1895.07.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 44

τῆς 8 Ἰουλίου 1895

(Σάββατον)

Ὥρα 10 καὶ 30′ π. μ.

(Προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ν. Καλλιφρονᾶ).

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἄρχεται ἡ συνεδρίασις).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, μὴ τυπωθέντα εἰσέτι, θέλουσιν ἀναγνωσθῆ μετὰ μεσημβρίαν.

§2ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ παρακαλέσω αὐτὴν, ὅπως συστήσῃ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, ἀναφορὰν τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς Κυπαρισσίας καταδίκων, αἰτουμένων ὅπως ὁ χρόνος τῆς προφυλακίσεώς των ὑπολογισθῇ εἰς τὸν χρόνον τῆς ποινῆς.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει παραπεμφθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§4ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μεριμνήσωσι περὶ ἀποστολῆς ἀστυνόμου καὶ εἰρηνοδίκου εἰς τὴν Νάξον, διότι ἡ μὲν θέσις τοῦ ἀστυνόμου εἶναι κενὴ πρὸ τῆς ἐνεργείας τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν καὶ διοικεῖ εἷς ὑπενωμοτάρχης, ὁ ὁποῖος κατέστρεψε τὸν τόπον διὰ τῶν ἐνεργειῶν του, εἰρηνοδίκην δὲ δὲν ἔχομεν ἀπὸ τριῶν μηνῶν. Ἡ κατάστασις αὕτη εἰς οὐδὲν ἄλλο μέρος τῆς Ἑλλάδος ὑπάρχει. Στείλετε ὅντινα δήποτε θέλετε ἀστυνόμον καὶ εἰρηνοδίκην, ἀλλὰ ταχέως, διὰ νὰ ἡσυχάσωμεν. Κατεστράφημεν ἀπὸ τὰς ζωοκλοπὰς, ἀπὸ τὰς ἀγροζημίας καὶ τὰς νυκτοκλοπάς!

§5ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅπως εἶπον ὑμῖν καὶ ἰδιαιτέρως, κύριε συνάδελφε, φροντίζω νὰ σταλῇ ἀστυνόμος· ἀνάγκη ὅμως νὰ ἔχητε ὀλίγην ὑπομονὴν, διότι πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι μοὶ ζητοῦσι τὴν μετάθεσιν πλειόνων τῶν 200 ἀστυνόμων.

§6ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ἡμεῖς ὅμως στερούμεθα ἐντελῶς ἀστυνόμου.

§7ΡΑΖΕΛΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, νὰ τὸν παρακαλέσω, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ μεταβιβάσῃ μίαν παράκλησίν μου πρὸς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν. Πρό τινος χρόνου ἀστυνομικὰ ὄργανα τῆς ἀστυνομίας Οἰτύλου ἐπετέθησαν ἐξ ἐνέδρας καὶ ἐκ προμελέτης κατὰ τοῦ δημάρχου Μέσης κ. Παπαδόγκωνα, ἅμα ἀποβιβαζομένου ἐκ τοῦ ἀτμοπλοίου, ὡς λέγεται δὲ, τῇ ἀνοχῇ καὶ τῇ ὑποκινήσει μάλιστα τοῦ τότε ἀστυνόμου Οἰτύλου.

§8ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Πῶς ὀνομάζεται ὁ ἀστυνόμος αὐτός;

§9ΡΑΖΕΛΟΣ. Ἀνθυπολοχαγὸς Βαρδόπουλος... Ἡ εἴδησις τοῦ γεγονότος τούτου πολὺν ἐρεθισμὸν ἤγειρε μεταξὺ τῶν κατοίκων, οἵτινες συνέῤῥευσαν εἰς Ἀρεόπολιν, ἀλλὰ διελύθησαν, τῇ προτροπῇ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου δημάρχου, κατὰ τοῦ ὁποίου ἐγένετο ἡ ἐπίθεσις. Τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνηνέχθη ἡ ὑπόθεσις, διέταξε τὴν ἐνέργειαν ἀνακρίσεων ὑφ’ ἑνὸς λοχαγοῦ· μετὰ τὴν ὑποβολὴν δὲ τῆς ἐκθέσεως ἐτιμώρησε τὸν μὲν ἀστυνόμον διὰ μηνιαίας φυλακίσεως, τὸν δὲ ὑπενωμοτάρχην διὰ φυλακίσεως 15 ἡμερῶν. Συγχρόνως ὅμως καὶ ἡ Εἰσαγγελία Καλαμῶν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνέφερε τὴν ὑπόθεσιν ὁ εἰρηνοδίκης, ἀπέστειλεν ἐπὶ τόπου ἕνα ἀνακριτὴν, ὁ ὁποῖος, παρασυρόμενος, φαίνεται, ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, ἀντὶ νὰ καταδιώξῃ τοὺς ἀληθεῖς ἐνόχους, ἐξέδωκε 13 ἐντάλματα, ἐκ τῶν ὁποίων ἓν ἀπέβλεπεν αὐτὸν τὸ δήμαρχον Μέσης, τὸν ὑποστάντα δηλαδὴ τὴν ἐπίθεσιν δήμαρχον, ὁ ὁποῖος ἔκτοτε φυγοδικεῖ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐπιστήσῃ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης τὴν προσοχὴν τοῦ δικαστικοῦ συμβουλίου Καλαμῶν, καὶ νὰ συστήσῃ αὐτῷ, ὅπως ἐπισπεύσῃ τὴν περαίωσίν της· διότι, ὡς γνωρίζετε, μετ’ ὀλίγον χρόνον ἐνεργοῦνται αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαί, ὁ δήμαρχος δὲ αὐτὸς, ὁ φυγοδικῶν, ἐκτίθεται ὡς ὑποψήφιος, καὶ ἐννοεῖται ὅτι ἡ φυγοδικία τοῦ δημάρχου κατὰ τοιαύτας ἡμέρας δύναται νὰ γεννήσῃ σκάνδαλα. Ἑτέραν παράκλησιν ἔχω νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου Λεύκτρου τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου διαμένουσι δύο ἑλληνοδιδάσκαλοι, οἱ ὁποῖοι, καταληφθέντες ἀπὸ αἰσθήματα ῥωμαντικὰ πρὸς τὴν ἐκεῖ διδασκάλισσαν, ἐπετέθησαν νύκτα τινὰ κατὰ τῆς θύρας καὶ τῶν παραθύρων τῆς οἰκίας αὐτῆς, τὸ γεγονὸς δὲ τοῦτο ἐγέννησε σκάνδαλον, καὶ τὴν ἑπομένην ἔλαβον χώραν σκηναὶ μεταξὺ αὐτῶν καὶ τοῦ ἀδελφοῦ τῆς διδασκαλίσσης. Τὸ πρᾶγμα παρήγαγεν αἴσθησιν εἰς τοὺς ἐκεῖ κατοίκους, οἱ δὲ διδάσκαλοι ἀπεμακρύνθησαν ἐκεῖθεν καὶ ἦλθον εἰς τὰς Ἀθήνας, ἐπέστρεψαν δὲ εἰς Πλάτζαν τὴν 16 Ἰουνίου. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνηνέχθη ἡ ὑπόθεσις, διέταξε τὸν εἰρηνοδίκην νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις, τὰς ὁποίας τῷ ὄντι ἐνήργησεν ὁ εἰρηνοδίκης καὶ ὑπέβαλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας—ὑποβάλλω δὲ καὶ ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησίν μου—νὰ καταθέσῃ τὴν σχετικὴν δικογραφίαν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας, συνάμα δὲ νὰ λάβῃ πρόνοιαν καὶ περὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἐξετάσεων, διότι, ἐνῷ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν διέταξε νὰ ἐνεργηθῶσιν αἱ ἐξετάσεις βραδύτερον, οἱ διδάσκαλοι οὗτοι, ἔχοντες, φαίνεται, διαφορετικὴν γνώμην ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἐνήργησαν τὰς ἐξετάσεις τὴν 17 Ἰουνίου, τὰς ἐπεράτωσαν, καὶ ἀπῆλθον. Τρίτην σύστασιν ἔχω νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Εἰς τὸ δάσος τῆς Βασιλικῆς πρὸ πενταετίας εἶχεν ἀπαγορευθῆ ἡ ὑλοτομία, συνεπείᾳ ἐκθέσεως ἑνὸς ἐπιθεωρητοῦ, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη τῆς ἀπαγορεύσεως ταύτης πρὸς ἀναδάσωσιν. Οἱ κάτοικοι Καρδαμύλης καὶ Ἀβίας, τῶν ὁποίων τὰ συμφέροντα παραβλάπτει μεγάλως ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη, διότι πλεῖστοι αὐτῶν ἀποζῶσιν ἐκ τῆς ὑλοτομίας, ὑπέβαλον ἐπανειλημμένως ἀναφορὰς καὶ ψηφίσματα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, παρακαλοῦντες νὰ ἐπιτραπῇ αὐτοῖς καὶ αὖθις ἡ ὑλοτομία.

§10Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Πρὸς τίνα σκοπὸν ἡ ὑλοτομία;

§11ΡΑΖΕΛΟΣ. Πρὸς κατασκευὴν ξυλείας.

§12Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Πρὸς πώλησιν ἢ κατασκευὴν γεωργικῶν ἐργαλείων;

§13ΡΑΖΕΛΟΣ. Εἰς τὸ δάσος τῆς Βασιλικῆς ὑπάρχουσι μεγάλα δένδρα, ἐκ τῶν ὁποίων κατασκευάζονται σανίδες.

§14Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Πρὸς πώλησιν λοιπόν.

§15ΡΑΖΕΛΟΣ. Ὁ ἐπιθεωρητὴς ἐνήργησε τὴν ἐπιθεώρησιν καὶ ὑπέβαλε γνωμοδότησιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπεβάλλετο ἡ ἀπαγόρευσις τῆς ὑλοτομίας, ὅπως ἐπέλθῃ ἡ ἀναδάσωσις. Ἀλλ’ ἤδη, παρελθούσης πενταετίας, ἐπληρώθη ἐν μέρει ὁ σκοπὸς τῆς ἀπαγορεύσεως διότι τὰ τότε μικρὰ δένδρα ηὐξήθησαν. Ὡς εἶπον δὲ, ἐκ τοῦ δάσους ἐκείνου ἀποζῶσι πλεῖσται οἰκογένειαι, ἰδίως τῶν δήμων Καρδαμύλης καὶ Ἀβίας. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ διατάξῃ νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, εἴτε διατάσσων νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου ἐπιθεωρητὴς, εἴτε ὁπωσδήποτε ἄλλως. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐκδώσῃ διαταγὴν πρὸς τὰς δασικὰς ἀρχὰς καὶ τοὺς ἐφόρους, νὰ μὴ πιέζωσι τοὺς κατοίκους, ἀποστεροῦντες αὐτοὺς δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα τοῖς χορηγεῖ ὁ νόμος. Κατὰ τὸν νόμον ͵ΒΡΞΒʹ, ἄρθρον 3, ἐδάφιον 4, (ἀναγινώσκει) «ἀπαλλάσσονται τῆς πληρωμῆς παντὸς δικαιώματος οἱ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις Οἰτύλου καὶ Γυθείου ἐξ ἰδιοκτήτων γαιῶν καὶ δένδρων πρὸς ἐπιτόπιον κατανάλωσιν κατασκευαζόμενοι ξυλάνθρακες καὶ ἡ ἐκκαμινευομένη ἄσβεστος». Ἐπίσης κατὰ τὸ ἄρθρον 30 ἐδάφ. 3 τοῦ ἀπὸ 19 Αὐγούστου 1893 ἐκτελεστικοῦ διατάγματος τοῦ νόμου τούτου (ἀναγινώσκει) «ἐπιτρέπεται ἡ ὑλοτομία πρὸς ἀνθρακοποιΐαν ἀπὸ 15 Αὐγούστου μέχρι 15 Ἀπριλίου ἑκάστου ἔτους καὶ μόνον ἐξ ὑπολειμμάτων ὑλοτομιῶν ἢ ἐκ δασῶν ἀποτελουμένων ἐκ θαμνωδῶν δένδρων καὶ δενδρίων». Παράγραφος ἕκτη, ἐδάφια 5 καὶ 6: «Καθ’ ὅλον τὸ ἔτος ἐπιτρέπεται ὑλοτομία ἰδιοκτήτων δένδρων, ἐν κήποις, ἀμπελῶσι καὶ σταφιδαμπελῶσιν εὑρισκομένων, καὶ ἐλαιοδένδρων καὶ μωρεοδένδρων ἐξ ἰδιοκτήτων ἐλαιώνων καὶ μωρεώνων». Αἱ διατάξεις αὗται τοῦ νόμου εἶναι σαφεῖς καὶ θετικαὶ, καὶ ὅμως αἱ ἁρμόδιαι ἀρχαί, εἴτε ἐξ ἀμελείας, εἴτε δὲν ἠξεύρω ἐκ τίνων λόγων ὁρμώμεναι, δὲν χορηγοῦσι τὴν ἄδειαν ὄχι μόνον ἀτελῆ, ἀλλ’ οὐδόλως χορηγοῦσι τοιαύτην, οἱ δὲ κάτοικοι, φρονοῦντες ὅτι αἱ ἀρχαὶ στηρίζονται εἰς τὸν νόμον, ἀρκοῦνται νὰ ὑποβάλλωσι παράπονα καὶ νὰ μὴ προβαίνωσι περαιτέρω, ἐνῷ ὁ νόμος δίδει εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ κατασκευάζωσιν ἄνθρακας, καὶ ἄνθρακας μάλιστα ἐκ δένδρων, τὰ ὁποῖα ἀποκόπτουσιν ἐκ κήπων ἢ ἀμπελώνων ἀνηκόντων εἰς αὐτοὺς τοὺς ἰδίους. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἂν ἦναι σύμφωνος πρὸς τὴν γνώμην μου, νὰ περιορίσῃ τὴν ἀπαγόρευσιν ἀπὸ τῆς 15 Αὐγούστου εἰς τὴν 15 Ἰουλίου, διότι ὁ σκοπὸς τῆς ἀπαγορεύσεως εἶναι νὰ μὴ βλάπτηται ἡ ἀνάπτυξις τῶν δένδρων, ὡς γνωστὸν δὲ, τὰ μικρὰ δένδρα ἔχουσιν ἀναπτυχθῆ μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, καὶ ἑπομένως ἡ 15 Ἰουλίου εἶναι ἀρκετὴ προθεσμία, τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσῳ δὲν προλαμβάνουσιν οἱ ἀνθρακεῖς νὰ κατασκευάζωσι τοὺς ἄνθρακας καὶ ἐκποιῶσιν αὐτοὺς κατόπιν διὰ τὴν χρῆσιν τῶν κατοίκων κατὰ Σεπτέμβριον καὶ Ὀκτώβριον. Σήμερον, ἀρχομένης τῆς ἀνθρακοποιΐας ἀπὸ τῆς 15 Αὐγούστου, καταντᾷ νὰ ἔχωσιν οἱ ἀνθρακεῖς ἑτοίμους ἄνθρακας κατὰ τὰ τέλη περίπου τοῦ Ὀκτωβρίου. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐνεργήσῃ, ὅπως ὑπογραφῇ νέον διάταγμα περὶ διατιμήσεως τῆς ξυλείας τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου. Ἡ διατίμησις αὕτη ἐνεργήθη χωρὶς νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει αἱ ὑπὸ τοῦ διατάγματος ἀπαιτούμεναι προϋποθέσεις καὶ ἀναγκαῖαι παραβολαὶ, ἔχει δὲ ὁρισθῆ πολὺ ὑπέρογκος δι’ ἕκαστον εἶδος τιμή· τὸ δὲ προκάτοχον Ὑπουργεῖον, ἀναγνωρίσαν τὴν ἀνάγκην ταύτην, ὑπέβαλε διάταγμα περὶ διατιμήσεως τῆς ξυλείας, τὸ ὁποῖον ὅμως, ἀγνοῶ διατὶ, δὲν ἐδημοσιεύθη εἰσέτι. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν δικαίαν ταύτην αἴτησιν, τὴν ἀποβλέπουσαν εἰς τὴν προστασίαν νομίμων συμφερόντων τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου, καὶ νὰ πράξῃ ὅ,τι νομίζει δίκαιον καὶ νόμιμον. Τὰς ἐπερωτήσεις ταύτας καταθέτω ἐγγράφως. Ἐπίσης καταθέτω καὶ ἀναφορὰν ἑνὸς καταδίκου, ἡ ὁποία παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§16Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἡ ἐπερώτησις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου εἶναι λίαν σπουδαία· ἴσως δὲν ἠκούσθη ἐπαρκῶς ἐκ τῆς ταραχῆς καὶ τῶν συνομιλιῶν, ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι ὅλοι οἱ συνάδελφοι θὰ ἔχωσι νὰ εἴπωσι κἄτι τι σχετικόν. Πρόκειται περὶ τῆς ἐφαρμογῆς ἢ μᾶλλον τῆς κακῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ δασῶν, περὶ τῶν καυσοξύλων, τῆς ἀνθρακοποιΐας καὶ τῆς ὑλοτομίας. Δὲν ἀρκεῖ, ὅτι ὁ νόμος οὗτος ἔθεσε κακὴν βάσιν, τὴν κηδεμονίαν τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας, καὶ ἔθηκε περιορισμοὺς ἐπὶ τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας, χωρὶς νὰ δύνανται οἱ πολῖται νὰ ἐνασκήσωσι τὰ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ἐγγυηθέντα δικαιώματά των, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ διὰ τῶν παρερμηνειῶν, τῶν διαστροφῶν, τῶν καταχρήσεων κατέστησαν ἕνα νόμον καταθλιπτικώτατον. (διάλογοι). Λέγω ὅτι ὁ νόμος περὶ δασῶν κατέστη, ὡς καὶ ὑμεῖς θὰ γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ, καταπιεστικώτατος· ἀλλὰ καταπιεστικὸς δὲν εἶναι μόνον εἰς τὰ μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ κόπτωνται ξύλα, εἶναι καταπιεστικὸς εἰς ὅλα τὰ μέρη. Δὲν πρόκειται περὶ μεταβολῆς σήμερον τοῦ νόμου, ἀλλὰ περὶ τῆς διαστροφῆς τοῦ νόμου· ἐνδιαφέρει δὲ πρωτίστως διὰ τὴν θέρμανσίν μας. Γνωρίζετε τίνα σημασίαν δύναται νὰ ἔχῃ, μάλιστα εἰς ὀρεινὰ μέρη, ἡ θέρμανσις καὶ ἐν γένει τὸ ζήτημα τῆς καυσοξυλείας. Ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀφῆκε πολλὰς δυσαρέστους ἀναμνήσεις, ἀφῆκε καὶ τὴν τῆς φορολογίας τῶν καυσοξύλων. Ὑπὸ περιορισμοὺς τινὰς, ἀλλ’ ὅπως δήποτε ἐσκέφθη νὰ ἐπιβάλῃ φόρον καὶ εἰς τὰ καυσόξυλα. Δὲν εἶναι τοῦτο τὸ κύριον παράπονόν μου, ἀλλὰ τὸ ὅτι, ἐνῷ ὁ νόμος ἐπέτρεψε τὴν καυτοξυλείαν καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους, οἱ ἐπιτετραμμένοι τὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου ἐμποδίζουσι τὴν καυτοξυλείαν.

§17Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐμποδίζουσιν ἀπολύτως; ἢ εἰς περιόδους;

§18Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἀπολύτως, ὄχι· εἰς περιόδους. Ἐντὸς τῆς περιόδου βεβαίως ἐπιτρέπουσι, δηλ. ἀπὸ τῆς 15 Αὐγούστου. Ἀλλὰ κατὰ τὸν νόμον δὲν ὑπάρχει προθεσμία. Ἔλαβον συνέντευξιν μετὰ τοῦ ἁρμοδίου τμηματάρχου, πρὶν ἢ δημοσιεύσω τι πρὸς ὁδηγίαν τῶν συμπολιτῶν μου, καὶ εἶδον ὅτι εἶναι σύμφωνος ἡ ὑπηρεσία, ὅτι ἐν τῷ νόμῳ δὲν ὑπάρχει προθεσμία πρὸς καυσοξυλείαν· καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενα ὡς καυσόξυλα ἐπιτρέπεται νὰ κόπτωνται. Ἐν τούτοις τινὲς τῶν δασοχωροφυλάκων, ἕνεκα καταχρήσεων, μὲ τὴν ἀδιαφορίαν δὲ τῶν δασαρχῶν, καταπιέζουσι δεινῶς, κύριοι συνάδελφοι, ὡς γνωρίζετε, τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἐνόμισα ὅτι θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀναστείλω τὰς τοιαύτας καταχρήσεις δι’ ἑνὸς δημοσιεύματος ἐνυπογράφου, ἐν τῷ ὁποίῳ ἡρμήνευον τὸν νόμον καὶ κατέστησα προσεκτικὸν καὶ τὸν κ. δασάρχην. Μανθάνω ὅμως, ὅτι ἐξακολουθεῖ ἡ κατάστασις αὕτη. Θὰ παρακαλέσω θερμότατα τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ διατάξῃ ἐσπευσμένως τὴν ὑπηρεσίαν, ὅπως ἐκδώσῃ ἐγκύκλιον, ἥτις, ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ νόμου καὶ τῶν ἰσχυόντων διαταγμάτων, νὰ δώσῃ ὁδηγίας, αἵτινες ν’ ἀναγνωσθῶσιν ἐπ’ ἐκκλησίας, ἵνα σύμπας ὁ λαὸς μάθῃ τὰ δικαιώματά του. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἐκ τοῦ νόμου ἀπαγόρευσις, ἐγὼ δὲν ζητῶ νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος· ἀλλ’ εἶναι γεγονὸς, ὅτι τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενα ὡς καυσόξυλα εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ κόπτωνται καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους. Ἡ πρώτη μου λοιπὸν παράκλησις εἶναι αὕτη, τὴν ὁποίαν ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὑποβάλω καὶ ἐγγράφως. Ἡ δευτέρα παράκλησις ἀνάγεται εἰς ἐπίσης σπουδαῖον μέρος τοῦ νόμου περὶ καυσοξυλείας. Κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον, τὰ δένδρα τὰ εὑρισκόμενα ἐν κήποις, ἀμπελῶσι καὶ ἀγροῖς—ἥμερα ἢ ἄγρια—δύνανται νὰ ὑλοτομῶνται. Ἀλλ’ ὁ νόμος ἀπαιτεῖ—καὶ δικαίως—μίαν ἄδειαν, ἄνευ πληρωμῆς τέλους. Τί ὅμως γίνεται; Ἐνῷ αὐτὰ ταῦτα λέγει ὁ νόμος, πάντοτε ζητοῦσι πληρωμὴν τέλους. Καὶ νὰ ἦτο τοὐλάχιστον μόνον τὸ βάρος τοῦτο τὸ παράνομον, τὸ ὁποῖον ζητοῦσιν! Ἀναγκάζουσι τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς καὶ τοὺς φέρουσιν εἰς τὴν ἕδραν τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου, ὅπως ἐφοδιασθῶσι δι’ ἀδείας· ὑποβάλλουσιν αὐτοὺς εἰς φόρους καὶ ἔξοδα ἀνόδου καὶ ἐπανόδου, διὰ νὰ λάβωσιν ἄδειαν, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος ἔχει ἀτελῆ καὶ τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἐκδώσῃ ὁ εἰρηνοδίκης κατὰ τὸν νόμον τοῦτον. Πρόκειται περὶ ἐκκοπῆς ἑνὸς δένδρου, εὑρισκομένου π. χ. ἐντὸς τῆς αὐλῆς ἑνὸς συμπολίτου μου, ἰδιοκτήτου· εἶναι ὑποχρεωμένος αὐτὸς νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ ἐφόρου, νὰ προσφέρῃ τὰ σέβη του εἰς τὴν Α. Μ. τὸν ἔφορον, ἵνα οὗτος τῷ δώσῃ τὴν ἄδειαν. Εἴς τινα μέρη, μανθάνω, κατεδολιεύθησαν κατ’ ἄλλον τρόπον τὸν νόμον. Λέγουσι: «μάλιστα, δὲν θὰ πληρώσητε τέλος, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔλθῃ ὁ μηχανικὸς, νὰ ἐκτιμήσῃ τί σπῆτι θὰ κτίσητε.» Ἐννοεῖται, αὐτὴν τὴν ξυλείαν τὴν μεταχειρίζονται διὰ καλύβας, ἀχυρῶνας καὶ τὰ τοιαῦτα. «Πρέπει νὰ ἔλθῃ ὁ μηχανικὸς, νὰ πιστοποιήσῃ, καὶ τότε νὰ σᾶς δώσω τὴν ἄδειαν.» Κύριοι, εἶναι βασανιστήρια ἀνυπόφορα! Μόνον ὅσοι ἔλαβον ἀφορμὴν ν’ ἀκούσωσι τὰ μετὰ δακρύων παράπονα τῶν πασχόντων, μόνον ἐκεῖνοι δύνανται νὰ ἐννοήσωσι διατὶ μετὰ τόσης ἐπιμονῆς καὶ θερμότητος παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ σύντονα καὶ κατάλληλα μέτρα, μάλιστα ὡς πρὸς τὰ καυσόξυλα, ἐπικειμένου τοῦ χειμῶνος. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἀνέφερε καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀνθρακοποιΐας. Τὸ ζήτημα τῆς ἀνθρακοποιΐας ἀπησχόλησεν ὅλους τοὺς Θεσσαλοὺς συναδέλφους, καὶ δι’ ὑπομνήματός των, ὑπογραφέντος παρ’ ὅλων καὶ παρ’ ἐμοῦ, καὶ ὑποβληθέντος εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ἐκτίθενται ἐν πλάτει τὰ συμβαίνοντα καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ γείνωσι· θεωρῶ δὲ περιττὸν νὰ ἀναπτύξω ἤδη τὸ ζήτημα. Παρακαλῶ ὅμως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν ἕνεκα τῶν μεγάλων του ἀσχολιῶν δὲν ἔλαβε καιρὸν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, νὰ τὸ μελετήσῃ, διότι ἐπείγει.

§19Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔδωκα ἤδη διαταγὴν περὶ τούτου, ἀπὸ τῆς 15 δὲ Ἰουλίου θέλει εἶσθαι ἐλευθέρα ἡ ξύλευσις. Ἐπὶ τῶν ἄλλων δὲ, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Βουλευτὴς καταγγέλλει, αὗται εἶναι πράξεις πταισματικαί.

§20Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Εἶναι.

§21Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὑπάρχει παράβασις νόμου, διότι, ἐνῷ ἐπιτρέπεται ἡ ὑλοτόμησις καυσοξύλων, αὐτοὶ ἀπαγορεύουσιν αὐτήν. Ἀλλὰ καὶ ἐνῷ πρόκειται νὰ δοθῇ ἄδεια ἄνευ πληρωμῆς τέλους, αὐτοὶ εἰσπράττουσι τέλος, ὥστε πράττουσι πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν προβλέπει ὁ ποινικὸς νόμος. Βεβαίως ὀφείλω νὰ ἐξετάσω, καὶ οὐ μόνον νὰ περιστείλω τὰς πράξεις καὶ τὰς παραλείψεις, αἵτινες ἔλαβον χώραν, ἀλλὰ καὶ νὰ δώσω ὁδηγίας νὰ μὴ ἐπαναληφθῶσι.

§22Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Βεβαίως εἶναι ἀξιόποινοι αἱ πράξεις, ἀλλ’ οὐδεὶς ἐκ τῶν δυστυχῶν ἐκείνων χωρικῶν εἶναι εἰς θέσιν ν’ ἀναλάβῃ τοιοῦτον ἀγῶνα.

§23Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ Εἰσαγγελεὺς δύναται νὰ καταδιώξῃ.

§24Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὁ Εἰσαγγελεὺς δύναται νὰ καταδιώξῃ. Γνωρίζετε πῶς λειτουργεῖ ἡ εἰσαγγελικὴ ὑπηρεσία.

§25Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἂν λάβῃ διαταγὴν, δὲν θὰ καταδιώξῃ;

§26Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Θὰ καταδιώξῃ.

§27Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διότι εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν εἰσαγγελικὴν ἀρχὴν ν’ ἀδιαφορῇ, ὅταν γίνωνται πράξεις ἀξιόποινοι, καὶ νὰ μὴ καταδιώκῃ;

§28Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Θὰ καταδιώξῃ, ἀλλὰ τὰ ἀποτελέσματα ἄδηλα. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μὴ λησμονήσῃ, εἶναι, νὰ γείνῃ ἡ ἐγκύκλιος, —τὸ ὑποβάλλω καὶ ἐγγράφως— ἐξηγοῦσα ὅτι ἡ ἐκκοπὴ καυσοξύλων εἶναι ἐλευθέρα καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους, καὶ ἡ ἐγκύκλιος αὕτη νὰ τοιχοκολληθῇ, ν’ ἀναγνωσθῇ, εἰ δυνατὸν, καὶ διὰ τυμπανοκρουσίας καὶ ἐπ’ ἐκκλησίας, νὰ λάβῃ πλήρη δημοσιότητα, ἵνα γείνῃ γνωστὴ καὶ παρὰ τῶν πολιτῶν καὶ παρὰ τῶν ἐπιτετραμμένων τὰ τῆς ἐφαρμογῆς, ὅτι δὲν δύνανται νὰ παραβιάζωσι τὸν νόμον.

§29ΠΕΡΡΟΣ. Ἐγὼ ὀφείλω νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς σχετικά. Ἐξεδόθη εἷς νόμος περὶ δασῶν, ὁ ὁποῖος κανονίζει τὰς περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἐπιτρέπεται ἡ ξύλευσις καὶ ἡ ἀνθρακοποιΐα. Μετὰ 8–9 μῆνας ἐκδίδεται ἓν διάταγμα, εἰς τὸ ὁποῖον περιλαμβάνονται διατάξεις πολλαὶ, ἀντικείμεναι εἰς τὸν νόμον, πολλαὶ, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε διὰ νόμου νὰ κανονισθῶσι, τὸ διάταγμα τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1893. Ἐὰν παραβάλῃ τις τὰς διατάξεις τοῦ διατάγματος τούτου πρὸς τὰς τοῦ νόμου, θέλει νομίσει ὅτι εἶναι εἷς δεύτερος νόμος· δὲν ἐκδίδεται τὸ διάταγμα τοῦτο εἰς ἐκτέλεσιν τοῦ προεκδοθέντος νόμου, ἀλλὰ περιέχει διατάξεις νέας, κανονιζούσας κατὰ τρόπον ἴδιον, ὡς νὰ ἐξεδόθη τοῦτο παρὰ νομοθετικῆς ἀρχῆς. Περιέχει λ. χ. διατάξεις, αἱ ὁποῖαι οὔτε κἂν προαναγγέλλουσι τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ. Ἀπαγορεύει τὴν ὑλοτομίαν καὶ τὴν ἀνθρακοποιΐαν αὐθαιρέτως εἰς ὡρισμένας ἐποχὰς, καὶ ἐκτὸς τῶν ἐποχῶν τούτων, κατὰ τὰς ὁποίας ἀπαγορεύει τὴν ἀνθρακοποιΐαν καὶ τὴν ὑλοτομίαν, ἀπαγορεύει, χωρὶς οὐδὲν περὶ τούτου νὰ περιλαμβάνηται ἐν τῷ νόμῳ, καὶ τὴν ἐν ἰδιωτικοῖς καστανεῶσιν ὑλοτομίαν. Τίς ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὰ ἰδιωτικὰ κτήματα καὶ νὰ ἀπαγορεύῃ τὴν ὑλοτομίαν;

§30Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ διὰ τοῦτο πληροφορῶ ὑμᾶς, ὅτι δὶς μοὶ παρουσιάσθη περίπτωσις, ἵνα ἐφαρμοσθῇ τὸ διάταγμα τοῦτο· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἔμαθον, ὅτι ὑπερέβησαν τὰ ὅρια τῶν ὁδηγιῶν πρὸς ἐκτέλεσιν, δὲν ἐφηρμόσθη.

§31ΠΕΡΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἐκδοθῇ νέον διάταγμα. Δεύτερον, κατὰ τὸν νόμον προκύπτει ὅτι κατὰ πᾶσαν ἐποχὴν τοῦ ἔτους ἐπιτρέπεται ἡ ὑλοτομία καὶ ἡ ἀνθρακοποιΐα. Ἐν τούτοις διὰ τοῦ διατάγματος τούτου ὁρίζεται ἐποχὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπαγορεύεται ἡ ἀνθρακοποιΐα καὶ σχετικῶς ἡ ὑλοτομία, καὶ προβάλλονται προφάσεις, ὅπως ἐν τῷ ἁρμοδίῳ τμήματι τοῦ Ὑπουργείου ἐπληροφορήθην, ὅτι ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη προεκλήθη πρῶτον διότι κατὰ τὴν ἐποχὴν ταύτην ἀναπτύσσονται τὰ δενδρύλλια, καὶ δεύτερος λόγος εἶναι, ὅτι συμβαίνουν ἐμπρησμοί. Ἀλλ’ ὅπως εἶναι γνωστὸν, αἱ θέσεις, ἐν αἷς αἱ ἀνθρακοποιΐαι, κανονίζονται κατὰ τὸν νόμον καθ’ ἕκαστον ἔτος εἰς ὡρισμένην ἐποχὴν, ὁρίζονται δὲ τὰ μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ γίνεται ἡ ἀνθρακοποιΐα ἀφοῦ δὲ τὰ μέρη ταῦτα εἶναι καθωρισμένα ἐκ τῶν προτέρων, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ σεβασθῶμεν τὰ δενδρύλλια αὐτὰ, διὰ νὰ τὰ σώσωμεν, διότι μετὰ ἕνα μῆνα ἢ δύο αὐτὰ εἶναι προωρισμένα νὰ καταστραφῶσιν· εἶναι ἀποφασισμένον νὰ γείνῃ ἀνθρακοποιΐα· εἴτε αὕτη γείνῃ τὴν 15 Ἰουνίου, εἴτε τὴν 15 Ἰουλίου, μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ τόση αὔξησις, ὥστε νὰ προφυλαχθῇ ἡ ἀνάπτυξις τῶν δενδρυλλίων. Τὰ δενδρύλλια ἢ τὸ δάσος ἐκεῖνο εἶναι προωρισμένον νὰ καταστραφῇ· διατὶ ν’ ἀπαγορεύηται ἀπὸ τῆς 15 Ἀπριλίου μέχρι τῆς 15 Αὐγούστου ἡ ἀνθρακοποιΐα; Ὅπως γνωρίζομεν, Κύριοι, ἡ ἀνθρακοποιΐα εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ κατ’ αὐτὰς τὰς ἐποχάς· τὸν Νοέμβριον ἢ τὸν Δεκέμβριον εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ἀνθρακοποιΐα; Καὶ δι’ αὐτὸ φέτος εἴδομεν τὸ φαινόμενον, τὰ κάρβουνα, τὰ ὁποῖα ἄλλοτε εἶχον 4–5 δραχμὰς τὸ καντάρι, νὰ τ’ ἀγοράζωμεν πρὸς 11–12 δραχμάς. Λοιπὸν ἀπαγορεύεται ἡ ἀνθρακοποιΐα ἀπὸ τῆς 15 Ἀπριλίου μέχρι τῆς 15 Αὐγούστου, ἤτοι καθ’ ἣν ἐποχὴν οἱ ἀνθρακεῖς δύνανται νὰ ἐργασθῶσι, καὶ ἐπιτρέπεται ἀπὸ τῆς 15 Αὐγούστου, ἤτοι κατὰ τὸν χειμῶνα, καθ’ ὃν εἶναι ἀδύνατον οἱ ἀνθρακεῖς νὰ παραμένωσιν εἰς τὸ ὕπαιθρον, διὰ νὰ παράγωσιν ἄνθρακας. Θεωρῶ ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἀνθρακοποιΐα, καὶ κατὰ τοῦτο πρέπει ν’ ἀνακληθῇ τὸ διάταγμα τὸ σχετικὸν, τὸ ἀπαγορεῦον τὴν ἀνθρακοποιΐαν. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τοὺς ἐμπρησμοὺς τῶν δασῶν, δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω —καὶ τοῦτο πᾶς τις δύναται νὰ ἐννοήσῃ—ὅτι οἱ ἀνθρακεῖς οὐδὲν συμφέρον ἔχουσιν ἐκ τῶν ἐμπρησμῶν· τοὐναντίον ἔχουσι συμφέρον νὰ διαφυλάσσωνται τὰ δάση, ὅπως ἐν καιρῷ καὶ κατὰ τὴν ὡρισμένην τάξιν ὑλοτομῶσι καὶ κατασκευάζωσιν ἄνθρακας· ἡ πυρκαϊὰ καταστρέφει τὴν ὕλην, ἐξ ἧς δύνανται νὰ ὠφεληθῶσι. Διὰ νὰ πεισθῆτε δὲ, ὅτι ἀντίκειται τὸ διάταγμα τοῦτο πρὸς τὸν νόμον, θὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ μίαν ἄλλην διάταξιν, ἀντικειμένην πρὸς τὸν νόμον. Κατὰ τὸν νόμον, 4% ἐπὶ τῆς προσόδου τῆς ἀνθρακοποιΐας, τῆς ὑλοτομίας ἐν γένει, ἀποδίδονται εἰς τὰ χωρία τῆς περιφερείας, ἐξ ἧς παράγονται οἱ ἄνθρακες. Τὸ διάταγμα μεταβάλλει· ὁρίζει εἰς 5%, καὶ τὸ διανέμει κατ’ ἐπαρχίας. Ποῦ τὸ εὗρον αὐτό; Διὰ τοῦτο σᾶς εἶπον, ὅτι εἶναι διάταγμα ἐπέχον θέσιν νόμου! Ἐν ἄρθρῳ 36 τοῦ διατάγματος τὸ ποσὸν τοῦτο ὁρίζεται εἰς 5%—δὲν τοῦ ἀρέσκει 4%—καὶ διατίθεται οὐχὶ, ὡς ὁ νόμος ὁρίζει, ὑπὲρ τῶν χωρίων, ἀλλὰ κατ’ ἐπαρχίαν.

§32ΤΑΡΜΠΑΖΗΣ. Δὲν ἔχει ἰσχύν.

§33ΠΕΡΡΟΣ. Πρέπει ν’ ἀνακληθῇ. Καταγγέλλω ἀκριβῶς τὸ διάταγμα αὐτὸ, ὡς ἐκδεδομένον παρὰ τὸν νόμον, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ταῦτα, ν’ ἀνακαλέσῃ καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ διάταγμα, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων ἐκ τοῦ νόμου νὰ κανονίσῃ τὰς ἐποχὰς τῆς ἀνθρακοποιΐας, τῆς ὑλοτομίας ἐν γένει, καὶ κατὰ τοῦτο νὰ διορθώσῃ καὶ κανονίσῃ τὰ περὶ τῆς ὑλοτομίας καὶ ἀνθρακοποιΐας. Ἐπειδὴ ἔχω τὸν λόγον, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ προσαγάγῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ ἐπισκοπικοῦ δικαστηρίου τῆς ἐπισκοπῆς Νάξου καὶ Πάρου κατὰ τοῦ ἡγουμένου τῆς Μονῆς Φανερωμένης Καλλινίκου Κολοκοτρώνη, ὡς καὶ πᾶσαν τὴν σχετικὴν δικογραφίαν. Καταγγέλλω μίαν ἀπόφασιν παράδοξον ὅλως, ἐκ τῆς ὁποίας φαίνεται ὅτι τὰ ἐπισκοπικὰ δικαστήρια ἐξακολουθοῦσι νὰ δικάζωσιν ὅπως ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῆς Ἱερᾶς Ἐξετάσεως. Δύο λέξεις θ’ ἀναφέρω μόνον, διὰ νὰ ἐννοήσῃ ἡ Βουλὴ, ποῦ εὑρισκόμεθα, καὶ ὅταν κατατεθῇ ἡ δικογραφία, ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀναπτύξω τὸ ζήτημα. Τὸ ἐπισκοπικὸν δικαστήριον Νάξου, συνιστάμενον ἀπὸ τοὺς δεῖνα καὶ δεῖνα καὶ τὸν Β. Ξενάκην, δικαστήν, δικάζει...

§34ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τίς εἶναι ὁ Ξενάκης;

§35ΠΕΡΡΟΣ. Ἱερεύς, ἀποτελῶν μέρος τοῦ δικαστηρίου... Δικάζει καὶ στηρίζεται τὸ δικαστήριον τοῦτο εἰς τὴν ἔνορκον κατάθεσιν τῶν μαρτύρων τῆς κατηγορίας, τοῦ Β. Ξενάκη, τοῦ ἰδίου μάρτυς τῆς κατηγορίας χρησιμεύει ὡς δικαστής! Καὶ ἐκδίδεται ἀπόφασις, διὰ τῆς ὁποίας τὸ δικαστήριον τοῦτο κηρύσσει ἔνοχον τὸν ἡγούμενον αὐτὸν καὶ εἰς ἐξορίαν τὸν καταδικάζει ἐπὶ 5 ἔτη ὁλόκληρα!

§36ΤΑΡΜΠΑΖΗΣ. Δὲν ἔκαμεν ἔφεσιν;

§37ΠΕΡΡΟΣ. Ἔκαμεν ἔφεσιν, τὴν ἐπέδωκεν εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ δικαστηρίου, διαβιβάζεται αὕτη διὰ τοῦ ἐπισκόπου Νάξου, καὶ ὁ ἐπίσκοπος Νάξου ὑπεξαιρεῖ, δύναμαι νὰ εἴπω, τὴν ἔφεσιν, δὲν τὴν εἰσάγει εἰς τὴν Σύνοδον, θεωρεῖται τελεσίδικος ἡ ἀπόφασις αὕτη, ἐκδίδεται τὸ διάταγμα τῆς ἐκτελέσεως, καὶ ὁ δυστυχὴς αὐτὸς ἡγούμενος ὁδηγεῖται εἰς τὴν Λευκάδα, νομίζω, εἰς μίαν Μονὴν ἔρημον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσαγάγῃ ὅλα τὰ δικόγραφα, καὶ τότε θέλουσιν ἀποκαλυφθῆ πολλά.

§38Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἀνηγγέλθη ὅτι ἀπὸ τῆς προσεχοῦς Δευτέρας ἄρχεται ἡ γενικὴ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Εἶχον ἀνάγκην πολλῶν πληροφοριῶν διὰ τὴν συζήτησιν ταύτην, διότι ἐσκόπουν νὰ μετάσχω καὶ ἐγὼ τῆς συζητήσεως, ἀλλ’ ἔχων ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἐντὸς μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος γίνεται καὶ ὑπὸ περιστάσεις τὰς γνωστάς, εἶχον ἀναβάλει θέματά τινα δι’ ἄλλην ἐποχήν. Διὰ τοῦτο ἐβράδυνα νὰ ζητήσω πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐν τούτοις μετὰ ὥριμον σκέψιν ἀποφασίζω νὰ ζητήσω σήμερον· διότι, καὶ ἐὰν ὁ ἁρμόδιος κ. Ὑπουργὸς δὲν ἤθελε δυνηθῆ νὰ προσκομίσῃ ὅλας τὰς ζητουμένας πληροφορίας, ὑποθέτω ὅτι μέρος αὐτῶν θέλει δυνηθῆ· αὗται δ’ ἔσονται, εἰς ἐμὲ τοὐλάχιστον, χρήσιμοι. Αἱ πληροφορίαι αὗται εἶναι αἱ ἀκόλουθοι (ἀναγινώσκει:) «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν: Αʹ) Νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλήν: 1) Ἔκθεσιν περὶ τῶν ἐκτελεσθέντων ἐν Θεσσαλίᾳ ὑδραυλικῶν ἔργων ἀπὸ τῆς προσαρτήσεως αὐτῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα μέχρι σήμερον· 2) σημείωμα περὶ τῆς ἐν Θεσσαλίᾳ ἐθνικῆς περιουσίας Κωνσταντ. Ζάππα, ἤτοι τὰ χωρία καὶ τὴν ἔκτασιν αὐτῶν κατὰ στρέμματα, τὸν ἀριθμὸν τῶν οἰκογενειῶν ἐν ἑκάστῳ χωρίῳ καὶ τὰ ἐνιαύσια εἰσοδήματα ἑνὸς ἑκάστου αὐτῶν. Βʹ) Νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν: 1) Πότε διεκόπησαν τὰ ἐν Θεσσαλίᾳ ὑδραυλικὰ ἔργα καὶ διατί; 2) Ἐὰν πρόκειται νὰ ἐπαναληφθῶσι καὶ πότε. 3) Ἐὰν ὁ νόμος ͵ΑΧϞΓʹ τῆς 23 Φεβρουαρίου 1889 περὶ ἐκτελέσεως ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν Θεσσαλίᾳ ἐλειτούργησεν. Ἐὰν δὲ δὲν ἐφηρμόσθη, τίνες οἱ λόγοι τῆς μὴ ἐφαρμογῆς αὐτοῦ, ἢ ἐὰν ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις προτίθεται νὰ τὸν ἐφαρμόσῃ. 4) Ἐὰν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἐγένοντο προτάσεις ὑπὸ τῶν ἐν Καυκάσῳ κατοικούντων Χριστιανῶν περὶ ἐγκαταστάσεώς των εἰς Θεσσαλίαν, καὶ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται αἱ περὶ τούτου διαπραγματεύσεις.»

§39ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπιτρέπετε, κύριε συνάδελφε;

§40Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὄχι, σᾶς παρακαλῶ. Ἡ Πελοπόννησος πάσχει, ἀλλὰ καὶ ἡ Στερεὰ Ἑλλὰς δὲν ὑγιαίνει· αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι πεινῶσιν, ἀλλὰ καὶ ἡ Θεσσαλία δὲν πάσχει ἀπὸ πολυφαγίαν· αἱ νῆσοι δὲν εὐδαιμονοῦσιν. Ἐὰν τὸ σταφιδικὸν καραντὶ μᾶς κρατῇ ἀπὸ πολλῶν ἡμερῶν ἐνταῦθα καὶ κλυδωνιζόμεθα, βεβαίως τοῦτο προέρχεται, διότι ἓν μέγα μέρος τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ πάσχει, καὶ διότι ἐνεφυσήθη ἡ ἰδέα, ὅτι ἡ πανάκεια τῆς θεραπείας εὑρίσκεται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ· ἂν καλῶς ἢ κακῶς, δὲν εἶναι ἐποχὴ νὰ τὸ ἀναπτύξω ἤδη, ἀφοῦ μάλιστα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ὑπάρχει νομοσχέδιον περὶ τούτου. Ἀλλ’ ἐὰν ταῦτα συμβαίνωσιν ἐν Πελοποννήσῳ καὶ εἰς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, δὲν εἶναι, νομίζω, ἄσκοπον ἐγκαίρως νὰ ὑψωθῇ ἡ φωνὴ καὶ περὶ τῶν ἄλλων μερῶν, ἅτινα λίαν συντόμως θέλουσι μιμηθῆ τὸ παράδειγμα τῶν Πελοποννησίων, ἢ μᾶλλον τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Δὲν προτίθεμαι σήμερον νὰ ἀναπτύξω τὸ θέμα· ζητῶ πληροφορίας, καὶ ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀναπτύξω αὐτὸ ἴσως κατὰ τὴν γενικὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι ἡ Θεσσαλία, ἡ εὔφορος, ἡ ὀλβία, στερεῖται ἄρτου, διότι ἡ Θεσσαλία, ἥτις δύναται νὰ θρέψῃ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, φέρει ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ σῖτον, διότι ἡ Θεσσαλία, ἥτις πρὸ 15 ἐτῶν ἀπέκτησε τὸ ἀγαθὸν τῆς ἐλευθερίας, οὐ μόνον οὐδὲν βῆμα ἔκαμε πρὸς τὰ πρόσω, ἀλλὰ καὶ ὠπισθοδρόμησε. Τὰ σημεῖα δὲ, ἅτινα πάντες οἱ ἀσχοληθέντες εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο εὑρίσκουσιν ἄξια μελέτης, εἶναι ὁ κανονισμὸς τῶν σχέσεων τῶν καλλιεργητῶν ἢ ἀγροτῶν μετὰ τῶν ἰδιοκτητῶν, ἡ ἐκτέλεσις τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων καὶ πᾶσα δυνατὴ προσπάθεια πρὸς αὔξησιν τοῦ πληθυσμοῦ. Ταῦτα δὲ εἰς γενικὰς γραμμάς. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἴδωμεν, ἐὰν οἱ κυβερνήσαντες κατὰ τὴν δεκαπενταετίαν ταύτην τὴν Ἑλλάδα ἔλαβον τὰ προσήκοντα μέτρα, ἢ πρόκειται νὰ πέσῃ εἰς τὴν ῥάχιν αὐτῶν ἡ εὐθύνη τῆς δυστυχίας ὅλης τοῦ πληθυσμοῦ ἐκείνου. Ἀπέφυγα νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι κατ’ ἀγαθὴν ἀπόφασιν τῶν συναδέλφων Θεσσαλῶν, ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ σκέψις ἐφ’ ὅλων τούτων, καὶ καταλήξωμεν εἰς συμπεράσματα, ἀλλ’ ἀνεβάλομεν τὸ ζήτημα διὰ τὴν προσεχῆ Σύνοδον, δὲν ἀπεξενώθη ὅμως κανεὶς νὰ πραγματευθῇ τὰ τοιαῦτα ζητήματα καὶ μονομερῶς. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ σπεύσῃ νὰ φέρῃ ὅσας δυνηθῇ νὰ περισυλλέξῃ πληροφορίας, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ ἀποδείξω, ὅτι, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἀσχολεῖται ἡ Βουλὴ πρὸς θεραπείαν τῆς μεγάλης νόσου, ἥτις καταμαστίζει τὸν τόπον, δὲν ἐκπληροῦμεν τὸ ἔργον ἡμῶν, ἐὰν δὲν σπεύσωμεν νὰ λάβωμεν μέτρα κατάλληλα, ἵνα μὴ ἐρειδώμεθα ἐπὶ τῆς στήλης ἑνὸς μόνον προϊόντος· καὶ τὸ μέγα ἔγκλημα ἐκείνων, οἵτινες ἐκυβέρνησαν τὸν τόπον, εἶναι ὅτι παρημέλησαν ἐντελῶς τὴν παραγωγὴν τῆς Θεσσαλίας.

§41ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἠξεύρω, τίνα σκοπὸν προετίθετο ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ζητήσας νὰ μάθῃ, ὁποῖα εἶναι τὰ ἐνιαύσια εἰσοδήματα τοῦ Ζάππα ἐν Θεσσαλίᾳ. Ἀλλ’, ὡς διετύπωσε τὴν ἐπερώτησίν του, νομίζω ὅτι θέλει νὰ μάθῃ, ὁποῖα εἶναι αὐτὰ τὴν σήμερον. Τοῦτο εἶναι εὔκολον νὰ μάθῃ, ἐὰν συμβουλευθῇ τὰ ἐνοικιαστήρια συμβόλαια. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο χρησιμώτερον, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπέβαλλε τὴν ἑξῆς πληροφορίαν: Ἐὰν, καθ’ ἃ ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι, κατεσχέθησαν τὰ κτήματα τοῦ Ζάππα ἐξ ἀπίνης καὶ τὰ βιβλία τοῦ ταμείου αὐτῶν, καλὸν θὰ ἦτο, ἐὰν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν βιβλίων ἐκείνων ἐγίνετο γνωστὸν τὸ ἐτήσιον εἰσόδημα, ὃ εἶχον τὰ κτήματα, πρὶν ἐνοικιασθῶσιν. Ὅτε κατεσχέθησαν αὐτὰ, συγκατεσχέθη καὶ ἡ ἐσοδεία των κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ταύτης θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γνωρίζωμεν, τί ἀποφέρουσιν αὐτά. Ἀλλὰ καλὸν θὰ ἦτο νὰ γνωρίζωμεν, τί ἀπέφερον αὐτὰ πρὶν καταληφθῶσι, καὶ τί ἀποφέρουσι σήμερον.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βελλίνης ὑποβάλλει προσθήκην ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσόντων. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 251).

§43ΠΕΤΑΛΑΣ. Πρὸ ἡμερῶν ὑπέβαλον ἀναφορὰν στρατιωτικῶν τινων ἱερέων, ἤλπιζον δὲ, ὅτι ἤθελε ληφθῆ πρόνοια περὶ αὐτῶν, ἀλλ’ ἀτυχῶς μέχρι σήμερον οὐδεμία τοιαύτη ἐλήφθη. Ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι ὁ θεσμὸς τῶν στρατιωτικῶν ἱερέων εἶναι ἀναγκαῖος, ὑποβάλλω τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, διὰ τῆς ὁποίας ἀποκαθίσταται τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἐκανόνιζε τὴν θρησκευτικὴν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατῷ. Ἐπειδὴ δὲ ἡ τροπολογία αὕτη συνοδεύεται ὑπὸ δικαιολογητικῆς ἐκθέσεως, κρίνω περιττὸν νὰ ἀναπτύξω προφορικῶς τὸ θέμα τοῦτο.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 252).

