισήχθησαν εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, δὲν εἶναι κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην ἀκριβῆ, πρέπει δὲ ἡ ἀργία τοῦ δικαστικοῦ ἐλέγχου ν’ ἀποδοθῇ εἰς τὸν πλημμελῆ ὀργανισμὸν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Διότι ἐν τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ εἰσήχθησαν βεβαίως πρόσωπα κατὰ τὸ παρελθὸν, τὰ ὁποῖα δὲν ἔπρεπεν ἴσως νὰ εἰσαχθῶσιν, ἀλλὰ κατὰ τὸ πλεῖστον εἰσήχθησαν καὶ ἄνδρες, οἵτινές εἰσιν ἐπαρκεῖς πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων αὐτῶν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐλλείπει εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, εἶναι ὁ ὀργανισμὸς ὁ προσφυὴς, ὁ ἄγων εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ, διὰ τὸν ὁποῖον συνέστη τὸ Σῶμα τοῦτο. Μὴ δυνάμενοι λοιπὸν νὰ ἀποφηνώμεθα γνώμην ὑπὲρ τῶν κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1892 προσόντων τῶν ἐχόντων ψῆφον μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἐπροτείναμεν τὴν κατάργησιν αὐτῶν ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἕως ἂν προβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον πλῆρες περὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ περὶ προσόντων τῶν μελῶν αὐτοῦ.

§77ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παραπονεῖται ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§78Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν παρεπονέθην παντάπασι. Δὲν συνειθίζω νὰ παραπονῶμαι.

§79ΕΥΤΑΞΙΑΣ. .. Παραπονεῖται ὅτι πολλάκις μέχρι τοῦδε κατεκρίθησαν ὑφ’ ἡμῶν διάφορα νομοσχέδια, παρ’ αὐτοῦ ὑποβληθέντα εἰς τὴν Βουλὴν, ὡς ἀντικείμενα εἰς τὸ Σύνταγμα. Νομίζω ὅτι, ἀντὶ νὰ παραπονῆται καθ’ ἡμῶν, ὤφειλε μᾶλλον νὰ παραπονῆται καθ’ ἑαυτοῦ, διότι τοιαῦτα ὑποβάλλων νομοσχέδια, ἀναγκάζει ἡμᾶς ν’ ἀπευθύνωμεν πρὸς αὐτὸν τὰς ἐπὶ ἀντισυνταγματικότητι αἰτιάσεις. Οὐδεὶς ὅμως δύναται ν’ ἀρνηθῇ, ὅτι αἱ τοιαῦται κατακρίσεις ἔχουσιν ὑπόστασιν, διότι λαθραίως καὶ παρὰ τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος περὶ ψηφίσεως τῶν νόμων εἰς τρεῖς ἀναγνώσεις κατὰ τρεῖς διαφόρους τῆς Βουλῆς συνεδριάσεις, εἰσάγονται διατάξεις οὐσιαστικαὶ εἰς τοὺς νόμους. Ἐπεκαλέσθην τὸ Σύνταγμα, διότι αὐτὸ ἐπιτάσσει τὸν καθορισμὸν τῶν προσόντων ἐπὶ τῶν ἐχόντων ψῆφον μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, οὐχὶ ὅπως ἔπραξεν ἐπὶ τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους. Τὰ μέλη τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἐξομοιοῦνται κατὰ τοῦτο πρὸς τοὺς Ἀρειοπαγίτας, τοὺς Ἐφέτας καὶ τοὺς Πρωτοδίκας, ὁρίζεται δ’ ἐπὶ λέξει ἐν ἄρθρῳ 89: «Τὰ προσόντα τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν ψῆφον ἐχόντων μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου θέλουσιν ὁρισθῆ δι’ εἰδικοῦ νόμου ἐντὸς τριετίας ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος Συντάγματος». Ἐνῷ ἑτέρα διάταξις, ἡ τοῦ ἄρθρου 102, ὁρίζει περὶ τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων τὰ ἑξῆς: «Δι’ ἰδιαιτέρων νόμων... θέλει ληφθῆ πρόνοια... 1) περὶ συντάξεως νόμου κανονίζοντος τὰ προσόντα ἐν γένει τῶν ὑπαλλήλων». Ἀντὶ λοιπὸν νὰ θέλῃ νὰ ἐξετάσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὰ προσόντα τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἐν παραλληλισμῷ πρὸς πάντα ἄλλον κλάδον, διατὶ δὲν ἐξετάζει αὐτὰ ἐν τῷ μόνῳ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ἐπιβαλλομένῳ παραλληλισμῷ πρὸς τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους; Τὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν ἔθεσα, καὶ πρὸς τὴν ὁποίαν δὲν ἀπήντησεν, ἐπαναλαμβάνω καὶ νῦν. Ἐὰν διὰ μιᾶς τοιαύτης παρεισάκτου διατάξεως ἐζητεῖτο ἡ κατάργησις τῶν προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, δὲν θὰ ἐξανίστατο ἡ συνείδησίς του ἐναντίον τοιαύτης ἀθετήσεως τῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος; Πρόκειται περὶ τῆς αὐτῆς ἀθετήσεως τῆς αὐτῆς διατάξεως. Ἐπειδὴ δὲ τὰ προσόντα τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου δὲν καθωρίσθησαν ἀμέσως ἐντὸς τῆς προθεσμίας τῆς ταχθείσης ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, τοῦτο δὲν εἶναι λόγος, ἵνα καταργηθῶσι νῦν, βραδύτερον θεσπισθέντα. Διότι καὶ τὰ προσόντα τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων ἐθεσπίσθησαν βραδύτερον τῆς ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ταχθείσης προθεσμίας, ἀλλ’ εἰς οὐδενὸς τὸν νοῦν ἐπῆλθέ ποτε νὰ ζητήσῃ διὰ τὸν λόγον τοῦτον τὴν κατάργησιν τῶν προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Προκειμένου, Κύριοι, περὶ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἐπ’ ἄλλῃ εὐκαιρίᾳ, ἐποιησάμην μακρὸν περὶ αὐτοῦ λόγον, ὑπέδειξα δὲ τὰ κακῶς ἔχοντα καὶ χρῄζοντα νομοθετικῆς θεραπείας ἐν αὐτῷ. Κατὰ τοῦτο εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ λειτουργία τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου χωλαίνει, διότι οὐχὶ πάντα τὰ μέλη αὐτοῦ ἐκέκτηντο τ’ ἀπαιτούμενα προσόντα. Βεβαίως ὑπάρχουσι πρόσωπα, τὰ ὁποῖα περιποιοῦσι τιμὴν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· ἀλλ’ αἱ ἐξαιρέσεις, κατά τινα γραμματικὸν, δὲν δύνανται νὰ ἀναιρέσωσι τὸ γενικὸν κῦρος τοῦ κανόνος. Τώρα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νομίζει ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν εἰδικὸς νόμος περὶ προσόντων τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, καὶ οὐχὶ τὰ προσόντα αὐτὰ νὰ καθορισθῶσιν ἐν νόμῳ ἀναφερομένῳ καὶ εἰς τὴν λοιπὴν οἰκονομικὴν ἡμῶν ὑπηρεσίαν. Βεβαίως θὰ ἦτο προτιμότερον τοῦτο· ἀλλ’ οὕτως ἔδοξε τῷ τότε εἰσηγητῇ τοῦ νόμου. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι λόγος βεβαίως διὰ νὰ καταργήσωμεν αὐτὰ τὰ προσόντα διὰ μιᾶς παρεισάκτου διατάξεως. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, μεθ’ ὅλας τὰς περιστροφὰς ταύτας, ἠναγκάσθη ἐπὶ τέλους νὰ ὁμολογήσῃ καὶ αὐτός, ὅτι πρέπει νὰ καθορισθῶσι προσόντα ἐπὶ τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου· ἀλλὰ μᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν εἶχε τὸν καιρὸν νὰ συντάξῃ νομοσχέδιον, ἀφορῶν εἰς τὴν ὅλην ἀναδιοργάνωσιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἐν αὐτῷ δὲ νὰ συμπεριλάβῃ καὶ τὰ προσόντα τῶν μελῶν αὐτοῦ. Ἐγὼ, Κύριοι, καὶ ἄλλοτε καὶ νῦν εἶπον, ὅτι εἰς οὐδένα πολιτικὸν ἄνδρα, μάλιστα δὲ εἰς ἐκεῖνον, ὅστις ἀπὸ δεκαετηρίδων πολιτεύεται, ἐπιτρέπεται νὰ λέγῃ, ὅτι ἐρχόμενος εἰς τὴν ἐξουσίαν, εἶναι ἀπαράσκευος νὰ ἐκτελέσῃ τὰς ἐπαγγελίας, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἔτυχε τῆς ψήφου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§80Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τοὺς ἐλέγχους, τοὺς ὁποίους ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος ἐξήνεγκε, διότι δὲν ἦσαν παρεσκευασμένα τὰ ἀφορῶντα τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, ἀπαξιῶ ν’ ἀπαντήσω· ἀλλ’ εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ λεχθὲν παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ὅτι ἐγὼ παρεπονούμην διὰ τὰ λεχθέντα πρὸ μικροῦ παρ’ αὐτοῦ, δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι οὐδὲν παράπονον ἀπηύθυνα, οὐδὲ μοὶ ἦτο ἐπιτετραμμένον ν’ ἀπευθύνω παράπονα διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος καθ’ ἑκάστην ἀπαγγέλλει ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον, εἶναι, ὅτι τὰ προσόντα τῶν ἐχόντων ψῆφον μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἔπρεπε νὰ κανονισθῶσι, καθ’ ὃν τρόπον εἶχον κανονισθῆ τὰ προσόντα τῶν ὑπαλλήλων τῶν δικαστικῶν, καὶ ὡς εἶχεν ἐκδοθῆ κατὰ τὸ 1877 εἰδικὸς νόμος περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν, ἔπρεπε νὰ συνταχθῇ εἰδικὸς νόμος καὶ περὶ προσόντων τῶν ἐχόντων ψῆφον μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ, διότι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος συνέγραψε τὸν νόμον τοῦ 1877, δὲν ἠκολούθησε τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ὁ συντάκτης τοῦ νόμου τοῦ 1892. Ὁ συντάκτης τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν ἐχώρισε ταῦτα πάσης ἄλλης ἀρχῆς, καὶ κατήρτισεν ἴδιον περὶ τούτου νόμον, ἀλλ’ ὁ συντάκτης τοῦ νόμου τοῦ 1892 δὲν εἶχε τὸν αὐτὸν λόγον. Ἡμεῖς οὐδένα λόγον ἔχομεν, ἵνα δικαιολογήσωμεν ἡμᾶς αὐτοὺς, διότι δὲν εἰσηγάγομεν ἀμέσως νομοσχέδιον περὶ διοργανώσεως τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ἐὰν δ’ ἔχωμεν λόγον ἢ δὲν ἔχωμεν λόγον τούτου, αὐτὸ ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ τὸ κρίνῃ, καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν ν’ ἀποφανθῇ περὶ αὐτοῦ. Ἀλλ’ ὅ,τι ὠφείλομεν νὰ πράξωμεν, ἦτο νὰ μὴ ἀφήσωμεν τὰς διατάξεις περὶ προσόντων τῶν ἐχόντων ψῆφον μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἐν τῷ νόμῳ περὶ προσόντων τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων. Ἠθέλομεν βεβαίως ἀφήσει τὰ πράγματα ὡς ἔχουσιν, ἂν δὲν ἠθέλομεν εἰσαγάγει ἴδιον νόμον, ἀλλ’ ἀφοῦ ἠναγκαζόμεθα νὰ θίξωμεν τὸν νόμον περὶ προσόντων τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, ἔπρεπε νὰ μὴ ἐκληφθῶμεν ἐπιδοκιμάζοντες τὰ ἀναγραφόμενα ἐν τῷ νόμῳ περὶ προσόντων τῶν ἐχόντων ψῆφον μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ὅταν δὲ δυνηθῶμεν προσεχῶς νὰ εἰσαγάγωμεν τοιοῦτο νομοσχέδιον, θέλομεν ἐκτελέσει προθύμως τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν. Ὅταν οἱ προαγορεύσαντες Βουλευταὶ καυχῶνται ὅτι ἠγωνίζοντο τόσα ἔτη διὰ νὰ ἀποσπάσωσι νόμον περὶ προσόντων, καὶ τὸ κατώρθωσαν κατὰ τὸ 1892, λέγουσι λόγους κενοὺς, διότι ὁ πρώην Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου συνέταξε τὸν νόμον τοῦ 1892 καὶ περιέλαβεν ἐν αὐτῷ καὶ τὰ προσόντα τῶν ἐχόντων ψῆφον μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, οὐχὶ διότι ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει ἠγωνίζοντο οἱ εἰρημένοι, κατὰ πᾶσαν σύνοδον ἐκβιάζοντες αὐτὸν νὰ περιλάβῃ τὰ προσόντα ταῦτα, ἀλλὰ διότι ἐκεῖνος ἔκρινε νὰ κανονίσῃ καὶ τὰ προσόντα τῶν ἐχόντων ψῆφον μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, καθ’ ὃν τρόπον ἐκανόνισε τὰ προσόντα τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων. Ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὴν ἡμετέραν γνώμην αἱ διατάξεις περὶ προσόντων τῶν ἐχόντων ψῆφον μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου εἶναι διατάξεις ἀτελεῖς, οὐδὲ σκόπιμοι, θέλομεν ἀσχοληθῆ νὰ πληρώσωμεν ἐν καιρῷ τὸ κενὸν διὰ προτάσεως ἰδίας.

§81ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ζήτημα συνεζητήθη χθὲς καὶ ἐξακολουθεῖ συζητούμενον καὶ σήμερον. Ὁμολογῶ δὲ, ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀντὶ νὰ μὲ πείσωσιν ὅτι καλῶς γίνεται τὸ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ γιγνόμενον, ἡ κατάργησις δηλαδὴ τῶν προσόντων τῶν ἐχόντων ψῆφον μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἀπ’ ἐναντίας μοὶ ἐνίσχυσαν τὴν ἰδέαν μου, ὅτι κακῶς γίνεται. Δὲν εἶναι δυνατὸν, στηριζόμενοι ἐπὶ ζητήματος τάξεως διατάξεων νομοθετικῶν ἐν τῇ νομοθεσίᾳ ἡμῶν, νὰ προβῶμεν εἰς παραβίασιν ῥητῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος. Ἡ νομοθεσία ἡμῶν εὑρίσκεται ἐν τοιαύτῃ περιπλοκῇ, ὥστε ἐν τοῖς νόμοις, οἱ ὁποῖοι ἀφορῶσι θέματα ἐπουσιώδη, εὑρίσκομεν διατάξεις λυούσας ζητήματα ὑψίστης σημασίας. Περιορίζομαι νὰ ἀναφέρω ἓν μόνον παράδειγμα. Ἐν τῷ νόμῳ, ὁ ὁποῖος κανονίζει τὴν λειτουργίαν τοῦ Ἐθνικοῦ ἡμῶν Τυπογραφείου, ὑπάρχει διάταξις, ἡ ὁποία καθιεροῖ τὴν παντοδυναμίαν τοῦ ἑκάστοτε Πρωθυπουργοῦ, ἡ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας οὐδὲν δημοσιεύεται ἐν τῇ «Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως» ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως αὐτοῦ, ἥτις θέτει τοὺς Ὑπουργοὺς εἰς εἶδος ὑποταγῆς πρὸς τὸν ἑκάστοτε Πρωθυπουργόν. Ἡ διάταξις αὕτη δὲν εὑρίσκεται ἐν νομοθετήματι εἰδικῷ, ἀφορῶντι τὰς σχέσεις τῶν Ὑπουργῶν πρὸς ἀλλήλους, ἀλλ’ ἐν τῷ νομοθετήματι τῷ λύοντι ἀσήμαντον σχετικῶς ζήτημα, τὴν ὀργάνωσιν δηλαδὴ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου. Τοιαῦτα παραδείγματα πολλὰ δύναταί τις νὰ εὕρῃ ἐν τῇ νομοθεσίᾳ ἡμῶν. Ἐὰν τοῦτο θεωρήσωμεν ὡς δικαιολογίαν πρὸς παραβίασιν συνταγματικῶν διατάξεων, δὲν γνωρίζω ποῖαι διατάξεις τοῦ Συντάγματος ἐν τῷ μέλλοντι δύνανται νὰ ἀνθέξωσιν ἀπέναντι τοιούτων ἐπιχειρημάτων. Τὴν ἀταξίαν εἰς τὴν κατάταξιν τῆς ὕλης ἐν τῇ νομοθεσίᾳ ἡμῶν δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπικαλεσθῶμεν, ὅπως πράξωμέν τι ἀντισυνταγματικὸν, διότι ἀντισυνταγματικὸν εἶναι ἀναντιῤῥήτως ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πράττομεν σήμερον, ἀντισυνταγματικὸν εἶναι καὶ κατὰ τὴν γνώμην αὐτοῦ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως...

§82Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Παντάπασι.

§83ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. .. Διότι ἀναγνωρίζει, ὅτι ἅπαξ νομοθετηθέντων τῶν προσόντων τούτων, καὶ ἡ Κυβέρνησις αὐτοῦ καὶ πᾶσα ἄλλη Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν νόμον, διατηροῦντα ταῦτα, ἔστω καὶ μετεῤῥυθμισμένα, διότι ὀφείλει νὰ ὑπάρχῃ νόμος, ἀναγνωρίζων τὰ προσόντα ταῦτα, συμφώνως μὲ τὴν ἐπιτακτικὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος. Ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου πράττομεν τὸ ἐναντίον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει τὸ Σύνταγμα· ἀφίνομεν μίαν περίοδον ἄνευ νόμου τοιούτου ἐν τῇ νομοθεσίᾳ ἡμῶν. Μέχρις οὗ ψηφισθῇ ὁ νόμος, ὃν ὑπόσχεται νὰ ὑποβάλῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς — ἐὰν ψηφισθῇ, διότι ἐνδέχεται ἡ Βουλὴ νὰ μὴ τὸν εὕρῃ κατάλληλον, — θὰ εὑρισκώμεθα ἐν κενῷ ἀντισυνταγματικῷ ἐν τῇ νομοθεσίᾳ ἡμῶν. Τοῦτο δὲν νομίζω ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς. Δὲν νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ δικαιολογήσωμεν ἐκ τῆς ἀτάκτου κατατάξεως τῶν προσόντων τῶν ἐχόντων ψῆφον μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου τὴν παρανομίαν καὶ τὴν παραβίασιν τοῦ Συντάγματος. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων τῶν Ὑπουργείων τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐφ’ ὅσον ὑφίσταται ἐν αὐτῷ διάταξις, παραβιάζουσα ῥητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται πρότασις ἀπαραδέκτου. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἀπαράδεκτον, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§85ΡΑΛΛΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἀπαράδεκτον λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Γ. Μελισσηνοῦ καὶ Ἐπ. Ἐμπειρίκου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 143. Ἐκ τούτων 29 εἶπον Ναί, καὶ 114 εἶπον Ὄχι. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη τὸ ἀπαράδεκτον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ὑπαγομένων εἰς τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν» παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου.

§88ΔΑΓΡΕΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἐποιησάμην τὴν πρωΐαν, τουτέστι νὰ ἀναγραφῶσι τὰ ὑπ’ ἀριθ. 29 καὶ 30 τῆς σημερινῆς ἡμερησίας διατάξεως νομοσχέδια πρῶτα αὔριον.

§89ΣΑΚΚΗΣ. Μάλιστα, ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ τὴν πρότασιν. Ἄλλως περὶ τούτου ἔχει ἀποφασίσει ἤδη ἡ Βουλή.

§90ΔΑΓΡΕΣ. Ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ σκέπτεται περὶ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα συντελοῦσιν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν καὶ βελτίωσιν τῆς σταφίδος, πρέπει καὶ ταῦτα νὰ προταχθῶσι, διότι θέλουσι συντελέσει εἰς τὴν ἐμψύχωσιν τοῦ προϊόντος.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται νὰ τεθῶσιν ἀμέσως μετὰ τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῆς σταφίδος αἱ ὑπ’ ἀριθ. 29 καὶ 30 τῆς ἡμερησίας διατάξεως προτάσεις νόμων περὶ ἐλέγχου τοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος.

§92ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἔχω ὑποβάλει τροπολογίαν.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ συζητηθῶσι τὰ νομοσχέδια περὶ ἐλέγχου τοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος καὶ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Πάλλης ἀμέσως μετὰ τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί. Ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα.)

§94Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται νὰ μεταβληθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς περὶ προτάξεως τοῦ προϋπολογισμοῦ;

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ζητεῖται. Θὰ ἐρωτήσω ἀντιστρόφως. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν.

§96ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἀπέῤῥιψε.

§97ΣΑΚΚΗΣ. Ζητοῦμεν ὀνομαστικὴν κλῆσιν. Διατὶ νὰ καθιερώσωμεν προνόμια εἰς τὰς ἐπαρχίας;

§98Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ Κύριοι δύνανται νὰ ψηφίσουν ὅπως ἂν θέλωσι. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ὅπως ὁ προϋπολογισμὸς προταχθῇ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, δὲν πρέπει νὰ μεταβληθῇ.

§99Ν. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Δὲν ἐζήτησαν τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν 15.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι ζητοῦσι τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 15).

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Δαγρὲ, τοῦ νὰ προταχθῶσιν αἱ ὑπ’ ἀριθ. 29 καὶ 30 προτάσεις νόμων ἀμέσως μετὰ τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου, λέγουσι Ναί.

§102ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Δαγρὲς ἐννοεῖ διὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν, ὅτε δὲν πρόκειται περὶ προϋπολογισμοῦ.

§103ΔΑΓΡΕΣ. Ὄχι, διὰ τὴν αὔριον.

§104ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, διὰ σήμερον.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μερλοπούλου, ὅπως προταχθῶσιν αἱ προτάσεις νόμων ὑπ’ ἀριθ. 29 καὶ 30 τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῶν ἄλλων νομοσχεδίων, πλὴν τοῦ σταφιδικοῦ, διὰ σήμερον, λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Π. Σάκκη καὶ Π. Λαμπρούλια, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 127, ἐξ ὧν 105 κατὰ τῆς προτάσεως καὶ 22 ὑπὲρ αὐτῆς. Συνεπῶς ἡ πρότασις ἀπεῤῥίφθη. Ὁ κ. Βελλιανίτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου.

§107Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν πρόκειται, Κύριοι, ν’ ἀγορεύσω διὰ μακρῶν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι τὸ ζήτημα ἀνεπτύχθη ἤδη ἐπαρκῶς καὶ ἐξητάσθη ὑπὸ τὰς διαφόρους αὐτοῦ ὄψεις, ἀλλὰ καὶ ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται ἐκ τῶν ἀλλεπαλλήλων συζητήσεων εἰς κάματον. Ὀλίγας μόνον λέξεις θὰ εἴπω. Καίτοι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀντίκειται εἰς ἀτομικά μου συμφέροντα καὶ εἰς τὰ συμφέροντα ἐπαρχίας, μετὰ τῆς ὁποίας ποικίλοι μὲ συνδέουσι δεσμοί, ἐν τούτοις θὰ ὑπερψηφίσω τὸ νομοσχέδιον, τασσόμενος μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, διότι φρονῶ καὶ ἐγώ, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον ἐπὶ τέλους διὰ τὰς πασχούσας καὶ ἐπὶ ἔτη ἤδη κραυγὰς ῥηγνυούσας σταφιδοφόρους ἐπαρχίας τῆς Πελοποννήσου. Ἀφοῦ πρόκειται λοιπὸν νὰ ψηφίσω ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, δὲν θ’ ἀντιτάξω ἐναντίον αὐτοῦ ὅσα ἐπιχειρήματα ἔχω συγκομίσει ἐκ μακρᾶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου μελέτης, ὅτε πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον μετέβην εἰς τὴν Πελοπόννησον κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Τὰς σκέψεις μου ἐκείνας ἐδημοσίευσα ἄλλοτε καὶ δὲν θὰ τὰς ἐπαναλάβω ἐν τῇ Βουλῇ. Ἐπειδὴ ὅμως τοσοῦτος ἐγένετο λόγος περὶ τοῦ κατασκευαζομένου ἐκ γλεύκους οἰνοπνεύματος ἐνταῦθα, καὶ ἀνεφέρθησαν ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι μεγάλως ὑπεβίβασαν τὸ ποσὸν τοῦ ἐξ οἴνων κατασκευαζομένου οἰνοπνεύματος, διὰ τοῦτο θ’ ἀναφέρω μόνον ἀριθμούς τινας, καταδεικνύοντας πόσον ἐσφαλμένας πληροφορίας εἶχεν ὁ ἐκ Κυνουρίας ἀξιότιμος βουλευτὴς κ. Σταματόπουλος. Ὁ κ. συνάδελφος ἀνέφερεν, ὅτι ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τοῦ κατασκευαζομένου ἐκ γλεύκους οἰνοπνεύματος δὲν ὑπερβαίνει τὰς 500,000 ὀκάδων, ὅτε δὲ πρό τινων ἡμερῶν τῷ παρετήρησα, ὅτι μέγα ποσὸν γλεύκους πρὸς παραγωγὴν οἰνοπνεύματος προμηθεύονται μόνον τὰ Ἡνωμένα Οἰνοπνευματοποιεῖα Χαλκίδος, μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι τὰ ἐργοστάσια ταῦτα οὐδέποτε ἐπρομηθεύθησαν γλεῦκος πλέον τῶν 300,000 ὀκάδων. Προφανῶς, Κύριοι, ἐκ πλάνης ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἠδίκει σπουδαίως καὶ τὴν βιομηχανίαν ταύτην, ἰδιαιτέρως δὲ καὶ τὰ βιομηχανικὰ ἐργοστάσια Χαλκίδος, τὰ ὁποῖα, γνωρίζω κάλλιστα, ὅτι ἀπὸ ἀρκετῶν ἐτῶν κατασκευάζουσι κονιὰκ μόνον ἐξ οἰνοπνεύματος, ἀποσταχθέντος ἐξ οἴνων. Ἀλλὰ, διὰ νὰ ἦμαι θετικώτερος καὶ διὰ νὰ καταδείξω δι’ ἀριθμῶν ἀναμφισβητήτων τὴν πλάνην, εἰς ἣν ὑπέπεσεν ὁ κ. ἐκ Κυνουρίας Βουλευτής, ἔλαβον ὅλας τὰς σχετικὰς πληροφορίας, καὶ ἔχω ἐνταῦθα τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνακοινῶ. Κατὰ τὰς πληροφορίας ταύτας, τὰ Ἡνωμένα Οἰνοπνευματοποιεῖα τῆς Χαλκίδος κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἠγόρασαν ἐκ τῆς ἐπαρχίας ταύτης τὸ προϊὸν ὁλόκληρον 179 ἐν ὅλῳ κτημάτων, ἠγόρασαν δηλαδὴ ὅλον τὸ ποσὸν τῶν σταφυλῶν τῶν παραγουσῶν γλεῦκος, πλὴν ἐκείνων τῶν χρησιμευουσῶν πρὸς βρῶσιν.

§108ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Ποίαν ποσότητα;

§109ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπω ἀμέσως. Ἀνέρχεται αὕτη εἰς 3,500,000 περίπου ὀκάδας.

§110ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ βιομηχανικὴν χρῆσιν τὸ ἠγόρασαν;

§111ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Βεβαίως· ἠγόρασαν καὶ ἀπέσταξαν αὐτὸ εἰς οἰνόπνευμα, διὰ τοῦ ὁποίου κατασκευάζουσι τὰ καταστήματα ταῦτα κονιάκ. Τὰ καταστήματα δὲ ταῦτα δὲν κατασκευάζουσιν οἰνόπνευμα ἢ μόνον ἀπὸ σταφυλήν, καὶ ἑπομένως ὅλον τὸ ποσὸν τοῦ κονιάκ, τὸ ὁποῖον ἀπὸ ἐτῶν ἤδη ἐξάγουσι καὶ καταναλίσκουσιν εἰς τὴν Αἴγυπτον, τὴν Τουρκίαν, τὴν Βλαχίαν καὶ τὴν Ρωσσίαν, πρό τινος χρόνου διεξάγουσι καὶ διὰ τὴν δυτικὴν Εὐρώπην καὶ τὴν Ἀμερικὴν μεγάλα ποσά, κατασκευάζεται ἐξ οἰνοπνεύματος προερχομένου ἐξ οἴνου.

§112ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἔχετε γνῶσιν, ἐὰν τὰ καταστήματα ταῦτα μετεχειρίσθησαν καὶ σταφίδα;

§113ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Εἰς προγενεστέραν ἐποχὴν δὲν γνωρίζω ἂν μετεχειρίσθησαν τοιαύτην, ἀπό τινων ὅμως ἐτῶν οὐδὲν ἕτερον μεταχειρίζονται ἢ τὴν σταφυλήν, καὶ διὰ τοῦτο τὸ κονιὰκ αὐτῶν εἶναι περιζήτητον, καὶ πιστεύω ὅτι σὺν τῷ χρόνῳ εὐρυτέραν θ’ ἀπολαύσωσι κατανάλωσιν.

§114ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ποίαν τιμὴν ἠγόρασαν τὸ γλεῦκος, τὸ ὁποῖον ἀνεφέρατε;

§115ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πλέον τοῦ ἡμίσεως ποσοῦ τοῦ γλεύκους τούτου τὸ ἠγόρασαν πρὸς 10 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, τὸ δὲ ὑπόλοιπον ποσὸν πρὸς 7 λεπτά, οὐδεμίαν δ’ ὀκᾶν ἠγόρασαν ἔλασσον τῶν 7 λεπτῶν. Τὰ καταστήματα λοιπὸν ταῦτα ἠγόρασαν ἐν ὅλῳ ὀκάδας γλεύκους 3,352,609, τῶν ὁποίων ἡ ἀξία ἀνῆλθεν εἰς δραχμὰς 282,920,75.

§116ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶναι τοῦτο ἐξηκριβωμένον;

§117ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Περὶ τοῦ ποσοῦ τούτου, ὡς καὶ περὶ τῆς ἀξίας αὐτοῦ, δὲν πρέπει νὰ ἔχητε τὴν ἐλαχίστην ἀμφιβολίαν. Ἠδυνάμην νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ τὰ ὀνόματα ἀκόμη τῶν κτηματιῶν, παρ’ ὧν ἠγοράσθη τὸ γλεῦκος, ἀλλὰ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ κουράσω τὴν Βουλὴν, ἀναγινώσκων τὸν μακρὸν κατάλογον τοῦτον· σᾶς ἀναφέρω ὅμως τὸ ἑξῆς γεγονός. Τὰ Ἡνωμένα Πνευματοποιεῖα Χαλκίδος ἐπλήρωσαν παρὰ τῷ ἐν Χαλκίδι ὑποκαταστήματι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου 1894 μέχρι τέλους Ἰουνίου 1895 γραμμάτια κτηματιῶν, ἐκδοθέντα δι’ ἀξίαν γλεύκους, δρ. 206,163, καὶ μένουν ἀκόμη ἄθικτα γραμμάτια δρ. 76,757.45, ἤτοι ἐν ὅλῳ δρ. 282,920.75. Ἀλλὰ πλὴν τῶν ἐργοστασίων τούτων, γνωρίζω ὅτι καὶ ἕτερα ἐργοστάσια, ὡς τὰ τῶν ἀδελφῶν Καμπᾶ, δηλαδὴ τοῦ ἐν Κάντζᾳ καὶ τοῦ ἐνταῦθα, ἐπίσης κατασκευάζουσιν ἐξ οἴνου.

§118ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Γνωρίζετε, οἱ ἀδελφοὶ Καμπᾶ τί ποσὸν οἰνοπνεύματος παράγουσιν ἐκ σταφυλῶν;

§119ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν ἔχω περὶ τῶν ἐργοστασίων τούτων ἀκριβεῖς πληροφορίας, ἀλλὰ γνωρίζω ὅτι ὁ κ. Καμπᾶς ἔχει μεγάλα ἀμπελοφόρα κτήματα, καὶ πρὸ δύο ἐτῶν εἶχεν ἀγοράσει ὅλον σχεδὸν τὸ γλεῦκος τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς. Περὶ τῶν Ἡνωμένων Οἰνοπνευματοποιείων ὅμως Χαλκίδος σᾶς παρέχω ἀσφαλεῖς ἀριθμούς, εἶναι δὲ οὗτοι, ὡς σᾶς εἶπον. 3,500,000 ὀκάδες.

§120ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπὶ πόσα ἔτη συνεκομίσθη τὸ ποσὸν τοῦτο;

§121ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Σᾶς εἶπον ἤδη, ὅτι πρόκειται περὶ τῆς ἐσοδείας μόνον τοῦ 1894.

§122ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλὰ τότε ἡ Χαλκὶς ὅλη θὰ μετεβλήθη εἰς μίαν δεξαμενὴν, ἵνα περιλάβῃ ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ ποσόν.

§123ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἀκριβῶς τοῦτο συνέβη. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν 3,500,000 ὀκάδων γλεύκους τὸ μὴ ἀποσταλαχθὲν ἀπεθηκεύθη εἰς τὰς ἀκολούθους δεξαμενάς.

Ἐκ τῶν ὁποίων μόνον ἡ πρώτη περιέλαβεν ὀκάδας 330,720, κατὰ τὸ ἐπίσημον πρωτόκολλον τῶν ἀρχῶν Χαλκίδος, ὅπερ ἔχω ἐνταῦθα. Ὡς βλέπετε, εἶναι πλείονες τῶν 19 δεξαμενῶν, αἵτινές εἰσι πεπληρωμέναι γλεύκους, τὸ ὁποῖον μεταχειρίζονται τὰ καταστήματα ταῦτα εἰς τὴν κατασκευὴν τοῦ Κονιάκ. Ἐδήλωσα ἤδη, Κύριοι, διὰ ποίους λόγους θὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Πρέπει νὰ δοθῇ μία οἱαδήποτε λύσις τέλος πάντων, καὶ προσφορωτέρα λύσις δὲν παρουσιάζεται ἄλλη ἐκείνης, ἣν συζητοῦμεν· πιστεύω ὡς ἐκ τούτου, ὅτι θὰ παύσουν αἱ κραυγαὶ αἱ ἐρχόμεναι ἐξ ἐπαρχιῶν τινων τῆς Πελοποννήσου καὶ παρουσιάζουσαι θλιβερὰν τὴν κατάστασιν ὁλοκλήρων μεγάλων πληθυσμῶν. Αἱ οἰνοφόροι ἐπαρχίαι θὰ ὑποστῶσι βεβαίως κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ζημίαν χάριν τῆς βελτιώσεως τῆς ἀξίας τοῦ σπουδαιοτέρου προϊόντος τῆς χώρας. Ἕν τμῆμα τῆς ἐπαρχίας, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, καὶ ἡ ἐπαρχία Κερκύρας, μετὰ τῆς ὁποίας δι’ ἀῤῥήκτων συνδέομαι δεσμῶν, θὰ ζημιωθῶσιν. Ἐν τούτοις, μεθ’ ὅλα ταῦτα, θὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι δὲν θεωρῶ τεχνητῶς παραγομένας τὰς ἐκ τῆς Πελοποννήσου κραυγὰς, καὶ θὰ δοκιμασθῇ ἐπὶ τέλους καὶ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ὡς πανάκειαν παρουσιάζουσιν αἱ ἐν ἀπογνώσει θορυβοῦσαι ἐπαρχίαι τῆς Πελοποννήσου.

§124ΜΑΝΕΣΗΣ. Τοῦτο δὲν δικαιολογεῖ τὴν ψῆφόν σας.

§125ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐπειδὴ θὰ ὑποστῶσιν ἀναμφισβητήτως ζημίαν ἐπαρχίαι τινὲς, χάριν τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος, δὲν ἕπεται ὅτι ἐγὼ ὤφειλον νὰ ἀρνηθῶ τὴν ψῆφόν μου ὑπὲρ τοῦ προϊόντος τούτου. Ἄλλως τε αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου. Σεῖς κανονίσατε τὴν ψῆφόν σας συμφώνως πρὸς τὰ συμφέροντα τῆς ἐπαρχίας σας καὶ πρὸς τὴν γνώμην, ἣν ἐσχηματίσατε. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀπασχολήσω πλειότερον τὴν Βουλήν. Ἠθέλησα νὰ ἀναφέρω τοὺς ἀριθμοὺς μόνον τοῦ ποσοῦ τῆς προμηθείας γλεύκους ἑνὸς μόνον καταστήματος, ἵνα ἀποδείξω, ὅτι ἐν ἀγνοίᾳ τῶν πραγματικῶν ἀριθμῶν, οἵτινες ἠδύναντο νὰ μᾶς καθοδηγήσωσιν εἰς ἀσφαλεστέραν καὶ εἰλικρινεστέραν συζήτησιν, συζητοῦμεν ἐν τῇ Βουλῇ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ὁ κ. ἐκ Κυνουρίας Βουλευτὴς ἔλεγε χθὲς, ὅτι οὔτε 500 χιλιάδες ὀκάδες γλεύκους χρησιμοποιοῦνται εἰς κατασκευὴν οἰνοπνεύματος· ἐγὼ σᾶς ἀνέφερον ὅτι μόνον τὰ Ἡνωμένα Πνευματοποιεῖα Χαλκίδος προμηθεύονται κατ’ ἔτος 3,500,000 ὀκάδας. Οἱ ἀριθμοὶ ἀφίστανται σπουδαίως· ἡ προβαλλομένη ὅμως ἀνάγκη μᾶς φέρει εἰς θέσιν νὰ μὴ προσέχωμεν πολὺ εἰς τοὺς ἐνταῦθα ῥιπτομένους ἀριθμούς. Τοῦτο δεικνύει τὴν σπουδὴν, μεθ’ ἧς συζητοῦμεν, καὶ ἥτις προέρχεται ἐκ τῆς ἀπογνώσεως, εἰς ἣν περιῆλθον ἐκεῖ κάτω, εἰς τὴν Πελοπόννησον, οἱ σταφιδοπαραγωγοί. Ἀλλὰ διὰ τοῦτο δὲν πιστεύω ὅτι πρέπει νὰ ἀδικῶμεν ἐνταῦθα μίαν σπουδαιοτάτην βιομηχανίαν τῆς χώρας, ἥτις πολλὰ θ’ ἀποφέρῃ ἐν τῷ μέλλοντι ὀφέλη καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ εἰς τὸ Κράτος.

§126Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον πραγματευόμεθα, λαμβάνει διαστάσεις μεταξὺ σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν καὶ οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν, ἐπὶ τούτου δὲ κυρίως πρέπει νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν ἡμῶν, ἵνα μὴ διὰ τῆς προστασίας, τῆς παρεχομένης πρὸς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, καταστρέψωμεν τὰς οἰνοφόρους. Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἠκούσθη, ὅτι εἰς τὴν ἀπέναντι τοῦ φόρου κρατηθησομένην ποσότητα σταφίδος προσφέρεται τιμὴ 32 καὶ 33 δραχμῶν. Τοῦτο καὶ μόνον θὰ λάβω ὑπ’ ὄψει, ἵνα ποιήσωμεν συγκριτικούς τινας λογαριασμοὺς καὶ ἴδωμεν κατὰ πόσον τὰ λεχθέντα παρὰ τῶν προαγορευσάντων εἶναι ἀκριβῆ. Ἐν πρώτοις ὅμως ὀφείλω νὰ γνωρίσω εἰς τὸν κ. ἐκ Κυνουρίας συνάδελφον, ὅτι σφαλερῶς ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι 15 ὀκάδες οἴνου παρέχουσι μίαν ὀκᾶν οἰνοπνεύματος. Ἡ πληροφορία αὕτη εἶναι ἐντελῶς σφαλερά. Οἱ οἶνοι, ἐκτὸς τῶν προερχομένων ἐκ λίαν ὀρεινῶν μερῶν, περιέχουσιν οἱ μὲν μέλανες σχεδὸν 11% οἰνοπνεύματος, οἱ δὲ λευκοὶ 11–13%. Αὕτη εἶναι ἡ ἀκρίβεια, ἡ ἐξαγομένη ἐξ ὅλων τῶν ἀναλύσεων τῶν γενομένων μέχρι τοῦδε. Σφαλερὰ ἐπίσης εἶναι καὶ ἡ γενομένη δήλωσις, ὅτι ἄλλην ποσότητα οἰνοπνεύματος δῆθεν περιέχει τὸ γλεῦκος καὶ ἄλλην ὁ οἶνος. Τὸ γλεῦκος δὲν περιέχει οἰνόπνευμα, τὸ γλεῦκος περιέχει σάκχαρον, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς ζυμώσεως μεταβάλλεται εἰς οἰνόπνευμα, ὅσην δὲ ποσότητα σακχάρου ἔχει ἡ σταφυλή, ἡ ποσότης αὕτη μεταβάλλεται εἰς οἰνόπνευμα.

§127ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ ἥμισυ.