§45Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ ἑτέραν ἀτέλειαν τοῦ νόμου ΑΦΚΗʹ περὶ στρατολογίας φέρω τὸν λόγον, διότι ἡ ἀτέλεια αὕτη ἀποτελεῖ καθαρῶς ἀδίκημα διὰ τοὺς στρατευσίμους τῆς Ἑλλάδος, πλὴν τῶν τῆς Ἑπτανήσου· ὁ νόμος ΑΦΚΗʹ, ἐν ἄρθρῳ 33 ἐδαφ. βʹ, ἐξαιρεῖ τὸν μόνον υἱὸν γυναικὸς, ἧς ὁ σύζυγος ἐκηρύχθη ἄφαντος, τὸ δὲ ἐδάφ. γʹ ἐξαιρεῖ τὸν ἑπόμενον ἀδελφὸν, ὅταν ὁ πρὸ αὐτοῦ ἐκηρύχθη ἄφαντος· ἀλλ’ αἱ διατάξεις αὗται αἱ εὐεργετικαὶ ἀργοῦσιν εἰς τὰ τρία τέταρτα τῆς Ἑλλάδος, διότι ὁ ἀστικὸς ἡμῶν νόμος καὶ ἡ πολιτικὴ δικονομία δὲν ἔχουσι διατάξεις περὶ ἀφανείας, ἤτοι τὶς κηρύσσεται ἄφαντος καὶ πῶς, ἀφοῦ αἱ διατάξεις τοῦ Ῥωμαϊκοῦ δικαίου περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου παρ’ ὅλων τῶν δικαστηρίων ἐθεωρήθησαν ὡς διὰ τῆς ἀχρηστίας καταργηθεῖσαι. Ἀπ’ ἐναντίας ὁ Ἰόνιος κῶδιξ ἔχει διατάξεις περὶ ἀφανείας, καὶ οἱ ἐν Ἑπτανήσῳ στρατεύσιμοι, ὅσοι ἔχουσι πρὸ ἑαυτῶν ἀφάντους ἢ πατέρα ἢ ἀδελφὸν, ἐξαιροῦνται, ἀποδεικνυομένης τῆς ἀφανείας κατὰ τὰ ἐκεῖ κείμενα, ἐνῷ οἱ λοιποὶ τῆς Ἑλλάδος στρατεύσιμοι δὲν δύνανται νὰ ποιήσωνται χρῆσιν τῆς εὐεργετικῆς ταύτης διατάξεως. Τὸ τοιοῦτον εἶναι σκληρὸν καὶ δεικνύει, ὅτι αἱ ἀπὸ τοῦ 1878 ἕως τοῦ 1895 Βουλαὶ δὲν ἐφρόντισαν νὰ ἄρωσι τὸ ἀδίκημα τοῦτο, ὅπερ καθιστᾷ ἀληθὲς τὸ τοῦ Πασχὰλ λόγιον, καθ’ ὅ «ὅ,τι εἶναι ἀληθὲς ἐντεῦθεν τῶν Πυρηναίων, εἶναι ψεῦδος ἐκεῖθεν». Μετέχει δὲ καὶ κωμικότητός τινος ἡ κατάστασις αὕτη, διότι ἐν τόσῳ μικρῷ ἔθνει, οἷον ἡ Ἑλλὰς, ἰσχύουσι διάφορα συστήματα νόμων, ὡς ἐὰν ὡμοίαζε πρὸς τὸ Κράτος τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου. Θὰ παρακαλέσω κατ’ ἀκολουθίαν τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῶν ἀτυχῶν τούτων στρατευσίμων καὶ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον, δι’ οὗ αἱ διατάξεις περὶ ἀφάντων τοῦ Ἰονίου ἀστικοῦ κώδικος νὰ ἐφαρμοσθῶσι καὶ ἐν τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι, ἵνα λείψωσι καὶ τὰ προνόμια καὶ τὰ παράπονα ἐκείνων, ὧν οἱ γονεῖς ἢ οἱ ἀδελφοὶ κατέστησαν ἄφαντοι, ἀπομακρυνθέντες τῆς Ἑλλάδος, ἵνα ζητήσωσιν ἐργασίαν πρὸς διατροφὴν τῆς οἰκογενείας των, καὶ θέσαντες τέρμα εἰς τὸν βίον των ἐν μέσῳ τῶν Ὠκεανῶν ἢ εἰς τὰς ἀχανεῖς ἐκτάσεις τῆς Ἀμερικῆς.

§46ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπω πρῶτον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένον τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη χθὲς ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, περὶ σταφίδος. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔλαβον οἱ πλεῖστοι τὴν πρωΐαν.

§47ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τώρα μόνον.

§48ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον πραγματεύεται περὶ τοῦ ζητήματος πάλιν τῆς παρακρατήσεως, ὑπὸ ἄλλον ὅρον. Ἔχομεν λοιπὸν ἀνάγκην νὰ τὸ μελετήσωμεν, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἂν ὑπὸ τὸν νέον τοῦτον τύπον δύναται νὰ λειτουργήσῃ. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ διὰ σήμερον. Ἀλλὰ πλὴν τούτου ἔχω νὰ ζητήσω καὶ πληροφορίας σχετιζομένας μὲ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν τῆς σταφίδος, διότι ἐπὶ τούτου τοῦ ζητήματος ὑπάρχουσι γνῶμαι ἀντίθετοί τινὲς νομίζουσιν, ὅτι οὔτε 2 ἑκατομμύρια λιτρῶν καταναλίσκονται πρὸς οἰνοπνευματοποιίαν, ἄλλοι ἀναβιβάζουσι τὸ ποσὸν εἰς 40 ἑκατομμύρια. Ἔχω ἀνάγκην τῶν πληροφοριῶν τούτων, διότι τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ κανονίσῃ τὴν συζήτησιν· διότι, ἂν καταναλίσκωμεν 40 ἑκατομμύρια, θὰ δύναμαι νὰ ἦμαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, διότι τὴν παρακράτησιν ἀπέκρουσα· κατανάλωσις 40 ἑκατομμυρίων λιτρῶν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν, ἄν τοσαύτη ὑπάρχῃ καὶ ἤδη, δὲν ἀποτελεῖ παρακράτησιν διὰ τὴν ἐξωτερικὴν ἀγοράν.

§49ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ὑπολογίζεται ἡ κατανάλωσις τοῦ ἐσωτερικοῦ εἰς 35 ἑκατομμύρια.

§50ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν ἐσωτερικὴν βιομηχανίαν δύνανται νὰ καταναλωθῶσιν 20 ἑκατομμύρια.

§51ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ διάλογοι αὐτοὶ ἀποδεικνύουσιν, ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην νὰ φωτισθῶμεν. Ὁ κ. Σταματόπουλος, ὑποστηρίξας τὴν παρακράτησιν ἐν σχέσει πρὸς τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν, ἐπέμενεν ὅτι ἔχει πληροφορίας, ὅτι εἶναι 40,000,000 ἡ ἐσωτερικὴ κατανάλωσις. Εἰς ὅλα ταῦτα ὑπάρχει κυκεὼν, καὶ ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἀνεύρῃ τὰς πληροφορίας, βεβαίως δὲ θὰ ἔχει τοιαύτας.

§52ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐτησία παραγωγὴ τοῦ οἰνοπνεύματος εἶναι 3,000,000 ὀκάδων, ἐξ ἧς δι’ ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν διαφόρων οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν διατίθεται τὸ ἥμισυ, καὶ πρὸς κατασκευὴν κονιὰκ τὸ ἕτερον ἥμισυ. Ἀλλ’ ἵνα κατασκευάσωμεν οἰνόπνευμα 3,000,000 ὀκάδων, ἔχομεν ἀνάγκην σταφίδος 30 ἑκατομμυρίων λιτρῶν, καὶ τότε μόνον θὰ ὑπάρχῃ συμφέρον καταφυγῆς εἰς τὴν σταφίδα, ὅταν ἡ τιμὴ αὐτῆς δὲν ὑπερβαίνῃ τὰς δραχ. 35 τὴν χιλιάδα.

§53ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ ποτὲ ἕως τώρα.

§54ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλως ποιοῦνται χρῆσιν τῶν λοιπῶν ὑλῶν, οἷον χαρουπίων, σύκων, σούμμας, πρὸς κατασκευὴν οἰνοπνεύματος, διότι νῦν δὲν μεταχειρίζονται, ὡς γράφουσι ῥεκλάμας εἰς τὰς ἐφημερίδας, οἶνον ἀποκλειστικῶς (Θόρυβος). Μόνον τὰ Ἡνωμένα Οἰνοπνευματοποιεῖα Χαλκίδος ἠγόρασαν οἴνους 300 χιλιάδων ὀκάδων πρὸς κατασκευὴν οἰνοπνεύματος, διότι εὕρισκον αὐτοὺς ἐν τῷ τόπῳ πρὸς πέντε λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, τιμὴν συμφέρουσαν αὐτοῖς. Ἐκτὸς δ’ ὅτι τὸ ποτὸν τοῦτο εἶναι ἀνάξιον λόγου, δὲν ὑπῆρχε καὶ ὁ κατάλληλος καιρὸς, ἵνα μετασκευάσωσιν αὐτὸν εἰς οἰνόπνευμα, διὸ ἠναγκάσθησαν ν’ ἀποθηκεύσωσιν αὐτὸν εἰς δεξαμενὴν, ὅπου ἐξύνισε, καὶ ἐζημιώθησαν. Τὸ δὲ οἰνόπνευμα, τὸ ὁποῖον κατασκευάζει ὁ κ. Καμπᾶς, διαδίδων πομπωδῶς, ὅτι προέρχεται ἐξ οἴνων τῶν ἀμπέλων του, εἶναι καθαρὰ οὐτοπία· διότι τοὺς μὲν οἴνους τῶν ἀμπέλων του κατ’ ἔτος πωλεῖ εἰς τιμὰς τηλικαύτας, καθ’ ἃς δὲν συμφέρει ἡ μεταποίησις αὐτῶν εἰς οἰνόπνευμα, καταφεύγει δὲ εἰς τὴν ἀγορὰν σταφίδων πρὸς τὸν σκοπὸν οὐ μόνον καλλιτέρας ποιότητος οἰνοπνεύματος, ἀλλὰ καὶ εὐθηνοτέρας.

§55ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ἐπειδὴ δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἀσφαλεῖς πληροφορίας, νὰ φέρῃ, ἐφ’ ὅσον τοῦτο εἶναι ἐφικτὸν, πληροφορίας περὶ τοῦ ποσοῦ σταφίδος, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖ κατ’ ἔτος ἡ ἐγχώριος βιομηχανία μέχρι τοῦδε, διότι νομίζω, ὅτι στοιχεῖον οὐσιῶδες, ἡ βάσις σχεδὸν, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ περιστραφῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι αὕτη. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ καὶ ἁρμόδιος ἐν τῷ ζητήματι, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν του ἐπὶ ζητήματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου καὶ πρὸ ἡμερῶν ἐφείλκυσα τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Ἐκ τῶν ἐφημερίδων ἐπληροφορήθην, ὅτι στόλος ἐμπορικῶν ἀτμοπλοίων καταπλέει εἰς Πάτρας πρὸς παραλαβὴν τοῦ ἐναποθηκευμένου ἐκεῖ πράγματος, καὶ ἄλλα πλοῖα φορτώνουσι πυρετωδῶς. Ἐννοεῖτε τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον αὐτὴ ἡ σπουδὴ καὶ ἡ πυρετώδης φόρτωσις· προσπαθοῦσι νὰ μᾶς προλάβωσι, διὰ νὰ μὴ τοὺς φθάσωμεν ἡμεῖς. Δὲν ἀνησυχῶ, ἐὰν ἐκ τούτου ὠφεληθῶσί τινες, οὔτε θὰ φέρω ἐνταῦθα ἔνστασιν, μὴ ὁ Α ἢ ὁ Β ὠφεληθῇ ἐκ τούτου, ἀλλ’ ἡ συσσώρευσις τοῦ σταφιδοκάρπου, ὅστις θ’ ἀποσταλῇ πρὸ παντὸς εἰς Ἀγγλικὰς ἀγορὰς, θὰ ἔχῃ ὅλως ἀλλοῖα ἀποτελέσματα τῶν ἐπιδιωκομένων διὰ τῆς παρακρατήσεως, τὴν κατάπτωσιν δηλαδὴ τῶν τιμῶν εἰς βαθμὸν ἀπίστευτον. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς, ὅπως, ἐὰν ὑπάρχῃ τρόπος, παρεμποδισθῇ ἡ ἀθρόα αὕτη προσφορά, ἐὰν δύναται νὰ διαταχθῇ ἡ εἰσφορὰ ἀπὸ τοῦδε, καὶ νομίζω ὅτι, προκειμένου περὶ φορολογίας, — διότι τώρα περὶ φορολογίας πρόκειται — δύναται νὰ διαταχθῇ ἡ καταβολὴ εὐθὺς τοῦ φόρου αὐτοῦ. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν ὁ νόμος ἐπιτρέπῃ τοῦτο ἐπὶ τῶν ἐξαγομένων ἢ μόνον ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων.

§56Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τοῦτο δὲν δύναμαι νὰ ἔχω γνώμην ἀπὸ τοῦδε, πρὶν ἢ ἐξετάσω ἐπισταμένως τὸ πρᾶγμα.

§57ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ εὑρίσκομαι ἐδῶ, καὶ ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι κατὰ τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας ἀρχικῶς εἶχον καὶ τὰς ὁποίας ἐξακολουθῶ ἔχων ἔτι, δι’ οἱωνδήποτε μέτρων τεχνητῶν δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ βοήθεια εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, ἀλλ’ ὅτι δύναται νὰ ἐπέλθῃ ποιά τις ἀνακούφισις διὰ μέτρων μικρῶν μὲν, ἀλλὰ λαμβανομένων κατὰ τὰ διάφορα στάδια, εἴτε ὡς πρὸς τὴν λειτουργίαν τοῦ ἐμπορίου, τὸ ὁποῖον συντελεῖ πλειότερον εἰς τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα, εἴτε εἰς ἄλλα σημεῖα τῆς κινήσεως τῆς σταφίδος, ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἐλάττωσιν ἢ τὴν κατάργησιν φόρου ἀδικωτάτου, ἐπιβαρύνοντος τὴν σταφίδα, τοῦ φόρου τῆς ξυλείας τῆς εἰσαγομένης διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν σταφιδοκιβωτίων. Ἡ ξυλεία αὕτη κατ’ οὐσίαν εὑρίσκεται ὑπὸ διαμετακόμισιν, πρόκειται νὰ ἐξαχθῇ πάλιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ ὅμως πληρόνει φόρον, ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ παραμείνῃ ἐνταῦθα. Διὰ τῆς ἑρμηνείας, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὴν λέξιν δοχεῖα, ἵνα μεταφερθῶσι κενὰ δοχεῖα ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς καρφωμένα, ἀπαιτοῦσι τοιούτους ναύλους, ὥστε ἡ ἐκ τούτου ζημία θὰ ἦτο ἀκόμη μεγαλειτέρα, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δύναται νὰ εὑρεθῇ τρόπος, ὥστε δι’ ἄλλου μέσου νὰ ἐξελεγχθῇ ὁ σκοπὸς τῆς εἰσαγομένης διὰ τὴν σταφίδα ξυλείας. Σήμερον ὅμως ὁ εἰσάγων ξυλείαν πληρόνει φόρον ἄνευ λόγου, διότι πρόκειται τὸ φορολογούμενον αὐτὸ εἶδος ἐκ νέου νὰ ἐξαχθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, πρόκειται δὲ περὶ φόρου ἐπιδρῶντος ἐμμέσως καὶ πλαγίως ἐπὶ τῆς καταστάσεως τῶν σταφίδων, ἀφοῦ δὲν ἐπιβαρύνει ὅλους ἐξ ἴσου. Νομίζω, ὅτι καὶ ἐπὶ ἄλλου τινὸς ἀντικειμένου ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Πιστεύω, ὅτι αἱ κρίσεις τῆς σταφίδος, ὡς καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ἐντεῦθεν ἐδήλωσαν, θὰ ἦναι φαινόμενα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπανέρχωνται τακτικῶς, ἀλλὰ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐρχώμεθα ἐπίκουροι, ἐὰν κατωρθοῦμέν ποτε νὰ συνδυάσωμεν τὴν οἰνοπαραγωγὴν πρὸς τὴν σταφιδοπαραγωγήν. Δυστυχῶς ἡ οἰνοπαραγωγὴ παρ’ ἡμῖν εὑρίσκεται εἰς τὸ στάδιον, τὸ ὁποῖον πάντες γνωρίζομεν, τὸ ποιὸν τῶν παραγομένων οἴνων εἰς τὰς πλείστας ἐπαρχίας, ἰδίως δὲ εἰς τὰς σταφιδοφόρους, εὑρίσκεται εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε ἀποκλείουσι πᾶσαν ἄλλην κατανάλωσιν, πλὴν τῆς ἐπιτοπίου· τοιούτους οἴνους τὸ ἐξωτερικὸν δὲν καταναλίσκει. Ἴσως δὲ ἡ κατάστασις αὕτη εἶναι ἡ αἰτία, διὰ τὴν ὁποίαν ἐγκαίρως δὲν κατελάβομεν θέσιν εἰς τὰς ἀγορὰς τὰς ξένας ὡς πρὸς τὴν οἰνοπαραγωγήν. Βεβαίως, ἵνα παραγάγωμεν σήμερον οἶνον ἐπὶ τὸ τελειότερον καὶ ἐπὶ τὸ ἐπιστημονικώτερον διὰ τὴν ἐξαγωγὴν, δὲν ἐλπίζομεν, διότι τοῦτο εἶναι ἔργον μέγα, ἀλλ’ ἡ βελτίωσις ἐν τῷ ἐσωτερικῷ τῆς παρασκευῆς τοῦ οἴνου παρασκευάζει τὴν ἐξαγωγήν· διότι, ὅταν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ κατασκευάζωμεν οἴνους καλλιτέρας ποιότητος, εἶναι δυνατὸν νὰ ἑλκύσωμεν ἀγοραστάς. Σήμερον εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν καλὴν οἰνοποιΐαν, διὰ πολλοὺς λόγους, ἀλλὰ συντελεῖ εἰς τοῦτο καὶ ἡ ἔλλειψις καλῶν δοχείων, δὲν δυνάμεθα δὲ νὰ ἔχωμεν καλὰ δοχεῖα, διότι καὶ ταῦτα ἐπιβαρύνονται διὰ φόρου βαρέος, ἡ ἐσωτερικὴ δὲ βιομηχανία δὲν κατώρθωσε νὰ κατασκευάσῃ τοιαῦτα. Εἶναι μικραὶ ἐλλείψεις αὗται, ἀλλὰ πολλάκις τὰ μικρὰ αὐτὰ ἀποθαῤῥύνουσι πᾶσαν ἀπόπειραν δοκιμαστικὴν βελτιώσεως τοῦ οἴνου, ἐκ τῆς ἄρσεως δὲ μικρῶν κωλυμάτων πολλάκις δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν εὐάρεστα ἀποτελέσματα. Ἕτερον κώλυμα εἶναι ὁ φόρος καὶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν φιαλῶν, ὅστις κατέστησεν ἀδύνατον τὴν εἰσαγωγὴν φιαλῶν ἐν Ἑλλάδι. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πάντα τὰ εἴδη, τὰ χρήσιμα εἰς τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν καὶ οἰνοποιΐαν, πρέπει νὰ ἀφεθῶσιν ἐντελῶς ἐλεύθερα. Ἐπὶ τῶν θεμάτων τούτων ἑλκύω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον τὰ ἀποτελέσματα, ὡς πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν, τῆς καταργήσεως τοιούτων φόρων δὲν θὰ ἦναι πολὺ σπουδαῖα. Κυρίως ὅμως ἐπιμένω εἰς τὸ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου.

§58ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πρέπει καὶ ἐγὼ νὰ συνηγορήσω, ἐπειδὴ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ δὲν δύναται νὰ γείνῃ λόγος περὶ αὐτοῦ, ὑπὲρ τῆς καταργήσεως, εἰ δυνατὸν, ἐντελῶς τοῦ φόρου τοῦ ἐπιβαλλομένου ἐπὶ τῆς ἔξωθεν εἰσαγομένης ξυλείας, ἐκ τῆς ὁποίας κατασκευάζονται τὰ σταφιδοκιβώτια. Τὰ κιβώτια ταῦτα κατασκευάζονται νῦν ἐξ ἐντοπίου ξυλείας, ἱδρύθησαν δὲ πρὸς τοῦτο καὶ ἐργάζονται μεγάλαι ἑταιρίαι ἐν Πάτραις. Ἴσως ἐπειδὴ εἶναι ἐν Πάτραις αἱ ἑταιρίαι, δὲν ἐγείρονται τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἐγείρωνται ἐναντίον τῆς μεγάλης φορολογίας τῆς ἔξωθεν ξυλείας, ἥτις ἐπιβαρύνει τὰς παραγωγικὰς δαπάνας πρὸς ἐξαγωγὴν τῆς σταφίδος. Δυστυχῶς ἡ ξυλεία αὕτη κόπτεται ἀνηλεῶς καὶ καταστρεπτικῶς ἐν ταῖς ἀπέναντι τῶν Πατρῶν ἐπαρχίαις τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος, δὲν λέγω δ’ ὑπερβολὴν, βεβαιῶν ὅτι διὰ τῆς ὑλοτομίας αὐτῆς, κατεστράφησαν ὅλα τὰ ἐκεῖ δάση. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω σχεδὸν ὅτι 2,000 ἐργάται καὶ πλέον ἐργάζονται περὶ τὸν Ἀχελῷον, διευκολύνοντες τὴν κατάβασιν καὶ τοποθέτησιν τῶν ξύλων, τὰ ὁποῖα διὰ τοῦ ποταμοῦ αὐτοῦ κατέρχονται. Τοσαύτη γίνεται καὶ τοιαύτη ὑλοτομία, ὥστε δὲν ἔμεινεν οὔτε θὰ μείνῃ δένδρον εἰς τὰ δάση τῆς Ἀκαρνανίας καὶ τῆς Αἰτωλίας. Οὐδεὶς νόμος καὶ οὐδεὶς κανὼν εἰς τὴν λυσσώδη αὐτὴν ὑλοτομίαν τηρεῖται, καὶ δυστυχῶς ἐν γνώσει καὶ τῇ ἀνοχῇ τῶν ἀρχῶν, τῶν ἐπαρχιακῶν καὶ τῶν κεντρικῶν. Καὶ διὰ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ φόρου, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλεται ἐπὶ τῆς ἔξωθεν εἰσαγομένης ξυλείας, οὐ μόνον ἐνθαῤῥύνεται καὶ ἐνισχύεται ἡ καταστροφὴ τῶν ἑλληνικῶν δασῶν, ἀλλὰ καθίσταται καὶ ἀκριβοτέρα ἡ τιμὴ τῶν κιβωτίων, παρὰ ἐὰν τὸν φόρον αὐτὸν δὲν ἐπλήρονεν ἡ ἐξωτερικὴ ξυλεία καὶ εἰσήρχετο ἐν τῇ ἡμεδαπῇ ἀτελὴς καὶ ἐχρησιμοποιεῖτο διὰ τὴν κατασκευὴν σταφιδοκιβωτίων. Καὶ ὁ λόγος εὐνόητος. Οἱ κατασκευάζοντες τὰ δοχεῖα ταῦτα ἐν Ἑλλάδι ὄχι μόνον προσθέτουσιν εἰς τὴν τιμὴν τῶν κιβωτίων τὸν φόρον, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλεται ἐπὶ τῆς ἔξωθεν εἰσαγομένης ξυλείας, ἀλλὰ καὶ τὴν διαφορὰν τοῦ συναλλάγματος, ἣν θὰ ἐπλήρονεν, ἂν ἔξωθεν εἰσήρχετο ἡ ξυλεία. Οὕτω γίνονται πολὺ ἀκριβότερα. Ἐκτὸς ὅμως τούτου, λέγεται ὅτι οἱ βιομήχανοι οὗτοι ἔχουσι καὶ ἄλλους κεφαλαιούχους, οἵτινες χορηγοῦσιν αὐτοῖς τὰ ἀναγκαῖα κεφάλαια διὰ τὴν πυρετώδη αὐτὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν δασῶν ἐπὶ βαρεῖ τόκῳ, ὃν καὶ αὐτὸν πληρόνει τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος ἄνευ λόγου, ἀλλ’ ἡ νομοθεσία προστατεύει τοιαύτας τιμάς. Ἐννοῶ τοὺς προστατευτικοὺς δασμοὺς δι’ ἄλλας ἐντοπίους βιομηχανίας, δὲν ἐννοῶ ὅμως προστατευτικοὺς δασμοὺς πρὸς καταστροφὴν τῶν ὀλίγων ἡμῶν δασῶν. Καλλίτερον νὰ εἰσάγωμεν ἔξωθεν τὴν ξυλείαν, καὶ ἐξ αὐτῆς νὰ συντηρῆται ἡ βιομηχανία τῶν σταφιδοκιβωτίων, παρὰ ν’ ἀπαγορεύωμεν τὴν εἰσαγωγὴν ξένης ξυλείας, ὅπως συντηρῶμεν βιομηχανίαν, ἥτις οὐ μόνον ἀκριβότερα πωλεῖ τὰ σταφιδοκιβώτια, ἀλλὰ καὶ τὰ δάση ἐξολοθρεύει. Χάριν συντηρήσεως τῶν δασῶν ὀφείλομεν ἀκριβότερα νὰ πληρόνωμεν τὴν ξυλείαν καὶ πᾶν ἐξ αὐτῆς προϊόν. Πολὺ ὅμως περισσότερον ὀφείλομεν νὰ προστατεύσωμεν τὰ δάση, παρὰ τὴν βιομηχανίαν τῶν προϊόντων τῆς ξυλείας, ὅταν δὲν ἐπιτυγχάνωμεν νὰ ἔχωμεν ταῦτα τοὐλάχιστον εὐθηνότερα. Κατ’ ἐμὲ, δὲν ὑπάρχει θυσία, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν πρέπει νὰ ὑποβληθῶμεν, ὅπως διατηρήσωμεν τὰ περισωθέντα δάση ἡμῶν. Ἡμεῖς ὅμως τὰ καταστρέφομεν, προκαλοῦντες διὰ τῆς ἀπαγορευτικῆς φορολογίας τῆς ξένης ξυλείας τὴν καταστροφὴν αὐτῶν. Διὰ τοῦτο θεωρῶ τὸ μόνον σωτήριον τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου αὐτοῦ τῆς εἰσαγωγῆς. Ὡς πρὸς τὸ ἄλλο ζήτημα, ὅπως ζητηθῇ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως νὰ προσαγάγῃ πίνακα τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος τῆς γινομένης ἐν τῷ ἐσωτερικῷ πρὸς μεταποίησιν εἰς οἰνόπνευμα, καὶ ἐγὼ συμφωνῶ, ὅτι πρέπει νὰ προσαχθῇ τοιοῦτος πίναξ. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ ἂν καταναλίσκηται ὅλον τὸ ποσὸν τῶν 30 ἑκατομμυρίων, αὐτὸ ἀφορᾷ τὸ Δημόσιον, διότι, ἀφοῦ ἅπαξ τὸ Δημόσιον, εἴτε ἐπὶ ἰσότητι, εἴτε πέραν τοῦ προσήκοντος, ἀπέναντι τῶν 4 δραχμῶν, τὰς ὁποίας ἀποκόπτει, ὑπολογίζει ὡς ἀντιστοιχοῦντα 15% εἰς εἶδος, αὐτὸ θὰ ζημιωθῇ, ἐὰν τὸ ποσὸν, ὅπερ θὰ παρακρατηθῇ, θὰ δυνηθῇ νὰ τὸ διαθέσῃ ὁλόκληρον ἢ μόνον μέρος. Ἐπειδὴ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας εἶπεν ὅτι, ἐὰν πρόκειται νὰ καταναλωθῇ τοσοῦτον ποσὸν, ὅσον λέγεται, 35–40 ἑκατομμυρίων, δὲν θὰ ἐδυσκολεύετο καὶ αὐτὸς νὰ ἦναι ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν ὅμως, δὲν καταναλίσκηται τόσον ποσὸν, δὲν δύναται νὰ ἦναι ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, λέγω ὅτι αὐτὸ ἐπίσης ἀφορᾷ τὸ Δημόσιον· διότι, ἐὰν δὲν καταναλίσκηται τοσοῦτον ποσὸν, τὸ Δημόσιον θὰ βαρυνθῇ μὲ ἓν ποσὸν σταφίδος, τὸ ὁποῖον ἢ δὲν θὰ δύναται νὰ διαθέσῃ ἀπολύτως, ἢ θὰ διαθέτῃ εἰς εὐτελεῖς τιμάς. Ἐὰν ὅμως τοῦτο τὸ ποσὸν τῶν 30 ἢ 40 ἑκατομμυρίων, διατιθέμενον ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, ἐλαττοῖ τὸ ποσὸν εἰς 10 ἢ 15 ἢ 20 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα μόνον θὰ ἀφαιρεθῶσιν ἐκ τῆς καταναλώσεως, τὸ ζήτημα εἶναι ἀδιάφορον, εἴτε τὸ καταναλώσῃ τὸ Δημόσιον εἰς ἀπόσταξιν, εἴτε μείνῃ ἐντὸς τῶν ἀποθηκῶν. Νομίζω ἑπομένως, ὅτι ἀντὶ τούτου εἶναι χρήσιμον νὰ σκεφθῶμεν ἐπὶ ἄλλης προτάσεως. Πρέπει νὰ περιορίσωμεν τὸ ποσὸν τῶν 15% εἰς αὐτὴν μόνην τὴν χρῆσιν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, ἢ πρέπει νὰ ἐπιτρέψωμεν καὶ ἄλλην; Πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν ἰδέαν, ὅτι ἐν τῷ ἐσωτερικῷ μόνον πρέπει νὰ καταναλίσκηται, διότι τοῦτο εὐκολύνει, ὅπως ὅλοι συννενοηθῶμεν ἐπὶ τοῦ μέτρου τούτου καὶ μὴ ὑπάρχῃ διαφωνία; Βεβαίως τὸ πλέον δυσάρεστον ἐν τῷ μέτρῳ τῆς εἰσφορᾶς εἶναι, ὅτι πολλαὶ ἐπαρχίαι ἐξανίστανται κατ’ αὐτῆς. Ἂν ὅμως ἤδη, δι’ ὃν λόγον ἀνέφερεν ὁ προλαλήσας, τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ ἀφαιρεθῇ ἐκ τοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος, ἦναι ἐλάχιστον, καὶ τότε μὲ τοιαύτην εἰσφορὰν δὲν διαταράττηται τὸ ἐμπόριον, δὲν διαταράσσονται οἱ νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἐφορεύουν ἐπὶ τῆς ἐμπορίας τῆς σταφίδος, τότε τοῦτο διευκολύνει ἀρκούντως τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος. Λέγω ὅμως, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐξαρτήσωμεν τὴν γνώμην ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἐκ τοῦ ἂν καταναλίσκηται ὁλόκληρον τὸ ποσὸν ἢ ἐλάχιστον μέρος.

§59Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅμως, ὅτι δύναμαι νὰ ἀπευθύνω μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τῆς τάξεως. Ὁ ἐξ Αἰγιαλείας ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐζήτησε στατιστικὴν πληροφορίαν, ἐζήτησε νὰ μάθῃ, πόσον ποσὸν σταφιδοκάρπου καταναλίσκεται εἰς τὴν βιομηχανίαν τὴν ἐγχώριον τῆς οἰνοπνευματοποιίας, δὲν προεκάλεσε συζήτησιν περὶ τούτου, οὔτε συζητοῦμεν περὶ τούτου σήμερον· ὅταν καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ζητηθεῖσαν πληροφορίαν, τότε θὰ ἐξετάσωμεν τὸ πρᾶγμα ὑπὸ ὅλας αὐτοῦ τὰς ἐπόψεις, ἀλλὰ σήμερον εἶναι τοσοῦτον πρόωρος ἡ συζήτησις, ὥστε θέλομεν ἀπολέσει τὸν καιρόν, τὸν ὁποῖον θέλομεν δαπανήσει κατὰ τὴν ὥραν τῆς συζητήσεως. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἀρκεσθῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ· ἐγὼ δὲ θέλω συγκεντρώσει ὅσας δυνηθῶ πληροφορίας, θέλω ἀνακοινώσει αὐτὰς εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ὅταν συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον, θέλω ἐκφέρει τὴν γνώμην μου. Ἐπὶ τῆς ἄλλης προτάσεως, τῆς ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ἀποκρύπτω ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὅτι αἱ περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας διατελοῦμεν, καὶ αἱ σχέσεις, τὰς ὁποίας σκοπεῖ τὸ νομοσχέδιον νὰ κανονίσῃ, ὑπαγορεύουσιν εἰς ἡμᾶς νὰ περατωθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον ἡ ὑπόθεσις. Τὸ νομοσχέδιον ἀνεγράφη σήμερον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει καὶ πρόκειται νὰ συζητηθῇ σήμερον, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἤθελε διανεμηθῆ· ἀφοῦ δὲν διενεμήθη χθὲς, ἀλλὰ διανέμεται σήμερον...

§60ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Χθὲς διενεμήθη.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον διενεμήθη χθὲς εἰς ὅλους.

§62ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον καὶ δὲν τὸ ἔλαβον.

§63Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ θέλετε νὰ ματαιώσητε πᾶσαν περὶ σταφίδος μέριμναν (θόρυβος καὶ ἀντεγκλήσεις).

§64ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ἐμὲ ἐστάλη χθὲς τὸ ἑσπέρας, καὶ σήμερον, ὅτε ἦλθον ἐδῶ, ἔλαβον καὶ ἕτερον.

§65Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν τὸ νομοσχέδιον δὲν διενεμήθη χθές, διενεμήθη δὲ σήμερον, τότε ἡ ὑπόθεσις ὑπάγεται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ. Ἤθελεν ἐπιτραπῆ ἡ ἐξαίρεσις νὰ προβῇ σήμερον ἡ Βουλὴ εἰς τὴν συζήτησιν αὐτοῦ, μολονότι διενεμήθη σήμερον, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε κανεὶς ὁ ἀντιλέγων· ἀλλ’ ἐὰν θέλῃ παρασταθῆ τις ὁ ἀντιλέγων, βεβαίως πρέπει νὰ ὑποβληθῶμεν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ νὰ στέρξωμεν εἰς τὴν ἀναβολήν. Τὸ ζήτημα λοιπὸν ἐξαρτᾶται ἐκ τούτου, ἐὰν διενεμήθη χθὲς ἢ σήμερον. Ὑπάρχουσί τινες, οἱ ὁποῖοι λέγουσιν, ὅτι διενεμήθη χθὲς, ὑπάρχουσιν ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι λέγουσιν, ὅτι διενεμήθη σήμερον· ἐνδεχόμενον νὰ διενεμήθη χθὲς, νὰ μὴ ἐπρόφθασε δὲ νὰ διανεμηθῇ εἰς πάντας, διενεμήθη δὲ εἴς τινας σήμερον. Τώρα, ἐὰν οἱ Κύριοι οὗτοι στέργωσι νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὴν μεταμεσημβρινὴν συνεδρίασιν, θέλομεν εὐχαρίστως τὸ ἀποδεχθῆ, ἐὰν ὅμως ἐπιμένωσι νὰ συζητηθῇ αὔριον, δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἀντιταχθῶμεν· θέλομεν ἀποδεχθῆ τὴν πρότασιν αὐτῶν.

§66ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Νὰ δηλώσωσιν οἱ Κύριοι ἐπὶ τίνος ἀντικειμένου θὰ λάβωσι τὸν λόγον.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴμεθα ἐν πλήρει ἀταξίᾳ. Συζητοῦμεν πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἐπὶ ἀντικειμένου ἀναγεγραμμένου ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§68ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἀφοῦ δὲν εἰσήλθομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, πῶς ἐπιτρέπετε τοῦτο;

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἰσήλθομεν ἀκόμη, ἀλλ’ ὡς σᾶς εἶπον καὶ προχθές, τὰ καθήκοντα τοῦ Προέδρου δύνανται νὰ ἐκτελεσθῶσι τακτικῶς, μόνον ἐὰν οἱ κύριοι Βουλευταὶ συντρέχωσιν εἰς αὐτό. Νομίζω ὅτι ὅλα αὐτὰ δύνανται νὰ παραλειφθῶσι καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§70ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§72ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως (θόρυβος).

§73ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν (θόρυβος).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνόμισα ὅτι ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἂν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις, θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.

§75ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἂν εἰσήλθομεν ἢ ὄχι. Μοὶ ἐδώσατε τὸν λόγον ἅμα τῇ εἰσαγωγῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§76ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πρὶν εἰσέλθωμεν.

§77ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρίν, ἔστω· τότε δὲν ἐγένετο ἀντίῤῥησις. Εἶτα ἐδώσατε τὸν λόγον εἰς ἀξιότιμον συνάδελφον, ὁ ὁποῖος μοὶ ἀπέτεινεν αἰτιάσεις, ἐδώσατε τὸν λόγον εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴν, ὅστις ἡρμήνευσεν ὅσα εἶπον, καθ’ ὃν τρόπον ἐνόμιζεν οὗτος, καὶ ὄχι καθ’ ὃν τρόπον ὡμίλησα ἐγώ. Νομίζω ὅτι ἔχω τὸν λόγον νὰ ἀπαντήσω.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτος εἶναι ἐγγεγραμμένος ὁ κ. Σταματόπουλος καὶ δεύτερος ὁ κ. Παναγιωτόπουλος.

§79Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅμως, ὅτι εἶναι διακεκριμένα τὰ θέματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐζητήθη ὁ λόγος. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κυνουρίας ἐζήτησε τὸν λόγον ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ θέματος, ἐὰν καὶ πόσον καταναλίσκεται ποσὸν σταφιδοκάρπου εἰς τὴν βιομηχανίαν τῆς οἰνοπνευματοποιίας. Ἑπομένως ὁ κ. Σταματόπουλος δὲν θέλει ἐπιμείνει νὰ ὁμιλήσῃ, διότι τὸ θέμα του ἀνάγεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὁ κ. Παναγιωτόπουλος ἐζήτησε τὸν λόγον, ἵνα ἀνασκευάσῃ τὰς αἰτιάσεις, αἵτινες κατὰ τὴν γνώμην αὐτοῦ περιέχονται ἐν τῇ ἀγορεύσει τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεσολογγίου, ἤτοι πρόκειται περὶ ζητήματος κατὰ τὸν κ. Παναγιωτόπουλον προσωπικοῦ, ἑπομένως ὁ κ. Παναγιωτόπουλος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον. Ἐὰν ὅμως ὑπάρχωσιν οἱ μέλλοντες νὰ ἀγορεύσωσιν ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ θέματος, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ παρακληθῶσι νὰ ἀγορεύσωσιν ὅταν συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§80ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§81ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδήλωσα ῥητῶς, διατὶ ἐζήτησα τὸν λόγον. Εἶχον νὰ ἀπαντήσω εἰς προσωπικὴν αἰτίασιν κ. συναδέλφου Βουλευτοῦ, εὐμενῶς πρὸς ἐμὲ διακειμένου, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε νὰ ἑρμηνεύσῃ τοὺς λόγους μου, καὶ νὰ παραστήσῃ ὅτι εὑρέθημεν σύμφωνοι. Ἐγὼ δὲν εἶπον ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, εἶπον ὅτι, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐπιδρᾷ ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν ἀγορῶν, ἠδυνάμην νὰ ἦμαι ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§82ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω, πρὸς συμπλήρωσιν τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς, νὰ ζητήσῃ, εἰ δυνατὸν, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὑποβάλῃ εἰς ἡμᾶς τὴν πληροφορίαν περὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ παραγομένου κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ὑπὸ τῶν μεγάλων οἰνοπνευματοποιείων, ἰδίᾳ τοῦ Πειραιῶς, διότι νομίζω, ὅτι καὶ ἡ πληροφορία αὕτη ἠδύνατο νὰ συντελέσῃ εἰς τοῦτο, εἰς τὸ νὰ συμπεράνωμεν, ὁπόσον ποσὸν σταφίδος καταναλίσκεται, πρὸς δὲ, ἐὰν καὶ ἄλλαι ὗλαι ζακχαρώδεις ἐχρησιμοποιήθησαν ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1893 ἢ ὄχι. Ὅταν ἔχωμεν τὴν πληροφορίαν ταύτην, τότε νομίζω, ὅτι δυνάμεθα κατὰ συμπερασμὸν νὰ ἐξαγάγωμεν ὁπόση σταφὶς πράγματι διετέθη. Εἶμαι ἠναγκασμένος ὅμως, ὡς πρὸς μίαν ἄλλην σύστασιν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνεν ὁ ἐκ Μεσολογγίου συνάδελφος, νὰ ἀπευθύνω ἀντίῤῥησίν τινα. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ μιᾶς ἐγχωρίου βιομηχανίας, ἥτις κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἔσχε μεγάλην ἐπίδοσιν, ἰδίᾳ ἐν Πάτραις, δὲν πρόκειται δὲ, ὡς εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου, περὶ ἑταιρίας τινὸς, ἐχούσης μονοπώλιον τὴν ἐγχώριον ξυλείαν καὶ τὴν κατασκευὴν ἐξ αὐτῆς σταφιδοκιβωτίων. Πρόκειται περὶ δέκα ὅλων ἀτμοκινήτων ἐργοστασίων ἐν Πάτραις, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς φοβερὸν ἀνταγωνισμὸν μεταξύ των, ἀνταγωνισμὸν, ὁ ὁποῖος περιήγαγε τρία ἐξ αὐτῶν εἰς πτώχευσιν καὶ ὁ ὁποῖος κατεβίβασε τὴν τιμὴν τῶν κιβωτίων τῶν χρησίμων διὰ τὴν ἐξαγωγὴν σταφίδος εἰς βαθμὸν ἐξευτελιστικόν. Δὲν πρόκειται δὲ μόνον περὶ μιᾶς λαμπρᾶς βιομηχανίας, ἡ ὁποία ἀνεπτύχθη ἐν Πάτραις, ἀλλὰ καὶ περὶ μιᾶς μεγάλης διαθέσεως τῆς ξυλείας τῶν ἐν Ἑλλάδι δασῶν. Ὁ κ. Βουλευτὴς λέγει, ὅτι γίνεται κατάχρησις τῆς ὑλοτομίας, ὅτι ἀδιακρίτως κόπτονται δάση καὶ καταστρέφονται. Ἀλλὰ διὰ τοῦτο δὲν πταίει ἡ βιομηχανία, πταίει ἡ ἔλλειψις ἐπιτηρήσεως τῶν δασῶν. Πρέπει δὲ νὰ λάβωμεν συγχρόνως ὑπ’ ὄψιν, ὅτι χάριν τῆς βιομηχανίας ταύτης τὸ χρῆμα μένει εἰς τὸν τόπον, διατίθεται δὲ ὑπὲρ πλείστων ὅσων ἀπόρων οἰκογενειῶν ὑλοτόμων ἐν ταῖς ὀρειναῖς ἐπαρχίαις τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος καὶ ἐργατῶν ἐν τοῖς μεγάλοις ἐργοστασίοις Πατρῶν. Ὅταν λοιπὸν κοπτώμεθα, ὅτι πρέπει ἐκ παντὸς τρόπου νὰ μὴ ἀφήσωμεν νὰ ἐξέρχηται χρυσὸς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ καταστρέψωμεν μὲν τὴν ἤδη ἀναπτυχθεῖσαν πολλοῦ λόγου ἀξίαν βιομηχανίαν ἐν Πάτραις, ν’ ἀποστερήσωμεν δὲ καὶ τὴν ἄλλην ἐγχώριον παραγωγὴν τῆς ὑλοτομίας πάσης ἐργασίας.

§83ΒΟΤΣΗΣ. Συμφωνῶ πρὸς ὅσα ὁ ἀξιότιμος κ. Εὐταξίας εἶπε, προσθέτω δὲ καὶ τὰ ἑξῆς...

§84ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἐντὸς τοῦ θέματος οἱ ἀγορεύοντες· ὁμιλοῦσι περὶ ἄλλου θέματος.

§85Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως, ἐὰν ἡμεῖς εἰσήγομεν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπροτείνομεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀτέλειαν τῶν ἔξωθεν ἐρχομένων κιβωτίων, ὑπῆρχεν ἀφορμὴ εἰς συζήτησιν· ἢ ἂν παρ’ ἡμῶν δὲν ἐπροτείνετο νομοσχέδιον, ἐζητεῖτο δὲ λόγος διὰ τοῦτο, ἠδύνατο νὰ γένηται συζήτησις. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἀπέτεινεν ἁπλῆν ἐρώτησιν, καὶ ἐζήτησε πληροφορίαν περὶ τούτου, ἑπομένως δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ γένηται συζήτησις.

§86ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ, ἐὰν θὰ ἀναβάλῃ τὸ νομοσχέδιον (Θόρυβος).

§87ΒΟΤΣΗΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ νὰ ἀναβάλῃ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον... (Θόρυβος). Μᾶς ἀπειλοῦσι, κύριε Πρόεδρε, μὲ ὅπλα! (Θόρυβος).

§88Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποῖος ἀπειλεῖ μὲ ὅπλα; Εἶναι πράγματα νὰ λέγωνται αὐτά; Ὅστις ἀπειλεῖ μὲ ὅπλα, ἂς τολμήσῃ, καὶ θέλει ἰδεῖ ποῖον μάθημα θέλει λάβει. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ νὰ μὴ γένηται σήμερον ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, διότι τινὲς — καὶ κατὰ τὴν ἐντύπωσιν τὴν ὁποίαν ἔλαβον, οἱ ὀλιγώτεροι, — ἰσχυρίζονται, ὅτι δὲν διενεμήθη εἰς αὐτοὺς τὸ νομοσχέδιον χθὲς, ἑπομένως δὲν ἔλαβον αὐτὸ, ἐγὼ δὲν ἀντιλέγω εἰς αὐτὸ, ἀλλὰ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ συνέλθωμεν αὔριον, ὅπως προβῶμεν εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§89ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε, τὴν Δευτέραν.

§90ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐργαζόμεθα ἀπὸ ἑβδομάδων ἀπὸ πρωΐας μέχρι τῆς δευτέρας ὥρας μετὰ τὸ μεσονύκτιον· ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἐργασθῶμεν καὶ τὴν Κυριακὴν, βεβαίως οἱ πλεῖστοι θὰ καταπέσωμεν ἀσθενεῖς.

§91Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἀναπόφευκτον, διότι τὴν Δευτέραν πρόκειται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Συλλογισθῆτε, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν εἶναι κύριος νὰ κανονίσῃ τὰς σχέσεις καὶ τὰς ἀνάγκας τῶν μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου. Τὰ μέλη τοῦ Κοινοβουλίου εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι σχέσεις καὶ ἀνάγκας, καὶ θέλουσι πάντως ἀναγκασθῆ νὰ ἀφήσωσι τὸ Κοινοβούλιον, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσωσι τὸ Κοινοβούλιον πρὶν ἢ συζητηθῇ ὁ Προϋπολογισμὸς καὶ τὰ σχετικὰ πρὸς αὐτὸν νομοσχέδια.

§92ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν νὰ γείνῃ σήμερον ἡ πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ αὔριον πρέπει νὰ ἀναπαυθῶμεν ὀλίγον.

§93ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ ἂν σήμερον προβῶμεν εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν καὶ αὔριον εἰς τὴν δευτέραν, πάλιν τὴν Δευτέραν θὰ ἔχωμεν τὴν τρίτην συζήτησιν· ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ τὴν Δευτέραν ὁ Προϋπολογισμός.

§94ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν στέρξωσιν ὅλοι οἱ κ. Βουλευταὶ νὰ συζητηθῇ σήμερον μετὰ μεσημβρίαν τὸ νομοσχέδιον, τότε θὰ ἀπαλλαχθῶμεν τῆς συνεδριάσεως τῆς αὔριον.

§95Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα. Δύνανται δὲ καὶ οἱ κ. Βουλευταί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔλαβον ἀπὸ τῆς χθὲς τὸ νομοσχέδιον, νὰ μελετήσωσι τοῦτο μέχρι τῆς 5ης ὥρας μ. μ. καὶ νὰ συζητήσωμεν αὐτὸ σήμερον.

§96ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ δὲν ἔλαβον νομοσχέδιον, θὰ παρακαλέσω ὅμως καὶ ἐγὼ τοὺς κ. συναδέλφους νὰ μὴ φέρωσιν ἀντιῤῥήσεις, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν συνεδρίασιν αὔριον.

§97ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ἡ Βουλὴ παραδέχεται ὡς καλῶς ἔχουσαν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ νὰ ἐξακολουθήσῃ μετὰ μεσημβρίαν ἡ συζήτησις κατὰ τὴν σειρὰν τὴν ἡμερησίας διατάξεως. Λοιπὸν ἤδη εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 5ην ὥραν μ. μ. (Γίνεται διακοπὴ ὥρα 12 καὶ 30′. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρα 6 μ. μ., προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ἀλ. Θ. Ζαΐμη).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἄνευ ἀντιῤῥήσεως ἐπικυροῦνται).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ, ἵνα ἀνακοινώσω πρὸς αὐτὴν ἀναφοράς τινας καὶ τηλεγραφήματα. Τηλεγράφημα ἐπιτροπῆς ἐπαγγελματιῶν καὶ βιομηχάνων ἐξ Ἀρκαδίας, παρεπιδημούντων ἐν Φιλιατροῖς, ἐξαιτουμένων, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ σταφίδος. Ὅμοιον τοῦ Ἐργατικοῦ Συνδέσμου Ἀργοστολίου, συνιστῶντος τὴν λῆψιν νομοθετικοῦ μέτρου, περιορίζοντος τὴν ἐξαγωγὴν τῆς σταφίδος. Ἀναφορὰ καταδίκων, κρατουμένων ἐν ταῖς φυλακαῖς Παλαμηδίου καὶ Βουλευτικοῦ, περὶ τῆς πληρωμῆς τῶν δικαστικῶν κλπ. ἐξόδων ὑπὸ τῶν ἀποτισάντων τὴν ποινὴν αὐτῶν.

§101Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν δύο νομοσχέδια. Διὰ τοῦ ἑνὸς τούτων ζητεῖται ἡ ἄδεια νὰ ἀγορασθῇ εἷς οἰκίσκος ἐν τῷ φρουρίῳ τῆς Ἄρτης ἀντὶ δραχμῶν 1600, κατ’ αἴτησιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Καταθέτω δὲ τὸν φάκελλον τῶν σχετικῶν ἐγγράφων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα λάβωσι γνῶσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ περὶ τῆς ἀνάγκης. Τὸ ἕτερον νομοσχέδιον εἶναι τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου παραχωροῦνται εἰς τοὺς συνοικισθησομένους κατοίκους Λοκρίδος εἰς διαφόρους θέσεις ἐκκλησιαστικὰ λειβάδια ἐπὶ δεκαετίαν πρὸς νομὴν τῶν ζώων των.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 253–254). Προβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§103ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λόγους πολλοὺς, κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ χρειασθῇ ἡ πρότασις πρὸς ὑποστήριξιν, ἐὰν ὑμεῖς, ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εὑρίσκητε ὅτι δύναται νὰ διευκολυνθῇ τὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ὁ ἐκ Βόλου ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ ἐγὼ ἐπροτείναμεν. Νομίζω ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ἔχετε ἀνάγκην παρακελεύσεως ἐντεῦθεν, ἐξ ἡμῶν, οὔτε παρακλήσεως πρὸς τοῦτο.

§104ΣΑΚΚΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δύναται ἡ ὑπόθεσις νὰ διευκολυνθῇ, ἐὰν τὸ Προεδρεῖον καὶ ἡ Ἐφορία τοῦ Βουλευτηρίου μεριμνήσωσι περὶ τοποθετήσεως ἐντὸς τῆς αἰθούσης τῶν πρακτικογράφων τῶν διαφόρων ἐφημερίδων· πρέπει ὅμως νὰ ὁρισθῇ ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν, διότι ἐνδέχεται, ὑπὸ τὸ πρόσχημα τοῦ δημοσιογράφου, νὰ παρουσιάζωνται πολλοὶ καὶ νὰ εἰσέρχωνται ἐν τῇ αἰθούσῃ.

§105ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι δέκα εἶναι αἱ καθημεριναὶ ἐφημερίδες.