§128Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ὅλη. Ἑπομένως ὡς μέσον ὅρον περιεχομένου οἰνοπνεύματος εἰς τοὺς ἑλληνικοὺς οἴνους δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν, παρὰ τὴν ποσότητα τοῦ 11%. Ἄς προβῶμεν λοιπὸν εἰς λογαριασμούς τινας, ἵνα ἴδωμεν ποία τιμὴ δύναται ν’ ἀνταποκριθῇ πρὸς τιμὴν τῆς σταφίδος 10 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Ἐὰν παραδεχθῶμεν, ὅτι 1000 ὀκάδες γλεύκους ἔχουσιν ἀξίαν 100 δραχμῶν, πρὸς 10 λεπτὰ μόνον τὴν ὀκᾶν, ἣν σχεδὸν τιμὴν τὰ Ἡνωμένα Πνευματοποιεῖα κατὰ μέσον ὅρον δίδουσι, θὰ παραγάγωσιν οἶνον μόνον 800 ὀκάδας, διότι 20% εἶναι ὑποθέματα κτλ. Ἐὰν δὲ τὰς 800 ὀκάδες αὐτὰς οἴνου μεταβάλωμεν εἰς οἰνόπνευμα, θέλομεν ἔχει 88 ὀκάδες ἀνύδρου οἰνοπνεύματος. Σημειωτέον ὅτι, ἵνα ἔχωμεν οἰνόπνευμα ἄνυδρον, τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς τὴν κατασκευὴν κονιὰκ ἰδίως καὶ ἄλλων οἰνοπνευμάτων, θέλομεν ἔχει τρεῖς διαδοχικὰς ἀποστάξεις· ἐν μὲν τῇ πρώτῃ ἀποστάξει μετὰ τοῦ οἰνοπνεύματος, τὸ ὁποῖον ἀποστάζεται, ἀποστάζονται τὰ ὀξέα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσιν ἓν εἶδος οἰνοπνεύματος σχεδὸν ἀχρήστου διὰ τὴν κατασκευὴν κονιὰκ, μετὰ ταῦτα ἔρχεται τὸ καθαρὸν οἰνόπνευμα, καὶ εἰς τὸ τέλος ἔρχεται τὸ οἰνόπνευμα, τὸ ὁποῖον παρασύρει καὶ τὰ αἰθέρια λεγόμενα ἔλαια, καὶ τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἔχει δυσοσμίαν καὶ δὲν χρησιμοποιεῖται εἰς τὴν οἰνοπνευματοποιίαν. Ἑπομένως θὰ ἔχωμεν κατὰ μέσον ὅρον, εἴτε ἀπὸ λευκὸν εἴτε ἀπὸ μέλανα οἶνον, 88 ὀκάδας οἰνοπνεύματος ἐπὶ 1000 ὀκάδων γλεύκους, ἤτοι 800 ὀκάδων οἴνου. Τὸ οἰνόπνευμα αὐτὸ στοιχίζει, διαιρουμένων τῶν 100 δραχμῶν διὰ τοῦ 88, δρ. 1,13. Αὕτη εἶναι ἡ τιμή, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἐξ ἀποστάξεως οἴνου, ὅταν τὸ γλεῦκος στοιχίζῃ 10 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Ἄς ἔλθω νῦν εἰς συγκριτικὸν λογαριασμὸν πρὸς τὴν σταφίδα. Ἡ σταφὶς δὲν δίδει 30 ἢ 35% οἰνόπνευμα, ὅπως ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Κυνουρίας ἐβεβαίωσεν, ἀλλὰ δίδει μόνον 24 ἢ 25%, —καὶ τὸ λέγω πρὸς εὐχαρίστησίν του— ἑπομένως κατὰ μέσον ὅρον, τέσσαρες ὀκάδες σταφίδος, ὑφιστάμεναι τὴν οἰνοπνευματικὴν ζύμωσιν καὶ ἀποσταζόμεναι κατόπιν, παράγουσιν οἰνόπνευμα 1 ὀκᾶν. Ἐὰν δὲ ἡ σταφὶς πωληθῇ πρὸς 10 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, θὰ στοιχίζῃ τὸ ἐκ σταφίδος προερχόμενον οἰνόπνευμα μόνον 40 λεπτά.

§129ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ἔξοδα;

§130Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Μὴ σπεύδετε. Τὰ ἔξοδα τῆς ἀποστάξεως ἔκ τε τῆς σταφίδος ὡς καὶ ἐκ τοῦ οἴνου εἶναι τὰ αὐτά, διότι διὰ τοῦ αὐτοῦ μηχανήματος θὰ γείνῃ ἡ ἀπόσταξις καὶ οἴνου ἐκ σταφυλῆς καὶ οἴνου προερχομένου ἐκ ζυμώσεως σταφίδος. Ὑπάρχει ὅμως μία διαφορά, ὅτι ὁ μὲν ἀποθηκευόμενος οἶνος ἔχει ἀνάγκην βυτίων καὶ ἀποθηκῶν, ἵνα συντηρηθῇ, ὅπως μὴ ὑποστῇ τὴν ὀξύνησιν, ἐνῷ ἡ οἰνοποιουμένη σταφίς, μετὰ τὴν ζύμωσιν, ἣν θέλει ὑποστῆ εἰς ὡρισμένας ἡμέρας, ἀναλόγως τῆς θερμοκρασίας, ἀποστάζεται ἄνευ ἄλλων ἐξόδων, τὰ ὁποῖα εἶναι λίαν δαπανηρά. Προστίθημι δ’ ὅτι ἡ ἀποθήκευσις 50,000 ὀκάδων οἴνου ἀπαιτεῖ νεκρὸν κεφάλαιον 50 χιλιάδων δραχμῶν. Ὅθεν δὲν εἶναι δυνατὸν εὐκόλως νὰ κατασκευασθῶσι καὶ τὰ βυτία ταῦτα καὶ νὰ ἔχωσι καὶ τὴν ἀπαιτουμένην στερεότητα καὶ συντήρησιν. Ἑπομένως ὁ παράγων οἰνόπνευμα ἐκ σταφυλῆς ὑφίσταται πολὺ μεγαλειτέρας δαπάνας ἢ ὁ ἀποστάζων σταφίδα, καθόσον ἡ σταφίς, ὑφισταμένη τὴν ζύμωσιν, μόνον εἰς ὡρισμένα δοχεῖα ὑφίσταται ταύτην, ἀναλόγως τῆς θερμότητος, ἐπὶ 15–18 ἢ 20 ἡμέρας. Ὅταν ὑποστῇ τὴν ζύμωσιν, κατόπιν δύναται νὰ τεθῇ ἐν τοῖς ἀποστακτηρίοις μηχανήμασι καὶ νὰ ὑποστῇ τὴν ἀπόσταξιν. Τοὐναντίον ὁ οἶνος ὑφίσταται καὶ τοὺς κινδύνους τῆς ὀξυνήσεως· ὅταν δὲ ὁ οἶνος ὑποστῇ καὶ μικρὰν τινα ὀξύνησιν, δὲν δύναται νὰ παραγάγῃ οἰνόπνευμα, διότι τὸ οἰνόπνευμα θὰ ἔχῃ τὴν ὀσμὴν τοῦ ὄξους.

§131ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μᾶς ἐβεβαίωσαν ὅτι τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα Χαλκίδος κατώρθωσαν νὰ ἀποθηκεύσωσι μεγάλην ποσότητα οἴνου, χωρὶς νὰ ὀξυνήσῃ.

§132Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Τοῦτο εἶναι ἀληθές, ὅτι ἠγόρασαν οἶνον μεγάλης ποσότητος καὶ τὸν ἀπεθήκευσαν εἰς τὰς δεξαμενὰς τῆς Χαλκίδος, αἱ ὁποῖαι εἶναι μεγάλης χωρητικότητος καὶ αἱ ὁποῖαι χρησιμεύουσι διὰ στρατὸν 40,000 καὶ 50,000, διότι τοσοῦτον εἶχον καὶ οἱ Τοῦρκοι, ὅτε ἐπολιόρκησαν τὴν Χαλκίδα, καὶ οἱ Ἑνετοί, ὅτε ἠθέλησαν νὰ ἀνακτήσωσιν αὐτήν.

§133ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὥστε οὐδένα κίνδυνον διατρέχει τὸ γλεῦκος εἰς τὰς δεξαμενάς.

§134Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Τὸ γλεῦκος διατρέχει πάντοτε κινδύνους, διότι τὸ παραμικρὸν μικρόβιον ἐὰν εἰσέλθῃ εἰς τὰ δοχεῖα, ἢ ἂν ὑπάρχῃ εἰς τὰς πλευρὰς τοῦ βαρελίου ἢ τῆς δεξαμενῆς, ἐπιφέρει τὴν ὀξύνησιν. Ἀπαιτεῖται δὲ μεγίστη προσοχὴ καὶ μεγίστη καθαριότης. Τί δὲ ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Κυνουρίας ἐδήλωσεν ἀπὸ τοῦ βήματος; ὅτι μέρος τῶν οἴνων τούτων ὑπέστη ὀξύνησιν...

§135ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν εἶναι τοῦτο ἀληθές.

§136Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Δὲν τὸ λέγω ἐγώ... Ἕνεκα τούτου καὶ πολλοὶ οἰνοπαραγωγοὶ δὲν μεταχειρίζονται μεγάλα βυτία, ἀλλὰ μικρᾶς χωρητικότητος, φοβούμενοι τὸν κίνδυνον τῆς ὀξυνήσεως, ἡ δὲ ὀξύνησις προέρχεται κυρίως οὐχὶ κατὰ τὴν πρώτην ζύμωσιν, ἀλλὰ κατὰ τὴν δευτέραν, ἡ ὁποία παρακολουθεῖ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ κλήματος, διότι τὰς μεταβολάς, τὰς ὁποίας λαμβάνει τὸ κλῆμα κατὰ τὴν βλάστησιν, παρακολουθεῖ καὶ τὸ γλεῦκος καὶ ὁ οἶνος, εὑρισκόμενος ἐν βυτίοις. Διὰ τοῦτο γνωρίζομεν ὅλοι, ὅτι τὸν Μάϊον, ὅτε τὸ κλῆμα ἀρχίζει νὰ βλαστάνῃ, ἀρχίζει ἡ δευτέρα ζύμωσις, καὶ θολοῦνται ὅλοι οἱ οἶνοι. Τοῦτο δὲ προέρχεται, διότι τὰ μικρόβια τὰ ὁποῖα παράγουσι τὴν ζύμωσιν, ἐπαναφέρουσιν αὐτήν.

§137ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αἰτία εἶναι ἡ ὑποστάθμη, διότι δὲν μεταγγίζουσι τὰ κρασιά. Ὅταν λοιπὸν ἀρχίσῃ ἡ θερμότης, ἀρχίζει νὰ θολῶται τὸ κρασί.

§138Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Καὶ ἂν τὰ μεταγγίσωσι, πάλιν ἐπέρχεται ἡ δευτέρα ζύμωσις. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει. Ἐὰν παραδεχθῶμεν τὸ ἀνώτατον ὅριον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ παράσχῃ ὁ οἶνος ὁ ἐκ σταφυλῆς, τουτέστι 13%, αἱ 1000 ὀκάδες θὰ μᾶς δώσωσιν οἰνόπνευμα ἄνυδρον 101 ὀκάδες, καὶ μὲ τὴν μεγαλειτέραν ἀπόδοσιν, τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν, ἡ τιμὴ τοῦ οἰνοπνεύματος ἀνέρχεται εἰς 99 λεπτὰ μόνον.

§139ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὑπολογίζετε τὴν σταφίδα πρὸς 10 λεπτά;

§140Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Καὶ τὴν σταφίδα καὶ τὴν σταφιδίνην πρὸς 10 λεπτά. Ἐπαναλαμβάνω, ἵνα γείνω σαφέστερος, ὁ μὲν οἶνος ἔχει οἰνόπνευμα 11–13%, ἡ δὲ σταφὶς ἔχει ἀπόδοσιν 24–25% οἰνοπνεύματος, καὶ τοῦτο, διὰ νὰ ἦμαι ἀκριβὴς εἰς τοὺς ὑπολογισμούς, κατὰ τὰ πειράματα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο ἐσχάτως εἰς τὰ καταστήματα, ἅτινα εἰς τὸν Πειραιᾶ ἀπέσταξαν οἰνόπνευμα ἐκ σταφίδος. Ὅθεν, ἐὰν παραδεχθῶμεν, ὅτι ὁ οἶνος περιέχει 13% οἰνοπνεύματος, ἐπὶ 1000 ὀκάδων γλεύκους (πρὸς δέκα λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν λογιζομένου), ἔχομεν ἀπόδοσιν οἴνου μὲν 800 ὀκάδων, ἀνύδρου δὲ οἰνοπνεύματος 101 ὀκάδων, ἔχοντος ἀξίαν (ἄνευ ἐξόδων ἀποθηκεύσεως, βυτίων κλπ.) λεπτῶν 99 κατ’ ὀκᾶν. Ἐὰν δὲ παραδεχθῶμεν, ὅτι περιέχει 11%, ἀπολαμβάνομεν ἐκ 1000 ὀκάδων γλεύκους, ἤτοι 800 ὀκάδων οἴνου, 88 ὀκάδας ἀνύδρου οἰνοπνεύματος, τοῦ ὁποίου αὖθις ἡ ἀξία (ἄνευ τῶν ἐξόδων ἀποθηκεύσεως καὶ ἀποστάξεως) ἀνέρχεται εἰς 1,13 κατ’ ὀκᾶν. Ἡ τιμὴ αὕτη ἀντιστοιχεῖ εἰς σταφίδα, ἧς ἡ ἀξία ἀνέρχεται εἰς 93 δραχ. κατὰ χιλιάδα, καθόσον, ἂν ἐκ τοιαύτης ἀξίας σταφίδος λάβωμεν 4 ὀκάδας καὶ ἀποστάξωμεν αὐτάς, τὸ ἐκ τούτων παραχθησόμενον οἰνόπνευμα θέλει ἔχει ἀξίαν 1,13. Ἐὰν δὲ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἐκ τοῦ οἴνου ἔχομεν ἀπόδοσιν 13% οἰνοπνεύματος, ἡ τιμὴ τῆς ὀκᾶς, ἄνευ τῶν ἐξόδων ἀποστάξεως καὶ ἀποθηκεύσεως τοῦ οἴνου, ἀνέρχεται, ὡς προεῖπον, εἰς 99 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, εἰς τὴν τιμὴν δὲ ταύτην ἀντιστοιχεῖ ἀξία σταφίδος χιλίων λιτρῶν δρ. 81,50. Ἑπομένως, ἐὰν παραδεχθῶμεν ὅτι οἱ οἶνοί μας περιέχουσι τὴν μεγαλειτέραν ποσότητα οἰνοπνεύματος καὶ ἔχομεν καὶ τὴν μεγαλειτέραν ἀπόδοσιν, μόνον ἐὰν ἡ σταφὶς πωληθῇ πρὸς 40 δραχμάς, δύναται νὰ ἔλθῃ εἰς ἰσότητα. Ὁμιλῶ περὶ τῆς τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ πωληθῶσιν αἱ σταφίδες αἱ κατατεθεῖσαι ὡς φόρος. Λοιπὸν καταλήγω εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι — μολονότι ηὔξησα τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος, διότι ὁ κ. Σταματόπουλος, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἔλεγεν ὅτι τρεῖς ὀκάδας...

§141ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπον τρεῖς, εἶπον τέσσαρας.

§142Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἔστω... Ἂν καὶ παρεδέχθην καὶ τὴν κλίμακα τοῦ 11 καὶ 13, καταδεικνύεται ἐκ τούτου, ὅτι καὶ 5 λεπτὰ ἂν πωληθῇ ἡ ὀκᾶ τοῦ οἴνου, εἶναι ἀδύνατον νὰ συναγωνισθῇ μὲ τὴν τιμὴν τῆς σταφίδος. Ἐὰν δὲ παραδεχθῶμεν 5 μόνον λεπτὰ ὡς ἀξίαν τῆς ὀκᾶς γλεύκους, τότε, ὅπως ἐπέλθῃ παραλληλισμός τις, πρέπει νὰ κατέλθῃ εἰς 40 δραχμὰς ἡ ἀξία τῶν χιλίων λιτρῶν σταφίδος. Ἐὰν δὲ ὑποτιμήσωμεν ἔτι τὴν σταφίδα, τότε ἀλλοίμονον εἰς τὰς οἰνοφόρους ἐπαρχίας! Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι, ἐπειδὴ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἡ οἰνοπαραγωγὴ εἰς ὅλα τὰ μέρη προμηνύεται ἐπίσης ἄφθονος, ὡς ἡ παραγωγὴ τῆς σταφίδος, καὶ κατὰ τὰς βεβαιώσεις, τὰς ὁποίας καὶ ἐγὼ δύναμαι νὰ ἔχω ἐκ τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς Ἀττικῆς, ἡ οἰνοπαραγωγὴ θὰ ὑπερβῇ τὴν τοῦ παρελθόντος ἔτους κατ’ ἐλάχιστον ὅρον κατὰ 30–40%, τί δὲ γείνουν αὐτοὶ οἱ οἶνοι; τί θὰ γείνουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι περιμένουν ἐξ αὐτῆς καὶ μόνης τῆς περιουσίας των; Νὰ πωλήσουν; νὰ πετάξουν τοὺς οἴνους των; νὰ τοὺς ἀποστάξουν; Δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ συναγωνισθῶσι, διότι, ἂν πωληθῇ πρὸς 30 δραχμὰς ἡ σταφίς, πρέπει νὰ πωλήσωσιν αὐτοὶ τοὺς οἴνους των πρὸς 3 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν.

§143ΚΑΚΑΡΑΣ. Ἀρκεῖ νὰ παύσωσιν αἱ διαδηλώσεις μερικῶν ἐπαρχιῶν τῆς Πελοποννήσου.

§144Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιστήσῃ ἡ Βουλὴ μεγάλως τὴν προσοχήν της. Αὐτὴν τὴν παρακράτησιν τὴν ἐφήρμοσαν καὶ τὴν ἐφαρμόζουσι δυστυχῶς εἰς ἄλλα μέρη ἐξ ὑπερτάτης ἀνάγκης. Αὐτὸ ἄλλοτε ἐγένετο εἰς τὸν νομὸν ἐν γένει τῆς Ἀρκαδίας, ὅπου ἠναγκάσθησαν, ἄλλοι μὲν νὰ ἐγκαταλείψωσι τὰς σταφυλὰς ἐπὶ τῶν κλημάτων, ἄλλοι δὲ νὰ χύσωσι τὸ γλεῦκος, μὴ ἔχοντες δοχεῖα, ἄλλοι δὲ μετέβαλον πίθους εἰς ἀποθήκας οἴνου, μιμούμενοι τοὺς ἀρχαίους.

§145ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος δὲν θὰ ἐπηρεάσῃ τὴν πώλησιν τῶν οἴνων;

§146Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ποίων οἴνων; Οὐδέποτε ἐν Ἑλλάδι, κύριε συνάδελφε, ὁ κόσμος θὰ χρησιμοποιήσῃ σταφιδίτην οἶνον.

§147ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Περὶ ἐμπορίου εἶπον. Δὲν δύναται νὰ καταναλωθῇ περισσότερος οἶνος;

§148Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Βεβαιότατα. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι πολὺ τὴν προσοχήν μας πρέπει νὰ στρέψωμεν εἰς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, τὸ ὁποῖον παραβλάπτει μεγάλως τὰς οἰνοφόρους ἐπαρχίας.

§149ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ ἐπαναλάβω τὰ πολλάκις ἐπαναληφθέντα κατὰ τῆς παρακρατήσεως, μήτε τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα καθιστῶσι τὸ μέτρον ἐπιβλαβές. Θέλω μόνον νὰ δικαιολογήσω ὑπολογισμούς τινας, εἰς τοὺς ὁποίους προέβην, ἀντιταχθεὶς εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐθεωρήθησαν οὐχὶ ἀκριβεῖς. Οἱ ὑπολογισμοί μου ἐκεῖνοι ἀφεώρων εἰς τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἀφαιρεῖται ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς διὰ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ εἰς τὴν παρατήρησιν ὅτι ἀφῃρεῖτο ἓν ποσὸν σπουδαῖον, τὸ ὁποῖον δὲν εἰσήρχετο οὔτε εἰς τὰ ταμεῖα τοῦ Δημοσίου, οὔτε ἐχρησίμευε διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν καλλιεργητῶν. Ἠπόρησα, πῶς, ἐνῷ ἐδήλωσα σαφῶς, ὅτι δὲν εἰσήρχετο εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ὑπετέθη ὅτι ἐγὼ ἠθέλησα νὰ κατηγορήσω τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐπιζητοῦν τὴν αὔξησιν τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους. Ὑπεστήριξα ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἀπ’ ἀρχῆς εἶχον, ὅτι τὸ παρακρατούμενον ποσὸν ἔχει τινὰ ἀξίαν, ἔχει τὴν ἀξίαν, ἡ ὁποία κατεβλήθη, ἵνα παραχθῇ· εἶναι ἀξία, εἶναι ἐργασία ἐθνική, πληρονομένη, ἥτις θὰ ἠδύνατο νὰ δώσῃ μίαν ἄλλην παραγωγὴν, ἐὰν δὲν παρῆγε τὴν σταφίδα. Εἶναι μάλιστα τὸ σπουδαιότερον ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἀντετάχθη κατὰ τῆς μονίμου παρακρατήσεως καὶ τὸ ὁποῖον, ὑποθέτω, συνετέλεσεν εἰς τὸ ν’ ἀποταχθῶμεν ὅλοι τῆς ἰδέας ἐκείνης, καὶ ἔφερε καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως χθὲς εἰς δήλωσιν, ὅτι μόνον δι’ ἓν ἔτος δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἄλλως καὶ οὗτος θεωρεῖ ἔκρυθμον, μήτε ἐκ τῶν συνήθων μέτρων. Καὶ ἐνῷ ἐν τούτῳ συμφωνοῦμεν, ἐλυπήθην, διότι ἐν τοῖς ὑπολογισμοῖς, ἐν ἀριθμητικοῖς μάλιστα ὑπολογισμοῖς, εὑρέθην ἐν διαφωνίᾳ πρὸς τὸν σεβαστὸν ἀρχηγὸν καὶ φίλον μου. Ἀλλ’ εὐτυχῶς δὲν εὑρέθημεν ἐν διαφωνίᾳ ὡς πρὸς τοὺς ἀριθμούς. Εὑρέθημεν ἐν διαφωνίᾳ ὡς πρὸς τὴν βάσιν, ἣν ἑκάτερος ἔλαβε, διὰ νὰ προβῇ εἰς τὸν ὑπολογισμόν του. Τὸ ζήτημα οὕτως ἀνάγεται εἰς τὸ ἂν ἡ βάσις, τὴν ὁποίαν ἐξέλεξα, ἵνα φέρω τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο, ἦναι ἀκριβής. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θέλων νὰ ὑπολογίσῃ τὸ ἀφαιρούμενον παρὰ τῶν παραγωγῶν ὡς πρὸς τὴν ἀξίαν τοῦ παραγομένου ποσοῦ, ὑπολογίζει τὴν ἀξίαν ταύτην ἐπὶ τῇ βάσει τιμῆς, τὴν ὁποίαν προσφέρει ἡ ἀγορὰ τῆς οἰνοπνευματοποιίας, ἢ οἱαδήποτε ἀγορὰ, δηλ. πρὸς δραχ. 35. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ βάσις αὕτη εἶναι αὐθαίρετος, διότι τὸ ποσὸν αὐτὸ ἔχει μίαν ἀξίαν ἐν ἑαυτῷ, ὡς εἶπον’ ἢ τὴν ἀξίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ κάτοχος θὰ ἐπώλει τὸν σταφιδόκαρπον, ἢ τὴν ἀξίαν, τὴν ὁποίαν ἐδαπάνησε διὰ νὰ παραγάγῃ τὸν σταφιδόκαρπον. Ἐγὼ ἐδέχθην τὴν εὐνοϊκωτέραν ἀξίαν, τὴν ἀξίαν τὴν σημερινὴν, τῶν 80 δραχμῶν. Ἐὰν ὅμως ἐδεχόμην τὴν ἀξίαν, τὴν ὁποίαν ἐνέχει ὁ σταφιδόκαρπος διὰ νὰ παραχθῇ, βεβαίως τὰ ἀποτελέσματα θὰ ἦσαν μεγαλείτερα; καὶ μεγαλειτέρα ἔδει νὰ ὑπολογισθῇ τοῦ παραγωγοῦ ἡ βλάβη. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ὁ παραγωγὸς δύναται τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ πωλήσῃ 70–80 δραχμὰς τὴν χιλιάδα, ἴσως καὶ 90, τὴν σταφίδα του. Καὶ λέγεται μὲν, ὅτι τὸν Ὀκτώβριον δὲν θὰ ἔχῃ καμμίαν ἀξίαν ἡ σταφὶς, τοῦτο ὅμως δὲν ἀπεδείχθη. Ἡ στατιστικὴ λέγει τὸ ἐναντίον· τὰ γινόμενα ἀνὰ πάσας τὰς ἀγορὰς λέγουσι τὸ ἐναντίον· διότι δὲν γνωρίζω ἂν ἠδυνάμεθα καὶ ἐν ὀνείρῳ νὰ φαντασθῶμεν ὅ,τι συνέβη περὶ τῆς σταφίδος. Καθ’ ὃν χρόνον ἠρχίσαμεν συζητοῦντες περὶ παρακρατήσεως, ἐλέγομεν: «ἔχομεν αὐτὰς τὰς ἀγοράς· ἡ Ἀμερικὴ μᾶς ἀποκλείεται, ἡ Γαλλία ἀπεκλείσθη· οὐδαμόθεν ἔχομεν ἐλπίδας νὰ περιμένωμεν». Διὰ τὸν λόγον δὲ αὐτὸν ἐζητεῖτο καὶ παρακράτησις 30 ἕως 40% ὑπῆρξαν μάλιστα γενναῖοί τινες, ἐπὶ τὸ ἡρωϊκώτερον προσθέσαντες νὰ ἀφαιρέσωμεν καὶ 60% ἐκ τοῦ παραγομένου σταφιδοκάρπου. Ἀλλ’ ἐν ᾧ τοιαῦτα τότε ἐλέγοντο, ἐν ᾧ δὲ αἱ τιμαὶ τότε ἦσαν 30 ἢ 40 δραχμῶν; ὅπως ἐβεβαιώθη ἐντεῦθεν, βλέπομεν, ὅτι μετὰ τὴν τριετίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν παρίσταται ἡ κρίσις ὡς ἐπιδεινωθεῖσα, τὰ πράγματα μεταβάλλονται. Ἐκερδήσαμεν μίαν ἀγορὰν, καὶ κατὰ τρόπον ὄντως ἀνέλπιστον. Ἡ Ρωσσικὴ ἀγορὰ εἰσήγαγε τὸ πρῶτον ἔτος 20 ἑκατομμύρια, καὶ ἀπὸ 20 ἔφθασεν εἰς 60 ἑκατομμύρια ἕως τώρα· εἶναι δὲ βεβαιωμένον, ἀναμφισβήτητον, ὅτι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ εἶχεν ἀποῤῥοφήσει, θὰ ἦτο πολὺ μεγαλείτερον, δὲν θὰ εἴχομεν δὲ ἴσως παρακαταθήκην ἐν Ἑλλάδι, ἐὰν δὲν ἐπήρχοντο χρηματιστικὰ παιγνίδια ἐν τῇ ἀγορᾷ Πατρῶν, τὰ ὁποῖα ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους κατέστησαν νεκρὰν τὴν ἐν Ρωσσίᾳ ἀγοράν. Ἡ τιμὴ τῶν 80 δραχμῶν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐβασίσθην εἰς τοὺς ὑπολογισμούς μου, εἶναι ἡ τιμὴ ἡ διδομένη σήμερον· ὑπελόγισα δὲ, ὅτι κατὰ τὴν τιμὴν ταύτην, ἐὰν τὸ Δημόσιον ὄντως δὲν εἰσέπραττεν, ὁ παραγωγὸς ὅμως ἐπλήρονεν ἕν ποσὸν ὡρισμένον. Ἐπὶ 50 ἑκατομμυρίων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπελόγισα,—διότι ἐγὼ ὑπελόγισα εἰς 300 ἕως 350 ἑκατομμύρια τὴν παραγωγὴν, δυστυχῶς ὅμως ἢ εὐτυχῶς πρέπει νὰ ἐλαττώσωμεν ταύτην, διότι αἱ πληροφορίαι αἱ ἐρχόμεναι ἀπὸ δύο ἡμερῶν ἀποδεικνύουσιν, ὅτι θέλει ἐλαττωθῇ κατὰ πολὺ ἡ παραγωγὴ ἀπὸ ὅ,τι ἐνομίζομεν, — ἐπὶ τῶν 50, λέγω, ἑκατομμυρίων αὐτῶν, ἂν ὑπολογίσωμεν 80 δραχμὰς τὴν τιμὴν, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι 4 ἑκατομμύρια θὰ ἠδύνατο νὰ εἰσπράξῃ ὁ παραγωγὸς, πλὴν ἂν ἠλήθευε γεγονὸς, τὸ ὁποῖον δὲν δυνάμεθα νὰ βεβαιώσωμεν, ὅτι ἡ σταφὶς τὸν Ὀκτώβριον δὲν θὰ ἔχῃ καμμίαν ἀξίαν. Ὥστε δὲν πρέπει νὰ μοὶ ἀποδοθῇ ἡ μομφὴ, ὅτι ἐπὶ τὸ φανταστικώτερον παρέστησα τοὺς ἀριθμοὺς τούτους. Ὁμολογουμένως τὸ Δημόσιον δὲν θέλει ὠφεληθῆ τὰ ἑκατομμύρια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἤθελε καταβάλει ὁ παραγωγός. Τοῦτο τὸ ἐπιχείρημα νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ φέρωμεν μόνον ἡμεῖς οἱ κατὰ τῆς παρακρατήσεως. Εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως ἀποκλείονται αἱ ἐνστάσεις αὗται καθολοκληρίαν, διότι οὗτοι ἔχουσι ν’ ἀκολουθήσωσι τὴν θεωρίαν, τὴν ἁπλουστάτην κατ’ αὐτοὺς καὶ προσπίπτουσαν εὐθὺς εἰς τὴν ἀντίληψιν, ὅτι τὴν ἀπώλειαν αὐτὴν θὰ τὴν κερδήσῃ ὁ παραγωγὸς ἐκ τῆς ὑψώσεως τῶν τιμῶν τοῦ ὑπολοίπου. Προέβην καὶ εἰς ἄλλον ὑπολογισμὸν, διὰ νὰ ἀποδείξω τὸ ἄνισον τῆς φορολογίας· καὶ εἰς τοῦτο θὰ μοί ἐπιτρέψητε νὰ ἐπιμείνω περισσότερον, διότι ἡ τιμὴ τῶν 80 δραχμῶν, ἂν καὶ εἶναι ἀκριβὴς διὰ τὰς κατωτέρας ποιότητας, εἶναι αὐθαίρετος διὰ τὰς ἀνωτέρας. Ἐβεβαιώθη ὅτι εἴχομεν τιμὰς κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο, τὸ ὁποῖον θεωρεῖται κρισιμώτατον, ποικιλλούσας εἴς τινας ἐπαρχίας ἐν ἀρχῇ τῆς ἐσοδείας ἀπὸ 300 ἕως 500 δραχμῶν· εἶναι δὲ δεδομένον, ὅτι σταφίδες πρώτης ποιότητος ἐπωλήθησαν ἐν Ἀγγλίᾳ εἰς σελλίνια 42 τὸν στατῆρα. Ἡ τιμὴ αὕτη ὑπερβαίνει, νομίζω, καὶ τὰς 500 δραχμάς. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ λαμβάνω τὰ ἄκρα, ἔλαβον τιμήν τινα, μέσην τῶν τοιούτων ποιοτήτων, τὴν τιμὴν τῶν 300 δραχμῶν, καὶ ὑπελόγισα ἐπ’ αὐτῆς τῆς τιμῆς, ποῖα ἀποτελέσματα ἔχει ἡ ἐπιβαλλομένη αὕτη φορολογία, ἡ ὁποία, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι ἔγγειος φορολογία, ποῖα ἀποτελέσματα ἔχει διὰ τὰς διαφόρους παραγωγάς. Ἡ ἔννοια τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ καταβάλλῃ ἕκαστος ἴσον τοὐλάχιστον φόρον. Ἀλλ’ ἐν ᾧ ἕκαστος καταβάλλει ἴσον ποσὸν φόρου εἰς σταφίδα, ἡ σταφὶς αὕτη δὲν εἶναι προϊὸν ἔχον τὴν ἀξίαν τὴν αὐτήν. Ὁ εἷς καταβάλλει ἓν ποσὸν ἐμπορεύματος ἔχον τὴν ἀξίαν 80 δραχμῶν, ἕτερος καταβάλλει ποσὸν ἐμπορεύματος ἔχον ἀξίαν 300 δραχμῶν· ἑπομένως ὁ εἷς καταβάλλει 15% ἐπὶ 80 δραχμῶν, ὁ ἕτερος καταβάλλει 15% ἐπὶ 300 δραχμῶν. Τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον τόσον, ὥστε μοὶ γεννᾶται ἀπορία, πῶς λογιστικώτατος καὶ σεβαστότατος ἀνὴρ νομίζει, ὅτι πρέπει ν’ ἀποδεχθῇ τὸν ὑπολογισμὸν αὐτὸν μετὰ μειδιάματος (προσβλέπει τὸν κ. Σωτηρόπουλον). Βεβαίως τὸ μειδίαμα αὐτὸ προέρχεται ἐκ τῆς πεποιθήσεως, τὴν ὁποίαν ἐμπνέει αὐτῷ ἡ ἰδέα, ὅτι ἡ φορολογία τῆς σταφίδος εἶναι ἔγγειος φορολογία, καὶ ὅτι ἡ ἔγγειος φορολογία ἐπιβάλλεται παρ’ ἡμῖν ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ φαντασθῶμεν ἔγγειον φορολογίαν ἐπὶ τῆς σταφίδος, διότι ἔγγειος φορολογία εἶναι ἡ φορολογία ἡ ἐπιβαλλομένη εἰς τὴν γῆν· δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ φαντασθῶμεν ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐπιβάλωμεν φορολογίαν εἰς τὴν γῆν, τὴν ἑλληνικὴν γῆν, τὴν γῆν αὐτὴν, ἐπὶ τῆς ὁποίας καλλιεργεῖται ἡ σταφὶς, 9 δραχμὰς ἢ 8 ἢ 7 κατὰ στρέμμα, διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ ποιότης αὕτη, ὡς γῆ, δὲν δύναται νὰ δώσῃ καθαρὸν εἰσόδημα ὁλόκληρον 7 δρ. καλλιεργουμένη διὰ δημητριακῶν καρπῶν· ὥστε ὁ φόρος τῆς σταφίδος δὲν εἶναι κυρίως ἔγγειος· εἶναι φόρος ἔγγειος, μόνον καθ’ ὅσον ἐν αὐτῷ περιέχεται ποσοστόν τι τῆς ἐγγείου φορολογίας, τὸ ὁποῖον πληρόνουν, ἂν πληρόνουν, καὶ οἱ ἄλλοι ἀγροὶ, εἶναι δὲ καὶ φόρος ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος. Οὕτω πως πρέπει νὰ ἀντιληφθῶμεν τὸν φόρον, διὰ νὰ τὸν δικαιολογήσωμεν. Δὲν δυνάμεθα ν’ ἀποδεχθῶμεν τὸν φόρον ὡς ἔγγειον, διότι τότε, ἂν ἦναι φόρος ἔγγειος, ἔπρεπεν ἡ γῆ εἰς τὰς Ἀθήνας νὰ πληρόνῃ τὸν αὐτὸν φόρον μὲ τὴν σταφίδα, τότε θὰ ἦτο δικαιολογημένος ἔγγειος φόρος, ἐπιβαλλόμενος ἐπὶ τῆς ἀξίας τῆς οἰκοδομῆς, διότι ἡ οἰκοδομὴ αὕτη εὑρίσκεται ἐπὶ τῆς γῆς, θὰ ἦτο δικαιολογημένος ἔγγειος φόρος ἐπὶ τοῦ ἐργοστασίου, διότι τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ εὑρίσκεται ἐπὶ τῆς γῆς. Ὥστε ἡ σταφὶς πρέπει νὰ θεωρηθῇ μᾶλλον ὡς ἓν εἶδος βιομηχανικὸν, εὑρισκόμενον ἐπὶ τῆς γῆς. Οὕτω πως ἂν παραδεχθῶμεν—καὶ νομίζω ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ἄλλως—τὰ πράγματα, ἔχομεν τὸν φόρον διῃρημένον εἰς δύο· εἰς ἔγγειον, ὁ ὁποῖος δὲν δύναται νὰ προσδιορισθῇ οὔτε εἰς 50 λεπτὰ κατὰ στρέμμα, καὶ εἰς φόρον ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος. Οὕτω πως μελετῶντες τὸν φόρον, ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει, τί καταβάλλει ἕκαστος διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἂν ὄντως ἦναι βεβαιωμένον, ὅτι ὁ μὲν εἷς καταβάλλει ἐμπόρευμα ἀξίας 60–80 δραχμῶν, ὁ δὲ ἕτερος καταβάλλει ἐμπόρευμα ἀξίας 300–400, ὁ καταβάλλων ἐμπόρευμα 80 δραχμῶν καταβάλλει τὴν ἀξίαν 159 λιτρῶν πρὸς 80 δραχμὰς, δηλαδὴ δραχ. δώδεκα· ἀφαιρουμένου δὲ τοῦ ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ἐκπιπτομένου φόρου, τοῦ ἀντισηκώματος τούτου, καταβάλλει δραχμὰς ὀκτώ. Ὁ καταβάλλων δὲ 300 δραχμῶν ἐμπόρευμα καταβάλλει 45 δραχμὰς· ἀφαιρουμένων δὲ τῶν 4 πάλιν δραχμῶν, καταβάλλει 41 δραχμάς. Ὥστε ὁ εἷς καταβάλλει φόρον 8 δραχμῶν, ὁ ἕτερος 41 δραχ. Ἀλλ’ ἐνταῦθα βεβαίως ἐγείρεται ἡ δικαιολογικὴ ἔνστασις: «ἀλλὰ τὸ Δημόσιον δὲν λαμβάνει τετραπλάσιον φόρον, διότι τὸ Δημόσιον θὰ πωλήσῃ εἰς τὴν αὐτὴν τιμήν». Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι τὸ Δημόσιον λαμβάνει πενταπλάσιον ἢ δεκαπλάσιον εἶπον ὅτι ὁ παραγωγὸς πληρόνει τὸν φόρον πενταπλάσιον ἢ δεκαπλάσιον εἰς τὸ Δημόσιον, καὶ τὸν πληρόνει ἀκριβῶς, ἐν ᾧ πρόκειται ὁ φόρος οὗτος νὰ ἀπολεσθῇ. Οὕτω πως ὁ κτηματίας, ὁ ἔχων νὰ καταβάλῃ 150 λίτρας σταφιδοκάρπου ἐκ τῶν χειροτέρων ποιοτήτων, θὰ φορολογηθῇ ὀκτάκις, πεντάκις, ἢ τετράκις, κατὰ τὴν κλίμακα, ὀλιγώτερον τοῦ ἄλλου. Τώρα γεννᾶται τὸ ζήτημα βεβαίως: «ἀφοῦ θεωρεῖτε τὸν φόρον αὐτὸν φόρον εἰσοδήματος, εἶναι δικαιολογημένον οἱ πωλοῦντες 400 δραχμὰς νὰ φορολογηθῶσι καὶ ἐπὶ 400 δραχμῶν εἰσοδήματος». Ἀλλὰ πρέπει—ἂν πρέπῃ—νὰ προβῶμεν εἰς ἄλλον ὑπολογισμόν: εἶναι αἱ 400 δραχμαὶ καθαρὸν εἰσόδημα; Εἶπον καὶ ἄλλοτε, τὸ εἰσόδημα ἐπὶ τῆς σταφίδος ἄρχεται εἰς ἄλλους μὲν μετὰ τὰς 60 δραχμὰς, εἰς ἄλλους μετὰ τὰς 100, εἰς ἄλλους μετὰ τὰς 300, εἰς ἄλλους καὶ μετὰ τὰς 500· διότι ἀνέφερε προχθὲς εἷς τῶν συναδέλφων, ὅτι ἐν Ἀγγλίᾳ ποιότητές τινες ἔχουσιν ὡρισμένους πελάτας καὶ πωλοῦνται εἰς τιμὴν ὑψηλοτάτην. Καὶ ὄντως γνωρίζω ἔμπορον, ὅστις ἐπώλησεν εἰς τιμὴν ἀπίστευτον, εἰς τιμὴν 62 σελλινίων, δηλ. εἰς τιμὴν, ἡ ὁποία ἀντιστοιχεῖ εἰς χιλίας δραχμὰς τὴν χιλιάδα· εἶναι μία τιμὴ πολὺ εὐχάριστος. Καὶ ὅμως ὁ ἀποστολεὺς αὐτὸς σταφίδος, ὁ ὁποῖος κατώρθωσε νὰ ἐπιτύχῃ τὰ 62 σελλίνια—εἶναι ἀνωτάτη σχεδὸν τιμή, ἐπιτευχθεῖσα ἐπὶ Κορινθιακῆς σταφίδος,—δὲν ἐπανέλαβε τὸ πείραμα, διότι ἡ τιμὴ τῶν 62 σελλινίων ἄφινεν εἰς αὐτὸν ζημίαν μεγαλειτέραν ἀφ’ ὅ,τι ἄφινον αἱ σταφίδες τῶν 30 σελλινίων. Πῶς συμβαίνει; Διότι ἀκριβῶς δὲν γνωρίζετε πῶς συμβαίνει αὐτὸ, δι’ αὐτὸ δὲν δύνασθε νὰ ἐννοήσητε καὶ τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς ἐπαρχίας τινὰς, δι’ αὐτὸ δὲν δύνασθε νὰ ἐννοήσητε καὶ τὰς κραυγὰς, αἱ ὁποῖαι ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν ἔρχονται καὶ τὰς ὁποίας παριστῶσιν οἱ ἀκούοντες ὡς εἰκονικὰς, καὶ παριστῶσι τοὺς κραυγάζοντας ὡς μὴ ἐννοοῦντας τὸ συμφέρον των. Πρόκειται περὶ βιομηχανικῆς ἐργασίας, ὄχι περὶ παραγωγῆς, Κύριοι. Ἰδοὺ πῶς ἐγίνετο ἡ ποιότης αὕτη· ἐλαμβάνοντο σωροὶ, ἐτίθεντο ἐπὶ τραπεζῶν, καὶ αἱ ἐργάτιδες ἦσαν ἠναγκασμέναι νὰ ἐκλέγωσιν ὡρισμένων διαστάσεων, χρώματος καὶ ἁφῆς κόκκους...