§106ΣΑΚΚΗΣ. Ὄχι· πρέπει νὰ συμφωνηθῇ μεταξὺ τῶν δημοσιογράφων πόσον ἀριθμὸν θὰ ἔχωσι. Πῶς δὲ δύναται νὰ γείνῃ ἡ τοποθέτησις αὕτη καὶ εἰς ποῖα μέρη ἐντὸς τῆς αἰθούσης, νομίζω ὅτι εἶναι ἔργον τοῦ Προεδρείου καὶ τῆς Ἐφορίας νὰ τὸ κανονίσωσι κατόπιν.

§107Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι ἡ ἀποδοχὴ τῆς ἀρχῆς συνδέεται ἰδίως μὲ τὴν ἐκτέλεσιν. Λοιπὸν πρέπει πρῶτον νὰ προσδιορισθῶσι τὰ μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ κάθηνται, ἵνα ἐργάζωνται οἱ δημοσιογράφοι.

§108ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἀπὸ τῆς ἐγκαταστάσεώς μας εἰς τὸ οἰκοδόμημα τοῦτο παρετηρήθη ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀκατάλληλον, διὰ πολλοὺς λόγους, καὶ ἐνθυμοῦμαι εἰς ἐποχὴν μεμακρυσμένην, ὅτε ὑπῆρχεν ἡ Κυβέρνησις ἡ Οἰκουμενικὴ, ἡ Βουλὴ τότε ἐζήτησε τὴν ἀντικατάστασιν, οὕτως εἰπεῖν, τοῦ καταστήματος, δηλαδὴ τὴν ἵδρυσιν νέου καταστήματος ἐν τῷ ἀνατολικῷ περιβόλῳ τῆς Βουλῆς. Ὁλόκληρος τότε ἡ Κυβέρνησις ἦτο σύμφωνος, μεταξὺ δὲ τῶν τότε Ὑπουργῶν ἦτο καὶ ὁ νῦν Πρωθυπουργός...

§109Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δύο δηλαδὴ ζῶσιν.

§110ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Μάλιστα... ὁ ὁποῖος ἦτο σύμφωνος εἰς τὴν ἰδέαν αὐτήν· εἷς μόνον μεταξὺ τῶν τότε Ὑπουργῶν ἀντέστη. Ὁ τότε Πρωθυπουργὸς ἀείμνηστος Κανάρης, ὡς καὶ οἱ ἀείμνηστοι Δεληγεώργης, Κουμουνδοῦρος, Ζαΐμης καὶ οἱ ἄλλοι ἦσαν καὶ ἐκεῖνοι σύμφωνοι, δὲν ἐπρόκειτο δὲ ἢ περὶ δαπάνης 150–200 χιλιάδων δραχμῶν. Ἐγὼ ἐπέμενον εἰς τὴν ἰδέαν αὐτὴν, καὶ ἠξίουν νὰ ἀκουσθῇ ἡ ἐπιθυμία τῶν Βουλευτῶν, καὶ ὁμολογῶ ὅτι ἅπαντες οἱ ἀείμνηστοι ἐκεῖνοι καὶ οἱ ζῶντες σήμερον ἦσαν σύμφωνοι, ἀλλὰ δυστυχῶς εἷς τῶν τότε Ὑπουργῶν ἀντέστη εἰς τὴν ἰδέαν αὐτήν. Φρονῶ λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι κατόπιν τῶν τοσούτων ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ὀφείλομεν, τῶν τοσούτων δαπανῶν, τὰς ὁποίας καθ’ ἑκάστην ὑφιστάμεθα, ἴσως δαπανῶν πολλάκις ὄχι ἐπωφελῶν, ἅπαξ διὰ παντὸς πρέπει νὰ δαπανήσῃ τὸ Δημόσιον 150–200 χιλιάδας δραχμῶν, ἵνα ἱδρύσωμεν ἓν κατάστημα ἐν τῷ περιβόλῳ, μίαν αἴθουσαν, ἡ ὁποία καὶ καλῶς νὰ ἀερίζηται, καὶ ἥλιον νὰ ἔχῃ, καὶ ἀκουστικὴν καλὴν, καὶ διὰ μιᾶς στοᾶς νὰ συνδέσωμεν τὴν αἴθουσαν ταύτην μετὰ τῆς Βουλῆς, ἡ σημερινὴ δὲ αἴθουσα νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν Βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς, τὰ δὲ δωμάτια διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Γραφείων τῆς Βουλῆς. Δὲν νομίζω ὅτι θέλει καταστραφῆ τὸ Δημόσιον, ἐὰν ἀποφασισθῇ νὰ δαπανηθῶσιν ἅπαξ διὰ παντὸς 150–200 χιλιάδες δραχμῶν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, ὁπότε θὰ διορθωθῶσι τὰ πάντα, καὶ οἱ δημοσιογράφοι θὰ ἔχωσι θέσιν κατάλληλον, καὶ οἱ ἀκροαταὶ θὰ ἀκούωσι καλλίτερον, ἐνῷ σήμερον δὲν ἀκούουσι τίποτε ἀπὸ τὰ θεωρεῖα. Ὅσον ἀφορᾷ ἡμᾶς τοὺς ἡλικιωμένους, ἡμεῖς διήλθομεν τὸ στάδιόν μας, ἀλλὰ παρατηρῶ, ὅτι καὶ οἱ νεώτεροι ἡμῶν παραπονοῦνται διὰ τὴν κατάστασιν τοῦ Βουλευτηρίου, ὅπερ τὸ μὲν θέρος εἶναι ἀφόρητον, ἕνεκα τοῦ καύσωνος, τὸν δὲ χειμῶνα ἀφόρητον διὰ τὸ ψῦχος, ἐγὼ δὲ, ὁ ὁποῖος ἐκάθησα ἐκεῖ, ὅπου κάθησθε ὑμεῖς σήμερον, κύριε Πρόεδρε, ἠξεύρω τί ὑπέφερα εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν, καὶ μεθ’ ὅλην σας τὴν νεότητα, κ. Πρόεδρε, θὰ δοκιμάσητε καὶ σεῖς τοῦτο. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποφασίσῃ τὴν δαπάνην αὐτὴν, διότι δὲν πρόκειται, ἐπαναλαμβάνω, νὰ καταστραφῇ τὸ Κράτος, ἐὰν δαπανήσῃ ἅπαξ διὰ παντὸς 150–200 χιλιάδας δραχμῶν, ἵνα σωθῶσιν οἱ Βουλευταὶ, διορθωθῶσι δὲ καὶ αἱ ἄλλαι ἐλλείψεις. Εἶμαι ἐναντίος τῆς ἰδέας τῆς ἐπισκευῆς.

§111Γ. ΚΟΖΑΚΗΣ ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Βεβαίως ἡ πρότασις τοῦ κ. Αὐγερινοῦ εἶναι ἀρίστη, διότι δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ αἴθουσα αὕτη εἶναι ἀκατάλληλος, ἀλλὰ μέχρις οὗ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἐκτελεσθῇ τοιαύτη ἀπόφασις, ἐὰν ληφθῇ, ἐννοεῖται ὅτι θὰ παρέλθῃ πολὺς χρόνος, καὶ κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο ἡμεῖς μένομεν πάντοτε εἰς κατάστασιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπιτρέψητε δι’ ὀλίγων λέξεων νὰ ἐξηγήσω. Κατὰ τὴν Σύνοδον τοῦ 1888 ἔκαμα τὴν πρότασιν τὴν πρακτικωτάτην, τὴν ὁποίαν ἔφερεν ἤδη εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Φιλάρετος, καὶ τὴν ἀνέπτυξα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Εἶναι καταφανὲς, ὅτι δὲν ἀξίζει τίποτε—συγχωρήσατέ μοι τὴν ἔκφρασιν—τὸ Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, ἐν ὅσῳ δὲν δημοσιεύεται σαφὴς καὶ πλήρης, ὅσον εἶναι δυνατὸν, ἔστω καὶ ἐν περιλήψει, ἀπεικόνισις τῶν συζητήσεων ἐν τῇ Βουλῇ. Πόσοι μᾶς ἀκούουσιν ἐδῶ, Κύριοι; Ἐκ τῶν συναδέλφων οὔτε τὸ ἥμισυ, ὀλίγοι εἰς τὰ ἀκροατήρια, καὶ εἰς τὰ ἀκροατήρια οἱ πλεῖστοι δὲν ἀκούουσιν. Ὥστε ἡ ἐργασία, ἡ ὁποία γίνεται ἐνταῦθα, εἶναι ἐργασία ἐντελῶς χαμένη. Περὶ αὐτῆς δὲν ὑπάρχει ἄλλη γνῶσις, παρὰ αὐτὸ τὸ περίεργον ἀπεικόνισμα τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν, ἀπὸ τὸ ὁποῖον δὲν πληροφορούμεθα τίποτε ἄλλο, παρὰ τὴν δημοσίευσιν τῶν νόμων ὀλίγας ἡμέρας πρὶν δημοσιευθῶσιν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τίποτε περισσότερον. Περὶ τῶν συζητήσεων εἶναι ἀδύνατον νὰ σχηματίσῃ τις, ἔστω καὶ πόῤῥωθεν, μίαν ἰδέαν. Ἔχομεν δὲ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημοσιεύωνται ἀμέσως, διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἐξέθηκα πρὸ ἡμερῶν, ἐκτὸς ἐὰν ἡ Βουλὴ σήμερον ἀποφασίσῃ 40 χιλιάδες φράγκα κατ’ ἔτος,—τόσον ποσὸν ἀπαιτεῖται, κατ’ ἀκριβεστέρους ὑπολογισμοὺς, καὶ ὄχι, ὅπως εἶπον προχθὲς, 30 χιλιάδες—ἵνα γείνῃ, καὶ πάλιν ἀτελὴς, ἡ δημοσίευσις τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν μετὰ πᾶσαν συνεδρίασιν. Διότι ὑπάρχουσι λόγοι, οἱ ὁποῖοι καθιστῶσι τὸ κατόρθωμα τοῦτο τῆς μετὰ τρεῖς ἡμέρας τελείας δημοσιεύσεως ἀπολύτως ἀδύνατον. Ἐγὼ παρηκολούθησα τὴν ἐργασίαν, εἰργάσθην εἰς τὰ γραφεῖα τῆς Βουλῆς, καὶ γνωρίζω ὅτι εἶναι ἀκατόρθωτον. Ἄλλως τε, ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ τὸ δοκιμάσῃ, ἂς ψηφίσῃ τὴν ἀναγκαίαν πρὸς τοῦτο δαπάνην. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Πρόκειται λοιπὸν περὶ τοῦ μόνου πρακτικοῦ μέτρου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατορθωθῇ ἐκεῖνο, ὅπερ θέλομεν, δηλαδὴ νὰ δίδεται ἔννοια ἀκριβὴς τῶν συζητήσεων ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ δι’ ἐγκαίρου δημοσιεύσεως τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν. Ἀποβαίνει ἐξ ἄλλου ὅλως διόλου ἀλυσιτελὴς πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἡ δημοσίευσις τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν, διὰ λόγους, οἵτινες ἐξετέθησαν πολλάκις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνηται περίληψις ἐπίσημος, περιττὸν δὲ νὰ ἐπανέλθω εἰς τοῦτο, διότι θέλω νὰ ἦμαι συντομώτατος, διότι τοῦτο εἶναι ἀδύνατον, διότι θὰ γίνωνται ἑκάστοτε μακραὶ συζητήσεις περὶ τῶν πρακτικῶν τούτων ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων Βουλευτῶν, καὶ θὰ κατατρίβωμεν τὸ πλεῖστον τοῦ χρόνου εἰς τοῦτο. Ἑπομένως, Κύριοι, ὁ μόνος πρακτικὸς τρόπος, ἵνα μὴ ἦναι ἐντελῶς ματαία ἡ ἐργασία, τὴν ὁποίαν κάμνομεν ἐδῶ, ὄχι δηλαδὴ ἀπολύτως ματαία, διότι σώζεται τὸ νομοθετικὸν ἔργον, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ὡς σώματος—ἄς τὸ εἴπω—ζωντανοῦ...

§112ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Αἱ μεγάλαι ἐφημερίδες γράφουσιν ἀρκετά.

§113Γ. ΚΟΖΑΚΗΣ ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Ἀπορῶ πῶς λέγετε τοῦτο, διότι ὑποθέτω, ὅτι τὰς ἀναγινώσκετε. Λοιπὸν σᾶς βεβαιῶ ἐγώ, ὅτι ὄχι μόνον δὲν γράφουσιν ἀρκετά, ἀλλὰ τίποτε. Π. χ. ὑπάρχουσι Βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι διὰ μακρῶν ὡμίλησαν, καὶ δὲν γίνεται λόγος, διότι συνέπεσεν ἐκείνην τὴν στιγμὴν νὰ κοιμῶνται ἢ νὰ λείπουν οἱ ῥεπόρτερ.

§114ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Δὲν ὑπάρχει διάθεσις.

§115Γ. ΚΟΖΑΚΗΣ ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Ὑπάρχει διάθεσις, ἀλλὰ εἶναι ἀδύνατον τὸ πρᾶγμα. Ἐὰν ἀναβῆτε εἰς τὸ θεωρεῖον τῶν δημοσιογράφων, θὰ ἴδητε, ὅτι δὲν δύνασθε νὰ παρακολουθήσητε τὴν συνεδρίασιν, καὶ δὲν ἔχετε παρὰ νὰ λάβητε τὴν μεγαλειτέραν ἐφημερίδα, καὶ θὰ ἴδητε ὅτι θὰ ἔχητε μίαν σφαλερωτάτην ἔννοιαν τῆς συνεδριάσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο τὴν προτεραίαν.

§116ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ καθ’ ἡμέραν οἱ συνάδελφοι κάμνουν ἐπανορθώσεις τῶν γραφομένων ἐν ταῖς ἐφημερίσι.

§117Γ. ΚΟΖΑΚΗΣ ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸν ῥόλον τοῦ τύπου. Ἐγώ, Κύριοι, θεωρῶ, ὅτι ὁ τύπος ὑπῆρξεν ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τοῦ Βασιλείου εἷς τῶν μεγίστων παραγόντων τῆς Ἑλλάδος. Ἐγὼ αἰσθάνομαι βαθύτατον σεβασμὸν εἰς τὸν τύπον, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ γραφῇ ἡ ἱστορία τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος, τοῦ Ὄθωνος π. χ., χωρὶς νὰ ἀναφέρωνται δημοσιογράφοι, ὁποῖοι ἦσαν ὁ Λεβίδης, ὁ Φιλήμων καὶ ἄλλοι. Ὁ τύπος ἡμῶν, ὅστις καὶ εἰς τὴν Ἑπτάνησον προσέφερε μεγίστας ὑπηρεσίας καὶ ὑπῆρξεν εἷς τῶν κυριωτάτων παραγόντων τῆς ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου μετὰ τῆς Ἑλλάδος, αὐτὸς δύναται νὰ προσφέρῃ αὐτὴν τὴν μεγάλην ὑπηρεσίαν, τοῦ νὰ καταστήσῃ πραγματικὴν τὴν ἐργασίαν τῆς Βουλῆς, δηλαδὴ νὰ καθιστᾷ τὸ κοινὸν καὶ τὸ ἔθνος ὁλόκληρον κοινωνὸν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Μόνον ὁ τύπος δύναται νὰ κάμῃ αὐτό. Ἀλλ’ ὅπως κάμῃ αὐτὸ ὁ τύπος, δὲν πρέπει νὰ στέκηται ἐκεῖ (δεικνύει τὸ θεωρεῖον τῶν δημοσιογράφων), πρέπει νὰ στέκηται ἐδῶ, ὁπότε ὁ τύπος, φιλοτιμούμενος βεβαίως νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην καὶ τὴν ἐκτίμησιν, τὴν ὁποίαν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία θέλει τῷ δώσει, τί ἤθελε κάμει; Ἤθελε κάμει τὰς ἀρίστας περιλήψεις, καὶ ἐπειδὴ αἱ περιλήψεις αὗται γίνονται εἰς διαφόρους ἐφημερίδας, ἡ μία θὰ φιλοτιμῆται νὰ τὰς κάμῃ καλλιτέρας ἀπὸ τὴν ἄλλην, καὶ ἐν ἀνάγκῃ ἐν συνδυασμῷ τῶν τοιούτων περιλήψεων θὰ ἔχῃ τις πλῆρες ἀπεικόνισμα τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Τοῦτο δὲν θέλει στοιχίσει οὔτε λεπτὸν εἰς τὸ Κράτος, ἐνῷ πᾶσα ἄλλη ἀπόπειρα θέλει στοιχίσει πολύ. Γνωρίζετε, Κύριοι, τυχὸν, ὅτι ἡ Γαλλικὴ Φιλολογία καὶ ὁ Πολιτισμὸς κατέχει ἓν μέγα ὄνομα ῥήτορος, τὸν Mirabeau, μόνον καὶ μόνον διότι ὁ Mirabeau ἦτο δημοσιογράφος. Περὶ τοῦ Mirabeau δὲν θὰ ἦτο τίποτε γνωστὸν, παρὰ μόνον γενικαί τινες φῆμαι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἀλλὰ συνέπεσε νὰ ἦναι δημοσιογράφος καὶ νὰ δημοσιεύῃ αὐτὸς τὰς λαμπρὰς ἐκείνας ἀγορεύσεις του, καὶ οὕτω περιεσώθη τὸ ἔργον τοῦ Mirabeau. Ὑποστηρίζω λοιπὸν ὁλοψύχως τὴν πρότασιν τοῦ κ. Φιλαρέτου, καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ ἀναβληθῇ αὕτη, καὶ νὰ κατορθωθῇ νὰ ἐξευρεθῇ θέσις ἐντὸς τῆς αἰθούσης διὰ τοὺς δημοσιογράφους. Νομίζω ὅτι τὸ κατόρθωμα τοῦτο δὲν θὰ ἦναι κανὲν ἀρχιτεκτονικὸν κατόρθωμα ὑπεράνω τῶν ἀνθρωπίνων δυνάμεων, ὥστε νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τῆς ἑπομένης ἑβδομάδος νὰ ἔχωμεν πραγματικὴν ἀπεικόνισιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς.

§118Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἡ ψυχολογικὴ στιγμὴ τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι κατάλληλος πρὸς μακρὰς ἀγορεύσεις, ἰδίως δὲ οἱ ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν Βουλευταὶ ἀνυπομονοῦσι νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸ τρυφερὸν καὶ φλέγον ζήτημα, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐμποδίζει νὰ ἀφήσωμεν ἀτελὲς θέμα ἀναγραφὲν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Δι’ ὀλιγίστων λέξεων εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑποστηρίξω τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν κατὰ διαφόρους τρόπους δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν. Πολὺ ὀρθῶς ὁ ἐξ Ἠλείας ἀξιότιμος συνάδελφος ἔφερεν ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει τὸ ζήτημα, ἵνα ῥίψῃ εἰς τὸ μέσον τὴν γνώμην του περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν δύναται νὰ ἐπέλθῃ ῥιζικὴ θεραπεία ὡς πρὸς ὅλα τὰ ἄτοπα τοῦ κτιρίου τῆς Βουλῆς, καὶ ἡ γνώμη τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐπίσης εἶναι ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, περὶ ἐπισκευῆς τοῦ κτιρίου τῆς Βουλῆς, καὶ συμφωνῶ ἐκ τῶν προτέρων μὲ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅτι πρέπει νὰ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὴν ἰδέαν τῶν ἐπισκευῶν. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα. Τοῦτο συνδέεται μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τῆς δημοσιεύσεως τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς ἢ περιλήψεως τῶν πρακτικῶν, καθ’ ὃν τρόπον καὶ ἄλλοι καὶ ἐγὼ εἰς πολλὰς περιστάσεις ἐξηγήσαμεν. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι τὸ ἔργον τοῦτο εἶναι τόσον δυσχερές, ὥστε πρέπει νὰ ἐγκαταλείψωμεν πᾶσαν ἰδέαν, ἀλλὰ καὶ δὲν σχετίζω διόλου τὸ ζήτημα τῆς δημοσιεύσεως περιλήψεως ἢ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα, διότι εἴτε ληφθῇ εἴτε μὴ πρόνοια περὶ δημοσιεύσεως περιλήψεως τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν ἢ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, πάλιν τὸ ζήτημα τῆς δημοσιεύσεως τῶν περιλήψεων τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς ὑπὸ τῶν ἐφημερίδων μένει ἀκέραιον, καὶ ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς συνάδελφος καὶ ἐγὼ ὑπεβάλομεν τὴν πρότασιν. Μεθ’ ὅσα ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος ἀνέπτυξε περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς παρουσίας τοῦ τύπου, θεωρῶ περιττὸν νὰ προσθέσω τι. Εἰς ἄλλον καιρὸν δύναμαι νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ἀρκετὰ περὶ τούτου. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα παρουσιάζει δύο δυσκολίας. Μία, προκατάληψις νὰ μὴ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ ἱερὸν τέμενος ἄλλοι ἐκτὸς τῶν Βουλευτῶν, μὴ τυχὸν προσβληθῇ ἡ βουλευτικὴ ἀξιοπρέπεια,—οὕτω πως ἐγὼ τοὐλάχιστον ἀντιλαμβάνομαι ὅτι σκέπτονταί τινες τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων—ἡ ἄλλη δυσχέρεια περὶ εὑρέσεως καταλλήλου θέσεως. Ὡς πρὸς τὴν πρώτην, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ παραχωρήσωμεν θέσιν εἰς τὰ ἑδώλια τὰ βουλευτικά, βεβαίως βεβαιότατα ἤθελον καὶ ἐγὼ συμφωνήσει, ὅτι τοῦτο θὰ ἦτο καὶ ἀπρεπές, διότι ἐνταῦθα παρακάθηνται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀποστέλλονται ὑπὸ τοῦ λαοῦ ὡς Βουλευταί, καὶ τοῦτο θὰ ἐπέφερε δυσκολίαν εἰς τὰς ψηφοφορίας δι’ ἀναστάσεως καὶ εἰς πολλὰς ἄλλας περιστάσεις. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου· πρόκειται περὶ εὑρέσεως θέσεως εἰς μίαν τινὰ γωνίαν τῆς αἰθούσης, ἵνα παρακαθήσωσιν οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ τύπου, οἱ ὁποῖοι ἐκπληροῦσι ὑπηρεσίαν, ὡς ἐκπληροῖ ὑπηρεσίαν ὁ κ. στενογράφος καὶ ὁ κ. γραμματεύς, ὁ ὁποῖος συντάσσει τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς· οὕτως ὑπό τινα ἔννοιαν ὑποχρεωμένοι εἶναι νὰ ἐκτελέσωσι τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ τύπου. Ὑπάρχουσι δημοσιολόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐκτὸς τῶν τριῶν ἐξουσιῶν, τῆς νομοθετικῆς, δικαστικῆς καὶ ἐκτελεστικῆς, παραδέχονται καὶ τετάρτην ἐξουσίαν, τὸν τύπον. Τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ἐκπληροῦσιν οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ τύπου, παρακολουθοῦντες τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς. Ἐὰν ἤμεθα εὐχαριστημένοι ἀπὸ τὴν παροῦσαν κατάστασιν τῶν πραγμάτων, δυνάμεθα νὰ ἀποῤῥίψωμεν τὴν πρότασιν, ἀλλὰ σᾶς ἐγγυῶμαι ὅτι θὰ ἐπανέλθωμεν πλέον ἢ ἅπαξ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, διὰ τὸν λόγον ὅτι εἶναι ἀνώτερον τῶν δυνάμεων τῶν δημοσιογράφων νὰ ἀκούωσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ ἀκούσωσι· διότι, ὡς εἶναι γνωστόν, πέραν τῆς τρίτης σειρᾶς τῶν ἑδωλίων δὲν ἀκούεται σχεδὸν ὁ ἀγορεύων, ἐὰν ἡ φωνὴ αὐτοῦ δὲν ἦναι ἐξ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ φθάσωσι καὶ περαιτέρω. Δὲν ὁμιλῶ τώρα περὶ τῶν ἐξαιρέσεων καὶ τῶν διαστροφῶν, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ γείνωσιν· ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς αὐτὰς δύναται νὰ συντελέσῃ τὸ μέτρον τοῦτο, διότι θὰ ἀρθῇ ἐκ τοῦ μέσου ἡ πρόφασις ὅτι δὲν ἀκούουσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατ’ ἐξαίρεσιν ἔχουσι διάθεσιν πρὸς διαστροφήν. Ὥστε λόγος σπουδαῖος δὲν ὑπάρχει. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα: ποῦ νὰ τοποθετηθῶσι; Τοῦτο εἶναι ἔργον τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, συμπραττούσης καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρεται νὰ δώσῃ μίαν λύσιν κατάλληλον. Ἡ Βουλὴ πρέπει ν’ ἀποφασίσῃ κατ’ ἀρχήν, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ τύπου πρέπει νὰ λάβωσι θέσιν ἐν τῇ αἰθούσῃ, ἵνα ἀκούωσι. Τὴν ἐκτέλεσιν ἂς τὴν ἀναθέσωμεν εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ἀλλ’ ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπητε νὰ εἴπω γνώμην τινὰ καὶ περὶ τούτου, δὲν εὑρίσκω δὰ τόσον δύσκολον τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος. Ἐὰν ἄλλος τις δὲν ἠδύνατο νὰ φέρῃ καλλιτέραν πρότασιν, ἐγὼ ἤθελον ὑποδείξει τὸ ἑξῆς. Εἰς τὸν ἕνα ἐκ τῶν ἐξωστῶν αὐτῶν (δεικνύει τὰ ἑκατέρωθεν τοῦ Προεδρείου γραφεῖα)—ἂς τοὺς ὀνομάσω οὕτω—νὰ μείνῃ ὁ κ. στενογράφος καὶ ἡ ὑπηρεσία τῆς Βουλῆς, ὁ δὲ ἄλλος ἐξώστης τοῦ Προεδρείου, ἀφαιρουμένης τῆς βιβλιοθήκης, νὰ δοθῇ εἰς τὸν τύπον.

§119ΤΖΑΝΕΤΑΚΗΣ. Δὲν χωροῦσι.

§120Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Χωροῦσιν 6 ἕως 10, ἀφαιρουμένης τῆς βιβλιοθήκης. Ἐὰν ἔχωμεν τὴν διάθεσιν, θὰ εὕρωμεν τὴν λύσιν. Ἐνθυμοῦμαι, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἐνταῦθα εἰσήρχοντο 50 ἕως 100 ἄνθρωποι, χωρὶς νὰ ἔχωσι καμμίαν θέσιν. Εὐτυχῶς παρετηρήθη τὸ ἄτοπον, καὶ ἐγένετο ἡ θεραπεία. Ἤδη δὲν ζητοῦμεν νὰ ἐπανέλθῃ τὸ πρώην καθεστώς, ἀλλὰ νὰ δοθῶσι 5 ἕως 6 θέσεις διὰ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ τύπου. Ἂς πράξῃ ἡ Βουλὴ ὅ,τι θέλει· ἀλλ’ ἐὰν ἀποῤῥιφθῇ ἡ πρότασις, δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θὰ ἐπανέλθωμεν πάλιν. Τώρα φοβοῦμαι ὅτι θὰ μοὶ εἴπητε, ὅτι πρόκειται νὰ ἐπισκευασθῇ τὸ κτίριον, καὶ ἐὰν ἐπισκευασθῇ τὸ κτίριον, διατὶ ν’ ἀποφασίσωμεν ἀπὸ τώρα; Ἐὰν ἐπισκευασθῇ τὸ κτίριον, τότε ἂς ληφθῇ οἱαδήποτε πρόνοια. Ἤδη πρόκειται περὶ τῆς θεραπείας τοῦ ἐνεστῶτος. Ἐὰν ὑπάρχῃ καλὴ διάθεσις, δύναται νὰ ἐπέλθῃ θεραπεία.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§122Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐρωτήσατε τὸ ἀντίθετον, κύριε Πρόεδρε.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ πρότασις ἀπεῤῥίφθη. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδακάρπου. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§124ΣΑΚΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν παρατήρησιν. Λαμβάνω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, καὶ ὁ ἁρμόδιος ἂς κρίνῃ ποῦ εἶναι δυνατὸν νὰ τοποθετηθῇ ἡ προσθήκη, ἣν θέλω προτείνει. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἔχει διὰ νόμου ὁρισθῆ ὡς χρονικὸν ὅριον ἐξαγωγῆς σταφίδος ἡ 15 Αὐγούστου. Δυστυχῶς ὁ ὁρισμὸς οὗτος τοῦ χρόνου τῆς ἐξαγωγῆς ἐπέφερε πολλὰ δυσάρεστα ἀποτελέσματα· διότι τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος εἶναι εἰς χεῖρας τῶν κερδοσκόπων, καὶ κατηργήθησαν αἱ τιμαὶ, διότι οἱ σταφιδοκτήμονες, ἔχοντες ἀνάγκην νὰ πωλήσωσι ποσόν τι σταφιδοκάρπου, ὅπως ἐξοικονομήσωσι τὰς ἀνάγκας των, προσέρχονται εἰς τοὺς σταφιδεμπόρους καὶ πωλοῦσιν αὐτὸ εἰς εὐτελῆ τιμὴν, διότι οἱ ἔμποροι, μὴ ὄντες ἠναγκασμένοι νὰ συγκεντρῶσι πολλὰ ποσὰ, ἵνα στέλλωσιν αὐτὰ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, προσφέρουσι τιμὰς λίαν εὐτελεῖς. Δὲν εἶναι δὲ ἀληθὲς, ὅτι διὰ τοῦ περιορισμοῦ τούτου ἀναγκάζονται οἱ σταφιδοκτήμονες νὰ βελτιώνωσι τὴν σταφίδα, διότι εἰς πλείστας ἐπαρχίας παράγεται σταφὶς πολὺ καλῆς ποιότητος εἰς ἐποχὴν προγενεστέραν τῆς 15 Αὐγούστου. Ἡ Τριφυλία κατὰ τὸ ἥμισυ σχεδὸν ἔχει τρυγήσει μέχρι τῆς 15 Αὐγούστου, ἐν Πυλίᾳ τὰ πλεῖστα κτήματα, τὰ ὁποῖα παράγουσι τὸν καλλίτερον σταφιδόκαρπον, ἑτοιμάζουσιν αὐτὸν μέχρι τῆς 5 Αὐγούστου. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ συμπεριληφθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας νὰ καταργῆται ἡ διάταξις τοῦ νόμου, ἡ ὁρίζουσα ὡς ὅριον ἐξαγωγῆς τοῦ σταφιδοκάρπου τὴν 15 Αὐγούστου, καὶ νὰ ὁρισθῇ τοὐλάχιστον ὡς τοιοῦτον ὅριον ἡ 1 Αὐγούστου. Παρακαλῶ νὰ ἐκφράσῃ γνώμην ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἀποδέχηται τὴν πρότασιν αὐτὴν, ἡ ὁποία εἶναι εὐχὴ τῶν πλείστων σταφιδοκτημόνων.

§125Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλει ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Πυλίας, δὲν ἔχει τὴν ὁμοφροσύνην τῶν Βουλευτῶν. Ἀκόμη συζητεῖται τὸ θέμα, ἐὰν ὠφέλησεν ὁ προσδιορισμὸς ὁ εἰσαχθεὶς διὰ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ἐμνημόνευσεν, ἢ ἂν ἔβλαψεν. Ὑπάρχουσι πολλοὶ, οἱ ὁποῖοι φρονοῦσιν, ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ὁ περιορισμὸς οὗτος· ὑπάρχουσιν ὡσαύτως πολλοί, οἱ ὁποῖοι φρονοῦσι τὸ ἐναντίον. Τὸ θέμα χρῄζει συζητήσεως. Ὑποθέτω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ὡς θέμα κεχωρισμένον, καὶ νὰ γείνῃ ἰδιαιτέρα πρότασις περὶ τούτου.

§126ΣΑΚΚΗΣ. Ἡ Βουλὴ λοιπὸν, κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἀποδέχεται, ἵνα μετὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀμέσως συζητηθῇ ἡ πρότασις περὶ περιορισμοῦ τοῦ ὁρίου τῆς ἐξαγωγῆς τῆς σταφίδος.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου» εἰς γʹ συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2.

§129ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ὁ ἐξαγόμενος ἐντὸς τοῦ κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον χρονικοῦ διαστήματος σταφιδόκαρπος ὑποβάλλεται εἰς φόρον καταβλητέον εἰς εἶδος, συμπληρωτικὸν τοῦ εἰς χρήματα. Ὁ εἰς εἶδος οὗτος φόρος ὁρίζεται εἰς 15% ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου ποσοῦ, καταβάλλεται δὲ εἰς σταφιδόκαρπον εἴτε ὁμοειδῆ τῷ ἐξαγομένῳ, εἴτε διάφορον τούτου κατὰ ποιότητα ἢ τόπον παραγωγῆς, κατ’ ἐκλογὴν τοῦ καταβάλλοντος φορολογουμένου. «Σταφιδόκαρπος μὴ ἐντελῶς ἀπεξηραμένος ἢ ἀναμεμιγμένος ξέναις ὕλαις ἢ εἰς πολτώδη κατάστασιν εἶναι ἀπαράδεκτος· ἐπίσης ἀπαράδεκτος εἶναι καὶ ὁ μὴ καλῶς κεκαθαρμένος.»

§130ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐνόησα τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Βουλὴ τὴν πρωΐαν, ἵνα προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου· ἐνόμιζον ὅτι ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ τοῦτο αὔριον. Εἶναι σφάλμα ἰδικόν μου, ἀφοῦ βλέπω τὴν Βουλὴν συζητοῦσαν ἤδη αὐτὸ, καὶ διὰ τοῦτο δὲν παρευρέθην ἐγκαίρως, ἵνα λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Ἀλλ’ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἔγκειται εἰς τὸ 2ον ἄρθρον, καὶ ἑπομένως δύναμαι νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§132ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνόμιζον, Κύριοι, καὶ νομίζω, ὅτι πρὶν ἢ προβῶμεν εἰς τὴν γενικὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν τὰς ζητηθείσας πληροφορίας...

§133Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Προθύμως ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας συνέλεξα, κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν σας. Τὰ θέματα εἶναι τὰ ἑξῆς. Πρῶτον: «πόσον ποσὸν οἰνοπνεύματος παράγεται ἐν τοῖς μεγάλοις καταστήμασιν οἰνοπνευματοποιΐας Φαλήρου;» Μοὶ ἀπαντᾷ τὸ τμῆμα (ἀναγινώσκει): «Δὲν ἔχομεν στοιχεῖα, ἵνα συναγάγωμεν τὴν πληροφορίαν ταύτην, διότι νῦν δὲν φορολογεῖται τὸ οἰνόπνευμα, ὅταν ὅμως ἐπεβάλλετο ὁ φόρος, ἐκ τῶν φορολογικῶν στοιχείων τῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ συνηγάγομεν, ὅτι παρῆγον ἄνυδρον οἰνόπνευμα 400,000 ὀκ. κατ’ ἔτος». Δεύτερον ἐρώτημα: «Ἐὰν χρησιμοποιοῦνται ἐν τοῖς ἐργοστασίοις τούτοις ἄλλαι ὗλαι, πλὴν τῶν ἀμυλωδῶν». Τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα ἐργάζονται καὶ ἀμυλώδεις καὶ ζακχαρώδεις ὕλας, νῦν ὅμως, ἕνεκα τοῦ εὐώνου τῆς σταφίδος καὶ διότι τὸ ἐξ ἀμυλωδῶν ὑλῶν παραγόμενον οἰνόπνευμα φορολογεῖται πρὸς δρ. 1,50 κατ’ ὀκᾶν, κατεργάζονται ἀποκλειστικῶς ζακχαρώδεις ὕλας, οἷον σταφίδα καὶ χαρούπιον καὶ σούμαν. Τρίτον ἐρώτημα: «Πόσα ἑκατομμύρια σταφιδοκάρπου καταναλίσκονται εἰς τὴν ἐσωτερικὴν βιομηχανίαν τῆς οἰνοπνευματοποιΐας;» Ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ τμήματος δὲν εἶναι γνωστὸν, διότι, ἀφ’ ἧς ἐπῆλθεν ἡ κρίσις τῆς σταφίδος, δὲν ὑπάρχει φορολογία ἐπὶ τοῦ ἐκ ζακχαρωδῶν ὑλῶν παραγομένου οἰνοπνεύματος. Τέταρτον ἐρώτημα: «Πόση ἡ ἐτησία παραγωγὴ ἐν Ἑλλάδι οἰνοπνεύματος;» Ἐν τῷ τμήματι δὲν εἶναι γνωστὸν, διότι ἐξαιροῦνται τῆς φορολογίας οἱ ἔλαττον τῶν 100 ὀκάδων ἄμβυκες τῶν οἰνοπνευματοποιείων. Αὗται εἶναι αἱ πληροφορίαι τοῦ τμήματος.

§134ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. .. Ἐνόμιζον καὶ νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ ἐκ τῆς ἀπόψεως τῆς χρησιμότητος τῶν προτεινομένων δι’ αὐτοῦ μέτρων, παρὰ ἐὰν γνωρίζωμεν πόσον ποσὸν σταφίδος ἤδη χρησιμοποιοῦσιν οἱ ἐν Ἑλλάδι οἰνοπνευματοποιοί· διότι ἀναλόγως τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἤδη χρησιμοποιοῦσι, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ὑπολογίσωμεν τὰ ἀποτελέσματα τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὡς πρὸς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει, καὶ ὡς πρὸς τὰς ζημίας ἢ τὰς ὠφελείας, τὰς ὁποίας θὰ φέρῃ σχετικῶς μὲ τὰ διάφορα προϊόντα, τὰ ὁποῖα θὰ θίξῃ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ αὐτοῦ.

§135ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἔχετε καμμίαν ἰδιωτικὴν πληροφορίαν;

§136ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω ἄλλας πληροφορίας, παρὰ ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἠκούσαμεν ἐδῶ κυμαινομένας μεταξὺ δύο καὶ τεσσαράκοντα ἑκατομμυρίων. Ἐὰν ἀληθεύῃ, ὅτι 40 ἑκατομμύρια λιτρῶν σταφίδος χρησιμοποιεῖ ἤδη ἡ οἰνοπνευματοποιΐα κατ’ ἔτος ἢ 30 ἑκατομμύρια, ἐννοεῖτε ὅτι ὅλον τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ παρακρατηθῇ, δὲν θὰ ᾖναι πραγματικὴ παρακράτησις· διότι, ἐὰν εἰς 350 ἑκατομμύρια κατὰ μέσον ὅρον ὑπολογίσωμεν τὴν παραγωγὴν τῆς σταφίδος, καὶ παρακρατήσωμεν 15% ἐπ’ αὐτῶν, θὰ ἔχωμεν παρακράτημα 53 ἑκατομμυρίων· ἐὰν λοιπὸν χρησιμοποιοῦνται ἤδη ἐν τῷ ἐσωτερικῷ 30 ἑκατομμύρια ἢ 40 ἑκατομμύρια, μᾶς μένει πραγματικὸν παρακράτημα, μὴ δυνάμενον νὰ ἐπιδράσῃ εἰς τὰς τιμάς, κατὰ τὰς θεωρίας πάντοτε τῶν παρακρατητικῶν, — ἵνα μὴ ἔχωμεν πάλιν διαφωνίας ἢ ἀντιῤῥήσεις ὅτι ἡμεῖς λέγομεν ὅ,τι δὲν λέγομεν — 15,000,000 μόνον (διάλογοι). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ μὲ διακόπτητε, ἵνα μὴ μακρολογήσω. Εἶναι ἡ τελευταία φορὰ ἴσως, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς ἐνοχλήσω.

§137ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι εἰς τὴν θέλησίν σας ν’ ἀπαγορεύσητε τὰς διακοπάς.

§138ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται ἄλλως περὶ ἀριθμητικῶν ζητημάτων, καὶ πρέπει νὰ προσέξητε, ἐὰν θέλητε νὰ ἀποφανθῆτε γνώμην μετὰ μελέτην. Ἐὰν λοιπὸν 40 ἑκατομμύρια χρησιμοποιῶσιν ἤδη οἱ οἰνοπνευματοποιοί, ὡς ἐλέχθη, — ἀφοῦ δὲν ἔχομεν καμμίαν σταθερὰν βάσιν, πρέπει νὰ κάμωμεν τοὺς ὑπολογισμοὺς ἡμῶν ἐπὶ ὑποθέσεων, — τότε μένει παρακράτημα 15 ἑκατομμυρίων. Ἐὰν 15 ἑκατομμύρια μόνον ὑπολείπωνται ὡς παρακράτημα, ἵνα ἐπιδράσῃ κατὰ τὰς θεωρίας τῶν παρακρατητικῶν εἰς τὴν ὕψωσιν ἢ ἐλάττωσιν τῶν τιμῶν, βεβαίως τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐπιτυγχάνει τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει. Οὐδείς, πιστεύω, θὰ πιστεύσῃ, ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ 15 ἑκατομμυρίων νὰ ἐπιδράσωμεν, ἀφοῦ εἶναι δυνατὸν τὰ 15 ἑκατομμύρια ταῦτα νὰ προστεθῶσιν εἰς τὴν παραγωγήν, ἢ νὰ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τὴν παραγωγήν, μόνον ἐξ ἀτμοσφαιρικῶν λόγων τῆς τελευταίας ἑβδομάδος τῆς συλλογῆς τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἐὰν δὲ ὄντως 40 ἑκατομμύρια, ἢ 30 ἑκατομμύρια ἔστω, χρησιμοποιῶνται ἐν Ἑλλάδι, ὑπολείπωνται δὲ 20 ἑκατομμύρια, τότε νομίζω, ὅτι, μὴ ἐπιτυγχανομένου τοῦ σκοποῦ, θὰ ἔχωμεν νὰ ἴδωμεν ἄνευ οὐδενὸς κέρδους διὰ τὴν σταφίδα, ὁποία ζημία ἐπέρχεται ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ὥστε ἀναλόγως τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον καταναλίσκεται σήμερον ὑπὸ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν, τοῦ ἀγνώστου αὐτοῦ ποσοῦ, ἔχομεν ἢ δὲν ἔχομεν παρακράτησιν διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἂς παραδεχθῶμεν τὰ πράγματα, ὅπως ἔχουσι καὶ δὲν ἔχουσιν. Ἵνα ἀποκλείσωμεν τὴν μικρὰν αὐτὴν παρακράτησιν, ἡ ὁποία ὁπωσδήποτε δὲν ὑπερβαίνει τὰ 30 ἑκατομμύρια, διότι φαίνεται ὅτι 10 ἑκατομμύρια τοὐλάχιστον καταναλίσκονται ἐν τῷ τόπῳ, ἐγὼ δὲ νομίζω καὶ 35 ἑκατομμύρια δὲν δύνανται νὰ ἐπιφέρωσι τὰ ἀποτελέσματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα οἱ πόθοι τῶν παρακρατητικῶν προσδοκῶσιν, ἵνα ἀποκτήσωμεν ὅμως τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἐπιδράσῃ ἐπὶ τῆς λύσεως τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, ἴδωμεν ποίας ἐπιβάλλει τοῦτο εἰς τὸ Δημόσιον δαπάνας, ποίας δὲ ἐπιβάλλει εἰς ὡρισμένην τάξιν παραγωγῶν, καὶ ἐὰν αἱ δαπάναι αὗται, αἱ εἰς τοὺς παραγωγοὺς ἐπιβαλλόμεναι, θὰ χρησιμεύσωσιν ὑπὲρ αὐτῶν, ἢ θὰ ἀπολεσθῶσι, χωρὶς οὐδεὶς νὰ τὰς κερδήσῃ. Ἐὰν ἔχωμεν 350,000,000 παραγωγήν, ὅπως ὑπολογίζω αὐτήν, θὰ ἔχωμεν 53,000,000 παρακράτημα· θὰ ὑπολειφθῶσιν εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν 297,000,000. Ἐξ αὐτῶν τῶν 297,000,000, διότι ἐξ αὐτῶν μόνον θὰ ἀφαιρεθῶσιν αἱ 4 δραχμαὶ, τὰς ὁποίας τὸ νομοσχέδιον χαρίζει εἰς τοὺς παραγωγοὺς, θὰ χαρίσῃ τὸ νομοσχέδιον 1,188,000. Ἀλλὰ διὰ νὰ παράσχῃ τὴν ἐλάττωσιν ταύτην, λαμβάνει ἀπὸ τὸν παραγωγὸν 15% ἐπὶ 350 ἑκατομμυρίων, λαμβάνει δηλ. 53 ἑκατομμύρια. Δὲν ὑπολογίζω εἰς 100–120 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον τὰ ἑκατομμύρια ταῦτα· τὰ ὑπολογίζω μόνον πρὸς 80 δραχμὰς καὶ ἔχομεν 80×53 ἑκατομμυρίων = 4,240,000. Ὥστε λαμβάνετε παρὰ τῶν παραγωγῶν 4,240,000 δραχ. μὲ τὴν τιμὴν αὐτὴν, ἐπιστρέφετε δὲ εἰς αὐτοὺς 1,188,000 δραχμῶν. Ἑπομένως οἱ παραγωγοὶ ἐπιβαρύνονται καὶ ὡς πρὸς τὴν φορολογίαν — καὶ δὲν συζητῶ ἂν ὠφελῶνται κατὰ τὰς θεωρίας τῶν παρακρατητικῶν, πρέπει νὰ ἐπιβαρυνθῶσιν. Ἀλλ’ ἐπιβαρύνονται μὲ 3,032,000 δρ. πρόσθετον φορολογίαν. Πρόσθετος φορολογία 3,032,000 δρ. ἐπὶ 297 ἑκατομμυρίων ἀντιστοιχεῖ σχεδὸν πρὸς 10 δραχμὰς φόρου προσθέτου ἐπὶ ἑκάστης χιλιάδος σταφίδος. Ἑπομένως ἔχομεν αὔξησιν τῆς ἐγγείου φορολογίας κατὰ 10 δραχμὰς ἢ 11. Εὑρισκόμεθα λοιπὸν εἰς αὔξησιν ἐγγείου φορολογίας, εὑρισκόμεθα κατά τε τὸ γράμμα καὶ τὴν οὐσίαν εἰς παραβίασιν τῶν μετὰ τῆς Ἀγγλίας συντεθειμένων, διότι ἤδη πρόκειται περὶ ἐγγείου φορολογίας. Δὲν γνωρίζω δὲ μεγαλειτέραν δυστυχίαν διὰ τὰς σταφίδας, μεγαλειτέραν ἴσως καὶ ἀπὸ τὴν παρακράτησιν, παρὰ ἐὰν δώσωμεν οἱανδήποτε ἀφορμὴν, δικαιολογοῦσαν τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ φόρου τοῦ καταργηθέντος διὰ τῆς συμβάσεως ἐκείνης· βεβαίως δὲ, ἐὰν ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ πρώην καθεστὼς, θὰ ἔχωσι τὴν εὐθύνην ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προὐκάλεσαν καὶ ἔπεισαν νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ παρακράτησις. Ἀλλ’ ἐνῷ τοιοῦτον εἶναι τὸ νομοσχέδιον ὡς πρὸς τὴν ἀνακούφισιν, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον εἰς σύγκρουσιν πρὸς ἄλλα ἐγχώρια προϊόντα. Ὅταν τὰ 53 αὐτὰ ἑκατομμύρια χρησιμοποιήσωμεν εἰς τὴν ἐσωτερικὴν βιομηχανίαν, θὰ τὰ χρησιμοποιήσωμεν ἢ διὰ παραγωγὴν οἴνων, ἢ διὰ παραγωγὴν οἰνοπνευμάτων. Χρησιμοποιοῦντες τὸ παρακράτημα τοῦτο διὰ παραγωγὴν οἰνοπνευμάτων, κατὰ τὰς ἰδέας τῶν εἰς τὸ εἶδος ἀσχολουμένων, θὰ χρησιμοποιήσωμεν μόνον τὰ μεγάλα καταστήματα, θὰ παραλύσωμεν δὲ τὰ ἐργασίας τῶν μικρῶν καταστημάτων. Εἰς 6 χιλιάδας ὑπολογίζονται τὰ μικρὰ ἐργοστάσια, τὰ παράγοντα τὴν πρώτην ἀπόσταξιν τοῦ οἰνοπνεύματος. Τὰ ἓξ χιλιάδες αὐτὰ καταστήματα, τὰ ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα διεσπαρμένα, παραλύουσι τέλεον, διότι διὰ τοῦ συστήματος τούτου μόνον τὰ μεγάλα ἐργοστάσια θὰ δύνανται νὰ ἐργασθῶσιν. Ἀλλὰ τὸ ποσὸν τοῦτο, ἂν μεταποιηθῇ μέρος αὐτοῦ εἰς οἰνόπνευμα,—ἂν καὶ χωρὶς νὰ μεταποιηθῇ ἐπιδρᾷ ἐπὶ τῆς οἰνοποιΐας,—βεβαίως θὰ ὀξύνῃ ἐπὶ μᾶλλον τὴν κρίσιν τὴν μαστίζουσαν τὴν οἰνοποιΐαν· δὲν εἶναι δὲ δύσκολον εἰς κέντρα, ὁποῖα αἱ Ἀθῆναι καὶ αἱ Πάτραι, ὅπου ὑπάρχει μεγάλη κατανάλωσις καὶ συμφέρουσα τιμὴ οἴνων, νὰ χρησιμοποιηθῇ μέρος τοῦ ποσοῦ τούτου πρὸς παραγωγὴν οἴνων, διότι εἰς 30–40 δραχμὰς ὑπολογίζεται ὅτι θέλει πωληθῇ τὸ παρακράτημα κατὰ χιλιάδα. Ἀλλὰ χίλιαι λίτραι σταφιδοκάρπου κατασκευάζουσι χιλίας σχεδὸν ὀκάδας οἴνου...

§139ΡΑΛΛΗΣ. Πολὺ εἶναι.

§140ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄς κάμωμεν τὸν λογαριασμὸν, διὰ νὰ πεισθῆτε. Χίλιαι λίτραι ξηρᾶς σταφίδος ἀντιστοιχοῦσι πρὸς χιλίας ὀκάδας καρποῦ χλωροῦ σταφίδος· χίλιαι ὀκάδες χλωροῦ καρποῦ σταφίδος περιέχουσιν ἑκατὸν ὀκάδας οἰνοπνεύματος, περιέχουσι δηλ. χιλίας ὀκάδας οἴνου, διότι 10% περίπου οἰνοπνεύματος πρέπει νὰ ὑπολογισθῶσι κατ’ ὀκᾶν οἴνου. Ἑπομένως τὸ ποσὸν τοῦτο παρέχεται πρὸς τὴν ἐγχώριον οἰνοποιΐαν, ἡ ὁποία δύναται νὰ λειτουργήσῃ εἰς μεγάλας πόλεις, ἐὰν παραδεχθῶμεν τὴν εὐκολίαν, μεθ’ ἧς παράγει τις οἶνον. Οἶνος δὲ παραγόμενος διὰ 5–6 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν δύναται νὰ συναγωνισθῇ πρὸς τοὺς ἐκ χλωρῶν σταφυλῶν, καὶ μάλιστα διὰ τὴν ἀπόσταξιν. Ὥστε ἄμεσον ἀποτέλεσμα θὰ ἔχωμεν τὴν ζημίαν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, τὴν ζημίαν τῶν οἰνοποιῶν κατὰ ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα δὲν δύναμαι νὰ ὑπολογίσω, διότι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι εὔκολον, καὶ τὴν καταστροφὴν τῶν μικρῶν οἰνοπνευματοποιῶν. Ἀλλ’ ἐνῷ τοιοῦτον εἶναι τὸ ζήτημα ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν ἀποτελεσμάτων αὐτῶν, παρουσιάζει μεγαλειτέρας ἀτελείας ἐν τῇ διαφορᾷ τῆς ἐπιβαλλομένης φορολογίας. Διότι περὶ τίνος ἀκριβῶς πρόκειται; ὁ ἔχων νὰ ἐξαγάγῃ σταφίδα καθαρὰν εἶναι ὑποχρεωμένος πρὸς τῷ φόρῳ ἠλαττωμένῳ, ὅπως ἠλαττώθη διὰ τοῦ νομοσχεδίου, νὰ πληρώσῃ φόρον καὶ εἰς εἶδος, ἔχει νὰ πληρώσῃ 150 λίτρας σταφιδοκάρπου δι’ ἑκάστην χιλιάδα σταφιδοκάρπου, τὸν ὁποῖον ἔχει νὰ ἐξαγάγῃ. Ἑπομένως ἑκάστη χιλιὰς ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου θὰ ἐπιβαρυνθῇ διὰ τῆς ἀξίας 150 λιτρῶν σταφίδος, καὶ ἂν ὑπολογίσωμεν τὸν σταφιδόκαρπον τοῦτον ἀναλόγως τῆς τιμῆς ἑκάστης ποιότητος, θὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον ἐπιβαρύνει ὁ φόρος οὗτος ἕκαστον τῶν παραγωγῶν· διότι, Κύριοι, θὰ πληρώσωσιν οὗτοι κατὰ βάρος μὲν τὸ αὐτὸ ποσὸν φόρου, ἀλλὰ ὁ εἷς εἰς χαλκόν, ὁ ἄλλος εἰς χρυσόν, ὁ ἄλλος εἰς ἄργυρον· εἶναι τὸ ἴδιον, ὡς ἐὰν ὡρίζετο ὡς φόρος τὸ βάρος τοῦ νομίσματος μόνον ἴσον δι’ ἕκαστον φορολογούμενον, ἀλλὰ τὸ εἶδος τοῦ μετάλλου προσδιωρίζετο ἄλλως δι’ ἕκαστον τῶν φορολογουμένων. Καὶ ἐπιτρέψατέ μοι κατὰ τιμὰς νὰ ὑποδείξω ὑμῖν, πῶς θὰ φορολογῆται ἑκάστη ποιότης σταφίδος. Ἔλαβον ὡς βάσιν τὰς 80 δραχμὰς διὰ τὴν κατωτέραν ποιότητα, καὶ ἔχομεν 150 λίτρας σταφιδοκάρπου πρὸς 80 δραχμάς, 12 δραχμαί· ἀφαιρουμένων τῶν τεσσάρων δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι ἀφίνονται διὰ τοῦ νόμου, ὑπολείπονται πρόσθετος φόρος διὰ τὸν παραγωγὸν ποιότητος 80 δραχμῶν, ὀκτὼ δραχμαί. Λαμβάνω οὐχὶ τὰς 400 δραχμάς, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ προκαλέσωσιν ἀντιῤῥήσεις, ὡς ὑπερβολικαί· λαμβάνω τὴν τιμὴν τῶν 300 δραχμῶν, ἡ ὁποία εἶναι τιμὴ τρέχουσα τὸν Αὔγουστον τοῦ ἔτους τούτου διὰ τὰς παραγούσας τὴν πρώτης ποιότητος σταφίδα· 150 λίτραι τῆς ἀξίας τῶν 300 δραχμῶν ἀντιστοιχοῦσι πρὸς 45 δραχμάς· ἀφαιρουμένων δὲ τῶν 4 δραχμῶν, ὑπολείπονται 41 δραχμαί. Ὥστε ὁ εἷς πληρόνει φόρον δραχμῶν 8, ὁ ἄλλος δραχ. 41.