§150ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ρόγαν πρὸς ῥόγαν;

§151ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ρόγαν πρὸς ῥόγαν... Τόσον εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ τιμὴ αὕτη δὲν ἀπέβαινεν ἐπὶ κέρδει, ὥστε δὲν ἐπανελήφθη τὸ πείραμα. Ἐζητήθη δὲ ἡ βελτίωσις δι’ ἄλλων μέσων, καὶ ἐπετεύχθη τιμὴ καλὴ, ἀλλὰ μὴ ἐπιβαρυνομένη διὰ τόσης δαπάνης, ὥστε ὅταν πωλῆται ἄνω τῶν 400 δραχμῶν νὰ ἀφίνῃ κέρδος, διότι ἐπετεύχθη βελτίωσις ἐν τῇ καλλιεργείᾳ, ἐν τοῖς ἁλωνίοις, ἐν τῇ συλλογῇ τοῦ προϊόντος, κατὰ τὸν τρυγητὸν κλπ. Ὥστε βλέπετε, ὅτι οἱ ὅροι, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἐργάζεται ἑκάστη ἐπαρχία, εἶναι ὅλως διάφοροι. Δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω ἐν λεπτομερείᾳ, τί συμβαίνει εἰς ἄλλας ἐπαρχίας. Γνωρίζω ὅμως τί συμβαίνει ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου. Ἡ ἐπαρχία μου εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀντιστῇ εἰς τὸν συναγωνισμὸν, ἂν δὲν μεταχειρισθῇ ὅλας αὐτὰς τὰς μεθόδους τῆς βελτιώσεως τοῦ εἴδους· διότι δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν εἰσόδημα, ἐὰν δὲν ἔχωμεν καλὰς ποιότητας. Δι’ αὐτὸ ἔχομεν ἰδίαν πελατείαν, καὶ δι’ αὐτὸ, ἐνῷ κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐσοδείας αἱ σταφίδες τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν τιμῶνται ἀντὶ δραχ. 60 καὶ 70, αἱ δὲ τῆς Αἰγιαλείας ἐπωλοῦντο πρὸς 400 δραχμὰς καὶ διετήρησαν τὰς τιμὰς ἐπὶ μακρὸν διάστημα χρόνου, τώρα συμβαίνει αἱ μὲν κατωτέρας ποιότητος νὰ ἔχωσι τιμὴν 90 δραχμῶν, ἐνῷ ἔφθασαν 150 καὶ 170, ἀλλὰ αἱ σταφίδες τῆς Αἰγιαλείας νὰ μὴ ἔχωσιν ἀνάλογον τιμὴν, ἀλλὰ σχεδὸν τὴν αὐτὴν τιμὴν τῶν ἄλλων ποιοτήτων, διότι ἔχουσιν ἰδίαν πελατείαν. Ἑπομένως ἡ σταφὶς τοῦ Αἰγίου δὲν πρόκειται παντάπασι νὰ ὠφεληθῇ ἐξ αὐτοῦ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ζητεῖτε νὰ ἐφαρμόσητε, δύναται νὰ ὠφεληθῇ καὶ δύναται νὰ μὴ ὠφεληθῇ, καὶ τὸ ἀποκρούει, ὅπως τὸ ἀποκρούουσι καὶ ἄλλαι ἐπαρχίαι, ὅπως τὸ ἀποκρούει σχεδὸν τὸ ἥμισυ τῆς Πελοποννήσου. Ἔρχονται ὅμως οἱ Κύριοι οἱ ἄλλοι καὶ λέγουσιν: «ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ ἀνθέξωμεν εἰς τὸν συναγωνισμόν· ἐὰν σεῖς, τὸ Κοινοβούλιον καὶ ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἔλθητε νὰ μᾶς δώσητε μίαν ἀρωγὴν, εἴμεθα χαμένοι.» Οἱ ἄλλοι λέγουν: «ἡμεῖς ἀντέχομεν εἰς τὸν συναγωνισμὸν, δὲν ἔχομεν ἀνάγκην τοιούτου μέτρου· τουλάχιστον λάβετέ το κατὰ κλίμακα». Καὶ οἱ Κύριοι μᾶς παρατηροῦσι: «διατὶ σεῖς δὲν δέχεσθε;» καὶ ἐρεθίζονται καθ’ ἡμῶν, ὁμιλοῦσι δηλ. ὡς ἂν ἡμεῖς ἐζητοῦμεν τὴν παρακράτησιν καὶ αὐτοὶ τὴν ἀπέκρουον! Ἐὰν τὰ πράγματα ἦναι ὡς τὰ παριστῶ—καὶ βεβαιωθῆτε ὅτι οὕτως ἔχουσι—δὲν δύνανται νὰ ἀρνηθῶσι τίποτε ἐξ ὅσων ἀνέφερα, διότι καὶ ἡ καλλιέργεια γίνεται ὅπως ἐξέθεσα, καὶ ἡ συγκομιδὴ καὶ ἡ παρασκευὴ, καὶ ἰδίαν πελατείαν ἔχει ὄχι μόνον ἡ σταφὶς τῆς Αἰγιαλείας, ἀλλ’ ἕκαστον σῆμα· καὶ πολλάκις τοῦτο δὲν δύναται νὰ πωληθῇ εἰς ὡρισμένην ποσότητα. Τόσον εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ συναγωνισμοῦ μεταξὺ τοῦ ἐκλεκτοῦ προϊόντος καὶ τοῦ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν. Ἐὰν ταῦτα ἦναι βέβαια, ἂν ἦναι βέβαιον, ὅτι ἡ παραγωγή τινων ἐπαρχιῶν εἶναι μικρὰ, ὅτι ἡ καλλιέργεια εἶναι ἐπιμεμελημένη, ὅτι αἱ τιμαὶ ὑψηλαὶ, ὅτι ἡ κατεργασία ἐν ταῖς ἀποθήκαις ἀπαιτεῖ μεγάλας δαπάναις, πῶς θέλετε νὰ ἐπιβάλλητε εἰς ταύτας μέτρον, τοῦ ὁποίου μόνον σεῖς ἔχετε ἀνάγκην, κατὰ τοὺς ἰδικούς σας ἰσχυρισμούς; Ῥίψατε ἓν βλέμμα εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν Πατρῶν, ἐκ τῆς ὁποίας διέρχονται ἑκατομμύρια πολλὰ, ὄχι μόνον τῆς ἐπαρχίας τῶν Πατρῶν, ἀλλὰ καὶ ἄλλων ἐπαρχιῶν, διέρχονται ἴσως ἐκεῖθεν 160 ἑκατομμύρια, καὶ ὅμως, ἂν παρατηρήσητε τὰς ἀποθήκας τὰς Πατραϊκάς, θὰ ἴδητε ὅτι δὲν εἶναι περισσότεραι ἀπὸ τὰς τοῦ Αἰγίου· ὁ λόγος εἶναι, ὅτι ἐκ μιᾶς ἀποθήκης τῶν Πατρῶν δύναται νὰ ἐξέρχηται ἓν ἑκατομμύριον καθ’ ἑκάστην, εἰς τὸ Αἴγιον δὲ ἐξ ἑκάστης ἀποθήκης δὲν δύνανται νὰ ἐξέλθωσι πλέον τῶν 100 χιλιάδων καθ’ ἑκάστην, καὶ κατὰ τὴν περίστασιν δὲ ταύτην φορολογεῖται πλέον τῆς σταφίδος τῶν Πατρῶν ἡ σταφὶς τοῦ Αἰγίου, καθόσον ἐν Πάτραις πληρόνει ἡ σταφὶς ὡρισμένον ἐνοίκιον ἀποθήκης καὶ ἐξάγει ἓν ἑκατομμύριον, ἐν Αἰγίῳ δὲ μὲ τὸ αὐτὸ ἐνοίκιον ἐξάγει μόνον 100 χιλιάδας. Δὲν εἶναι δὲ διάφορος μόνον ἡ φορολογία τῆς σταφίδος, ἡ ὁποία φαίνεται, ἀλλ’ ὑπάρχει ἐπὶ πλέον ἡ φορολογία ἡ ἀόρατος, καὶ τοιαύτη εἶναι ἡ φορολογία, τὴν ὁποίαν πληρόνει ἐπὶ πλέον ὁ καλλιεργητὴς τῆς σταφίδος Αἰγιαλείας διὰ τὰ ἔξωθεν ἐρχόμενα κιβώτια, τὰ ὁποῖα αὐτὸς μεταχειρίζεται· διότι, ὡς εἶναι γνωστὸν, μόνον ἐν τοῖς κιβωτίοις ἐκείνοις δύναται νὰ ἀποτεθῇ τὸ προϊὸν τῆς Αἰγιαλείας, καὶ δὲν δύναται νὰ χρησιμοποιήσῃ τὰ κιβώτια, τὰ κατασκευαζόμενα ἐν Πάτραις, οὐδὲ δύναται νὰ ἀποθέσῃ τὴν σταφίδα εἰς σάκκους. Τὸ Αἴγιον εἶναι τὸ πρῶτον εἰσαγαγὸν τὴν χρῆσιν τῶν κιβωτίων, διότι προὐνόησε πρὸ παντὸς νὰ βελτιώσῃ τὴν ποιότητα, ὄχι μόνον διὰ τῆς καλλιεργείας, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς ἐν γένει παρασκευῆς τῆς σταφίδος, δὲν ὑπέθετε δὲ ποτὲ, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιβληθῇ τιμωρία εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι βελτιοῦσι τὴν ποιότητα ἑνὸς εἴδους, ἐνόμιζε μάλιστα, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις καὶ ἡ Βουλὴ μᾶλλον βραβεῖα ἔπρεπε νὰ δίδωσι πρὸς τοὺς βελτιοῦντας τὴν ποιότητα ἑνὸς προϊόντος. Ἐννοεῖτε προσέτι, ὅτι καὶ τὸ ποσὸν τῆς ξυλείας, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν μικρῶν κιβωτίων, εἶναι βάρους μεγαλειτέρου ἀπὸ τὴν ξυλείαν ἑνὸς μεγάλου κιβωτίου, εἰς τὰ ὁποῖα τίθενται αἱ σταφίδες αἱ προνομιοῦχοι, ὡς θὰ κατασταθῶσιν ἤδη, τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν. Ὥστε εἰς πᾶν στάδιον τῆς παραγωγῆς βλέπομεν τὸν Αἰγιέα ἐπιβαρυνόμενον καὶ διὰ φόρου καὶ διὰ δαπάνης μεγαλειτέρας. Μὴ ὑποθέσητε δὲ, ὅτι τὴν διαφορὰν τῆς ἀξίας καὶ τῆς τιμῆς τὴν ἔχει ἡ σταφὶς ἡμῶν μόνον ἐκ τοῦ ἐδάφους· βεβαίως τὸ ἔδαφος παρέχει τὴν εὐκολίαν τῆς βελτιώσεως τῆς ποιότητος, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔφερε τὴν σταφίδα τῆς Αἰγιαλείας εἰς τὴν σημερινὴν περιωπήν· κατὰ τὸ 1862 ἐκαλλιεργεῖτο ἡ σταφὶς ἐν Κορινθίᾳ, Αἰγιαλείᾳ, Πάτραις καὶ Ἠλείᾳ, τῆς Ἠλείας δὲ ἡ σταφὶς σπανίως ἔβλεπε τὰς ξένας ἀγοράς. Ποία νομίζετε ὅτι ἦτο ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς τῆς ποιότητος τοῦ Αἰγίου; Ἕν τάλληρον, ἓν κολλονάτον, ὡς τὰ ὠνόμαζον τότε, κατὰ χιλιάδα. Ἀλλὰ κατὰ τὸ 1862 ἐνέσκηψε κρίσις ἐπὶ τῆς σταφίδος μεγάλη, κατὰ τὴν γνώμην μου μεγαλειτέρα τῆς σημερινῆς, καὶ δὲν ἠδύναντο νὰ πωλήσωσι διόλου σταφίδα. Τότε εὑρέθη εἷς Αἰγιεὺς, ὅστις ἐκαινοτόμησε, μεταβαλὼν τὸ εἶδος τῆς παρασκευῆς, καὶ εἰσήγαγε τὰς μηχανάς, τὰς ὁποίας μεταχειρίζονται ὅλοι σήμερον. Διὰ τῆς ἐργασίας του ἐκείνης κατώρθωσεν, ἐνῷ αἱ σταφίδες εἶχον φθάσει εἰς τὰ δεκαεπτὰ σελλίνια, αὐτὸς νὰ πωλῇ πρὸς 32. Ἤρκεσε τὸ παράδειγμα ἐκεῖνο, ἵνα παρακολουθήσωσιν αὐτὸ πάντες ἐν Αἰγιαλείᾳ, καὶ ἐπετεύχθη διὰ τῆς ἀόκνου καὶ ἀκαταπονήτου ἐργασίας των νὰ φθάσωμεν εἰς τὸν βαθμὸν τῆς σημερινῆς βελτιώσεως τοῦ προϊόντος ἡμῶν. Ἡ ἐργασία δὲ αὕτη, ἡ τόσον πυρετωδῶς τελουμένη καθ’ ἕκαστον Αὔγουστον, συνετέλεσεν ἴσως καὶ εἰς τὸ νὰ κατασταθῶμεν ὅλοι καὶ μᾶλλον ζωηροὶ καὶ μᾶλλον νευρικοὶ, καὶ εἰς τοῦτο ὀφείλεται καὶ τὸ ζωηρὸν τοῦ ἰδικοῦ μου χαρακτῆρος, τὸ ὁποῖον παρετήρησάν τινες καὶ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς ἡλικίας μόνον. Οἱ Αἰγιεῖς, αὐτοὶ οἱ εὐδαίμονες, οἱ ὁποῖοι κινοῦσι τὴν ἀγανάκτησιν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε τινὲς φθάνουσι μέχρι τῆς σκέψεως ἐὰν δὲν πρέπῃ νὰ τοῖς ἐπιβληθῇ καὶ πρόσθετος φορολογία, οἱ Αἰγιεῖς δὲν ἐσταύρωσαν τὰς χεῖρας καὶ κατὰ τὴν ἤδη ἐνσκήψασαν κρίσιν, ἀλλ’ ἔλαβον ἐξ ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα συζητοῦμεν, καὶ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ εἴπω τινὰ, τὰ ὁποῖα δὲν ἤθελον εἴπει, ἐὰν δὲν εἶχον ἀκούσει πικρὰς ἐκφράσεις περὶ τῆς Αἰγιαλείας παρὰ συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι, ὡς ἀντιπρόσωποι σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ἔπρεπε νὰ εὐγνωμονῶσι πρὸς τὴν Αἰγιάλειαν, δι’ ὅσα ἔπραξεν ὑπὲρ τῆς σταφίδος. Οἱ Αἰγιεῖς πρὸ τριετίας κατήρτισαν τὸ ταμεῖον τῆς ἀμύνης καὶ τὸ ἔθεσαν εἰς ἐνέργειαν· καὶ δὲν τὸ κατήρτισαν διὰ νόμου. Συνῆλθον ὅλοι οἱ κτηματίαι καὶ συνεφώνησαν ἅπαντες νὰ καταθέτωσιν ἕκαστος ἀνὰ δύο δραχμὰς κατὰ μῆνα, καὶ οὐδεὶς ἠρνήθη. Ἐκ τῆς εἰσφορᾶς ταύτης συνήχθη ποσὸν 40,000 δραχμῶν, διὰ τοῦ ὁποίου ἠγοράσθη καὶ ἀπεστάλη ὁλόκληρος ἡ σταφὶς, ἡ ὁποία ἀντεπροσώπευσε τὴν Ἑλληνικὴν σταφίδα εἰς τὸ Σικάγον. Περὶ τούτου ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν μαρτυρίαν μέλους τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Ὀλυμπίων, εὑρισκόμενον ἐνταῦθα...

§152ΒΑΛΕΤΑΣ. Ἡ Αἰγιαλεία ἀπέστειλεν εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Σικάγου 30,000 λιτρῶν σταφίδος, ἐνῷ ὅλαι αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι ἀντεπροσωπεύθησαν διὰ 1500 λιτρῶν, τὰς ὁποίας ἠγόρασεν ἡ ἐπιτροπή.

§153ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπετε ὅτι οἱ Αἰγιεῖς εἰργάσθησαν καὶ ἐδαπάνησαν.

§154Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἦτο μεγάλο πρᾶγμα!

§155ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἦτο πολὺ μεγάλο πρᾶγμα, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο σπουδαῖον, διότι ἡ Ἑλλὰς, ἡ παράγουσα 350 ἑκατομμύρια σταφίδος, ἀντεπροσωπεύθη εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἀμερικῆς μὲ τὰς 40,000 δραχμῶν τῶν Αἰγιέων, ἐνῷ ἔπρεπε κατ’ ἀναλογίαν 700,000 δραχμαὶ νὰ συλλεχθῶσιν ἐκ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν... Ὥστε οἱ Αἰγιεῖς ὑπεβλήθησαν ἐξ ἰδίας αὐτοβουλίας εἰς πρόσθετον φορολογίαν καὶ συνετέλεσαν ν’ ἀντιπροσωπευθῇ ἡ Ἑλληνικὴ σταφὶς ἐν Ἀμερικῇ. Δὲν εἶπον ἐκεῖνοι «ἡμεῖς δὲν καταβάλλομεν 2 δραχμὰς, διότι πρέπει καὶ σεῖς νὰ καταβάλητε»· αὐτοὶ κατέβαλον τὰς 2 δραχμὰς, καὶ ἀπέστειλαν τὴν σταφίδα καὶ εἶπον: «ὅστις ὠφεληθῇ, ἂς ὠφεληθῇ.» Οὕτω δ’ ἐγνώσθη καὶ ἡ ποιότης Αἰγιαλείας ἐν Ἀμερικῇ, διότι ἡ Ἀμερικὴ εἶχεν ἀκούσει ὅτι ὑπάρχει σταφὶς Βοστίτσα, καὶ ἐζήτει τοιαύτην, καὶ ἐπέμπετο σταφὶς, φέρουσα ἐπὶ τῶν κιβωτίων τὴν λέξιν Βοστίτσα, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω τί περιείχετο ἐν αὐτοῖς. Ἐπλαστογραφοῦντο αἱ καλλίτεραι μερίδες ἀπὸ τοὺς ἀποστολεῖς τῶν Πατρῶν, ἢ δὲν ἠξεύρω τίνος ἄλλου μέρους. Ἡ Ἀμερικὴ ἐγνώρισε τὴν σταφίδα Αἰγίου μόνον εἰς τὸ Σικάγον. Ἀλλὰ μήπως διὰ τῆς φιλοτίμου ταύτης ἐργασίας πρὸς ἐξευγένισιν τοῦ προϊόντος δὲν κατωρθώθη ἡ διάδοσις τοῦ εἴδους; Καὶ δύναταί τις νὰ διαδώσῃ τὸ εἶδος τῆς σταφίδος διὰ τῶν ποιοτήτων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ζητοῦσι νὰ λάβωσι προνόμιον; Λυποῦμαι ὅτι δὲν ἔλαβον μετ’ ἐμαυτοῦ δεῖγμα σταφίδος ἀπὸ ἐκείνην, ἡ ὁποία φορτώνεται ταύτην τὴν στιγμὴν μετὰ μεγάλης σπουδῆς, ἵνα ἴδητε διὰ τίνος προϊόντος περιμένομεν νὰ αὐξήσωμεν τὴν διάδοσιν. Διὰ τῆς παραγωγῆς λοιπὸν αὐτῆς, διὰ τοῦ ταμείου ἀμύνης, διὰ τῆς προτύπου ποιότητος, διὰ τῶν μεθόδων τῆς καλλιεργείας καὶ τῶν μεθόδων τῆς ἀνευρέσεως τῆς γῆς καὶ τῆς φυτείας, κατώρθωσεν ἡ σταφὶς τοῦ Αἰγίου νὰ συναγωνισθῇ, καὶ γνωρίζει ὁ ἐκ Κορινθίας ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι ἡ ἐπαρχία αὐτοῦ μᾶς παρηκολούθησεν, ὅτι ἡ ποιότης Παναρίτι μᾶς ὑπερέβη, ὅτι καὶ οἱ Κορίνθιοι ἠκολούθησαν τὴν Αἰγιάλειαν καὶ δὲν ὤκνησαν πρὸ τῶν μεγίστων δαπανῶν· ἀνῆλθον εἰς τὰ ὄρη, εἰς τοὺς κρημνοὺς, ἐκεῖ ὅπου τὸ ἔδαφος δύναται νὰ τοῖς δώσῃ τὴν καλλιτέραν ποιότητα, τὴν ὁποίαν ἐζήτουν οἱ ἐν Ἀγγλίᾳ ἀγορασταί. Ἀλλὰ ἂν ὑπὸ τοιούτους ἐξαιρετικοὺς ὅρους εὑρίσκεται τὸ προϊὸν τοῦτο τῆς πρώτης ποιότητος, ἂν διὰ τῶν δαπανῶν αὐτῶν τῶν μεγάλων κατορθόνουν νὰ ἐπιτύχουν τιμὴν, τιμὴν ἡ ὁποία δὲν εἶναι εἰσόδημα, ἔρχεσθε καὶ τὸ φορολογεῖτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχουν τὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἂν ἐπιμένητε εἰς τὰ τοῦ νομοσχεδίου· διότι νομίζουσί τινες, ὅτι πᾶσα ἐξαίρεσις ματαιοῖ τὸ νομοσχέδιον, δι’ αὐτὸ ἐπιμένουν, καὶ σᾶς λέγουν, ὅτι πρέπει νὰ δώσητε ἐκ τῆς σταφίδος αὐτῆς, διὰ τὴν ὁποίαν ἐδαπανήσατε καὶ διὰ τὸν τρόπον τῆς παραγωγῆς καὶ διὰ τὸν τρόπον τῆς παρασκευῆς, τὸ αὐτὸ ποσόν. Θὰ ἦτο τὸ πρᾶγμα ὅμοιον, ὡς νὰ ἐλέγετε: «ἕκαστος ὀφείλει νὰ πληρόνῃ 150 δράμια εἰς μέταλλον, ὁ εἷς εἰς ἄργυρον, ὁ δὲ ἕτερος εἰς χαλκόν»· δηλ. μόνον κατὰ τὸ βάρος θὰ ὡμοίαζον.

§156ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον λέγει τὸ αὐτὸ μέταλλον νὰ πληρώσουν ὅλοι, χαλκόν· δὲν κάμνει διάκρισιν.

§157ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος λέγει, ὅτι δύνανται ὅλοι νὰ πληρόνουν εἰς χαλκόν· ἀλλὰ τὰ μεταλλεῖα τοῦ χαλκοῦ δι’ ἄλλον μὲν εὑρίσκονται πρὸ τῆς θύρας του, δι’ ἄλλον δὲ πολὺ μακρὰν, καὶ πρέπει νὰ ταξειδεύσῃ διὰ νὰ τὰ εὕρῃ, ὅπως οἱ ἀρχαῖοι, διατρέχων τοὺς ἰδίους κινδύνους μὲ τοὺς ἀρχαίους· διότι σᾶς ἐξήγησα προχθὲς, ὅτι ὁ παραγωγὸς ὁ ἔχων 5 χιλιάδας σταφιδοκάρπου, διὰ νὰ προμηθευθῇ σταφιδόκαρπον κατωτέρας ποιότητος, θὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸν σιδηρόδρομον νὰ λάβῃ εἰσιτήριον, ἵνα μεταβῇ εἰς Πάτρας, ἐκεῖ θὰ κοιμηθῇ εἰς ἓν ξενοδοχεῖον, θὰ λάβῃ ἄλλο εἰσιτήριον διὰ Πύργον, καὶ ἐκεῖθεν εἰς Καλάμας, διὰ νὰ ἀγοράσῃ τὴν σταφίδα, νὰ τὴν φορτώσῃ καὶ νὰ τὴν στείλῃ εἰς τὸ τελωνεῖον Αἰγίου.

§158ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ παραγωγὸς θὰ ἔχῃ πλεόνασμα ἀπὸ τὸν καθαρισμὸν, τὸν ὁποῖον θὰ κάμῃ.

§159ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύναται νὰ τὸ κάμῃ αὐτό· θὰ παραδοθῇ εἰς τὸν ἔμπορον, καὶ ἐγὼ ἔχω δυσπιστίαν εἰς τὰς σχέσεις τοῦ ἐμπόρου καὶ τοῦ παραγωγοῦ. Σεῖς ἐμπνέεσθε εἰς τὴν ἐπαρχίαν σας ἀπὸ εὐγενέστερα αἰσθήματα· ἐκεῖ ἴσως ὁ ἔμπορος δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὴν θέσιν τοῦ παραγωγοῦ, θὰ τὸν ποδηγετήσῃ, θὰ τοῦ πληρώσῃ τοὺς φόρους, χωρὶς νὰ τὸν ἐνοχλήσῃ· ἀλλ’ εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου φοβοῦμαι ὅτι οἱ παραγωγοὶ θὰ πληρώσουν σταφιδόκαρπον 300 δραχμῶν, ἐνῷ τὸ Δημόσιον θὰ παραλάβῃ 50 δραχμῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐταὶ αἱ διαφοραὶ, αἱ ὑπάρχουσαι μεταξὺ τοῦ ἑνὸς προϊόντος καὶ τοῦ ἄλλου· ὁ Αἰγιεὺς ἔχει προϊόν, τοῦ ὁποίου ἂν βλαφθῇ ἢ τὸ χρῶμα ἢ ἡ ἁφὴ, ἢ κατὰ μικρὸν μεταβληθῇ ἡ ποιότης, ἡ ἀπώλεια αὐτοῦ εἶναι κατὰ 150 ἢ κατὰ 200 δραχμὰς τὴν χιλιάδα. Μία βροχὴ ἀρκεῖ νὰ τὴν καταστρέψῃ, ἐνῷ αἱ κοιναὶ σταφίδες, ὅταν βρέχωνται, ὑφίστανται τὴν ἀπώλειαν τοῦ βάρους ἢ 10 ἢ 20%, ἐκτίθεται δὲ ὁ Αἰγιεὺς εἰς μεγαλειτέρους κινδύνους, διότι δὲν δύναται νὰ συγκομίσῃ τὸν καρπὸν εὐθύς· εἶναι ἠναγκασμένος νὰ ἐπανέλθῃ 3 καὶ 4 φορὰς εἰς τὴν ἄμπελον καὶ νὰ τρυγήσῃ πολλάκις, ἐνῷ εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, ὅπου ἀγοράζεται ἡ σταφὶς μὲ τὸ σακκὶ καὶ ὄχι μὲ τὰ μάτια, ἐκεῖ τρυγοῦν ἀμέσως καὶ διὰ μιᾶς τὴν σταφιδάμπελον, καὶ χωρὶς νὰ ξηρανθῇ καλῶς ὁ καρπὸς, τὸν σηκόνουν ἀπὸ τὸ ἁλώνιον. Λοιπὸν ὑπὸ τοιούτους ὅρους δύνασθε νὰ ὑπαγάγητε τὰς ἐπαρχίας τὰς παρεχούσας τὰς πρώτας ποιότητας εἰς τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ νομοσχεδίου; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν δύνασθε, διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι αἱ ζημίαι, αἱ ὁποῖαι προξενοῦνται εἰς αὐτὰς, εἶναι πολὺ μεγαλείτεραι ἀπὸ τὰς ζημίας, αἱ ὁποῖαι προξενοῦνται εἰς τοὺς ἄλλους, διὰ νὰ ἀπολαύσουν αὐτοῦ τοῦ εὐεργετήματος. Ἀλλὰ διέγνωσα ἐν τοῖς λόγοις τῶν ἀγορευσάντων, ὅτι καὶ κοινωνικός τις λόγος ὑπαγορεύει τὸ μέτρον· «πρέπει τέλος πάντων νὰ ληφθῇ αὐτὸ τὸ μέτρον διὰ νὰ καθησυχάσουν αἱ ἐπαρχίαι». Καὶ ὄντως δὲν γνωρίζω, Κύριοι, ἀπὸ τοῦ Πελοποννησιακοῦ πολέμου νὰ ἐπαρουσιάσθη φαινόμενον ἀνάλογον. Ἠκούσατε ἐπαρχίας μισούσας ἐπαρχίας, ἐπαρχίας πρέσβεις ἐκλεγούσας, ἀποστελλομένους πρὸς Ζακυνθίους καὶ Κορινθίους καὶ Μεσσηνίους καὶ ἄλλους ἀλλοῦ! Εἶναι φαινόμενον κοινωνικὸν, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται νὰ θεραπεύσωμεν. Ἀλλ’ ἂν ἐπιβάλητε τὸ νομοσχέδιόν σας ὡς τὸ ἐπιβάλλετε, λύεται τὴν κατάστασιν αὐτήν; ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὠφελοῦνται ἐκ τοῦ μέτρου, θὰ εὐχαριστηθοῦν· ἀλλὰ οἱ ἄλλοι δὲν θὰ σκεφθοῦν ὅτι τοὺς ἠδίκησαν οἱ γείτονές των, καὶ δὲν θὰ αὐξήσουν τὰ μίση καὶ αἱ διαιρέσεις; Σᾶς ἐπιτρέπετε νὰ εἴπητε εἰς τὴν Αἰγιάλειαν· «ὄχι μόνον δὲν ἀκούομεν τὰς κραυγάς σου, ἀλλὰ καὶ σὲ τιμωροῦμεν, διότι οἱ κάτοικοί σου ἐπρονόησαν καὶ εὑρίσκονται εἰς καλλιτέρους ὅρους;» Ἐνῷ ἔπρεπε νὰ τῇ δώσητε βραβεῖον διὰ τὴν φιλοπονίαν τῶν κατοίκων της, ἔρχεσθε νὰ τὴν ἀφήσητε εἰς τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τὴν τιμωρεῖτε, ὅτι τὴν παραδίδετε εἰς τοὺς ἔχοντας ἀντίθετον συμφέρον πρὸς αὐτήν. Τοιουτοτρόπως λύετε τὴν κρίσιν, ἢ παροξύνετε αὐτήν; Ἂν δὲ οἱ ἀριθμοὶ, τοὺς ὁποίους παρέταξα, ἂν τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα, ἐνέχωσιν ἐν ἑαυτοῖς ἀλήθειαν, νομίζω ὅτι ὄχι μόνον ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀντιῤῥήσεις ταύτας, νομίζω ὅτι πρὸ παντὸς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει καθῆκον νὰ τὰς λάβῃ, καὶ ἀφ’ ἧς στιγμῆς συνέστησε τὸ μέτρον τοῦτο ὑπὲρ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, νὰ φροντίσῃ νὰ μὴ ἀποβῇ ἄδικον πρὸς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους νῦν ἀδικεῖ. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἡ σύστασις αὐτοῦ ἀποτελεῖ τοιοῦτον κῦρος, ὥστε δυνάμεθα νὰ ἤμεθα βέβαιοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ ψηφισθῇ, ἔχω δικαίωμα νὰ ἀποταθῶ πρὸς αὐτὸν καὶ τῷ εἴπω: «ἀφοῦ διὰ τοῦ λόγου σου θὰ γείνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, λάβε ὑπ’ ὄψιν τοὺς ἀριθμοὺς, λάβε τὰ διδόμενα, μελέτησε ταῦτα, καὶ ἂν ἔχῃ ἡ ἐπαρχία Αἰγιαλείας δίκαιον, ἂς ἀποδοθῇ τοῦτο εἰς αὐτήν.»

§160ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ φαίνεται, Κύριοι, ὅτι δύναται νὰ θεωρηθῇ περατωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω ὅτι σύμπασα ἡ Βουλή, ἢ τοὐλάχιστον μεγάλη αὐτῆς πλειοψηφία, ἐσχημάτισεν ἤδη τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἀνάγκη ἀπαραίτητος, μέρος τοῦ φόρου, ὁ ὁποῖος ἐκ τῆς σταφίδος λαμβάνεται, νὰ ἀποδοθῇ εἰς εἶδος· διὰ τοῦτο παρατηρεῖται, ὅτι ὁ ἀγὼν δὲν γίνεται ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, δὲν συζητεῖται πλέον ἂν ᾖναι ἢ δὲν ᾖναι ἀναγκαῖον νὰ ψηφισθῇ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον προέτεινεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὁ ἀγὼν περιστρέφεται εἰς τὸ ποσὸν, καθόσον ἐπαρχίαι τινὲς νομίζουν ὅτι δικαιοῦνται νὰ δώσουν ὀλιγώτερον ἀφ’ ὅσον τὸ νομοσχέδιον διαλαμβάνει. Καὶ εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦτον προεξάρχουσι δύο ἐπαρχίαι, ἡ Αἰγιάλεια καὶ ἡ Κορινθία. Μετ’ αὐτὰς ἦλθον κατὰ μίμησιν καὶ ἄλλαι, αἱ ὁποῖαι, νομίζω, ὅτι ἠθέλησαν νὰ κάμουν παρομοίας προτάσεις, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἀποδείξουν, ὅτι οἱ κύριοι ἀντιπρόσωποι τῶν ἐπαρχιῶν Αἰγιαλείας καὶ Κορινθίας δὲν δικαιοῦνται νὰ ζητοῦν τοιαύτην διάκρισιν, μετὰ τὴν τροπὴν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Νομίζω ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Αἰγιαλείας καὶ Κορινθίας ὄχι μόνον δὲν δικαιοῦνται νὰ ἔχουν παράπονον, διότι ὑποβάλλονται εἰς τὸν αὐτὸν ὅρον τῆς φορολογίας, εἰς ὃν καὶ ἄλλαι ἐπαρχίαι, ἀλλ’ ἀπεναντίας πρέπει νὰ ᾖναι πολὺ εὐχαριστημένοι, διότι δὲν ἐγείρεται ἡ ἀπαίτησις ἐκ μέρους τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν διὰ νὰ πληρώσουν αὐταὶ ἀνώτερον ποσὸν ἀπὸ τὸ εἰς τὰς ἄλλας ἐπιβαλλόμενον. Σήμερον δὲν πρόκειται πλέον περὶ παρακρατήσεως, οὔτε περὶ εἰσφορᾶς, πρόκειται περὶ φορολογίας. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ μεταβάλῃ τὸ καθεστὼς ὡς πρὸς τὴν φορολογίαν τῆς σταφίδος, καὶ προτείνει ὥστε, ἀντὶ νὰ πληρώνηται ὁλόκληρος ὁ φόρος τῆς σταφίδος εἰς χρήματα, μόνον τὰ ¾ ἢ τὰ ⅘ περίπου αὐτοῦ νὰ λαμβάνωνται εἰς χρήματα, τὰ δὲ ἄλλα νὰ δίδωνται εἰς εἶδος πρὸς 15%. Ὅταν πρόκειται περὶ φορολογίας, ἡ Πολιτεία ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προσδιορίσῃ τὸ ποσοστὸν, τὸ ὁποῖον ὀφείλει ἕκαστος φορολογούμενος νὰ πληρόνῃ, καὶ νὰ κανονίσῃ ἂν τὸ ποσοστὸν τοῦτο πρέπῃ νὰ λαμβάνηται εἰς εἶδος ἢ νὰ πληρώνηται εἰς χρήματα ἐπὶ ὡρισμένῃ τιμῇ. Καὶ τὸ μὲν εἰς εἶδος ἀποδοτέον πρέπει νὰ ᾖναι τὸ αὐτὸ διὰ πάντας τοὺς φορολογουμένους, τὸ δὲ πληρωτέον εἰς χρήματα πρέπει νὰ ᾖναι εἰς ἀναλογίαν μὲ τὴν ἀξίαν τοῦ προϊόντος, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ φορολογηθῇ. Αὐτοὶ εἶναι οἱ κανόνες, οἱ ὁποῖοι διέπουν τὰ τῆς ἐγγείου φορολογίας. Ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Αἰγιαλείας προσεπάθησε νὰ παραστήσῃ, ὅτι ἡ σταφὶς δὲν εἶναι προϊὸν τῆς γῆς, καὶ ἑπομένως δὲν ὑπόκειται εἰς τὴν ἔγγειον φορολογίαν, διότι, εἶπε, διὰ νὰ παραχθῇ ἡ σταφὶς, εἶναι ἀνάγκη νὰ καταβληθῶσι πολλὰ κεφάλαια. Ἀλλὰ μήπως καὶ διὰ πᾶσαν ἄλλην παραγωγὴν δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ καταβληθῶσι κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον ἐργασία, κεφάλαια καὶ κόποι; Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ φορολογῆται μόνον ἡ γῆ, ἴσως δὲν ἤθελεν ὑποβάλλεσθαι εἰς κανένα φόρον, διότι ναὶ μὲν ἡ γῆ εἶναι ἡ πρώτη βάσις διὰ πᾶσαν παραγωγήν, ἀλλὰ διὰ νὰ παραγάγῃ, εἶναι ἀνάγκη νὰ καλλιεργηθῇ· καὶ ὅπου μὲν ἐπικρατεῖ καταλληλότερον καὶ δικαιότερον φορολογικὸν σύστημα, ἐκεῖ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ καθαρὰ πρόσοδος, ἀφαιροῦνται δηλ. ἀπὸ τὸ παραγόμενον προϊὸν τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας καὶ ἐπιβάλλεται ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ ὑπολοίπου, παρ’ ἡμῖν ὅμως δὲν ἰσχύει τοῦτο, διότι βάσιν φορολογίας ἔχομεν τὴν ἀκαθάριστον πρόσοδον, καὶ ἑπομένως πᾶς φορολογούμενος εἶναι ὑπόχρεως νὰ δώσῃ ἐκ τῆς ἀκαθαρίστου αὑτοῦ προσόδου τὸ ποσοστὸν, τὸ ὁποῖον ὁ φορολογικὸς νόμος ὁρίζει. Ἐὰν ἐφαρμόσητε τοὺς κανόνας τούτους εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, θέλετε τὸ εὕρει λίαν χαριστικὸν διὰ τοὺς κατοίκους τῶν ἐπαρχιῶν Αἰγιαλείας καὶ Κορινθίας· ἑπομένως ἀντὶ νὰ παραπονῶνται οὗτοι, ὤφειλον ἀπ’ ἐναντίας νὰ εὐγνωμονοῦν πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, διότι τοὺς ἔταξεν εἰς ἴσην μοῖραν μὲ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας. Οἱ κάτοικοι τῆς Αἰγιαλείας ὤφειλον νὰ δίδουν εἰς εἶδος ἐκ τοῦ προϊόντος, τὸ ὁποῖον παράγουν, 15%, διότι τόσον ποσὸν τὸ νομοσχέδιον ζητεῖ καὶ ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, τὸ δὲ εἰς χρήματα πληρωτέον ἔπρεπε νὰ ἦναι ἀνάλογον μὲ τὴν ἀξίαν τοῦ προϊόντος τούτου· ἑπομένως τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον ὀφείλεται ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς τῆς Αἰγιαλείας καὶ Κορινθίας, ἔπρεπε νὰ ἦναι πολὺ ἀνώτερον ἀπὸ τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, διότι, ὅπως ὁμολογοῦν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ἡ σταφὶς τῶν ἐπαρχιῶν αὐτῶν πωλεῖται εἰς πολὺ ἀνωτέρας τιμὰς, καὶ ὅμως τὸ νομοσχέδιον ὄχι μόνον διὰ τὸ μέρος τοῦ φόρου, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει εἰς χρήματα, δὲν ζητεῖ ἀνώτερον ποσὸν, ἀλλ’ ἀκόμη δίδει εἰς αὐτοὺς τὴν εὐκολίαν νὰ μὴ δίδουν καὶ τὸ εἰς εἶδος ἀποδοτέον ἐκ τοῦ ἰδικοῦ των προϊόντος, τὸ ὁποῖον ἔχει μεγάλην τιμὴν, ἀλλ’ ἐκ τοῦ προϊόντος τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ κατώτερον. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας κ. Παναγιωτόπουλος, τοῦ ὁποίου τὴν ἀγχίνοιαν ἐθαύμασεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, τὴν θαυμάζω δὲ καὶ ἐγὼ, ἠθέλησε νὰ σᾶς παραστήσῃ ὅτι ἡ σταφὶς τοῦ Αἰγίου δὲν εἶναι προϊόν τῆς γῆς, ἀλλ’ εἶναι εἰσόδημα. Δὲν ἐννοῶ τὴν διάκρισιν ταύτην, ἀλλ’ ὅ,τι καὶ ἂν ἦναι, πρέπει νὰ ὑποβάλληται εἰς ἀνώτερον φόρον, ἀφοῦ ἔχει ἀνωτέραν ἀξίαν ἀπὸ τὴν σταφίδα τῶν ἄλλων μερῶν. Ἀλλ’ ὁ κ. Παναγιωτόπουλος εἰς μίαν τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων παρέστησεν, ὅτι, ἐὰν ἀπαιτήσητε τὸ αὐτὸ ποσοστὸν φόρου εἰς εἶδος ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς τοῦ Αἰγίου, θὰ ζημιώσητε τοὺς δυστυχεῖς παραγωγοὺς καὶ θὰ ὠφελήσητε τοὺς ἐμπόρους, διότι εἰς τὸ Αἴγιον, εἶπεν, εἶναι τοσοῦτον ἁπλοῖ οἱ παραγωγοὶ, ὥστε ὅταν θὰ πωλήσωσι 1000 λίτρας σταφίδος, ὁ ἔμπορος θὰ τοὺς ἀφαιρέσῃ τὰς 150, λόγῳ τῆς ἐπιβαλλομένης φορολογίας, καὶ ἐπειδὴ, ὑπολογιζόμενα ταῦτα ἐπὶ τῇ τιμῇ τῶν 300 δραχμῶν, φέρουσι 45 δραχμὰς, ὁ ἔμπορος, ἐκμεταλλευόμενος τὸν δυστυχῆ παραγωγὸν, θὰ κρατήσῃ τὰς 45 δραχμὰς, ἔπειτα δὲ θ’ ἀγοράσῃ 150 λίτρας ἀπὸ τὸ πρᾶγμα τῆς Μεσσηνίας, ὅπου αἱ 150 λίτραι τιμῶνται 12 δραχμὰς, καὶ τοιουτοτρόπως ὁ παραγωγὸς θὰ ζημιωθῇ 45 δραχμὰς, ὁ δὲ ἔμπορος θὰ ὠφεληθῇ 33 δραχμὰς. Τοιουτοτρόπως παρέστησε τὸ πρᾶγμα ὁ κ. Παναγιωτόπουλος, καὶ περιέγραψε μὲ πολὺ μέλαινα χρώματα τὴν κατάστασιν τῶν παραγωγῶν καὶ τὰ δεινὰ, τὰ ὁποῖα ὑποφέρουν ἀπὸ τὴν αἰσχροκέρδειαν τῶν ἐμπόρων. Ἐγὼ ὅμως δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Παναγιωτόπουλον, διότι ὅσους Αἰγιαλεῖς συνέπεσε νὰ συναντήσω εἴτε ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ ἢ καὶ ἀλλαχοῦ, τοὺς εὗρον ἀρκετὰ εὐφυεῖς, καὶ ἐσχημάτισα τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ λαὸς τῆς Αἰγιαλείας εἶναι ἐκ τῶν εὐφυεστέρων τῆς Ἑλλάδος καὶ δὲν εἶναι δυνατόν ποτε νὰ διατελῇ εἰς τοιαύτην παχυλὴν ἄγνοιαν καὶ ἀμάθειαν.