§141ΣΙΣΙΝΗΣ. Δύνανται νὰ δώσουν τὸ εἶδος ἀπὸ ἀλλοῦ.

§142ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα χρησιμεύει ὄχι δι’ ὃν λόγον θέλει ὁ κ. συνάδελφος, ἀλλὰ διὰ τὸν ἀντίθετον. Ἀλλ’ ἡ διαφορὰ αὕτη τοῦ φόρου δὲν εἶναι οὔτε ἀναλογικὴ ἐφ’ ἑκάστου τμήματος, διότι ἐπὶ 200 δραχμῶν κατὰ τὸν αὐτὸν ὑπολογισμὸν θὰ πληρόνῃ ὁ παραγωγὸς σταφίδος ἀξίας 200 δραχμῶν εἴκοσιν ἓξ δραχμάς, ὁ παραγωγὸς σταφίδος ἀξίας 150 δραχμῶν δραχμὰς δέκα ὀκτώ, ὁ παραγωγὸς σταφίδος ἀξίας 100 δραχμῶν δραχμὰς ἕνδεκα, ὁ παραγωγὸς σταφίδος ἀξίας 80 δραχμῶν δραχμὰς 8, καὶ ὁ παραγωγὸς σταφίδος ἀξίας 60 δραχμῶν δραχμὰς 5.

§143ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρόσθετον φόρον;

§144ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόσθετον φόρον. Ἐπειδὴ δὲ αἱ τιμαὶ κυμαίνονται μεταξὺ 60 καὶ 300 καὶ 400 δραχμῶν, θὰ ἔχωμεν φόρον κυμαινόμενον ἀπὸ 5 μέχρι 50 δραχμῶν, θὰ ὑπάρχωσι δηλ. φορολογούμενοι, οἱ ὁποῖοι θὰ πληρώνωσι φόρον δεκαπλάσιον τῶν πληρονόντων τὴν κατωτάτην μονάδα τοῦ φόρου. Καὶ λέγουσι μὲν «ἂς ἀγοράσῃ ἀπὸ ἀλλοῦ»,—ἐπιτρέψατέ μοι, Κύριοι, νὰ μακρολογήσω ἐπὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον φαίνεται ἁπλοῦν,—ἀλλὰ τίς θὰ ἀγοράσῃ; εἶναι σπουδαῖον τὸ ζήτημα· θ’ ἀγοράσῃ ὁ παραγωγός; ἢ θὰ ἀγοράσῃ ὁ ἔμπορος; Καὶ λέγω, εἶναι σπουδαῖον τὸ ζήτημα, διότι δὲν ἠξεύρω ἀλλαχοῦ τί συμβαίνει, οὔτε θὰ ἐπιληφθῶ τῆς ἐρεύνης τῶν συμβαινόντων ἀλλαχοῦ· θὰ μελετήσω τί συμβαίνει ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου. Ὁ παραγωγὸς θὰ παραδώσῃ εἰς τὸν ἔμπορον τὸν σταφιδόκαρπον· ὁ ἔμπορος θὰ τῷ εἴπῃ: «Ὀφείλεις 15% παρακράτημα· σοῦ ἀφαιρῶ 15% ἐπὶ τοῦ σταφιδοκάρπου σου»· τοῦ ἀφαιρεῖ δηλ. 15 δραχμάς. Αὐτὸς βεβαίως θὰ προμηθευθῇ σταφιδόκαρπον τῶν 80 δραχμῶν, καὶ θὰ καταβάλῃ εἰς τὸ Δημόσιον τὰς 80 αὐτὰς δραχμάς. Εἶναι ἀναμφισβήτητον εἰς τοὺς γνωρίζοντας τὰ ἐκεῖ συμβαίνοντα· δὲν δύναται ὁ ἰδιοκτήτης νὰ προμηθευθῇ καρπὸν ξένης ἐπαρχίας·—μὴ παίζομεν μὲ τὰς λέξεις, Κύριοι,—ὁ ἰδιοκτήτης κατὰ τὸ πλεῖστον εἶναι δοῦλος ἄλλης τάξεως. Δι’ αὐτὸ δὲ καὶ οὐδὲν μέτρον δυνάμεθα νὰ λάβωμεν, διότι πρέπει νὰ καθάρωμεν πρὸ τούτου τὸ ἔδαφος, τὴν δουλείαν, ἡ ὁποία καταπιέζει τὴν Πελοπόννησον, διότι οὐδὲν μέτρον δύνασθε νὰ πραγματοποιήσητε ἐνταῦθα, διότι δὲν ἔχετε ἔδαφος· δὲν ἔχετε ἐν Πελοποννήσῳ κτηματίας καὶ δανειστὰς ἔχετε τὴν σχέσιν,—ἐπιτρέψατέ μοι τὴν ἔκφρασιν, εἶναι ἀκριβὴς,— δουλοπαροίκων καὶ ἀφεντάδων. Δὲν ἔχει χρέος ὁ παραγωγὸς πρὸς τὸν δανειστήν του· ἔχει ὑποχρέωσιν μὴ ὁριζομένην, διότι ἡ ὑποχρέωσις αὕτη δὲν κατεσκευάσθη διὰ τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν οὗτος, κατεσκευάσθη διὰ τῶν δυστυχιῶν, εἰς τὰς ὁποίας εὑρέθη, καὶ κατὰ τὰς ὁποίας ἠναγκάσθη νὰ ὑπογράψῃ. Καθ’ ἣν ἡμέραν τὸ τέκνον του εὑρίσκεται νεκρὸν καὶ δὲν ἔχει 50 δραχμὰς νὰ τὸ θάψῃ, προσέρχεται εἰς ἐμὲ καὶ μοῦ ζητεῖ τὰς 50 δραχμὰς, ὁ ὁποῖος τὸν θωπεύω καὶ τὸν παρηγορῶ, ἀλλὰ καὶ τὸν ὑπενθυμίζω νὰ ὑπογράψῃ τὸν λογαριασμὸν, καὶ τὰ δάκρυα τὰ ῥέοντα ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν του τὸν ἐμποδίζουν νὰ διακρίνῃ τί ὑπογράφει, καὶ ὑπογράφει τὸ χαρτὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τὸν ἔδεσε διὰ παντὸς (κατάπληξις). Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῆς Πελοποννήσου, καὶ ἂν θέλητε νὰ ἀπαλλάξητε τὸν λαὸν ἐκεῖνον ἀπὸ τὰ δεσμὰ αὐτὰ, ἄλλα, πολὺ ῥιζικώτερα, πρέπει νὰ μελετήσητε μέτρα. Ἐγὼ εὔχομαι τοῦτο, καὶ θὰ ἐζήτουν τὴν συνδρομὴν ἐκείνων ὅλων, οἱ ὁποῖοι κήδονται τῶν παραγωγῶν, ἵνα ἔλθωμεν εἰς ἀποτέλεσμα· θὰ ἔβλεπον δὲ τότε, ἄν θὰ μᾶς συνέχαιρον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι χθὲς μᾶς συνέχαιρον ἐνταῦθα. Ἀλλὰ δὲν θὰ τοὺς εὑρίσκαμεν τότε, διότι βεβαίως δὲν θὰ ἔσπευδον νὰ ἀποδώσωσι τότε πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ὅ,τι ἔλαβον, χωρὶς νὰ δικαιῶνται νὰ τὸ λάβωσι ἀπὸ τὸν παραγωγὸν (ἱλαρότης). Λοιπὸν εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν δύναται ἐκεῖνος ὁ δυστυχὴς νὰ προμηθευθῇ τὴν σταφίδα αὐτὴν τῆς κατωτέρας ποιότητος. Εἴδομεν τὰ ἀποτελέσματα τὰ λογιστικὰ διὰ μόνην τὴν ἐπαρχίαν μου, διότι δὲν γνωρίζω τί ἀλλαχοῦ συμβαίνει· ἴσως ἐκεῖ εἶναι οἱ παραγωγοὶ ἐλεύθεροι, ἴσως ἐκεῖ εἶναι ἐλεύθεροι νὰ προσέρχωνται εἰς τὰς Ἐθνικὰς Τραπέζας, τὰς ὁποίας παρασκευάζετε, ἴσως εἶναι ἐλεύθεροι νὰ προσέρχωνται εἰς τὰς γενικὰς ἀποθήκας, τὰς ὁποίας νομοθετεῖτε, ἀλλὰ εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου δὲν εἶναι ἐλεύθεροι οὗτοι οὔτε εἰς τὰς Γενικὰς ἀποθήκας νὰ προσέρχωνται οὔτε εἰς τὰς Τραπέζας, τὰς ὁποίας παρασκευάζετε διὰ νὰ τοὺς δανείσητε, διότι, σᾶς εἶπον, δὲν ἔχουσιν ὡρισμένην αὐτοὶ ὀφειλὴν, οὐδὲ τὸ δικαίωμα νὰ τὴν ἐξοφλήσουν, ἔχουν ἓν συμβόλαιον, τοῦ ὁποίου πάντοτε, καὶ ὑπὸ τὰς καλλιτέρας περιστάσεις, ἡ ἀξία εἶναι μεγαλειτέρα τῆς ἀξίας τῆς γῆς, τὴν ὁποίαν καλλιεργοῦσιν. Ἀλλὰ διατὶ δὲν ἐγκαταλείπουν τὴν γῆν ἐκείνην; Δὲν τὴν ἐγκαταλείπουν, διότι ὁ ἰδιοκτήτης ἐν Ἑλλάδι δὲν ἀποβλέπει τόσον εἰς ὅ,τι κερδίζει· θέλει νὰ ἔχῃ μίαν ἰδιοκτησίαν ὀλίγης ἐκτάσεως καὶ μίαν στέγην, ἵνα στεγασθῇ αὐτὸς καὶ τὰ τέκνα του· καὶ πολλάκις εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀθλίους ἐγένετο ἡ παρατήρησις: «εἶσθε 4 ἄτομα τῆς οἰκογενείας, οἱ ὁποῖοι ἐργάζεσθε· ἀπὸ 3 δραχμὰς ἡμερομίσθιον, θὰ εἴχετε 12 δραχμὰς, ἀλλὰ δὲν σᾶς μένει τίποτε· δαπανᾶτε δύο δραχμὰς τὴν ἡμέραν διὰ τροφὴν καὶ ἐνδυμασίαν, καὶ χάνετε τὰς ἄλλας ἀπολαύσεις, τὰς ὁποίας ἄλλοι ἔχουσι καὶ ὑμεῖς δὲν ἔχετε· τί γίνονται αἱ δέκα δραχμαὶ τῆς ἐργασίας σας;» Ὅλοι αὐτοὶ τρέχουν εἰς τὸν δανειστὴν, διὰ νὰ σωθῇ ἡ καλύβη, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἐγεννήθησαν. Ὥστε δὲν εἶναι οἱ ἄνθρωποι ἐλεύθεροι νὰ ἐκλέξωσιν. Ὀλίγιστοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἀπαλλαχθῶσιν ἀπὸ τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν, καὶ δὲν δύνασθε νὰ ἐφαρμόσητε κανὲν μέτρον ὑπὲρ αὐτῶν, παρὰ ἐὰν ἀποκαθάρητε τὸ ἔδαφος· ἀλλ’ ἀντὶ τούτου ἡμεῖς κάμνομεν νομοθεσίαν, ἡ ὁποία θὰ γραφῇ εἰς τὰ χαρτιὰ, διὰ νὰ πείσῃ τοὺς μεταγενεστέρους, ὅτι ἀκολουθοῦμεν τὸν πολιτισμόν· ἀλλ’ οὐδόλως ὅμως θὰ ὠφελήσῃ ἐπὶ τῆς τύχης τῶν παραγωγῶν. Ἐξετάσωμεν λοιπὸν, ποίας συνεπείας θὰ ἔχῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐφαρμοζόμενον ὑπὸ τοιούτους ὅρους ἐν Αἰγιαλείᾳ. Εἴκοσι δύο ἑκατομμύρια εἶναι ἡ παραγωγὴ τῆς Αἰγιαλείας. Ἐκ τῶν 22 τούτων ἑκατομμυρίων πρὸς 15% θὰ παρακρατηθῶσι 3,300,000. Ἡ ἀξία τῶν 3,300,000 ἀνέρχεται εἰς 990,000 δραχμῶν· θὰ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τῆς ἐπαρχίας Αἰγιαλείας, ἀπὸ τοὺς παραγωγούς, 990,000. Εἰς τίνας δίδονται αὗται; Δίδονται τοὐλάχιστον εἰς τοὺς παραγωγοὺς τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, ἵνα ἀνακουφίσωσι τὴν δυστυχίαν; Δίδονται εἰς τὸ Δημόσιον, ἵνα τοῦτο ἔλθῃ ἀρωγὸν εἰς αὐτούς; Οὐχί· διότι διὰ τὰ τρία ἑκατομμύρια ταῦτα σταφίδος πρώτης ποιότητος, σχεδὸν πρὸς 300 δραχμάς, τί θέλει δώσει ὁ ἔμπορος εἰς τὸ Δημόσιον; Θέλει δώσει 3 ἑκατομμύρια σταφίδος, τὴν ὁποίαν ὑπολογίζει πρὸς 80 δραχμάς· θὰ δώσῃ δηλ. 240,000 δραχμάς. Ἰδοὺ λοιπὸν 600 ἢ 700 χιλιάδες δραχμαί, αἱ ὁποῖαι θὰ μετοχευθῶσιν ἐκ τοῦ βαλαντίου τοῦ παραγωγοῦ εἰς τὸ βαλάντιον τοῦ ἐμπόρου. Ὥστε, ἐνῷ νομίζετε ὅτι φορολογεῖτε ὑπὲρ τῆς σωτηρίας τῆς σταφίδος, φορολογεῖτε ὑπὲρ μιᾶς τάξεως, καὶ μαστίζετε τὴν τάξιν τὴν πάσχουσαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι εἶναι εἰς πᾶσαν ἐπαρχίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ μὲν παραγωγὸς θὰ δίδῃ ποιότητα ἀξίας 150 ἢ 200 δραχμῶν, ὁ δὲ ἔμπορος ποιότητα τῶν 60 ἢ 50 δραχμῶν. Ἂν ἀθροίσητε τὰ ποσὰ ταῦτα, θὰ ἴδητε ποῖον μέγα ποσὸν θὰ διοχετευθῇ ἐκ τοῦ θυλακίου τοῦ παραγωγοῦ εἰς τὸ θυλάκιον τοῦ ἐμπόρου. Καὶ σταματῶ, Κύριοι, εἰς τὸ ἀδίκημα τῆς ἐπαρχίας Αἰγιαλείας, καὶ θέλω ν’ ἀποταθῶ πρὸς ὑμᾶς καὶ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀποῤῥίψητε τὸ νομοσχέδιον, καὶ δὲν τολμῶ νὰ τὸ πράξω, διότι τὸ νομοσχέδιον ἐτέθη ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης· Θέλω νὰ σᾶς πείσω, καὶ δὲν μὲ ὠφελεῖ νὰ σᾶς πείσω, διότι καὶ σεῖς θὰ εὑρεθῆτε εἰς τὸ δίλημμα, ὅπου καὶ ἐγὼ εὑρίσκομαι, προκειμένου ζητήματος ἐμπιστοσύνης. Ἔχω νὰ σκεφθῶ, ἂν τὸ ἀδίκημα τὸ προσγιγνόμενον εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου δὲν πρέπῃ νὰ ὑποχωρήσῃ ἀπέναντι τοῦ ἀδίκου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπήρχετο, ἐὰν ἡ ψῆφος ἡ ἐμὴ ἠδύνατο νὰ ἐπιδράσῃ ἐπὶ ψήφου ἐμπιστοσύνης· καὶ εἰς τὸ αὐτὸ δίλημμα εὑρίσκεσθε πάντες, καὶ ἡμεῖς δὲν ἔχομεν οὔτε τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς πείσωμεν κἄν, ἵνα μὴ προβῆτε εἰς τὸ ἄδικον τοῦτο, διότι τοιοῦτον ζήτημα υἱοθετήθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης. Ἀποτείνομαι λοιπὸν περὶ αὐτοῦ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῷ λέγω: εἶναι δυνατὸν νὰ ἀδικηθῇ μία ἐπαρχία, νὰ ἀδικηθῇ ἐπαρχία, ἡ ὁποία στενάζει ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην;—διότι, ἐὰν ἤδη μόνον καταδιώκονται ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου ἀλλαχοῦ, πρὸ τριετίας ἀπέθανον ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου εἰς τοὺς δρόμους, καταδιωκόμενοι ἐν Αἰγίῳ· διότι ἀποπλανώμεθα μὲ τὸ φαινόμενον τῆς μεγάλης τιμῆς, ἡ ὁποία ταράσσει τινάς· δὲν γνωρίζω διατὶ τοὺς ταράσσει, καθ’ ὃν τρόπον τοὺς ταράσσει, ἀλλ’ οἱ ἄνθρωποι οἱ καλλιεργοῦντες τὴν σταφίδα ἐν Αἰγίῳ εἶναι πολὺ δυστυχέστεροι τῶν ἄλλων. Δι’ αὐτὸ ἀποτείνομαι πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ λέγω πρὸς αὐτόν· εἶναι δυνατὸν νὰ προξενηθῇ τὸ ἀδίκημα τοῦτο εἰς τὴν ἐπαρχίαν Αἰγιαλείας, νὰ προξενηθῇ εἰς ἐπαρχίαν, ἡ ὁποία εἶναι φιλότιμος καὶ θέλει νὰ συντρέξῃ τοὺς ἄλλους, ἀλλὰ δὲν θέλει νὰ ζημιωθῇ, ἵνα πληρώσῃ τὰ βαλάντα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὴν ἠδίκησαν τοσάκις; Εἶναι φιλότιμος ἡ ἐπαρχία Αἰγιαλείας,—τὴν γνωρίζει ὁ σεβαστός μοι φίλος καὶ ἀρχηγὸς— εἶναι ἐπαρχία, ἡ ὁποία κρατεῖ τὴν σημαίαν ὅλων τῶν προοδευτικῶν ἰδεῶν, ἡ ὁποία παρακολουθεῖ πιστῶς τὸν ἀγῶνα, τοῦ ὁποίου ἡγεῖται ἐκεῖνος ὡς ἀρχηγὸς καὶ ἐγὼ ὡς στρατιώτης πρὸ ὀκταετίας, εἶναι, ἐπαρχία, ἡ ὁποία, καθ’ ἣν ἡμέραν πλανηθεῖσα ἡ Ἑλλὰς μᾶς ἐγκατέλειψεν, αὕτη ἔμεινε πιστὴ εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦ δικαίου, καὶ ὅταν ἐκ τοῦ ἀγῶνος ἐξήλθομεν ἡττημένοι καὶ ἐθεώμεθα τὰ πτώματα τῶν πολιτικῶς πεσόντων συναδέλφων, ἔστειλε καὶ ἐμὲ, ἕνα ἐκ τῶν ὀλίγων διασωθέντων, ἵνα περισυλλέξωμεν τοὺς πληγωθέντας καὶ νεκροὺς ἀνὰ τὰς ἐκλογικὰς χαράδρας. Καὶ ἤδη μ’ ἔστειλεν, ἵνα τὸν αὐτὸν ἐξακολουθήσω ἐθνικὸν ἀγῶνα, καὶ ἰδοὺ, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θέτων ζήτημα σταφιδικὸν, ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης, μὲ ἀναγκάζει νὰ ἐκλέξω μεταξὺ τῆς ἐντολῆς ταύτης, καὶ τοῦ ἀδικήματος, ὅπερ διὰ τοῦ προτεινομένου νομοσχεδίου προσγίνεται εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Αἰγιαλείας. Ἔχω λοιπὸν δικαίωμα, πρὸς αὐτὸν καὶ οὐχὶ πρὸ τὴν Βουλὴν νὰ στραφῶ καὶ νὰ εἴπω: Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρέπει νὰ ἀφαιρέσητε 600 ἢ 700 χιλιάδας δραχμῶν παρὰ τοῦ λαοῦ ἐκείνου, τὰς ὁποίας δὲν θὰ λάβῃ τὸ Δημόσιον, δὲν θὰ τὰς λάβωσι τοὐλάχιστον οἱ πάσχοντες πληθυσμοὶ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ θὰ τὰς λάβουν ὀλίγοι κερδοσκόποι!

§145ΒΟΤΣΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§146ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§147ΑΛΕΞ. ΣΠ. Κ. ΡΩΜΑΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι, κύριοι Βουλευταὶ, ἵνα εἴπω καὶ ἐγὼ ὀλίγας λέξεις, μετὰ τοὺς ἐντίμους προλαλήσαντας, ὅπως δικαιολογήσω τὴν ψῆφόν μου ἐπὶ τοῦ προκειμένου, καθὼς καὶ ἐκείνας τῶν δύο ἐκ Ζακύνθου προσφιλῶν μοι συναδέλφων κ. κ. Μελισσηνοῦ καὶ Μυλωνᾶ. Ἀνέκαθεν ἐκηρύχθημεν κατὰ τῆς παρακρατήσεως, ὡς μέτρου ἐπιζημιωτάτου, δημευτικοῦ καὶ ἀντισυνταγματικοῦ· κατεψηφίσαμεν ἑπομένως τῆς περὶ εἰσφορᾶς προτάσεως νόμου τοῦ ἐντίμου ἐκ Πατρῶν βουλευτοῦ κ. Βότση, κατεψηφίσαμεν ἀκολούθως τῆς πρὸς πληρωμὴν τοῦ φόρου εἰς εἶδος προτάσεως τοῦ διακεκριμένου ἐκ Κραναίας βουλευτοῦ κ. Βαλσαμάκη, καὶ ἐν γένει ἀντετάχθημεν παντὶ σθένει εἰς πᾶσαν πρότασιν, ἐπιβαρύνουσαν τὸν σταφιδόκαρπον καὶ δεσμεύουσαν τὴν ἐλευθέραν ἐμπορίαν αὐτοῦ. Ἐντεῦθεν καὶ σήμερον ἐπίσης θέλομεν καταψηφίσει τοῦ περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου νομοσχεδίου, ἂν καὶ εἰσηγητὴς αὐτοῦ τυγχάνῃ ὁ σεβαστὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Εἴμεθα, ὡς πάντες γνωρίζετε, καὶ δὲν διστάζομεν στεντορείᾳ τῇ φωνῇ νὰ ἐπαναλάβωμεν τοῦτο, εἰλικρινεῖς καὶ ἔνθερμοι φίλοι τοῦ πολιτικοῦ κόμματος, οὗτινος ἐπαξίως προΐσταται ὁ πολύπειρος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Συνεπεῖς ὅμως πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς καὶ μὴ πεισθέντες περὶ τῆς χρησιμότητος τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διερμηνεύοντες δὲ τὸ φρόνημα ὁλοκλήρου τῆς ἐπαρχίας μας, δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ ἀποδεχθῶμεν, ἀλλὰ θέλομεν δώσει μέλαιναν κατ’ αὐτοῦ ψῆφον. Οἱ λόγοι, οἵτινες μᾶς πείθουσιν, ἵνα τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καταψηφίσωμεν, εἶναι, καθ’ ἡμᾶς, λίαν ἐπιτακτικοί, διότι ἀποῤῥέουσιν ἐξ αἰτίων πραγματικῶν. Πονεῖ ἡ καρδία ἡμῶν, ὅταν ἀναλογισθῶμεν εἰς ὁποίαν ὀδυνηροτάτην θέσιν εὑρίσκονται οἱ Ζακύνθιοι καλλιεργηταὶ, καὶ ὑπὸ ποῖον βάρος ἀφορήτου φορολογίας στενάζουσιν οἱ κτηματικοὶ ἐν γένει τῆς πατρίδος μας. Ἕνεκα τούτου ἀπαγορεύεται ἡμῖν νὰ στέρξωμεν ἔστω καὶ εἰς τὴν ἐλαχίστην φορολογίαν, ὑπὸ οἱονδήποτε πρόσχημα ἐπιβαλλομένην. Ἰδοὺ οἱ λόγοι ἐν βραχυλογίᾳ, οἱ ὁποῖοι μᾶς πειθαναγκάζουσιν, ἵνα μὴ ὑπερψηφίσωμεν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου. Εὐχόμεθα ὅμως ἐξ ὅλης ψυχῆς καὶ καρδίας νὰ εὑρεθῶμεν ἠπατημένοι εἰς τὰς σκέψεις μας· εὐχόμεθα, ἵνα ἡ μεγάλη ζημία, τὴν ὁποίαν ἡ Ζάκυνθος ἀφεύκτως θέλει ὑποστῆ, ἀποβῇ τοὐλάχιστον πρὸς ὄφελος τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν τῆς ἀγαπητῆς Ἑλλάδος, ἕνα μόνον ἐγκάρδιον πόθον ἔχοντες, μίαν μόνην ἐκφράζοντες εὐχὴν, νὰ μεταμεληθῶμεν ἡμέραν τινὰ διὰ τὴν μέλαιναν ψῆφον, τὴν ὁποίαν σήμερον θὰ δώσωμεν. Ἀλλὰ θὰ μεταμεληθῶμεν;

§148ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἀνήκω εἰς ἐπαρχίαν σταφιδοφόρον καὶ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω εἰς τὰς τάξεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πεισθῆτε, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἂς πεισθῇ ὁλόκληρος ἡ Βουλή, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Ζάκυνθος ἀποκρούει τὸ νομοσχέδιον τῆς δημεύσεως τῆς περιουσίας τῶν ἀτόμων. Διαμαρτύρομαι δὲ καὶ δι’ ἄλλον λόγον, διότι ἀνέγνωσα σήμερον εἰς τὴν «Ἀκρόπολιν», ὅτι ἐπαρουσιάσθησαν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως μερικοὶ δῆθεν Ζακύνθιοι, οἱ ὁποῖοι ηὐχαρίστησαν αὐτὸν διὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ τοιοῦτον δὲν γνωρίζω ἂν ἦναι ἀληθές. Ἂν ὅμως ἦναι ἀληθὲς, ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι οὐδεὶς Ζακύνθιος, ἐκτὸς μερικῶν ἐμπόρων, ἢ μᾶλλον μεσιτῶν ἐμπόρων, εἶναι ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, οὐδεὶς Ζακύνθιος θέλει τὴν παρακράτησιν. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μας ἡ παρακράτησις ἐχαρακτηρίσθη ὡς δημευτικὸν μέτρον καὶ... ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ μὴ προφέρω τὴν τελευταίαν λέξιν.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2;

§150ΚΑΚΑΡΑΣ. Δύο παλαίουσιν ἐν ἐμοὶ αἰσθήματα ἀπὸ τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπέβαλε τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ἀφ’ ἑνὸς ἡ προβλεπομένη βλάβη ἁπασῶν τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ ὑποχρέωσις, τὴν ὁποίαν φέρω, ὅπως ψηφίσω ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καθόσον καταλέγομαι ἐν ταῖς τάξεσι τῆς συμπολιτεύσεως, καὶ εἰμὶ ἔνθερμος ὀπαδὸς τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἕνεκα τῶν δύο τούτων λόγων εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα εὐαρεστηθῇ, πρὸς διευκόλυνσιν τῆς δεινῆς θέσεώς μας, νὰ ἐπιφέρῃ τροποποιήσεις τινὰς, καὶ οὕτω δυνηθῶμεν νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν ἀτυχῆ ἐπαρχίαν, ἐξ ἧς ἐκλεγόμεθα καὶ ἥτις μᾶς ἀπέστειλεν ἐνταῦθα, ὅπως βοηθήσωμεν μᾶλλον αὐτὴν, καὶ οὐχὶ ὅπως τὴν ἐγκαταλείψωμεν ἀνυποστήρικτον, ἰδίως δὲ μετὰ τὰς τελευταίας ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστη, ὡς πρὸς τὸν οἶνον, τὸ μόνον προϊὸν, τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐλπίζει. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἡ ὑποτίμησις τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος ἔσχε τὸν ἀντίκτυπον αὐτῆς καὶ ἐπὶ τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν· εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ποσότης τις σταφίδος μετεσκευάζετο εἰς οἰνόπνευμα, καὶ τὸ οἰνόπνευμα τοῦτο ἐχρησιμοποιεῖτο εἴτε εἰς κατασκευὴν κονιὰκ, εἴτε εἰς ἄλλα ποτὰ, τὰ ὁποῖα κατηναλίσκοντο εἴτε εἰς τὸ ἐσωτερικὸν εἴτε εἰς τὸ ἐξωτερικόν· ἀλλὰ εἶναι ἀληθὲς ἐπίσης, ὅτι μέγα μέρος τοῦ γλεύκους, τοῦ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου παραγομένου, μέγα ποσὸν αὐτοῦ κατηναλίσκετο εἰς τὰ μεγάλα ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν λειτουργοῦσιν εἰς τὴν πόλιν τῆς Χαλκίδος. Εἶναι δὲ πέντε ἐργοστάσια ἐν Χαλκίδι, ὑπερηφάνως ὑψούμενα. Εἶναι τὰ ἡνωμένα ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα ἀληθῶς τιμῶσι τὴν ἐπαρχίαν μας καὶ τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον, καθόσον μέγα ποσὸν κονιὰκ πέμπεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ χρησιμοποιεῖται ἐκεῖ, ἀποφέρον ποσὰ μεγάλα, κατὰ τὰ τελευταῖα ἰδίως ἔτη, χρυσοῦ. Εἶναι τὸ προϊὸν, τὸ ὁποῖον πρωτίστως ἔπρεπε νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅπως διαδοθῇ τοῦτο εὐρύτερον καὶ κατορθωθῇ ἡ βελτίωσις τῆς τύχης των, εἰς τὴν ὁποίαν προσβλέπουσιν αἱ οἰνοφόροι ἐπαρχίαι. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἔθεσεν, ὡς κατώτερον ὅριον τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος, ὡς ἐγγύησιν, τὰς δραχμὰς τεσσαράκοντα δι’ ἑκάστην χιλιὰδα λιτρῶν τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ. Ἐκ τῆς τιμῆς ταύτης ἀναγκαίως ἐπέρχεται ἡ πτῶσις ἡ καταπληκτικὴ τῆς τιμῆς τοῦ οἰνοπνεύματος.

§151ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ τιμὴ αὕτη εἶναι διὰ τὰ κλάσματα τὰ κάτω τῶν 250 λιτρῶν.

§152ΚΑΚΑΡΑΣ. Ἡ τιμὴ αὕτη βεβαίως θὰ ὑποτιμήσῃ τὴν ἀξίαν τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ ἐκ τῆς σταφίδος παραγομένου, ἡ ὑποτίμησις δὲ τοῦ οἰνοπνεύματος τούτου θέλει ἀναγκαίως ἐπιφέρει τὸν ἀληθῆ ὄλεθρον τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν, διότι θὰ ἀναγκασθῶσι νὰ πωλήσωσιν εἰς ἔτι μικροτέρας τιμὰς ἐκείνων, εἰς ἃς κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐπώλησαν τὸ προϊόν των. Ἐπώλησαν δὲ κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος πρὸς 15 λεπτὰ τὴν μπότσαν, ἤτοι πρὸς 7½ λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Τὸ κονιὰκ κατασκευάζεται καθαρῶς ἐκ γλεύκους, πολὺ δὲ ἀδίκως ὁ ἀξιότιμος κ. ἐκ Κυνουρίας Βουλευτὴς, ἐν ἀγνοίᾳ, φαίνεται, τῆς χρησιμότητος τοῦ κονιὰκ, ἐμέμφθη τὴν ποιότητα τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ παραγομένου ἐκ τῶν οἴνων τῶν προερχομένων ἐκ τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν, εἰπὼν ὅτι οἱ οἶνοι παρασκευάζουσιν οἰνόπνευμα, τὸ ὁποῖον χύνουσιν εἰς τοὺς δρόμους. Τὸ οἰνόπνευμα, τὸ κατασκευαζόμενον ἐκ γλεύκους καὶ οἴνων, εἶναι τὸ χρησιμεῦον πρὸς κατασκευὴν τοῦ εἴδους ἐκείνου τοῦ κονιὰκ, τοῦ ἐκτιμωμένου περισσότερον παντὸς ἄλλου, ὡς ἐκ τῆς ἀρίστης αὐτοῦ ποιότητος. Εὐτυχῶς ἡ ἐπαρχία, εἰς ἣν ἀνήκω, παρήγαγε κονιὰκ ἐξ οἴνου, ὅπερ ἔλαβε τὴν μεγαλειτέραν διάδοσιν καὶ ὅπερ ἀποφέρει μεγάλα κέρδη ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Πρὸς προστασίαν τῶν συμφερόντων τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν, ἐξ ὧν κατάγομαι, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἂν ἦτο δυνατὸν, ἀντὶ τῆς εὐτελοῦς τιμῆς ἢ κατωτάτου ὁρίου τῶν 40 δραχμῶν κατὰ χιλιάδα διὰ τὰ κλάσματα, νὰ ἐτίθετο μεγαλειτέρα τιμὴ διὰ τὴν κρατηθησομένην σταφίδα ὡς ἐγγείου φόρου, οὕτως ὥστε νὰ ἐτίθετο φραγμὸς τις τοῦ ἐξευτελισμοῦ τῶν τιμῶν, ὑψουμένης δὲ τῆς εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν τιμῆς τῆς σταφίδος, νὰ ἐπήρχετο τὸ προσδοκώμενον κέρδος καὶ ἐπραγματοποιεῖτο ὁ προστατευτικὸς ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, διότι πράγματι, ἐὰν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν πωληθῇ τὸ ποσὸν τὸ ἐκ τοῦ φόρου εἰς μικρὰς τιμὰς, θὰ ἐπιφέρῃ κατάπτωσιν τῶν τιμῶν καὶ τῆς σταφίδος· ἑπομένως καὶ τὸ οἰνόπνευμα τὸ παραχθησόμενον ἐκ τοῦ παρακρατήματος, ἤτοι τοῦ ἐγγείου φόρου, θὰ παρείχετο εἰς εὐτελεῖς τιμὰς καὶ θὰ ἐπέφερε τὴν τελείαν καταστροφὴν τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν, αἵτινες πολὺ προσεχῶς θὰ ἔλθωσιν εἰς τὴν αὐτὴν κρίσιμον περίστασιν μὲ τὰς σταφιδοπαραγωγοὺς, διότι ἀκριβῶς μετ’ ὀλίγον, κατὰ τὸν Σεπτέμβριον, θὰ ἦναι ἠναγκασμέναι νὰ ζητήσωσι καὶ αὐταὶ παρακράτησιν. Εἶναι βεβαίως ἄδικον, τοὺς στόνους καὶ τοὺς θρήνους καὶ τοὺς κοπετοὺς, τοὺς ὁποίους πλεῖστοι τῶν κ. Βουλευτῶν ἀπήγγειλαν ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης ἐπὶ ἔτη, ἐπὶ μῆνας καὶ ἐπὶ ἡμέρας, εἶναι ἄδικον, λέγω, ὅλους αὐτοὺς τοὺς στόνους καὶ τοὺς γόους νὰ διοχετεύσωμεν εἰς τὰς ἐπαρχίας τὰς οἰνοφόρους· διότι αὐτὴν μόνην εἶχον τὴν ἀμυδρὰν ἐλπίδα, ὅτι τὰ προϊόντά των ἤθελον τὰ χρησιμοποιήσει εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ τῆς κατασκευῆς κονιάκ. Ἐὰν καταῤῥίψωμεν καὶ αὐτοῦ τὰς τιμὰς, τότε οὐδὲν ἄλλο μένει προϊὸν, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ κατεστρέψαμεν. Ἐκτὸς τούτου θὰ προτείνω καὶ μίαν ἄλλην παράκλησιν· Ἐὰν ἦναι δυνατὸν, τὸ ποσὸν αὐτὸ, τὸ μέλλον νὰ δοθῇ ὡς ἔγγειος φόρος, νὰ μὴ χρησιμοποιηθῇ πρὸ τοῦ Νοεμβρίου, κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ δυνηθῶμεν καὶ ἡμεῖς νὰ ἐξοδεύσωμεν τοὺς οἴνους εἰς τὰς ἐπαρχίας μας κατὰ τὸν προσεχῆ Ὀκτώβριον, καὶ νὰ μὴ χύσωμεν αὐτοὺς εἰς τοὺς δρόμους.

§153ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν θὰ διατεθῇ πρὸ τοῦ Δεκεμβρίου μηνός.

§154ΜΑΥΡΟΣ. Ἐπειδὴ εἶσθε φίλος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐξηγηθῆτε καὶ παρακαλέσητε τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα τὸ ποσὸν αὐτὸ μὴ τὸ διαθέσῃ ἐντὸς τοῦ Κράτους.

§155ΚΑΚΑΡΑΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ τρίτη παράκλησίς μου πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως· ἐὰν ἦναι δηλαδὴ δυνατὸν, νὰ μὴ χρησιμοποιηθῇ αὐτὸ τὸ ποσὸν ἐντὸς τοῦ Κράτους, ἀλλὰ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, ὅπως ἀπομακρυνθῇ τῆς ἀγορᾶς καὶ ὑψωθῶσιν αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος καὶ τοῦ οἰνοπνεύματος. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔσχε τὴν εὐκαιρίαν κατὰ τὴν εἰς Θεσσαλίαν περιοδείαν του νὰ ἐπισκεφθῇ καὶ τὴν πόλιν τῆς Χαλκίδος, ἥτις ἐδεξιώσατο αὐτὸν μετ’ ἐνθουσιασμοῦ καὶ ἀφοσιώσεως, καὶ πρέπει νὰ προσίδῃ πρὸς αὐτὴν μετὰ μείζονος ἐνδιαφέροντος καὶ εὐμενέστερον, καὶ καθ’ ὅσον ἐπιβάλλεται ἐκ τῶν περιστάσεων, νὰ προσπαθήσῃ νὰ μὴ βλαβῇ ἡ πόλις αὕτη, τοσοῦτον σκληρῶς μάλιστα ὑφισταμένη τὴν καταδίκην, ὥστε νὰ μὴ δυνηθῇ πλέον ἐν τῷ μέλλοντι νὰ συναγωνισθῇ εἰς τὸ εἶδος τοῦτο, καὶ νὰ ἐπέλθῃ ἡ μοιραία καταστροφή. Δὲν πιστεύω δὲ νὰ παρεξηγηθῶ, ἐὰν, ἐν ἡ περιπτώσει τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν τὸ νομοσχέδιον, ἤθελον ἀρνηθῆ ψῆφον ἐπὶ τούτου. Ταῦτα εἶχον νὰ διαρμηνεύσω ἐν ὀνόματι τῆς ἐπαρχίας μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, ὧν ἐξαιτοῦμαι τὴν ἀρωγὴν, διαμαρτυρόμενος ἐν ταὐτῷ κατὰ τοῦ ἀδίκου τούτου μέτρου καὶ λίαν ἐπιζημίου εἰς τὰς οἰνοφόρους ἐπαρχίας.

§156ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν καὶ τὸ πνεῦμα καὶ τὸ γράμμα τοῦ νόμου εἶναι πολὺ σαφὲς, δὲν θὰ ἦναι, νομίζω, περιττὸν νὰ γείνῃ μία ἐξήγησις, ὅτι πρόκειται περὶ σταφιδοκάρπου μαύρου, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ σουλτανίνας.

§157Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐννοεῖται ὅτι δὲν πρόκειται περὶ σουλτανίνας.

§158ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ δὲν πρόκειται περὶ σουλτανίνας; Τὸ νομοσχέδιον δὲν κάμνει ἐξαίρεσιν.

§159ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ δεύτερον ἄρθρον λέγει «ὁ ἐξαγόμενος σταφιδόκαρπος». Ἂς σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ἐννοοῦμεν τὴν Κορινθιακὴν μαύρην σταφίδα, διότι ἡ λευκὴ δὲν ὑπάγεται εἰς τοὺς αὐτοὺς προσδιορισμοὺς, εἰς τοὺς ὁποίους ὑπάγεται ἡ μαύρη.