§161ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε τὸ δικαίωμα ν’ ἀναιρῆτε τὰ ἐπιχειρήματά μου, ἀλλὰ νὰ μὴ μοῦ ἀποδίδητε πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶπον.

§162ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ παραγωγὸς τῆς Αἰγιαλείας γνωρίζει ὅτι αἱ 150 λίτραι τῆς σταφίδος, τὴν ὁποίαν θὰ ζητήσῃ νὰ τοῦ ἀφαιρέσῃ ὁ ἔμπορος, ἔχουν 45 δραχμὰς, καὶ ὅτι ὁ ἔμπορος θ’ ἀντικαταστήσῃ αὐτὰς μὲ σταφίδα ἀξίας 12 δραχμῶν, καὶ θὰ ζητήσῃ νὰ μὴ ἀφήσῃ τὸ κέρδος εἰς τὸν ἔμπορον, ὁ δὲ συναγωνισμὸς φέρει καὶ τὴν ἐξίσωσιν, ὥστε ὁ παραγωγὸς δὲν θὰ ζημιωθῇ 45 δραχμάς, ἀλλὰ 15 ἢ 12, τὰς ὁποίας θὰ ζημιωθοῦν καὶ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν οἱ παραγωγοί. Ἀπὸ ἕνα ἐκ τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν Κορινθίας ἤκουσα ἄλλον λόγον, ἕνεκα τοῦ ὁποίου νομίζει ὅτι εἶναι δίκαιον οἱ Κορίνθιοι νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς κατώτερον ὅρον φορολογίας. Ἡ παρακράτησις, εἶπε, θὰ γείνῃ εἰς τὰς σταφίδας τῶν κατωτέρων ποιοτήτων, ἑπομένως θὰ ἐλαττωθῇ ἡ προσφορὰ τῶν τοιούτων ποιοτήτων καὶ θὰ ἐπέλθῃ ὑπερτίμησις αὐτῶν, ἐνῷ μὴ γινομένης οὐδεμιᾶς ἀφαιρέσεως ἀπὸ τὴν καλὴν ποιότητα, ἡ προσφορὰ αὐτῆς θὰ μείνῃ ὅπως ἔχει σήμερον καὶ δὲν θὰ ἐπέλθῃ καμμία ὑπερτίμησις. Ἀλλ’ ἐὰν τοῦτο ἦναι ἀληθές, εἶναι εἰς τὴν ἐξουσίαν τῶν Κορινθίων καὶ τῶν Αἰγιέων, ἀντὶ νὰ ἀγοράσουν σταφίδα ἀπὸ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, νὰ δώσουν ἀπὸ τὴν σταφίδα, τὴν ὁποίαν αὐτοὶ παράγουν, καὶ μάλιστα τῆς καλλιτέρας ποιότητος, καὶ τότε θὰ ἐπέλθῃ ἐλάττωσις τῆς προσφορᾶς τῆς καλλιτέρας ποιότητος καὶ κατὰ φυσικὸν λόγον ὑπερτίμησις. Μιμούμενοι τὸ παράδειγμα τῶν ἀντιπροσώπων τῶν δύο τούτων ἐπαρχιῶν, ἐζήτησαν καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἐλαττώσεις, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐνδιατρίψω, ὅπως ἀποδείξω, ὅτι οὐδεὶς ἔχει δίκαιον, ζητῶν νὰ ὑπαχθῇ εἰς κατώτερον ἢ ἀνώτερον ὅρον φορολογίας. Θὰ εἴπω μόνον ὀλίγας λέξεις διὰ τὴν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ὑποβεβλημένην ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἄρτης κ. Καραπάνος, καὶ λυποῦμαι ὅτι δὲν εἶναι παρὼν κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην. Ὁ κ. Καραπάνος παραδέχεται καὶ αὐτός, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑποβληθοῦν ὅλαι αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι εἰς τὸν αὐτὸν ὅρον φορολογίας, ἀλλὰ τὰς διαιρεῖ εἰς δύο κατηγορίας. Δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς, ἀλλ’ ἐξετάζει ποῖαι ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν ἐζήτησαν τὴν παρακράτησιν καὶ ποῖαι ὄχι. Ἑπομένως φρονεῖ, ὅτι δίκαιον εἶναι αἱ ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι ἐζήτησαν τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ πλεονάσματος, νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὸ 15%, αἱ δὲ ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι δὲν τὴν ἐζήτησαν, νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὸ ἥμισυ μόνον, ἤτοι εἰς 7½%. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ φορολογίας, νομίζω ὅτι πρώτην φορὰν λέγεται ὅτι πρέπει νὰ ἐρωτῶνται οἱ φορολογούμενοι, ποῖοι δέχονται καὶ ποῖοι δὲν δέχονται. Ἔπειτα παρατηρῶ, ὅτι, ἀφοῦ ἔθεσεν αὐτὴν τὴν ἀρχὴν ὁ κ. Καραπάνος, δὲν ἠδυνήθη εἰς τὰ καθέκαστα νὰ τὴν ἐφαρμόσῃ, διότι π. χ. ὑπαβάλλει εἰς τὴν πρώτην κατηγορίαν, τὴν τῶν 15%, τὴν ἐπαρχίαν τῆς Πυλίας, ἐν ᾧ οἱ Βουλευταὶ τῆς Πυλίας ἦσαν κατὰ τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ πλεονάσματος, καὶ ἑπομένως ἔπρεπε νὰ πληρώσουν μόνον 7½%. Ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος παρατηρῶ, ὅτι προτείνει νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν φορολογίαν τῶν 7½% ἡ ἐπαρχία τοῦ Μεσολογγίου, ἐνῷ οἱ Βουλευταὶ τοῦ Μεσολογγίου ἦσαν ὑπὲρ τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ πλεονάσματος. Ζητεῖ ἐπίσης νὰ γείνῃ διὰ τὴν Κεφαλληνίαν, ἐνῷ οἱ Βουλευταὶ τῆς Κεφαλληνίας οὐδεμίαν προέτειναν ἀντίῤῥησιν εἰς τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ πλεονάσματος.

§163ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Σφάλλετε ὡς πρὸς τὴν διάκρισιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Καραπάνος. Ὁ κ. Καραπάνος διέκρινε σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἠσφαλισμένην ἀγοράν, καὶ ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν.

§164ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης ἐξαιρεῖ τὴν ἐπαρχίαν τῆς Ναυπακτίας, ἐν ᾧ οἱ Ναυπάκτιοι οὐδεμίαν ἔκαμον ἀντίῤῥησιν...

§165ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ Ναυπάκτιοι ἦσαν κατὰ τῆς παρακρατήσεως.

§166ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔστω... Ἐξαιρεῖ τὰς ἐπαρχίας Ναυπλίας καὶ Ἄργους, ἐνῷ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐπαρχιῶν αὐτῶν ψηφίζουν μαζὺ μὲ ἡμᾶς. Ὥστε καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν αὐτὴν δὲν ἠδυνήθη ὁ κ. Καραπάνος νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν θεωρίαν του. Πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος, θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα, ἢ μᾶλλον τὴν ἀμφισβήτησιν μεταξὺ σταφιδοφόρων καὶ οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν. Ἤκουσα ὅτι τινὲς ἐκ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν φοβοῦνται, ὅτι, ἐὰν ἀφαιρεθῶσι διὰ τῆς φορολογίας 45 καὶ 50 ἑκατομμύρια, καὶ διατεθῶσιν ἐνταῦθα πρὸς κατασκευὴν οἰνοπνεύματος, δὲν θὰ δυνηθοῦν νὰ πωλῶσιν αὐτοὶ τὸν οἶνόν των, διότι, λέγουν, δὲν δύναται νὰ συναγωνισθῇ οἰνόπνευμα παραγόμενον ἐξ οἴνου πρὸς οἰνόπνευμα παραγόμενον ἐκ σταφίδος, ὅταν ἡ σταρὶς πωληθῇ πρὸς 30 ἢ 35 δραχμάς. Εἰς τοῦτο μίαν μόνην παρατήρησιν θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ κάμω. Ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἀφαιρεθῶσι 45 ἢ 50 ἑκατομμύρια ἐκ τῆς παραγωγῆς, εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ πωληθῇ εἰς τιμὴν 30 ἢ 35 δραχμῶν, καὶ ἐνδεχόμενον νὰ μὴ δύνανται νὰ συναγωνισθῶσιν αἱ οἰνοφόροι ἐπαρχίαι. Ἀλλὰ δὲν συλλογίζονται ὅτι, ἂν μείνωσι τὰ πράγματα ὡς ἔχουν, ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος θὰ καταβῇ εἰς τὴν τιμὴν τῶν 60 ἢ 50 ἢ 40 δραχμῶν, καὶ θὰ προσφέρωνται τότε, ἀντὶ 40 ἢ 50 ἑκατομμυρίων, 100 ἢ 150 ἢ καὶ 200 ἑκατομμύρια; Ἡ ἐλάττωσις τῆς τιμῆς δὲν θὰ παρακολουθήσῃ μόνον τὸν ὅρον τῆς ἐλαττώσεως τῆς καταναλώσεως, ἀλλὰ θὰ ἦναι πολὺ μεγαλειτέρα. Ἐὰν π. χ. ἡ κατανάλωσις δὲν χωρῇ, παρὰ μόνον 300 ἑκατομμύρια, παραχθῶσι δὲ 350,000,000 καὶ μείνωσι ταῦτα εἰς τὴν ἀγορὰν, αὐτὸ τὸ πλεόνασμα τῶν 50,000,000 εἶναι ἱκανὸν νὰ ὑποτιμήσῃ καὶ τὰ 300 ἑκατομμύρια καὶ κάτω τῶν 80, τῶν 50 καὶ τῶν 40 δραχμῶν. Αὐτὰ πρέπει νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψει οἱ κάτοικοι τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν.

§167Α. ΜΕΝΤΖΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν τὸ νομοσχέδιον ἐφέρετο ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ φορολογήσῃ τὴν σταφίδα διὰ λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου, ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Σωτηροπούλου θὰ ἦτο ἀκριβής, διότι ἔπρεπε νὰ φορολογήσῃ τὸ εἶδος, τὸ ὁποῖον παράγεται. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀφορᾷ τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἀλλὰ τοὺς σταφιδοκτηματίας, οἱ ὁποῖοι ἐπιμένουσιν ζητοῦντες τὴν παρακράτησιν. Ἀξιοῦμεν λοιπὸν καὶ ἡμεῖς νὰ συνεισφέρωμεν ἀναλόγως τῆς ἀξίας τοῦ σταφιδοκάρπου μας ὀλιγώτερον ποσόν. Ἑπομένως τὸ ποσοστὸν διὰ τὰς ἐπαρχίας Αἰγιαλείας, Ναυπακτίας καὶ Κορινθίας πρέπει νὰ περιορισθῇ κατὰ τὸ ἥμισυ. Μᾶς λέγουσι νὰ ἀγοράσωμεν ἐκ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν κατωτέρας ποιότητος καρπόν· ἀλλ’ οἱ σταφιδοκτήμονες δὲν θὰ μεταβληθῶσιν εἰς πλανωδίους ἐμπόρους.

§168ΣΠΥΡ. ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Ἂν γείνῃ ἐξαίρεσις, πρέπει νὰ ἐξαιρεθῇ ὅλη ἡ Ἑπτάνησος.

§169ΣΚΑΡΠΕΤΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ παρατηρουμένη πολυήμερος καταπόνησις τῆς Βουλῆς καὶ ἡ θορυβώδης συζήτησις ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου νομίζω ὅτι ἔπεισε τὴν Βουλὴν νὰ παραδεχθῇ, ὅτι εἶναι προϊὸν ἀντιθέσεως συμφερόντων, τινῶν μὲν ἐπαρχιῶν ὠφελουμένων ἐκ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, τινῶν δὲ, καὶ μάλιστα τῆς Κορινθίας, σφόδρα ἀδικουμένων καὶ ζημιουμένων, ἅτε παραγουσῶν προϊόν τυγχάνον ὑποδοχῆς προθύμου ἐν ταῖς ἀγοραῖς τῆς καταναλώσεως, ἐκείνων δὲ οὐχί. Κατὰ συνέπειαν παρακαλῶ θερμῶς τὴν Βουλὴν, ὅπως, ἐκτιμῶσα προσηκόντως τὴν κατάστασιν ταύτην, μὴ ἀνεχθῇ ν’ ἀδικηθῶσιν ἐπαρχίαι τινὲς πρὸς ὄφελος ἄλλων. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τριφυλίας συνάδελφος κ. Σωτηρόπουλος, προχθὲς ὀχυρούμενος ὄπισθεν τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρακρατήσεως, συνίστα τοῦτο ὡς ὀρθὸν καὶ συνταγματικῶς ὑγιὲς, ἤδη δὲ, ὀχυρούμενος ἐν τῷ φορολογικῷ νομοσχεδίῳ, παριστᾷ καὶ τοῦτο ὡς ὑγιῶς ἔχον, ἐνῷ τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια, διὰ νὰ ἦναι τοιαῦτα, πρέπει ν’ ἀφορῶσιν εἰς φόρους εἰσπραττομένους πρὸς συντήρησιν τοῦ Κράτους καὶ οὐχὶ πρὸς ὄφελος τρίτων. Διὸ παρακαλῶ καὶ πάλιν τὴν Βουλὴν, ὅπως, σταθμίζουσα τὴν τοιαύτην κατάστασιν, ἀποῤῥίψῃ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, ἐν ἐναντίᾳ δὲ περιπτώσει, νὰ δεχθῇ κλιμακωτὴν ἐπιβάρυνσιν, διὰ νὰ προλάβῃ ἀδικήματα καὶ γογγυσμοὺς τῶν σταφιδικῶν ἐπαρχιῶν.

§170ΖΟΥΖΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι παρεδέχθη ἡ Βουλὴ, ὅτι ἡ καταπόνησις, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ γίνηται ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς σταφίδος, ἀφορᾷ εἰς τὸ ἄνισον τῆς μελετωμένης φορολογίας· ἡ καταπόνησις ὀφείλεται εἰς τὴν ἀντίθεσιν τῶν συμφερόντων τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν, διότι αἱ μὲν παρίστανται ὡς ἀδικούμεναι, καθόσον εἰς τὸν τόπον τῆς καταναλώσεως ἔχουν ἐξασφαλίσει δι’ αὐτὰς ἀγορὰν, αἱ ἄλλαι δ’ ἐπιδιώκουν νὰ ἐπωφεληθῶσι τοῦ νόμου. Ὁ κ. Σωτηρόπουλος ὠχυροῦτο πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὄπισθεν τῆς ἰδέας τῆς παρακρατήσεως καὶ ἤθελε νὰ παραστήσῃ αὐτὴν νόμιμον, καὶ σήμερον δὲ, ὀχυρούμενος ὄπισθεν τῆς ἄλλης φορολογίας, θέλει νὰ παραστήσῃ αὐτὴν ὡς νόμιμον, ἐνῷ οἱ φόροι χρησιμεύουσι διὰ τὴν συντήρησιν ὁλοκλήρου τοῦ Κράτους καὶ οὐχὶ διά τινας ἐπαρχίας. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν νὰ μὴ ἀνεχθῆτε νὰ ἀδικηθῶσιν ἐπαρχίαι τινὲς, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε νὰ παραδεχθῆτε κλίμακά τινα φορολογικὴν, ἡ ὁποία ἔχει διατυπωθῆ.

§171ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἡμεῖς ἔχομεν τὸν μεγαλείτερον τῶν νόμων, τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ὅλοι εἰσὶν ἴσοι ἐνώπιον τοῦ νόμου, καὶ πάντες συνεισφέρουσιν εἰς τὰ δημόσια βάρη ἀναλόγως τῆς περιουσίας των.

§172ΒΟΤΣΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§173ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμολογουμένως τὸ ζήτημα μετεφέρθη ὄχι ἐκ τῆς δεξιᾶς, εἰς τὴν ἀριστερὰν, ἀλλ’ ἐπὶ ἄλλου πεδίου. Καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Τριφυλίας καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν εἶπον, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ παρακρατήσεως, δὲν πρόκειται δηλ. περὶ συμφέροντος, τὸ ὁποῖον ἐζήτησαν οἱ ἔχοντες νὰ ὠφεληθῶσιν, ἐδῶ πρόκειται περὶ φορολογίας· ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Τριφυλίας, ὅστις δίδει τοσοῦτον ἐπιτακτικοὺς ὁρισμοὺς τοῦ τί εἶναι φορολογία, νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ δώσῃ τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦτον εἰς τὸ νομοσχέδιον, διότι φορολογία εἶναί τι, τὸ ὁποῖον μένει ὑπὲρ τοῦ Κράτους. Ὑποθέτω ὅτι ἐν τῷ ὁρισμῷ τούτῳ δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις. Ὅταν τὸ Κράτος ἔχῃ ἀνάγκην αὐξήσεως εἰσοδημάτων, ἐπιβάλλει ἕνα φόρον. Βεβαίως ὁ ἁρμόδιος νὰ δηλώσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐὰν διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ πρόκειται νὰ ἐπιβληθῇ φόρος τις ἐπὶ τῆς σταφίδος, εἶναι ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου· ἀλλ’ ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου διεμαρτυρήθη κατὰ πάσης ἰδέας ἐπιβολῆς φόρου, ἀπέκρουσε μάλιστα διαῤῥήδην, ὅτι πρόκειται περὶ φορολογίας, καὶ ὄχι μόνον, εἶπε, δὲν πρόκειται περὶ φορολογίας, ἀλλ’ ἔλαβε καὶ ὅλα τὰ δυνατὰ μέτρα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὥστε, καὶ ἂν τυχὸν ἤθελέ τι περισσεύσει ἐκ τῆς ἐπιχειρήσεως αὐτῆς, τοῦτο νὰ μὴ περιέλθῃ εἰς τὰ ταμεῖα τοῦ Κράτους, ἀλλὰ νὰ διατεθῇ ὑπὲρ τῶν σταφιδοκτημόνων. Ὥστε ὅλα, ὅσα καὶ ὁ εἷς τῶν κ.κ. Βουλευτῶν καὶ ὁ ἕτερος εἶπε περὶ φορολογίας, περὶ ἀνισότητος ἢ ἰσότητος φορολογίας, δὲν ἔχουσι βάσιν. Ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δηλώσῃ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὑπέβαλεν, ἵνα εἰσπράξῃ εἰσόδημα ὑπὲρ τοῦ Κράτους, βεβαίως ἡ συζήτησις θὰ λάβῃ ἄλλην τροπήν. Ἀλλ’ εἶμαι βέβαιος, ὅτι οὔτε ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον, οὔτε ἠδύνατο νὰ τὸ ὑποβάλῃ, μεθ’ ὅσα εἶπεν ἐντεῦθεν. Πρόκειται λοιπὸν ἀκριβῶς περὶ μέτρου, ὡς ἐδήλωσε καὶ χθὲς ἀκόμη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον λαμβάνεται, ἵνα προστατευθῶσι πρὸ παντὸς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην τῆς προστασίας ταύτης, ἢ τουλάχιστον νὰ πεισθῶσιν ἐμπειρικῶς, ὅτι δὲν ἔχουσι νὰ ὠφεληθῶσιν ἐκ τοῦ μέτρου τούτου. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ὡσεὶ αἱ ἐπαρχίαι αἱ ἀποκρούουσαι τὴν παρακράτησιν ἐζήτουν αὐτὴν, μᾶς λέγουσιν οἱ Κύριοι: «πρέπει νὰ πληρώσητε περισσότερον σεῖς. Ἐὰν ἀδικῆσθε, μὴ ζητεῖτε τὸ μέτρον.» Ἀλλὰ τότε πρέπει νὰ πιστεύσωμεν ὅτι δὲν θέλετε ἐνδομύχως τὴν παρακράτησιν· τὸ ἐξηγῶ δὲ καὶ ἐκ σειρᾶς ὅλης τροπολογιῶν, κατὰ τὰς ὁποίας ἑκάστη ἐπαρχία τῶν παρακρατητικῶν ζητεῖ καὶ ἐλάττωσιν τοῦ παρακρατητέου ποσοῦ. Ἀλλὰ, Κύριοι, ποῖον εἶναι τὸ ἀδίκημα, ἐὰν περιορίσωμεν τὸ ζήτημα ἐντὸς τῶν ὁρίων, ἐντὸς τῶν ὁποίων περιώρισεν αὐτὸ συζητῶν ὁ ἐκ Πατρῶν κ. Βουλευτής; διότι ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν μόνον τὰς δύο ἐπαρχίας, καὶ μάλιστα εἰς τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας του ἔλαβε τὸ Αἴγιον. Σεῖς λέγετε: «Ἔχομεν ἀνάγκην 50 ἑκατομμυρίων, διὰ νὰ σωθῶμεν, νὰ παρακρατηθοῦν ἐκ τῆς παραγωγῆς· ἀλλὰ (λέγετε) ἐξ οἱασδήποτε ἐξαιρέσεως θὰ ἀδικηθῶμεν.» Κατὰ τί θὰ ἀδικηθῆτε; Κατ’ ἐκεῖνο, καθ’ ὃ δὲν θὰ ἀδικηθοῦν οἱ ἄλλοι; Διότι, ἐὰν οἱ ἄλλοι σᾶς ἔλεγον «ὄχι 50,000,000, ἀλλὰ 20,000,000 μόνον κάμετε παρακράτησιν», θὰ ἐνόουν τοὺς ἰσχυρισμούς σας· ἀλλ’ ἐὰν σᾶς λέγωσιν, ἵνα μὴ συμβαίνωσι τὰ ἄδικα, τὰ ὁποῖα νομίζομεν ἡμεῖς ὅτι θὰ συμβαίνωσιν, ἀντὶ 55,000,000 λάβετε 47,000,000, τότε ποῖον εἶναι τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον σᾶς γίνεται; Ὥστε κυρίως δὲν φοβεῖσθε νὰ μὴ ἀδικηθῆτε, ἀλλὰ φοβεῖσθε νὰ μὴ ὠφεληθοῦν οἱ ἄλλοι. Σήμερον, σᾶς λέγομεν, οἱ ὅροι, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἐπαρχίαι τινὲς ἐργάζονται καὶ τὰς ὁποίας θέτετε ἐν μειονεκτούσῃ θέσει, διότι ταῖς ἐμποδίζετε τὸν συναγωνισμὸν, εἶναι ὅροι δυσχερέστατοι, ὑφ’ οὓς ταῖς ἐπιβάλλετε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, διότι ταῖς λέγετε ὅτι, «ἐπειδὴ ἔχομεν ἀνάγκην νὰ σωθῶμεν ἡμεῖς, τὸ ἐπιβάλλομεν καὶ εἰς σᾶς.» Σᾶς λέγουσιν αἱ ἐπαρχίαι αὗται: «Δόσατέ μας ἀνακούφισίν τινα», καὶ ἀπαντᾶτε «δὲν σᾶς δίδομεν τὴν ἀνακούφισιν τῶν 20 ἑκατομμυρίων σταφιδοκάρπου, διότι φοβούμεθα μήπως ὠφεληθῆτε.» Ὥστε ὁμολογουμένως πρόκειται περὶ πείσματος, πρόκειται περὶ ὠφελημάτων ὅλως διαφόρων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐπροτάθησαν ὅτι πρόκειται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ ἐπιτευχθῶσιν. «Ἀλλ’ ἡ σταφὶς ἔχει 80 δραχμάς· τί μᾶς ὁμιλεῖτε περὶ 300 καὶ 400 δραχμῶν; Πηγαίνετε εἴτε διὰ τοῦ σιδηροδρόμου — τελευταῖον μᾶς ἐπρότειναν νὰ μεταβῶμεν καὶ διὰ τετραπόδου — πηγαίνετε εἰς τὴν Ἠλείαν νὰ ἀγοράσητε σταφίδα.» Ἀλλὰ σεῖς ἔχετε ἀνάγκην νὰ ἀφαιρέσητε ποσὸν σταφίδος ἐκ τῆς καταναλώσεως, δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ ἀδικήσητε ἡμᾶς, καὶ σᾶς λέγομεν: «Ὁρίζετε τὴν τιμὴν εἰς 80 δραχμὰς τὴν χιλιάδα, λάβετε τὸ ἀναλογοῦν χρῆμα καὶ μὴ λαμβάνετε εἶδος.» Ἀλλὰ τὸ Δημόσιον θὰ γείνῃ ἀγοραστής; ἔμπορος; Ἔμπορον κατεστήσατε σεῖς τὸ Κράτος διὰ τῆς παρακρατήσεως. Ὑποχρεώσατέ μας νὰ σᾶς δώσωμεν τὸ ἀναλογοῦν χρῆμα εἰς τὴν τιμὴν, τὴν ὁποίαν προσδιορίζετε εἰς τὰς σταφίδας σας· δὲν θέλετε τοῦτο; δόσατε τὸ ἥμισυ, σᾶς λέγομεν, τῆς φορολογίας· ἀλλ’ ἐὰν δεχθῆτε ἐκ τῶν 40,000,000 τῶν δύο ἐπαρχιῶν, περὶ τῶν ὁποίων συνεζήτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ποία εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν 15 ἢ 7½%; Ἐὰν πρόκειται περὶ 15,000,000, εἶναι 6,000,000· ἐὰν τὸ ἥμισυ, πρόκειται περὶ 3,000,000. Ἀλλ’ ἐξεγείρονται οἱ Κύριοι. «Ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔχομεν ἀνάγκην 45,000,000 παρακρατήσεως, δὲν δεχόμεθα νὰ μᾶς δώσητε 43,000,000.» Αὐταὶ εἶναι αἱ ἀντιῤῥήσεις κατὰ τῶν δικαίων, τὰ ὁποῖα ἔχομεν. Ἀλλ’ εὐτυχῶς ἐγὼ καὶ ὁ ἐκ Πατρῶν ἀξιότιμος συνάδελφος ἐφθάσαμεν εἰς συνεννόησιν, καὶ ἂν ἐξηρτᾶτο ἀπὸ ἡμᾶς, βεβαίως θὰ εἶχε λυθῆ τὸ ζήτημα. Βεβαίως, ἐὰν ὁ προσδιορισμὸς τῆς τιμῆς ἐγίνετο δεκτὸς ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἐλύετο τὸ ζήτημα, τοιαύτη δὲ λύσις θὰ περιεῖχε καὶ τὸ φάρμακον, τὸ ὁποῖον ἀνεζήτησεν ὁ ἐκ Τριφυλίας ἀξιότιμος Βουλευτής, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲ θὰ ἦτο ἠναγκασμένη νὰ ἀγοράζῃ, διότι ὤφειλεν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ἀφήσῃ νὰ λειτουργῇ σχετικῶς μικρὰ τιμή· ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ ἀγοράζῃ παρ’ ὅταν αἱ τιμαὶ ὑπερέβαινον ὅριόν τι. Νομίζω μάλιστα, ὅτι, ὅταν παρέλθῃ ὁ σάλος, ὁ γεννηθεὶς ἐκ τοῦ παρεμπεσόντος ζητήματος τῆς διαφορᾶς τῆς φορολογίας, πρέπει νὰ σκεφθῶμεν νὰ δώσωμεν ἐλαστικότητα εἰς τὸ νομοσχέδιον, διότι σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι, ἂν ἡ παραγωγὴ ᾖναι 300,000,000, νὰ ἀφαιρέσῃ ἐξ αὐτῆς ποσόν τι, ὥστε νὰ ὑπολειφθῇ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ὑποτίθεται ὡς ἐπαρκοῦν εἰς τὴν καθημερινὴν κατανάλωσιν· ἅμα ὅμως συνέβαινεν, ἕνεκα καιρικῶν μεταβολῶν, κατὰ τὴν 15 Αὐγούστου νὰ καταβιβασθῇ τὸ ποσὸν εἰς 250,000,000, ἢ καὶ ἀπὸ τῆς σήμερον, —καὶ πληροφοροῦμαι δυστυχῶς, ὅτι καὶ ἐν Πάτραις καὶ ἐν Αἰγίῳ παρουσιάζεται φαινόμενόν τι περίεργον σήψεως ἄνευ αἰτίας...

§174ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τοῦ σταφιδοκάρπου ἐπὶ τοῦ κλήματος;

§175ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ καρποῦ. Πρόκειται περὶ σήψεως ἐξ ἀσθενείας ἀγνώστου, καὶ οὔτε τὰ μέσα ἔχομεν, οὔτε τοὺς εἰδικοὺς, ἵνα μελετήσωσι τοιοῦτον ζήτημα. Ἀλλ’ ὑποθέσατε ὅτι πρόκειται περὶ νοσήματος ἐκ τῶν πολλῶν, τὰ ὁποῖα προσβάλλουσι τὴν ἄμπελον, καὶ τὸ νόσημα ἀφαιρεῖ ἐκ τῆς παραγωγῆς 50,000,000· ἐὰν ἀφαιρέσητε κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἄλλα 50,000,000, ποῖον θὰ ᾖναι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ νομοσχεδίου; Θὰ παρουσιασθῆτε εἰς τὴν κατανάλωσιν μὲ 150,000,000, καὶ θὰ σᾶς λέγωσι: «Δόσατέ μας σταφίδα, τὴν πληρόνομεν»· καὶ ἡμεῖς θὰ λέγωμεν: «ὄχι, θὰ τὴν κάμωμεν οἰνόπνευμα.» Τοῦτο θὰ συμβῇ, ἂν καταστήσωμεν ἀπὸ τοῦδε ὑποχρεωτικὴν τὴν παρακράτησιν. Τὸ καταφύγιον τοῦ νὰ μὴ ζημιωθῶμεν ἐκ τοιαύτης περιστάσεως δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀποκλείσωμεν ἐκ τῶν προτέρων, καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀναστέλλῃ τὸ μέτρον, ὅταν καιρικαὶ μεταβολαὶ καθιστῶσι περιττὴν τὴν παρακράτησιν. Καὶ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ θέσωμεν περιορισμοὺς εἰς τὴν Κυβέρνησιν· πρέπει νὰ τὴν ἀφήσωμεν ἐλευθέραν νὰ κρίνῃ τὰς περιστάσεις· ἄλλως, ἀντὶ νὰ κάμωμεν νομοσχέδιον χρήσιμον πρὸς τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν ζητεῖται παρ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὸ ζητοῦν, θὰ κάμωμεν νομοσχέδιον ἀνεφάρμοστον.

§176ΒΑΛΕΤΑΣ. Ἐὰν βρέξῃ;...

§177ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει περὶ τοιούτων νὰ συζητῶμεν, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν νὰ βλάψῃ τὸν καλλιεργητὴν, ἀφοῦ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ ἀφαιρέσῃ ποσὸν ἀπὸ τῆς καταναλώσεως, νὰ παραδώσῃ δὲ αὐτὸ εἰς τὴν οἰνοπνευματοποιίαν. Ἀλλ’ ὁ κ. ἐκ Πατρῶν Βουλευτὴς, ἀναιρῶν τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἐφέρομεν, ὅτι τὴν παρακράτησιν ἐκτελοῦν ἐν Αἰγιαλείᾳ, ἀφαιροῦντες ξένας ὕλας πρὸς καθαρισμὸν τῶν καλῶν ποιοτήτων, ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει μόνον ἓν μέρος τοῦ ζητήματος· «χωρίσατε, εἶπε, τὸν καρπόν σας εἰς διαφόρους ποιότητας, δόσατε ἀπὸ τὴν χειροτέραν ποιότητα.» Ἀλλὰ χωρίζομεν τὸν καρπὸν εἰς διαφόρους ποιότητας, ἀφοῦ ἀπαλλάξωμεν αὐτὸν ἀπὸ ὅλας τὰς ξένας ὕλας, τὰς ὁποίας σεῖς ὁ ἴδιος εἴπετε, ὅτι ἔχει ὁ καρπός σας. Σεῖς οἱ ἴδιοι ἤλθατε καὶ ἐζητήσατε ἀπὸ τὴν Βουλὴν, ἵνα σᾶς ἐπιβλέπῃ καὶ σᾶς ἐξελέγχῃ, διότι στέλλεται καρπὸς ἀναμεμιγμένος μὲ ξένας ὕλας. Ἐνῷ δὲ στέλλεται καρπὸς, ὁ ὁποῖος ὄχι μόνον τὰ στοιχεῖα τῆς σταφίδος περιέχει, ἀλλὰ καὶ τοὺς μίσχους καὶ τὰ χώματα καὶ ἄλλας ὕλας, δηλ. ἐνῷ οἱ ἄλλοι κάμουσιν ἀντιπαρακράτησιν, ἔρχεσθε καὶ μᾶς λέγετε: «δόσατε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀφαιρεῖτε.» Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀφαιροῦμεν, εἶναι οἱ μίσχοι, οἱ λίθοι κτλ. Ἡ ἀποθήκη θὰ δεχθῇ τὸ εἶδος αὐτὸ τοῦ παρακρατήματος; Ἐὰν μᾶς δοθῇ ἡ ἄδεια νὰ δώσωμεν ὅ,τι βγαίνει ἀπὸ τὴν μηχανὴν, βεβαίως εἶναι περιττὸν νὰ συζητῶμεν. Ἂς τεθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὅτι ἕκαστος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ δίδῃ τὰ ἀποῤῥίμματα τῆς σταφίδος, καὶ εἴμεθα συμφωνότατοι. Δὲν ἤθελον νὰ θίξω τὸ ζήτημα τῆς οἰνοπαραγωγῆς, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἀφήσω ἀπαρατήρητον συλλογισμόν τινα τοῦ ἐκ Τριφυλίας κ. συναδέλφου, διότι ἐπιθυμῶ εἰς ὅσον τὸ δυνατὸν πλειότερα σημεῖα νὰ συναντώμεθα.

§178ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀλλὰ δυστυχῶς ἀπομακρύνεσθε.

§179ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν συλλογισμὸν τοῦτον εἶπεν· ἐὰν 50,000,000 μόνον ἀφαιρέσητε, ἀπαλλάσσετε τὴν οἰνοποιΐαν ἀπὸ τὸν κίνδυνον, τὸν ὁποῖον διατρέχει, διότι ἄνευ τῆς παρακρατήσεως, 150 ἑκατομμύρια θὰ προσεφέροντο ἐν τῷ ἐσωτερικῷ πρὸς 20 ἢ 30 δραχμάς. Ὁ κ. ἐκ Τριφυλίας συνάδελφος δηλ. ἐν ᾧ γνωρίζει, ὅτι ἡ Ρωσσία καὶ αἱ ἄλλαι ἀγοραὶ δέχονται σταφιδόκαρπον πρὸς 60 καὶ 80 δραχμάς, νομίζει ὅτι, ἐὰν δὲν ληφθῇ τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως, διότι φαίνονται ὅτι ἐνδιαφέρονται καὶ ἐκεῖ περὶ αὐτοῦ, ὅσον καὶ ἡμεῖς, θὰ μᾶς ἐπιστρέψωσι πολλὰ ἑκατομμύρια σταφίδος! Ἀλλ’ ἐὰν ἡ κατάστασις ἦναι τοιαύτη, ὥστε ἡ κατανάλωσις δὲν δύναται νὰ ἀποῤῥοφήσῃ τὰ 150 ταῦτα ἑκατομμύρια, θὰ ἐπιστρέψῃ αὐτά· ἐὰν ἡ κατανάλωσις δέχηται τὰ ἑκατομμύρια ταῦτα, θὰ τὰ δεχθῇ· θὰ τὰ δεχθῇ ὅμως πολὺ εὐκολώτερον, ὅταν ἦναι εὐθηνὰ καὶ ὅταν δὲν ἦναι ἐπιβεβαρυμένα διὰ τῆς παρακρατήσεως· διότι, μὴ ἀπατώμεθα, ἡ παρακράτησις οὐδὲν ἔχει τὸ σχετικὸν μὲ τὴν προστασίαν τοῦ εἴδους. Πολλάκις ἐλέχθη ἐνταῦθα, ἵνα δικαιολογηθῇ τὸ ὁπωσδήποτε αὐθαίρετον τοῦ μέτρου, ὅτι τὰ ἄλλα Κράτη προστατεύουσι τὰ προϊόντα αὐτῶν, προστατεύει ἡ Γαλλία τοὺς οἴνους της, προστατεύει ἡ Γερμανία τὸ οἰνόπνευμά της, προστατεύουσι τὰ ἄλλα Κράτη τὰ ἐγχώρια αὐτῶν προϊόντα. Πρέπει ὅμως νὰ γινώσκωμεν, τί εἶναι αὐτὸ τὸ προστατευτικὸν σύστημα, καὶ ἂν τὸ προστατευτικὸν αὐτὸ σύστημα ἔχῃ σχέσιν τινὰ μὲ τὸ λαμβανόμενον μέτρον, ἢ ἦναι ὅλως τὸ ἀντίθετον τοῦ μέτρου τούτου, διότι ἐπέμειναν πολλοὶ εἰς τὴν ἰδέαν αὐτῶν, ὅτι ἡ παρακράτησις ἔχει σχέσιν οἱανδήποτε πρὸς τὸ προστατευτικὸν σύστημα. Ἂς μελετήσωμεν λοιπὸν, τί γίνεται εἰς τὰ ἄλλα Κράτη, ἵνα προστατευθῶσι τὰ ἐγχώρια προϊόντα, ὅταν ταῦτα δὲν δύνανται νὰ συναγωνισθῶσι πρὸς προϊόντα ἐρχόμενα ἔξωθεν, διότι ἡ τιμὴ, εἰς τὴν ὁποίαν παράγονται τὰ ἐγχώρια προϊόντα, εἶναι πολὺ μεγαλειτέρα τῆς τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν προσφέρονται τὰ προϊόντα τὰ ἐρχόμενα ἔξωθεν, καὶ συγκεκριμένως, ἐπειδὴ ὁ σῖτος ὁ παραγόμενος ἐν Ἀμερικῇ δύναται νὰ προσφέρηται πρὸς 12 καὶ 10 ἴσως φράγκα τὸ ἑκατόλιτρον ἐν Γαλλίᾳ, ἡ δὲ τιμὴ τῆς παραγωγῆς τοῦ ἑκατολίτρου, 78 ὀκάδων τοιούτου, εἶναι 28 φράγκα κατὰ μέσον ὅρον, οἱ παράγοντες τὸν σῖτον ἐζήτησαν ἀπὸ τὴν Γαλλικὴν Κυβέρνησιν πρόσθετον φόρον τοιοῦτον, ὥστε νὰ φθάσῃ ἡ ἀξία τοῦ ξένου ἐμπορεύματος εἰς 28 φράγκα, καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸν φυσικὸν συναγωνισμόν. Ὑποβάλλουσι δηλ. εἰς πρόσθετον δαπάνην τὰ ἔξωθεν ἐρχόμενα ἐμπορεύματα, ἵνα καταστήσωσι τὰ ἰδικά των εὐρωστότερα. Ἔχει σχέσιν τινὰ τὸ προστατευτικὸν τοῦτο σύστημα μὲ τὴν παρακράτησιν; Ἡ παρακράτησις εἶναί τι ὅλως ἀντίθετον· διότι τὸ προϊόν αὐτὸ ἔχει νὰ συγκρουσθῇ πρὸς ξένα προϊόντα· τὰ νομοθετικὰ μέτρα, τὰ ληφθέντα κατὰ τοῦ προϊόντος, ἀποδεικνύουσιν ὅτι συναγωνίζεται πρὸς ξένα προϊόντα. Αἱ ἀπαγορευτικαὶ νομοθεσίαι τῆς Ἀμερικῆς, αἱ ἀπαγορευτικαὶ νομοθεσίαι τῆς Γαλλίας, ἡ ἀνησυχία ἡμῶν περὶ τῶν ἐν Ρωσσίᾳ συμβαινόντων, ὅλα ταῦτα ἀποδεικνύουσιν, ὅτι συγκρούεται πρὸς ἄλλα ξένα προϊόντα. Γνωρίζομεν δὲ οἱ ὁπωσδήποτε ἀναμιγνυόμενοι εἰς τὸ εἶδος, ὅτι ἑκάστη ποιότης σταφίδος ἔχει νὰ συγκρουσθῇ πρὸς ἄλλα προϊόντα· ἡ μὲν ποιότης ποιότητος ἔχει νὰ συγκρουσθῇ πρὸς τὰς ἄλλας σταφίδας, τῆς Ἀνατολῆς καὶ τῆς Ἱσπανίας, καὶ πρὸς πολλοὺς χλωροὺς καρποὺς ἀκόμη, οἱ ὁποῖοι σήμερον εὐκόλως μεταφέρονται εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς Ἀγγλίας, αἱ δὲ ἄλλαι ποιότητες πρὸς ἄλλα προϊόντα. Πῶς θέλετε νὰ ἐφαρμόσητε τὸ προστατευτικὸν αὐτὸ σύστημα; Ἵνα ἐφαρμόσητε τοῦτο, ἔπρεπε νὰ συλλάβητε τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι νὰ συναγωνισθῶσι μὲ τὰ ἰδικά μας, καὶ νὰ τὰ φορολογήσητε, ἔπρεπε νὰ ἐπιβάλητε φόρον εἰς τὴν Περσικὴν σταφίδα ἐντὸς τῆς Ρωσσίας. Ἀντὶ ὅμως τούτου ἐπιβάλλομεν φόρον εἰς τὸ ἰδικόν μας προϊόν. Καὶ ἐπιβάλλομεν φόρον εἰς τὸ ἰδικόν μας προϊόν, διότι, ἐὰν ἔχωμεν 300 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα μᾶς κοστίζουσιν ἓν ποσὸν 30 ἑκατομμυρίων φράγκων, ἵνα παραχθῶσιν, ἐὰν ἐξήγοντο καὶ τὰ 300 ἑκατομμύρια, ἑκάστη χιλιὰς θὰ ἐπεβαρύνετο μὲ 100 δραχμὰς ἔξοδα παραγωγῆς. Ἐπειδὴ ἀφαιρεῖτε ὅμως 50,000,000 παρακρατήματος, ἀξίας 5,000,000 δραχμῶν, ἐπιβαρύνετε ἑκάστην χιλιάδα διὰ 10 δραχμῶν. Ἑπομένως τὴν σταφίδα, τὴν ὁποίαν ἐξάγομεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, τὴν καθιστῶμεν ἀκριβοτέραν κατὰ 10 δραχμὰς, ἵνα συναγωνισθῇ πρὸς τὰς ἄλλας σταφίδας. Τίνα σχέσιν ἔχει τὸ ἀλλαχοῦ ἐφαρμοζόμενον προστατευτικὸν σύστημα μὲ τὸ προστατευτικὸν σύστημα τὸ ἐφευρεθὲν ἐδῶ; Ὥστε οὐδὲ περὶ φορολογίας, Κύριοι, πρόκειται, οὐδὲ περὶ προστατευτικοῦ συστήματος· πρόκειται περὶ μέτρου λαμβανομένου ὑπὸ μιᾶς μερίδος παραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι παρουσιάσθησαν ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου καὶ λέγουσι: «δὲν ἀντέχομεν εἰς τὸν συναγωνισμὸν, εἴμεθα ἀσθενέστεροι· δότατέ μας συνδρομήν τινα.»—Καὶ πόθεν νὰ λάβωμεν τὴν συνδρομήν; Τὸ Κράτος οὐδεμίαν δύναται νὰ παράσχῃ συνδρομήν.— «Λάβετέ την ἀπὸ ὅλην τὴν σταφιδοπαραγωγήν.»—Ἀλλ’ οἱ ἄλλοι διαμαρτύρονται, δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην παρακρατήσεως, τοὐναντίον νομίζουσιν, ὅτι θὰ βλαφθῶσιν.—«Ἀλλ’ ἔχετε καθῆκον κοινωνικὸν, ἔχετε καθῆκον ἐπὶ τέλους χριστιανικὸν, νὰ ὑποχρεώσητε αὐτοὺς νὰ ἔλθωσιν ἀρωγοὶ πρὸς ἡμᾶς.» Τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα. Καὶ μόλις ἐγένετο δεκτὴ ἡ παράκλησίς των αὕτη, σᾶς λέγουσι: «Θὰ δώσωμεν προνόμια εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑποβάλλονται διὰ τοῦ νόμου εἰς ἀκουσίαν εἰσφοράν; Προνομιούχους θὰ καταστήσωμεν τὰς ἐπαρχίας, αἵτινες δὲν θέλουσι τὴν εἰσφορὰν αὐτὴν, τὴν παρακράτησιν;» Εἶναι παράδοξον προνόμιον αὐτό! Ἡμεῖς οὔτε τὸ προνόμιον οὔτε τὴν παρακράτησιν ζητοῦμεν, καὶ παρακαλοῦμεν καὶ Βουλὴν καὶ Κυβέρνησιν νὰ μὴ ψηφισθῇ. Ἡμεῖς θεωροῦμεν τὸ μέτρον τοῦτο ὄχι μόνον μὴ χρήσιμον, ἀλλὰ καὶ ἐπιβλαβές. Ἀλλ’ ἐὰν ὑπάρχῃ προνόμιόν τι εἰς αὐτὰς τὰς ἐπαρχίας, δὲν ὑπάρχει ἐκ τοῦ νόμου, ὑπάρχει ὡς ἐκ τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων, καὶ ἀκριβῶς διότι ἡ φύσις καὶ ὁ συναγωνισμὸς ἔδωκε προνόμιον εἰς αὐτὰς, σᾶς λέγουσιν, ὅτι δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ τὸ καταργήσητε, διότι ἡ φύσις καὶ ὁ συναγωνισμὸς τὰ ἔδωκαν εἰς αὐτάς. Ἐὰν θέλητε νὰ ἐξισώσωμεν ἐδῶ ὅλους τοὺς παραγωγοὺς, ὅλους τοὺς εἰσοδηματίας, ὅλας τὰς ἱκανότητας, ὑπάρχει τοιαύτη θεωρία, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὴν ἐφαρμόσωμεν εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τῆς παραγωγῆς· ὄχι μόνον εἰς μίαν τάξιν παραγωγῶν. Τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα. Μία μερὶς, τὸ ἥμισυ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, ἴσως οἱ περισσότεροι, ἔρχεται καὶ λέγει εἰς τὴν ἄλλην μερίδα: «παρὰ τὰ συμφέροντά σου, παρὰ τὴν θέλησίν σου, δέχθητι ἓν μέτρον, χρήσιμον μόνον εἰς ἡμᾶς. Ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸ δεχθῇς ὄχι μόνον κατὰ τρόπον χρήσιμον εἰς ἡμᾶς, ἀλλὰ κατὰ τρόπον ὅσῳ τὸ δυνατὸν ἐπιβλαβέστερον εἰς σέ· ἄλλως σὲ θεωρῶ προνομιοῦχον.» Αὐτὸ τὸ προνόμιον, νὰ μὴ ἀδικηθῶμεν ἄνευ λόγου, τὸ ζητοῦμεν ἀληθῶς, καὶ ἔχομεν καθῆκον νὰ τὸ ζητήσωμεν.

§180Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τρεῖς τῶν κ. συναδέλφων, διαδεχθέντας ἀλλήλους ἐπὶ τὸ βῆμα, ἠσχολήθησαν νὰ εὕρωσι τὴν ἔννοιαν καὶ τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἠσχολήθησαν ἑπομένως εἰς τὴν ἑρμηνείαν εἴτε τῆς ἐπιγραφῆς εἴτε τῶν διατάξεων αὐτοῦ. Ἐπειδὴ δὲ αἱ ἑρμηνεῖαι αἱ γενόμεναι παρὰ τῶν κ. συναδέλφων δὲν ἀπεκάλυψαν τὸν ἀληθῆ σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου, ὀφείλω νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ περὶ αὐτοῦ. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι ταῦτα, τὰ ὁποῖα εἶπον τὴν ἑσπέραν ταύτην, εἶχον εἰπεῖ καὶ κατὰ προλαβούσας συνεδριάσεις, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι δὲν ἠκούσθησαν, ἢ δὲν ἐνοήθησαν, διὰ τοῦτο ἀναγκάζομαι νὰ ἐπαναλάβω τὰ ἄλλοτε λεχθέντα. Τὸ νομοσχέδιον ἐπιγράφεται ἀληθῶς «περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου»· ἀλλ’ ἂν ἐπρόκειτο νὰ ὑποβάλω, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῆς σταφίδος, τοῦτο ἤθελεν ἔχει ἄλλον σκοπόν, καὶ οὐχὶ ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ἔχει τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἤθελεν ἔχει τὸν σκοπὸν νὰ ἀφαιρέσῃ τὴν ἀδικίαν ἢ τὴν ἀνισότητα, ἥτις ὑπάρχει ἐν τῇ νῦν κρατούσῃ φορολογίᾳ, διότι ἀληθῶς ἡ κρατοῦσα νῦν φορολογία ἐπὶ τοῦ προϊόντος τούτου περιέχει καὶ ἀδικίας καὶ ἀνισότητας· ἀλλὰ ἡ ὥρα, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐργαζόμεθα ἐν τῇ Βουλῇ, εἶναι τοιαύτη, ὥστε δὲν μοὶ ἐπιτρέπει νὰ ἀσχοληθῶ περὶ τούτου, οὐδὲ νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν διὰ τοιούτων προτάσεων. Ἡ ἀνεύρεσις τῆς ἀληθοῦς, τῆς δικαίας, τῆς ἴσης φορολογίας ἐν ταῖς ἐπελθούσαις περιπετείαις τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος δὲν θὰ ἦτο χρήσιμος, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν νομοθετήματος, ἕνεκα τῶν οἰκονομικῶν περιστάσεων τοῦ Κράτους. Ἑπομένως δὲν εἶχε σκοπὸν τὸ νομοσχέδιον, ἵνα διαῤῥυθμίσῃ τὴν κρατοῦσαν φορολογίαν, ὅπως καταστήσῃ αὐτὴν ἴσην καὶ ἑπομένως δικαίαν· ἀλλὰ δὲν εἶχε σκοπὸν οὐδὲ νὰ αὐξήσῃ τὰ ἔσοδα τοῦ δημοσίου ταμείου. Βεβαίως τὸ δημόσιον ταμεῖον εὑρίσκεται ἐν στενοχωρίᾳ καὶ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους ἐν καταστάσει, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἐμποιήσῃ δυσφορίαν ἀληθῆ· ἀλλὰ δὲν σκοποῦμεν νὰ ζητήσωμεν αὔξησιν φόρων, διότι γνωρίζομεν, ὅτι κατέλαβε τὰς φορολογικὰς δυνάμεις τῆς χώρας κάματος. Σκοπὸν εἴχομεν ἄλλον τινά, νὰ παραχωρήσωμεν προστασίαν πρωτοφανῆ εἰς προϊόν, τοῦ ὁποίου τὴν ἀξίαν πάντες ἀναγνωρίζομεν, τοῦ ὁποίου τὴν χρησιμότητα καὶ τὰς συνεπείας τῆς ἐπιτυχοῦς διαδόσεως αὐτοῦ πάντες ἀνομολογοῦμεν, προστασίαν ὅμως, ἡ ὁποία ζητεῖται μετά τινος ἐπιμονῆς, ἐκ τῆς ὁποίας ἠναγκάσθημεν νὰ στέρξωμεν, ἵνα προτείνωμεν τὸ νομοσχέδιον, διότι ἐδιστάζομεν νὰ ἀναλάβωμεν τὴν εὐθύνην νὰ ἀρνηθῶμεν, ἕνεκα τῶν πιθανῶν περιπετειῶν, αἵτινες ἀπειλοῦσι τὴν τύχην τοῦ προϊόντος τούτου. Ὅθεν προσεφύγομεν εἰς τὴν φορολογίαν, ἵνα δι’ αὐτῆς παράσχωμεν τὴν ζητουμένην προστασίαν, οἵα τοὐλάχιστον εἶχε ζητηθῆ καὶ διατυπωθῆ. Ἐφαίνετο εἰς ἡμᾶς, ὅτι ἦτο ἀπροκαλύπτως ἄτοπος, ὡς ὁμολογουμένως ἐμπειρική, καθὼς ὠνομάσαμεν αὐτήν, ἀποφυγόντες νὰ δώσωμεν ἄλλον χαρακτηρισμὸν εἰς τὸ μέτρον· ἀλλὰ προβαλόντες τὸ νομοσχέδιον, ἵνα δυνηθῶμεν διὰ τῆς μεταῤῥυθμίσεως τῆς φορολογίας νὰ παράσχωμεν τὴν ποθουμένην συνδρομὴν εἰς τοὺς καλλιεργητὰς τῆς σταφίδος, δὲν ἐνοοῦμεν νὰ διαταράξωμεν καὶ τὴν κρατοῦσαν φορολογίαν, ἠθέλομεν δὲ τὴν διαταράξει, ἐὰν ηὐξάνομεν τὴν ἀνισότητα αὐτήν. Καὶ διὰ τοῦτο, ὅταν ἠγόρευον χθές, καὶ ὅταν κατὰ τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν εἰσῆγον τὸ νομοσχέδιον, ἀνέπτυσσον αὐτὸ εἰς τὴν Βουλὴν, εὕρισκον ὅτι ἡ φορολογία τοῦ προϊόντος τούτου, ἡ μέχρι τοῦδε ἰσχύουσα, καὶ τῆς ὁποίας τὴν διαῤῥύθμισιν ζητοῦμεν, ἐνεδείκνυεν εἰς ἡμᾶς, ὅτι ἔπρεπε νὰ προτείνωμεν τοιαύτην πρότασιν εἰς τὴν Βουλὴν, ὥστε νὰ μὴ ἐντείνωμεν τὴν ἀδικίαν τὴν ἐνυπάρχουσαν ἐν τῇ φορολογίᾳ ταύτῃ, διαταράττοντες τὴν ἀναλογίαν, τὴν ὁποίαν ἡ φορολογία αὕτη εἶχεν ἀποδεχθῆ. Ἀλλ’ ὑπελάβομεν ὅτι δὲν ἦτο ἔργον ἡμῶν, ἵνα προσδιορίσωμεν τὴν ἀναλογίαν ταύτην, διὰ τοῦτο ἐν τῷ νομοσχεδίῳ οὐδεμίαν περιελάβομεν διαφοράν· ἀνεγράψαμεν ὅρους ἴσους διὰ πάσας τὰς ἐπαρχίας, ἐν αἷς παράγεται ἡ σταφὶς, καὶ ἀφήκαμεν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ προσδιορίσῃ αὕτη τὰς διαφοράς. Ἐπράξαμεν δὲ τοῦτο μετὰ λόγου, διότι ἡμεῖς, καὶ ὡς Ὑπουργοὶ, δὲν εὑρίσκομεν ἐν τοῖς ἀρχείοις τῶν Ὑπουργείων ἡμῶν τὰ στοιχεῖα, τῶν ὁποίων εἴχομεν ἀνάγκην, ἵνα προσδιορίσωμεν ἡμεῖς τὴν διαφοράν, ὡς ἄτομα δὲ, δὲν εἴχομεν ἀκριβῆ γνῶσιν τῶν πραγμάτων· συνέπεσε μάλιστα νὰ μὴ ἦναι καί τις ἐξ ἡμῶν σταφιδοκτήμων...

§181ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Πετρίδης.

§182Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἔχει σταφίδα.

§183ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Βάρβογλης.

§184Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἠξεύρω· ἀλλὰ ὁ κ. Πετρίδης, καὶ ἂν ἦναι σταφιδοκτήμων, πολὺ ὀλίγα φῶτα μᾶς ἔδωκεν εἰς τὸ ζήτημα... Ἀφήκαμεν λοιπὸν εἰς τὴν Βουλὴν τὸν προσδιορισμὸν τῶν διαφορῶν, εἴχομεν δὲ τὴν ἐλπίδα, τὴν ὁποίαν ἀκόμη δὲν ἀπωλέσαμεν, ὅτι ἐν τῇ Βουλῇ θὰ ἐπικρατήσῃ τὸ πνεῦμα τῆς συναδελφότητος καὶ ἡ συνείδησις τῆς κοινῆς ἀνάγκης, εἰς τὴν ὁποίαν πάντες πρέπει νὰ ὑποκύψωμεν. Ὅσον καὶ ἂν ἐθαύμασα τὴν εὐρυΐαν τοῦ ἀγαπητοῦ μοι φίλου κ. Βουλευτοῦ ἐξ Αἰγίου, καὶ ὅσον καὶ ἂν ἀναγνωρίζω τὰς ἰδιαιτέρας περιστάσεις τῆς πατρίδος αὐτοῦ, ἀλλὰ καθ’ ὃν χρόνον ἠγωνίζετο κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ηὐχόμην οἱ ἀγῶνες αὐτοῦ νὰ ἦσαν ἀσθενέστεροι, νὰ ἦσαν ὀλιγώτερον ἐῤῥωμένοι. Ὅσον καὶ ἂν τιμῶ τοὺς συναδέλφους τοὺς ἄλλους, οἵτινες ἄλλον ὑπέσχον ἀγῶνα, θὰ ηὐχόμην, ἵνα καὶ οὗτοι δειχθῶσι συγκαταβατικώτεροι, ὥστε πάντες νὰ συμπράξωμεν μετὰ τοῦ αὐτοῦ πνεύματος, ὅπως ἀνεύρωμεν τὴν ἀλήθειαν, καὶ ταύτην ἀναγράψωμεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Διὰ τοῦτο, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ εἰσφορᾶς, καὶ ἐπροτάθη ἡ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως αὐτοῦ ἐπὶ δύο ἡμέρας, μοὶ ἐλέχθη πρὸς δικαιολογίαν τῆς προταθείσης ἀναβολῆς, ὅτι αὕτη ἐζητήθη, ἵνα ἐπιτευχθῇ συνεννόησις μεταξὺ τῶν ἀντικρουομένων γνωμῶν, καὶ ἀμέσως ἠγέρθην ἀπὸ τῆς θέσεώς μου, ἵνα συστήσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ παρακαλέσω, ὅπως δεχθῇ τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς, καὶ προέτεινον τοῦτο ἐπὶ ἰδίῳ κινδύνῳ, διότι δὲν ἀπέφυγον τὴν παρεξήγησιν τῆς συγκατανεύσεώς μου ταύτης εἰς τὴν ἀναβολὴν, ἀλλ’ ἔσπευσάν τινες νὰ παραστήσωσιν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ταῖς ἐνδιαφερομέναις τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς ὡς ἐπιβουλὴν ἢ δολιότητα τοῦ Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Καὶ τὴν ἑσπέραν ταύτην, ὅτε ἠγόρευεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν, καὶ εἶδον ὅτι οἱ κ. Βουλευταὶ ἐξ Αἰγίου ἐπλησίαζον νὰ συμπέσωσιν εἰς τὴν αὐτὴν γνώμην, βεβαιῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι ᾐσθάνθην εὐχαρίστησιν. Δὲν ἐκφέρω γνώμην ἐπὶ τῶν ὅρων, ἐπὶ τῶν ὁποίων φαίνονται προσεγγίζοντες οἱ κ. Βουλευταὶ ἐξ Αἰγιαλείας μὲ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Πατρῶν, δὲν ἐκφέρω γνώμην, ὅτι τοσαύτη πρέπει νὰ προσδιορισθῇ ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος, ὅτι τοσαύτη πρέπει νὰ ἦναι ἡ διαφορά, ἀλλὰ ὁμιλῶ περὶ τῆς ἀρχῆς, διότι ἡ ἀρχὴ μοὶ φαίνεται εὔλογος. Ἀλλὰ πῶς ἡ ἀρχὴ θέλει ἐφαρμοσθῆ; Καθ’ ὃν τρόπον οἱ κύριοι Βουλευταὶ ἤθελον κρίνει ὀρθόν· καὶ οἱ κύριοι Βουλευταὶ εἶναι εἰς κρείσσονα ἐμοῦ θέσιν, ὅπως ἔχωσι πεφωτισμένην ἐπὶ τούτου γνώμην. Τοιαύτην λοιπὸν σύστασιν ἀπευθύνω καὶ σήμερον ἀγορεύων, καὶ τὴν ἀπευθύνω, διότι, ἂν πάντες, καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπρότειναν ὡς ἀναγκαῖον νὰ ληφθῇ μέτρον τι νομοθετικὸν, καὶ διὰ δύο ἰδίων προτάσεων εἶχον προβάλει μέτρον παραπλήσιον, καὶ ἐκεῖνοι ἐφρόνουν τοῦτο ὡς ὀρθὸν, ἡμεῖς ὅμως, οἵτινες δὲν ἐκρίνομεν τὸ μέτρον ὡς ὀρθὸν, συνεφωνήσαμεν καὶ ὑπεστηρίξαμεν τὴν γνώμην αὐτὴν, καὶ παρεδέχθημεν τὰ προταθέντα κατ’ ἀρχὴν, διότι ᾐσθάνθημεν τὴν πίεσιν τῆς ἀνάγκης, τὸ βάρος τῆς εὐθύνης ἡμῶν. Τὸ βάρος τοῦτο τῆς ἀνάγκης πρέπει πάντες νὰ ἀναγνωρίσητε, καὶ ὡς μοὶ ἐφάνη τελευταῖον, ὅτι οἱ κύριοι ἐξ Αἰγιαλείας συνάδελφοι, οἱ ἐῤῥωμενέστερον τῶν ἄλλων ἀνθιστάμενοι, ἤρχισαν νὰ ἀναγνωρίζωσι τὴν ἀνάγκην ταύτην, παρακαλῶ καὶ τοὺς ἄλλους συναδέλφους ν’ ἀναγνωρίσωσι καὶ αὐτοὶ τὴν ἀνάγκην, καὶ ἀδελφικῶς νὰ κανονίσωσι τὰ περὶ ταύτης. Εἶπον ὅτι ἐγὼ εἶμαι ἐν πλήρει ἀνικανότητι, ἵνα προτείνω ποίας πρέπει νὰ ἀποδεχθῇ ἡ Βουλὴ διαφορὰς· τοῦτο ἀνήκει εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ κανονίσωσι. Νομίζω δὲ, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποτέλεσμα, ὄχι μόνον διότι φειδόμεθα τοῦ χρόνου τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ διότι ἡ ἐκκρεμότης τοῦ ζητήματος τούτου δὲν εἶναι πρόξενος μόνον ἀσχολιῶν, ἀλλὰ καὶ ζημιῶν μεγάλων. Αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχω, μοὶ ἐνδεικνύουσιν, ὅτι, ἂν τὸ νομοσχέδιον ἤθελεν εἶναι ἐψηφισμένον, ὅτι ἤθελεν εἶναι καλλίτερον, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ προληρηθῶσι πολλαὶ κερδοσκοπικαὶ ἐπιχειρήσεις, ἐπὶ ζημίᾳ ἴσως τῆς ἐμπορίας τοῦ προϊόντος. Τὴν γνώμην ταύτην συνιστῶ εἰς τὴν Βουλὴν, παρακαλῶ δὲ αὐτὴν νὰ μὴ ζητήτῃ παρ’ ἐμοῦ νὰ ἐκφέρω ὡρισμένας γνώμας περὶ τῆς διαφορᾶς, ἀλλὰ μόνον νὰ ἀρκεσθῇ εἰς τὴν σύστασιν τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν ἐποιησάμην τὴν ἑσπέραν ταύτην.

§185ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Περὶ τοῦ συμβιβασμοῦ αὐτοῦ, τὸν ὁποῖον ἔκαμα πρὶν, δὲν εἶσθε σύμφωνος;

§186Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν τὸν ἀποδεχθῶσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ, μάλιστα· ἐγὼ ἀποδέχομαι.

§187ΚΑΜΑΡΙΩΤΗΣ. Κανένα συμβιβασμὸν δὲν δεχόμεθα.

§188Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἀντιλέγω κατ’ οὐδενὸς συμβιβασμοῦ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνιστῶ, εἶναι ἡ σύμπνοια καὶ ἡ συμφωνία. Ἐπιθυμῶ νὰ μὴ λήξῃ ἡ Βουλὴ τὰς ἐργασίας της, ἀφεθῶσι δ’ αἱ ἐπαρχίαι νὰ νομίζωσιν, ὅτι πρέπει ν’ ἀντιπαλαίωσι πρὸς ἀλλήλας. Ἡ εἰκὼν, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. ἐξ Αἰγίου συνάδελφος, ὅτι εἶναι μία ἐπανάληψις Πελοποννησιακοῦ πολέμου ἄνευ ὅπλων, εἶναι ἀληθὴς, ἤρχισε δὲ νὰ ἐπικρατῇ τὸ πεῖσμα, ἡ ἀντίθεσις, τὸ δὲ πεῖσμα καὶ ἡ ἀντίθεσις γεννᾷ ἐχθρότητα· καθ’ ὃν δὲ χρόνον ἡ πατρίς μας δὲν εἶναι ἐν ὁμαλῇ καταστάσει, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ διαιρῶνται οἱ πληθυσμοὶ μετὰ μίσους καὶ ἀποστροφῆς, οὔτε νὰ λαμβάνωσιν ἐχθρικὴν πρὸς ἀλλήλους θέσιν. Εἶχον ζητηθῆ παρὰ κ. συναδέλφου, ἴσως τοῦ κ. ἐξ Ἄρτης, νὰ δώσω πληροφορίας, πόσον ποσὸν ἀπαιτεῖται πρὸς παραγωγὴν ὡρισμένου ποσοῦ οἰνοπνεύματος ἐξ ἑκάστης τῶν ὑλῶν, αἵτινες χρησιμεύουσιν εἰς τὴν βιομηχανίαν τῆς οἰνοπνευματοποιίας. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου μοὶ ἔδωκε τὰς ἑξῆς πληροφορίας· ὅτι μία ὀκὰ ἀνύδρου οἰνοπνεύματος παράγεται ἐκ σταφυλῶν μὲν ἐννέα ὀκάδων, ἐκ στεμφύλων δ’ ὀκάδων εἴκοσι καὶ πέντε, ἐξ ἀραβοσίτου τριῶν ὀκάδων καὶ τριακοσίων δραμίων, ἐκ σταφίδος ξανθῆς τριῶν ὀκάδων καὶ 350 δραμίων, ἐκ σταφίδος μελαίνης κορινθιακῆς ἓξ ὀκάδων τεσσάρων.

§189ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὥστε ὑπερέχει ὁ ἀραβόσιτος.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος εἶναι ἐγγεγραμμένος. Κηρύσσω τὴν συζήτησιν περατωμένην.

§191ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐνόησα ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξέφερε γνώμην, ἂν ἦναι δυνατὸν, νὰ ἐπέλθῃ συνεννόησις.

§192Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Σύστασιν.

§193ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Σύστασιν.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦτο θὰ γείνῃ ὅταν ἔλθωμεν ἐπὶ τῶν ἄρθρων. Ἤδη θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου» εἰς τρίτην συζήτησιν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§195Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κύριος ἐκ Κραναίας Βουλευτὴς προτείνει γνώμην, ἡ ὁποία μοὶ φαίνεται ὀρθή, καὶ παρακαλῶ, ἂν καὶ ἡ Βουλὴ τὴν κρίνῃ ὀρθήν, νὰ τὴν ἀποδεχθῶμεν. Προτείνει νὰ διαγραφῇ ἡ λέξις «ἐνετικῶν», νὰ μείνῃ δὲ μόνον «ἐξαγομένων λιτρῶν», διότι ἀλλαχοῦ μὲν εἶναι ἐνετικαί, ἀλλ’ ἐν Ἑπταννήσῳ δὲν εἶναι τοιαῦται, δύναται δὲ τοῦτο νὰ φέρῃ σύγχυσιν.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Πετραλιᾶ, ἔχουσα οὕτω: «Ὁ ἐξ Ἠλείας σταφιδόκαρπος ὑποβάλλεται εἰς ἔγγειον μὲν φόρον, καταβαλλόμενον εἰς χρήματα, ἐκ δραχμῶν 9 κατὰ χιλιάδα, εἰς εἶδος δὲ εἰς 12% ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου». Ἡ τροπολογία αὕτη εἶναι σύνθετος. Ἀπαγγέλλω τὴν διαίρεσιν. Τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον εἶναι σχετικὸν πρὸς τὸ ἄρθρον 1, ἔχει οὕτω: «Ὁ ἐξ Ἠλείας σταφιδόκαρπος ὑποβάλλεται εἰς ἔγγειον φόρον, καταβαλλόμενον εἰς χρήματα, ἐκ δραχμῶν 9 κατὰ χιλιάδα.» Νὰ σᾶς ἐξηγήσω τὴν ἔννοιαν τῆς τροπολογίας. Κατὰ τὰ ἰσχύοντα, ὁ σταφιδόκαρπος ἐν Ἠλείᾳ πληρώνει δραχ. 16 καὶ 50/00 κατὰ χιλιάδα. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ἐκ τῶν 16 καὶ 50/00 ἐκπίπτονται δραχμαὶ τέσσαρες. Ὁ κ. Πετραλιᾶς διὰ τῆς τροπολογίας του ζητεῖ νὰ ἐκπίπτωνται 7 καὶ 50/00 κατὰ χιλιόλιτρον. Λοιπὸν θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν ταύτην. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πετραλιᾶ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ὑπάρχουσι δέκα τροπολογίαι καὶ μία ὑποτροπολογία· θὰ σᾶς δώσω σύνοψιν αὐτῶν, διότι ἄλλως ἀδύνατον νὰ γείνῃ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Καραπάνου εἶναι γνωστή.

§197ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἀπεῤῥίφθη χθὲς αὕτη.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης εἶναι γνωστὴ καὶ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κραναίας. Κατόπιν ἔχομεν τροπολογίαν τῶν κ. Βουλευτῶν Κορινθίας, καὶ ἐπὶ ταύτης ὑποτροπολογίαν τοῦ κ. Ῥωμάνου, ὁ ὁποῖος προσέθεσε τὰς ἐπαρχίας τῆς Κεφαλληνίας. Ὁμοίαν τοῦ κ. Θεοδώρου Ζαΐμη, ὁ ὁποῖος ἐπίσης προσθέτει τὸ Αἴγιον καὶ τὸν δῆμον Ἐρινεοῦ. Τροπολογίαν τοῦ κ. Γεωργακοπούλου, ὁ ὁποῖος ζητεῖ, ἵνα ἡ Τριφυλία φορολογηθῇ πρὸς 8%.

§199ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Βεβαίως· διότι πληρόνει 18 δραχμὰς τὴν χιλιάδα, καὶ πρέπει νὰ ἐξομοιωθῇ μὲ τὰς 16½.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμοίαν τοῦ κ. Λαμπρούλια, ὁ ὁποῖος ζητεῖ νὰ φορολογηθῇ ἡ Ὀλυμπία πρὸς 10%. Ὁμοίαν τοῦ κ. Μαστραπᾶ, ὁ ὁποῖος ζητεῖ, ἵνα ἡ Δωρὶς φορολογηθῇ πρὸς 10%. Ὁμοίαν τοῦ κ. Γουλιμῆ, ὁ ὁποῖος ζητεῖ νὰ φορολογηθῇ τὸ Μεσολόγγιον πρὸς 12%. Ὁμοίαν τοῦ κ. Σισίνη, ἵνα ὁ δῆμος Ἤλιδος φορολογηθῇ πρὸς 10%, καὶ τὴν τοῦ κ. Πετραλιᾶ, ὁ ὁποῖος προτείνει, ἵνα φορολογηθῇ ἡ Ἠλεία πρὸς 12%.

§201Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὴν Ἀργολίδα;

§202ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἂν δὲν ἤρκει ἡ εὔγλωττος καὶ ἀληθῶς ἐπὶ τῶν πραγμάτων στηριζομένη ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Αἰγίου Βουλευτοῦ, ὅπως ἀποδείξῃ τὴν διαφοράν, ἥτις ὑπάρχει μεταξὺ τῶν διαφόρων σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν καὶ δήμων, αἱ τροπολογίαι, τὰς ὁποίας ἀνεγνώσατε, ἤθελον εἶναι ἀρκεταί, ὅπως πείσωσι τὴν Βουλὴν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ὁμοιότης περιστάσεων, ὁμοιότης ἀξίας, ὁμοιότης καταναλώσεως μεταξὺ τῶν ἐν Ἑλλάδι παραγομένων σταφίδων. Ὑπάρχουσιν ἐπαρχίαι, αἵτινες παράγουσι σταφίδας, τῶν ὁποίων ἡ κατανάλωσις οὐδεμίαν ἔχει ἀνάγκην ὑποστηρίξεως διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα συζητοῦμεν. Ἡ διαφορὰ αὕτη τῶν ὅρων τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς καταναλώσεως τῶν σταφίδων τῶν παραγομένων ἐν διαφόροις ἐπαρχίαις ἐπιβάλλει εἰς τὴν Βουλὴν τὸ καθῆκον, ὅπως ποιήσηται διάκρισιν τοῦ βάρους, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει ἐπὶ τῶν διαφόρων παραγωγῶν. Ἐὰν δὲν πράξωμεν τοῦτο, ἐκτὸς τοῦ ὅτι θέλομεν νομοθετήσει ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον πάρα πολὺ δὲν θεωρεῖται ἴσως ἐπιστημονικῶς ὀρθὸν, θέλομεν πράξει συνάμα πρᾶξιν, ἡ ὁποία παρὰ πᾶσι θέλει θεωρηθῆ ἄδικος καὶ ἴσως καὶ ἀνωφελής. Λυποῦμαι, διότι τὴν διάκρισιν ταύτην δὲν ἦλθε νὰ ὑποστηρίξῃ καὶ ἡ διάκρισις ἐπὶ τῆς μειώσεως τοῦ εἰς χρήματα πληρονομένου φόρου, τὴν ὁποίαν εἶχον προτείνει ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, λυποῦμαι δὲ τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον δὲν εἶδον τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις ὀφείλει νὰ κήδηται τῶν συμφερόντων τοῦ δημοσίου ταμείου, δὲν εἶδον αὐτὸν νὰ ἐπηρεασθῇ ἐκ τῆς καταστάσεως τοῦ δημοσίου ταμείου εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 1 καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς ὑποστήριξιν τῆς γνώμης, ἣν ἐπρότεινα, καὶ ἥτις ἤθελεν εὐκολύνει τὴν λύσιν τῆς παρουσιαζομένης δυσκολίας, καθιστῶσα πολὺ ἐλαφρότερον τὸ βάρος, τὸ ὁποῖον ἀναδέχεται τὸ Δημόσιον διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1. Ἐὰν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν, βεβαίως δὲν πρέπει νὰ ψηφίσωμεν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει, ἀλλὰ πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν τὰς διακρίσεις, τὰς ὁποίας οἱ ὅροι τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς καταναλώσεως τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν ἐπιβάλλουσι. Δὲν ὀφείλομεν, ἕνεκα τῆς ἀλληλεγγύης, ἥτις ὑπάρχει μεταξὺ τῆς σταφίδος, νὰ ζητήσωμεν ἴσας θυσίας καὶ παρὰ τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι τὰς ἀγορὰς αὑτῶν ἐξησφαλισμένας, εἴτε ἕνεκα τῆς ποιότητος, ἣν παράγουσιν, εἴτε ἕνεκα τῆς περιποιήσεως τῶν παραγομένων σταφίδων, ὡς ἀνεπτύχθη διὰ μακρῶν καὶ λίαν εὐγλώττως παρὰ τοῦ ἐξ Αἰγιαλείας κ. Βουλευτοῦ. Ὀφείλομεν νὰ ζητήσωμεν καὶ παρ’ αὐτῶν θυσίας τινὰς, ἀλλὰ βεβαίως ζητοῦντες τὰς θυσίας αὐτὰς, αἵτινες ἐλάχιστα θέλουσιν ὠφελήσει τὰς ἐπαρχίας ταύτας, ὀφείλομεν νὰ ἐλαττώσωμεν αὐτὰς ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς θυσίας, τὰς ὁποίας θὰ ζητήσωμεν παρὰ τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, αἵτινες ζητοῦσι τὸ μέτρον τοῦτο, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἐπιβάλλεται, ἀλλὰ χάριν τῶν ὁποίων νομοθετεῖται.

§203ΣΑΚΚΗΣ. Δὲν ἐξηρέσατε τὰς ἐπαρχίας.

§204ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν ὥρισα. Εἶπον μόνον χθὲς, ποῦ ἐβασίσθην, ἵνα ὁρίσω τὰς ἐπαρχίας. Ὥρισα τὰς ἐπαρχίας, στηριζόμενος ἐπὶ τῶν δηλωθεισῶν γνωμῶν ἐν τῇ Βουλῇ. Αἱ ἐπαρχίαι, αἵτινες ἀπέκρουσαν ἀπὸ πέρυσιν ἀκόμη τὴν ἰδέαν τῆς παρακρατήσεως, ἐχαρακτηρίσθησαν παρ’ ἐμοῦ ὡς ἐπαρχίαι, εἰς τὰς ὁποίας ἐπιβάλλεται τὸ μέτρον τοῦτο. Αἱ ἐπαρχίαι, αἵτινες ζητοῦσιν ἀπὸ πέρυσι τὸ μέτρον τοῦτο, ἐχαρακτηρίσθησαν παρ’ ἐμοῦ ὡς ἐπαρχίαι, χάριν τῶν ὁποίων ἐπιβάλλομεν αὐτό. Ἐπὶ τῇ βάσει τούτου ἐποιησάμην τὴν διάκρισιν τῶν ἐπαρχιῶν. Ἀλλὰ δὲν θεωρῶ ὅτι ἡ κατάταξις τῶν ἐπαρχιῶν, οἵαν ἐποιησάμην, εἶναι καὶ ἀμετάβλητος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς ἡμᾶς, εἶναι ἡ διάκρισις τῶν βαρῶν, τὰ ὁποῖα θέλομεν ἐπιβάλει εἰς τὰς ἐπαρχίας ταύτας, τῶν ὁποίων ἡ παραγωγὴ εὑρίσκεται ἀναμφισβητήτως ὑπὸ ὅλως διαφόρους ὅρους, ὡς εὑρίσκονται ὑπὸ ὅλως διαφόρους ὅρους καὶ αἱ ἀγοραὶ τῶν καταναλώσεων ἑκάστης αὐτῶν.

§205ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Νὰ ἀποῤῥιφθῶσιν ὅλαι αἱ τροπολογίαι, διὰ νὰ ἡσυχάσωμεν.

§206ΖΟΥΖΟΥΛΑΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ, ὅτι καμμία ἐπαρχία δὲν θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ δίδῃ ἄλλο πρᾶγμα, παρὰ ἀπὸ τὸ ἴδιον πρᾶγμα τῆς ἰδίας ἐπαρχίας. Εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσιν, ὅτι τὸ ἐμπόριον παρέχει τὰς ποιότητας τὰς τελευταίας, τὰς ὁποίας τηλεγραφικῶς προσφέρει εἰς κατωτέραν τιμὴν, καὶ ὑποτιμᾷ τὰς τιμὰς, ἐν ᾗ περιπτώσει αἱ ποιότητες αὗται πρέπει νὰ παραδοθῶσιν εἰς τὸ Δημόσιον. Ν’ ἀναγραφῇ δὲ ὡρισμένως, ὅτι τὸ Δημόσιον θὰ ᾖναι ὑποχρεωμένον νὰ παραλαμβάνῃ τὰ τελευταῖα...(διάλογοι καὶ γέλωτες).

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2;

§208ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§209ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Πατρῶν ἠθέλησε νὰ δώσῃ. Ὑπέθεσεν ὅτι ἠδυνάμην νὰ ἔχω ἐλατήριόν τι ἄλλο, παρὰ τὸ ἀπόλυτον ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον πᾶς Βουλευτὴς ὀφείλει νὰ ἔχῃ πρὸς αἰσίαν λύσιν τοῦ ζητήματος τούτου, τοῦ τόσον συνδεομένου μὲ τὴν οἰκονομικὴν τῆς χώρας κατάστασιν; Καὶ ἄν ἦτο ἐλατήριον τι ἐνδιαφέροντος εἰδικωτέρου, τοῦτο, καλῶς γνωρίζει ὁ κ. Βουλευτὴς, δὲν ἠδύνατο νὰ ᾖναι, εἰμὴ ὑπὲρ τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι περισσότερον παραπονοῦνται, καὶ ζητοῦσι τὴν συνδρομὴν τῆς Κυβερνήσεως. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι οὐδὲν ἄλλο ἐλατήριον μὲ ὤθησε, παρὰ ἡ πεποίθησίς μου, ὅτι ἡ κατανομὴ τῆς εἰσφορᾶς, τὴν ὁποίαν προτείνω, εἶναι λυσιτελεστέρα εἰς τὸν σκοπὸν, ὃν ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον. Δὲν δύναμαι νὰ χαρακτηρίσω τὸ ποτὸν τοῦ φόρου εἰς εἶδος ὡς ἀποτελοῦν πράγματι φόρον· τοῦτο ἀρκετὰ καὶ ἐπανειλημμένως ἀνεπτύχθη καὶ παρ’ ἐμοῦ καὶ παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω δὲ περιττὴν πᾶσαν ἄλλην ἀνάπτυξιν. Δὲν πρόκειται περὶ φόρου, ἀλλὰ περὶ ὑποστηρίξεως ἐπαρχιῶν τινῶν, δὲν πρόκειται δὲ οὐδὲ περὶ ἐλέους, δὲν πρόκειται νὰ ἐλεήσωμεν τὰς ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι πάσχουν, ἀλλὰ νὰ χορηγήσωμεν ὑποστήριξίν τινα, τὴν ὁποίαν χορηγοῦντες πρέπει νὰ ζητήσωμεν καὶ παρ’ αὐτῶν, ὅπως συμμετάσχωσιν εἰς τὰς ἐπιβαλλομένας θυσίας, πληρόνουσαι πλέον τι τοῦ ποσοστοῦ, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ μετάσχωσιν ὅλαι αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι τῆς Ἑλλάδος. Ὑπάρχει κλῖμαξ φυτικὴ, καὶ αἱ ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς διάφορον περίστασιν τῶν πασχουσῶν ἐπαρχιῶν, θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς θυσίας. Ἀλλ’ ὑπάρχει κλῖμαξ μεταξὺ τῶν ἐπαρχιῶν τούτων, καὶ εἰς τὴν κλίμακα ταύτην τοῦ ἀνωτάτου βαθμοῦ πρέπει νὰ συμμετάσχωσιν αἱ πάσχουσαι ἐπαρχίαι. Λυποῦμαι, διότι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν συνάδελφος δὲν ἠθέλησε νὰ ἐνθυμηθῇ ὅσα ἀνέπτυξα περὶ τοῦ μέτρου τούτου. Ὁ λόγος εἶναι, ὅτι αἱ ἐπαρχίαι αἱ μὴ ζητοῦσαι τὴν παρακράτησιν δὲν πράττουσι τοῦτο ἐκ θεωρητικῶν ἰδεῶν, τὸ πράττουσι διότι ἔχουσι πεποίθησιν, ὅτι αὗται ἔχουσιν ἐξασφαλίσει τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος των, καὶ ὅτι δὲν εὑρίσκονται ἐν κρίσει σταφιδικῇ, ἐνῷ αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι εὑρίσκονται εἰς ἀντίθετον θέσιν, ἥτις καθιστᾷ διαφόρους τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῶν. Καὶ αἱ μὲν πάσχουσαι ἐπιτυγχάνουσι παραχωρήσεις παρὰ τῆς Πολιτείας, αἱ δὲ μὴ πάσχουσαι ὑποβάλλονται εἰς θυσίας. Τοῦτο ἐπιβάλλει τὴν διάκρισιν τῶν βαρῶν καὶ θυσιῶν· ἐὰν δὲ ἐπρότεινα τοῦτο, τὸ ἐπρότεινα ἐν τῷ αὐτῷ πνεύματι τῆς δικαίας ἐφαρμογῆς τοῦ φόρου καὶ τῆς ἀμοιβαίας συμπράξεως καὶ συνενοήσεως ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν ἐν τῷ πνεύματι, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξε πρὸ ὀλίγου καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἠδυνάμην δὲ νὰ ἀπορήσω, ἂν ὁ λόγος δὲν ἦτο εὐεξήγητος, πῶς ἐν τῷ πνεύματι τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὁ κ. Βουλευτὴς Πατρῶν εὗρε τὸν συμβιβασμὸν, καὶ οὐχὶ ἐν τῷ πνεύματι τῆς ἰδικῆς μου ὁμιλίας. Βλέπω δὲ τὰς διαπραγματεύσεις, αἱ ὁποῖαι τὴν στιγμὴν ταύτην διεξάγονται, καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ λήξωσιν ἀκριδῶς εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῆς συστάσεως, τὴν ὁποίαν ἐποιησάμην ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ὑπεστήριξα πρὸ ὀλίγου. Ὑποθέτω δὲ ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν ἔσεται ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ συμβουλεύσουν τὴν συντέλεσιν τοῦ συμβιβασμοῦ τούτου.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Γεροκωστόπουλος καὶ Παναγιωτόπουλος ὑποβάλλουσι τὴν ἑξῆς τροπολογίαν· «νὰ προστεθῇ εἰς τὸ τέλος τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 2: «εἴτε εἰς χρήματα, ὑπολογιζομένης τῆς ἀξίας τοῦ καταβλητέου σταφιδοκάρπου πρὸς δραχ. 90 κατὰ χιλιόμετρον, δυναμένου τοῦ Δημοσίου νὰ ἀγοράζῃ σταφιδόκαρπον διὰ τοῦ καταβαλλομένου ποσοῦ.»