§160Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ τελευταία ἀπορία, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄργους ὑπέβαλεν, οὐδεμίαν ἔχει χώραν. Συζητοῦμεν ἤδη 15 καὶ πλέον ἡμέρας, προκληθέντες ἀπὸ κρίσιν ἐπισκήψασαν εἰς τὴν χώραν, ἕνεκα τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐμπορίας ὡρισμένου προϊόντος, συνεζητήσαμεν κατὰ τὸ 1894 περὶ τοῦ αὐτοῦ προϊόντος, συνεζητήσαμεν περὶ τοῦ αὐτοῦ κατὰ τὸ 1893, δὲν ἐγένετο ὅμως λόγος περὶ τῆς ἀνισότητος τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐμπορίας τῆς σταφίδος, τῆς λεγομένης Σμυρναϊκῆς, ἀλλὰ μόνον περὶ τῆς σταφίδος τῆς Κορινθιακῆς, περὶ ἧς πραγματεύεται καὶ τὸ νομοσχέδιον. Συζητοῦμεν ἐν τούτοις κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἐνδεικνύει, ὅτι ἐλησμονήσαμεν τὰς ἀφορμὰς, αἵτινες προεκάλεσαν ἀρχῆθεν τὴν συζήτησιν ταύτην, διότι τὴν συζήτησιν ταύτην προεκάλεσαν ἰδίως αἱ περιπέτειαι, ὑπὸ τὰς ὁποίας περιήχθη ἡ ἐμπορία καὶ ἑπομένως ἡ παραγωγὴ τοῦ παραγομένου παρ’ ἡμῖν σταφιδοκάρπου. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἀνεπτύχθησαν δύο γνῶμαι, καὶ διῃρέθησαν οἱ συζητοῦντες εἰς δύο στρατόπεδα· τὸ πρῶτον στρατόπεδον ἐφρόνει, ὅτι οὐδὲν πρέπει νὰ ληφθῇ μέτρον, οὐδεμία ἀπαιτεῖται νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια, ὅπως προστατευθῇ ἡ ἐμπορία καὶ ἑπομένως ἡ παραγωγὴ τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος· τὸ ἄλλο στρατόπεδον ἐφρόνει, ὅτι ἀπαιτεῖται νὰ προνοήσωμεν περὶ τούτου, καὶ προετάθησαν διάφορα πρὸς τὴν Βουλὴν μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐνεῖχον τὴν κυβερνητικὴν ταύτην πρόνοιαν πρὸς προστασίαν τοῦ προϊόντος. Ἐγὼ φρονῶ πεποιθότως, ὅτι ἡ ὀρθοτέρα γνώμη κατὰ θεωρίαν ἦτο ἐκείνη, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἀφεθῇ ὁ κανονισμὸς τῆς τύχης τοῦ προϊόντος εἰς τοὺς κανόνας τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως, ἔπρεπε δὲ ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἄλλην πρόνοιαν, τὴν πρόνοιαν τῆς παροχῆς χρηματικῆς βοηθείας προχείρων κεφαλαίων, καὶ τῆς ἐνισχύσεως τῆς πίστεως κατὰ τὴν παραγωγὴν καὶ τὴν ἐμπορίαν τοῦ προϊόντος. Ἐφρόνουν, ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ νομοθετηθῶσιν, ἦσαν μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων ἤθελον παρέχεσθαι εὐκολίαι χρηματικαὶ εἰς τοὺς καλλιεργητὰς τῆς σταφίδος κατὰ τὴν ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν καλλιεργοῦσιν ἢ συγκομίζουσι τὸ προϊόν των, ἢ κατὰ τὴν ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν συγκομίσαντες αὐτὸ καλοῦνται νὰ παραδώσωσιν αὐτὸ εἰς τὴν ἐμπορίαν. Καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι κατ’ ἀρχὴν ὤφειλον νὰ συντελέσω εἰς τὴν ψήφισιν τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα προέβαλεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος. Ἀλλὰ πλὴν τῆς γνώμης ταύτης ὑπῆρξε καὶ ἄλλη γνώμη, ὅτι τὰ μέτρα ταῦτα, τὰ κυρίως ἀποτεθειμένα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὰ μέτρα ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἁπανταχοῦ αἱ Κυβερνήσεις προβάλλουσιν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν καὶ προκαλοῦσι τὴν νομοθετικὴν λειτουργίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδῶσι χρήσιμα κατὰ τὴν ἐφετεινὴν συγκομιδήν, οὐδὲ θὰ παρασχεθῇ εὐκολία ἢ βοήθεια οὔτε εἰς τὴν παραγωγὴν οὔτε εἰς τὴν ἐμπορίαν. Ἑπομένως, ἐὰν περιωριζόμεθα εἰς μόνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πρὸ μικροῦ ἐμνημόνευσα, ἦτο ταὐτὸν ὡς ἂν δὲν ἐλαμβάνομεν πρόνοιάν τινα, ἵνα βοηθήσωμεν τὴν ἐφετεινὴν συγκομιδήν. Εἰς τοιαύτην ἦσαν κατάστασιν κατὰ τὸ 1894 τὰ ζητήματα, καὶ εἰς τοιαύτην εὑρέθησαν ἐφέτος, ὅτε ἠκούσθησαν αὖθις αἱ φωναὶ, αἱ δὲ φωναὶ αἱ ἀκουσθεῖσαι ἐφέτος ἦσαν ζωηρότεραι, διότι ἡ κρίσις, ἥτις εἶχεν ἐπιφανῆ κατὰ τὰ δύο τελευταῖα ἔτη, εἶχε μᾶλλον ἐνταθῆ, καὶ αἱ πιθανότητες τῶν περιπετειῶν καὶ τῶν κινδύνων ἦσαν περισσότεραι καὶ ζωηρότεραι. Καὶ δὲν ἦσαν μόναι αἱ πιθανότητες αὗται, αἱ ἐκ τοῦ ἀποκλεισμοῦ μιᾶς μεγάλης ἀγορᾶς, τῆς ἀγορᾶς τῆς Γαλλίας, ἥτις κατηνάλισκε τὴν μεγαλειτέραν ποσότητα τοῦ προϊόντος, ἀλλ’ ἦτο ἀκόμη καὶ τὸ εὐτυχὲς συμβεβηκὸς τῆς πλουσίας καὶ ἀφθόνου συγκομιδῆς, ἕνεκα τῆς ὁποίας ἡ προσφορὰ θέλει εἶσθαι μεγαλειτέρα ἀπὸ τὴν συνήθη προσφοράν. Καὶ ἂν αἱ συνήθεις προσφοραὶ τοῦ παρελθόντος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρωσιν ἀνάλογον ζήτησιν, κατὰ πλείονα λόγον ἡ ἐφετεινὴ προσφορὰ ἤθελεν εἶσθαι πολλῷ ἀνωτέρα τῆς ζητήσεως, καὶ διότι ἡ συγκομιδὴ ἤθελεν εἶσθαι μείζων καὶ προσέτι διότι τὸ ἔτος 1895 ἐκληρονόμησε τὰ ἀποταμιεύματα τοῦ 1893 καὶ τοῦ 1894, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον παραδοθῆ εἰς τὰς ἀγορὰς, ἢ παραδοθέντα δὲν εἶχον καταναλωθῆ. Αἱ παραστάσεις ἦσαν τοσοῦτον ζωηραί, ὥστε μοὶ φαίνεται ὅτι ἤθελεν ἀναλάβει τις εὐθύνην, ἐὰν ἠρνεῖτο νὰ ἐνδώσῃ εἰς αὐτὰς καὶ ὠχυροῦτο ὄπισθεν τῆς θεωρίας, τῆς ὀρθῆς βεβαίως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ ἀναμιχθῇ ἢ δὲν ἔπρεπε νὰ προκαλέσῃ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν νὰ ἀναμιχθῇ ἢ κανονίσῃ σχέσεις, τὰς ὁποίας παράγουσι καὶ διευθύνουσιν οἱ κανόνες τῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Ὑπῆρξαν μάλιστα πιθανότητες, ὅτι αἱ ἐλπίδες, αἵτινες ἐσχηματίσθησαν περὶ τῆς εὑρέσεως νέων ἀγορῶν, ὅτι αἱ ἐλπίδες αὗται ἐνδέχεται νὰ μὴ πραγματοποιηθῶσιν ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει, ἡ τοιαύτη δ’ ὑπόνοια καθίστα ζωηροτέραν τὴν εὐθύνην τὴν ἐπὶ τῇ ἐγκαταλείψει τοῦ προτεινομένου μέτρου. Εἰς τοιαύτην ἦσαν κατάστασιν τὰ πράγματα, ὅταν ἡ βουλευτικὴ πρωτοβουλία, ἡ ὁποία ἀφέθη ἀκώλυτος, ἐπῆλθεν, ἵνα προτείνῃ τὰ διάφορα μέτρα. Τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα προὐτάθησαν ἀλλεπάλληλα, ἦταν μέτρα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς, ὡς Κυβέρνησις, δὲν ἐκρίνομεν ὡς ὀρθὰ, διότι οὔτε τὰ μέτρα τῆς παρακρατήσεως ἐκρίνομεν ὡς ὀρθὰ, οὔτε τὰ μέτρα τῆς εἰσφορᾶς ἐκρίνομεν ὡς ὀρθὰ, τὸ δὲ μέτρον τὸ προταθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κραναίας ῥητῶς ἀπεκρούσαμεν, προβαλόντες εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἀνακοινώσαντες τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ὑπελαμβάνομεν ὅτι δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς ἡμᾶς νὰ ἀποδεχθῶμεν αὐτό. Ἀλλὰ τὰ μέτρα τῆς παρακρατήσεως καὶ τὰ μέτρα τῆς εἰσφορᾶς, ἂν καὶ δὲν ἐνεκρίνομεν, ἂν καὶ ἡμεῖς, ὡς Ὑπουργοί, δὲν ἠδυνάμεθα νὰ προβάλωμεν, διότι δὲν ἐστέργομεν νὰ ἀναλάβωμεν τὴν εὐθύνην ἐπὶ προτάσεσι παραπλησίαις, ἐδηλώσαμεν ὅμως κατ’ ἀρχὴν, ὅτι ἠθέλομεν δεχθῆ τὰ μέτρα ταῦτα, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἤθελε παραδεχθῆ αὐτὰ, καὶ διὰ τοῦτο ἐπεστατοῦμεν, ἵνα μὴ παρεμβληθῇ τυχὸν ἐν ταῖς λεπτομερείαις διάταξίς τις, ἥτις ἤθελε παρακωλύσει ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ νὰ προτείνωμεν τὴν κύρωσιν τῶν μέτρων τούτων, ἐὰν ἤθελον ἐπιψηφισθῆ, ὡς εἴρηται, ὑπὸ τῆς Βουλῆς· ἐπεστατοῦμεν δὲ καὶ ἵνα φωτίζωμεν τὴν Βουλὴν ἐγκαίρως, ὅπως μὴ ψηφίσῃ διάταξιν, ἧς ἕνεκα ἤθελε ματαιωθῆ τῶν μέτρων τούτων ὁ νομοθετικὸς καταρτισμὸς, ἂν καὶ, ὡς εἶπον, ἐδηλώσαμεν ὅτι παραδεχόμεθα τὴν ἀρχὴν κατ’ ἀνάγκην καὶ ὄχι κατὰ πεποίθησιν. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἀλλεπαλλήλως ἀπέῤῥιψε καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἄλλο τῶν δύο προταθέντων νομοσχεδίων, καὶ εὑρέθημεν ἐν στιγμῇ, καθ’ ἣν οὐδὲν προέκειτο πλέον περὶ σταφίδος, οὐδεμία πρόνοια ἄμεσος, ἀλλὰ μόνον ἡ ὀφειλομένη μελέτη πρὸς παρασκευὴν τῶν μέτρων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα συνήθως αἱ Κυβερνήσεις προβάλλουσι πρὸς προστασίαν ἐθνικῆς τινος ἐργασίας, ἐθνικῆς τινος παραγωγῆς. Κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἡμεῖς ἤμεθα ἐν τῇ αὐτῇ θέσει, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἤμεθα ὅταν συνεζητοῦντο τὰ νομοσχέδια περὶ παρακρατήσεως καὶ περὶ εἰσφορᾶς· ἐβλέπομεν τὴν Βουλὴν ἀποστέργουσαν καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἄλλο μέτρον, καταλήγουσαν εἰς ἀπραξίαν, ἀλλ’ ἐκρίνομεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀφήσωμεν ἐν ἀπραξίᾳ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, νὰ μὴ ἀπασχολήσωμεν αὐτὴν δι’ ἄλλου μέτρου, τὸ ὁποῖον ὑπελαμβάνομεν ὅτι ἤθελε πληρώσει τὰς στιγμιαίας ἀνάγκας τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς. Διὰ τοῦτο προεβάλομεν τὸ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον εἶχε προβάλει ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κραναίας Βουλευτὴς, ἀλλ’ ὑπὸ ἀναλογίας μικροτέρας, ἐφ’ ὅσον ἐπετρέπετο ἡμῖν ὑπὸ τῆς καταστάσεως τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, διότι καθῆκον εἴχομεν νὰ μὴ δημιουργήσωμεν ζημίας τοῦ δημοσίου ταμείου, ἢ μείωσιν τῶν οἰκονομικῶν δυνάμεων τῆς χώρας, ἐν τῇ κρατούσῃ καταστάσει τῶν πραγμάτων. Ἐφάνη μάλιστα εἰς ἡμᾶς, ὅτι ἡ δυστυχὴς αὕτη περίπτωσις ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ εἰς ἀποκατάστασιν βιομηχανίας. Ὅταν ἡ Βουλὴ ἐψήφιζε διάταξιν, καταχωρισθεῖσαν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ εἰσφορᾶς, τοῦ ὁποίου τὴν ἀρχὴν ἀπέῤῥιψε χθὲς, τὴν διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας ἀπηγόρευε τὴν ἐν τῇ ἐσωτερικῇ βιομηχανίᾳ χρῆσιν τοῦ εἰσενεχθησομένου ποσοῦ σταφιδοκάρπου, ἡμεῖς, ἐκεῖ καθήμενοι, διεβλέπομεν, ὅτι οὐδεμία ἄλλη χρῆσις ἀπέμενε διὰ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἔμελλε νὰ εἰσενεχθῇ, εἰμὴ μόνον ἡ καταστροφὴ αὐτοῦ, ἐφρονοῦμεν δ’ ὅτι τὸ ποσὸν, ὅπερ ἔμελλε νὰ εἰσενεχθῇ κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, ἠδύνατο νὰ χρησιμοποιηθῇ, χωρὶς νὰ παραβλαβῇ ἄλλη βιομηχανία, ἀλλὰ μᾶλλον ἠδύνατο νὰ χρησιμοποιηθῇ πρὸς ἐνίσχυσιν μεγάλης βιομηχανίας, ἥτις ἠδύνατο νὰ δώσῃ νέαν ζωὴν καὶ εἰς τὴν ἀμπελουργίαν καὶ εἰς τὴν σταφιδοφυτείαν. Ὑπὸ τοιαύτας σκέψεις προεβάλομεν τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ τὰ λεχθέντα σήμερον, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι κινοῦσιν ἐν ἐμοὶ τὴν ἔκπληξιν. Σεμνύνομαι, διότι ἔχω πολιτικὸν φίλον τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐξ Αἰγιαλείας, ὅταν βλέπω τὴν ὀξύτητα τοῦ πνεύματος καὶ τὴν φυσικὴν εὐφυΐαν αὐτοῦ, τὴν μεγίστην δ’ ἀφοσίωσίν του εἰς τὰ συμφέροντα τῶν συμπολιτῶν του, ὅταν ἀκούω τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐπινοεῖ καὶ ἐφευρίσκει, δι’ ὧν προσπαθεῖ νὰ παρασύρῃ τοὺς ἀκούοντας, νὰ ἀναπτύσσῃ δὲ καὶ διεξάγῃ μετὰ δεξιότητος καὶ μετὰ τέχνης· ἀλλ’ ἐνῷ σεμνύνομαι διὰ τοῦτο, λυποῦμαι διότι τοσαύτη εὐφυΐα καὶ τοσαύτη δεξιότης παρέσυρε τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν εἰς ὑποθέσεις, τὰς ὁποίας δὲν διαβλέπω ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Δὲν διαβλέπω ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅτι γίνεται αὔξησις φόρου, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ φόρου κατὰ χιλιάδα ἀνέρχεται εἰς δέκα ἢ ἕνδεκα δραχμὰς, ὅτι κίνδυνος μέγας εἶναι, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις θέλει ἀποστέρξει καὶ θέλει διαμαρτυρηθῆ κατὰ μέτρου τοιούτου, ὡς ἀναιροῦντος τὴν γνωστὴν σύμβασιν τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως. Ἀπορῶ ποῦ ἐστηρίχθησαν οἱ ὑπολογισμοὶ ἐκεῖνοι, ἐν χρόνῳ, κατὰ τὸν ὁποῖον συνεζητεῖτο ἐν τῇ Ἑλληνικῇ Βουλῇ, ἢ ἐπροτάθη ἐν αὐτῇ, νὰ καταστραφῇ ὡρισμένη ποσότης τῆς ἐφετεινῆς συγκομιδῆς, νὰ ῥίψωσιν οἱ παραγωγοὶ εἰς τὴν θάλασσαν ποσοστὸν τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς, ἐν χρόνῳ, λέγω, καθ’ ὃν ἐμελετῶμεν πῶς νὰ ἀπαλλάξωμεν αὐτοὺς ἀπὸ τῆς ἀνάγκης νὰ ῥίψωσιν αὐτὸ τὸ ποσὸν εἰς τὴν θάλασσαν, προσπαθοῦντες δι’ ἄλλου τρόπου νὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ ποσὸν τοῦτο ἀπὸ τὴν ἐμπορίαν. Ἐν ᾧ ἀσχολούμεθα εἰς τοῦτο, εἰς τὸ πῶς νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὴν ἐμπορίαν τὸ ποσὸν τοῦτο, μᾶς προσάπτουν ὅτι ὑποβάλλομεν αὐτοὺς εἰς αὔξησιν φόρου ἐγγείου! Ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ διαφωνία μεταξὺ τῶν ἐπαρχιῶν Αἰγιαλείας, Καλαβρύτων καὶ ἄλλων τινῶν πρὸς τὰς ἐπαρχίας Πατρῶν, Ἠλείας καὶ ἄλλας, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ διαφωνία αὕτη, πάντες δ’ ὁμονοοῦντες οἱ καλλιεργοῦντες τὴν σταφιδάμπελον συνήρχοντο καὶ ἀπετέλουν ἓν καθολικὸν συνδικάτον, καὶ διὰ κοινῆς ἀποφάσεως ἀφῄρουν ἀπὸ τὴν παραγωγὴν τὸ δέκατον, τὸ εἰκοστόν, τὸ πεντηκοστὸν αὐτῆς, τοῦτο ἀπετέλει αὔξησιν φόρου, διὰ τὴν ὁποίαν ἤθελε διαμαρτυρηθῆ ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις; Ἐὰν ἡ ἐλάττωσις τῆς παραγωγῆς ἐπιφέρῃ αὔξησιν τῆς τιμῆς, δὲν ἔχουσι δίκαιον οἱ καταναλωταὶ τῆς Ἀγγλίας νὰ παραπονεθῶσιν, ὅτι ἡ αὔξησις αὕτη προῆλθεν ἕνεκα αὐξήσεως τοῦ ἐγγείου φόρου; Ἐὰν καὶ κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἀντὶ τῶν τεσσάρων δραχμῶν κατὰ χιλιάδα πρόκειται νὰ εἰσφέρωσιν εἰς εἶδος ποσόν τι σταφιδοκάρπου, μήπως ἐπιβάλλεται εἰς αὐτοὺς τοῦτο, ἵνα αὐξήτωσι τὰ ἔσοδα τοῦ δημοσίου ταμείου; Μήπως ἐκ τούτου προσδοκᾷ τὸ δημόσιον ταμεῖον νὰ κερδήσῃ χρήματα, καὶ δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ τις, ὅτι τὸ δημόσιον ταμεῖον πρόκειται νὰ ἀφαιρέσῃ χρήματα, τὰ ὁποῖα θέλουσι πληρώσει οἱ καταναλωταί; Ἤθελεν εἶσθαι οἰκτρὰ αἰτίασις, ἐὰν ἀπεδίδετο εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς πατρίδος, ὅτι εὗρε τὴν ἐπισκήψασαν δυστυχίαν καὶ πειρᾶται νὰ ἐκμεταλλευθῇ αὐτὴν καὶ νὰ προσθέσῃ ἓν δηνάριον καὶ πέντε δηνάρια εἰς τὰ ἔσοδα τοῦ δημοσίου ταμείου. Ἡ ἰδέα, τὴν ὁποίαν εἴχομεν, ἦτο νὰ μειώσωμεν, ὅσον εἶναι δυνατόν, τὴν ζημίαν, ἥτις ἤθελεν ἐπέλθει εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, καὶ οἱ ὑπολογισμοὶ ἡμῶν ἐστηρίζοντο εἰς τοῦτο ἰδίως, ὅτι, ἐὰν ἐκ τοῦ εἰσενεχθησομένου ποσοῦ τοῦ φόρου εἰς εἶδος ἤθελον εἰσπραχθῆ 50 ἢ 45 ἑκατομμύρια, ὅσα εἶναι πιθανὸν ὅτι θέλουσιν εἰσενεχθῆ, ἐπὶ ὑποθέσει ὅτι ἡ ἐφετεινὴ ἐσοδεία ἤθελεν ἀνέλθει εἰς 300 ἑκατομμύρια, ἐὰν λοιπὸν ἤθελεν ἀναβιβασθῆ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἤθελεν εἰσπραχθῆ εἰς εἶδος, εἰς 45 ἑκατομμύρια, ὑπελαμβάνομεν ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο, παραδιδόμενον εἰς τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν, δὲν ἤθελεν ἀποφέρει ποτὲ περισσότερον ἀπὸ 30 δραχμὰς τὴν χιλιάδα. Μήπως ἐλησμονοῦμεν, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἤθελεν εἰσενεχθῆ εἰς τὰ τελωνεῖα παρὰ τῶν ἐξαγόντων σταφίδα, δὲν ἤθελεν εἶσθαι τὸ χειρότερον καὶ ἀκαθαρτότερον; Μήπως ἠγνοοῦμεν, ὅτι ἤθελε δοθῆ εἰς τὸ Κράτος ἀντὶ τοῦ φόρου, τὸ χειρότερον προϊόν, τὸ μεμιγμένον μὲ ὕλας ἀκαθάρτους; τέλος πάντων τὸ χειρότερον προϊόν ἐκ τῆς παραγωγῆς ἑκάστου φορολογουμένου; Καὶ ἀφοῦ τοιαύτη καὶ τοσαύτη προσφορὰ ἤθελε δοθῆ εἰς τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν, ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι ἤθελε δυνηθῆ τὸ Δημόσιον νὰ εἰσπράξῃ περισσότερον ἀπὸ 30 ἢ 35 δραχμὰς τὴν χιλιάδα; Καὶ ἐὰν ἤθελεν εἰσπράξει 35 δραχμὰς τὴν χιλιάδα, τὰ 45 ἑκατομμύρια πρὸς 35 δραχμὰς τὴν χιλιάδα ἤθελον ἀποφέρει ποσὸν 1,575,000· ἀλλ’ ἐπὶ 300 ἑκατομμυρίων, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπεθέσαμεν ἀνωτέρω ὅτι θέλει ἀνέλθει ἡ ἐφετεινὴ παραγωγή, αἱ τέσσαρες δραχμαί, καθ’ ἃς θέλει ἐλαττωθῇ ὁ φόρος, ἀποτελοῦσιν 1,200,000 δραχμῶν. Ἡ σύστασις ἀποθηκῶν, ὁ διορισμὸς φυλάκων καὶ ἀποθηκαρίων καὶ ζυγιστῶν μέχρι τῆς πωλήσεως τοῦ καρποῦ δὲν θέλει ἐπιφέρει δαπάνην 300 ἢ 400 χιλιάδων δρ.; Λοιπὸν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐμέλλομεν νὰ εἰσπράξωμεν, ἤθελεν εἶναι ἧσσον τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον τὸ δημόσιον ταμεῖον θέλει ζημιωθῇ ἕνεκα τῆς μεταβολῆς τοῦ φόρου εἰς εἶδος καὶ ἕνεκα τῶν ἐξόδων, τὰ ὁποῖα θέλει καταβάλει. Διὰ τοῦτο εἰς ἡμᾶς δὲν παρέστη πιθανὸς, ἀλλ’ οὔτε ἀπὸ ἀπωτάτου σημείου δυνάμενος νὰ προκύψῃ ὁ κίνδυνος, ὅτι τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐπροτείναμεν, ἤθελεν ἐξεγείρει τὴν ἀγανάκτησιν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὅτι αὕτη ἤθελε κρίνει ἑαυτὴν ἀδικουμένην ἀπὸ ἡμᾶς, ὡς ἀθετοῦντας τὰς πρὸς αὐτὴν ὑποχρεώσεις μας. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι μοὶ ἐστάλη ἐξ Ὀδησσοῦ πρότασις παρ’ ἀγνώστου βιομηχάνου, δηλοῦντος, ὅτι αὐτὸς εἶναι διατεθειμένος νὰ ἀγοράσῃ σταφίδα, ἵνα χρησιμοποιήσῃ αὐτὴν εἰς τὸ οἰνοπνευματοποιεῖον, τὸ ὁποῖον διευθύνει, ἀλλ’ ἡ πρότασις αὕτη, μολονότι ἔσπευσα νὰ ζητήσω περὶ τοῦ ἀγνώστου μοι τούτου πληροφορίας παρὰ τοῦ ἁρμοδίου προξένου, τὰς ὁποίας ἔλαβον, ἡ πρότασις αὕτη δὲν ἠδύνατο νὰ ἑλκύσῃ τὴν προσοχήν μου, διότι μοὶ ἐφαίνετο ὅτι ἦτο δυσκολώτατον νὰ ἐξασφαλίσω τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἤθελε πωληθῇ εἰς αὐτὸν, ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν βιομηχανίαν τῆς οἰνοπνευματοποιΐας, δὲν ἦτο δὲ ἀπίθανος ὁ κίνδυνος, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ μεταποιηθῇ ἡ χρησιμότης τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ εἰς βρῶσιν, καὶ ἑπομένως τὸ ποσὸν τοῦτο τῆς σταφίδος νὰ χρησιμεύσῃ εἰς ἀνταγωνισμὸν πρὸς τὴν ἄλλην ἐμπορίαν τῆς σταφίδος· διὰ τοῦτο δὲν ἠσχολήθην νὰ μελετήσω τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ ποσοῦ τούτου εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ἐξωτερικῆς βιομηχανίας. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ φόβου μὴ ἡ Ἀγγλία ὑπολάβῃ ὅτι ἠθετήσαμεν τὴν μετ’ αὐτῆς σύμβασιν, παρεστάθη ὅτι διὰ τοῦ συστήματος τοῦ νομοσχεδίου συντελεῖται καὶ ἀδίκημα πρὸς τοὺς παράγοντας τὴν σταφίδα ἐν ταῖς διαφόροις ἐπαρχίαις, καὶ προσέτι ἀδίκημα καὶ πρὸς τοὺς καλλιεργητὰς τῆς ἀμπέλου, τοῦτο δὲ τὸ τελευταῖον ἐφόβισε τοσοῦτον ἀξιοτίμους φίλους, ὥστε ἠνάγκασεν αὐτοὺς νὰ δηλώσωσιν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ δώσωσι τὴν ψῆφόν των. Ἐν πρώτοις ὁ εὐφυέστατος φίλος μου Βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας, δὲν γνωρίζω ποῦ ἀνεῦρεν ἐν τοῖς ῥήμασιν ἐμοῦ, ἐν ταῖς λέξεσιν ἢ ταῖς φράσεσι, τῶν ὁποίων ἐποιησάμην χρῆσιν, ὅτε εἰσήγαγον τὸ νομοσχέδιον, ποῦ ἀνεῦρεν, ὅτι ἐγὼ ἔταξα ὡς ὑπουργικὸν ζήτημα τὸ νομοσχέδιον; Ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ μείνῃ μὲ ἐσταυρωμένας χεῖρας, καὶ ἐσύστησα εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὰς λεπτομερείας δὲ ἀφῆκα αὐτὴν ἐλευθέραν· καὶ ὑπεσχέθην νὰ ἀποδεχθῶ πᾶσαν βελτίωσιν ἢ πᾶσαν διάταξιν, ἥτις ἤθελε κριθῇ ἀκριβεστέρα ἢ τελειοτέρα. Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ ὑπουργικὸν ζήτημα νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου ὁ σκοπὸς εἶναι εἰδικὸς πρὸς προστασίαν ἑνὸς κλάδου ἐθνικῆς παραγωγῆς, καὶ δι’ ἓν μόνον ἔτος; Ἡ τοιαύτη πρότασις ἥρμοζεν εἰς ἄνθρωπον τυραννόφρονα, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ἀξίωσιν νὰ ὀργανωθῶσιν οὕτως αἱ διάνοιαι πάντων τῶν φίλων αὐτοῦ, ὥστε τὰ στόματα αὐτῶν νὰ ἀπαγγέλλωσι τοὺς αὐτοὺς φθόγγους, τοὺς ὁποίους ἀπαγγέλλει τὸ στόμα αὐτοῦ. Ἐγὼ ποτὲ δὲν εἶχον τοιαύτην ἀξίωσιν παρὰ τῶν φίλων μου. Ὑπουργικὰ ζητήματά εἰσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προβάλλονται ἐπὶ νομοθετημάτων, ἄνευ τῶν ὁποίων δὲν δύναταί τις νὰ κυβερνήσῃ. Τότε μόνον ἔχει δικαίωμα ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας νὰ προβάλλῃ ὑπουργικὰ ζητήματα εἰς τὴν πλειοψηφίαν. Ἐὰν προέβαλλεν ἡ Κυβέρνησις ἓν μέτρον, ἄνευ τοῦ ὁποίου ἐνόμιζεν ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξακολουθήσῃ κυβερνῶσα, βεβαίως τότε ἔχει δικαίωμα νὰ προβάλλῃ ὑπουργικὸν ζήτημα, ἀφοῦ αὕτη φρονεῖ, ὅτι, ἐὰν δὲν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, πρέπει νὰ παραιτηθῇ. Ἀλλ’ εἶναι τοιοῦτον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; Ὁ ἀξιότιμος φίλος μου ὑπερβάλλει τὰ πράγματα, διότι εἶναι θερμὸς, ἡ ἡλικία δ’ αὐτοῦ ἄλλως διαφέρει πολὺ ἀπὸ τὴν ἐμὴν, εἶναι δὲ προσέτι καὶ ἀνὴρ, ἔχων ζωηροτάτην τὴν ἀντίληψιν. Ἐγὼ συνέστησα εἰς τὴν Βουλὴν, Κύριοι, τὸ νομοσχέδιον, διότι κατὰ τὴν γνώμην μου οὐδὲν ἄλλο μέτρον ὑπάρχει, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ προταθῇ, ὅπως παρασχεθῇ ἐπικουρία τις εἰς τὴν παραγωγὴν τῆς σταφίδος. Ἐὰν ὑπάρχωσι μέλη τῆς Βουλῆς, τὰ ὁποῖα νομίζουσιν ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρασχεθῇ ἐπικουρία εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγὴν, δὲν ἔχουν νὰ πράξωσιν ἄλλο τι, εἰμὴ νὰ ψηφοφορήσωσι κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ἤθελον μάλιστα εἶσθαι ἄξιοι ἐπικρίσεως, ἐὰν, φρονοῦντες ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρασχεθῇ ἐπικουρία τις, ἤθελον ψηφοφορήσει ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, ἢ παντὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον δὲν περιεῖχε τὰς ἐννοίας αὐτῶν. Ἡμεῖς ἐφρονοῦμεν, ὅτι δὲν ἀνῆκεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὸν κανονισμὸν τῶν σχέσεων τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως, ἀλλὰ ἐδιστάζομεν νὰ ἀναλάβωμεν τὴν εὐθύνην νὰ ἐγκαταλείψωμεν ὅλως τὴν παραγωγὴν τῆς σταφίδος. Τυγχάνομεν ἐν τῇ Κυβερνήσει, καὶ ἡ ἐνδεχομένη ἀποτυχία περὶ τὴν ἐμπορίαν τῆς σταφίδος ἤθελε κρατύνει ἐν τῷ λαῷ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ ἀποτοβήσωμεν αὐτὴν, ἐὰν προεβάλλομεν μέτρον τι· τοιαύτη δὲ ἐν τῷ λαῷ πεποίθησις ἤθελε βεβαίως μειώσει τὴν δύναμιν τῆς Κυβερνήσεως. Ὅθεν ὠφείλομεν νὰ προτείνωμεν μέτρον, οὐδὲν δὲ ἄλλο μέτρον ἠδύνατο πλέον νὰ προταθῇ. Περιέμενον τὴν βουλευτικὴν πρωτοβουλίαν, περιέμενον ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἤλεγχον ἡμᾶς ὅτι οὐδὲν πράττομεν καὶ οὐδὲν προτείνομεν, περιέμενον ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι λέγουσιν, ὅτι αἱ κεφαλαὶ ἡμῶν εἶναι ξηραὶ, ἰσχυρίζονται δ’ ὅτι αὐτοὶ ἔχουσι γονίμους κεφαλὰς, ἀλλ’ οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν προέβαλλεν ἄλλο τι, εἰμὴ τὰς συνήθεις προτάσεις τῆς παρακρατήσεως, ἐνῷ συγχρόνως οἱ μετ’ αὐτῶν συμπράττοντες ἀπέκρουον αὐτάς. Ἐὰν ἤθελεν ἰσχυρισθῆ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰγιαλείας Βουλευτὴς, ὅτι τὸ προτεινόμενον μέτρον περιέχει διατάξεις ἀδίκους, ὅτι ἐξισώνει κατὰ τὰς ὑποχρεώσεις τὴν ἐπαρχίαν Αἰγιαλείας μὲ ἄλλας ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς διαφόρους περιστάσεις, τοῦτο οὐδαμῶς ἠδύνατο νὰ μὲ ἐκπλήξῃ. Ἐν τῇ φορολογικῇ νομοθεσίᾳ τὸ Κράτος ἀνεῦρεν, ὅτι ἔχει ἀναγνωρισθῆ τοιαύτη διαφορὰ, διότι δὲν ἐπιβάλλεται ἴσον ποσὸν φόρου ἐπὶ τῆς σταφίδος πασῶν τῶν ἐπαρχιῶν, ἀλλ’ εἰς σταφίδας ὡρισμένων προελεύσεων ἐπιβάλλεται φόρος 19 δραχμῶν, εἰς σταφίδας δ’ ἄλλων προελεύσεων ἐπιβάλλεται φόρος 16½ δραχμῶν. Τοῦτο δεικνύει, ὅτι τὴν διαφορὰν καὶ ἡ νομοθεσία ἀνεγνώρισε. Καὶ τίς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι ὑπάρχει διαφορὰ καὶ ἐξόδων καλλιεργείας, καὶ ποιότητος προϊόντος, καὶ ἐργασίας πρὸς καλλιέργειαν, καὶ ἐργασίας πρὸς καθαρισμὸν μεταξὺ τῆς μιᾶς ἐπαρχίας καὶ τῆς ἄλλης; Ἀλλ’ ὅταν πρόκειται νὰ ληφθῇ ἔκτακτόν τι μέτρον, τοῦ ὁποίου ἡ διάρκεια δὲν παρατείνεται πέραν τῶν 365 ἡμερῶν, ἐνόμιζον ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ σταματήσω πρὸ τοιαύτης διαφορᾶς, ἢ τοὐλάχιστον ὅτι ἐγὼ, προτείνων τὸ νομοθέτημα, δὲν ἔπρεπε πρῶτος νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῶν ἄλλων ἐπὶ τοιαύτης τινὸς διαφορᾶς. Ἔλεγον κατ’ ἐμαυτὸν, ὅτι, ἐὰν κατὰ τὴν συζήτησιν οἱ παραγωγοὶ ταύτης ἢ ἐκείνης τῆς ἐπαρχίας ἤθελον παραστήσει ὅτι τὸ ποσοστὸν τοῦ προϊόντος, τὸ ὁποῖον ἤθελε παραληφθῆ ἐν τοῖς τελωνείοις, ἔχει περισσοτέραν ἀξίαν ἢ τὸ ποσοστὸν τοῦ προϊόντος, τὸ ὁποῖον παράγεται ἐν ἄλλῃ τινὶ ἐπαρχίᾳ, ἐὰν ἐπὶ παραστάσεων τοιούτων ἐγίνετο συζήτησις, ἐὰν διεφωτίζοντο τὰ ζητήματα οὕτως, ὥστε καθίστατο ἀναντίῤῥητον, ὅτι ἠδικεῖτο ἐπαρχία τις, ἠδυνάμην νὰ ἐνδώσω, ἵνα ἀναγραφῶσι διακρίσεις τινὲς, λογικαὶ ὅμως, ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἀλλ’ οὐδέποτε ἐπίστευον ὅτι ἤθελε παρασταθῆ τοσαύτη διαφορὰ, ὥστε οἱ μὲν νὰ πληρόνωσι 300 δραχμὰς, οἱ δὲ νὰ πληρόνωσιν 20 δραχμάς. Ἐὰν ἦτο τοιαύτη διαφορὰ, πῶς ἤθελον δεχθῆ οἱ παραγωγοὶ τῶν ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι πληρόνουσι 16 δρ. καὶ 50/00 φόρον, πῶς ἤθελον δεχθῆ νὰ πληρόνωσιν οἱ ἄλλοι μόνον δρ. 19, καὶ νὰ μὴ πληρόνωσι 30; Πωλοῦσιν οἱ παραγωγοὶ τοῦ Αἰγίου τὴν σταφίδα κατὰ χιλιάδα ἀντὶ 300 δραχμῶν ἢ ἀντὶ 200· ἀλλὰ οἱ παραγωγοὶ τῶν Πατρῶν τὴν πωλοῦσιν ἀντὶ 100 δραχ. ἢ 150. Πῶς ἦτο δίκαιον νὰ πληρόνωσι τὸν αὐτὸν φόρον;

§161ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Καὶ ἡ Τριφυλία τὴν πωλεῖ 60, καὶ πληρόνει τὸν αὐτὸν φόρον.

§162Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Καὶ ἡ Ἠλεία τὴν πωλεῖ 60 καὶ πληρόνει τὸν αὐτὸν φόρον.

§163Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πῶς πληρόνουσι τὸν αὐτὸν φόρον; Τουλάχιστον ἐπισήμως δὲν ἀνεγνωρίσθη διαφορὰ μεγαλειτέρα. Ἀλλὰ τέλος πάντων, ἐὰν ἤθελεν ὑπάρχει κατά τι μείζων ἡ διαφορὰ, ἠδύναντο νὰ ἀπευθύνωσι τὰς παραστάσεις των εἰς τὴν Βουλὴν, νὰ πείσωσι τὴν Βουλὴν, ὅταν δ’ ἡ Βουλὴ ἐπείθετο, βεβαίως ἡ Κυβέρνησις δὲν ἤθελε μείνει ἰσχυρογνωμονοῦσα καὶ ἐπιμένουσα, ἵνα ἀδικήσῃ τινάς. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας ὑπέλαβεν, ὅτι ἡ σταφὶς, ἡ ὁποία ἤθελεν εἰσενεχθῆ ἀντὶ φόρου 4 δραχμῶν, ἤθελε πωληθῆ ἀντὶ 80 ἢ 90 δραχμῶν. Ἐὰν ἦτο ἀληθὲς, ὅτι μέχρι τοῦδε ἔχει τοσοῦτον ἀναπτυχθῆ ἡ οἰνοπνευματοποιΐα, ὥστε νὰ καταναλίσκῃ 40 ἑκατομμύρια σταφίδος, παρέχονται δ’ εἰς αὐτὴν 53 ἑκατομμύρια, ὡς ἔλεγεν, ἕνεκα τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον προεβάλομεν, πάλιν ἡ προσφορὰ θὰ ἦτο μείζων τῆς ζητήσεως, καὶ δὲν ἤθελεν ἐπιφέρει αὔξησιν τῆς τιμῆς, ἀλλὰ ἤθελεν ἐπιφέρει ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς. Ἀλλ’ οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ καταναλίσκουσι τώρα 40 ἑκατομμύρια σταφίδος; Μέχρι τοῦ 1892 παρῆγον 400 χιλιάδας ὀκάδας οἰνοπνεύματος, καὶ τὸ παρῆγον διὰ τῆς σταφυλῆς, ἢ διὰ σταφίδος ἴσως, τῆς εὐθηνοτέρας, διὰ χαρουπίων καὶ δι’ ἀμυλωδῶν εἰδῶν. Ἐγὼ κατὰ τὸ 1891, κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς πτώσεώς μου, εἶχον λάβει καταγγελίαν ὅτι ἐν ἐργοστασίῳ οἰνοπνευματοποιΐας κατηναλίσκετο ὁ ἀραβόσιτος, καὶ ἐνῷ ἡτοιμαζόμην νὰ ἀποστείλω ἐκτάκτως ἐπιθεωρητὴν, ἵνα κατάσχῃ, ἐπῆλθεν ἡ μεταβολή, ἡ ὁποία ἐματαίωσε τὸ σχέδιόν μου. Νομίζετε ὅτι εἰς τὰς 400 χιλιάδας ὀκάδας οἰνοπνεύματος, τὸ ὁποῖον παρήγετο, δὲν ἐχρησιμοποιοῦντο καὶ ἀμυλώδεις οὐσίαι; Ἢ νομίζετε ὅτι ἡ ἀστυνομία τῆς διοικήσεως εἶναι τοσοῦτον ἐγρηγοροῦσα καὶ πανταχοῦ παροῦσα, ὥστε νὰ ἀνακαλύπτῃ καὶ νὰ παρακωλύῃ τὰ ἐργοστάσια, ἵνα μὴ εἰσάγωσι καὶ ἀμυλώδεις οὐσίας κατὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ οἰνοπνεύματος; Ἀφοῦ λοιπὸν 400 χιλιάδες ὀκ. οἰνοπνεύματος παρήγοντο μέχρι τοῦ 1892, εἰς τὰς ὁποίας συνετέλουν καὶ οὐσίαι ἄλλαι, πλὴν τῆς σταφίδος, κατὰ τὸ 1893 καὶ 1894, ὅτε ἐπῆλθεν ἡ κρίσις τῆς σταφίδος καὶ ἐπωλεῖτο ἡ σταφὶς εἰς εὐθηνὰς τιμὰς, θὰ ἠγοράσθησαν δύο ἑκατομμύρια ἢ τρία ἑκατομμύρια. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ 40 ἑκατομμυρίων, 40 δ’ ἑκατομμυρίων ἡ διάθεσις βεβαίως δύναται νὰ χρησιμεύσῃ εἰς ἐγκατάστασιν μεγάλης βιομηχανίας οἰνοπνευματοποιΐας, καὶ ἂν ἤθελεν ἐγκαταστῆ τοιαύτη μεγάλη βιομηχανία οἰνοπνευματοποιΐας, ποία δυστυχία ἀπειλεῖ τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν τῆς Χαλκίδος, περὶ ἧς ἠγόρευσεν ὁ φίλος Βουλευτὴς Χαλκίδος, ἢ τὴν ἀμπελουργίαν τῆς Μαντινείας, εἰς τὸν νομὸν τῆς ὁποίας καὶ ἐγὼ ἀνήκω, ἢ τὴν ἀμπελουργίαν τῆς Ἀργολίδος, ἢ τὴν ἀμπελουργίαν τῆς Ἠλείας καὶ ἄλλων οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν; Ἐὰν ἠθέλομεν εὐτυχήσει νὰ ἐγκαταστήσωμεν μεγάλην βιομηχανίαν οἰνοπνευματοποιΐας, νομίζω ὅτι ἠθέλομεν ἐξασφαλίσει ὄχι μόνον τὸ μέλλον τῆς σταφίδος, ἀλλὰ καὶ τὸ μέλλον τῆς ἀμπέλου. Δὲν κρύπτω ὅτι τοιοῦτόν τι ὄνειρον μὲ ἔτερπεν, ὅταν ἐνόμιζον, ὅτι τὰ 40 ἑκατομμύρια σταφίδος ἤθελον συντελέσει εἰς τὴν ἐγκατάστασιν τοιαύτης βιομηχανίας. Ἐγὼ δὲν ἀπορῶ, ἐὰν ὑπάρχωσι Βουλευταὶ φίλοι μου ἢ μὴ φίλοι μου, οἱ ὁποῖοι θέλουσι ψηφίσει κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ βεβαίως ἡ μέλλουσα κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ψῆφός των ἐνδεικνύει τὴν πεποίθησιν, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν, ὅτι οὐδὲν πρέπει τὸ Κράτος νὰ πράξῃ ὑπὲρ τῆς σταφίδος ἐν πάσαις ταῖς περιπετείαις, εἰς τὰς ὁποίας περιήχθη αὕτη, καὶ εἶναι συνεπεῖς διὰ τοῦτο. Ἀλλὰ πάντες, ὅσοι νομίζουσιν, ὅτι πρέπει κἄτι τι νὰ πράξῃ τὸ Κράτος ὑπὲρ τῆς σταφίδος, θέλουσι διαπράξει ἀδίκημα εἰς ἑαυτοὺς, θέλουσι περιαχθῆ ἐν ἀντιφάσει ἀληθεῖ, ἐὰν ἤθελον δώσει μέλαιναν ψῆφον, ἐν ὅσῳ δὲν δύνανται νὰ προτείνωσιν ἄλλο τι μέτρον, δυνάμενον νὰ σώσῃ τὴν σταφιδοπαραγωγήν. Ἐὰν τοιαύτην ἔχω γνώμην περὶ τῆς ἀρχῆς, ἐδήλωσα περὶ τῶν λεπτομερειῶν ποίαν ἔχω γνώμην, ὅτι δὲν εἶμαι προσκεκολλημένος εἰς τὰς διατάξεις ταύτας, διότι κρίνω αὐτὰς τὰς ὀρθοτάτας καὶ τὰς τελειοτάτας. Πρὸς τοῦτο συζητοῦνται ἐν τῇ Βουλῇ τὰ νομοθετήματα, ἵνα εἰσφέρωσιν οἱ κ. Βουλευταὶ τὰ ἑαυτῶν φῶτα καὶ εἰς περαιτέρω διαφώτισιν τῶν θεμάτων καὶ εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν διατάξεων τῶν νομοσχεδίων. Τοιαύτην βελτίωσιν δέχομαι εὐχαρίστως, καὶ εὐγνωμόνως θέλω ἀποδεχθῆ πᾶσαν πρότασιν, ἡ ὁποία ἤθελε κριθῆ ὡς βελτιοῦσα ἢ συμπληροῦσα τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου. Ὀφείλω νὰ τελειώσω τὸν λόγον, μνημονεύων δύο ἐπαρχιῶν, τῶν ὁποίων ἐγένετο πρὸ μικροῦ μνεία ἀναφορικῶς πρὸς ἐμέ. Ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι ὡς πολιτικὸς ἀνὴρ ἔχω μεγάλην εὐγνωμοσύνην εἰς τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους τῶν συμπολιτῶν μου, οἵτινες δὲν ἐπαύσαντο ἐπὶ σειρὰν πολλῶν ἐτῶν νὰ ἐκδηλῶσι τὴν ἐμπιστοσύνην των πρὸς ἐμὲ καὶ κατὰ τρόπον ἐπίμονον καὶ κατὰ τρόπον τόσῳ ζωηρὸν, ὡσεὶ ἐπρόκειτο νὰ ἐκδηλώσωσι τὴν πεποίθησιν, τὴν ὁποίαν ἔχουσι περὶ τῆς πολιτικῆς πορείας, τὴν ὁποίαν διηνύσαμεν, καὶ περὶ τῶν πολιτικῶν περιπετειῶν, εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθημεν. Ἀναμιμνήσκομαι τῷ ὄντι, ὅτι, ὅτε 14 μόνον φίλοι μου ἐσώζοντο ἀπὸ τὴν ἀντισυνταγματικὴν θύελλαν τῆς 3 Μαΐου, ἡ πόλις τοῦ Αἰγίου μὲ ἐδέχετο μετὰ τῶν τιμῶν, τῶν ὁποίων ὀφείλω νὰ μὴ ἀνακηρύξω ἐμαυτὸν ἄξιον, καὶ ὑπὸ τὴν ἁψῖδα, ἡ ὁποία ἔφερε τὸ ὄνομά μου, διήρχετο ὁ Ὑπουργὸς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, κύπτων τὴν κεφαλήν. Δὲν λησμονῶ τὰς τιμὰς, τῶν ὁποίων ἠξιώθην ἐν Χαλκίδι καὶ ἐν ἄλλαις πόλεσιν. Ἀλλ’ ἡ εὐγνωμοσύνη μου εἶναι εὐγνωμοσύνη ἀτόμου, ἡ δὲ ἱστορία, ἐὰν ἤθελε κρίνει ἐπιεικῶς τὴν πολιτείαν μου, θέλει κρίνει μετὰ μεγάλης τιμῆς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, τῶν ὁποίων οἱ πολῖται ἐξεδήλουν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν πολιτείαν μου ἐκείνην. Ὅταν ὅμως πρόκειται περὶ γενικῶν συμφερόντων, ὅταν πρόκειται περὶ καταγγελλομένων κινδύνων, ὅταν νομίζω, ὅτι ὁ κίνδυνος δὲν εἶναι ἐντελῶς ἀβάσιμος, δὲν εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατος, οὐδὲ ἀπίθανος, καὶ ὅτι αἱ ζημίαι, αἱ ὁποῖαι θέλουσιν ἐπισκήψει εἰς τὸ Κράτος καὶ εἰς τὴν χώραν, θέλουσι πάντως εἶσθαι αἰσθηταὶ, ὀφείλω νὰ λησμονήσω καὶ ἐμαυτὸν καὶ πάντας τοὺς περὶ ἐμέ. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν, ὡς Κυβέρνησις, νὰ δείξω ὅτι δὲν ἐγκαταλείπω τοὺς ἐνδιαφερομένους πληθυσμοὺς εἰς τὴν τύχην των, ὀφείλω νὰ προτείνω ὑπὲρ αὐτῶν, ὅ,τι νομίζουσιν οἱ πολλοὶ, ὅτι θέλει συντελέσει πρὸς ἀποσόβησιν τῶν κινδύνων, οἱ ὁποῖοι ἀπειλοῦσιν αὐτούς (εὖγε! εὖγε!).

§164ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὅταν ἤκουσα τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Αἰγιαλείας δηλώσαντα ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ συζήτησιν τίθεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης, πολὺ ἀνησύχησα· ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι μετὰ χαρᾶς ἤκουσα τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἐφ’ ὅσον αἱ δηλώσεις αὗται ἀποδεικνύουσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προτίθεται ν’ ἀφήσῃ πλήρη ἐλευθερίαν ἐνεργείας εἰς τοὺς φίλους αὐτῆς, διότι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου μετὰ τὰς δηλώσεις ταύτας ἐπιτρέπεται ἡ ἐλπίς, ὅτι ἡ συζήτησις δύναται νὰ ἀποβῇ χρήσιμος. Ἐπανῆλθεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν λαβόντων χώραν κατὰ τὰς διαφόρους συζητήσεις, τὰς ὁποίας τὸ ζήτημα τῆς παρακρατήσεως προεκάλεσε. Καὶ πράγματι ἐπὶ μακρὸν τὸ ζήτημα τοῦτο συνεζητήθη οὐ μόνον κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον, ἀλλὰ καὶ κατά τινας συνόδους τῶν προηγουμένων περιόδων. Καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς καὶ τότε καὶ νῦν ἀπεφάνθη κατὰ τῆς παρακρατήσεως. Ὑπεβλήθη κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐξεπόνησεν ἐπιτροπή, προεδρευομένη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Τριφυλίας Βουλευτοῦ· διὰ μακρῶν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο συνεζητήθη, καὶ ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς ἀπέῤῥιψεν αὐτό. Προετάθη τότε παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ νομοσχέδιον περὶ πληρωμῆς μέρους τοῦ φόρου εἰς εἶδος, καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἀποκρουσθὲν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις ἐθεώρησεν αὐτὸ ὡς παραβλάπτον τὸν προϋπολογισμόν, ἀπεῤῥίφθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ τότε ἠγέρθη ὁ εὔγλωττος ἐκ Πατρῶν Βουλευτὴς καὶ ὑπέβαλε νέον νομοσχέδιον περὶ εἰσφορᾶς, ἢ ἀκριβέστερον ἐπανέφερε τὴν ἀποῤῥιφθεῖσαν παρακράτησιν, ἀποκαλέσας αὐτὴν εἰσφοράν. Εἰς ἐπικουρίαν τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἦλθεν ὁ ἕτερος ἐκ Πατρῶν βουλευτής, ὁ δεινὸς ῥήτωρ κ. Γεροκωστόπουλος, ἀλλὰ, μὲ ὅλας τὰς ῥητορικὰς δυνάμεις καὶ τῶν δύο τούτων κυρίων, τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο πολλοὺς ἤθελε τρέξει κινδύνους ἀπὸ τῆς πρώτης αὐτοῦ ἀναγνώσεως, ἐὰν οἱ κύριοι οὗτοι, διαβλέποντες τοὺς κινδύνους τούτους, δὲν ἐνόμιζον ὅτι ἔπρεπε καὶ ἑτέραν ἐπικουρίαν ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου νὰ φέρωσι, τὰ γνωστὰ συλλαλητήρια τῶν Πατρῶν καὶ τοῦ Πύργου, καὶ ὁμολογῶ ὅτι ἡ ἐπικουρία αὕτη ὑπῆρξεν ἀποτελεσματική. Εἰς ταύτην ὀφείλεται ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου. Ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν τῶν συλλαλητηρίων ἡ Βουλή, ἥτις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν κατεδίκασε τὴν παρακράτησιν, ἐκηρύχθη ὑπὲρ αὐτῆς διὰ μικρᾶς πλειονοψηφίας.

§165ΒΟΤΣΗΣ. Διὰ μεγάλης πλειονοψηφίας.

§166ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀλλ’ ἀντεπεξῆλθε κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ἕτερος εὔγλωττος Βουλευτής, ὁ Βουλευτὴς Αἰγιαλείας, ὅστις μετὰ πολλῆς εὐφυίας διεξήγαγε τὸν κατὰ τῆς παρακρατήσεως ἀγῶνα, ἀλλὰ ὁ Βουλευτὴς οὗτος, προβλέπων ὅτι δὲν θὰ ἦτο εὔκολον ἵνα ἐπιτύχῃ τὴν ἀπόῤῥιψιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἤθελεν ἴσως ψηφισθῆ καὶ κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἔκρινε καὶ αὐτὸς εὔλογον, ἵνα ἐπικούρους προσκαλέσῃ τοὺς ἐπαρχιώτας αὐτοῦ, καὶ φοβούμενος ὅτι ἡ φωνὴ αὐτῶν δὲν θὰ ἦτο ἐπίσης ἰσχυρὰ, ὡς ἡ φωνὴ τῶν κατοίκων τῶν Πατρῶν καὶ τῶν κατοίκων τοῦ Πύργου, ἔκρινε καλὸν ἵνα τοὺς μεταφέρῃ ἐκ τῆς πλατείας τοῦ Αἰγίου εἰς τὸ προαύλιον τοῦ Βουλευτηρίου, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκδηλώσεως ταύτης τῶν αἰσθημάτων τῶν Αἰγιέων ὑπῆρξεν, ὅτι ἡ πλειονοψηφία ἐκείνη, ἡ ὄχι τόσον μεγάλη, ἥτις ἐψήφισεν ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, μετεβλήθη αἴφνης εἰς μειονοψηφίαν, καὶ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπανέφερε τὴν παρακράτησιν ὑπὸ τὸ ὄνομα εἰσφορά, κατεδικάσθη. Αὕτη ἦτο ἡ θέσις τῶν πραγμάτων, Κύριοι, ὅτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον στηρίζεται ἐπὶ δύο ἀρχῶν, τῆς ἐλαττώσεως ἀφ’ ἑνὸς τοῦ εἰς χρήματα πληρονομένου φόρου ἐπὶ τῆς σταφίδος κατὰ 4 δραχμὰς τὴν χιλιάδα, καὶ τῆς καταβολῆς ἀφ’ ἑτέρου εἰς εἶδος 15% τοῦ παραγομένου σταφιδοκάρπου πρὸς ἀντικατάστασιν τῶν τεσσάρων δραχμῶν. Αἱ ἀρχαὶ αὐτοῦ παρελήφθησαν ἐκ τῶν ἀποῤῥιφθέντων νομοσχεδίων τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Τριφυλίας Βουλευτοῦ. Ἀτυχῶς ὅμως, Κύριοι, διὰ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέντος ὁ πόλεμος, ὅστις διεξήγετο μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν καὶ ὅστις ἄφινεν ἡμᾶς τοὺς ἄλλους, τοὺς μὴ ἀντιπροσωπεύοντας σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ἐλευθέρους, ἵνα ἐπισκοπήσωμεν τὰ γιγνόμενα, καὶ καθ’ ὅσον ἐβλέπομεν τὴν πλειονοψηφίαν τῶν ἀμέσως ἐνδιαφερομένων εὐδιάθετον ἵνα ἀποδεχθῇ τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως, μέτρον ὅλως ἔκρυθμον καὶ μόνον ὑπὸ τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης δικαιολογούμενον, ἄφινε, λέγω, ἡμᾶς ἐλευθέρους νὰ ἑνώσωμεν τὰς ψήφους ἡμῶν πρὸς τὰς ψήφους ἐκείνων, οἵτινες, ἀμέσως ἐνδιαφερόμενοι, διέβλεπον ἐν τῇ παραδοχῇ τῆς παρακρατήσεως τὴν σωτηρίαν τῆς πασχούσης σταφιδοπαραγωγῆς. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέντος, ὁ πόλεμος, ὁ ὁποῖος διεξήγετο μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, καθόσον εἰς τὰς ἐπαρχίας ταύτας τ’ ἀποτελέσματα τοῦ μέτρου ἐπρόκειτο νὰ ἐκδηλωθῶσι, λαμβάνει γενικὸν χαρακτῆρα, διότι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθὲν δὲν ἀπολήγει μόνον εἰς τὴν παρακράτησιν μέρους τοῦ παραγομένου σταφιδοκάρπου, ἀλλ’ ἀπολήγει εἰς καίριον τραῦμα κατὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀφ’ ἑνὸς, καὶ εἰς τραῦμα σπουδαιότατον ἀφ’ ἑτέρου κατὰ τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Καὶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον δεινῶς παραβλάπτει τὸν προϋπολογισμὸν, οὐδεὶς δύναται, κατ’ ἐμὲ, νὰ ἀμφισβητήσῃ. Δὲν παραδέχομαι τὰς ἰδέας τὰς ἀναπτυχθείσας παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Αἰγιαλείας Βουλευτοῦ. Νομίζω ὅτι ὑπερέβαλεν εἰς ὅλους τοὺς ὑπολογισμοὺς, τοὺς ὁποίους ἔκαμε. Τείνω μᾶλλον νὰ παραδεχθῶ τὰ παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πατρῶν Βουλευτοῦ λεχθέντα καὶ τὰ ἐπαναληφθέντα ὡς πρὸς τὸ μέρος τοῦτο παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπολογισμῶν τούτων. Ποία θὰ εἶναι ἡ πραγματικὴ ζημία τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐν περιπτώσει ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου; Ἡ ζημία αὕτη συνίσταται πρῶτον εἰς τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου. Ἐὰν ὑπολογίσωμεν παραγωγὴν 300 ἑκατομμυρίων καὶ ἀφαιρέσωμεν ἐκ τούτων 15%, τὰ ὁποῖα θὰ καταβληθῶσιν εἰς εἶδος, μένει ποσὸν 265 ἑκατομμυρίων, ἐπὶ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ ἐλαττώσωμεν 4 δρ. κατὰ χιλιάδα σταφίδος. Ἐκ τῆς ἐλαττώσεως ταύτης ἐπέρχεται ζημία, ἥτις, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἀνέρχεται εἰς 1,060,000 δρ. Εἰς τὴν ζημίαν ταύτην, τὴν ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ εἰς χρήματα φόρου, πρέπει νὰ προσθέσωμεν τὴν ζημίαν τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ παρακρατουμένου ποσοῦ, ἤτοι 15% ἐπὶ 300 ἑκατομμυρίων, ζημίαν 45 ἑκατομμυρίων...

§167ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. 36.

§168ΘΕΟΤΟΚΗΣ. 45. Διότι ἐγὼ ὑπέθεσα 300 ἑκατομμυρίων παραγωγήν... Λαμβάνω μέσον ὅρον τοῦ φόρου τοῦ σήμερον καταβαλλομένου δρ. 17, καὶ εὑρίσκω ὅτι ἡ μὴ φορολογία τοῦ παρακρατουμένου ποσοῦ τῶν 45,000,000 ἀποτελεῖ ζημίαν τοῦ Δημοσίου δρ. 765,000, αἵτινες, προστιθέμεναι εἰς τὸ ποσὸν τῶν 1,060,000, μᾶς δίδουν ζημίαν πραγματικὴν 1,825,000.

§169ΒΟΤΣΗΣ. Δὲν θὰ ἐξήγετο.