§211ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τότε νὰ τεθῇ «ὑποχρεουμένου τοῦ Δημοσίου».

§212ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι «ὑποχρεουμένου.

§213ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκούω ὅτι ὑπάρχει ἀμφισβήτησις μεταξὺ τοῦ δυναμένου τοῦ Δημοσίου καὶ ὑποχρεουμένου τοῦ Δημοσίου...

§214ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, διατάξατε νὰ προσαχθῇ ἡ πρότασις νόμου, τὴν ὁποίαν εἶχον ὑποβάλει μετ’ ἄλλων συναδέλφων περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Ἐν αὐτῇ θὰ εὕρητε τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος.

§215ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, λησμονοῦμεν τὴν ἀφετηρίαν τῆς συζητήσεως. Ὁ σκοπὸς τῶν ζητούντων τὴν παρακράτησιν εἶναι νὰ μὴ περιέλθῃ ἡ σταφὶς εἰς εὐτελῆ τιμὴν τοιαύτην, ὥστε νὰ μὴ ἐπαρκῇ οὐδὲ εἰς τὴν καλλιέργειαν τοῦ προϊόντος· ὁμολογοῦσιν οὗτοι ἐμμέσως, ὅτι, ἂν εἶχον ὡρισμένην τινὰ τιμήν, ἐπαρκοῦσαν εἰς τὴν καλλιέργειαν, δὲν θὰ εἶχον ἀνάγκην τῆς παρακρατήσεως. Ἑπομένως, ὅταν διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς αἱ τιμαὶ ὑψωθῶσιν, ἡ ἀνάγκη τῆς παρακρατήσεως ἐκλείπει. Ζητεῖται συνδικάτον, τὸ ὁποῖον νὰ ἀνυψώσῃ τὰς τιμάς· τί θὰ ἔκαμνεν ἓν συνδικάτον, τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελε νὰ κανονίσῃ τὰ τῆς σταφίδος, ζητοῦν νὰ συμβιβάσῃ καὶ τὸ ἄμεσον συμφέρον τῆς σταφίδος καὶ τὸ συμφέρον τοῦ μέλλοντος; δὲν θὰ ἐζήτει τὸ συνδικάτον οὔτε ὕψωσιν ὑπέρμετρον, οὔτε κατάπτωσιν τιμῶν ὑπέρμετρον· τοῦτο ἐπέρχεται διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς. Ὅταν αἱ τιμαὶ ὑψωθῶσι μέχρι σημείου τινὸς, τότε ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑποχρεοῦνται νὰ καταβάλλωσι, θὰ δίδωσι χρήματα· ὅταν αἱ τιμαὶ ἐκπίπτωσι, θὰ καταβάλλωσιν εἶδος, καὶ τότε θὰ ἔρχηται καὶ τὸ Δημόσιον ἐπίκουρον, θὰ ἀγοράζῃ σταφίδα καὶ θὰ ὑψώνῃ τὰς τιμάς. Βεβαίως ἡ ἰδέα αὕτη εἶναι, ἡ ἰδέα τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Τριφυλίας συναδέλφου, διατετυπωμένη συμφώνως πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ παρόντος νομοσχεδίου· ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι λόγος νὰ τὴν ἀποκρούῃ.

§216ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ ἰδέα σας βεβαίως εἶναι ὀρθὴ, ἀλλ’ ὡς ἐγένετο, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ, ὃν ἐπιδιώκετε. Ἡ τιμὴ ὡρίσθη εἰς 90 δραχμὰς, ἀλλ’ ἡ τιμὴ αὕτη δὲν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ὑποστηρίξῃ τὸν σκοπὸν τῆς παρακρατήσεως. Ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν ἄνω τῶν 90 δραχμῶν νὰ γείνῃ ἡ διατίμησις, τότε καλὸν θὰ ἦτο νὰ θέσωμεν ὅτι τὸ Δημόσιον δύναται νὰ ἀγοράζῃ μέχρι τῶν 120 δραχμῶν, ἀλλὰ διὰ μειοδοσίας· χάριν ὅμως τοῦ σκοποῦ τῆς παρακρατήσεως, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν, φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ κατέλθωμεν εἰς τὰς 90 δραχμὰς, ἀλλὰ νὰ ὑποχρεώσωμεν αὐτὸ νὰ ἀγοράζῃ εἰς 100 καὶ 120 δραχμάς.

§217ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε θὰ εἴχομεν ἀνάγκην προσθέτου κεφαλαίου.

§218ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι διὰ τῆς ὑποβαλλομένης τροπολογίας μεταβάλλεται οὐσιωδῶς ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου. Ὑποχρεοῦμεν τοὺς φορολογουμένους, τοὺς παράγοντας σταφιδόκαρπον, νὰ καταβάλλωσιν ὡρισμένον ποσὸν σταφιδοκάρπου ἀντὶ τοῦ παραχωρουμένου φόρου, διὰ ποῖον σκοπόν; διὰ νὰ προκαλέσωσι τὴν ἀνατίμησιν τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι ἕνεκα καιρικῶν περιστάσεων ὁ σταφιδόκαρπος ἔχει ἀξίαν ἄνω τῶν 150 δραχμῶν, διατὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θέλετε νὰ ὑποχρεώσωμεν τοὺς παραγωγοὺς νὰ καταβάλλωσιν εἰς χρήματα τὴν εἰσφορὰν, ἐνῷ πλέον δὲν ὑφίσταται ἡ ἀνάγκη τῆς παρακρατήσεως καὶ δύνανται νὰ πωλήσωσι τὸν σταφιδόκαρπόν των; Ἐὰν ὁ σταφιδόκαρπος φθάσῃ εἰς 150 ἢ καὶ 200 δραχμὰς, δώσωμεν δὲ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν φορολογούμενον ἢ ὑποχρεώσωμεν αὐτὸν νὰ καταθέσῃ χρῆμα ἐπὶ τῇ ἀναλογίᾳ 90 ἢ 100 δραχμῶν, ἐννοεῖται ὅτι ὑποβάλλομεν αὐτὸν εἰς ἄδικον φορολογίαν, ἤτοι ἀντὶ νὰ τὸν ἀνακουφίσωμεν τοῦ προσθέτομεν βάρη. Τί δὲ θὰ πράξῃ τὸ Δημόσιον, λαμβάνον τὸ χρῆμα τοῦτο; Νὰ ἀγοράσῃ σταφιδόκαρπον; Βεβαίως ὄχι, διότι δὲν εἶναι ἀνάγκη πλέον νὰ ἀφαιρέσῃ ποσόν τι ἐκ τῆς καταναλώσεως, πολὺ δὲ περισσότερον δὲν πρέπει νὰ ἀγοράσῃ σταφιδόκαρπον τοιαύτης ἀξίας, διὰ νὰ πωλήσῃ κατόπιν αὐτὸν εἰς τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν εἰς εὐτελεστάτας τιμάς. Δεύτερον ἀδίκημα θὰ λάβῃ χώραν, ὡς λέγει καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας, ἐὰν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ σταφιδοκάρπου ἐπέλθῃ ἡ ἀνατίμησις καὶ ὡς ἐκ τούτου τὸ Δημόσιον λαμβάνῃ ἀντὶ σταφιδοκάρπου χρῆμα· διότι, ἐὰν κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο τὸ ἥμισυ τῶν φορολογουμένων ἔδωσε σταφιδόκαρπον καὶ ἕνεκεν καὶ τοῦ λόγου τούτου ἐπῆλθεν ἡ ἀνατίμησις, θὰ ὠφεληθῶσι μόνον οἱ ἕτεροι ἡμίσεις ἐκ τῆς ἀνατιμήσεως. Ἐὰν ὅμως ἐξακολουθήσῃ τὸ Δημόσιον νὰ ἀφαιρῇ ἐκ τῆς καταναλώσεως εἶδος διὰ τὴν φορολογίαν, τότε καὶ οἱ ἄλλοι θὰ ὠφεληθῶσι, διότι ἡ ἐλάττωσις τοῦ ποσοῦ θὰ ἐπιδράσῃ καὶ εἰς τὴν μέλλουσαν παραγωγήν. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ μείνῃ ὡς ἔχει, ἐὰν θέλωμεν νὰ ψηφίσωμεν νόμον ὑπηρετοῦντα τὸν σκοπόν, διὰ τὸν ὁποῖον ὑπεβλήθη, διότι ἄλλως ψηφίζομεν νόμον ἀπέχοντα πολὺ τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον προεθέμεθα. Προσέτι δὲ, ἐὰν ἐξετασθῇ τὸ πρᾶγμα ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαφορὰν τῶν τιμῶν, ὡς ἐκ τῆς διαφορᾶς τῆς ποιότητος τοῦ σταφιδοκάρπου, καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν θὰ ἐπέλθῃ ἀδικία, διότι θὰ καταβάλληται τὸ αὐτὸ ποσὸν ἐν γένει παρ’ ὅλων τῶν παραγωγῶν, ἐνῷ, ὡς εὐρέως ἐξετέθη, ὁ σταφιδόκαρπος ἔχει διαφόρους τιμάς.

§219Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Συμφώνως πρὸς τὴν πρότασιν τὴν τελευταίαν, πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅλας τὰς περιστάσεις. Ἂς ὑποθέσωμεν ὅτι ὁ σταφιδόκαρπος τιμᾶται 150 δραχμάς. Τότε βεβαίως οὐδεὶς ἐκ τῶν παραγωγῶν θὰ καταβάλῃ εἰς εἶδος, θέλουσι σπεύσει πάντες νὰ καταβάλωσιν εἰς χρήματα, ὡς ὁρίζει ἡ τροπολογία, τὸ δὲ Δημόσιον δὲν θὰ εἰσπράξῃ ποσῶς σταφίδα εἰς εἶδος, δὲν θὰ ἔχῃ ἀπόθεμα, καὶ ἂν θελήσῃ νὰ ἀγοράσῃ συμφώνως μὲ τὴν τροπολογίαν, δὲν θὰ εὑρίσκῃ, ἐκτὸς ἐὰν ἀποφασίσῃ νὰ κάμῃ θυσίαν. Λοιπὸν, ἐὰν αἱ τιμαὶ ἀνέλθωσι μόνον κατ’ ὀλίγον ὑπεράνω τῶν 90 δραχμῶν, δηλ. ἐὰν τιμᾶται ἡ σταφὶς μόνον 100 δραχμὰς, θὰ συμβῶσιν ὅλα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα σᾶς λέγουν. Ἐν τούτοις ἡμεῖς δὲν ἀποβλέπομεν εἰς τὸ νὰ ὑψωθῶσιν αἱ τιμαὶ μόνον κατὰ 10 δραχμὰς, διότι, ἂν ὑψωθῶσι μόνον κατὰ 10 δραχμὰς, δὲν θὰ ἔχωμεν ἴσως ζημίαν, ἀλλὰ δὲν θὰ ἔχωμεν καὶ καμμίαν ὠφέλειαν. Ἐὰν αἱ τιμαὶ ἀνέλθωσιν εἰς 110 δραχμὰς, παρακράτησις δὲν θὰ γείνῃ· ὁλόκληρον τὸ ποσὸν θὰ ἐξαχθῇ, τὸ δὲ Δημόσιον δὲν θὰ ἀγοράσῃ καρπὸν, ἀλλὰ θὰ εἰσπράξῃ 7,000,000 ἀπὸ τοὺς δυστυχεῖς σταφιδοπαραγωγούς. Εἶπον αὐτὰ, ἵνα ἀποδείξω, ὅτι ἡ προκειμένη τροπολογία εἶναι ἡ ἀτοπωτέρα ἀπὸ ὅλας.

§220ΒΟΤΣΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§221ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καθ’ ὅσον ἠδυνήθην νὰ ἀντιληφθῶ, ὅλαι αἱ ἀντιῤῥήσεις κατὰ τῆς προτάσεως συνίστανται εἰς τοῦτο, ὅτι δὲν δύναται νὰ λειτουργήσῃ παρακράτησις σταφίδος, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ἀνάγκη παρακρατήσεως. Ὅλαι αἱ ἀντιῤῥήσεις ἀνάγονται εἰς τοῦτο· διότι τί λέγουσιν; ἐὰν αἱ τιμαὶ ὑπερβῶσι τὰς 90 δραχμὰς τὴν χιλιάδα, δὲν θὰ λειτουργήσῃ ἡ παρακράτησις, καὶ δὲν πρέπει νὰ λειτουργήσῃ· ἐὰν αἱ τιμαὶ διὰ τοῦ μέτρου ὑψωθῶσι πολὺ, πρέπει νὰ λειτουργήσῃ ἀντιπαρακράτησις καὶ ὄχι παρακράτησις, ἐὰν σκοπὸς ἡμῶν ᾖναι νὰ μὴ ἀφήσωμεν τὰς τιμὰς νὰ ὑψωθῶσιν εἰς ὅριον παραβλάπτον τὴν κατανάλωσιν. Ἐπιτυγχάνομεν λοιπὸν τὸν σκοπὸν αὐτὸν διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης· ἀποκρούομεν τὴν παρακράτησιν κατ’ ἀρχήν· ψηφισθείσης ὅμως ἅπαξ τῆς ἀρχῆς, εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ ζητήσωμεν τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐλαττωθῶσι τὰ ἄτοπα αὐτῆς. Ὅταν λοιπὸν αὐξήσωσιν αἱ τιμαὶ ἄνω ἑνὸς ποσοῦ, ἄνω τῶν 100 δραχ., πρέπει νὰ παύσῃ νὰ δίδεται εἰς εἶδος· ἀλλ’ αἱ τιμαὶ τῶν 90 δραχμῶν δὲν εἶναι μικραί, διότι πρόκειται περὶ σταφίδος χειρίστης ποιότητος, ἥτις θ’ ἀποσταχθῇ, δὲν πρόκειται περὶ προϊόντος, τὸ ὁποῖον θὰ δοθῇ εἰς τὴν ἐμπορίαν. Ἐὰν διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ φθάσωμεν εἰς τὴν περίστασιν, ὥστε ἡ χειροτέρα ποιότης τῆς σταφίδος νὰ τιμᾶται 90 δραχμὰς τὴν χιλιάδα, ἐξερχόμεθα τῆς κρίσεως· ἀλλ’ ἀρχίζομεν νὰ καταβαίνωμεν, αἱ τιμαὶ φθάνουν τὰς 80 δραχ. αἱ τοῦ χειροτέρου εἴδους, ἕκαστος θὰ σπεύσῃ νὰ καταβάλῃ εἰς εἶδος, καὶ ἀρχίζει ἡ παρακράτησις. Τώρα γεννᾶται τὸ ζήτημα, τί θὰ γείνῃ τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸ ταμεῖον; ἂς τὸ κανονίσωμεν εἰς τὸ σχετικὸν ἄρθρον.

§222Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι εἶναι τὸ ἄρθρον 9.

§223ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§224ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτε εἰσηγάγομεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ σχέδιον περὶ παρακρατήσεως, τὸ συντεταγμένον παρὰ τῆς σταφιδικῆς ἐπιτροπῆς, ἔλαβον τὴν τιμὴν τότε νὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ μιᾶς διατάξεως, περιλαμβανομένης εἰς τὸ ἄρθρον 7, καὶ ἡ ὁποία πρώτην φορὰν εἰσήγετο. Εἶπον τότε εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι σκοπὸς ἡμῶν, προτεινόντων τὴν παρακράτησιν, δὲν ἦτο νὰ ἐκβιάσωμεν μίαν μεγάλην ὕψωσιν τῶν τιμῶν, ἡ ὁποία νὰ παρεμποδίσῃ τὴν διάδοσιν τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, ὁ σκοπὸς ἡμῶν ἀπέβλεπεν εἰς τὸ νὰ ἐξασφαλίσωμεν μετρίαν, μετριωτάτην τιμήν, ἡ ὁποία νὰ καλύπτῃ τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας, ὅπως μὴ εὑρεθῶσιν εἰς τὴν ἀνάγκην οἱ σταφιδοκτήμονες νὰ ἀφήσουν ἀκαλλιέργητα τὰ πολύτιμα κτήματά των καὶ καταστραφοῦν, ἐνῷ εἶναι ἐλπὶς ὅτι ἡ κρίσις αὕτη θὰ παρέλθῃ, καὶ τὸ προϊόν, τὸ ὁποῖον παράγεται, ὅσον μέγα καὶ ἂν ὑποτεθῇ, θὰ εὑρίσκῃ ἐντὸς ὀλίγου διέξοδον. Ἐσκέφθημεν λοιπὸν τότε, ὅτι ἐπιτυγχάνεται τοῦτο, ἐὰν εἰς τὴν πρότασίν μας περιληφθῇ διάταξις, καθ’ ἣν ὁ θέλων νὰ ἐξαγάγῃ σταφίδα, ἀντὶ νὰ δίδῃ 20% εἰς εἶδος, νὰ δύναται νὰ τὸ πληρόνῃ πρὸς δραχ. 120 τὴν χιλιάδα, διότι ἐνομίσαμεν, ὅτι ἡ τιμὴ αὕτη δύναται νὰ καλύψῃ τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας, νὰ ἀφίνῃ δὲ καὶ μικρὸν κέρδος εἰς τὸν καλλιεργητήν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν χρημάτων ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ κατέλθουν αἱ τιμαὶ κάτω τῶν 120 δραχμῶν, ἐπεβάλομεν τὴν ὑποχρέωσιν εἰς τὸ σταφιδικὸν ταμεῖον νὰ ἀγοράζῃ διὰ τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα ἤθελεν εἰσπράττει, ἴσην ποσότητα σταφίδος μὲ τὴν μὴ παραδοθεῖσαν, ἐὰν τὴν εὕρισκεν εἰς τιμὴν κατωτέραν τῶν 120 δραχμῶν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐὰν μὲν συμβῇ, ἕνεκα οἱωνδήποτε λόγων, ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος νὰ ἦναι ἀνωτέρα τῶν 120 δραχμῶν, ὅλοι οἱ ἐξάγοντες θὰ ἐπλήρονον χρήματα, καὶ οὐδεμία παρακράτησις θὰ ἐγίνετο· ἐὰν ὅμως ἡ τιμὴ κατήρχετο κάτω τῶν 120 δραχμῶν, τότε τὸ σταφιδικὸν ταμεῖον, ἔχον ἀνὰ χεῖρας ἓν ποσὸν χρημάτων, ἤθελεν ἀγοράζει δι’ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ σταφίδα ἴσης ποσότητος, καὶ τοιουτοτρόπως ἤθελεν ἐπέρχεσθαι ἡ παρακράτησις καὶ ἤθελον διατηρεῖσθαι αἱ τιμαὶ εἰς ἀνάλογον ὅρον. Αὐτὴν τὴν ἰδέαν, νομίζω, θέλουν νὰ ἐφαρμόσουν τώρα οἱ κ.κ. Γεροκωστόπουλος καὶ Παναγιωτόπουλος διὰ τῆς τροπολογίας, ἣν ὑπέβαλον. Ἀλλὰ πρῶτον, ἀντὶ τῶν 120 δραχμῶν δέχονται μόνον 90 δραχμάς· ἀλλὰ τὸ ποσὸν εἶναι πολὺ μικρὸν καὶ δὲν συμφέρει...

§225ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἡ τιμὴ τοῦ κατωτάτου εἴδους.

§226ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ δὲν σημαίνει τίποτε, διότι, ὅταν αἱ τιμαὶ ἐκπέσουν, θὰ ἐκπέσουν οὐ μόνον διὰ τὴν κατωτάτην ποιότητα, ἀλλὰ διὰ τὰς ἄλλας ποιότητας.

§227ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ὑπάρχῃ μία διαφορά.

§228ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ἡ κατωτάτη ποιότης δύναται νὰ φθάσῃ καὶ εἰς 20 δραχμάς.

§229Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐὰν ἡ τιμὴ φθάσῃ τὰς 20 καὶ τὰς 30 δραχμάς, θὰ δώσωμεν σταφίδα.

§230ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εἶπον καὶ πρότερον, ὅτι, ἐὰν ὑπάρξῃ ἓν πλεόνασμα 50 ἑκατομυρίων, δὲν ἠξεύρομεν ποία ἔκπτωσις θὰ ἐπέλθῃ εἰς τὰς τιμάς· διότι εἶναι μὲν τὰ 50 ἑκατομμύρια τὸ ἕβδομον τῆς ἀναγκαιούσης ποσότητος διὰ τὴν κατανάλωσιν, ἀλλ’ ἐὰν δὲν ἀφαιρεθῇ, θὰ φέρῃ ἔκπτωσιν τῆς τιμῆς ὄχι κατὰ τὸ ⅐, ἀλλὰ κατὰ τὰ 6/7. Ἡμεῖς πρέπει νὰ ἔχωμεν τοῦτο ὑπ’ ὄψιν, ποία εἶναι ἡ τιμή, εἰς τὴν ὁποίαν μᾶς συμφέρει κατὰ κατώτατον ὅρον νὰ πωλῶμεν τὴν σταφίδα, ἵνα μὴ καταστραφῶσι τὰ κτήματά μας· τὴν τιμὴν αὐτὴν ὁρίσατε σεῖς. Ἐὰν νομίζητε ὅτι 120 δραχ. εἶναι μεγάλη τιμή, ὁρίσατέ την μικροτέραν, ἀλλὰ πάντοτε πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι μὲ τὴν τιμὴν αὐτὴν πρέπει νὰ ἱκανοποιῆται ὁ καλλιεργητής, καὶ νὰ ἀπαιτήσητε νὰ τεθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅτι, ὅταν αἱ τιμαὶ κατέλθουν κάτω τοῦ ὁρισθησομένου ὅρου, τὸ Δημόσιον θὰ ἦναι ὑποχρεωμένον νὰ ἀγοράζῃ σταφίδα ἴσης ποσότητος.

§231ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν αἱ τιμαὶ ἦναι ὅπως σήμερον, ἤτοι 80–90 δραχ. κατὰ χιλιάδα, βεβαίως οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν πασχουσῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν οὔτε λόγον θὰ ἔκαμνον περὶ παρακρατήσεως, ὅπως ἀποσοβήσωσι τὸν κίνδυνον· ἀλλ’ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων φοβοῦνται ὅτι ἡ τιμὴ θὰ φθάσῃ τὰς 40 δραχμάς, καὶ διὰ τοῦτο θέλουν νὰ προλάβουν τοῦτο, καὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ μέτρον τι, ἐξασφαλίζον τὴν τιμήν, ἵνα μὴ φθάσῃ εἰς τὰς 40 δραχμάς. Ἐκτὸς δὲ τούτου, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν ἔχει σκοπὸν ἄλλον, παρὰ νὰ κρατήσῃ τὴν τιμὴν τῆς σταφίδος εἰς τιμὴν ὄχι ἐξευτελιστικήν, καὶ ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος, νομίζω, δὲν θὰ ἦναι ἐξευτελιστική, ἐὰν αὕτη τιμᾶται 90–100 δραχμάς, διότι δὲν στοιχίζει περισσότερον τῶν 80 δραχμῶν τὸ χιλιόλιτρον...

§232ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πῶς τὸ γνωρίζετε; 25 δραχμὰς στοιχίζει μόνον ὁ τρυγητός.

§233ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν στοιχίζει περισσότερον... Ἐὰν λοιπὸν θέσωμεν ὅριον 100 δραχμῶν καὶ νὰ ἦναι ὑπόχρεως ἡ Κυβέρνησις, ὅταν ἐκπέσῃ ἡ τιμὴ κάτω τῶν 100 δραχμῶν, νὰ ἀγοράζῃ, οὕτω πως ἀμέσως ἡ ἀγορὰ θὰ ὑψώνηται· καὶ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ κατορθώσῃ νὰ μὴ ἀφήσῃ τὴν ἀγορὰν κάτω τῶν 100 δραχμῶν. Ὅταν δὲ ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος ἦναι ἄνω τῶν 100 δραχμῶν, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀνάγκην ν’ ἀγοράσῃ σταφίδα, ἂν καί, κατ’ ἐμέ, θὰ ἐκπέσῃ κάτω τῶν 100 δραχμῶν, καὶ θὰ φορολογηθῶσιν οὕτως οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ ἀδίκως μὲ ποσὸν 4 ἢ 5 ἑκατομμυρίων. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ ποσὸν πάλιν θὰ χρησιμοποιήσῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τοὺς παραγωγούς· λυποῦμαι δὲ πολύ, ἀφοῦ ἀμφότερα τὰ ἀντιμαχόμενα μέρη ἔφθασαν εἰς αἴσιον ἀποτέλεσμα, νὰ ἔχωμεν τὴν τιμὴν τῆς σταφίδος λόγου ἀξίαν, λυποῦμαι, λέγω, βλέπων ὅτι οἱ πλεῖστοι ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης ἐπετέθησαν ἐναντίον τοῦ μέτρου τούτου (θόρυβος). Ἑπομένως νομίζω, ὅτι οἱ πλειότεροι θέλουν νὰ ὠφεληθῶσιν ἀπὸ τὴν διαφωνίαν αὐτὴν πολιτικῶς.

§234ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅπως ἀναιρέσουν τὸν ἰσχυρισμόν, ἐπεκαλέσθησαν τὴν πρότασιν νόμου, τὴν ὁποίαν ἡ σταφιδικὴ ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε, καὶ ἐν τῇ ὁποίᾳ ὑπάρχει διάταξις, καθ’ ἣν τὸ Ταμεῖον τὸ Σταφιδικὸν ὑπεχρεοῦτο νὰ δεχθῇ καὶ εἰς χρήματα τὴν εἰσφορὰν πρὸς 120 δραχμὰς τὴν χιλιάδα, ὁσάκις ὅμως αἱ τιμαὶ κατέπιπτον κάτω τοῦ σημείου τούτου, νὰ ἀγοράζῃ τὸ αὐτὸ ποσὸν διὰ νὰ συντηρῇ τὴν παρακράτησιν. Εἶναι ὅλως διαφορετικὴ ἡ περίστασις. Ἐδῶ ἐπρόκειτο περὶ συστάσεως ταμείου, καὶ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ ὑπάρχει διάταξις, καθ’ ἣν «ὅλαι αἱ εἰσπράξεις τοῦ Σταφιδικοῦ Ταμείου μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ἐξόδων, θέλουσι κατατεθῇ εἰς τὴν Ἐθν. Τράπεζαν καὶ θέλουσι χρησιμεύσει διὰ τὴν σύστασιν ταμείου ἀμύνης, γενικῶν ἀποθηκῶν καὶ Σταφιδικῆς Τραπέζης, κατὰ τὰ δι’ εἰδικῶν νόμων ὁρισθησόμενα.» Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς, θὰ ὑπεχρεοῦντο νὰ καταβάλλωσι τὸ 20% οἱ σταφιδοπαραγωγοί, καὶ ἂν δὲν ἤθελον νὰ καταβάλλωσιν εἰς εἶδος, θὰ κατέβαλλον εἰς μετρητὰ πρὸς 120 δραχμάς· ἀλλὰ τὰ χρήματα αὐτὰ θὰ ἐλάμβανε τὸ Σταφιδικὸν Ταμεῖον πρὸς σύστασιν Τραπέζης Σταφιδικῆς ἢ ἀποθηκῶν. Ἤδη ὅμως, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀνάγκη παρακρατήσεως αὐτὰ τὰ χρήματα, τὰ 5,000,000, διατὶ νὰ τὰ λάβῃ τὸ Δημόσιον;... Μέγας θόρυβος γίνεται, κύριε Πρόεδρε.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, παρακαλῶ.

§236ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐὰν ὅμως ὑπάρχῃ ἀνάγκη παρακρατήσεως, τὸ Δημόσιον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγοράσῃ, οὔτε ἐπιτήδειον εἶναι νὰ ἦναι ἔμπορος. Ἑπομένως, ὅταν ἦναι ἀνάγκη τῆς παρακρατήσεως, δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἐκπληρωθῇ ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου, ὅταν δὲ δὲν ἦναι ἀνάγκη, θὰ μείνουν τὰ χρήματά μας.

§237ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, οὐδένα εὑρίσκω λόγον, δικαιολογοῦντα τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον οἱ ἐκ Πατρῶν καὶ Αἰγιαλείας κ. συνάδελφοι. Λέγουν ὅτι ἡ ποιότης τῆς σταφίδος τῶν ἐπαρχιῶν αὐτῶν εἶναι ἀνωτέρα. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ἐπιτρέπει εἰς τοὺς ἐξάγοντας σταφιδόκαρπον, ὅπως καταβάλωσιν οὐχὶ ὁμοειδῆ σταφιδόκαρπον μὲ τὸν ἐξαγόμενον, ἀλλὰ ἐξ ἄλλων μερῶν προερχόμενον. Εἷς μόνον λόγος δύναται νὰ δικαιολογήσῃ τὴν τροπολογίαν. Εἶναι ἐνδεχόμενον ὁ Αἰγιεὺς νὰ εἴπῃ: «ἀναγνωρίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον δίδει δικαίωμα, ὅπως ἀντὶ σταφίδος Αἰγιαλείας καταβάλλω σταφίδα τῆς Ἠλείας, ἀλλὰ δὲν εἶναι εὐχερὲς εἰς τὸ Αἴγιον νὰ εὕρω πρόχειρον τοιαύτην σταφίδα.» Τὸ αὐτὸ ἐνίσταται λέγων καὶ ὁ Κορίνθιος. Ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει θὰ ἦναι ὑποχρεωμένος νὰ καταβάλλῃ ἐκ τοῦ ἰδίου καρποῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει πολὺ ἀνωτέραν ἀξίαν, καὶ τοῦτο εἶναι ἄτοπον. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον θὰ συνέβαινεν, ἐὰν ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. ἐκ Πατρῶν συναδέλφου, ἔρχεται ἑτέρα διάταξις τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἄρῃ, ἡ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν καθιδρύεται μηχανισμὸς τέλειος περὶ καταβολῆς καὶ περὶ ἀποθηκεύσεως τοῦ παρακρατουμένου ποσοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπιτρέπει τὴν ῥευστοποίησιν, οὕτως εἰπεῖν, τοῦ ποσοῦ τοῦ καταβαλλομένου καὶ τὴν κυκλοφορίαν αὐτοῦ, ὥστε δύναται ὁ Αἰγιεὺς ἢ ὁ Κορίνθιος νὰ καταβάλλῃ ἀποδείξεις περὶ καταβολῆς, Εἶναι τὸ ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκει): «Πᾶς σκοπῶν νὰ ἐξαγάγῃ σταφιδόκαρπον ὀφείλει ἢ νὰ εἰσάγῃ ἐπὶ ἀποδείξει ἀποταμιεύσεως καὶ διατηρῇ εἰς τὰς κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον ἀποθήκας ἀνάλογον ἀποταμίευμα σταφιδοκάρπου κτλ. Αἱ ἀποδείξεις ἀποταμιεύσεως ἐκδίδονται ἐπ’ ὀνόματι τοῦ ἀποταμιευτοῦ καὶ μεταβιβάζονται δι’ ὀπισθογραφήσεως. Σταφιδοκάρπου εἰσαχθέντος εἰς δημοσίαν ἀποθήκην κατὰ τὰ ἀνωτέρω δὲν ἐπιτρέπεται διεκδίκησις ἢ κατάσχεσις». Ὥστε ὁ κίνδυνος οὗτος ἐκλείπει, ἀφοῦ ἡ ἀπόδειξις περὶ τῆς καταβολῆς τοῦ καρποῦ δύναται νὰ κυκλοφορήσῃ ὡς θὰ ἐκυκλοφόρει αὐτὸς ὁ καρπός. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν, ἐπαναλέγω, οὐδεὶς λόγος, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο νὰ παρακινήσῃ τοὺς κ. συναδέλφους εἰς τὴν ὑποβολὴν τοιαύτης τροπολογίας, ἐγὼ δὲ διαβλέπω ἐν αὐτῇ ἄλλον σκοπὸν, τὸν σκοπὸν τῆς ματαιώσεως τοῦ νομοσχεδίου.

§238ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος φοβεῖται μήπως ματαιωθῇ τὸ νομοσχέδιον, καὶ ὅμως φροντίζομεν νὰ μὴ ματαιωθῇ. Ἐγὼ ἀπ’ ἀρχῆς ἐδήλωσα, ὅτι δὲν εἶμαι ὑπὲρ αὐτοῦ, ἀφοῦ ὅμως ἐψηφίσθη, ζητῶ τὰ μέσα νὰ ἐφαρμοσθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ἀβλαβέστερον. Δὲν ἐννοῶ τὴν ἀντίῤῥησιν κατὰ τῆς τροπολογίας. Ἡ τροπολογία τίθεται διὰ νὰ δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν παραγωγὸν νὰ δίδῃ τὸ ἀντάλλαγμα τοῦ καρποῦ καὶ ν’ ἀγοράζῃ τὸ Δημόσιον, ὅπως μὴ περιέλθῃ ὁ ἰδιοκτήτης εἰς τὰς χεῖρας τοῦ ἐμπόρου, ὁ ὁποῖος θὰ τὸν ἐκμεταλλευθῇ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἔπραττεν ὁ ἰδιοκτήτης, καὶ τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ πράξῃ, θὰ ἀνατεθῇ εἰς τὸ Δημόσιον. Ἀλλ’ ἐνῷ ἐπιδιώκει τὴν προστασίαν τοῦ ἰδιοκτήτου, καθιστᾷ καὶ τὴν παρακράτησιν ἐπωφελεστέραν· διότι, ἐὰν κατέλθουν αἱ τιμαί, ἀγοράζει τὸ Δημόσιον ἐξ αὐτῶν τῶν χρημάτων τὸν καρπόν.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις των. Ὑπάρχουσι πλέον τῶν 15 τροπολογιῶν, ἑπομένως πρέπει νὰ ἦναι ἡσυχία. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον οἱ κ. κ. Γεροκωστόπουλος καὶ Παναγιωτόπουλος, εἶναι προσθήκη τοῦ ἄρθρου, ἑπομένως θὰ ψηφισθῇ πρὸ τοῦ ἄρθρου, ἀλλὰ μετὰ τὰς τροπολογίας. Ἐκ τῶν τροπολογιῶν ἡ ἀπωτέρα εἶναι ἡ τοῦ κ. Σβορώνου. Μετὰ ταύτην ἔρχεται ἡ τοῦ κ. Καραπάνου. Θ’ ἀναγνωσθῇ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Σβορώνου (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Σβορώνου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Καραπάνου (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Καραπάνου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν τροπολογίαν τῶν κ. Βουλευτῶν ἐκ Κορινθίας (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τῆς τροπολογίας ταύτης ὑπάρχει ὑποτροπολογία τοῦ κ. Ῥωμάνου (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ὑποτροπολογίαν τοῦ κ. Ῥωμάνου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τῶν κ. Βουλευτῶν ἐκ Κορινθίας, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Θεοδώρου Ζαΐμη (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν τροπολογίαν τῶν κ. Σάκκη καὶ Καλογεροπούλου (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν τροπολογίαν τῶν κ.κ. Μπούτου, Σάλμα, Δαγρὲ καὶ Καρατζᾶ (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Γ. Φαρμακοπούλου.

§240Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἀποσύρω, κ. Πρόεδρε.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βούλτσου (ἀναγινώσκεται).

§242ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Προέτεινα, κ. Πρόεδρε, τὴν τροπολογίαν τῆς μειώσεως τοῦ φόρου εἰς 7%, ἀφοῦ ἀτυχῶς ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἡ Βουλὴ ὤφειλε νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ Ζάκυνθος κατεστράφη ὑπὸ σεισμοῦ, καὶ εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου χορηγεῖται πλήρης ἀσυδοσία εἰς τοὺς ὑπὸ σεισμοῦ καταστραφέντας, ὡς ἐν Ἰταλίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ, λυποῦμαι δὲ, διότι, ὡς ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Τρικούπη, καὶ ἡ νῦν Κυβέρνησις τὴν αὐτὴν ἀστοργίαν δεικνύει πρὸς τὴν καταστραφεῖσαν πατρίδα μου, τὴν ἀληθῶς πεινῶσαν.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βούλτσου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Γεωργακοπούλου, (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Τροπολογία τοῦ κ. Μαστραπᾶ (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἀναγινώσκονται ἐπίσης αἱ τροπολογίαι τῶν βουλευτῶν κ. κ. Λαμπρούλια, Πετραλιᾶ, Γουλιμῆ, Πετιμεζᾶ, καὶ ἀποῤῥίπτονται δι’ ἀναστάσεως.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τροπολογία τοῦ κ. Σισίνη (ἀναγινώσκεται).

§245Ι. ΣΙΣΙΝΗΣ. Τὴν ἀποσύρω, κ. Πρόεδρε.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἔρχεται ἡ προσθήκη τῶν κ. κ. Γεροκωστοπούλου καὶ Παναγιωτοπούλου εἰς τὸ τέλος τῆς αʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 2. Θ’ ἀναγνωσθῇ ἡ προσθήκη.

§247ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Πρέπει νὰ ψηφισθῇ πρῶτον τὸ ἄρθρον.

§248ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Θεωροῦμεν ἐκτρωματικὴν τὴν προσθήκην ταύτην. Παρακαλοῦμεν νὰ ψηφισθῇ πρῶτον τὸ ἄρθρον.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν, οὐδεμία διάκρισις ὑπάρχει μεταξὺ προσθήκης καὶ τροπολογίας. Ἡ προσθήκη εἶναι τροπολογία. Ἑπομένως οἱ κ. Βουλευταὶ, οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν, προτείνουσι νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον, ὅπως ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, σὺν τῇ προσθήκῃ.

§250ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§251ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς τὸ ὑποβάλλομεν οὕτω. Ἂς ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ.

§252ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι σύνθετον. Πρέπει νὰ διαιρεθῇ.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖται ἡ διαίρεσις. Δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις.

§254ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τί θὰ θέσητε πρῶτον εἰς ψηφοφορίαν;

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν τροπολογίαν σας.

§256ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναγνωσθῇ.

§257ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «εἴτε εἰς χρήματα, ὑπολογιζομένης τῆς ἀξίας τοῦ καταβλητέου σταφιδοκάρπου πρὸς δραχ. 90 κατὰ χιλιόλιτρον, ὑποχρεουμένου τοῦ Δημοσίου διὰ τῶν χρημάτων τούτων νὰ ἀγοράζῃ σταφιδόκαρπον καὶ εἰσάγῃ αὐτὸν εἰς τὰς ἐπὶ τούτῳ ἀποθήκας, ὅταν δύναται νὰ ἀγοράσῃ τοιοῦτον εἰς τιμὴν οὐχὶ ἀνωτέραν τῶν 90 δραχ.»

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τῶν κ.κ. Γεροκωστοπούλου καὶ Παναγιωτοπούλου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί). Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ἀμφίβολον. Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίστροφον. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί). Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ἀμφίβολον.

§259ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τῶν κ. κ. Γεροκωστοπούλου καὶ Παναγιωτοπούλου λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι.

§261ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀναγνωσθῇ αὖθις ἡ πρότασις, διότι τινὲς νομίζουν, ὅτι πρόκειται περὶ προνομίου.

§262Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ ποίας ἐπαρχίας εἶναι:

§263ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὅλας τὰς ἐπαρχίας. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Ν. Τριανταφυλλάκου καὶ Ι. Τσερτίδου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 142. Ἐκ τούτων 93 εἶπον Ναὶ, 46 εἶπον Ὄχι, καὶ 3 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν τροπολογίαν τῶν κ. κ. Γεροκωστοπούλου καὶ Παναγιωτοπούλου. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§266ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο ὑπάρχει φράσις «καὶ διατηρῇ»· νομίζω ὅτι ἡ λέξις αὕτη παρέλκει, διότι ὑποτίθεται, ὅτι πρέπει πολὺ πρὸ τῆς ὀφειλῆς του νὰ εἰσάγῃ τὸν σταφιδόκαρπον, ἐνῷ ἡ ἔννοια τοῦ νόμου εἶναι νὰ εἰσάγῃ τὸν σταφιδόκαρπον ὁπόταν αὐτὸς θέλῃ.

§267Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὅταν τὸν εἰσαγάγῃ, τὸν διατηρεῖ ὁ ἴδιος. Αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἔχει.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἐτυπώθη λελανθασμένως, διότι προχθὲς παρεδέχθημεν τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βαλσαμάκη, ὡς ἀναφέρεται καὶ εἰς τὰ πρακτικά· εἶναι λάθος τυπογραφικόν. Ἰδοὺ πῶς ἔχει τὸ ἀκριβὲς κείμενον: «Πᾶς σκοπῶν νὰ ἐξαγάγῃ σταφιδόκαρπον ὀφείλει ἢ νὰ εἰσάγῃ, ἐπὶ ἀποδείξει ἀποταμιεύσεως, καὶ διατηρῇ εἰς τὰς κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον ἀποθήκας ἀνάλογον ἀποταμίευμα σταφιδοκάρπου, ἐπὶ παρακαταθήκῃ τμηματικῶς συμψηφιστέᾳ πρὸς ἐξόφλησιν τοῦ παρ’ αὐτοῦ καταβλητέου κατὰ τὸ ἀνωτέρω ἄρθρον 2 φόρου εἰς εἶδος, ἢ νὰ παραδίδῃ κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τὸ ἀναλογοῦν ποσὸν φόρου εἰς εἶδος.»

§269ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ «καὶ διατηρῇ» παρέλκει, νομίζω δὲ, ὅτι γεννᾷ καὶ μίαν δυσκολίαν.

§270Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πιστεύω, διότι ἔχει δικαίωμα ἐκλεκτικόν.

§271ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ποίαν ἔννοιαν δίδετε;

§272Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἢ νὰ εἰσάγῃ καὶ διατηρῇ, καὶ μένῃ τὸ εἰσαγόμενον ἐν ταῖς ἀποθήκαις.

§273ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διατὶ τὸν ὑποχρεώνετε νὰ εἰσάγῃ πρότερον;

§274ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐν τῷ νόμῳ δὲν γίνεται μνεία περὶ τῶν σχέσεων μεταξὺ ἀποθηκαρίων καὶ τελώνου. Διοργανίζονται τὰ ἀφορῶντα τὴν εἰσφορὰν τῶν 15% καὶ τὰ τῆς φυλάξεως καὶ συντηρήσεως αὐτῶν. Ἀλλὰ ποία ἡ σχέσις τῶν ἀποθηκαρίων μετὰ τοῦ τελώνου; Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθῇ σαφῶς ἡ σχέσις ἐν τῷ νόμῳ μεταξὺ τῶν ἀποθηκαρίων καὶ τοῦ τελώνου. Πρέπει ὁ τελώνης νὰ γνωρίζῃ, τί ποσὸν ἐναπετέθη ἑκάστοτε, παρὰ τίνων ἐναπετέθη εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ πότε, διότι μετὰ τούτων σχετίζεται ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου. Ταῦτα δύνανται νὰ κανονισθῶσι λεπτομερέστερον διὰ διατάγματος βεβαίως, ἀλλ’ ἐν τῷ νόμῳ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ διάταξίς τις περὶ τῶν σχέσεων αὐτῶν.

§275ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θέλει παραλάβει τὸ τελωνεῖον, ὁ τελώνης θέλει τὸ γνωρίζει, ἀλλὰ μὲ τὰς ἀποθήκας τίνα σχέσιν ἔχει;

§276ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πρέπει νὰ ἦναι ἐν γνώσει ὁ τελώνης περὶ ὅλων, διὰ νὰ ἐξελέγχῃ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἀνεγνώσθη, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§278ΒΟΤΣΗΣ. Ἐν τῷ τελευταίῳ στίχῳ, ἀντὶ τῆς φράσεως «πλὴν τῆς ἐν ᾗ ἡ ἀποταμίευσις» πρέπει νὰ τεθῇ «ὡς καὶ διὰ τὴν ἐν ᾗ ἡ ἀποταμίευσις.»

§279Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη).

§280ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§281ΒΟΤΣΗΣ. Ἐνταῦθα αἱ 30 δραχμαὶ πρέπει νὰ γείνουν 90, συμφώνως πρὸς τὸ ψηφισθὲν ἄρθρον 2.

§282Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως.

§283ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι 90 δραχμαὶ εἶναι ὑπερβολικαί. (Διαλογικαὶ συζητήσεις). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροποποιήθη).

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§285ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ σκοπὸς τοῦ ἄρθρου τούτου εἶναι, νὰ δύναται νὰ ἐπιστραφῇ τὸ προηγουμένως ἀποταμιευθὲν εἶδος σταφιδοκάρπου ἐντὸς τριῶν μηνῶν· ἀλλὰ διὰ τῶν διατάξεων τούτων ἐνδέχεται ν’ ἀποβῇ ἀδύνατος ἡ ἐπιστροφή, διότι ὑποχρεοῦται ν’ ἀναφερθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ νὰ περιμένῃ τὴν ἀποδοχὴν τῆς αἰτήσεώς του. Πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνῃ ἀμέσως τὸ ζητούμενον.

§286Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τότε διατὶ νὰ ὑποβάλλῃ ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον; (Διαλογικαὶ συζητήσεις).

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραπάνος προτείνει ἀντὶ «ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς ἡμερομηνίας,» νὰ τεθῇ «ἂν ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς ἡμερομηνίας τῶν ἀποδείξεων ζητηθῇ τοῦτο παρὰ τῶν κατόχων τῶν ἀποδείξεων τούτων κλπ.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Καραπάνου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§288Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ ὡς ἄρθρον 8 τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου διὰ πλοίων ἢ ἀτμοπλοίων μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου, ἀποπλεόντων εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, ἐπιβάλλεται ἡ κατὰ τὸν νόμον τοῦτον φορολογία, ἀσχέτως πρὸς τὴν ἡμέραν τῆς καταθέσεως τῆς διασαφήσεως τῆς ἐξαγωγῆς ἢ τῆς φορτώσεως.» Κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχομεν, ἐπισπεύδεται ἡ φόρτωσις πλοίων, ἐπειδὴ δὲ δὲν ὑπάρχουσιν ἀτμόπλοια, φορτώνονται τρεχαντήρια, τὰ ὁποῖα ἀφίνουσιν εἰς τὸ πέλαγος, ἵνα ἐκ τούτων κατόπιν μεταφορτώσωσι τὴν ἐπ’ αὐτῶν σταφίδα εἰς τὰ ἀτμόπλοια πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ νόμου. Λάβετε δὲ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον ὁ νόμος οὗτος νὰ μὴ κυρωθῇ ἀμέσως, νὰ παρέλθωσι δύο, τρεῖς ἢ καὶ πλείονες ἴσως ἡμέραι. Ἑπομένως ὑπάρχει στάδιον καταδολιεύσεως, ταύτην δὲ τὴν καταδολίευσιν θέλομεν νὰ προλάβωμεν διὰ τοῦ προσθέτου ἄρθρου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ πρόσθετον ἄρθρον 8).

§289ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9. Εἶναι τὸ 8 τοῦ νομοσχεδίου (ἀναγινώσκεται).

§290ΒΑΛΕΤΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ δώσῃ προσοχὴν εἰς ὅ,τι θὰ εἴπω. Τὸ ἄρθρον 9 εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον περιέχει τὴν διάταξιν, τὴν μέλλουσαν, ἂν ἐφαρμοσθῇ, νὰ καταστρέψῃ τὰ προϊόντα τῆς ἀμπέλου, δηλ. μίαν περιουσίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀνερχομένην εἰς 4 ἢ 5 ἑκατομμύρια δραχ. Καὶ δυνάμεθα νὰ ὑπολογίσωμεν ταύτην. Κατὰ τὸ 1893 ἐφορολογήθησαν 135,000,000 ὀκάδες οἴνου. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ οἶνος οὗτος παρήχθη ἐκ 300,000,000 ὀκάδων σταφυλῶν, ὑπολογιζομένων 2 ὀκάδων ἐκ τούτων πρὸς παραγωγὴν μιᾶς ὀκάδος, ἔχομεν 150 ἑκατομμύρια στεμφύλων χρησιμοποιουμένων εἰς παραγωγὴν σούμμας καὶ οἰνοπνεύματος ἐν γένει. Μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ μετὰ τὴν τοιαύτην μικρὰν τιμήν, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ πωλῇ ἡ Κυβέρνησις τὴν σταφίδα εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς, εἶναι ἀναντίῤῥητον, ὅτι ἡ σοῦμμα οὐδεμίαν δύναται νὰ ἔχῃ ἀξίαν, καὶ ἐπειδὴ οὐδεμίαν θὰ ἔχῃ ἀξίαν, δὲν θὰ παράγηται, καὶ τὰ στέμφυλα θὰ χρησιμοποιῶνται μόνον ὡς λίπασμα ἴσως, ἢ πρὸς ἄλλας τινὰς χρήσεις ἀσημάντους, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ πορίζωσιν εἰς τοὺς καλλιεργοῦντας τὰς ἀμπέλους τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον ἐπορίζοντο οὗτοι ἐξ αὐτῶν πρότερον. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον νομίζω, ὅτι δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ τροπολογίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ ὁρίζηται, ὅπως οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ, εἰς οὓς πρόκειται νὰ δοθῇ ἡ σταρὶς, ἐξάγωσι τὸ οἰνόπνευμα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, διδομένης μάλιστα εἰς αὐτοὺς καὶ ἀμοιβῆς τινος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῇ ἐξαγωγῇ ταύτῃ. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἀνταγωνισθῇ τὸ οἰνόπνευμα τοῦτο πρὸς τὰ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ παραγόμενα, καὶ νὰ ἀπαλλαχθῇ καὶ τοῦ ἐξ αὐτοῦ ἀνταγωνισμοῦ τὸ οἰνόπνευμα τὸ παραγόμενον ἐν Ἑλλάδι ἐκ τῶν στεμφύλων, μὴ ἀπολεσθῇ δὲ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἓν ἀρκετὰ σπουδαῖον ποσὸν ἐκ τῆς ἀχρηστίας τῶν στεμφύλων. Ἐκτὸς τούτου, παρατηρῶ ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ προσοχὴ καὶ εἰς τὴν διάταξιν «ἀπαγορεύεται δὲ ἡ εἴτε ὑπὸ τοῦ Δημοσίου εἴτε ὑπὸ τῶν ἀγοραστῶν ἐξαγωγὴ τοῦ σταφιδοκάρπου τούτου μὴ βιομηχανικῶς κατειργασμένου αὐτουσίου καὶ ἐπιτηδείου πρὸς βρῶσιν», ἵνα μὴ δώσῃ χώραν εἰς παρερμηνείαν· διότι δύναται νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ ἐξαχθῇ αὐτούσιος μὲν, ἀλλ’ οὐχὶ ἐπιτήδειος πρὸς βρῶσιν, τὸ ὁποῖον ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι ἐν τῷ νῷ τοῦ εἰσαγαγόντος τὸ νομοσχέδιον.

§291Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ «αὐτουσίου καὶ ἐπιτηδείου πρὸς βρῶσιν» περιλαμβάνεται μεταξὺ δύο ὑποστιγμῶν ὥστε εἶναι σαφὲς, ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ ἐξαγωγὴ τούτου μὴ βιομηχανικῶς κατειργασμένου, τὸ δὲ «αὐτουσίου καὶ ἐπιτηδείου πρὸς βρῶσιν» εἶναι ἐπεξήγησις τοῦ «βιομηχανικῶς κατειργασμένου».

§292ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε εἰς πολτὸν δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐξαχθῇ;

§293Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀπαγορεύεται νὰ ἐξαχθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο τῆς σταφίδος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς βρῶσιν.

§294ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δύνανται νὰ τὸ ἐξάγωσι κατειργασμένον βιομηχανικῶς καὶ ἐπιτήδειον πρὸς οἰνοπνευματοποιίαν.

§295Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχουσι συμφέρον οἱ ἀγοράζοντες σταφίδα νὰ ἐξάγωσιν αὐτὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς κατασκευὴν οἰνοπνεύματος;

§296ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς θὰ ἐξασφαλισθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἡ μὴ μετατροπὴ εἰς οἰνόπνευμα; Δὲν δύναται δὲ ἐξαγόμενος ὁ σταφιδόκαρπος εἰς πολτὸν νὰ ἦναι ἐπιτήδειος, ἵνα χρησιμοποιηθῇ πρὸς κατασκευὴν οἴνου εἰς τὸ ἐξωτερικόν;

§297Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀπαγορεύει τοῦτο.

§298ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐδοκιμάσθη τοῦτο, καὶ ἀπεδείχθη, ὅτι ὁ συγκεντρωμένος οἶνος, ὡς λέγεται, δὲν συμφέρει νὰ μετατραπῇ εἰς οἶνον, διότι εἶναι πολυδάπανος.

§299Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει πρότασις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἑταιρίας τῶν Ἐργοληψιῶν, φέρουσα ἡμερομηνίαν τῆς 10 Ἰουλίου, δι’ ἧς ἡ εἰρημένη ἑταιρία δηλοῖ, ὅτι ἀναλαμβάνει νὰ ἀγοράσῃ ὅλον τὸ παρακρατηθησόμενον ποσὸν τῆς σταφίδος, δυνάμει τῶν διατάξεων τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, ἐπὶ τῇ τιμῇ, περὶ τὴν ὁποίαν προσηνέχθησαν νὰ ἀγοράσωσιν αὐτὸ διάφοροι οἰνοπνευματοπαραγωγοὶ, καὶ ἐπὶ τῇ ῥητῇ ὑποχρεώσει νὰ μὴ χρησιμοποιήσῃ τὸν σταφιδόκαρπον τοῦτον πρὸς ἄλλον σκοπὸν, εἰμὴ πρὸς κατασκευὴν σεραπίου, ἀναλωθησομένου κατὰ τὰ 95 περίπου ἑκατοστὰ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ.

§300ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ σταφὶς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ καταναλίσκεται εἴτε πρὸς βρῶσιν, εἴτε πρὸς μετατροπὴν εἰς οἰνόπνευμα, εἴτε πρὸς κατασκευὴν σιροπίων.

§301Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν προφορικῶς μοὶ ἐξέθηκαν, ὅτι τὸ διὰ τοῦ ἀγορασθησομένου σταφιδοκάρπου κατασκευασθησόμενον σεράπιον ἀντικαθιστᾷ τὴν χρῆσιν τοῦ melasse ἢ τοῦ μέλιτος, διὰ τοῦ ὁποίου ἀλείφουσι τὸν ἄρτον αὐτῶν αἱ πτωχότεραι τάξεις ἐν Ἀγγλίᾳ, καὶ τὸ ὁποῖον, ὅταν ἦναι λευκότερον, εἶναι καὶ ἀκριβότερον.

§302ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ὅμως ἐξαχθῇ εἰς Ρωσσίαν καὶ ἀντικαταστήσῃ ἐκεῖ τὸ σιρόπιον, τότε ὁ σκοπὸς τῆς παρακρατήσεως ματαιοῦται.

§303ΒΑΡΑΤΑΣΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§304ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Συμπίπτει ἡ πρότασίς μου μὲ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου καὶ τῶν λοιπῶν συναδέλφων ἐξ Εὐβοίας εἰς τὸν προσδιορισμὸν τοῦ κατωτάτου ὁρίου τῆς τιμῆς τοῦ σταφιδοκάρπου, τοῦ προωρισμένου εἰς βιομηχανικὴν ἐπεξεργασίαν πρὸς ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, διότι, ἐὰν πωληθῇ ἡ σταφὶς εἰς τὴν τιμὴν τῶν τριάκοντα πέντε δραχμῶν, ὁ οἶνος δὲν δύναται νὰ συναγωνισθῇ πρὸς αὐτὴν διὰ τὴν παραγωγὴν οἰνοπνεύματος. Δὲν νομίζω δὲ νὰ ὑπάρχῃ οὐδεὶς πόθος ἐνταῦθα, ὅπως προστατεύοντες τὴν σταφίδα βλάψωμεν τοὺς οἴνους. Ἐὰν προσδιορίσωμεν τὴν τιμὴν τῆς σταφίδος εἰς 60 δραχμὰς, θέτομεν αὐτὴν εἰς τὴν αὐτὴν περίπου μοῖραν μὲ τοὺς οἴνους. Τοῦτο ὅμως δύναται νὰ φέρῃ εἰς τὸ ἄτοπον, νὰ εὑρεθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἐκποιήσῃ τὸ παρακρατηθησόμενον ποσόν. Ἀλλ’ ἂν ἐπίκειται κίνδυνος καταστροφῆς τῆς οἰνοπαραγωγῆς, ἀφ’ ἑνὸς, τὸ ἄτοπον δὲ τοῦτο ἀφ’ ἑτέρου, τότε βεβαίως πρέπει νὰ φροντίσωμεν κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ διατεθῇ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ διατεθῇ πρὸς οἰνοπνευματοποιίαν ἐν συναγωνισμῷ πρὸς τοὺς οἴνους. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο πρέπει νὰ διατεθῇ εἰς τιμὴν μικροτέραν, ἀλλὰ νὰ διατεθῇ πρὸς ἐξαγωγὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν μετὰ τὴν βιομηχανικὴν κατεργασίαν. Ἔχομεν δὲ καὶ τὴν πρότασιν, ἡ ὁποία μᾶς δίδει τὴν ἐλπίδα, ὅτι μέγα ποσὸν, ἂν ὄχι ὅλον, εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῇ διὰ τὴν ἐξωτερικὴν κατανάλωσιν, εἴτε πρὸς κατασκευὴν σιροπίου, εἴτε πρὸς κατασκευὴν οἰνοπνεύματος. Διὰ τοῦτο, συμπληρῶν τὴν τροπολογίαν μου, προσθέτω, πλὴν τῆς περιπτώσεως, ἣν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν οἱ ἀξιότιμοι ἐξ Εὐβοίας συνάδελφοι, ὅτι πρὸς παραγωγὴν βιομηχανικῶν εἰδῶν ἀποκλειστικῶς πρὸς ἐξαγωγὴν ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ πωλῇ τὴν σταφίδα εἰς τιμὰς κατωτέρας, καὶ προσδιορίζω ἀνώτατον ὅριον δραχ. 40. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι, ἐὰν δυνηθῶμεν νὰ κερδήσωμεν ἀγορὰς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, ἔστω καὶ ἐπὶ εὐτελεῖ τιμῇ ἐπὶ τοῦ παρόντος, θέλομεν δυνηθῆ κατόπιν νὰ ἐκποιῶμεν καὶ ἐπὶ καλλιτέρᾳ τιμῇ τὰ προϊόντα ταῦτα. Νομίζω λοιπὸν ὅτι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ διάθεσις τοῦ σταφιδοκάρπου, τὸν ὁποῖον θὰ παραλάβῃ συμφώνως πρὸς τὸ διπλοῦν τοῦτο συμφέρον, τῆς ἀποσοβήσεως πάσης βλάβης τῆς οἰνοπαραγωγῆς καὶ τῆς ἐπεκτάσεως τῆς καταναλώσεως τῶν παραγομένων ἐκ τῆς σταφίδος εἰδῶν, πιστεύω λέγω, ὅτι δύναται νὰ παραδεχθῇ τὴν πρότασίν μου ταύτην καὶ νὰ αὐξήσῃ τὴν τιμὴν, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ παρέχῃ τὸ προϊὸν πρὸς ἐσωτερικὴν βιομηχανίαν, νὰ ὁρίσῃ δὲ εἰς 40 δραχμὰς κατ’ ἀνώτατον ὅρον τὴν τιμὴν τοῦ ποσοῦ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἤθελεν ἀγοράσει πᾶς ὁ ἀναλαμβάνων τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξάγῃ τὸ προϊὸν αὐτό, εἴτε οἰνόπνευμα εἶναι, εἴτε σιρόπιον.

§305Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης ἔχει τὸ ἑξῆς βέβαιον ἀποτέλεσμα. Ἐὰν ἤθελε προσδιορισθῆ ἡ τιμὴ τοῦ ἀποταμιευθησομένου σταφιδοκάρπου ὄχι κατωτέρα τῶν 60 δραχμῶν διὰ τὸ οἰνόπνευμα, τὸ ὁποῖον προορίζεται νὰ καταναλωθῇ ἐν τῷ τόπῳ, ἦτο ταὐτὸν ὡς ἂν ἀπαγορεύσωμεν τὴν χρῆσιν τοῦ σταφιδοκάρπου εἰς παραγωγὴν οἰνοπνεύματος ἐν τῷ ἐσωτερικῷ· εἶναι δ’ εὐθύτερον καὶ εἰλικρινέστερον νὰ εἴπωμεν, ὅτι διατίθεται τὸ ποσὸν τοῦ σταφιδοκάρπου εἰς βιομηχανικὴν χρῆσιν ἐν τῷ Κράτει, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως τὸ προϊόν αὐτῆς νὰ ἐξαχθῇ. Ἐγὼ καὶ πᾶς ἄλλος ἐπιθυμῶ νὰ κατορθωθῇ τοῦτο, ἀλλὰ δὲν ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ἐπιθυμίας καὶ τῆς θελήσεως ἡμῶν, ἐξαρτᾶται ἐκ τῶν βιομηχανικῶν περιστάσεων, ὑπὸ τὰς ὁποίας θέλει εὑρεθῆ ὁ ἀγοράσας τὸν σταφιδόκαρπον, ὁ μεταποιήσας αὐτὸν εἰς οἰνόπνευμα καὶ ὁ μέλλων νὰ ἐξαγάγῃ αὐτόν. Ἐν πρώτοις πρέπει νὰ ἐξετάσῃ, ἐὰν εὕρῃ ἀγορὰς, εἰς τὰς ὁποίας δύναται νὰ ἀποστείλῃ τὸ προϊόν του, δεύτερον, ἐὰν τὸν συμφέρῃ· τοῦτο δὲ τὸ δεύτερον ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται εἰς τὰ Κράτη, εἰς τὰ ὁποῖα μέλλει νὰ ἀποστείλῃ τὸ οἰνόπνευμα, καὶ ἀπὸ τὰς ἄλλας περιστάσεις τῆς ἐμπορίας τοῦ οἰνοπνεύματος ἐν ταῖς χώραις ἐκείναις, καὶ μάλιστα ἐὰν ἐκεῖ προορίζηται νὰ ἀνταγωνισθῇ πρὸς ἄλλα οἰνοπνεύματα. Ἑπομένως τότε ἡ διάθεσις τοῦ σταφιδοκάρπου ἀποκλειστικῶς πρὸς χρῆσιν βιομηχανικὴν, ὅπως τὸ προϊόν αὐτῆς ἐξάγηται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, εἶναι τοσοῦτον περιοριστικὴ τῆς εὐκολίας πρὸς διάθεσιν τοῦ σταφιδοκάρπου, ὥστε θέλει μᾶς καταδικάσει νὰ τὸν κρατῶμεν ἄχρηστον. Τοιουτοτρόπως θέλομεν ἔχει τὸν σταφιδόκαρπον, τὸν ὁποῖον θὰ λάβωμεν ἀντὶ εἴδους εἰς τὰς ἀποθήκας μας, καὶ θὰ κρατῶμεν αὐτὸν ἄχρηστον, τοῦτο δὲ θέλει ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα ὄχι μόνον τὴν ἀπώλειαν τοῦ σταφιδοκάρπου, ἀλλὰ ζημίαν βεβαίαν τοῦ δημοσίου ταμείου ἐξ 1,200,000 δραχμῶν, πλὴν τῶν ἐξόδων, τὰ ὁποῖα θέλει καταβάλει τὸ Δημόσιον, ἵνα παραλάβῃ τὸν σταφιδόκαρπον καὶ ἀποθηκεύσῃ αὐτὸν, εἰς ζυγιστὰς καὶ εἰς φύλακας, τὴν ζημίαν δὲ ταύτην νομίζω ὅτι τὸ ταμεῖον δὲν πρέπει νὰ ὑποστῇ. Ἀλλὰ ἔχομεν καὶ κινδύνους ἄλλους, ἐὰν γένηται δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἄγουσιν εἰς τὰ ἀποτελέσματα ταῦτα. Τότε δύναται νὰ πωλῆται ὁ σταφιδόκαρπος εἰς τὴν ἐσωτερικὴν βιομηχανίαν, νὰ παράγηται οἰνόπνευμα, καὶ τὸ οἰνόπνευμα αὐτὸ νὰ καταναλίσκεται ἐν τῷ τόπῳ, ἀλλ’ ἡ σταφὶς θέλει προτιμᾶσθαι ἀπὸ τὸν οἶνον καὶ τὰ στέμφυλα, καὶ θέλει ἐμποδίζει τοὺς καλλιεργητὰς τῆς ἀμπέλου νὰ πωλῶσι τὸ προϊόν αὐτῶν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι καλλίτερον νὰ ἐξεύρωμεν τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ μὴ ἀποκλείσωμεν τὸν καλλιεργητὴν τῆς ἀμπέλου πρὸς τὴν πώλησιν τῆς σταφίδος· διὰ τοῦτο ἐγὼ ἐδήλωσα, ὅτι εἶμαι διατεθειμένος νὰ δεχθῶ τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν οἱ κύριοι Βουλευταὶ, οἵτινες ἔχουσί τινα γνώμην, ἤθελον προβάλει, καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἤθελον ἀπαγορεύει τὴν ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος διάθεσιν τοῦ σταφιδοκάρπου, τὸν ὁποῖον θέλομεν παραλάβει, ὡς φερ’ εἰπεῖν, ἂν προβάλωσιν εἴτε τὴν γνώμην νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ διάθεσις τοῦ σταφιδοκάρπου εἰς ὡρισμένον χρόνον, ἢ ἄλλην, ἣν ἤθελον ἐγκρίνει.

§306ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὀλίγον τὸ διάστημα, διότι τὰ στέμφυλα καὶ τὸ γλεῦκος τὰ ἀποθηκεύουσι καὶ τὰ ἀποστάζουσι τὸν Ἰανουάριον.

§307Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂς δεχθῶμεν μέχρι τέλους Φεβρουαρίου, ἢ καὶ ἀργότερον.

§308ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Καὶ αὐτὸ ἐὰν γείνῃ, εἶναι ἀνωφελὲς, διότι οἱ καταστηματάρχαι οἰνοπνευματοποιίας θὰ περιμένωσιν, ἀφοῦ θὰ γνωρίζουν, ὅτι ὑπάρχει ἀπόθεμα σταφίδος, τὸ ὁποῖον θὰ πωληθῇ.

§309Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Σημειώσατε ὅμως ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ μίαν ἄλλην περίπτωσιν ἐνδεχομένην. Ὑποθέσατε ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν μεταποιεῖται εἰς νόμον, καὶ ὑποθέσατε ὅτι τὰ πράγματα μένουσιν εἰς τὴν ἰδίαν κατάστασιν, ἑπομένως τὸ 1895, κατὰ τὴν φθινοπωρινὴν καὶ χειμερινὴν περίοδον, καὶ τὴν πρώτην περίοδον τοῦ 1896 θέλομεν διέλθει ὡς καὶ τὸ παρελθὸν ἔτος. Ἤδη προμηνύεται ἡ συγκομιδὴ τῆς σταφίδος πλουσία· ἐπειδὴ τὸ ἀπόθεμα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἐκ παρελθουσῶν συγκομιδῶν, εἶναι γνωστόν, μεγάλη ὑπάρχει πιθανότης, ὅτι ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος θέλει εἶσθαι ἐξηυτελισμένη, καὶ ἡ εἰς τοιαύτην ἐξηυτελισμένην τιμὴν προοριζομένη ποσότης δὲν θέλει εἶσθαι 40 ἢ 60 ἑκατομμυρίων, ἀλλὰ 200 ἑκατομμυρίων· ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ σταφὶς θέλει πωληθῆ ὄχι 35 δραχμὰς, ἀλλὰ 25 δραχμὰς, καὶ ἑπομένως οἱ καλλιεργηταὶ τῆς ἀμπέλου οὐ μόνον δὲν θέλουσι δυνηθῆ νὰ συναγωνισθῶσι πρὸς τοὺς καλλιεργητὰς τῆς σταφιδαμπέλου, ἀλλὰ τὸ προϊὸν αὐτῶν θέλει ἀποκλεισθῆ ἐντελῶς, διότι θέλει προτιμηθῆ ἡ σταφίς. Ἡ περίπτωσις αὕτη δὲν εἶναι ἀπίθανος, ἔχει πιθανότητας, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἠθέλομεν λάβει κανὲν μέτρον. Ἀπέναντι αὐτῆς τῆς περιπτώσεως τῆς, ὡς εἶπον, ἥκιστα ἀπιθάνου, τῆς ἐχούσης πιθανότητας νὰ λάβῃ χώραν, ἔχομεν τὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν δημιουργεῖ τὸ νομοσχέδιον. Λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον, ἀφοῦ καθίσταται οὕτως ἀναγκαῖον, καὶ ἀναγκαῖον ἴσως καὶ διὰ τοὺς καλλιεργητὰς τῆς ἀμπέλου, πρέπει νὰ τὸ καταστήσωμεν τοιοῦτον, ὥστε νὰ εὐκολύνωμεν τὸν συναγωνισμόν. Προθεσμία λοιπόν τις οἱαδήποτε νομίζω ὅτι θέλει ἐξασφαλίζει αὐτούς. Ἀλλὰ μοὶ λέγετε, ὅτι οἱ ἔχοντες ἐργοστάσια οἰνοπνευματοποιΐας θέλουσι γνωρίζει, ὅτι ὑπάρχει ἀπώλητος σταφὶς, ἑπομένως θέλουσι γνωρίζει, ὅτι ἡ σταφὶς θέλει πωληθῆ εἰς τιμὴν εὐθηνὴν, ὅτι ἔχουσιν ἀποταμιεύματα, ἢ ὅτι θέλουσι παρασκευάσει ἀποταμιεύματα, διὰ νὰ μὴ περιμένωσι τὴν σταφίδα εἰς ὡρισμένον χρόνον, ἀλλὰ νὰ ἐργασθῶσι καὶ πρὸ τοῦ ὁρισθησομένου χρόνου. Τόσον τὸ καλλίτερον διὰ τοὺς καλλιεργητὰς τῆς ἀμπέλου, διότι τὰ ἀποταμιεύματα, τὰ ὁποῖα ἐκεῖνοι θέλουσι παρασκευάσει, θέλουσι πορισθῆ ἀπὸ τοὺς καλλιεργητὰς τῆς ἀμπέλου.

§310ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τότε ζημιοῦται τὸ Δημόσιον.

§311ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ δίλημμα, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι φυσικὴ συνέπεια τῆς οἰκονομίας τοῦ νομοσχεδίου.

§312Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τῶν περιστάσεων.

§313ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀποτέλεσμα τῶν περιστάσεων.

§314Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὡς τὰ εἴπετε, ἐδήλου ὅτι ἦτο δυνατὸν τὸ νομοσχέδιον νὰ διασκευασθῇ ἄλλως.

§315ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ διασκευασθῇ ἄλλως· διὰ τοῦτο παρακαλῶ, πρὸς πρόληψιν τοῦ διλήμματος τούτου, τὸ ὁποῖον θέτει τὸ Δημόσιον εἰς τὴν ἀνάγκην καὶ τὴν ἀδυναμίαν σχεδὸν νὰ ἀποφύγῃ τὴν μεγάλην ζημίαν τὴν ἐκ τῆς εἰσπράξεως τοῦ φόρου εἰς εἶδος, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν δύναται νὰ διαθέσῃ μέγα μέρος πρὸς ἐξαγωγήν, πρὸς ἀποφυγὴν, λέγω, τοῦ διλήμματος ἐπρότεινα τὴν ἐλάττωσιν τοῦ βάρους, τὸ ὁποῖον ἀναδέχεται τὸ Δημόσιον διὰ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ εἰς χρήματα πληρονομένου ἐγγείου φόρου. Ἀλλ’ ἀπεῤῥίφθη ἡ πρότασίς μου αὕτη, καίτοι ἀνέπτυξα τὸν σύνδεσμον αὐτῆς μετὰ τοῦ διλήμματος, εἰς τὸ ὁποῖον περιήλθομεν. Ἂν ἡ ἐλάττωσις τοῦ ἐγγείου φόρου εἰς χρήματα εἶχε περιορισθῆ κατὰ τὴν πρότασίν μου εἰς 3 καὶ ½ δρ. κατὰ χιλιόλιτρον, ἀντὶ τῶν δρ. 4, αἵτινες ἐψηφίσθησαν, βεβαίως θὰ ἦτο ἐλαφρότερον τὸ βάρος τοῦ Δημοσίου. Νομίζω ὅτι ἡ ἀπαγόρευσις τῆς ἐκποιήσεως τοῦ παραληφθησομένου σταφιδοκάρπου μέχρις Ἀπριλίου, ἢ καὶ μέχρι Φεβρουαρίου, καθιστᾷ τὸ βάρος τὸ δημόσιον πολὺ μεγαλείτερον, διότι δὲν θὰ ἔχῃ πλέον καιρὸν νὰ ἐκποιήσῃ καθ’ ἕνα οἱονδήποτε τρόπον, εἰμὴ κατὰ τὸ διάστημα τῶν 4 ἢ 5 μηνῶν μέχρι τῆς νέας ἐσοδείας, ἥτις δὲν ἠξεύρομεν τί δύναται νὰ παρουσιάσῃ. Κατὰ πᾶσαν δὲ πιθανότητα, ἐὰν ἐξακολουθῇ ἡ κατάστασις, ὡς ἐξακολουθεῖ ἀπὸ διετίας, θὰ παρουσιάσῃ ἄλλο περίσσευμα, καὶ θὰ προκαλέσῃ τὴν σκέψιν τῆς Πολιτείας καὶ περὶ αὐτοῦ. Τὸ Δημόσιον ἐντὸς 5 μηνῶν δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ τὸ ἐκποιήσῃ, εἰμὴ σπεῦδον πλειότερον ἀφ’ ὅ,τι οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ Πατρῶν καὶ Πύργου. Ἐὰν δὲν λάβωμεν ἓν μέτρον τώρα, ἡ ζημία ἔσται ἀναπόφευκτος διὰ τοῦ μέτρου τούτου, ἐνῷ διὰ τοῦ μέτρου τοῦ ἄλλου, τῆς ἐλευθερίας τοῦ Δημοσίου ἀπὸ τοῦδε νὰ ἐκποιήσῃ αὐτὸ, ἀλλ’ ὑπὸ ὅρους ἐπιτρέποντας τὸν συναγωνισμὸν τῆς ἀμπέλου καὶ μὴ παραβλάπτοντας τὴν κατανάλωσιν τῶν προϊόντων αὐτῆς, καὶ ὑπὸ ὅρον πάσης ἐλευθερίας, ἐὰν εὕρῃ ἐκποίησιν διὰ βιομηχανικὴν χρῆσιν πρὸς ἐξαγωγὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, διὰ τοῦ μέτρου τούτου ἐξασφαλίζομεν τὴν ἄμπελον, ἀφίνομεν δὲ τὴν πιθανότητα τῆς ἐκποιήσεως εἴτε πρὸς ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν πρὸς 60 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον, εἴτε πρὸς ἐξαγωγὴν εἰς τιμὴν κατωτέραν τῶν 40 δρ. Γνωρίζω δὲ, ὅτι ἐπωλήθη σταφὶς πρὸς παραγωγὴν οἰνοπνεύματος εἰς τιμὴν περίπου 60 δρ. κατὰ χιλιόλιτρον. Ὁ κ. Κοκκέβης, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι παρὼν κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν, μοὶ εἶπεν, ὅτι ὁ ἴδιος καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἐκ τῆς ἐπαρχίας του ἐπώλησαν εἰς τὴν τιμὴν ταύτην πλέον τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου ἐν Κυπαρισσίᾳ εἰς οἰνοπνευματοποιούς. Καὶ ἄλλαι δὲ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔλαβον, μὲ πείθουσιν, ὅτι δύναται νὰ ἐκποιηθῇ εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν μέρος μικρὸν σταφίδος διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν. Τὸ μέγα ποσὸν, ἵνα τὸ ἐκποιήσωμεν ἐπωφελῶς, θὰ τὸ ἐκποιήσωμεν διὰ τὴν ἐξωτερικὴν κατανάλωσιν, καὶ, ὡς εἶπον, ἔχομεν ἤδη μίαν πρότασιν· δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον αὕτη θὰ ἀπολήξῃ εἰς ἀποτελέσματα σοβαρά. Ἐνδέχεται ὅμως νὰ ἔχωμεν καὶ ἄλλας προτάσεις, ὄχι διὰ τὸ ὅλον, ἀλλ’ οἰνοπνευματοποιοῦ, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἀγοράσῃ πρὸς 30 ἢ 32 ἢ 35 δραχμὰς, ἵνα παραγάγῃ οἰνόπνευμα. Μένουσι λοιπὸν ἐλπίδες ἐκποιήσεως. Κατὰ τὸν τρόπον ὅμως, τὸν ὁποῖον προτείνετε, ἐὰν ἀναβάλητε τὴν πώλησιν μέχρις Ἀπριλίου, οὐδεμίαν ἐλπίδα δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ὅτι θὰ ἐκποιήσωμεν τὴν παραληφθησομένην σταφίδα εἰς τιμὰς ἔστω καὶ 30 δραχμῶν.

§316Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ τροπολογία ὑμῶν, τὴν ὁποίαν ἐσυστήσατε μετὰ τόσης πατρικῆς στοργῆς, ἔχει αὐτὴν τὴν ἀρετὴν, ὅτι ἀπαγορεύει εἰς ἡμᾶς νὰ ἐκποιήσωμεν τὸν σταφιδόκαρπον, τὸν ὁποῖον θέλαμεν ἔχει ἐν ταῖς ἀποθήκαις, οὔτε πρὸς οἰνοπνευματοποιίαν οὔτε πρὸς σεραποποιίαν, διότι οὔτε ἡ μία βιομηχανία οὔτε ἡ ἄλλη θέλει στέρξει τὸν σταφιδόκαρπον εἰς τιμὴν μὴ κατωτέραν τῶν 60 δραχμῶν· διὰ τὴν ἐξωτερικὴν δὲ κατανάλωσιν, ἡ μὲν ἐξαγωγὴ οἰνοπνεύματος εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι βεβαία, ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι βεβαία ὡς συμφέρουσα ἢ ὡς δυνατὴ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ παραχθησομένου οἰνοπνεύματος, ἐπὶ τοσοῦτον εἶναι ἀπίθανος ἡ πώλησις τοῦ σταφιδοκάρπου.

§317ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἰς 35 δραχμὰς εἶναι πιθανή.

§318Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν συμφέρῃ εἰς αὐτούς, τὸ γνωρίζουσιν ἐκεῖνοι, ἡμεῖς δὲν τὸ γνωρίζομεν, καὶ ἐκεῖνοι, διὰ νὰ τὸ γνωρίζωσι, πρέπει νὰ ἔχωσι πληροφορίας περὶ εἰσαγωγικῶν δασμῶν εἰς τὰς χώρας, ὅπου πρόκειται νὰ εἰσαγάγωσι τὸ προϊόν.

§319ΒΑΛΕΤΑΣ...

§320Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ σύστημα τῶν ἀμοιβῶν τὸ ἐννοῶ. Ἀλλ’ αἱ ἀμοιβαὶ προσδιορίζονται καὶ ἀπονέμονται, ὅταν ἦναι γνωστοὶ οἱ ὅροι τῆς ἐμπορίας. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐξετασθῇ τὸ σύστημα, νὰ γείνῃ φανερὸν, ὅτι διὰ τῆς ἀμοιβῆς θέλει κατασταθῆ δυνατὴ ἡ ἐμπορία τῆς σταφίδος, καὶ τότε τὸ Κράτος νὰ δίδῃ ἀμοιβήν· ἀλλὰ σήμερον δὲν εἶναι περίστασις τοιαύτη, τὸ ἔδαφος δὲν παρεσκευάσθη ἔτι. Ἡμεῖς ἔχομεν δύο προτάσεις· ἐν ᾗ περιπτώσει ἠθέλομεν κρίνει ὅτι ἡ ἀποδοχὴ τῆς μιᾶς προτάσεως, εἴτε διὰ τὸ ὅλον εἴτε διὰ μέρος ποσοῦ προοριζομένου διὰ τὴν βιομηχανίαν τῆς οἰνοπνευματοποιΐας ἐκ τῆς σταφίδος, ἤθελε κατά τι ἐπηρεάσει δυσαρέστως τὸν συναγωνισμὸν τῶν καλλιεργητῶν τῆς ἀμπέλου πρὸς τοὺς καλλιεργητὰς τῆς σταφιδαμπέλου διὰ τὸ προϊὸν τῆς ἀμπέλου, βεβαίως ἠθέλομεν προτιμήσει τὴν δευτέραν πρότασιν, τὴν πρότασιν τῆς σεραποποιΐας, ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει ἠθέλομεν κρίνει, ὅτι δὲν θέλει ἀσκήσει ἐπιῤῥοήν τινα δυσάρεστον διὰ τὸ προϊὸν τῆς ἀμπέλου, δυνάμεθα νὰ παραχωρήσωμεν ἓν μέρος σταφιδοκάρπου εἰς τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν, ἀλλὰ τὸ μέρος τοῦτο δεχόμεθα νὰ μὴ τὸ πωλήσωμεν κατὰ τοὺς μῆνας αὐτούς, ἀλλὰ νὰ ἀναβάλωμεν τὴν πώλησιν αὐτοῦ ἐπί τινα καιρόν.

§321Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι αὐτό, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν νὰ καθιερώσωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον, δηλαδὴ νὰ ὑποχρεώσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ πωλήσῃ πρὸ τοῦ Ἀπριλίου σταφιδόκαρπον, θὰ μᾶς φέρῃ εἰς τὸ ἑξῆς ἄτοπον· Θὰ μᾶς φέρῃ εἰς τὸ ἄτοπον νὰ μὴ δυνηθῶμεν νὰ διαθέσωμεν τὸν σταφιδόκαρπον πρὸς οἰνοπνευματοποιΐαν, διότι εἶναι γνωστὸν, ὅτι τὰ μεγάλα ἐργοστάσια Πειραιῶς καὶ Φαλήρου ἐργάζονται κατὰ τοὺς χειμερινοὺς μῆνας, δηλαδὴ τὸν Σεπτέμβριον, Ὀκτώβριον, Νοέμβριον μέχρις Ἀπριλίου· τοὺς θερινοὺς μῆνας τὰ ἐργοστάσια ταῦτα δὲν δύνανται νὰ ἐργασθῶσι μὲ σταφίδα, διότι αὕτη ὀξυνίζει εἰς τὰς λάντσας, τοῦθ’ ὅπερ προξενεῖ εἰς τὰ καταστήματα τῆς οἰνοπνευματοποιΐας ζημίαν ἱκανῶς σπουδαίαν. Ἐπειδὴ βεβαίως κανεὶς τῶν οἰνοπνευματοποιῶν δὲν θὰ ἦναι εὐδιάθετος νὰ ὑποστῇ τὴν ζημίαν ταύτην, θὰ σταυρώσῃ τὰς χεῖράς του καὶ δὲν θὰ ζητήσῃ σταφιδόκαρπον. Ὁ σταφιδόκαρπος λοιπὸν ἐξ ἀνάγκης θὰ μείνῃ εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Δημοσίου, καὶ τὰ μεγάλα οἰνοπνευματοποιεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ γνωρίζωσιν, ὅτι τὸν ἐρχόμενον Σεπτέμβριον θὰ ἔχητε εἰς βάρος σας αὐτὸ τὸ μέγα ποσὸν τοῦ σταφιδοκάρπου, θὰ σᾶς ἔχωσιν ὑποχειρίους, διότι θὰ σᾶς ἀναγκάσωσι μεθαύριον νὰ τὸν πωλήσητε μὲ 30 δραχμὰς τὴν χιλιάδα.