§170ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὅτι δὲν θὰ ἐξήγετο τὸ ποσὸν τῶν 45 ἑκατομμυρίων, εἶναι ἁπλῆ ὑπόθεσις· τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι μέχρι τοῦδε πᾶν τὸ παραχθὲν ἐξήχθη, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τὸ Δημόσιον εἰσέπραξε τὸν φόρον. Ἡ μὴ εἴσπραξις φόρου ἐπὶ μέρους τοῦ παραχθησομένου ποσοῦ ἀποτελεῖ ζημίαν. Ἂς ἴδωμεν τώρα, ἀπέναντι τῆς πραγματικῆς ταύτης ζημίας ποία θὰ ἦναι ἡ ὠφέλεια τοῦ Δημοσίου;

§171Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός.). Ἔχετε διάθεσιν νὰ ἐξηγήσητε καλλίτερον τὴν ζημίαν ἐπὶ 765,000 δραχμῶν;

§172ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα. Εἶπον ὅτι, ἀποῤῥιφθείσης τῆς παρακρατήσεως καὶ μὴ γενομένου λόγου περὶ ταύτης, πρέπει νὰ ὑποθέσῃ τις ἐξαγωγὴν τοῦ ὅλου ποσοῦ. Ἀδιάφορον, Κύριοι, ποία ἔσεται ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος διὰ τοὺς ὑπολογισμούς, εἰς τοὺς ὁποίους κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην προβαίνω. Τὸ παρελθὸν ἀποδεικνύει, ὅτι καὶ μὲ χαμηλὰς τιμὰς τὸ ποσὸν ὅλον τῆς παραγωγῆς ἐξάγεται. Ἑπομένως ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ Δημοσίου, καὶ τοῦ παρ’ αὐτοῦ εἰσπραττομένου φόρου ἐπὶ τῆς σταφίδος ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος κατ’ οὐδὲν ἐπηρεάζει, εὐθὺς ὡς ὑποτεθῇ ὅτι τὸ ὅλον τῆς παραγωγῆς ἐξάγεται· ὑποθέτω ὅτι γίνεται ἐξαγωγὴ τοῦ ὅλου, ἄρα θὰ ἐγίνετο ἐξαγωγὴ καὶ τῶν 45 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ Δημόσιον παρακρατεῖ, καὶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν 45 ἑκατομμυρίων θὰ εἰσέπραττε τὸ Δημόσιον ποσὸν 765,000. Ἑπομένως ἀναβιβάζεται ἡ ζημία τοῦ Δημοσίου εἰς 1,825,000. Ἡ ζημία αὕτη εἶναι ἀναμφισβήτητος, προέρχεται δὲ ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ φόρου κατὰ 4 δραχμὰς καὶ ἐκ τῆς μὴ εἰσπράξεως φόρου ἐπὶ τοῦ παρακρατουμένου ποσοῦ. Ἴδωμεν τώρα, τί θὰ κερδήσῃ τὸ Δημόσιον ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου αὐτοῦ. Ἐδῶ εὑρισκόμεθα ἀπέναντι δύο ὑποθέσεων. Λαμβάνω ὡς βάσιν τὴν ὑπόθεσιν, τὴν ὁποίαν προέβαλεν ὁ κ. ἐξ Αἰγιαλείας Βουλευτὴς σήμερον, καὶ τὴν ὁποίαν ἄλλος τις Βουλευτὴς κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς πρωΐας ἐξήνεγκε. Κατὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, 45 ἑκατομμύρια ὅλα θὰ καταναλωθῶσιν εἰς τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν· ἀλλὰ συμφωνοῦσιν ὅλοι, ὅτι, ὅπως καταναλωθῶσι ταῦτα, ἡ τιμὴ πρέπει νὰ ᾖναι κατωτέρα καὶ τῶν 30 δραχμῶν. Ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι ἡ τιμὴ τῆς πωλήσεως τοῦ παρακρατουμένου ποσοῦ θέλει ἀνέλθῃ εἰς 30 δραχμὰς, τὸ Δημόσιον θὰ εἰσπράξῃ 1,350,000.

§173ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνωτέρα τῶν 30 δραχμῶν.

§174ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν ὑπέθεσα τιμὴν ἀνωτέραν τῶν 30 δραχμῶν. Διότι κατὰ τὴν ὁμολογίαν ὅλων, καὶ αὐτοῦ τοῦ κ. Σταματοπούλου, ὅταν ἡ σταφὶς εἶχε φθάσει εἰς 40 δραχμὰς, δὲν εἴχομεν ἢ κατανάλωσιν δύο ἑκατομμυρίων πρὸς οἰνοπνευματοποιΐαν. Ταῦτα ἐδήλωσεν ὁ κ. ἐκ Πατρῶν Βουλευτὴς, ταῦτα δὲν ἀνῄρεσεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως· ἑπομένως εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ λάβω ὡς βάσιν τιμὴν 30 δρ. καὶ ἐπὶ ταύτης νὰ κάμω τοὺς ὑπολογισμούς μου. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς ταύτης τὸ Δημόσιον θὰ ἐλάμβανε ποσὸν 1,300,000, ἀλλ’ ἐξ αὐτῶν πρέπει νὰ ἀφαιρεθῶσιν ὅλα τὰ ἔξοδα τῆς μισθώσεως τῶν ἀποθηκῶν, τῶν μισθῶν τῶν ἐπιστατῶν τῶν ἀποθηκῶν, τῶν λογιστῶν, τῶν ζυγιστῶν, τῶν φυλάκων κτλ. κτλ. Καὶ τὰ ἔξοδα ταῦτα δύνανται νὰ φθάσωσιν εἰς ποσὸν οὐχὶ εὐκαταφρόνητον, εἰς ποσὸν, τὸ ὁποῖον θέλει ἀποῤῥοφήσει τὸ πλεῖστον τοῦ παρὰ τοῦ Δημοσίου εἰσπραχθησομένου ποσοῦ ἐκ τῆς παρακρατουμένης σταφίδος. Δύνανται μάλιστα νὰ ὦσιν ὑπέρτερα τοῦ ὅλου ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἐκ τῆς πωλήσεως θὰ προκύψῃ, ἐὰν ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις ἄρθρου τινὸς τοῦ νομοσχεδίου, δυνάμει τῆς ὁποίας ἐπιτρέπεται ἡ μίσθωσις ἀποθηκῶν, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀνέγερσις τοιούτων. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις προβῇ εἰς τὴν ἀνέγερσιν ἀποθηκῶν, βεβαίως οὐ μόνον ὅλον τὸ ποσὸν, τὸ παρὰ τοῦ Δημοσίου ἐκ τῆς πωλήσεως εἰσπραχθησόμενον, θέλει δαπανηθῆ πρὸς ἀνέγερσιν ἀποθηκῶν, ἀλλὰ καὶ ἄλλα ποσὰ θέλουσι δαπανηθῆ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς ζημίας, τὴν ὁποίαν τὸ Δημόσιον θὰ ὑποστῇ καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας προκαλῶ τὴν σύντονον τοῦ ἀξιοτίμου Πρωθυπουργοῦ προσοχὴν, καθόσον ἀδιστάκτως φρονῶ, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται, εἰς ἃς διατελοῦμεν περιστάσεις, ἵνα προβαίνωμεν εἰς ἐλαττώσεις φόρων, φρονῶ ὅτι ἀδύνατον εἶναι, ἐνόσῳ ἡ κατάστασις ἡμῶν ἀπέναντι τῶν δανειστῶν ἡμῶν εἶναι τοιαύτη, ὁποία σήμερον εἶναι, νὰ προβαίνωμεν εἰς ἐλαττώσεις, αἱ ὁποῖαι θέλουσι θέσει εἰς δυσκολωτάτην θέσιν τὴν Κυβέρνησιν ἐν ταῖς περὶ συμβιβασμοῦ διαπραγματεύσεσι. Μὴ λησμονῶμεν ὅτι αἱ ἐλαττώσεις ἐσόδων, ἃς ἐπέφεράν τινα τῶν κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην ψηφισθέντων νομοσχεδίων, καὶ εἰς τὰς ὁποίας δέον νὰ προστεθῶσιν αἱ ἐκ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου προκύπτουσαι, θέλουσιν ἔχει ὡς ἀναγκαῖον ἀποτέλεσμα τὴν διατάραξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅστις, ὡς θέλει ἀποδειχθῆ κατὰ τὴν συζήτησιν, ἥτις διεξαχθήσεται κατὰ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, παρουσιάζεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὡς προϋπολογισμὸς ἀνισοσκελής. Εἴμεθα δὲ ὑποχρεωμένοι σήμερον εἴπερ ποτὲ νὰ ἀποφύγωμεν τοῦτο, διότι προϋπολογισμὸς ἀνισοσκελὴς μετὰ πτώχευσιν, οὐδεμίαν ἄλλην σημασίαν δύναται νὰ ἔχῃ ἢ δευτέραν πτώχευσιν ἐντὸς προθεσμίας βραχυτάτης. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς ζημίας, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῇ τὸ Δημόσιον, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα καὶ ὑπὸ τὴν ἑτέραν αὐτοῦ ἔποψιν, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς βλάβης, ἣν θέλει ἐπιφέρει εἰς τὰς οἰνοφόρους ἐπαρχίας καὶ εἰς τὴν οἰνοπαραγωγήν. Καὶ ποία εἶναι ἡ κατάστασις, Κύριοι, τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν; Τὰς ἐπαρχίας ταύτας δυνάμεθα νὰ διαιρέσωμεν εἰς δύο κατηγορίας. Ἡ μὲν μία παράγει οἶνον, ὁ ὁποῖος ἐν τῷ ἐσωτερικῷ καταναλίσκεται. Γνωρίζετε ποῖαι αἱ περιστάσεις, ὑφ’ ἃς διατελοῦσιν αἱ ἐπαρχίαι αὗται. Τὸ γνωρίζει κάλλιον παντὸς ἄλλου ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος, εἰσηγούμενος τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895, ἐξέφρασε τὴν δυσμένειαν αὑτοῦ πρὸς τὸν φόρον τοῦ οἴνου, τὸν ὁποῖον ἐθεώρει ἐντελῶς δυσανάλογον πρὸς τὰς τιμὰς, εἰς τὰς ὁποίας ὁ οἶνος σήμερον πωλεῖται. Αἱ οἰνοφόροι ἐκεῖναι ἐπαρχίαι διατρέχουσι κρίσιν μεγάλην, καὶ μὴ νομίζετε ὅτι, ἐπειδὴ δὲν παραπονοῦνται, ὅπως παραπονοῦνται αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι, δὲν διέρχονται κρίσιν ἐπίσης ὀξεῖαν. Ἡ τιμὴ τοῦ οἴνου εἶναι τοιαύτη, ὥστε δὲν καλύπτονται αἱ τῆς καλλιεργείας δαπάναι. Καὶ ἔρχεσθε διὰ τοῦ νομοσχεδίου ν’ ἀφαιρέσητε ἀπὸ τοὺς οἰνοπαραγωγοὺς τὴν ὠφέλειαν, τὴν ἐκ τῆς μεταποιήσεως τῶν στεμφύλων καὶ τοῦ ἐφθαρμένου οἴνου εἰς οἰνόπνευμα, μικρὰν ὠφέλειαν, ἣν σήμερον πορίζονται. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ δευτέρα κατηγορία, ἡ κατηγορία τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι παράγουσιν οἶνον πρὸς ἐξαγωγὴν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἡ κατάστασις τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων δύναται νὰ παρομοιωθῇ πρὸς τὴν κατάστασιν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Πρὸ ἐτῶν αἱ ἐπαρχίαι ἐκεῖναι ἦσαν εὐτυχεῖς. Ὅταν ἡ φυλλοξήρα κατέστρεφε τὰς ἀμπέλους ἐν Γαλλίᾳ, ὁ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ἐκείναις παραγόμενος οἶνος ἐπωλεῖτο πρὸς 35 δραχμὰς τὴν βαρέλαν· καὶ πότε τοῦτο; ὅταν ἡ διαφορὰ τοῦ συναλλάγματος μόλις ἀνήρχετο εἰς 15%. Ποία εἶναι ἡ τιμὴ τοῦ οἴνου ἐκείνου σήμερον; Μόλις 11 δραχμῶν, ὅταν ἡ συναλλαγματικὴ διαφορὰ ἦναι 80 ἢ 85%. Καὶ ἐνῷ ἐν τοιαύτῃ κρίσει εὑρίσκονται αἱ ἐπαρχίαι ἐκεῖναι, ἐνῷ κατὰ δυσχερειῶν μεγάλων παλαίουσιν, ὅπως ἐξακολουθήσωσι τὴν καλλιέργειαν τῆς τοσοῦτον ἐν αὐταῖς ἀναπτυχθείσης ἀμπελοφυτείας, ἐνῷ αἱ δυσχέρειαι ἐπιτείνονται, διότι εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῶν τιμῶν ἐπιπροστίθεται ἡ ἀδυναμία τῆς ἐξαγωγῆς τῶν μετρίας ποιότητος οἴνων, ἕνεκεν ἐλλείψεως ζητήσεως, ἐνῷ μόνον ἐναπομεῖναν μέσον, ὅπως παλαίσωσι κατὰ τῶν δυσχερειῶν, εἶναι ἡ μετατροπὴ τοῦ μὴ ἐξαγομένου οἴνου εἰς οἰνόπνευμα, καὶ ἡ πρὸς οἰνοπνευματοποιΐαν χρῆσις τῶν σταφυλῶν καὶ τῶν στεμφύλων, ἔρχεται τὸ Κράτος, ὅπως συναγωνισθῇ πρὸς αὐτὰς καὶ ὅπως εἴπῃ εἰς αὐτάς: «διὰ τοῦ φόρου, τὸν ὁποῖον λαμβάνω, ὅπως ἐπαρκέσω εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους ὅλου, διὰ τοῦ φόρου ἐκείνου ἔρχομαι ἵνα συναγωνισθῶ πρὸς ὑμᾶς, ἵνα καταστρέψω τὴν παραγωγὴν ὑμῶν». Εἶναι δυνατόν, Κύριοι, τοιοῦτο μέτρον νὰ ληφθῇ; Εἶναι δυνατόν, ὅπως ὠφελήσωμεν ἐπαρχίας τινάς, νὰ παραβλάψωμεν ἄλλας; Ἐὰν νομίζητε ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ἐπιτρέπει ὑμῖν νὰ λάθητε ἔκτακτα μέτρα ὑπὲρ τῆς σταφίδος, θυσιάσατε τὸ παρακρατούμενον ποσὸν, παρακρατήσατε καὶ καταστρέψατε αὐτό. Ἐὰν ὅμως δὲν δύνασθε τοῦτο νὰ πράξητε, μὴ καταστρέψητε τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, αἵτινες οὐδὲν ἕτερον ζητοῦσιν ἀπὸ ὑμᾶς ἢ νὰ ἐπιτρέψητε αὐταῖς, ὅπως ἐλευθέρως συναγωνισθῶσι μετὰ τῆς σταφίδος. Εἶναι δὲ καὶ παρηγορία, τὴν ὁποίαν εὐηρεστήθητε, κύριε Πρωθυπουργὲ, νὰ δώσητε εἰς ἡμᾶς, βεβαίως πολὺ ἀπέχουσα τῶν πραγμάτων. Εἴπετε ὅτι εἴδετε πρὸς στιγμὴν τὸ ὄνειρον συστάσεως μεγάλης οἰνοπνευματοποιΐας ἐν Ἑλλάδι, ἥτις ἠδύνατο νὰ καταναλώσῃ καὶ τὴν παρακρατουμένην σταφίδα καὶ τὰς σταφυλὰς καὶ τὸν μὴ ἐξαγόμενον οἶνον. Ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε: εἶναι δυνατὸν πράγματι νὰ σκέπτησθε περὶ τοιαύτης οἰνοπνευματοποιΐας; Εἶναι δυνατὸν, προκειμένου περὶ ἐνιαυσίου παρακρατήσεως, νὰ σκέπτησθε, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐκ τῆς ἐνιαυσίου παρακρατήσεως προκύπτοντος ποσοῦ δύνανται νὰ εὑρεθῶσιν ἑταιρίαι, διατεθειμέναι ἵνα καταβάλωσι τὰ μέγιστα ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἡ ἀνέγερσις ἐργοστασίων διὰ κατεργασίαν τοσοῦτον μεγάλου ποσοῦ θέλει ἀπαιτήσει; Ἡ παρηγορία, ἣν εὐηρεστήθητε νὰ δώσητε εἰς τὰς οἰνοφόρους ἐπαρχίας, εἶναι λίαν ἰσχνή· τὰ πράγματα ἀποδεικνύουσιν, ὅτι σύστασις μεγάλης οἰνοπνευματοποιΐας οὐδὲν ἕτερον εἶναι ἢ ὄνειρον, μὴ προωρισμένον νὰ πραγματοποιηθῇ. Τὰ πράγματα λέγουσιν, ὅτι διὰ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ νομοσχεδίου αἱ οἰνοφόροι ἐπαρχίαι θὰ στερηθῶσι τοῦ μόνου ἀπομείναντος αὐταῖς μέσου, ὅπως παλαίσωσι κατὰ τῶν μυρίων δυσχερειῶν, τὰς ὁποίας ἡ μεγάλη ὑποτίμησις τῶν τιμῶν τοῦ οἴνου ἐγέννησε. Μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἡ ἐκ σταφυλῶν ἢ στεμφύλων καὶ οἴνων οἰνοπνευματοποιΐα θὰ ἐκλείψῃ ἐντελῶς, διότι ὁ συναγωνισμὸς μετὰ τῆς σταφίδος, τὴν ὁποίαν ἀντὶ φόρου παρακρατεῖτε, καὶ τὴν ὁποίαν εἰς εὐτελεῖς τιμὰς θὰ πωλήσητε, ἀποβαίνει ἀδύνατος. Τοιαῦτα τὰ ἀποτελέσματα τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται ν’ ἀποφασίσῃ, ἐὰν τὸ Κράτος δικαιοῦται νὰ παρασκευάσῃ διὰ νομοθετικῶν μέτρων τὴν καταστροφὴν ἐκείνων, οἵτινες, ἐνῷ πάσχουσι, δὲν παραπονοῦνται, δὲν ὀργανίζουσιν συλλαλητήρια, ἀλλὰ διὰ μυρίων στερήσεων ἐξακολουθοῦσιν ἐργαζόμενοι καὶ πληρόνοντες φόρους.

§175Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Χαίρω πολὺ, διότι βλέπω κατασταθεῖσαν τοσοῦτον εὐπαθῆ τὴν ψυχὴν τοῦ κυρίου ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ. Τὸν ἐγνώριζον ὀλίγον τραχὺν καὶ σκληρὸν, ὅταν καὶ ὡς μέλος Κυβερνήσεως καὶ ὡς μέλος κόμματος δὲν ἐνεθυμεῖτο κἄν τὰς στενοχωρίας τῆς τάξεως τῶν καλλιεργητῶν τῆς ἀμπέλου, καὶ ἐπεβάρυνεν αὐτὰς διὰ τῶν φόρων, οἵτινες παράγουσιν ἢ παρασκευάζουσι τὴν κρίσιν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἀνήγγειλεν. Εἶναι εὐτυχὲς τὸ συμβεβηκός. Ἀλλὰ διὰ τοῦτο, διότι διαφωνῶ τὰ μάλιστα, σπεύδω νὰ διορθώσω μερικοὺς ἀριθμοὺς, τοὺς ὁποίους ἀνέφερε, διότι οἱ ἀριθμοὶ οὗτοι δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Ὁ κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς ἐφοβήθη μήπως παραβλαβῶσιν αἱ ἐνέργειαι, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ γείνωσιν, ἵνα κανονισθῶσιν αἱ σχέσεις ἡμῶν μετὰ τῶν δανειστῶν, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μέλλει τὰ μάλιστα νὰ ἐπηρεάσῃ δυσαρέστως τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, νὰ αὐξήσῃ ὑπερμέτρως τὰ ἔξοδα τοῦ δημοσίου ταμείου. Ἀλλ’ οἱ συλλογισμοὶ αὐτοῦ ἤθελον εἶναι ὀρθοὶ, ἐὰν αἱ βάσεις αὐτῶν ἦσαν ὀρθαί· ἀλλ’ αἱ βάσεις αὐτῶν δὲν εἶναι ὀρθαὶ, οἱ ἀριθμοὶ, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη, δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Ἐν πρώτοις ἀναγγέλλω εἰς αὐτὸν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἔχω προτάσεις ὑπὸ γνωστῶν καταστηματαρχῶν, καὶ τὸ γνωρίζουσι καὶ Βουλευταὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ παρεστῶτες, διὰ τῶν ὁποίων μοὶ προτείνουσι 32 δραχμὰς κατὰ χιλιάδα, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι, ἂν ἤθελον δεχθῆ νὰ εἰσέλθω εἰς συζήτησιν, ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ φθάσω εἰς τὰς 35 δραχμάς. Ἀλλ’ αἱ προτάσεις μοὶ ἐγένοντο, ἐγὼ δὲ δὲν εἰσῆλθον εἰς συζήτησιν. Ἂν 35 δραχμὰς ἤθελε δυνηθῆ νὰ εἰσπράξῃ τὸ δημόσιον ταμεῖον κατὰ χιλιάδα ἑκάστην, ἦναι δὲ 50 τὰ ἑκατομμύρια, τὸ Δημόσιον ἤθελεν εἰσπράξει 1,750,000 δραχμάς· ἂν δὲ 45 μόνον ἦναι τὰ ἑκατομμύρια, τὸ Δημόσιον ἤθελεν εἰσπράξει 1,575,000· στερεῖται δὲ φόρου ἐκ τῆς παροχῆς τῶν τεσσάρων δραχμῶν, τῆς μεταποιήσεως αὐτῶν εἰς εἶδος, δραχ. 1,200,000. Ὑπολείπονται εἰς τὸ Δημόσιον δρ. 350,000 περίπου, τῶν ὁποίων τὴν δαπάνην προβλέπω ὅτι θέλουσιν ἐπιφέρει τὰ ἔξοδα τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου. Ἑπομένως οὐδαμοῦ διεῖδον ἐν τοῖς ὑπολογισμοῖς, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστήριξα τὸ νομοσχέδιον, οὐδαμοῦ διεῖδον τὴν πιθανότητα, ὅτι τὸ Δημόσιον θέλει ὑποβληθῆ εἰς δαπάνην· καὶ ἂν ἤθελεν ὑποβληθῆ εἰς δαπάνην, τὴν ὁποίαν τὰ ἔσοδα δὲν ἤθελον καλύψει, ἡ δαπάνη αὕτη δὲν θέλει ὑπερβῆ ποτε τὰς 100,000 δραχ. Ἀλλ’ ἂν ὑποθέσωμεν, ὅτι οὐδὲν μέτρον ἐλαμβάνομεν, ἐκ τῶν 300 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα θέλουσι παραχθῆ, δὲν θέλουσιν ἐξαχθῆ τὰ 80 ἑκατομμύρια, δὲν θέλουσιν ἐξαχθῆ τὰ 50 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ὑπολογίζει ὁ κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς ὅτι θέλουσι πάντως ἐξαχθῆ. 50 ἑκατομμύρια πρὸς 16 δραχμὰς φέρουσιν 800,000 δραχμάς, τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο θέλει ἀπολέσει τὸ Δημόσιον. Πόσα ἑκατομμύρια ἐξήχθησαν κατὰ τὸ 1893; 284. Καὶ ἂν 284 ἑκατομμύρια ἐξήχθησαν κατὰ τὸ 1893, ὅτε ἡ κρίσις δὲν ἦτο τόση, ὅση σήμερον, ὅτε δὲν ὑπῆρχον ἀποταμιεύματα τοῦ 1892, τοῦ 1891 καὶ τοῦ 1890, ἂν τότε ἐξήχθησαν 284 ἑκατομμύρια, τίς ἔδωκεν εἰς ἡμᾶς τὸ δικαίωμα νὰ ἐλπίσωμεν, ὅτι θέλουσιν ἐξαχθῆ καὶ ἐφέτος 284 ἑκατομμύρια, ἀφοῦ ἔχομεν εἰς τὴν ῥάχιν τῆς καταναλώσεως τὸ ἀπόθεμα τοῦ 1893 καὶ τὸ ἀπόθεμα τοῦ 1894; Λοιπόν, ἂν ἤθελεν ἐξετάσει τις τὸ μέτρον οὐχὶ ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν, οὐχὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν ἐπιστημονικήν, οὐχὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν φορολογικήν, οὐχὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἴσης διανομῆς τῶν βαρῶν, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν χρηματιστικήν, νομίζω ὅτι δὲν ἔχει νὰ τὸ ψέξῃ. Ὑπὸ τὰς ἄλλας ἐπόψεις ἐνδέχεται νὰ προκύψωσι δισταγμοί, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν χρηματιστικὴν ἔποψιν, ὄχι. Ἑπομένως ὑποθέτω ὅτι δὲν παρέχεται ἡ ὑπόνοια ἐκείνη εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μέλλουσι νὰ διαπραγματευθῶσι μετὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐπιβουλευόμεθα τὰ συμφέροντα αὐτῶν, ἢ ὅτι δὲν εἴμεθα καλῆς πίστεως ὀφειλέται. Ὁ κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς ἐξῆρε τὴν καταστροφήν, τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον θέλει παραγάγει εἰς τὴν τάξιν τῶν καλλιεργητῶν τῆς ἀμπέλου, καὶ ἠσχολήθη νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι τὸ ὄνειρον ἦτο ἀληθῶς ὄνειρον. Δὲν ἔχω διδόμενα, διὰ νὰ ἀποδείξω ταύτῃ τῇ στιγμῇ, ὅτι δὲν εἶναι ὄνειρον. Ἔχω ὅμως τὴν ἐλπίδα, ὅτι, ἂν ἡ οἰνοποιΐα ἡ ἐγχώριος ἤθελε δυνηθῆ νὰ καταναλώσῃ 45 ἑκατομμύρια σταφιδοκάρπου, ἤθελεν ἑπομένως παραγάγει 3 ἢ 3½ ἑκατομμύρια οἰνοπνεύματος, ἂν ἠθέλομεν δυνηθῆ εἰς τὸ Κράτος νὰ παράγωμεν οἰνόπνευμα τοσοῦτον καθαρὸν καὶ ὑγιεινόν,—δὲν ἠξεύρω πῶς τὸ ὀνομάζουσιν οἱ ἰατροί...

§176ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἄνυδρον οἰνόπνευμα.

§177ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μεθύλλιον.

§178Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. .. ἠθέλομεν προσενέγκει δύο ὑπηρεσίας. Ἐγὼ ἔχω τὴν πληροφορίαν παρ’ ἰατρῶν, ὅτι ἡ νόσος τῆς κιῤῥώσεως τοῦ ἥπατος ἐπιπολάζει ἕνεκα τῆς χρήσεως οἰνοπνευμάτων, διότι τὰ οἰνοπνεύματα τὰ παραγόμενα ἐν Ἑλλάδι δὲν εἶναι οἰνοπνεύματα καθαρά, καὶ δὲν εἶναι καθαρὰ δι’ ὃν λόγον σᾶς εἶπον, διότι κατορθόνουσι νὰ διαφεύγωσι τὴν προσοχὴν τῶν ἀρχῶν, καὶ μεταχειρίζονται τὰς ἀμυλώδεις οὐσίας. Τὸ νομοσχέδιον τὸ εἰσαγόμενον θέλει ἐνασκήσει ἐπίδρασιν, διότι, ἐὰν τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα κατορθώσωσι νὰ παραγάγωσι τέσσαρα ἑκατομμύρια ὀκάδων οἰνοπνεύματος, θέλουσιν ἀποστείλει αὐτὸ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, θέλει δ’ ἐνισχυθῆ ἡ οἰνοπνευματοποιΐα εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, ὅσον νὰ ἐπεκταθῇ τὰ ἑπόμενα ἔτη, καὶ θέλει καταστήσει ἀσφαλεστέραν τὴν διάθεσιν καὶ τοῦ προϊόντος τῆς ἀμπέλου καὶ τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος. Ἑπομένως, ὅσον καὶ ἂν ὠνόμασα ἐγὼ ὄνειρον τὸ πρᾶγμα, δὲν εἶναι ἐστερημένον πιθανότητος· ἴσως αἱ πιθανότητες δὲν εἶναι πολλαί. Ἀλλὰ μήπως πρόκειται νὰ κανονίσητε τὴν οἰκονομικὴν στάσιν ἐπὶ δεκάδας ἐνιαυτῶν; Πρόκειται περὶ δοκιμασίας ἑνὸς ἔτους, πρόκειται, ἐὰν θὰ παράσχωμεν συνδρομήν τινα εἰς τὴν σταφίδα, ἢ ἂν δὲν θέλωμεν ὠφελήσει τὸ παράπαν αὐτήν. Καὶ εἰς αὐτὴν τὴν δοκιμὴν βλέπετε τοσούτους κινδύνους, καὶ καταλαμβάνεσθε ὑπὸ τοιούτου φόβου, καὶ λέγετε ὅτι θέλουσι καταστραφῆ πλέον αἱ ἐλπίδες τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς! Δὲν λέγω ταῦτα διὰ νὰ πείσω τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κερκύρας, ὁ ὁποῖος δὲν δύναται νὰ πεισθῇ, ἀλλὰ τὰ λέγω διὰ νὰ ἀκουσθῶσιν ἀπὸ τὰ ἄλλα μέλη τοῦ Κοινοβουλίου.

§179ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§180ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπὶ τοιούτου ζητήματος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεδριάζῃ ἡ Βουλὴ, ὑφ’ οὓς ὅρους συνεδρίαζε κατὰ τὰς παρελθούσας ἡμέρας, μὲ μόνον 15 Βουλευτάς. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλοῦμεν νὰ τηρήσητε τὸν Κανονισμὸν, ὥστε νὰ ἦναι διαρκῶς ἡ Βουλὴ ἐν ἀπαρτίᾳ. Ἡμεῖς προτείνομεν τὴν διακοπήν.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν διακοπὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§182ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. ἐκ Κερκύρας συνάδελφος, ἐβεβαίωσε τὴν Βουλὴν περὶ γεγονότος, τὸ ὁποῖον ὑποθέτει, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθόν. Ἐβεβαίωσεν ὅτι οἱ Βουλευταὶ Αἰγιαλείας ἐκάλεσαν τοὺς συμπολίτας των, ἵνα τοῖς δώσωσι συνδρομὴν πρὸς ἐπιβολὴν τῆς γνώμης αὐτῶν. Οἱ Βουλευταὶ Αἰγιαλείας δὲν ἐκάλεσαν τοὺς συμπολίτας των, ἀλλὰ τοὺς ἐκάλεσεν ἡ θεωρία, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ὁ κ. Τρικούπης, ὅτε ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον τῆς παρακρατήσεως εἰς τὴν Βουλὴν, εἰπὼν τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει ἐξ ἀγορεύσεως τοῦ κ. Τρικούπη). Ὥστε οἱ συμπολῖταί μου, ἐρχόμενοι ἐνταῦθα, ἤκουον τῆς φωνῆς τῆς ἐκπεμφθείσης πέρυσιν ἐντεῦθεν, παρὰ τῆς ἰδικῆς μου. Ἐγὼ δὲν ἠσθάνθην τὴν ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς των, ἵνα ὑποστηρίξω τὰ δίκαιά των, ἀλλὰ ἀκούοντες ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπεφάσιζε περὶ τοῦ ζητήματος κατὰ τὴν θεωρίαν, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ πρώην Βουλευτὴς Μεσολογγίου, ἔσπευσαν εἰς τὸν ἀγῶνα, καὶ θὰ ἐξέφραζον τὴν εὐχαρίστησιν αὐτῶν πρὸς τὸν ἄλλοτε Βουλευτὴν Μεσολογγίου, διότι μεγάλως ὁμολογουμένως συνετέλεσεν ἡ γνώμη του εἰς τὴν ἀπόῤῥιψιν τῶν περὶ παρακρατήσεως νομοσχεδίων. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω ὡς πρὸς τὸν ἔντιμον Βουλευτὴν ἐκ Κερκύρας. Εὐχαριστῶ δὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις διὰ τῆς δηλώσεως, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο, διηυκόλυνε τὴν ψῆφον καὶ ἐμοῦ καὶ τῶν ἄλλων συναδέλφων μου, τῶν διατελούντων ὑπὸ τὰς ἐντυπώσεις, ὅτι τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον ἐθεωρεῖτο ὡς νομοσχέδιον ἐμπιστοσύνης. Ἀκριβῶς δὲ ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐμνημόνευσα καὶ διὰ τῶν ὁποίων ἐνόμισεν ὅτι ἤθελον νὰ προσελκύσω τὴν εὐγνωμοσύνην του πρὸς τὴν Αἰγιάλειαν, τὰ ἐμνημόνευσα, διότι ἐνόμιζον ὅτι ἡ ἐπαρχία τῆς Αἰγιαλείας εἶχε στείλει ἡμᾶς ἐνταῦθα διὰ νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν πολιτικὴν, τῆς ὁποίας αὐτὸς μὲν εἶναι ἀρχηγὸς, ἐγὼ δὲ στρατιώτης, καὶ ἂν ἔθετε ζήτημα ἐμπιστοσύνης, ἤθελον εὑρεθῆ εἰς δυσχερῆ θέσιν. Δὲν ἐμνημόνευσα τῶν δικαίων πρὸς αὐτὸν τιμῶν τῆς Αἰγιαλείας, ἵνα δείξω, ὅτι ἡ Αἰγιάλεια ἔχει ἀνάγκην εὐσπλαγχνίας, ἀλλ’ ὅτι ὁ τόπος οὗτος δὲν ζητεῖ ἐλεημοσύνην, ἀλλὰ δικαιοσύνην. Χάριν τῆς δηλώσεως ταύτης εἶμαι ἡσυχώτερος, καταψηφίζων τὸ νομοσχέδιον, διότι καταψηφίζων τὸ νομοσχέδιον καὶ τὴν παρακράτησιν, δὲν δίδω ψῆφον ἐμπιστοσύνης. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 3–7 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8.

§184ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ὁ κατὰ τὸ ἄρθρον 2 σταφιδόκαρπος ἐκποιεῖται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐν ὅλῳ ἢ κατὰ μέρη οὐχὶ ἐλάσσονα τῶν 50,000 λιτρῶν, εἴτε διὰ δημοσίου πλειστηριασμοῦ, εἴτε καὶ ἄνευ τοιούτου, ἐπὶ τιμῇ ὁριζομένῃ ἑκάστοτε διὰ Β. Διατάγματος, πρὸς βιομηχανικὴν ἀποκλειστικῶς κατεργασίαν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Ἀπαγορεύεται δὲ ἡ εἴτε ὑπὸ τοῦ Δημοσίου εἴτε ὑπὸ τῶν ἀγοραστῶν ἐξαγωγὴ τοῦ σταφιδοκάρπου τούτου αὐτουσίου καὶ ἐπιτηδείου πρὸς βρῶσιν, καὶ ἡ ἐμπορία αὐτοῦ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, ἐπιτρέπεται δὲ μόνον ἡ μεταβίβασις αὐτοῦ παρὰ τῶν ἀγοραστῶν εἰς ἄλλους βιομηχάνους πρὸς κατεργασίαν, ἐκδιδομένης πρὸς τοῦτο ἀδείας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. «Τὸ ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τοῦ σταφιδοκάρπου δημόσιον ἔσοδον, εἰσαγόμενον ἐν τοῖς ταμείοις, καταλογίζεται εἰς τὸ Κεφάλαιον Αʹ ἄρθρον 13 τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων.»

§185ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤκουσα προηγουμένως τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὑπολογίζοντος εἰς τὴν ἐγκατάστασιν μεγάλου οἰνοπνευματοποιείου εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἤκουσα εὐχαρίστως τῶν ἐλπίδων αὐτῶν, ὡς στηριζομένων εἰς τὴν παραγωγὴν ποτοῦ οἰνοπνεύματος τοσούτου κατὰ ποσότητα καὶ ποιότητα, ὥστε νὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἐξάγηται καὶ εὑρίσκῃ κατανάλωσιν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, νὰ χρησιμεύῃ δὲ ὡς μέσον πρὸς εἰσαγωγὴν μεγάλης ποσότητος χρυσοῦ, οὗτινος ἔχομεν μεγάλην ἀνάγκην. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι γνωστὸν εἰς τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα, ὅτι τὸ προϊὸν τῆς ἀμπέλου ἐν Ἑλλάδι χρησιμεύει πρὸς παραγωγὴν ποσότητος ἐπαρκοῦς οἰνοπνεύματος, οὐ μόνον διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, ἀλλὰ καὶ δι’ ἐκείνην, ἥτις εἶναι δυνατὴ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ οἰνοπνεύματος εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ὑπόκειται εἰς ἀπαγορεύσεις, ὥστε δὲν εἶναι ἐφικτὴ ἡ εἰσαγωγὴ οἰνοπνεύματος εἰς ξένας ἐπικρατείας, εἰμὴ ἐν ὡρισμένῃ ποσότητι. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ πλεονάζον τοῦ παρ’ ἡμῖν παραγομένου οἰνοπνεύματος καταναλίσκεται ἐν τῇ Ἀνατολῇ, διότι δὲν ὑποβάλλεται οὔτε εἰς ἀπαγόρευσιν οὔτε εἰς ὑπερβολικὸν δασμὸν εἰσαγωγῆς. Δυστυχῶς διὰ τὴν ἐν Ἑλλάδι παραγωγὴν, γίνεται πρό τινος σκέψις περὶ ἐγκαθιδρύσεως μονοπωλίου ὑπὲρ τοῦ Κράτους, ἢ περὶ ἐπιβολῆς ὑπερόγκου δασμοῦ, ὥστε νὰ μὴ συμφέρῃ ἡ εἰσαγωγὴ εἰς τὴν Ὀθωμανικὴν Ἐπικράτειαν. Ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἤθελε ζητήσει πληροφορίας σχετικὰς περὶ τοῦ παραγομένου οἰνοπνεύματος, καὶ περὶ τοῦ ἀποθέματος, ὅπερ ὑπάρχει εἰς διάφορα ἐργοστάσια τῆς παρ’ ἡμῖν οἰνοπνευματοποιίας, ἤθελε πληροφορηθῆ, ὅτι ὑπάρχει κονιὰκ, ὑπερβαῖνον τὰ 3,000,000 ὀκάδων, τὰ ὁποῖα θέλουν ἐπηρεάσει καὶ τὴν μέλλουσαν παραγωγὴν, διότι δὲν εὑρίσκει κατανάλωσιν. Εἶναι γνωστὸν ὡσαύτως, ὅτι ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχουσιν 6,000 διϋλιστήρια, κοινῶς λεγόμενα καζάνια, τῶν ὁποίων ἡ παραγωγὴ κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον ἀνέρχεται μέχρι ποσότητος 5 ἢ 6 ἑκατομμύρια ὀκάδων.

§186ΣΤΑΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἀπαρτία.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν Βουλευτῶν, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Σπ. Στάη καὶ Γ. Παγανέλη).

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ, παρόντων 122 Βουλευτῶν. Ὁ κ. Σιμόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§189ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ ἐμέ, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι τὸ προϊὸν τῆς ἀμπέλου χρησιμεύει πρὸς παραγωγὴν οἰνοπνεύματος κατὰ ποσότητα τοιαύτην, ὥστε νὰ ἐπαρκῇ οὐ μόνον εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἐπιτρεπομένας ὑπὸ τῶν ἐπιβαλλομένων ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἀπαγορευτικῶν δασμῶν ἀνάγκας τῆς ἐξωτερικῆς καταναλώσεως.— Εἶναι δὲ γνωστόν, — καὶ προκαλῶ ἐπὶ τούτῳ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ αἰτήσηται πληροφορίας παρὰ τῶν ἁρμοδίων — ὅτι σήμερον ὑπάρχει ἀπόθεμα ἐν Ἑλλάδι κονιὰκ ποσότητος ὑπερβαινούσης τὰ 3 ἑκατομμύρια ὀκάδων, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται οὔτε ἐν τῇ ἡμεδαπῇ οὔτε ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ νὰ εὕρῃ κατανάλωσιν. Ἔλεγον πρότερον, ὅτι παρ’ ἡμῖν ἡ βιομηχανία τῆς κατασκευῆς οἰνοπνευμάτων εἶναι ἐν τοσαύτῃ ἀναπτύξει, ὥστε ἔχομεν 6 χιλιάδας διϋλιστήρια, ἢ κοινῶς λεγόμενα καζάνια, τὰ ὁποῖα πάντα ἐργάζονται καὶ τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσιν ἕνα πόρον τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου. Πάντα ταῦτα τὰ διϋλιστήρια, τὰ χρησιμεύοντα εἰς τὴν πρώτην ἀπόσταξιν τοῦ οἰνοπνεύματος, χρησιμεύουσι πρὸς παραγωγὴν τῶν μέσων τῆς συντηρήσεως μεγάλου πληθυσμοῦ ἐν ταῖς οἰνοφόροις ἐπαρχίαις. Εἶναι δὲ ἐπίσης ἀναμφισβήτητον, ὅτι τοσαύτη ὑπῆρξεν ἡ παραγωγὴ τοῦ οἴνου κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ὥστε ἡ τιμὴ τοῦ γλεύκους εἰς τὰς οἰνοφόρους ἐπαρχίας νὰ ἐξευτελισθῇ μέχρι τοσούτου, ὥστε ἔν τισιν οἰνοφόροις ἐπαρχίαις πολλοὶ ὑπῆρξαν, οἵτινες ἐγκατέλιπον τὸ προϊὸν αὐτῶν, διότι δὲν ἀπεζημιοῦντο οὔτε διὰ τὸν φόρον τὸν ἐπιβαλλόμενον ἐπὶ τοῦ οἴνου, οὔτε διὰ τὸν φόρον τὸν ἐπιβαλλόμενον ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ οἴνου. Ἦτο μάλιστα ἐπιβεβλημένον, ὅπως ὡμολογήθη παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἔπρεπεν ἡ φορολογία ἡ ὑφεστῶσα τοῦ οἴνου νὰ μεταβληθῇ, ν’ ἀντικατασταθῇ δὲ δι’ ἄλλου συστήματος φορολογίας, ὥστε νὰ ἀναλάβωσιν οἱ οἰνοπαραγωγοὶ καὶ νὰ δυνηθῶσι νὰ συντηρήσωσι τὴν περαιτέρω καλλιέργειαν τῆς ἀμπέλου. Ἐὰν, οὕτως ἐχόντων τῶν ἀφορώντων ὡς πρὸς τὸ προϊὸν τῆς ἀμπέλου, προσθέσωμεν, ὅπως τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει, εἰς τὴν παραγωγὴν οἰνοπνεύματος 60 ἢ 45 ἑκατομμύρια λιτρῶν σταφίδος, βεβαίως θέλομεν καταστρέψει τὴν ὑφισταμένην ἔτι μετὰ πολλῶν κινδύνων καὶ μετὰ πολλῶν δυσκολιῶν οἰνοπαραγωγήν. Ὑπελογίσθη ὑπ’ ὅλων ἐκείνων, οἵτινες συνηγοροῦσιν ὑπὲρ τοῦ συστήματος τῆς εἰσφορᾶς, ὅτι ἡ σταφιδοπαραγωγὴ κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος θὰ ἐξιχθῇ μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 400 ἑκατομμυρίων λιτρῶν. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν παραδεχθῶμεν τὴν παραγωγὴν ἐλάσσονα, ἤτοι παραγωγὴν 360 ἑκατομμυρίων, ἐπὶ παρακρατήσει 15%, θέλομεν ἔχει ἐν ταῖς ἀποθήκαις τοῦ Δημοσίου εἰσηγμένον ποσὸν σταφίδος περὶ τὰ 50 ἢ 55 ἑκατομμύρια. Ἐὰν, ὅπως ὁρίζει τὸ ἄρθρον 8, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔλαβον τὸν λόγον, τὸ ποσὸν τὸ εἰσενεχθησόμενον διὰ τῆς εἰσφορᾶς ταύτης ἢ διὰ πληρωμῆς φόρου, χρησιμοποιηθῇ εἰς παραγωγὴν οἰνοπνεύματος, θέλομεν ἔχει ἐκ τούτου, ὑπολογιζομένων τεσσάρων ὀκάδων σταφίδος πρὸς παραγωγὴν μιᾶς ὀκᾶς οἰνοπνεύματος, θέλομεν ἔχει παραγωγὴν περὶ τὰ 5,000,000 ὀκάδας νέου οἰνοπνεύματος, πλὴν τοῦ παραγομένου ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς ἀμπέλου. Ἀφοῦ δὲ εἶναι βέβαιον, ὅτι τὸ προϊὸν τῆς ἀμπέλου παράγει οἰνόπνευμα ποσότητος τοσαύτης, ὥστε νὰ ἐπαρκῇ καὶ εἰς τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν καὶ εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν ἐσωτερικῶν ἀγορῶν, τί δυνάμεθα νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι θὰ συμβῇ, ὅταν τὸ Δημόσιον θὰ διαθέσῃ ἅπαν τὸ εἰσενεχθησόμενον κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ποσὸν σταφίδος, ὅπως χρησιμοποιηθῇ πρὸς παραγωγὴν οἰνοπνεύματος; Ἐὰν μάλιστα παρεδεχόμην, ὅτι εἶναι πιθανὸν νὰ διατεθῇ τοῦτο οὐχὶ διὰ δημοπρασίας, ἀλλὰ δι’ ἰδιαιτέρας συμβάσεως, ἢ μᾶλλον διὰ διατιμήσεως καθορισθησομένης διὰ Β. Διατάγματος, εἰς τιμὴν 30 ἢ 35 δραχμῶν κατὰ χιλιάδα, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ μεταποίησις τούτου εἰς οἰνόπνευμα ὄχι μόνον ἔσται ἀδύνατος, ὄχι μόνον ἔσται ἀνέφικτος, ὡς μὴ ἐπαρκούντων πάντων τῶν ἐν Ἑλλάδι ἐργοστασίων, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ καὶ ἕτερον ἀποτέλεσμα. Ἐὰν ἤθελον ἀγοράσει τινὲς ἐκ τῶν ἐργοστασιαρχῶν τὸν σταφιδόκαρπον τοῦτον πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ τὸν μεταποιήσωσιν εἰς οἰνόπνευμα πρὸς 30 ἢ 35 δραχμάς, βεβαίως δὲν θὰ δύναται νὰ παραχθῇ ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς ἀμπέλου οὐδὲ μία ὀκᾶ οἰνοπνεύματος. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι μέχρι τοῦδε οἰνόπνευμα ἐξ ἀμυλωδῶν οὐσιῶν δὲν παράγεται. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι λαμβάνει χώραν λαθρεμπορία τις, ἀμφίβολον εἶναι, ἐὰν διὰ τῆς λαθραίας ταύτης μεταποιήσεως ἀμυλωδῶν οὐσιῶν εἰς οἰνόπνευμα κατορθοῦται ἡ παραγωγὴ οἰνοπνεύματος εἰς ποσότητα ἀξίαν λόγου. Εἶναι ἐπίσης βέβαιον, ὅτι διὰ τῶν χαρουπίων, εἴτε διὰ τῶν σύκων, δὲν παράγεται οἰνόπνευμα ποσότητος ἀξίας λόγου. Ἑπομένως εἶναι παρ’ ὅλων τῶν ἀσχολουμένων εἰς τὰ τῆς βιομηχανίας ταύτης παραδεδεγμένον, ὅτι τὸ παραγόμενον ἐν Ἑλλάδι οἰνόπνευμα παράγεται ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς ἀμπέλου, εἴτε ἐκ τῶν στεμφύλων, εἴτε ἐκ τοῦ οἴνου τοῦ εὑρισκομένου οὐχὶ ὑπὸ καλὰς συνθήκας ποιότητος, εἴτε ἐκ φυσικῶν οἴνων, ὅπως κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, καθ’ ἃ ἤρχισε νὰ μεταβάλληται οἶνος εἰς κατασκευὴν κονιάκ. Εἶναι γνωστὸν, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι σταφὶς διὰ κατασκευὴν οἰνοπνεύματος δὲν χρησιμοποιεῖται μέχρι τοῦδε ἐν ποσότητι ἀξίᾳ λόγου. Καθ’ ἃς ἔλαβον πληροφορίας, τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος, τὸ μεταβαλλόμενον εἰς οἰνόπνευμα, δὲν ὑπερβαίνει μέχρι τοῦδε τὰ 10 ἢ 12 ἑκατομμύρια λιτρῶν. Ἐὰν, ὅπως ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον, ἅπαν τὸ εἰσενεχθησόμενον εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Δημοσίου ποσὸν σταφίδος προορισθῇ διὰ κατασκευὴν οἰνοπνεύματος, βεβαίως ἢ δὲν θὰ εὑρεθῶσιν ἐργοστασιάρχαι ἀναλαμβάνοντες τὴν τοιαύτην τοῦ εἴδους τούτου μεταποίησιν εἰς οἰνόπνευμα, ἢ, ἐὰν τοιοῦτοι παρουσιασθῶσι, βεβαίως θ’ ἀποκλείσωσι τὸ οἰνόπνευμα τὸ παραγόμενον μέχρι τοῦδε ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς ἀμπέλου. Τὸ μέχρι τοῦδε εἰς κατασκευὴν οἰνοπνεύματος χρησιμοποιούμενον ποσὸν σταφίδος ἠγοράζετο παρ’ αὐτῶν εἰς τιμὴν οὐχὶ ἐλάσσονα τῶν 50 δραχμῶν, ἐὰν δὲ, ὡς ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔλεγε πρό τινος, ἤθελον οὗτοι κατορθώσει ν’ ἀγοράσωσι τὴν σταφίδα τὴν εἰσαχθησομένην εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Δημοσίου πρὸς 30 ἢ 35 δραχμάς, εἶναι βέβαιον, ὅτι συμφέρει εἰς τούτους ἡ κατασκευὴ οἰνοπνεύματος ἐκ μόνης τῆς σταφίδος, οὕτω δὲ θὰ καταστραφῇ ἡ ὑπάρχουσα καὶ ἐν προαγωγῇ τινι εὑρισκομένη βιομηχανία πρὸς μεταβολὴν τοῦ προϊόντος τῆς ἀμπέλου εἰς οἰνόπνευμα. Εἶναι πιθανὸν νὰ εὑρίσκωνται ὄντως ἐν Ἑλλάδι ἐργοστασιάρχαι, οἵτινες μέχρι τοῦδε ἐχρησιμοποίουν εἴτε τὰ χαρούπια, εἴτε τὰ σῦκα, εἴτε καὶ μικρὰν ποσότητα σταφίδος εἰς κατασκευὴν οἰνοπνεύματος, ν’ ἀναλάβωσιν ἐπὶ τιμῇ 30 ἢ 35 δραχμῶν τὴν μεταποίησιν τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ σταφίδος εἰς κατασκευὴν οἰνοπνεύματος. Ἀλλὰ βεβαίως οὗτοι, καὶ χωρὶς νὰ ἐγκατασταθῇ παρ’ ἡμῖν μονοπώλιον, θὰ ἐγκαταστήσωσι τὸ μονοπώλιον ὑπὲρ ἑαυτῶν, διότι τότε δὲν θὰ συμφέρῃ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μεταποιοῦσι τὸ προϊόν τῆς ἀμπέλου εἰς οἰνόπνευμα, νὰ ἐργάζωνται, θέλομεν νὰ καταστρέψωμεν ἐξ ὁλοκλήρου πᾶσαν τὴν ἀρτισύστατον βιομηχανίαν πρὸς παραγωγὴν οἰνοπνεύματος εἴτε ἐκ σταφυλῆς, εἴτε ἐξ οἴνου, εἴτε ἐκ γλεύκους. Οὕτω θέλομεν φθάσει εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ μεταβάλωμεν τὸ σταφιδικὸν ζήτημα εἰς ζήτημα οἰνικὸν ἢ ἀμπελικόν, θέλομεν οὕτω μεταθέσει τοὺς κινδύνους ἀπὸ τῶν σταφιδοκτημόνων εἰς τοὺς οἰνοπαραγωγούς. Δὲν νομίζω, ὅτι ἐν τῇ προαιρέσει τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις προέβαλε τὸ νομοσχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν, ὑπάρχει ἡ καταστροφὴ τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς ἐμὲ τὸ καθῆκον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, διότι, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον μεταβληθῇ εἰς νόμον, ὅπως ἔχει μάλιστα ἐν τῷ ἄρθρῳ 8, μετ’ ὀλίγον θὰ παραστῶμεν μάρτυρες τῆς καταστροφῆς πασῶν τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν.

§190ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι θεμελιώδης πληροφορία, ὅπως μορφώσωμεν τὴν γνώμην ἡμῶν περὶ τοῦ ζητήματος, εἶναι νὰ γνωρίζωμεν τοὐλάχιστον ἐπὶ βάσεώς τινος πιθανῆς, τί ποσὸν σταφίδος κατηναλώθη πρὸς παραγωγὴν οἰνοπνεύματος κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἐσοδείαν τῆς σταφίδος. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον γραφεῖον, καὶ τὸ ἁρμόδιον γραφεῖον δὲν ἔδωκεν αὐτῷ ἀρκετὰς πληροφορίας. Νομίζω, ὅτι καὶ ὁ ἴδιος, ὅπως πάντες ἡμεῖς, ἔχει συμφέρον, ἵνα ἐπὶ βάσεων ὁπωσδήποτε στερεωτέρων συζητήσωμεν τὸ νομοθέτημα τοῦτο, ὅπως φθάσωμεν εἰς συμπέρασμά τι ἱκανοποιοῦν καὶ τὰ μερικώτερα συμφέροντα τῶν παραγωγῶν καὶ τὰ γενικώτερα συμφέροντα τοῦ τόπου. Νομίζω ὅτι εἰς μόνην τὴν Κυβέρνησιν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ζητήσῃ εἴτε διὰ τῶν ἀρχῶν, εἴτε ἄλλως πως, νὰ δώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἔστω καὶ κατὰ προσέγγισιν, πληροφορίαν τινὰ περὶ τοῦ ποσοῦ τῆς σταφίδος τοῦ καταναλωθέντος πρὸς παραγωγὴν οἰνοπνεύματος. Διὰ τοῦτο ἤθελον ἐπαναλάβει τὴν παράκλησιν, ὅπως, εἰ δυνατὸν, ἐπιδιωχθῇ ἡ εὕρεσις τοιαύτης θετικῆς, ὅσον εἶναι δυνατὸν, πληροφορίας, ἵνα ἐπ’ αὐτῆς δυνηθῶμεν νὰ συζητήσωμεν, διότι εὑρισκόμεθα μεταξὺ δύο ποσῶν πολὺ ἀπεχόντων ἀλλήλων ἐπὶ τοῦ θεμελιώδους τούτου ζητήματος. Οἱ μὲν παριστῶσιν, ὅτι μόλις 2 ἢ 4 ἑκατομμύρια λιτρῶν σταφίδος κατηναλώθησαν, ἄλλοι δὲ ἀνέρχονται μέχρι 40 ἢ 35 ἑκατομμυρίων. Εἰς τοιαύτην ἀμφιβολίαν εὑρισκόμενοι, δυσκόλως δυνάμεθα νὰ μορφώσωμεν γνώμην περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ φέρῃ ἡ διάθεσις τοῦ παρακρατουμένου ἢ ὡς φόρου λαμβανομένου σταφιδοκάρπου, καὶ περὶ τῆς ἐπιῤῥοῆς, τὴν ὁποίαν ἡ διάθεσις αὐτοῦ θὰ ἐξασκήσῃ τόσον ἐπὶ τῆς σταφίδος τῆς μενούσης, ὅπως δοθῇ εἰς κατανάλωσιν, ὡς καὶ ἐπὶ τῆς ἀμπελοφυτείας.