§322Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν γνωρίζω ὅτι τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα δὲν ἐργάζονται κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας.

§323Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐκεῖνα ἐξ αὐτῶν, ὅσα μεταχειρίζονται σταφίδα, δὲν δύνανται νὰ ἐργασθοῦν.

§324Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἐγὼ ἀπ’ ἐναντίας φρονῶ, ὅτι τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα, τὰ ὁποῖα παράγουσιν οἰνόπνευμα ἐκ σταφίδος, θέλουσιν ἐργασθῆ τὸ θέρος, διότι πρέπει πρὸ τῆς ἀποστάξεως νὰ γείνῃ ἡ ζύμωσις τῆς σταφίδος, ἡ δὲ ζύμωσις τῆς σταφίδος γίνεται καλλιτέρα κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας.

§325ΛΕΒΕΝΤΗΣ. Ἡ σταφὶς εἶναι ξηρὰ καὶ τὴν μεταχειρίζονται πρὸ 5 ἡμερῶν. Δὲν εἰργάζοντο τὰ καταστήματα τὸ θέρος, διότι δὲν εἶχον ὕλην, ἀλλὰ μὲ τὴν σταφίδα ἔχουν ὕλην καὶ θὰ ἐργάζωνται.

§326Ν. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Πάντες ὁμολογοῦσιν, ὅτι δύναται νὰ γείνῃ ἡ ξήρανσις καὶ τὸ θέρος.

§327ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι διὰ τῆς προτάσεως μου παρεμποδίζεται ἡ Κυβέρνησις νὰ πωλήσῃ τὸν σταφιδόκαρπον. Οὐδαμῶς· διότι κατὰ τὴν πρότασίν μου ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἐκποιήσῃ τὸν σταφιδόκαρπον κατ’ ἀνώτατον ὅρον εἰς τιμὴν 40 δραχμῶν.

§328ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτείνω, τὸ ποσὸν αὐτὸ νὰ μένῃ μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου, ὅτε θὰ συνέλθῃ ἡ Βουλὴ, καὶ τότε ν’ ἀποφασίσωμεν.

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἀπεῤῥίφθη.

§330ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως γνωρίζω, ὅτι κατὰ τὸ θέρος τὰ μεγάλα οἰνοπνευματοποιεῖα ἐργάζονται.

§331ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ μεγάλα ἐργάζονται· τὰ ἄλλα, δὲν ἠξεύρω διατὶ, δὲν ἐργάζονται.

§332ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁ λόγος εἶναι, ὅτι τὰ δύο μεγάλα καταστήματα τοῦ Φαλήρου κατεσκευάσθησαν ἐν ἐποχῇ, καθ’ ἣν ἐπετρέπετο ἡ ἀπόσταξις ἐξ ἀμυλωδῶν οὐσιῶν, καὶ χάριν αὐτῶν κυρίως ἱδρύθησαν, ἐκέρδιζον δὲ πολλά. Ἐπῆλθον ὅμως οἱ γνωστοὶ νόμοι, οἱ ἀπαγορευτικοὶ, οἵτινες κατέστησαν ἀσύμφορον τὴν ἐργασίαν ἐπὶ τῶν ἀμυλωδῶν, καὶ τότε ἠναγκάσθησαν νὰ συνεταιρισθῶσι καὶ νὰ ἔλθωσιν εἰς συνεννόησιν, ὅπως ἐργάζωνται ἐναλλὰξ, πότε τὸ ἓν καὶ πότε τὸ ἄλλο. Τοῦτο καὶ γίνεται νομίζω.

§333Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα ἐχώρισαν.

§334ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Σήμερον ἔρχεται εἰς Πειραιᾶ μέγα ποσὸν οἰνοπνεύματος πρὸς καθαρισμὸν ἐκ τῶν γειτονικῶν ἐπαρχιῶν, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν συμφέρει εἰς τὰ δύο μεγάλα καταστήματα ν’ ἀποστάζουν τὸν ἀραβόσιτον, ἀφοῦ δὲν ἔχουν πλέον τὴν μεγάλην ὠφέλειαν, τὴν ὁποίαν εἶχον ἐξ ἀποστάξεως τῶν ἀμυλωδῶν οὐσιῶν.

§335ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ δύο αὐτὰ ἐργοστάσια εἶναι οἱ κυριώτεροι παράγοντες, διότι παράγει ἑκάτερον 400,000 ὀκάδας.

§336ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοὶ φαίνεται ὅτι ὁ φόβος ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐκποιήσῃ τὸν καρπὸν εἰς τιμὴν 60 δραχμῶν, δὲν εἶναι βάσιμος. Μοὶ ἐφάνη ὅτι οἱ λογαριασμοὶ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Βόλου εἶναι ἀκριβεῖς. Εἶπεν ὅτι ἡ μὲν σταφὶς περιέχει οἰνόπνευμα 25%, οἱ δὲ οἶνοι 11 ἕως 12 τοῖς ἑκατὸν, καὶ ὅτι, ὅταν αἱ σταφυλαὶ ἀγοράζωνται πρὸς 10 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, δύναται ν’ ἀποσταχθῇ οἰνόπνευμα ἐκ σταφίδος, ὅταν αὕτη πωλῆται πρὸς 30 λεπτὰ, δηλ. 110 δραχμὰς τὴν χιλιάδα. Ἤδη προτείνεται κατώτατος ὅρος τῆς τιμῆς 60 δραχμαὶ, καὶ νομίζω ὅτι εἶναι τιμὴ πολὺ καλὴ διὰ τὰ ἐργοστάσια, καὶ θὰ σπεύσουν ν’ ἀγοράσουν, ἐν ᾧ, ἐὰν θέσωμεν ἀπεριόριστον ὅρον, καὶ ἀφήσωμεν τὸ Δημόσιον νὰ πωλήσῃ εἰς τιμὴν 30 καὶ 40 δραχμῶν, νομίζω ὅτι ἡμεῖς οἱ ἴδιοι θὰ συντρέξωμεν εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλομεν ν’ ἀποφύγωμεν, νὰ ἐξευτελίσωμεν δηλαδὴ τὸ προϊὸν, καὶ δὲν ἐννοῶ διατί ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπιμένει· διότι δὲν ὑπάρχει φόβος ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ πωλήσῃ.

§337Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ ταῖς ἀμφιβολίαις, αἵτινες προέκυψαν ὡς πρὸς τὸν χρόνον, καθ’ ὃν ἐργάζονται τὰ καταστήματα τῆς οἰνοπνευματοποιΐας, ἀδυνατῶ νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη. Ἀλλὰ τὸ καθῆκόν μου βεβαίως εἶναι νὰ λάβω τοιαύτην πρόνοιαν, ὥστε νὰ προφυλάξω ὅσον τὸ δυνατὸν τὰ συμφέροντα τῶν παραγωγῶν.

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον 9 εἶναι σύνθετον· ἑπομένως ἀπαγγέλλω τὴν διαίρεσιν, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις. Ἀλλ’ ἐκ τῶν 6 τροπολογιῶν πέντε εἶναι σύνθετοι. Τὸ πρῶτον θέμα διαιρεῖται εἰς δύο· αʹ) νὰ ὁρισθῇ ἡ κατωτέρα τιμὴ, εἰς ἣν θὰ ἐκποιῇ τὸ Δημόσιον τὴν σταφίδα, ἣν θὰ λαμβάνῃ· βʹ) ἀπὸ τίνος ἐποχῆς θὰ ἐπιτρέπηται νὰ γένηται ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ἡ ἐκποίησις τοῦ ποσοῦ τοῦ σταφιδοκάρπου. Τὸ ἕτερον θέμα εἶναι καὶ αὐτὸ σύνθετον· αʹ) νὰ γένηται διάκρισις μεταξὺ σταφίδος ἐκποιουμένης εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ σταφίδος ἐκποιουμένης εἰς τὸ ἐξωτερικόν· καὶ βʹ) εἰς ποίαν τιμὴν δέον νὰ ἐκποιηθῇ τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος, ὅπερ θὰ λάβῃ τὸ Δημόσιον.

§339Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅλα αὐτὰ εἶναι τροπολογίαι· ὥστε ὅσοι ψηφίσουν ὑπὲρ τοῦ ἄρθρου, δὲν θὰ δώσουν ψῆφον ὑπὲρ τῶν τροπολογιῶν.

§340ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐπὶ τοῦ πρώτου θέματος, νὰ ὁρισθῇ ἡ κατωτέρα τιμή. Εἶναι πρῶτον ἡ τροπολογία τοῦ κ. Καραπάνου, ἡ ὁποία ἔχει οὕτω.

§341ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ὁ κατὰ τὸ ἄρθρ. 2 σταφιδόκαρπος ἐκποιεῖται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ μέρη οὐχὶ ἐλάσσονα τῶν 25,000 λιτρῶν, εἴτε διὰ δημοσίου πλειστηριασμοῦ, εἴτε καὶ ἄνευ τοιούτου, πρὸς βιομηχανικὴν μόνον κατεργασίαν καὶ παραγωγὴν εἰδῶν προωρισμένων εἴτε πρὸς ἐπιτόπιον κατανάλωσιν καὶ πρὸς ἐξαγωγήν, εἴτε ἀποκλειστικῶς πρὸς ἐξαγωγὴν μόνον. Ἡ τιμὴ τοῦ σταφιδοκάρπου τούτου ὁρίζεται ἑκάστοτε διὰ Β. Διατάγματος, δὲν δύναται δὲ νὰ ᾖ κατωτέρα τῶν 60 δρ. κατὰ χιλιόλιτρον διὰ τὸν ἐκποιούμενον πρὸς ἐπιτόπιον κατανάλωσιν καὶ πρὸς ἐξαγωγήν, μήτε ἀνωτέρα τῶν 40 δρ. διὰ τὸν ἐκποιούμενον ἀποκλειστικῶς πρὸς ἐξαγωγήν. Ἀπαγορεύεται δὲ κτλ.» (ὡς ἔχει).

§342ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Καραπάνου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Μετὰ τὴν τροπολογίαν ταύτην ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἄλλο θέμα· εἰς ποίαν τιμὴν δέον νὰ ἐκποιηθῇ τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος, ὅπερ θὰ λάβῃ τὸ Δημόσιον. Δύο τροπολογίαι ἔχουν ὑποβληθῆ, ἡ τοῦ κ. Πεταλᾶ, ὁ ὁποῖος ὁρίζει νὰ μὴ πωληθῇ εἰς τιμὴν κατωτέραν τῶν 50 δραχμῶν, καὶ ἡ τῶν κ. Βουλευτῶν ἐκ Χαλκίδος καὶ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Σκοπέλου, οἱ ὁποῖοι ὁρίζουσι νὰ μὴ πωληθῇ εἰς τιμὴν κατωτέραν τῶν 60 δραχμῶν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἰθάκης, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου θέματος: «ἀπὸ τίνος ἐποχῆς θὰ ἐπιτρέπηται νὰ γίνηται ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ἡ ἐκποίησις τοῦ ποσοῦ τοῦ σταφιδοκάρπου», ὑπάρχουν 4 τροπολογίαι, ἡ τοῦ κ. Πετιμεζᾶ, ὁ ὁποῖος ὁρίζει, ὅτι δὲν δύναται νὰ γένηται χρῆσις πρὸ τῆς ἱδρύσεως τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἡ τοῦ κ. Λεβέντη, καθ’ ἣν δὲν δύναται νὰ γένηται χρῆσις πρὸ τοῦ τέλους τοῦ μηνὸς Ἀπριλίου 1896, ἡ τοῦ κ. Πεταλᾶ, καθ’ ἣν δὲν δύναται νὰ γένηται χρῆσις πρὸ τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου τοῦ 1896, καὶ ἡ τῶν κ. Βουλευτῶν ἐκ Χαλκίδος καὶ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Σκοπέλου, καθ’ ἣν δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γένηται χρῆσις πρὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1896. Ἀπωτέρα εἶναι ἡ τοῦ κ. Πετιμεζᾶ. (Ἐνταῦθα ἀποῤῥίπτονται δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστης ψηφοφορίας δι’ ἀναστάσεως καὶ αἱ 4 αὗται τροπολογίαι).

§343ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πλὴν τῶν τροπολογιῶν τούτων ὑπάρχει καὶ τροπολογία τοῦ κ. Καραπάνου.

§344ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ δεύτερον μέρος τῆς τροπολογίας τὸ βλέπω ἐν τῷ νέῳ νομοσχεδίῳ παραδεδεγμένον καθ’ ὁλοκληρίαν εἰς τὸ ἄρθρον 9· ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχουν μεταβολαί τινες, ἐπιφυλάττομαι ν’ ἀναπτύξω τὴν γνώμην μου εἰς τὸ ἑπόμενον ἄρθρον.

§345ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 10, τὸ 9ον τοῦ νομοσχεδίου (ἀναγινώσκεται).

§346Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο πρέπει νὰ γείνῃ προσθήκη, ἀφοῦ ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία, διὰ τῆς ὁποίας ἐχορηγήθη τὸ δικαίωμα νὰ δίδωσι τὸν φόρον εἰς χρήματα ἀντὶ εἴδους. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ τροποποιηθῇ τὸ πρῶτον μέρος τοῦ ἄρθρου οὕτω (ἀναγινώσκει). «Ἐὰν τὸ ἀντίτιμον τοῦ ἐκποιουμένου σταφιδοκάρπου, μετ’ ἀφαίρεσιν τῶν ἐξόδων πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου, ὡς καὶ τὸ τυχὸν εἰς χρῆμα ἀντὶ εἴδους καταβληθὲν, κατὰ τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 ὁριζόμενα, ὑπερβῇ τὸ σύνολον τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 1 ἐκπιπτομένου δημοσίου ἐσόδου, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν» κτλ., ὡς ἔχει τὸ κείμενον τοῦ ἄρθρου.

§347ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ἄρθρον τοῦτο, ὡς εἶπον, εἶναι σύμφωνον μὲ τὴν τροποποίησιν, τὴν προσθήκην μᾶλλον, τὴν ὁποίαν εἶχον προτείνει εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νομοσχεδίου, 9ου κατὰ τὴν νέαν τάξιν. Ἀλλ’ εὑρίσκω τι τὸ ἐλαττωματικόν. Τὸ ἐλαττωματικὸν εἶναι, ὅτι ἀναιρεῖ καθ’ ὁλοκληρίαν τὸν σκοπὸν διὰ τῆς προσθήκης ὅτι ἐκτὸς τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον τὸ Δημόσιον ἤθελε δαπανήσει, καὶ τοῦ συνόλου τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 1 ἐκπιπτομένου δημοσίου ἐσόδου, δηλαδὴ τῶν 4 δραχμῶν ἐπὶ τοῦ ἐξαχθησομένου σταφιδοκάρπου, τὸ Δημόσιον θέλει συνάμα ἀναλάβει ἐκ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκποιήσῃ, καὶ 16½ δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον, ὡς φόρον, ἢ μᾶλλον ὡς ποινήν, ἐπὶ τοῦ παρ’ αὐτοῦ παραληφθέντος ποσοῦ, καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἐξήχθη. Ὑποθέτει δηλ. ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξαχθῇ καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο, καὶ θέλει νὰ λάβῃ καὶ ἐξ αὐτοῦ τὸν φόρον τὸ Δημόσιον, ἐνῷ ἀπεναντίας παρεκρατήσαμεν αὐτὸ, διότι ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐξευτελισμοῦ τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος, τὸν ὁποῖον ὑποθέτομεν, ὅτι ἤθελε προξενήσει, ἤθελε συνάμα μείνῃ ὡς ἀπόθεμα εἰς τὸ ἐσωτερικὸν πρὸς βλάβην καὶ τῆς μελλούσης ἐσοδείας. Νομίζω ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν πρέπει νὰ δείξῃ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἀπληστίαν, ἀλλὰ, ἐὰν πωληθῇ ὁ σταφιδόκαρπος, τὸν ὁποῖον ἔλαβε, καὶ εἰσπράξῃ ποσόν τι, πρέπει ν’ ἀρκεσθῇ νὰ λάβῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐζημίωσεν ἐκ τῶν 4 δραχμῶν κατὰ χιλιάδα τῆς μειώσεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τοῦ ἐξαχθέντος ποσοῦ σταφιδοκάρπου, καὶ τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἐδαπάνησε διὰ τὰς ἀποθήκας, τὸ προσωπικὸν κλπ., τὸ δὲ περίσσευμα νὰ τὸ δώσῃ, ἐὰν εἰλικρινῶς ποθοῦμεν νὰ σχηματίσωμεν ὑπηρεσίαν τινὰ ὑπὲρ τῆς σταφίδος, νὰ τὸ δώσῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην· διότι, ἐὰν δὲν γείνῃ τοῦτο, θὰ ἔχωμεν ὡς ἀποτέλεσμα, ὅτι, ἵνα περισσεύσῃ τι, πρέπει ὁ σταφιδόκαρπος νὰ πωληθῇ ἄνω τῶν 55 δραχμῶν.

§348Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Διατί;

§349ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διότι λαμβάνοντος τοῦ Δημοσίου τὸ ἕβδομον περίπου τοῦ ἐξαγομένου ποσοῦ, μένουσι τὰ 6/7. Τὰ 6/7 φέρουσιν ἑξάκις 4 δραχμὰς, αἵτινες θὰ βαρύνωσι τὸ παραληφθὲν παρὰ τοῦ Δημοσίου ποσὸν σταφίδος, ἤτοι 24 δραχ. περίπου κατὰ χιλιόλιτρον αὐτοῦ. Τοῦτο θὰ χρειασθῇ, ὅπως καλυφθῇ ἡ μείωσις τοῦ ἐξαγωγικοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ ἐξαχθέντος ποσοῦ. Πέντε ἢ ἓξ δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον ἀναμφισβητήτως θέλει δαπανήσει τὸ Δημόσιον δι’ ἀποθήκας, διὰ προσωπικὸν, διὰ συντήρησιν κτλ. Γίνονται οὕτω 30–31 δραχμαί· προσθέτοντες καὶ 16½ γίνονται 48 δραχμαί, αἵτινες πρέπει νὰ μείνωσιν εἰς τὸ Δημόσιον, ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι ὁμαλῶς θὰ πωληθῇ, ὅτι δὲν θὰ καταστραφῇ μέρος, ὅτι δὲν θὰ μείνῃ εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ ὅτι δὲν θ’ ἀπαιτηθῶσι καὶ ἔκτακτοι δαπάναι. Πρέπει νὰ ληφθῶσι παρὰ τοῦ Δημοσίου 48 δραχμαὶ περίπου καὶ ὅ,τι μείνῃ περιπλέον τῶν 48 δραχμῶν, ἐκεῖνο θὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὸν σκοπὸν τῆς προστασίας τῆς σταφίδος. Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιμένωμεν πώλησιν τοῦ σταφιδοκάρπου τούτου εἰς τιμὴν ἀνωτέραν τῶν 18 δραχμῶν· διότι, ὡς εἶπον πρὸ ὀλίγου, πρέπει νὰ ἤμεθα εὐχαριστημένοι, ἂν πωληθῇ τὸ πλεῖστον μέρος πρὸς 35 δραχ. Ἐὰν λοιπὸν θέλωμεν νὰ θεωρήσωμεν τὸν σκοπὸν τοῦτον ὡς ἔχοντα σοβαρότητά τινα, νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀφαιρεθῇ ἐκ τοῦ ἄρθρου τούτου ἡ φράσις «ὡς καὶ τοῦ ἐσόδου, ὅπερ ἤθελεν εἰσπράξει τὸ Δημόσιον ἐκ τοῦ ἀποταμιευθέντος σταφιδοκάρπου, ἐὰν οὗτος ἐξήγετο, ὑπολογιζομένου πρὸς δραχμὰς 16½ κατὰ χιλιάδα ἑνετικῶν λιτρῶν.»

§350Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ δι’ ἄλλον λόγον πρέπει νὰ λείψῃ ἡ φράσις αὕτη, κύριε Πρόεδρε· διότι, ἐὰν δὲν ληφθῇ μέτρον ὑπὲρ τῆς σταφίδος, βεβαίως θὰ ἔλθῃ στιγμὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἐξάγωνται τὰ ἑκατομμύρια ταῦτα, διότι δὲν θὰ εὑρίσκωσι κατανάλωσιν, καὶ ἑπομένως θὰ ζημιοῦται τὸ Δημόσιον πολὺ περισσότερα. Ἐὰν λοιπὸν σκοποῦμεν νὰ συντελέσωμεν πρὸς λῆψιν ἑνὸς ἄλλου μέτρου, ἐκτὸς τοῦ προσωρινοῦ τούτου μέτρου τῆς εἰσφορᾶς, ὑπὲρ τῆς σταφίδος, πρέπει νὰ μὴ χάσωμεν καὶ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἠθέλομεν ὠφεληθῆ, ἐὰν ἐξήγετο ὁ σταφιδόκαρπος. Ἐγὼ μάλιστα νομίζω, ὅτι πρέπει διὰ τῆς διατάξεως ταύτης νὰ κανονίζωνται καὶ τὰ τῆς διαχειρίσεως τοῦ πράγματος τούτου, πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὅπως μὴ γείνῃ σπατάλη τῶν ἐκ τούτου χρημάτων, διότι καὶ πάλιν δὲν θὰ μείνῃ τίποτε, καὶ ὁ σκοπὸς, διὰ τὸν ὁποῖον θέτομεν τὴν διάταξιν ταύτην, εἶναι ἀδύνατον νὰ πραγματοποιηθῇ.

§351ΒΟΤΣΗΣ. Ἀφοῦ δὲν πρόκειται νὰ ἐξαχθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τὸ ποσὸν τοῦτο, δὲν πρέπει νὰ φορολογηθῇ. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ συναινέσῃ, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἑνὸς σκοποῦ, νὰ γείνῃ ἓν ταμεῖον ἀμύνης.

§352Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀλλὰ πρέπει τοὐλάχιστον νὰ εἰσπράξῃ τὸ Δημόσιον τὰς 4 δραχμάς.

§353ΒΟΤΣΗΣ. Βεβαίως.

§354ΜΕΝΤΖΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ γείνῃ μνεία ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅτι οἱ ἰδιοκτῆται δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ πληρόνωσι καὶ τὸν δημοτικὸν φόρον τοῦ παραδοθησομένου εἰς τὸ Δημόσιον σταφιδοκάρπου. Νὰ δίδωσι τὸν σταφιδόκαρπον καὶ νὰ πληρόνωσι καὶ τὸν δημοτικὸν φόρον, εἶναι παραπολὺ βαρύ.

§355ΒΟΤΣΗΣ. Δὲν πληρόνει, ὅταν δὲν ἐξαχθῇ.

§356Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι δῆμοι, εἰς τοὺς ὁποίους ὁ φόρος δὲν εἰσπράττεται κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν, ἀλλ’ ἀπ’ εὐθείας.

§357ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἔχει).

§358ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 12 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχουσι τέσσαρες τροπολογίαι. Μία τοῦ κ. Καραπάνου, ὅστις ζητεῖ νὰ προστεθῇ, ἵνα ἐπιτρέπηται ἡ ἀπόσταξις καὶ ἐκ τῶν σύκων. Τὴν αὐτὴν τροπολογίαν ἔχουσιν οἱ βουλευταὶ ἐκ Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης κ. κ. Δαγρές, Σάλμας, Μποῦτος καὶ Καρατζᾶς.

§359Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ τὰ χαρούπια δὲν εἶναι ἀμυλώδης οὐσία, ἐν τούτοις δὲν παράγουσιν οἰνόπνευμα ὑγιεινόν· τὰ σῦκα ἔχουσι τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα.

§360ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ὑγιεινὸν τὸ οἰνόπνευμα τὸ παραγόμενον ἐκ σύκων καὶ μούρων.

§361ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκτὸς τῆς τροπολογίας ταύτης ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Τσιτσάρα, καθ’ ἣν «ἐπιτρέπεται ἡ διὰ μαύρων μούρων γιγνομένη ἀπόσταξις οἰνοπνεύματος ἐν τοῖς δήμοις Καρπενησίων, Ἀγραίων καὶ Παρακαμπυλίων τῆς Εὐρυτανίας.» Ὑπάρχει ἐπίσης τροπολογία τοῦ κ. Ἐμπειρίκου, καθ’ ἣν ἐπιτρέπεται μόνον ἡ διὰ μούρων γινομένη ἀπόσταξις οἰνοπνεύματος».

§362ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, μὴ ἀποβλέπετε εἰς τὸ μικρὸν τοῦ πράγματος. Προκειμένου περὶ τῶν συκαμίνων, δηλαδὴ τῶν μαύρων μούρων, ὑπάρχει εἷς ἄλλος λόγος, ὁ τοῦ πολλαπλασιασμοῦ, εἰ δυνατόν, τοῦ δένδρου αὐτοῦ, τοῦ τοσοῦτον χρησίμου ὄχι μόνον διὰ τὸν καρπὸν αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑγιεινότατος καὶ ἰαματικὸς, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν μεταξουργίαν. Τὸ πρᾶγμα καθ’ ἑαυτὸ φαίνεται ἀσήμαντον, διότι ἡ ὅλη παραγομένη ποσότης οἰνοπνεύματος ἐκ τοῦ καρποῦ τούτου εἶναι ἐλαχίστη, μάλιστα εἴς τινα μέρη, ὡς ἐν Ζακύνθῳ, ὡς ἤκουσα παρὰ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ἂν καὶ ἔχουσι τοιαῦτα μουρόδενδρα, δὲν παράγουσιν οἰνόπνευμα. Φαντασθῆτε ὅτι εἰς τὴν Εὐρυτανίαν, ὅπου εἶναι γνωστὸν τὸ οἰνόπνευμα τοῦτο, μόλις εἰς δύο ἢ τρεῖς δήμους κατασκευάζεται. Ἀλλ’ ὁ λόγος κυρίως εἶναι ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον προεῖπον, ἵνα ἐνισχυθῇ, εἰ δυνατόν, ὁ πολλαπλασιασμὸς τοῦ δένδρου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι δυσκολώτατος, καὶ χάριν τοῦ καρποῦ, ὁ ὁποῖος καθ’ ἑαυτὸν εἶναι χρησιμώτατος, διότι καὶ εὐάρεστος εἶναι εἰς τὴν γεῦσιν καὶ ὑγιεινότατος καὶ χρησιμεύει καὶ ὡς φάρμακον, διότι ἐκ τῶν μαύρων μούρων γίνεται σιρόπιον, τὸ ὁποῖον εἶναι φάρμακον.

§363Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ τὰ βατόμουρα.

§364ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τὰ συκάμινα, εἶπον, τὰ μοῦρα· ἀλλὰ τὸ ἄλλο εἶναι τὸ σπουδαιότερον· ὅτι τὸ φύλλον αὐτῶν χρησιμεύει εἰς τὴν μεταξουργίαν.

§365Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως· ἀλλ’ ὁ πολλαπλασιασμὸς τῶν συκαμινεῶν δι’ ἑνὸς καὶ μόνου μέσου θέλει ἐνισχυθῆ, διὰ τῆς εὑρέσεως σπέρματος μετάξης ὑγιοῦς. Ἐὰν κατορθωθῇ τὰ βομβύκια νὰ εἰσάγωνται ὑγιᾶ καὶ καρποφόρα, βεβαίως θὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν μωρεῶν, τῶν ὁποίων τὰ φύλλα χρησιμεύουσι πρὸς τροφὴν τῶν μεταξοσκωλήκων.

§366ΙΑΤΡΙΔΗΣ. Τὸ ὅλον ποσὸν, τὸ ὁποῖον παράγεται, δὲν εἶναι 400 ὀκάδες· ἀλλ’ ὁ κ. Χατζόπουλος θέλει νὰ ἀκουσθῇ εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ὅτι μεριμνᾷ περὶ αὐτῆς.

§367ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως δὲν εἶναι ἀξία οὐδ’ ἀπαντήσεώς τινος ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Ἰατρίδου, παραφερομένου διότι ὑποστηρίζω μίαν τροπολογίαν ἄλλου συναδέλφου. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ἡ καταγωγὴ τῆς τροπολογίας, ἡ ὑπογραφή, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ τροπολογία, — διότι εἶναι τροπολογία τοῦ συναδέλφου κ. Τσιτσάρα — παραφέρει τὸν κ. συνάδελφον μέχρι βαθμοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν κινεῖ βέβαια ἀγανάκτησιν, ἀλλ’ ἁπλῶς θυμηδίαν. Εἶναι βεβαίως ἀκριβὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὑπάρχει ἐλπίς, ὅτι θὰ εὑρεθῇ σπόρος ὑγιὴς, ὅπως τοὐλάχιστον μὲ ἐβεβαίουν καὶ εἰς τὸ κατάστημα τὸ ὁποῖον κατασκευάζει ὑφάσματα μεταξωτὰ, τὸ τῆς κ. Καρασταμάτη, καὶ ὅτι θὰ πολλαπλασιασθῇ.

§368ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εὑρέθη διὰ τῆς μεθόδου τοῦ Παστέρ.

§369ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ τέλος πάντων, ὅπως καὶ ἂν ἔχῃ τὸ πρᾶγμα, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἀσημάντου ποσοῦ, καὶ ἐπειδὴ καὶ τὰ ἐλάχιστα πρέπει νὰ χρησιμοποιῶμεν ἐν Ἑλλάδι, ὅταν πρόκειται περὶ ἐνισχύσεως τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς, καὶ ἔχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην ἐνισχύσεως τῶν δενδροφυτειῶν ἐν γένει, πολὺ περισσότερον ὅταν πρόκειται περὶ τοιούτων δένδρων χρησιμωτάτων, καλὸν εἶναι νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὕτη.

§370Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἀπαγόρευσις ἔχει διπλοῦν σκοπόν. Δὲν ἔχει μόνον τὸν σκοπὸν, ἵνα καταστήσῃ ἀποκλειστικῶς χρήσιμον τὸν καρπὸν τῆς ἀμπέλου καὶ τὸν καρπὸν τῆς σταφιδαμπέλου, ἀλλὰ καὶ ν’ ἀποκλείσῃ ὕλας, αἵτινες παράγουσιν οἰνόπνευμα μὴ ὑγιεινὸν, ἑπομένως ὑποβιβάζουσι τὴν ἀξίαν αὐτοῦ. Δὲν εἶναι ὅμως γνωστὸν, ἐὰν τὰ μοῦρα ἦναι ἐκ τῶν ὑλῶν αὐτῶν, ἢ ὄχι.

§371ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Καραπάνου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἔχομεν ἤδη τὴν τροπολογίαν τῶν κ. κ. Δαγρὲ, Μπούτου κλπ. (ἀναγινώσκεται).

§372ΔΑΓΡΕΣ. Τὸ ἓν τρίτον τῶν σύκων καταναλίσκεται εἰς παραγωγὴν οἰνοπνεύματος. Ἐπειδὴ παρεδέχθημεν τὴν τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου 2, φρονῶ ὅτι δὲν φέρει καμμίαν δυσκολίαν εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἐὰν παραδεχθῶμεν ὅτι πρέπει νὰ καταναλίσκωνται καὶ τὰ ἀπόσυκα.

§373Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Σταματόπουλος εἶπε πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἡ ποιότης τοῦ οἰνοπνεύματος δὲν γίνεται καλὴ ἐκ σύκων.

§374ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ δώσωμεν πίστιν εἰς διαφόρους πληροφορίας.

§375ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Περιέχουσιν ἔλαια ἐμπυρευματώδη ἐν τούτοις τὰ οἰνοπνεύματα τὰ ἐκ στεμφύλων, καὶ εἶναι ἐπιβλαβέστατα εἰς τὴν ὑγείαν. Τὸ ἧττον ἐπιβλαβὲς οἰνόπνευμα εἶναι κατὰ πρῶτον λόγον τὸ ἐκ τοῦ οἴνου, κατὰ δεύτερον τὸ ἐκ τῆς σταφίδος, διότι αὕτη εἶναι ζαχαρώδης οὐσία, παραπλησία ἐντελῶς πρὸς τὸν οἶνον· κατὰ τρίτον λόγον ἔρχονται τὰ ἐξ ὀρύζης, τὰ ἐκ τῶν στεμφύλων...

§376Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅσα εἶναι ἀμυλώδεις οὐσίαι.

§377ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ κατάταξις δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ ἂν ἦναι ἐξ ἀμυλωδῶν ἢ ζαχαρωδῶν. Τὸ κύριον εἶναι ὁ καθαρισμὸς τοῦ οἰνοπνεύματος. Τὸ οἰνόπνευμα τὸ ἐκ στεμφύλων σχετικῶς μὲ ἄλλα εἶναι ἐπιβλαβέστερον, διότι περιέχει περισσοτέραν ἀναλογίαν ἐξ αὐτῶν τῶν ἐλαίων. Δυστυχῶς δὲ, αὐτὸ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον πίνεται ἐν Ἑλλάδι, καὶ εἶναι τὸ ὀλιγώτερον καθαριζόμενον.

§378ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τῶν κκ. Δαγρὲ, Μπούτου κλπ. παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Τσιτσάρα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 12, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 13, τὸ 12 τοῦ νομοσχεδίου (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου, καθ’ ἣν «ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διορίσῃ ἀποθηκαρίους καὶ τοὺς συνταξιούχους, ἔχοντας τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου προσόντα, μὲ μισθὸν τοὺς μὲν αʹ τάξεως δραχ. 150, τοὺς δὲ βʹ τάξεως δρ. 100, ἀσχέτως πρὸς τὴν σύνταξίν των.»

§379Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ διὰ τοὺς ἀποθηκαρίους ὁ νόμος περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων.

§380ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μάλιστα.

§381Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Διαχειρίζονται ἐξουσίαν τινὰ οἱ ἀποθηκάριοι;

§382ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διαχειρίζονται. Ἡ παραλαβὴ τῆς σταφίδος, ὁ ἔλεγχος, τὸν ὁποῖον ποιοῦνται ἐκεῖ, μὴ ἀμφιβάλλετε ὅτι εἶναι μεγάλη ἐξουσία, διότι θὰ ἔχωσι σχέσιν μὲ ὅλους τοὺς παραδίδοντας σταφίδα.

§383Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑποθέσατε ὅτι θέλομεν ἀποθηκαρίους διὰ τὰς Πάτρας· ἀπὸ ποῦ θὰ τοὺς φέρωμεν;

§384ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀπὸ τὰς Πάτρας εἰς τὸ Αἴγιον, καὶ ἀπὸ τὸ Αἴγιον εἰς τὰς Πάτρας.

§385ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§386ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Περὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Δημητριάδου;

§387ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει πρότασις.

§388ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δέχεται τὴν ἰδέαν του, ὅτι εἶναι καλὸν καὶ ἐπωφελέστερον διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ θεσμοῦ, ὅπως οἱ ἀποθηκάριοι μὴ ὦσιν ἐντόπιοι; Ἐὰν δέχηται, εἶναι εὔκολον νὰ συνταχθῇ ἡ πρότασις.

§389Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ δὲν ἀποστέργω τὴν ἰδέαν· ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐρωτῶ ἐμαυτὸν, εἶναι, κατὰ τί ἡ λειτουργία τοῦ ἀποθηκαρίου, τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἀνατίθενται εἰς αὐτὸν, δύνανται νὰ ἐπηρεασθῶσι, διότι τυχὸν εἶναι ἐγχώριος; Διότι γνωρίζει περισσότερον τοὺς ἀνθρώπους καὶ δύναται νὰ δωροδοκηθῇ; Διότι δύναται, ἐπειδὴ ἔχει σχέσεις, νὰ νοθεύσῃ τὸ ἐν ταῖς ἀποθήκαις προϊόν; Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν δύναται νὰ τὸ κάμῃ καὶ εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν;

§390Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὁ νόμος περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων διατὶ ἔγεινε;

§391ΜΕΝΤΖΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ καρπὸς εἶναι τῶν ἰδιοκτητῶν ἐδῶ· ἑπομένως διαφέρει. Ἐννοεῖτε ν’ ἀποξενώσητε τοὺς ἰδιοκτήτας;

§392Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι φόρος.

§393ΜΕΝΤΖΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, δὲν εἶναι φόρος, εἶναι τῶν ἰδιοκτητῶν.

§394ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐν στενωτέρῳ κύκλῳ ἔχουσι περισσότεραν ἴσως ἐπιῤῥοὴν καὶ καθήκοντα ἀπὸ τὸν ταμίαν, ἀπὸ τὸν ἔφορον, διότι ἡ σχέσις, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ εὑρίσκωνται πρὸς παραλαβὴν τοῦ πράγματος, ὅπως ἐνδεικνύει τὸ ἑπόμενον ἄρθρον, δίδει εἰς αὐτοὺς ἀρκετὴν ἐξουσίαν ἐπὶ τῶν παραδιδόντων τὴν σταφίδα, καὶ οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ὁ νόμος ὁ ἰσχύων ἀπομακρύνει τοὺς ἐντοπίους ὑπαλλήλους ἐκ τῆς ἐπαρχίας αὐτῶν, ὑφίστανται πολὺ πλειότερον ἐδῶ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν πολιτικὴν ἐπιῤῥοὴν, τὴν πίεσιν τῶν ἀντιθέτων πρὸς τὸ κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει, ὅλα ταῦτα ἐν τῷ κύκλῳ τῆς διαχειρίσεως, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ὁ ἀποθηκάριος, παρουσιάζουσι δεσμοὺς ἴσως στενωτέρους ἀφ’ ὅ,τι παρουσιάζει ἐν εὐρυτέρῳ κύκλῳ ἡ δικαιοδοσία τοῦ ταμίου καὶ τοῦ ἐφόρου, διότι ἡ ἐξέλεγξις τοῦ ποιοῦ καὶ τῆς καταναλώσεως ἐν γένει τῆς παραδιδομένης σταφίδος παρέχει εἰς τὸν ἀποθηκάριον τὸ μέσον εὐκολιῶν ἢ πιέσεων.

§395Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἀπορῶ, πῶς ὑμεῖς, διατελέσαντες Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, λέγετε ὅτι ἡ ἐφορία, τὴν ὁποίαν θὰ ἀσκῇ ὁ ἀποθηκάριος, εἶναι ἀνωτέρα ἀπὸ τὴν τοῦ ταμίου καὶ τοῦ ἐφόρου.

§396ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐντὸς τοῦ κύκλου τῶν σχέσεων αὐτῶν.

§397Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ ἔφορος καὶ ὁ ταμίας δὲν ἔχουσι κανὲν καθῆκον ἐπὶ τῆν παραλαβῆς τοῦ καρποῦ. Ὁ ἔφορος καὶ ὁ ταμίας ἀσκοῦσι λειτουργίαν ἐφαπτομένην ἀμέσως τῶν πολιτῶν. Καὶ νὰ λέγητε ὅτι οἱ ἀποθηκάριοι θὰ ἐπηρεάσωσι περισσότερον ἀπὸ τὸν ταμίαν καὶ τὸν ἔφορον! ἐκπλήσσομαι.

§398ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ ἀποθηκάριος εἶναι ἀνεξάρτητος ἀρχὴ ἐνταῦθα, ἔχει δὲ σχετικῶς ἐξουσίαν ἀνωτέραν, διότι δὲν δεσμεύεται ὑπὸ ὡρισμένων κανονισμῶν.

§399Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μία καὶ μόνη πρᾶξις εἶναι, ἡ παραλαβή. Αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη σχέσις, τὴν ὁποίαν ἔχει. Λοιπὸν τρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ χαρισθῇ εἰς ἕνα γνώριμόν του ἢ συγγενῆ του, καὶ νὰ παραλάβῃ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι καλῶς ἀπεξηραμένον, νὰ τὸ εἰσαγάγῃ. Ἀλλ’ ὑμεῖς εἴπετε τὰς διαφόρους πράξεις, τὰς ὁποίας κάμνει. Μία μόνον πρᾶξις ὑπάρχει, καὶ αὕτη, ἡ ὁποία εἶναι οὐσιωδεστέρα, μᾶλλον ἐπιδρῶσα ἐπὶ πάντων τῶν συμφερόντων καὶ τῶν σχέσεων τῶν πολιτικῶν, καὶ αὐτὴν τὴν πρᾶξιν ἀνεβιβάσατε εἰς σημασίαν ἀνωτέραν τῶν πράξεων τοῦ ταμίου καὶ τοῦ ἐφόρου! Ἐγὼ δὲν θεωρῶ ἄξιον λόγου τὸ πρᾶγμα, καὶ δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ τὸ παραδεχθῶ, ἀλλὰ φοβοῦμαι μήπως καταστήσωμεν δύσκολον τὴν ἐγκατάστασιν ὑπαλλήλων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13, ὡς ἔχει).

§400ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 14 (ἀναγινώσκεται).

§401ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐδῶ, νομίζω, δικαιότερον θὰ ἦτο, ἐὰν ἡ θέσις τοῦ δημάρχου ἀνεβιβάζετο, ὅπως καὶ οὗτος λαμβάνῃ μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν πραγματογνωμόνων, διότι εἰς τὴν θέσιν, εἰς ἣν εἶναι ὁ δήμαρχος, δὲν θὰ λάβῃ ποτὲ μέρος. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 14, ὡς ἔχει).