§191Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει τοσαύτη διαφορὰ μεταξὺ τῶν ἰσχυρισμῶν, οἱ ὁποῖοι προὐτάθησαν μέχρι τοῦδε, διότι οὐδεὶς ἤκουσεν ὅτι ἰσχυρίσθη τις ὅτι ἐξωδεύθησαν 40 ἑκατομμύρια σταφίδος...

§192ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Σταματόπουλος.

§193Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶπεν ὅτι δύνανται νὰ ἐξοδευθῶσι. Βεβαιῶ τὸν κύριον συνάδελφον, ὅτι τὰ γραφεῖα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν οὐδεμίαν δύνανται νὰ παράσχωσι τοιαύτην πληροφορίαν, καὶ ὅτι, ἂν ἤθελον προσφύγει εἰς τοὺς νομάρχας, οὐδ’ αὐτοὶ ἠδύναντο νὰ μοὶ παράσχωσι τοιαύτην πληροφορίαν. Μόνον ἐὰν ἤθελον προσφύγει εἰς τοὺς διευθυντὰς τῶν ἐργοστασίων, ἠδυνάμην νὰ λάβω πληροφορίας ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ἂν αἱ πληροφορίαι αὗται δύνανται νὰ ὦσιν ἀξιόπιστοι.

§194ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ εἴχομεν κἄτι τι.

§195ΒΟΤΣΗΣ. Εἰς τὸν Ἐμπορικὸν Σύλλογον Πατρῶν, κύριε Καραπάνε, τηλεγραφήσατε, ἵνα ἔχητε ἀκριβεῖς πληροφορίας. Μόνον 2 ἑκατομμύρια ἐξωδεύθησαν.

§196ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη τοὐλάχιστον νὰ ζητηθῇ μία πληροφορία: ὁποία ὑπάρχει κατὰ ποσότητα ἡ παραγωγὴ τοῦ οἰνοπνεύματος ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς ἀμπέλου, καὶ ἂν σήμερον ἐν τοῖς ἐργοστασίοις, τὰ ὁποῖα παράγουσι τοιοῦτον οἰνόπνευμα, ὑπάρχῃ ἀπόθεμα 3,000,000 περίπου ὀκάδων. Ἂν τὰ τοῦ ἀποθέματος ἀποδειχθῶσιν ἀκριβῆ, εἶναι τότε πρόδηλον, ὅτι ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς ἀμπέλου ἔχομεν παραγωγὴν ποσότητος τοσαύτης, ὥστε νὰ ἐπαρκῇ καὶ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως καὶ εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν ἐξωτερικῶν ἀγορῶν. Ἐὰν δὲ προσθέσωμεν καὶ τὴν παραγωγὴν τοῦ παραχθησομένου ἐκ τῆς σταφίδος οἰνοπνεύματος, βεβαίως θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ καταστρέψωμεν τὴν ὑφισταμένην νῦν βιομηχανίαν.

§197Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ ἀριθμοὶ, τοὺς ὁποίους ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος ἀνέφερεν, εἶναι ἀληθεῖς. Ὑπάρχει τῳόντι ἀπόθεμα κονιὰκ, ἀλλὰ τὸ ἀπόθεμα τοῦτο δὲν εἶναι ἀπόθεμα κονιὰκ, εἶναι ἀπόθεμα ὑγροῦ (esprit de vin), διότι εἶναι κατεσκευασμένον οὕτω πως. Καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἀπόθεμα κονιὰκ, ἀλλ’ esprit de vin, ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω, ὅτι κατεσκευάσθη οἰνόπνευμα, δηλαδὴ esprit de vin, ἄριστον, eau de vie, τὸ ὁποῖον ἐπωλήθη εἰς τὸ Βορδὼ πρὸς 320 φράγκα τὸ ἑκατόλιτρον. Τοσαύτη ζήτησις ὑπάρχει τοῦ καλῆς ποιότητος οἰνοπνεύματος.

§198ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι οἰνόπνευμα αὐτό.

§199ΒΑΛΕΤΑΣ. Εἶναι eau de vie de vin τοῦ κ. Σκουζέ, τὸ ὁποῖον ἀληθῶς κοστίζει.

§200Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλὰ τὸ κονιὰκ, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος, δὲν εἶναι κονιὰκ, εἶναι σπίρτον τοῦ καμινέτου κεχρωματισμένον.

§201ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε τοῦτο διὰ τὴν ἐθνικὴν βιομηχανίαν.

§202Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῆς ἐθνικῆς βιομηχανίας. Ὁμιλῶ διὰ τὸ ἀπόθεμα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει, καὶ ὅστις ἔχει τὸ ἀπόθεμα αὐτὸ, εἶναι διὰ λογαριασμόν του. Τώρα τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ζητεῖτε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πορισθῶμεν. Ὅπου ὑπάρχουσι στατιστικὰ γραφεῖα, εἶναι τοῦτο δυνατὸν’ ἀλλ’ ἡμεῖς ἔχομεν ἔνδειαν στατιστικῶν πληροφοριῶν, ἀκριβῶν μάλιστα. Εἰς ποῖον νὰ προσφύγω, ἵνα μάθω, ἐὰν κατηναλώθη προϊόν τῆς ἀμπέλου, καὶ πόσον, δι’ οἰνοπνευματοποιΐαν; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πορισθῶ ἀκριβεῖς πληροφορίας. Εἶναι ματαιοπονία, διότι δὲν ἔχομεν στοιχεῖα φορολογικά.

§203ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν ὑπῆρχε λεπτομερεστέρα ἐπιμέλεια, βεβαίως ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρωμεν ἐκ σταφίδος εἰδικῶς, τί παράγεται· ἀλλὰ δὲν ὑπῆρξεν ἡ ἐπιμέλεια. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἀποτεινομένη εἰς ἀριθμόν τινα οἰνοπνευματοποιῶν, θὰ ἠδύνατο ἴσως κατὰ προσέγγισιν νὰ μᾶς εἴπῃ, τί ποσὸν σταφίδος πιστεύουσιν αὐτοὶ, οἱ παράγοντες οἰνόπνευμα ἐκ διαφόρων ζακχαρωδῶν ὑλῶν, ὅτι κατηναλώθη περίπου ἐκ τῆς τελευταίας ἐσοδείας. Νομίζω ὅτι ἐκ τῆς προχείρου αὐτῆς ἐξετάσεως, enquête, τὴν ὁποίαν δύναται ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν ἡ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ, θὰ ἠδύνατο νὰ συλλέξῃ πληροφορίας τινὰς, αἱ ὁποῖαι ἴσως θὰ ἦσαν κατὰ τὸ ἥμισυ ἐσφαλμέναι, ἀλλὰ θὰ ἦσαν πληρέστεραι τῶν διαφόρων πληροφοριῶν, αἵτινες ἐξετέθησαν εἰς τὴν Βουλὴν· διότι, καὶ ἂν ὑποθέσωμεν ἀκόμη, ὅτι τὰ 3,500,000, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ἐδῶ, εἶναι πραγματικὰ, ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ κατασκευὴ τόσου ποσοῦ, ἀλλὰ καὶ ἂν παραδεχθῶμεν, ὅτι ἡ κατασκευὴ 3,500,000 ὀκάδων οἰνοπνεύματος εἶναι δυνατὴ ἐκ σταφίδος, μένει τὸ ζήτημα, ποῦ θὰ πωληθῶσιν αὗται, ποῦ θὰ καταναλωθῶσι, διότι τὸ νὰ κατασκευασθῶσι δὲν εἶναι δύσκολον· τὸ ζήτημα εἶναι, τί δύναται νὰ κατασκευασθῇ ἐπωφελῶς. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτὴς ἀνέφερε 12,000,000 λιτρῶν· ἀλλὰ καὶ τὰ 12,000,000 ταῦτα ἀπέχουσι πολὺ ἀπὸ τὰ 2,000,000, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν ἀνέφερε πρὸ ὀλίγου. Ἑπομένως θὰ ἦτο καλὸν νὰ ἔχωμεν τοιαύτας πληροφορίας, διότι εἶναι θεμελιῶδες τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐπὶ τῆς γνώσεως ταύτης καὶ μόνης ἠδυνάμεθα νὰ λάβωμεν ἀπόφασιν, συμφωνοῦσαν καὶ μὲ τὰ συμφέροντα τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ μὲ τὰ συμφέροντα τῶν ἀμπελοκτημόνων.

§204ΒΟΤΣΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§205ΒΑΛΕΤΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, εἰ δυνατόν, νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ πληροφορήσῃ ἡμᾶς περὶ τῶν τιμῶν τοῦ οἰνοπνεύματος ἐν Εὐρώπῃ, κατὰ βαθμὸν καὶ κατ’ εἶδος. Αὗται εἶναι γνωσταὶ καὶ τὰς γνωρίζομεν ὅλοι, ἀλλ’ ἐπεθύμουν, ἐὰν ἦναι δυνατόν, νὰ ἔχωμεν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τὰς πληροφορίας ταύτας, ἵνα αὗται ἔχωσι περισσότερον κῦρος. Τοῦτο δὲ τὸ ζητῶ, διότι ἐκ τούτου θ’ ἀποδειχθῇ, ὅτι εἶναι ἀδύνατον οἰνόπνευμα παραγόμενον ἐν Ἑλλάδι ἐκ σταφίδος νὰ τύχῃ καταναλώσεως ἐν Εὐρώπῃ· διότι ἐλέχθη πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἐπωλήθη ἐν Βορδὼ eau de vie de vin πρὸς 320 φράγκα τὸ ἑκατόλιτρον. Τοῦτο δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν πρὸς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ. Τὸ eau de vie de vin τοῦτο ἦτο κατεσκευασμένον ἐξ οἴνου ἀρίστης ποιότητος, προερχομένου ἐκ τῶν κτημάτων τῶν κ. Σκουζέ. Οἱ ἀδελφοὶ Σκουζέ, ἐπειδὴ ἡ κατάστασις τοῦ ἐμπορίου τῶν οἴνων σήμερον εἶναι τοιαύτη, ὥστε δὲν συμφέρει τοὺς κυρίους αὐτοὺς νὰ πωλῶσι τὸ προϊὸν τῶν ἀμπέλων αὐτῶν εἰς οἶνον, ἀναγκάζονται νὰ τὸν μεταβάλλωσιν εἰς eau de vie de vin, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι νέον, ἀλλὰ πεπαλαιωμένον, καὶ ἐννοεῖται ὅτι τοιοῦτον eau de vie de vin εἶναι περιζήτητον ἐν Εὐρώπῃ. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τοὺς κυρίους Σκουζέ, εἶναι συμφέρουσα εἰς αὐτοὺς ἡ τιμὴ αὕτη, μὲ τὰ ἔξοδα, μὲ τὰ ὁποῖα ἐπιβαρύνονται διὰ τὴν παραγωγήν; Τὸ πράττουσι κατ’ ἀνάγκην, καὶ διότι δὲν εἶναι τόσον ἄποροι, ὥστε νὰ ἐκριζώσωσι τὰς ἀμπέλους των καὶ νὰ μεταβάλωσι τὴν καλλιέργειαν. Ἀναμένουσι βραδύτερον τὴν παρέλευσιν τῆς κρίσεως ταύτης. Αἱ πληροφορίαι τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πατρῶν Βουλευτοῦ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ θεωρηθῶσιν ἀκριβεῖς, πρέπει τουτέστι νὰ θεωρηθῇ ἀκριβές, ὅτι μόνον ποσὸν 2 ἑκατομμυρίων λιτρῶν σταφίδος ἐδόθη εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα, καὶ ἐδόθη τὸ χείριστον εἶδος, διότι ἄλλως δὲν ἠδύνατο ν’ ἀνταγωνισθῇ τὸ οἰνόπνευμα τοῦτο πρὸς τὸ οἰνόπνευμα τὸ παραγόμενον ἐκ τῶν ἄλλων οὐσιῶν, τῶν ἐκ τῆς ἀμπέλου προερχομένων. Ἐὰν δὲ θελήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ συγκρίνῃ τὰς συμφερούσας τιμὰς τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ παραγομένου ἐκ τῶν στεμφύλων καὶ ἐν γένει ἐκ τῶν προϊόντων τῆς ἀμπέλου, πρὸς τὰς τιμὰς, εἰς τὰς ὁποίας θὰ δύναται νὰ πωλῆται τὸ οἰνόπνευμα τὸ μέλλον νὰ παραχθῇ κατὰ μονοπώλιον πλέον ἐκ τῆς σταφίδος, ἡ ὁποία μέλλει νὰ πωληθῇ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 30–35 δραχμῶν, θέλει πεισθῆ, ὅτι εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀνταγωνισθῇ τὸ οἰνόπνευμα τὸ ἐκ τῶν προϊόντων τῆς ἀμπέλου· δὲν θὰ δύναται δὲ ν’ ἀνταγωνισθῇ, διότι θὰ συμφέρῃ εἰς τοὺς ἐξάγοντας οἰνόπνευμα ἐκ σταφίδος νὰ πωλῶσιν αὐτὸ εἰς τιμὴν κατὰ τὸ ἥμισυ ἐλάσσονα τῆς τιμῆς, εἰς ἣν θὰ συμφέρῃ νὰ πωλῆται τὸ ἐκ τῶν προϊόντων τῆς ἀμπέλου παραγόμενον. Ἄρα ἀναμφισβήτητον εἶναι, ὅτι διδομένου τοῦ ποσοῦ τῆς σταφίδος, τοῦ μέλλοντος νὰ ληφθῇ ὡς φόρος, εἰς τὴν οἰνοπνευματοποιίαν, καὶ μάλιστα, ὡς ὑπεδείχθη, διὰ συμβολαίου καὶ ἄνευ δημοπρασίας, θέλει ἐπέλθει τὸ διπλοῦν αὐτὸ ἀποτέλεσμα· ὅλα τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα, πλὴν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θὰ τύχωσι τῆς εὐνοίας τοῦ νὰ λάβωσι τὴν σταφίδα, θὰ καταστραφῶσι, συνάμα δὲ οὐδὲ μία ὀκᾶ ἐκ τῆς σούμμας τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν θέλει πωληθῆ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀναμφισβήτητον ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον μαθηματικῶς θέλει προκύψει, ἅμα ὡς ἀκριβῶς μελετηθῇ τὸ ζήτημα.

§206ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω ὅτι δύναται νὰ θεωρηθῇ λελυμένον τὸ ζήτημα, ἂν συμφέρῃ καὶ εἰς ποίαν τιμὴν συμφέρει νὰ μεταποιῆται ἡ σταφὶς εἰς οἰνόπνευμα. Ὁ προλαλήσας ἐζήτησε παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ ποῖαι αἱ τιμαὶ σήμερον τῶν οἰνοπνευμάτων τῶν βιομηχανικῶν ἐν Εὐρώπῃ, καὶ ἂν ἦναι δυνατὸν ἐξαγόμενον ποσόν τι οἰνοπνεύματος ἐκ σταφίδος, νὰ πωληθῇ εἰς ξένας ἀγοράς. Νομίζω ὅτι συγκριτικῶς πρὸς τὰς τιμὰς, αἱ ὁποῖαι σήμερον ὑπάρχουσιν ἐν Εὐρώπῃ, τῶν βιομηχανικῶν λεγομένων οἰνοπνευμάτων, ἡ σταφὶς, μεταποιουμένη εἰς οἰνόπνευμα ἐπὶ τιμῇ 35 δραχμῶν τὸ χιλιόλιτρον, συμφέρει. Τοῦτο καὶ ἄλλοτε συνεζητήθη καὶ ἐβεβαιώθη.

§207ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Σταφὶς 35 δραχμῶν;

§208ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐπὶ τιμῇ σταφίδος 35 δραχμῶν τὸ χιλιόλιτρον. Διότι, ἂν ὑποθέσωμεν, ὅτι 35 δραχμαὶ πληρώνονται διὰ χιλίας λίτρας σταφίδος, θὰ ἔχωμεν ἐξ αὐτῶν 100 ὀκάδας οἰνοπνεύματος. Αἱ 100 αὗται ὀκάδες οἰνοπνεύματος τῶν 96 βαθμῶν θέλουσιν ἀπαιτήσει διὰ μὲν πρώτην ὕλην 35 δραχμὰς, διὰ δὲ μεταποίησιν τῆς σταφίδος εἰς οἰνόπνευμα καὶ δι’ ἄλλα ἔξοδα, οὐχὶ πλέον τῶν 20 δραχμῶν, ἀλλὰ θέσατε 25· ἔχομεν τὸ ὅλον 60 δραχμάς. Ἀντὶ 60 λοιπὸν δραχμῶν θὰ ἔχωμεν ἐνταῦθα 100 ὀκάδας οἰνοπνεύματος. Ἀλλὰ 78 ὀκάδες οἰνοπνεύματος βιομηχανικοῦ πωλοῦνται σήμερον ἐν Εὐρώπῃ 32 φράγκα. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατωτέρα τιμὴ ἐν Εὐρώπῃ, αὐτὴ δ’ εἶναι ἡ τρέχουσα τιμὴ σήμερον, 32 φράγκα, πρὸς 1,75 τὸ φράγκον, ἔχομεν 56 δραχμάς...

§209ΚΟΚΚΕΒΗΣ. 56 δραχμὰς ἔχει τὸ πρᾶγμα τῶν Φιλιατρῶν καὶ τῶν Γαργαλιάνων.

§210ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ὁμιλοῦμεν περὶ τιμῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ... Ἔχομεν λοιπὸν διὰ 78 ὀκάδας, αἵτινες ἐστοίχισαν μόνον 46 δρ. καὶ 80 λεπτά, ἀντίτιμον 56 δραχμῶν, ἢ ἄλλως ἔχομεν 56 δρ. διὰ 78 ὀκ. καὶ μᾶς ὑπολείπονται ἕτεραι 22 μέχρι τῶν 100. Ἂν προσθέσωμεν τὸ ¼ ἢ τὸ ⅕...

§211ΒΟΤΣΗΣ. Ἄλλας 12 δραχμάς.

§212ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. .. γίνονται 68 δραχμαί.

§213ΣΚΟΥΖΕΣ. Τὸ 22 δὲν εἶναι τὸ ⅓ τοῦ 78, κύριε συνάδελφε.

§214ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶναι περισσότερον. Θὰ στοιχίζωσιν ἑπομένως ἐν τῷ τόπῳ 60 δραχμὰς αἱ 100 ὀκάδες οἰνοπνεύματος τῶν 98 βαθμῶν, καὶ θὰ δύνανται νὰ πωληθῶσιν 72 δραχμὰς, ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι ἡ σημερινὴ τιμὴ τοῦ κοινοῦ οἰνοπνεύματος θέλει ἐξακολουθεῖ ἐν Εὐρώπῃ. Λοιπὸν βλέπετε, ὅτι μὲ τιμὴν 35 δραχμῶν τὴν χιλιάδα καὶ μὲ ἔξοδα ὑπερβολικὰ 25 δραχ. καθ’ 100 ὀκάδες δύναται νὰ παραχθῇ οἰνόπνευμα, τὸ ὁποῖον εἰς τὰς ἐξωτερικὰς ἀγορὰς νὰ δύναται νὰ διαγωνισθῇ. Θὰ ἦναι δὲ ἐκεῖνα μὲν οἰνόπνευμα βιομηχανικὸν, παραγόμενον εἴτε ἐκ πατάτας, εἴτε ἐξ ἀραβοσίτου, εἴτε ἐκ τεύτλων, ἑπομένως κατωτέρας ποιότητος, τοῦτο δ’ ἐκ ζακχαρώδους, ἑπομένως ἀνωτέρας. Ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελε βεβαιωθῆ ἀναμφισβητήτως καὶ καταστῇ γνωστὸν, ὅτι τὸ πωλούμενον ἐν Εὐρώπῃ ἐξ Ἑλλάδος οἰνόπνευμα προέρχεται ἐκ σταφίδος, βεβαίως θέλομεν ἔχει ἐν ταῖς ἀγοραῖς ταύταις πολὺ ἀνωτέραν τιμὴν τῶν βιομηχανικῶν οἰνοπνευμάτων.

§215Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως.

§216ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι εὔκολον ἀφ’ ἑτέρου οἱοσδήποτε ἐκ τῶν ἐν Πειραιεῖ οἰνοπνευματοποιῶν, στηριζόμενος ἐπὶ τοιούτου ὑπολογισμοῦ, ν’ ἀποδυθῇ εἰς τοιαύτην ἐπιχείρησιν μεταποιήσεως 30–40 ἢ 50 ἑκατομμυρίων λιτρῶν σταφίδος. Τοῦτο μόνον διὰ μονοπωλίου εἴτε τοῦ Κράτους, εἴτε ἑταιρίας, ἠδύνατο νὰ ἐπιτευχθῇ. Ἠδύνατο καὶ ἑταιρία τις ἐκ τῶν ἐχουσῶν τὰ καταστήματα ἐν Πειραιεῖ, διὰ συνεταιρισμοῦ καὶ ἄλλων κεφαλαίων, ἢ τὰ ἐν Πειραιεῖ καὶ Χαλκίδι καταστήματα συνεταιριζόμενα νὰ ἐκμεταλλευθῶσι τὸ μονοπώλιον τοῦτο. Τοιοῦτόν τι σήμερον δὲν ὑπάρχει· ἑπομένως δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀναμφισβήτητον, ὅτι θέλουσιν ἐπιχειρήσει οἱ ἐν Πειραιεῖ οἰνοπνευματοποιοὶ μεταποίησιν τόσον μεγάλου ποσοῦ σταφίδος πρὸς ἐξαγωγὴν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἄνευ μικρῶν τιμῶν. Οὐχ ἧττον ὅμως ἡ ἐπιχείρησις δὲν παρουσιάζει κινδύνους καὶ δυσκολίας, τοιούτους φόβους, καὶ κινδύνους, ὥστε νὰ καταδικάσῃ εὐθὺς ἀπ’ ἀρχῆς τὴν ἐπιχείρησιν, ὅπως ἠθέλησε νὰ καταδικάσῃ ταύτην πρὶν ὁ ἔντιμος προλαλήσας. Ἀλλ’ ἄλλο τι ἀκόμη ἠδύνατο συμφορώτερον νὰ προέλθῃ ἐκ τῆς ἐμπορίας αὐτῆς τῆς σταφίδος ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, ἡ παραγωγὴ κονιὰκ ἐκ τῆς σταφίδος. Τὸ κονιὰκ τὸ παραγόμενον σήμερον ἐκ τῆς σταφίδος δὲν παράγεται ὡς κονιὰκ, δηλαδὴ δι’ ἀποστάξεως σταφιδίτου οἴνου, ἀλλὰ παράγεται ὡς οἰνόπνευμα, καὶ, ὡς ὅλα τὰ ἄλλα οἰνοπνεύματα, μεταποιεῖται διὰ παρασκευῆς εἰς κονιάκ. Τοῦτο ὅμως δὲν θεωρεῖται, οὐδ’ εἶναι ἀληθῶς κονιὰκ, διότι τοιοῦτον εἶναι μόνον τὸ ἐξ οἴνων ἀποσταζόμενον. Κονιὰκ σημαίνει ἀπόσταγμα οἴνου, οἴνου τελείου καὶ ὡρίμου πλέον καὶ ἐνίοτε πεπαλαιωμένου. Τὸ οἰνόσταγμα τοῦτο ἔπειτα τίθεται ἐντὸς δρυΐνου βαρελίου νέου, ἰδιαιτέρου δρυΐνου ξύλου συνήθως.

§217ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι πρώτης ἀποστάξεως.

§218ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ διπλῆς ἀποστάξεως.

§219ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ κονιὰκ, διὰ νὰ ἦναι καλὸν κονιὰκ, κατὰ τὴν πρακτικὴν τὴν ἐν Γαλλίᾳ, πρέπει νὰ παράγηται οὐχὶ διὰ τῶν ἐνδελεχῶν λεγομένων ἀποστακτηρίων, τὰ ὁποῖα ἐν Πειραιεῖ ἐργάζονται, ἀλλὰ πρέπει ἐκ μικρῶν, τῶν κοινῶν λεγομένων ἀμβύκων. Καλὸν κονιὰκ θεωρεῖται τὸ ἐκ μικρῶν τοιούτων ἀμβύκων καὶ διὰ μικροῦ πυρὸς ἐκ τοῦ οἴνου παραγόμενον. Ἐὰν ἦτό τις ἐκ τῶν εἰδημόνων ἐνταῦθα, θὰ ἠδύνατο νὰ σᾶς βεβαιώσῃ, ὅτι τὸ κονιὰκ δὲν παράγεται ἐν τοῖς μεγάλοις καταστήμασιν, ἂν καὶ αἱ μηχαναὶ αὐτῶν εἶναι ἄρισται, διὰ νὰ παράγουν ὅσον τὸ δυνατὸν καθαρώτερα οἰνοπνεύματα. Τὸ ἀληθὲς κονιὰκ διὰ τοῦτο παράγουσιν οἱ μικροὶ ἀμπελοκτηματίαι ἐν Γαλλίᾳ κατὰ τὴν μέθοδον, τὴν ὁποίαν σᾶς περιέγραψα, καὶ ἐκ λευκῶν οἴνων, διότι οὗτοι δὲν βράζουσιν, ὡς γνωστόν, μετὰ τῶν στεμφύλων, ὡς οἱ ἐρυθροί, τὰ ἀγοράζουσι δ’ ἔπειτα οἱ μεγάλοι καταστηματάρχαι τοῦ κονιὰκ, οἱ ὁποῖοι τὸ ἀποθηκεύουσιν ἐντὸς ἰδίων βαρελίων καὶ εἶτα τὸ ἀναμιγνύουσιν, ὅπως ἐπιτύχουν τὴν γεῦσιν, ἣν θέλουν. Αὐτοὶ παράγουν τὰ γνωστὰ λαμπρὰ κονιὰκ, τὰ ὁποῖα ἤδη ἠλαττώθησαν, λόγῳ τῆς φυλλοξήρας, ἤρχισαν δὲ ἀπό τινος παραγόμενα πάλιν. Λοιπὸν κονιὰκ δὲν εἶναι τὸ οἰνόπνευμα, ἔστω καὶ ἐκ σταφίδος, τὸ ὁποῖον διὰ παρασκευῆς τινος μεταβάλλεται εἰς κονιὰκ. Τὸ κονιὰκ εἶναι ἀπόσταγμα οἴνου, οἴνου μάλιστα ἰδιαιτέρου εἴδους, ἰδιαιτέρων μερῶν. Τοιοῦτον τὸ πεφημισμένον κονιὰκ τῆς Charente καὶ τῆς Charente d’ Inferier τῆς Γαλλίας. Καὶ ἐν Ἑλλάδι ἠδύνατο νὰ γείνῃ τοῦτο· ἀλλὰ πῶς; Ἐὰν κατεσκευάζετο πρῶτον ἐκ σταφίδος οἶνος καὶ ἐφυλάσσετο ἐπὶ δύο ἔτη ἐντὸς τῶν βαρελίων, καὶ μετὰ ταῦτα ἀπεστάζετο. Ἀλλὰ περὶ τοιαύτης βιομηχανίας δὲν δύναται νὰ γείνῃ λόγος ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι πρόκειται περὶ φορολογίας ἑνὸς ἔτους καὶ περὶ διαθέσεως ἑνὸς ποσοῦ μεταξὺ οἰνοπνευματοποιῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι παρεσκευασμένοι νὰ ἀγοράσωσιν ὅλον αὐτὸ τὸ ποσὸν καὶ τὸ μεταποιήσωσιν εἰς κονιὰκ, ἢ εἰς οἰνόπνευμα. Οὐχ ἧττον, ἐπανερχόμενος, λέγω ὅτι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον θέλομεν λάβει ἐκ τοῦ φόρου τοῦ προσθέτου, τοῦ συμπληρωματικοῦ, ὡς λέγεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, δύναται ἐπὶ τιμῇ 35 δραχμῶν καὶ πλέον ἀκόμη, ἐπικερδῶς ν’ ἀγοράσῃ καὶ μεταποιήσῃ ἡ ὁμὰς τῶν οἰνοπνευματοποιῶν.

§220ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. 45.

§221ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πρέπει νὰ ὑπολογίσητε ὅμως καὶ ἄλλα ἔξοδα. Θέλουσιν ἐνοίκια ἀποθηκῶν, κεφάλαια, τόκους κεφαλαίων, ἔξοδα μεταφορᾶς, προμηθείας. Καὶ αὐτὰ θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν. Ἐγὼ ὑπελόγισα ἐπὶ τῆς δαπάνης, ἡ ὁποία θέλει ἀπαιτηθῆ, ὅπως μετατραπῇ εἰς οἰνόπνευμα καὶ ἀποτεθῆ ἐντὸς τῶν ἀποθηκῶν τὸ οἰνόπνευμα αὐτὸ, καὶ λέγω ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ οἰνόπνευμα θὰ ἔχῃ τιμὴν, ἡ ὁποία δύναται νὰ διαγωνισθῇ πρὸς τὰς ἐν Εὐρώπῃ, θὰ ἔχῃ τιμὴν κατωτέραν ἐκείνης, εἰς τὴν ὁποίαν πωλεῖται σήμερον τὸ ἐν Εὐρώπῃ βιομηχανικὸν οἰνόπνευμα. Ἂν ὅμως τὸ παρήγαγον εἰς τοὺς 90 βαθμοὺς, τότε τὰ ἔξοδα θέλουσιν ὑπολογισθῇ κατά τι μικρότερα. Ἂν ὑπολογίζωνται ἤδη 20 δραχμὰς, τότε θὰ ὑπολογισθῶσι κατά τι ὀλιγώτερα. Ἐν Πειραιεῖ ἐξάγονται εἰς τοὺς 90 βαθμούς. Ἀλλὰ τὸ σύνηθες εἶναι εἰς τοὺς 94 καὶ 96 βαθμούς. Ταῦτα μεταποιοῦνται εἰς διπλάσιον ποσὸν κονιὰκ, διότι τὸ κονιὰκ εἶναι εἰς τοὺς 46–48 βαθμοὺς, διὰ τεχνικῶν δὲ μέσων δίδουν γεῦσιν, ἡ ὁποία τὸ κάμνει νὰ φαίνηται παλαιὸν, ἐνῷ εἶναι πρόσφατον. Σήμερον καὶ αὐτὸ γίνεται παλαιόνουν τὰ κονιὰκ διὰ βεβιασμένων τρόπων.

§222ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δι’ ἐξατμίσεως.

§223ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Διὰ τοῦτο φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν, ὅτι ἡ σταφὶς, εἰς 35 δραχμὰς πωλουμένη τὴν χιλιάδα, δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ἐν Πειραιεῖ εἰς ἐπικερδῆ μεταποίησιν εἰς κονιὰκ ἢ οἰνόπνευμα. Ἄλλο ἤδη τὸ ζήτημα, ἂν διὰ τῆς μεταποιήσεως τῆς σταφίδος εἰς οἰνόπνευμα θέλωσι βλαφθῆ συμφέροντα ἐπαρχιῶν τινων, αἱ ὁποῖαι κατά τινας πωλοῦσι μέγα ποσὸν οἴνων δι’ οἰνοπνεύματα, καὶ οὕτω κατορθοῦσιν ἡ ἔκπτωσις τῆς τιμῆς τῶν οἴνων νὰ ἦναι σχετικῶς μικροτέρα, ἂν δὲ ἡ κατανάλωσις αὕτη ἐκλίπῃ, αἱ τιμαὶ τῶν οἴνων θέλουσιν ἐκπέσει εἰς τιμὰς καταστρεπτικάς.

§224ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Διόλου δὲν ἐκπίπτουσιν αἱ τιμαί.

§225ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Περὶ τούτου δὲν ἔχω καμμίαν θετικὴν πληροφορίαν. Βέβαιον ὅμως εἶναι, ὅτι ἐν τῷ τύπῳ ἐλέχθη πρό τινος, ὅτι δύο μεγάλα καταστήματα, τὰ τῶν Ἡνωμένων Πνευματοποιείων Χαλκίδος καὶ ὁ κ. Καμπᾶς, ἠγόρασαν μέγα ποσὸν οἴνων, ἐπὶ τῷ σκοπῷ τοῦ νὰ μεταποιήσωσιν αὐτὸ εἰς οἰνόσταγμα, ὡς λέγουσιν, (eau de vie) καὶ ἑπομένως εἰς κονιάκ. Σήμερον ὁ ἔντιμος ἐκ Κυνουρίας Βουλευτὴς ἠμφισβήτησεν ἀμφότερα. Διὰ τὰ τῆς Χαλκίδος εἶπεν, ὅτι ἠγόρασαν ἀληθῶς εὐθηνότατα ποσά τινα οἴνου, τὸν ὁποῖον αὐτοὶ παρίστανον ὡς προερχόμενον ἐκ μοσχάτου, ἀλλὰ μᾶς εἶπεν, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ, τεθὲν ἐντὸς δεξαμενῶν, ἐξύνισε. Περιέγραψαν πραγματικῶς ἐν ταῖς ἐφημερίσι τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα Χαλκίδος, ὅτι κατεσκεύασαν ἐπίτηδες δεξαμενὰς, ἐντὸς τῶν ὁποίων ἔθεσαν τὸ γλεῦκος. Ἴσως καὶ αὐτὴ ἡ μέθοδος, τῆς ὁποίας πρώτην φορὰν, νομίζω, ἐγένετο ἐφαρμογὴ ἐν Ἑλλάδι, τὸ νὰ ἐναποθέσωσι μέγα ποσὸν γλεύκους εἰς δεξαμενὰς, συνετέλεσε νὰ ἐπέλθῃ ἡ ζημία. Ὑποθέτω, ὅτι ὁ κ. Σταματόπουλος δὲν εἶπεν ἀνακριβές τι. Διὰ τὸν κ. Ἀνδρέαν Καμπᾶν ἐπίσης εἶναι γνωστὸν, ὅτι καὶ αὐτὸς ἔκαμε τοιαύτην προμήθειαν γλεύκους διὰ κονιὰκ, καὶ τὸ διετυμπάνισε μάλιστα εἰς τὰς ἐφημερίδας, καὶ προεκάλει οἱονδήποτε νὰ μεταβῇ εἰς τὸ κτῆμά του καὶ βεβαιώσῃ τοῦτο. Σήμερον καὶ αὐτὸ τὸ ἠμφισβήτησεν ὁ κ. Σταματόπουλος, βεβαιῶν ὅτι τὸν οἶνον αὐτὸν, ἂν τὸν ἀποθηκεύῃ, δὲν τὸν ἀποστάζει, δὲν τὸν μεταβάλλει εἰς κονιὰκ ἀλλὰ τὸν πωλεῖ ὡς οἶνον. Αὐταὶ εἶναι αἱ πληροφορίαι περὶ χρησιμοποιήσεως μεγάλων ποσῶν οἴνων εἰς κατασκευὴν κονιάκ. Ἄν αὐτὰ ἀφαιρέσωμεν, δὲν ἔχομεν παρὰ τὴν παραγωγὴν οἰνοπνεύματος, ἡ ὁποία γίνεται κατ’ ἔτος τακτικῶς ἐκ στεμφύλων. Πραγματικῶς ἐν ἁπάσῃ τῇ Ἑλλάδι γίνεται μεγάλου ποσοῦ στεμφύλων ἀπόσταξις. Δὲν ὑπάρχει χωρίον σχεδόν, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχουσιν εἷς ἢ δύο ἄμβυκες, ἀποστάζοντες ἐκ τῶν στεμφύλων οἰνόπνευμα. Τὸ οἰνόπνευμα αὐτὸ, ὡς γνωρίζομεν, ἢ τὸ μεταχειρίζονται εἰς πρώτην ἀπόσταξιν οἱ χωρικοὶ καὶ τὸ πίνουν, χωρὶς νὰ τὸ ὑποβάλλωσιν εἰς καθάρισμα, ὑπὸ τὴν λέξιν οὖζον...

§226ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Σούμα.

§227ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. .. ἢ τὸ καθαρίζουν εἰς δευτέραν ἀπόσταξιν οἱ ἴδιοι, ἢ τὸ μεταπωλοῦσιν εἰς τὰ ἀποσταλλακτήρια, τὰ ὁποῖα ἐφοδιάζουσι τὴν κατανάλωσιν μὲ τὰ καθαρισμένα οἰνοπνεύματα τῶν 90–96 βαθμῶν, ἐξ ὧν κατασκευάζονται τὸ ῥακὶ καὶ τὸ κονιὰκ καὶ τὰ διάφορα ποτά. Ἀρκετὸν ποσὸν τοιαύτης σούμας πραγματικῶς ἐκομίζετο καὶ ἐκαθαρίζετο ἐν Πειραιεῖ. Ἀπὸ δύο ὅμως ἐτῶν, ὅπως καὶ ἐγὼ ἤκουσα, ἀφ’ ὅτου ἐξέπεσεν ἡ τιμὴ τῶν οἴνων καὶ τῆς σταφίδος, ἠλαττώθη τὸ ποσὸν τὸ μετακομιζόμενον ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν εἰς σούμαν ἐκ στεμφύλων, καὶ χρησιμεύει ὁ οἶνος καὶ ἡ σταφίς. Ἀλλ’ ὅτι χρησιμεύει εἰς μετατροπὴν εἰς οἰνόπνευμα ποσὸν 10–15 ἑκατομμυρίων λιτρῶν σταφίδος, τοῦτο κατ’ οὐδένα λόγον δύναμαι νὰ παραδεχθῶ. Πρὸ ὀλίγου καιροῦ, ὁμιλῶν μετά τινος γινώσκοντος τὰ ἐν Πειραιεῖ, καὶ ἐρωτήσας ποῖον τὸ πιθανὸν ποσὸν, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται ἐν Πειραιεῖ, ἔμαθον παρ’ αὐτοῦ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερβαίνῃ τὰ 3 ἢ 4 ἑκατομμύρια λιτρῶν σταφίδος. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι, ἂν εἰς 35 δραχμὰς πωληθῇ ποσὸν σταφίδος σπουδαῖον ἐν Πειραιεῖ, ἀδύνατον νὰ μὴ ληφθῇ, εἴτε κατὰ τμήματα εἴτε καὶ ὅλον, ὑπό τινος συνεταιρισμοῦ, διότι συμφέρει ἡ ἀπόσταξίς του. Τοιαύτη κατανάλωσις σταφίδος εἰς οἰνοπνεύματα θὰ περιορίσῃ πιθανῶς τὴν ἀπόσταξιν οἴνων, ἂν ἤδη γίνηται τοιαύτη μεγάλου ποσοῦ, ἐκτὸς ἄν καὶ ὁ οἶνος προσφέρηται εἰς εὐτελεῖς τιμὰς. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τοῦ ζητήματος τοῦ ἄν θὰ βλαφθῇ ἡ οἰνοπαραγωγή τινων ἐπαρχιῶν ἐκ τῆς σταφίδος, φρονῶ ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν θὰ δυσκολευθῇ εἰς τὴν τιμὴν τῶν 35 δραχμῶν τὴν χιλιάδα νὰ διαθέσῃ ὁλόκληρον τὸ παρακρατηθησόμενον ποσόν.

§228ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ τὰ 50 ἑκατομμύρια;

§229ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἰς 35 δραχμὰς καὶ τὰ 50 ἑκατομμύρια βεβαίως. Διότι, ἂν βεβαιωθῶσι τὰ ἐν Πειραιεῖ οἰνοπνευματοποιεῖα, ὅτι εἰς 35 δραχμὰς δύνανται νὰ ἔχωσιν αὐτὸ τὸ ποσὸν, γνωρίζοντα τὰς τιμὰς τῶν ἀγορῶν τῆς Εὐρώπης καὶ δυνάμενα ἐκεῖ νὰ διαθέσωσι ποσὸν οἰνοπνεύματος προερχομένου ἐκ ξηρᾶς σταφυλῆς εἰς τιμὴν ἴσην ἐκείνης, εἰς τὴν ὁποίαν πωλεῖται τὸ βιομηχανικὸν οἰνόπνευμα, δὲν θέλουσι διστάσει, ἐκτὸς ἄν στερῶνται παντελῶς κεφαλαίων. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐκ τοῦ νομοσχεδίου ἔχει τὸ δικαίωμα τὰ τῆς ἐκτελέσεως νὰ κανονίσῃ διὰ διατάγματος, δύναται καὶ προθεσμίας νὰ χορηγήσῃ τοῖς ἀγορασταῖς τῆς σταφίδος, ὅσον ἀφορᾷ τὴν καταβολὴν τοῦ ἀντιτίμου. Τοῦτο θέλει διευκολύνει τὴν πώλησιν τοῦ παρακρατηθέντος ποσοῦ ἔτι μᾶλλον. Εἶναι δὲ δίκαιον, διότι τοσοῦτον ποσὸν οἰνοπνεύματος δὲν δύναται νὰ πωληθῇ ταχέως καὶ εὐκόλως, καὶ οἱ παραγωγοὶ αὐτοῦ θὰ βαρύνωνται μὲ τὴν προκαταβολὴν τοῦ τιμήματος. Ἄν ὑποθέσωμεν ὅτι εἶναι 50 ἑκατομμύρια ἡ σταφὶς, πρὸς 35 δραχ. θὰ στοιχίσῃ 1,600,000 δραχμὰς καὶ πλέον. Ἴσως ἐργοστασιάρχης, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν εὐθὺς νὰ τὸ μεταποιήσῃ, νὰ τὸ ἐξαγάγῃ καὶ νὰ τὸ πωλήσῃ, δὲν θὰ ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ προκαταβάλῃ τόσον μέγα ποσόν. Ἂν ὅμως ἐχορηγεῖτο περὶ τὴν πληρωμὴν εὐκολία διὰ προθεσμιῶν, περισσότερον ἠθέλομεν εὐκολύνει τὴν ἀγορὰν καὶ τὴν μεταποίησιν τοῦ ποτοῦ αὐτοῦ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀδύνατον οἱ αὐτοὶ καταστηματάρχαι, μεταποιοῦντες μέγα μέρος τοῦ ποτοῦ αὐτοῦ τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον πρὸς 35 δρ. θὰ ἀγοράσωσιν, εἰς οἶνον καὶ ἀποστάζοντες οἰνόσταγμα (eau de vie), νὰ πωλήσωσιν αὐτὸ εἰς πολὺ ἀνωτέραν τιμὴν τοῦ οἰνοπνεύματος, διότι τὸ οἰνόπνευμα, ὡς σᾶς εἶπον, δὲν ὑπερβαίνει σήμερον τὴν τιμὴν καθ’ ἑκατόλιτρον τῶν 32 φράγκων, ἀλλ’ ἀπόσταγμα οἴνου καταλλήλου δύναταί τις νὰ τὸ πωλήσῃ καθ’ ἑκατόλιτρον μέχρι 200 φράγκων. Τοιαύτη εἶναι σήμερον ἡ τιμὴ τῶν κατωτέρας ποιότητος οἰνοσταγμάτων (eaux de vie) τῶν νομῶν τῆς Charente, τὰ ὁποῖα πρὸ 40 ἐτῶν ἐτιμῶντο μόνον 50 φράγκων. Περὶ τιμῆς ἑλληνικοῦ κονιὰκ ἐν Βορδὼ 300 φράγκων τὸ ἑκατόλιτρον, ὡς ἐλέχθη πρὸ ὀλίγου, εἶναι, νομίζω, ὑπερβολή. Ὑποθέτω ὅτι εἰς οἰνόσταγμα ἐξ Ἑλλάδος, ἂν μὴ ἐβεβαιώθη ἔκτακτος ποιότης αὐτοῦ, ὀφειλομένη εἰς ἐξαιρετικὸν οἶνον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ τοιαύτη τιμή, ἀφοῦ ἡ fine champagne τιμᾶται σήμερον 270 φράγκα τὸ ἑκατόλιτρον. Αἱ συνήθεις σήμερον τιμαὶ τῶν ἄλλων οἰνοσταγμάτων εἶναι 70 ἕως 140 φράγκα τὸ ἑκατόλιτρον. Οἶνοι ξυνοὶ δὲν δύνανται βεβαίως νὰ δώσωσι τοιαύτην ποιότητα, ἀλλ’ εἶναι καλοὶ λευκοὶ οἶνοι, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ δώσωσιν ἀπόσταγμα τιμῆς μέχρις 140 δραχμῶν τὸ ἑκατόλιτρον. Ἑπομένως καὶ ἐν Ἑλλάδι δύναται ἑταιρία τις νὰ μεταποιήσῃ οὐχὶ ἀπ’ εὐθείας εἰς οἰνόπνευμα, ἀλλ’ εἰς οἰνόσταγμα ἐκ σταφιδίτου, μέγα μέρος τῆς σταφίδος αὐτῆς καὶ τότε ἠδύνατο νὰ ἐπιτύχῃ μεγαλειτέρας τιμάς. Ἀλλ’ αὗται εἶναι ὑποθέσεις, διότι ἑταιρίαν δὲν βλέπω ἐνώπιόν μας, ἑταιρίαν δηλαδὴ ἔχουσαν κεφάλαια καὶ δυναμένην νὰ μεταποιήσῃ τὴν σταφίδα εἰς οἶνον καὶ εἶτα εἰς οἰνόσταγμα καὶ ἔχουσαν ἀποθήκας, ἵνα τὸ διατηρήσῃ ἓν καὶ δύο ἔτη ὡς οἶνον τὸ πρῶτον καὶ μετὰ τὴν ἀπόσταξιν ἐν ἀνάγκῃ καὶ ὡς κονιάκ. Δὲν ἔχει ὅμως βεβαίαν τὴν ἐπιχείρησιν εἰς τὸ μέλλον, ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ δύναται ἡ ἑταιρία νὰ στηριχθῇ. Πρόκειται περὶ ποσοῦ σταφίδος, τὸ ὁποῖον ἐπὶ ἓν ἔτος μόνον ἀσφαλίζεται δι’ ἀπόσταξιν. Ὁπωσδήποτε δὲν πρόκειται ἤδη περὶ τούτου, καὶ νομίζω, ὅτι μὲ 35 δραχμὰς δύναται νὰ θεωρηθῇ ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ σταφὶς αὕτη θ’ ἀγορασθῇ ἀπὸ τοὺς ἐν Πειραιεῖ βιομηχάνους.

§230ΒΑΛΕΤΑΣ. Ἐκ τῆς ὁμιλίας τοῦ ἀξιοτίμου προαγορεύσαντος ἀπεδείχθη πόσον δίκαιον εἶχον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ φέρῃ εἰς ἡμᾶς πληροφορίας περὶ τῶν τιμῶν τοῦ οἰνοπνεύματος κατὰ ποιότητα καὶ κατ’ εἶδος.

§231Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰς πληροφορίας ταύτας, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀναγκαία ἡ ἰδιότης τοῦ Ὑπουργοῦ, ἵνα πορισθῇ τις, διότι ἕκαστος δύναται νὰ ἀρυσθῇ ταύτας ἀπὸ τὰ δημοσιεύματα τὰ καθ’ ἑβδομάδα γινόμενα. Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ὅμως τῶν Οἰκονομικῶν βεβαίως δὲν θὰ πορισθῇ αὐτάς.

§232ΒΑΛΕΤΑΣ. Ἡ παράκλησίς μου αὕτη σκοπὸν εἶχε νὰ δώσῃ ἐπισημότητά τινα εἰς τὴν πληροφορίαν ταύτην, διότι ἐδῶ γίνεται συχνότατα χρῆσις, ὀτὲ μὲν παρὰ τοῦ ἑνός, ὀτὲ δὲ παρὰ τοῦ ἄλλου, πληροφοριῶν, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ μὴ ἦναι ἀκριβεῖς. Ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας ἰσχυρίσθη, ὅτι εἶναι 35 φράγκα ἡ τιμὴ τοῦ ἀνύδρου οἰνοπνεύματος κατὰ ἑκατόλιτρον. Ἀλλὰ 1000 λίτραι σταφίδος δὲν παράγουσιν 100 ἀνύδρου οἰνοπνεύματος. Ἀλλὰ τὰς τιμάς, τὰς ὁποίας ἀνέφερε, τὰς ἀνέφερε χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν μὲ ποίας δαπάνας θὰ βαρυνθῇ τὸ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀποστελλόμενον οἰνόπνευμα. Τὰ πλεῖστα τῶν εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν ἔχουσι τέλος εἰσαγωγῆς βαρύτατον, καὶ ἐλαχίστη εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς τιμῆς τοῦ εὐρωπαϊκοῦ οἰνοπνεύματος, καὶ τῆς τιμῆς, εἰς ἣν δύναται νὰ συμφέρῃ ἡ πώλησις τοῦ ἑλληνικοῦ, θὰ ἀποδειχθῇ δὲ, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ ζημία, ἂν μὲ τὴν τιμὴν τῶν 35 δραχ. πρόκειται νὰ πωληθῇ οἰνόπνευμα ἐκ σταφίδος. Ἐπιμένω λοιπὸν λέγων, ὅτι ἡ παραγωγὴ οἰνοπνεύματος ἐκ σταφίδος μόνον ἐν Ἑλλάδι δύναται νὰ ἔχῃ κατανάλωσιν, οὐδαμῶς ὅμως εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ πρέπει νὰ μεταβληθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς πρὸς τοῦτο, ἂν ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταναλωθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τὸ παραχθησόμενον οἰνόπνευμα, ἵνα μὴ διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ καταλήξωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ καταστήσωμεν ἄχρηστα τὰ ἐκ τῶν ἀμπέλων προϊόντα, χωρὶς κἂν νὰ ἀνακουφίσωμεν τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν παραγωγὴν τῆς σταφίδος.

§233ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν οἱ ὑπολογισμοὶ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Μεσολογγίου ἦσαν ἀκριβεῖς δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη νὰ νομοθετήσωμεν, ὅτι τὸ οἰνόπνευμα τὸ παραχθησόμενον ἐκ τῆς σταφίδος πρέπει νὰ καταναλίσηται ἐν Ἑλλάδι ἠθέλομεν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀναγράψει καὶ ἐν τῷ προκειμένῳ νομοσχεδίῳ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἰς ἄλλο νομοσχέδιον ἀνεγράφη, τουτέστιν, ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ χρησιμοποιηθῇ πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν μόνον ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ βιομηχανία, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἐν Ἑλλάδι· διότι δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος, τὸ ὁποῖον ἐν Εὐρώπῃ πληρόνουσι τὰ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγόμενα οἰνοπνεύματα, καὶ τὸ ὅτι, ἂν πρόκειται ἐξ Ἑλλάδος νὰ εἰσάγωνται εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἄνω τῶν 5 ἑκατομμυρίων ὀκάδων οἰνοπνεύματος, θέλει διαταραχθῇ ἡ ἀγορά. Κατ’ ἐμὲ, οἱ ἀξιότιμοι ἐργοστασιάρχαι—δὲν ἠξεύρω τίνες—προσηνέχθησαν νὰ ἀγοράσωσι τὴν σταφίδα πρὸς 30 καὶ 35 δραχμὰς κατὰ χιλιάδα, ἕνα ἔχοντες σκοπὸν, νὰ κατασκευάσωσιν οἰνόπνευμα καὶ καταστήσωσι μὴ βιώσιμον τὴν βιομηχανίαν τὴν ἐσωτερικὴν, διότι πράγματι ἐκ τῆς μεταποιήσεως αὐτῆς εἰς οἰνόπνευμα θέλουσι κινδυνεύσει ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατασκευάζουσιν οἰνόπνευμα ἐξ οἴνου. Ἄλλοτε, προκειμένου περὶ τῆς παρακρατήσεως, συνεζητήθη τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ προσήχθησαν προτάσεις ἐκ Λονδίνου, κατὰ τὰς ὁποίας ἑταιρία ἀνελάμβανε τὴν μεταποίησιν τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ εἰς οἰνόπνευμα, ἀλλ’ ἐπὶ τιμῇ μὴ ὑπερτέρᾳ τῶν 30 δρ. Καὶ πάλιν ἐγεννᾶτο ἡ ἀμφιβολία, μήπως ἡ εἰσαγωγὴ τοιαύτης ποιότητος οἰνοπνεύματος ἤθελε διαταράξει τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως. Ἑπομένως εἶναι προτιμότερον, ἂν ᾖναι ἀπαραίτητον νὰ εἰσπράξωμεν 15% λόγῳ ἐνισχύσεως τῆς παραγωγῆς, τὸ ποσὸν τοῦτο νὰ καταστρέψωμεν, οὕτω δὲ ἐκλείπουσι καὶ οἱ φόβοι τοῦ ἐκ Πατρῶν συναδέλφου, ἢ νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν μεταποίησιν αὐτοῦ εἰς οἰνόπνευμα, ἀλλὰ τὴν πώλησιν αὐτοῦ ἐν τῇ ἡμεδαπῇ καὶ οὐχὶ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ.

§234Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ὑπόθεσις τοῦ κ. Βουλευτοῦ συνοψίζεται εἰς τὰ ἑξῆς· ἂν ἤθελον εὑρεθῇ βιομήχανοι νὰ ἀγοράσωσι 40 ἢ 50 ἑκατομμύρια, ἵνα κατασκευάσωσιν οἰνόπνευμα, ἐπειδὴ τὸ κατασκευασθησόμενον ἤθελεν ἀνέλθει εἰς πέντε ἑκατομμύρια ὀκάδας καὶ ἐπειδὴ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθῇ, θέλει δὲ καταναλωθῇ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἕπεται ὅτι θέλει μετατραπῆ ἡ ἀξία τοῦ ἐξ οἴνου κατασκευαζομένου οἰνοπνεύματος. Νομίζω ὅτι ὁ συλλογισμὸς εἶναι μονόπους· πρέπει νὰ δώσωμεν αὐτῷ καὶ τὸν δεύτερον πόδα. Ὑποθέσατε ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἤθελε προταθῆ, ἑπομένως δὲν θὰ ὑπῆρχε νόμος τοιοῦτος, καὶ ὅτι οὐδεμία ἐπρόκειτο νὰ παρασχεθῇ συνδρομὴ εἰς τὴν σταφίδα· ὑποθέσατε ὅτι, ἀφοῦ ὑπάρχει ἀποταμίευμα τῆς συγκομιδῆς τῶν δύο παρελθόντων ἐτῶν, ἀνερχόμενον εἰς 60 ἢ 70 ἑκατομμύρια, ἤθελον δὲ παραχθῆ ἐφέτος 400 ἑκατομμύρια, οὕτω δ’ ἤθελεν ἀναβιβασθῆ τὸ ἐκ τῆς ἐφετινῆς συγκομιδῆς παραχθησόμενον ποσὸν καὶ τὸ ἐκ τῆς παρελθούσης περίσσευμα εἰς 460 ἑκατομμύρια ἢ 470 ὑποθέσατε ὅτι δὲν ἤθελε κατορθωθῆ νὰ ἐξαχθῇ ἐφέτος τόσον ποσόν, ὅσον ἐξήχθη κατὰ τὸ 1893, καὶ ὅτι ἑπομένως ἤθελον περισσεύσει 100 ἑκατομμύρια. Ταῦτα βεβαίως οἱ κάτοχοι δὲν ἤθελον ῥίψει εἰς τὴν θάλασσαν, προχειρότερος δὲ τρόπος ἤθελεν εἶσθαι νὰ διαθέσωσιν αὐτὰ εἰς τὴν βιομηχανίαν, πρὸς 20 δραχμὰς τὴν χιλιάδα. Ποῖον ἤθελεν εἶσθαι τὸ ἀποτέλεσμα; Ἤθελε μετατραπῆ ἡ ἐθνικὴ πνευματοποιητικὴ βιομηχανία; Ὄχι. Ἂν ὑπάρχῃ συναγωνισμὸς μεταξὺ τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος καὶ τοῦ προϊόντος τῆς ἀμπέλου ὡς πρὸς τὴν χρῆσιν τὴν βιομηχανικήν, τὸν συναγωνισμὸν αὐτὸν δὲν δημιουργεῖ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ὑπάρχει ἐν τῇ φύσει τῶν πραγμάτων. Καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχε τὸ νομοσχέδιον, ὁ ἀνταγωνισμὸς ἤθελεν εἶσθαι ἴσως ἀγριώτερος, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον ἴσως ἀναστείλῃ τὴν ὁρμὴν αὐτοῦ, παρέχον εἰς τὴν σταφίδα προστασίαν τινά. Δὲν πρόκειται τὸ νομοσχέδιον νὰ συμφιλιώσῃ τοὺς δύο ἀνταγωνιζομένους, ἀλλὰ νὰ ἀπαγορεύσῃ χρῆσιν ἄλλων ὑλῶν πρὸς παραγωγὴν οἰνοπνεύματος, διότι, ἂν κατορθώσωμεν τὸ παραχθησόμενον οἰνόπνευμα νὰ εὕρῃ ἀνοικτὰς τὰς πύλας τῆς Ἀνατολῆς, βεβαίως δὲν ἤθελεν ἀρκέσει, ἤθελε δ’ ἐπιφέρει οὐχὶ τὴν καταστροφήν, ἀλλὰ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ προϊόντος τῆς ἀμπέλου. Ἀλλὰ ταῦτα λέγονται ἐν οὐ δέοντι, διότι πρόκειται περὶ ἑνὸς ἔτους. Ἐὰν πρόκειται νὰ σώσωμεν τὸ προϊὸν τῆς ἀμπέλου ἀπὸ τὸν ἀνταγωνισμόν, ἀρκεῖ νὰ ἀναγράψωμεν διάταξιν ὅτι τὸ εἰσενεχθησόμενον ἀντὶ φόρου ποσὸν τῆς σταφίδος θέλει διατεθῆ μετὰ τὴν πάροδον τῆς συγκομιδῆς τῆς ἀμπέλου, καὶ οὕτω θέλει ἐξασφαλισθῆ τὸ προϊὸν τῆς ἀμπέλου ἐκ τοῦ μεγάλου ὀλέθρου, τὸν ὁποῖον παριστῶσιν ὡς ἐπικείμενον. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον θέλει ἐξυπηρετήσει καὶ τὰ συμφέροντα τῆς οἰνοπνευματοποιητικῆς βιομηχανίας, διότι θέλει ἀποκλείσει τὰς λοιπὰς ὕλας, ἐξ ὧν παρήγετο οἰνόπνευμα ἐπὶ ζημίᾳ τῶν λοιπῶν προϊόντων. Οἱ πραγματευθέντες περὶ τῆς παραγωγῆς τοῦ οἰνοπνεύματος ἐκ στεμφύλων δὲν γνωρίζουσι τί συμβαίνει εἰς τὰ ἄλλα τμήματα τοῦ Κράτους. Ἐν Πελοποννήσῳ εἰς πᾶσαν κώμην καὶ χωρίον οἱ ἀμπελουργοὶ παράγουσι καὶ οἰνόπνευμα ἐκ τῶν στεμφύλων, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ ⅓ καταναλίσκεται εἰς οἰκογενειακὴν χρῆσιν, ἴσως καὶ κατὰ τὸ ἥμισυ.

§235ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἐν Κεφαλληνίᾳ ἕκαστος χωρικὸς ἐκ τῶν στεμφύλων παράγει οἰνόπνευμα, ὅπερ καταναλίσκει κατὰ τὸ διάστημα τοῦ χειμῶνος.

§236Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐν Γόρτυνι γνωρίζω ὅτι καταναλίσκεται τὸ ἥμισυ, τὸ ἕτερον δὲ ἥμισυ ἐξάγεται εἰς ἐμπορίαν. Ἐπειδὴ δὲ τὰ ἔξοδα τῆς παραγωγῆς εἰσιν ἐλάχιστα, διότι δὲν πληρόνουσι τὴν πρώτην ὕλην, δὲν πληρόνουσιν ὡσαύτως καύσιμον ὕλην, τὸ παραγόμενον πωλεῖται εἰς τιμὰς τόσον εὐθηνὰς, ὥστε οὐδὲν ἄλλο οἰνόπνευμα δύναται νὰ διαγωνισθῇ. Αὐτὴ λοιπὸν ἡ ἐγχώριος οἰνοπνευματοποιΐα δὲν θὰ ὑποστῇ καταστροφήν. Κατεστράφη ἀληθῶς ἄλλοτε, κατὰ τὸ 1883 καὶ 1884, ὅτε ἐξεδόθη ὁ νόμος περὶ φόρου ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων, διότι ἦτο αὐστηρὰ ἡ φορολογία, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πάθῃ σήμερον ὑπὸ τῆς οἰνοπνευματοποιΐας ἐκ σταφίδος. Φαντασθῆτε ὅμως, ἐὰν, ὡς κατὰ τὸ 1893 εἶχε πωληθῆ ἡ σταφὶς πρὸς 10 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ὡς ἐπωλεῖτο ἐν Καλάμαις, ἢ ἂν καταβιβασθῇ εἰς τὰ 8 λεπτὰ, καὶ αἱ τιμαὶ καταντήσωσιν εἰς 24 δραχμάς, φαντασθῆτε πόσον ποσὸν σταφίδος θὰ τραπῇ εἰς οἰνοπνευματοποιΐαν. Τὸ νομοσχέδιον ὅμως προλαμβάνει τοιαύτην κατάστασιν μετατροπῆς.

§237ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ἐχαρακτήρισε τὴν πρότασίν μου ὡς μονόποδα, διότι ὑπέλαβεν, ὅτι εἶμαι κατὰ τοῦ ἐγγείου φόρου ἐκ 15% εἰς εἶδος. Ἐγὼ δὲν εἶπον περὶ τούτου. Ἡ Κυβέρνησις ὑπέλαβεν, ὅτι ἠδύνατο πρὸς προστασίαν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς νὰ εἰσπράξῃ 15%, ἵνα ἀφαιρέσῃ οὕτω τὸ πλεόνασμα μεταξὺ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως, οὕτω δὲ παράσχῃ τὴν ζητουμένην παρὰ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς εὐεργεσίαν. Ἐγὼ ὅμως εἶπον, ὅτι, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς προστατεύει τὴν σταφιδοπαραγωγὴν, ἀφ’ ἑτέρου καταστρέφει τὴν οἰνοπαραγωγὴν, διότι, ἐὰν δὲν ἠθέλομεν παραδεχθῆ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅτι δηλ. τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον ἤθελεν εἰσπράξει τὸ Δημόσιον, ἤθελε διατεθῆ ἐν τῇ ἡμεδαπῇ, καὶ ἂν ἀντὶ τούτου προτιμήσωμεν τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ παραχθησομένου ἐξ αὐτοῦ οἰνοπνεύματος εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, τότε καὶ πάλιν κινδυνεύει ἡ οἰνοπαραγωγή. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε πρὸ ὀλίγου, ὅτι τὸ ὑπάρχον ἀπόθεμα τοῦ οἰνοπνεύματος δὲν εἶναι ἀπόθεμα ποσότητος τοιαύτης, ὥστε νὰ παράσχῃ ἡ Πολιτεία προστασίαν εἰς αὐτό. Ἐγὼ δὲν ἔχω λόγον ν’ ἀμφισβητήσω, ὅτι εἶναι δυνατὸν μεταξὺ τοῦ ἀποθέματος τούτου νὰ ὑπάρχῃ καὶ οἰνόπνευμα ὄχι καλῆς ποιότητος, ἀλλ’ ἐγὼ ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν ἤθελε νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν βιομηχανίαν ταύτην κανόνας προστατεύοντας τὴν πρόοδον αὐτῆς, νὰ εἰσαγάγῃ νόμους ἀγορανομικούς, δηλ. νὰ εἰσαγάγῃ νόμον ἐπιτρέποντα εἰς ἁρμοδίους ὑπαλλήλους νὰ ἐξετάζωσι τὸ οἰνόπνευμα καὶ θέτωσι σφραγῖδα ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐν Ἑλλάδι ἔχομεν παραγωγὴν οἰνοπνεύματος ἓξ ἑκατομμυρίων ὀκάδων, τὸ ὁποῖον παράγεται ἐκ στεμφύλων ἢ σταφίδος, ὀλίγιστον δὲ ποσὸν ἀνάξιον λόγου παράγεται ἐκ χαρουπίων. Δι’ αὐτὸ εἶπον, ὅτι, ἐὰν ἐμμείνῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει, καίριον τραῦμα θὰ ἐπιφέρῃ κατὰ τῆς οἰνοπαραγωγῆς, οὐδεμίαν δὲ θὰ φέρῃ ὠφέλειαν εἰς τὴν βιομηχανίαν τῆς οἰνοπνευματοποιΐας. Ὥστε δι’ αὐτοῦ οὐ μόνον δὲν συμφιλιώνει τὸν σταφιδοπαραγωγὸν πρὸς τὸν σταφυλοπαραγωγὸν, ἀλλὰ καὶ δημιουργεῖ χάσμα, τὸ ὁποῖον ἀδύνατον εἶναι νὰ μὴ βλάψῃ τὴν ἐσωτερικὴν παραγωγήν.

§238ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Οὐδέποτε δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν ἓξ ἑκατομμυρίων ὀκάδων, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι δαπανᾶται ἐν Ἑλλάδι...

§239ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Παράγεται, δὲν δαπανᾶται.

§240ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δαπανᾶται, ἀφοῦ δὲν ἐξάγεται εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Δύνασθε δὲ περὶ τούτου νὰ πεισθῆτε, ἂν ὑπάγητε εἰς τὰ χωρία μας. Θὰ ἴδητε τοὺς χωρικοὺς σχεδὸν ὅλους πίνοντες ῥακιά, 5 καὶ 6 τὴν ἡμέραν. Ἀλλ’ ἐὰν παράγηται ἓξ ἑκατομμυρίων ὀκάδων οἰνόπνευμα ἐν Ἑλλάδι, δύσκολον νὰ ὑποθέσω, ὅτι τὸ ἥμισυ παράγεται ἐξ οἴνου Ἀλλὰ ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ἐπιμένω. Ἐγὼ δύο παρατηρήσεις, αἵτινες ἀντετάχθησαν ἐναντίον ὅσων εἶπον πρίν, θέλω ἀντικρούσει. Εἶπον ὅτι ὑπολογίζω τὴν τιμήν τοῦ οἰνοπνεύματος ἐν τῷ ἐξωτερικῷ εἰς 32 φράγκα τὸ ἑκατόλιτρον, δὲν ἔλαβον δὲ ὑπ’ ὄψιν τὸν φόρον, τὸν ὁποῖον θὰ πληρώσῃ τὸ ἑλληνικὸν οἰνόπνευμα, εἰσαγόμενον εἰς τὴν ἀλλοδαπήν. Ἦτο ἔλλειψις ἐκ μέρους μου νὰ μὴ εἴπω ποῦ εἶναι δυνατὸν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ νὰ καταναλωθῇ τὸ ἑλληνικὸν οἰνόπνευμα. Ἑλληνικὸν οἰνόπνευμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταναλωθῇ ἐν χώραις, ἔνθα προστατευτικοὶ ἢ ταμιευτικοὶ δασμοὶ βαρύνουν αὐτὸ, ἀλλὰ μόνον ἐν Τουρκίᾳ καὶ Αἰγύπτῳ. Ἐκεῖ θὰ ἀπαντᾷ τὰ γερμανικὰ καὶ αὐστριακὰ οἰνοπνεύματα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἀξίαν 32 φράγκων ἐν τῷ τόπῳ τῆς παραγωγῆς καὶ τὰ ὁποῖα ὑποβάλλονται ἐν Τουρκίᾳ καὶ Αἰγύπτῳ εἰς τὰ αὐτὰ σχεδὸν ἔξοδα καὶ τὸν αὐτὸν εἰσαγωγικὸν δασμὸν τῶν 8%, ὁ ὁποῖος ἀνέκαθεν ἐπιβάλλεται ἐπὶ τῶν εὐρωπαϊκῶν οἰνοπνευμάτων καὶ δὲν μεταβάλλεται. Ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος ἐθεώρησε δεύτερον, ὅτι τὸ ποσὸν οἰνοπνεύματος, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποδώσωσι τὰ 50 ἑκατομμύρια σταφίδος, θὰ διαταράξῃ τὸ ἐμπόριον τῶν οἰνοπνευμάτων ἐν Εὐρώπῃ. Ἀλλὰ τὸ ποσὸν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον εἰς ἡμᾶς κάμνει ἐντύπωσιν, δηλ. τὰ 5 ἑκατομμύρια ὀκάδων οἰνοπνεύματος, ἤτοι 64 ἕως 65 χιλιάδες ἑκατολίτρων οἰνοπνεύματος, εἶναι ἐλάχιστον διὰ τὴν εὐρωπαϊκὴν ἀγορὰν, ἐν ᾗ προσφέρονται κατ’ ἔτος ἑκατομμύρια ἑκατολίτρων. Ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ μᾶς φοβίζῃ οὔτε τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξαγάγωμεν, οὔτε ὁ δασμὸς ὁ εἰσαγωγικός. Πρέπει νὰ προσέξωμεν εἰς τοῦτο, ὅπερ εἶναι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν, καὶ περὶ τοῦ ὁποίου, ἂν δὲν θεωρῶνται ἐπαρκῆ ὅσα ἐλέχθησαν, πρέπει νὰ ζητηθῶσιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν πληρέστεραι πληροφορίαι διὰ τὴν τρίτην συζήτησιν. Ἄν δηλονότι 35 δραχμὰς τὴν χιλιάδα πωλουμένη ἡ σταφὶς, δύναται νὰ δίδῃ οἰνόπνευμα, περὶ τοῦ ὁποίου νὰ ὑπάρχῃ βεβαιότης ὅτι δύναται νὰ συναγωνισθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς τὰ ξένα οἰνοπνεύματα. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10.

§242ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἀπαγορεύεται ἡ ἐν τῷ Κράτει ἀπόσταξις οἰνοπνεύματος ἐξ ἑτέρων ὑλῶν, πλὴν τῶν ἐκ τῶν ἀμπέλων καὶ σταφιδαμπέλων, ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1896. «Ἐπιτρέπεται ὅπως διὰ Β. Διατάγματος παρασχεθῇ ἀνάλογος προθεσμία πρὸς ἀπόσταξιν οἰνοπνεύματος ἐκ τῶν τυχὸν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου εὑρισκομένων ἐν ταῖς ἀποθήκαις τῶν οἰνοπνευματοποιείων ἄλλων ὑλῶν, πλὴν τῶν ἐκ τῶν ἀμπέλων καὶ σταφιδαμπέλων.»

§243ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι θὰ ἦναι δυνατὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν νὰ μᾶς δώσῃ τὴν πληροφορίαν περὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ ἐξ ἀμυλωδῶν εἰδῶν παραγομένου οἰνοπνεύματος, διότι ὁ νόμος φορολογεῖ κατ’ ὀκᾶν τὸ ποσὸν τὸ παραγόμενον ἐκ τοιούτων ὑλῶν.

§244Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ κομίσω τὴν πληροφορίαν ταύτην, ἀλλὰ συνιστῶ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μὴ τὴν πιστεύσῃ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαλσαμάκης ὑπέβαλε τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ 4 ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 255).

§246Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπροτάθη καὶ ἄλλη τροπολογία ὑπὸ τοῦ κ. Κοκκέβη, περὶ προσθήκης τελευταίου ἄρθρου, ἔχοντος οὕτω: «Ὁ παρὼν νόμος ἰσχύει ἀπὸ τῆς ἐπιούσης τῆς δημοσιεύσεως αὐτοῦ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως».

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ὑπαγομένων εἰς τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν.

§248ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν δὲν ἔχῃ δυσκολίαν, νὰ δεχθῇ νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς ἑτέραν συνεδρίασιν, διότι θὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν ἐπ’ αὐτοῦ, καὶ καλὸν ἤθελεν εἶσθαι, ἂν ὑποδείξω τινὰς τροπολογίας, ἵνα τὰς ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν. Ἐὰν ἐπιμένῃ νὰ συζητηθῇ ἀπόψε, ἐγὼ δηλῶ, ὅτι ἀδυνατῶ κατ’ αὐτὴν τὴν ὥραν, καὶ θέλω ἀπόσχει τῆς συζητήσεως.

§249ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, νὰ προχωρήσωμεν. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου δι’ ἀναστάσεως).

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Γ. Φαρμακοπούλου, ἔχουσα ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Οὐδεὶς διορίζεται γραφεὺς γʹ τάξεως, ἂν δὲν προϋπηρέτησεν ὡς τοιοῦτος ἐν Ὑπουργείῳ ἢ ἐν νομαρχίᾳ ἢ ἐφορίᾳ ἢ ταμείῳ αʹ ἢ βʹ τάξεως ὡς πρωτοκολλητὴς ἢ γραφεύς. «Γραφεὺς βʹ τάξεως οὐδεὶς διορίζεται, ἐὰν δὲν ἔχῃ προϋπηρετήσει ὡς γραφεὺς γʹ τάξεως ἐπὶ διετίαν, ἢ ἐὰν δὲν ἔχῃ ἀπολυτήριον Σχολαρχείου. «Οὐδεὶς διορίζεται γραφεὺς αʹ τάξεως, ἐὰν δὲν ἔχῃ προϋπηρετήσει ὡς γραφεὺς βʹ τάξεως ἐπὶ διετίαν, ἢ ὡς γʹ τάξεως ἐπὶ τετραετίαν.» Ἐπίσης ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Κοκκέβη, ἡ ἑξῆς: «Νὰ προστεθῇ εἰς τὴν πρώτην §, μετὰ τὰς λέξεις «πρώτης ἢ δευτέρας τάξεως ἐφορίας»: «ἢ πρωτοκολλητὴς καὶ γραφεὺς πλέον τῆς τριετίας τρίτης τάξεως ἐφορίας.»

§251Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κοκκέβη θέλω λάβει ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν· ἡ τροπολογία τοῦ κ. Φαρμακοπούλου ἀναιρεῖ μίαν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, τὴν βάσιν, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ γείνῃ μὲ ἀπολυτήριον τοῦ Σχολαρχείου ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου· οὕτω τροπολογουμένου τοῦ ἄρθρου πρώτου, διορίζεται γραφεὺς τρίτης τάξεως, ὅστις ὑπηρέτησεν εἰς ταμεῖον ἢ ἐφορίαν ὡς πρωτοκολλητὴς ἢ γραφεύς· ἀλλ’ εἰς ταμεῖον ἢ ἐφορίαν δύναται νὰ ὑπηρετήσῃ μὲ ἀπολυτήριον Σχολαρχείου.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Φαρμακοπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§253Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν ἀρχῇ τῆς βʹ καὶ γʹ παραγράφου, μετὰ τὸ «ὅπως δὲ διορισθῇ» παρακαλῶ νὰ προστεθῇ «ἢ προαχθῇ».

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§255Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ λογιστὴς τῆς Βουλῆς ἔχει μισθὸν ὑπουργικοῦ γραμματέως αʹ τάξεως· ἑπομένως νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὴν θέσιν καὶ τὸν βαθμὸν γραμματέως βʹ τάξεως, καὶ νὰ τεθῇ εἰς τὴν θέσιν καὶ τὸν βαθμὸν γραμματέως αʹ τάξεως.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ὑπάρχουσι τροπολογίαι τοῦ κ. Τράκα καὶ τοῦ κ. Γ. Φαρμακοπούλου (ἀναγινώσκονται).

§257ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί προτείνει ὁ κ. Τράκας;

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνει νὰ προστεθῇ, μετὰ τὰς λέξεις «ἀπολυτηρίου Σχολαρχείου», ἐν τῇ πρώτῃ παραγράφῳ: «καὶ ὁ ἐξασκῶν πρὸ ἔτους τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δικηγόρου διδάκτωρ τῆς Νομικῆς καὶ ὑπηρετήσας πλέον τοῦ ἔτους ὡς γραφεὺς Νομαρχίας».

§259Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ ἔχει ὑπηρεσίαν ἑνὸς ἔτους ὡς δικηγόρος καὶ ἑνὸς ἔτους ὡς γραφεὺς Νομαρχίας. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον λαμβάνει βαθμὸν ὑπουργικοῦ γραμματέως βʹ τάξεως ὁ διδάκτωρ ἢ προλύτης τῆς Νομικῆς, ἐὰν ὑπηρέτησεν ἐπὶ δύο ἔτη. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Φθιώτιδος ἀντικαθιστᾷ τὴν ὑπηρεσίαν ἑνὸς γραφέως, τοῦ γραφέως αʹ τάξεως, μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δικηγόρου ἐπὶ ἓν ἔτος. (Διάλογοι).

§260Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δεχθῇ ὡς ὑπηρεσίαν καὶ τὴν ἐξάσκησιν τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος, ἐὰν ὑπηρέτησεν ἐπὶ δύο ἔτη.

§261ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὡς δικηγόρος;

§262Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§263ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ μὴ ὑπῆρξεν ὑπάλληλος;

§264Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§265ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τότε ἀνατρέπεται ὅλη ἡ οἰκονομία τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ ὑπηρεσία ἐν τῷ Ὑπουργείῳ εἶναι διάφορος τῆς τοῦ δικηγόρου.

§266Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ ἀντικαθιστᾶτε τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ γραφέως μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τὴν δικηγορικήν;

§267Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§268Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν.

§269ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἵνα διορισθῇ τις γραφεὺς αʹ τάξεως, πρέπει νὰ ᾖναι διδάκτωρ ἢ προλύτης τῆς Νομικῆς ἢ τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ Ἐθνικοῦ ἢ ἄλλου ὁμοταγοῦς Πανεπιστημίου. Ἐὰν παραδεχθῶμεν, ὅτι ὁ διδάκτωρ, ἐπαγγελλόμενος τὸν δικηγόρον, δύναται νὰ διορισθῇ γραμματεὺς βʹ τάξεως, οὐδεὶς διδάκτωρ θὰ θελήσῃ ποτὲ νὰ διορισθῇ γραφεὺς αʹ τάξεως.

§270Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. «Καὶ ἐξασκήσας τὸ ἐπάγγελμά του».

§271ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι ὅλως διάφορος ἡ ὑπηρεσία τῆς ἐξασκήσεως τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος πρὸς τὴν τοῦ γραφέως αʹ τάξεως, διότι ὁ γραφεὺς οὗτος ἀσκεῖται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§272Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν ἀντιγραφήν;

§273ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Οὐδόλως· ὁ γραφεὺς αʹ τάξεως διεκπεραιοῖ ὑπηρεσίαν, καὶ ἐὰν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν ὑπαλλήλους γνωρίζοντας τὴν ὑπηρεσίαν, πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν τὴν ἐξάσκησίν των ἐν αὐτῇ.

§274Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἰδέα σας.

§275Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ προστεθῇ εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου «οἱ διατελέσαντες εἰς τὴν θέσιν γραμματέως βʹ τάξεως ἢ γραφέως αʹ τάξεως ἐν ταῖς ὑπηρεσίαις τῶν Ὑπουργείων ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν δύνανται νὰ διορισθῶσιν αὖθις μὲ τὸν βαθμὸν, ὃν εἶχον.»

§276ΡΑΛΛΗΣ. Καθ’ οἱονδήποτε χρόνον; Διότι ἔχομεν δύο περιόδους τῆς ὑπαλληλίας, τὴν πρὸ τοῦ χρόνου τῶν προσόντων καὶ τὴν μετὰ ταῦτα.

§277Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ χρόνου τοῦ πρὸ τῶν προσόντων. Οὐδεὶς τῶν ὑπαλλήλων τῆς ἐποχῆς ἐκείνης θὰ ᾖναι εἰς θέσιν νὰ λάβῃ τοιαύτην θέσιν.

§278Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἤκουσα τὴν γνώμην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν, καθ’ ἣν θεωρεῖται ὡς ὑπηρεσία καὶ ἡ ἐξάσκησις τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος ἐπὶ τετραετίαν.

§279Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι ὑπηρεσία τοῦ δικηγόρου δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν τοῦ ὑπαλλήλου.

§280Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ νὰ σημειωθῇ, ὅτι οἱ προϋπηρετήσαντες ἐν ὁμοιοβάθμῳ θέσει ἐν οἱῳδήποτε Ὑπουργείῳ ἔχουσι τὰ προσόντα.

§281ΤΡΑΚΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀποφανθῇ, ἐὰν δέχηται τὴν τροπολογίαν μου, διότι νομίζω, ὅτι ὁ ἀσκῶν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δικηγόρου εἶναι ἱκανώτερος ἀπὸ τὸν προλύτην, ὅστις διὰ μιᾶς ἔρχεται νὰ γείνῃ ὑπάλληλος, μολονότι ὑπηρέτησε δύο ἔτη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ὡς γραφεύς. Εἶναι ἄδικον ὁ τοιοῦτος δικηγόρος νὰ μὴ δύναται νὰ διορισθῇ γραμματεὺς βʹ τάξεως.

§282Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς βεβαιῶ εἰλικρινῶς, ὅτι τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δικηγόρου δὲν θεωρῶ ἐξομοιουμένην μὲ τὴν διοικητικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπαλλήλου, μάλιστα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§283Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μεταξὺ τῶν διοριζομένων εἰς τὴν θέσιν γραμματέως βʹ τάξεως εἶναι καὶ οἱ ἔχοντες ἀπολυτήριον Σχολαρχείου καὶ ἑξαετῆ ὑπηρεσίαν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν γραφέως αʹ τάξεως. Ἀλλ’ ὑπάρχουσιν ὑπάλληλοι, οἵτινες ἔχουσι μὲν ἀπολυτήριον Σχολαρχείου, ἔχουσιν ὑπηρεσίαν δεκαετῆ, ἀλλὰ δὲν ἔχουσιν ὑπηρεσίαν ἑξαετῆ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον, ὅτι δύνανται νὰ διορίζωνται γραμματεῖς βʹ τάξεως οἱ ἔχοντες ἀπολυτήριον Σχολαρχείου καὶ ὑπηρεσίαν δεκαετῆ, ἐν τῇ ὁποίᾳ νὰ ὑπάρχῃ ὑπηρεσία γραφέως αʹ τάξεως διετής· διότι, ἐάν τις ὑπηρέτησεν ὡς γραφεὺς αʹ τάξεως ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν ἢ ἐν ἄλλῳ Ὑπουργείῳ ἐπὶ διετίαν, ἔχῃ δὲ ὑπηρεσίαν ὀκταετῆ ἄλλην, ἤτοι τὸ ὅλον δεκαετῆ ὑπηρεσίαν, νομίζω ὅτι δύναται νὰ ᾖναι ἴσος μὲ τοὺς ἄλλους.

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλετε τροπολογίαν;

§285Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα· τὴν καταθέτω, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν ἄλλην ἀνάγνωσιν.

§286ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐν τῷ γʹ ἐδαφίῳ λέγεται (ἀναγινώσκει): «Δύναται ὅμως νὰ διορισθῇ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργικὸς γραμματεὺς αʹ τάξεως 1) καὶ ὁ ἔχων δίπλωμα ἀνεγνωρισμένης Γεωπονικῆς Σχολῆς καὶ ὑπηρετήσας ἐπὶ πενταετίαν ὡς καθηγητὴς ἢ ὡς ὑποδιευθυντὴς τοιαύτης Σχολῆς, ἢ ἔχων δίπλωμα διδακτορικὸν τῆς Σχολῆς τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν, ἐὰν ἐδίδαξεν ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ μάθημα τῆς εἰρημένης Σχολῆς, ἀλλὰ μόνον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ γεωργικοῦ τμήματος τοῦ εἰρημένου Ὑπουργείου.» Ἐπίσης εἰς τὸ βʹ ἐδάφιον λέγεται (ἀναγινώσκει): «καὶ ὁ ἔχων πανεπιστημιακὸν δίπλωμα διδάκτορος ἢ προλύτου τῆς Νομικῆς Σχολῆς, καὶ ἐνασκήσας ἐπὶ ἑξαετίαν τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα, ἀλλὰ μόνον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν εἴτε τοῦ ἐπὶ τῆς δημοτικῆς διοικήσεως τμήματος τοῦ εἰρημένου Ὑπουργείου, εἴτε τοῦ δικαστικοῦ τμήματος ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν.» Ἀλλ’ αὐτὸς μόνον ἐν τῷ τμήματι τῆς δημοτικῆς διοικήσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Νομίζω ὅτι ἠδύναντο οἱ αὐτοὶ, ἐπὶ βραχυτέρᾳ ὑπηρεσίᾳ, νὰ γίνωνται δεκτοὶ καὶ ὡς ὑπουργικοὶ γραμματεῖς βʹ τάξεως, δηλαδὴ ὁ μὲν τῆς πρώτης κατηγορίας μετὰ διδασκαλίαν τριετῆ, ὁ δὲ τῆς δευτέρας μετὰ ἐξάσκησιν τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματός του ἐπὶ τριετίαν. Τοιουτοτρόπως εὐκολώτερον θὰ στρατολογῶνται καὶ θὰ μορφῶνται ἐκ νεαρωτέρας ἡλικίας εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ὅσον νεώτεροι εἰσέρχονται οἱ ὑπάλληλοι ἀπὸ τῶν κατωτέρων βαθμῶν, τόσον καλλίτεροι μορφοῦνται.

§287Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἰδοὺ διατὶ δὲν περιελήφθησαν. Ὁ ἔχων δίπλωμα Γεωπονικῆς Σχολῆς καὶ ὁ διδάκτωρ τοῦ Πανεπιστημίου δὲν καλοῦνται διὰ τὴν ἐμπειρίαν τὴν ὑπηρεσιακὴν, διοριζόμενοι εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ γραμματέως αʹ τάξεως, ἀναλαμβάνουσιν ἀξίωμα, τὸ ὁποῖον λέγουσιν εἰς τὴν Γαλλίαν chef de Section ἢ chef du Bureau, ἤτοι λαμβάνουσι τὸν φάκελλον, μελετῶσι τὰ ἐν αὐτῷ ἔγγραφα καὶ προβάλλουσι μετὰ τὴν μελέτην εἰς τὸν τμηματάρχην τὴν γνώμην των. Ὁ γραμματεὺς βʹ τάξεως δὲν ἔχει τοιαύτην ὑπηρεσίαν· εἶναι ὑπάλληλος, ὅστις ἐργάζεται εἰς ὑποδεεστέρας ὑπηρεσίας, ἑπομένως δὲν ἐνομίσαμεν ὅτι ἔπρεπεν ἕνα ἐπιστήμονα, τὸν ὁποῖον καλοῦμεν διὰ τὰς ἐπιστημονικάς του γνώσεις, νὰ θέσωμεν εἰς τὴν θέσιν γραμματέως βʹ τάξεως.

§288ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ τμῆμα τὸ γεωργικὸν πρέπει νὰ διευθύνηται καὶ συγκροτῆται παρ’ ἀνθρώπων εἰδικῶν, οἵτινες ἐξῆλθον ἀπὸ Γεωργικὰς Σχολάς· διὰ τοῦτο ἐζήτησα, ὅπως καὶ βʹ τάξεως γραμματεῖς προσλαμβάνωνται ἐν τῷ γεωργικῷ τμήματι ἐκ τῶν Γεωργικῶν Σχολῶν, ἂν δὲ ἦτο δυνατόν, θὰ ἐζήτουν καὶ οἱ τῶν κατωτέρων ἀκόμη βαθμῶν ὑπάλληλοι τοῦ τμήματος νὰ στρατολογῶνται ἐξ εἰδικῶν νέων, μεμορφωμένων διὰ γεωργικῶν σπουδῶν. Αἱ γεωργικαὶ γνώσεις δὲν ἀποκτῶνται ἐν τῷ τμήματι, ἀλλὰ πρέπει πρὶν ν’ ἀπέκτησαν αὐτὰς ἐν εἰδικοῖς σχολείοις. Ἑτέραν παρατήρησιν φέρω ὡς πρὸς τοὺς ἔχοντας διδακτορικὸν δίπλωμα Σχολῆς τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν. Οἱ τοιοῦτοι δὲν ἔχουσι θέσιν ἐν τῷ γεωργικῷ τμήματι. Δὲν λέγω ὅτι δὲν ἔχουσι σχέσιν αἱ φυσικαὶ γνώσεις, ἀλλ’ ἔχουσι θέσιν τοιαύτην, ὁποίαν δύναται νὰ ἔχωσι καὶ οἱ δικαστικοὶ, διότι καὶ ζητήματα δικαστικὰ ἐγείρονται καθ’ ἡμέραν εἰς τὸν κλάδον τῆς γεωργίας, δὲν ἔχουσιν ὅμως σχέσιν ἄμεσον, συχνὴν, στενήν. Ὁ φυσικὸς δὲν σχετίζεται μὲ τὸ τμῆμα, ὡς ὁ ἐκ Γεωπονικῆς Σχολῆς ἐξερχόμενος· δὲν ἠξεύρω δὲ ποῖον πνεῦμα ὡδήγησεν, ὥστε νὰ εἰσαχθῶσι καὶ τοιοῦτοι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἀλλὰ τοὐλάχιστον μὲ ποῖον τίτλον; ὅτι ἐδίδαξαν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Ὥστε καὶ ἂν ἐδίδαξέ τις φυσικὴν π.χ. ὡς ὑφηγητής,—γνωρίζομεν δὲ κατὰ τινα τρόπον γίνονται οἱ ὑφηγηταὶ καὶ ποία εἶναι ἡ διδασκαλία των ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ,—δύναται νὰ διορισθῇ εἰς τὸ γεωργικὸν τμῆμα, ἐνῷ ὁ δικηγόρος, διὰ νὰ διορισθῇ εἰς τὸ τμῆμα τῆς δημοτικῆς διοικήσεως, πρέπει νὰ ὑπηρετήσῃ ἐπὶ ἑξαετίαν ὡς δικηγόρος. Διατὶ ὁ τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν διδάκτωρ νὰ ἔχῃ τὸ ἐξαιρετικὸν αὐτὸ προνόμιον;

§289Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι ὁ κλάδος αὐτὸς πρέπει νὰ καταρτισθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν πληρέστερος, καὶ ὅτι πρέπει νὰ φροντίσωμεν, ἵνα δοθῇ πᾶσα ἐνίσχυσις εἰς τὸν κλάδον αὐτὸν τῆς ἐθνικῆς βιομηχανίας. Μοὶ φαίνεται μάλιστα, ὅτι κατὰ τὴν δευτέραν Σύνοδον πρέπει νὰ προταθῶσι σχέδια πληρέστερα ἐν νομοσχεδίῳ, ὅτι πρέπει ν’ ἀντικαταστήσωμεν πάσας τὰς Γεωργικὰς Σχολὰς διὰ γεωργικῶν σταθμῶν, νὰ συστηθῶσι δὲ γεωργικοὶ σταθμοὶ ἐν ἑκάστῳ νομῷ, καὶ πρέπει οἱ γεωργικοὶ οὗτοι σταθμοὶ νὰ ἀνταποκρίνωνται πρὸς τὸ ἐπικρατοῦν εἶδος τῆς καλλιεργείας ἐν τῷ νομῷ ἐκείνῳ· ἔχομεν δὲ καὶ ἀνάγκην ἀνθρώπων εἰδικῶν. Ἀναγραφὴ τῶν προσόντων αὐτῶν παρασκευάζει ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ γεωργικοῦ τμήματος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§290ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ἐπὶ τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ πρώτου ἄρθρου παρατηρῶ, ὅτι διορίζεται γραφεὺς πρώτης τάξεως ὁ ὑπηρετήσας ἐν Ὑπουργείῳ ὡς γραφεὺς δευτέρας τάξεως ἐπὶ τριετίαν· ἀλλ’ ὁ ὑπηρετήσας ὡς γραφεὺς πρώτης τάξεως ἐν Ὑπουργείῳ δὲν βλέπω νὰ διορίζηται πουθενά.

§291Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπουργικὸς γραμματεὺς δευτέρας τάξεως δύναται νὰ διορισθῇ ὁ γραφεὺς πρώτης τάξεως.

§292ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Δὲν λέγετε ἐν Ὑπουργείῳ. Καὶ τί ἐννοεῖτε διὰ τοῦ Ὑπουργείου; Δὲν γίνεται διάκρισις. Ὅταν λέγητε «ἐν Ὑπουργείῳ», δύναται νὰ ἐννοηθῇ καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν.

§293Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐπιγραφὴ ἔχει οὕτως (ἀναγινώσκει) «Περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ὑπαγομένων εἰς τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν» ἑπομένως ἐν αὐτῷ κανονίζεται τίνες διορίζονται ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§294ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, κ. Πρόεδρε. Εἷς ὑπηρέτησεν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τριετίαν ὡς γραφεὺς πρώτης τάξεως μὲ διαγωνισμόν. Λοιπὸν πρέπει νὰ ἔχῃ αὐτὸς τὸ ἴδιον δικαίωμα μὲ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ὡς γραφεὺς πρώτης τάξεως.

§295Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν θὰ ὑπηρέτησεν ἔν τινι τμήματι, ἢ ἐν τῷ τμήματι τοῦ πυροβολικοῦ, ἢ ἐν τῷ τμήματι τοῦ μηχανικοῦ, ἢ ἐν τῷ τμήματι τῶν γενικῶν ἐπιτελῶν. Τί κοινὸν ἔχει ἡ ὑπηρεσία αὕτη μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν;

§296ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ τῶν ἄλλων Ὑπουργείων ἡ ὑπηρεσία δὲν ἔχει κοινόν τι μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§297Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἔχει. Οὕτω π. χ. ὁ ὑπηρετήσας ἐν τῷ λογιστηρίῳ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν δύναται νὰ ὑπηρετήσῃ καὶ ἐν τῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§298ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀλλ’ ὁ ὑπηρετήσας ἐν τῷ τμήματι τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως;

§299Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διατὶ ὄχι, ἀφοῦ εἶναι διδάκτωρ τῆς Νομικῆς;

§300ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§301ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν εἶμαι ἐναντίος κατ’ ἀρχὴν τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἐπιστημόνων εἰς τὸ τμῆμα τῆς γεωργίας· καθιεροῦται ὅμως διὰ τοῦ ἄρθρου ἓν προνόμιον ὑπέρ τινων διδακτόρων. Διδάκτορες εἶναι καὶ ὁ τῆς Νομικῆς καὶ ὁ τῆς Γεωπονικῆς Σχολῆς, οὓς δέχεται τὸ ἄρθρον 2. Ἀλλὰ διὰ μὲν τὸν τῆς Νομικῆς ἀπαιτεῖται, ἵνα διορισθῇ γραμματεὺς αʹ τάξεως, ἑξαετὴς ἐξάσκησις τοῦ ἐπαγγέλματος, διὰ τὸν τῆς Γεωπονικῆς ἀπαιτοῦνται τρία ἔτη διδασκαλίας, διὰ τὸν διδάκτορα ὅμως τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν δὲν ἀπαιτεῖται ὡρισμένον τι (ἀναγινώσκει): «ἢ ἔχων δίπλωμα διδακτορικὸν τῆς Σχολῆς τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν, ἂν ἐδίδαξεν ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ μάθημα τῆς εἰρημένης Σχολῆς, ἀλλὰ μόνον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ γεωργικοῦ τμήματος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν». Ὡς ἔχει ἡ φράσις, πρόκειται περὶ τῆς Σχολῆς τοῦ ἡμετέρου Πανεπιστημίου, τῆς ὁποίας ἡ συγκρότησις, ὅσον ἀφορᾷ τὰς φυσικὰς ἐπιστήμας, γνωρίζομεν πάντες πόσον ἀτελὴς εἶναι. Πᾶν ἄλλο δύνανται οἱ ἐξ αὐτῆς ἐξερχόμενοι ἢ νὰ καυχηθῶσιν, ὅτι κατηρτίσθησαν καλῶς εἰς τὰς φυσικὰς ἐπιστήμας. Δὲν καταρτίζονται ἢ ἀτελέστατα. Καὶ ὅμως δι’ αὐτὸν ἀρκεῖ ὡς ὑφηγητὴς νὰ ἐδίδαξεν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ἐπὶ ἓξ μόνον μῆνας. Δὲν πρόκειται περὶ δύο ἀνθρώπων, ὅπως εἶπεν ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς ἐκ Σύρου. Πρόκειται περὶ τῆς ἐξαιρετικῆς αὐτῆς διατάξεως.

§302ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Οὕτω τὸ εἶχον διατυπώσει.

§303Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ τὸ ἀφῆκα γενικόν.

§304ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Ὅσα δὲ βιβλία γεωργικὰ ἐγράφησαν, περὶ βοτανικῆς κλπ., ὅλα αὐτὰ ἐγράφησαν ἀπὸ διδάκτορας τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν.

§305ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν γνωρίζω τοῦτο, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ἀορίστως ἡ φράσις διδασκαλία ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ καθιστᾷ ἀνισότητα καὶ προνόμιον ὑπὲρ τῶν διδακτόρων τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν τοῦ ἡμετέρου Πανεπιστημίου, εἰς οὐδένα λόγον στηριζόμενον. Ἔπρεπε τοὐλάχιστον ν’ ἀπαιτῆται νὰ ἐδίδαξαν ὡρισμένον χρόνον μάθημά τι σχετικόν.

§306ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Ἀρκεῖ ὅτι ἐδίδαξαν ἀπὸ τῆς Ἀκαδημαϊκῆς ἕδρας καὶ θέμα συγγενὲς πρὸς τὴν γεωργίαν, δηλαδὴ τὴν βοτανικὴν κλπ.

§307ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τῆς πρώτης παραγράφου. Θεωρῶ σκληρὸν ν’ ἀπαιτῆται νὰ γείνῃ τις ὑπουργικὸς γραμματεὺς δευτέρας τάξεως μετὰ ἑξαετῆ ὑπηρεσίαν, ἐὰν ἔχῃ μόνον ἀπολυτήριον Σχολαρχείου, χωρὶς νὰ καταλογίζηται καμμία τυχὸν ἄλλη δημοσία ὑπηρεσία αὐτοῦ. Πρέπει δηλαδὴ ἐπὶ ἑξαετίαν νὰ ὑπηρετήσῃ ὡς γραφεὺς ὑπουργικὸς αʹ τάξεως. Διατὶ νὰ μὴ ὑπολογίζηται π. χ. ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπογραμματέως τοῦ ἐπαρχείου, ἀφοῦ ὁ ὑπογραμματεὺς τοῦ ἐπαρχείου ἰσοδυναμεῖ μὲ ὑπογραμματέα τοῦ Πρωτοδικείου;

§308Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Διατὶ ὑποθέτετε τοῦτο; Τὸ νομοσχέδιον ἀναφέρει: «ἢ μετὰ ἑξαετῆ, ἐὰν εἶχεν εἰσαχθῆ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν διὰ μόνου τοῦ ἀπολυτηρίου τοῦ Σχολαρχείου». Ἂς ἐξετάσωμεν εἰς ποίαν ὑπηρεσίαν εἰσάγεται διὰ μόνου τοῦ ἀπολυτηρίου τοῦ Σχολαρχείου. Εἰσάγεται μόνον ἐν τῇ νομαρχίᾳ ἢ ἐν ἐπαρχείῳ ἢ ἐν οἰκονομικῇ ἐφορίᾳ, οὐχὶ δὲ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ.

§309ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Παρουσιάζεται εἷς καὶ ζητεῖ νὰ διορισθῇ γραμματεὺς δευτέρας τάξεως καὶ παρουσιάζει τίτλους ἑξαετοῦς καὶ ἑπταετοῦς καὶ ὀκταετοῦς ὑπηρεσίας· ἀλλὰ μεταξὺ αὐτῶν εἶναι καὶ γραφεῖς καὶ γραμματεῖς ἐπαρχείων.

§310Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν διορίζεται. Ἐξετάσατε τὴν πρώτην παράγραφον τοῦ ἄρθρου 1. Πῶς διορίζεταί τις γραφεὺς τρίτης τάξεως; Γραφεὺς τρίτης τάξεως διορίζεται ὁ ἔχων ἀπολυτήριον Γυμνασίου, ἢ ὁ ἔχων ἀπολυτήριον Σχολαρχείου· ἀλλ’ ὁ ἔχων ἀπολυτήριον Γυμνασίου διορίζεται ἀμέσως, ὁ δὲ ἔχων ἀπολυτήριον Σχολαρχείου, ἐὰν διετέλεσεν ἐπὶ δύο ἔτη εἴτε ἐν νομαρχίᾳ, εἴτε ἐν οἰκονομικῇ ἐφορίᾳ πρώτης ἢ δευτέρας τάξεως.

§311ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Λοιπὸν ἐννοεῖτε ὑπηρεσίαν οὐχὶ ἐν τῷ βαθμῷ γραφέως πρώτης τάξεως;

§312Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι, διότι εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ γραφέως δὲν δύναται νὰ εἰσέλθῃ ἀμέσως.

§313ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ ἐδάφιον αʹ τοῦ ἄρθρου 2 ὑπεβλήθη τροπολογία, ὑπ’ ἐμοῦ καὶ ἑτέρων εἴκοσι Βουλευτῶν ὑπογεγραμμένη. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ τὴν ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, καὶ αὔριον τὸ πρωῒ νὰ συζητηθῇ (ἀναγινώσκει): «Ἀπὸ τοῦ αʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 2 ἀπαλείφεται ἡ λέξις «διεκπεραιωτής», προστίθεται δ’ ἐν τῷ βʹ ἐδαφίῳ τοῦ ἰδίου ἄρθρου, μετὰ τὰς λέξεις «ὡς διορθωτὴς τῶν ἐντύπων», ἡ φράσις «ἢ διεκπεραιωτής, ἐὰν ἔχῃ δίπλωμα διδάκτορος τῆς Νομικῆς Σχολῆς καὶ ἐξήσκησεν ἐπὶ διετίαν τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα».

§314Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὸ τέλος τῆς βʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 2 προσετέθη μόνον τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ὡσαύτως ὁ διατελέσας ἐν τῇ Βουλῇ εἴτε ὡς διορθωτὴς τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, εἴτε ὡς διορθωτὴς τῶν ἐντύπων, εἴτε ὡς λογιστὴς μετὰ διετίαν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ταύτῃ.»

§315Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ἀφοῦ διορίζει διδάκτορας τῆς Νομικῆς, ἀσκήσαντας τὸ ἐπάγγελμά των ἐπὶ ἑξαετίαν, νὰ περιλάβῃ εἰς τὴν διάταξιν ταύτην καὶ τοὺς ἐργασθέντας εἰς τὸ δικαστικὸν τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, διότι εἶναι καθαρὰ δικαστικὴ ὑπηρεσία.

§316Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα, ἔχετε δίκαιον.

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Τράκα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Γ. Φαρμακοπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§318Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου τούτου νὰ προστεθῇ: «ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν». Οὕτω δὲ γίνεται: «ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου.»

§319ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Γ. Φαρμακοπούλου, ἔχουσα ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ν’ ἀπαλειφθῶσιν αἱ λέξεις «ὁ ἔχων τ’ ἀπαιτούμενα προσόντα κατὰ τὰ ἄρθρα 12 καὶ 13 τοῦ νόμου ᾼΩΟΔʹ», καὶ ἀντικατασταθῶσι διὰ τῶν λέξεων «ὁ ὑπηρετήσας ἐπὶ ἑξαετίαν ὡς ἐφέτης ἢ Πρόεδρος Πρωτοδικῶν ἢ ἀντεισαγγελεὺς Ἐφετῶν ἢ ἐπὶ ὀκταετίαν εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§320ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μίαν παρατήρησιν ἐπιθυμῶ νὰ φέρω ἐπὶ τοῦ αʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 3. Ἀπαιτεῖται, διὰ νὰ διορισθῇ τμηματάρχης βʹ τάξεως, ὁ μὲν διευθυντὴς Νομαρχίας νὰ ὑπηρέτησεν ὡς τοιοῦτος ἐπὶ τριετίαν, ὁ δὲ γραμματεὺς Νομαρχίας, ὁ ὑπηρετήσας ὑπὸ τοὺς νόμους τοῦ 1845 καὶ τοῦ 1891, ἐπὶ πενταετίαν. Δὲν ἐννοῶ διατὶ γίνεται μεταξὺ ὁμοιοβάθμων ἡ διάκρισις αὕτη, ἐνῷ καὶ οἱ δύο ἔχουσι κατὰ τοὺς νόμους τοὺς ὀργανικοὺς τὸν αὐτὸν βαθμὸν, τὴν αὐτὴν ἐξουσίαν, τὰ αὐτὰ δικαιώματα. Κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1845 ῥητῶς λέγεται: «Εἰς ἑκάστην Νομαρχίαν διορίζεται γραμματεὺς μὲ βαθμὸν τμηματάρχου βʹ τάξεως, ὅστις πρὸς τοῖς ἄλλοις θέλει ἀναπληροῖ τὸν νομάρχην ἀπόντα ἢ κωλυόμενον» (ἄρθρον 18 τοῦ ΚΕʹ νόμου τῆς 5 Δεκεμβρίου 1845). Ἐπίσης τὸ Διάταγμα τῆς 5 Δεκεμβρίου 1845 λέγει: «ὁ γραμματεὺς Νομαρχίας διευθύνει τὰ τοῦ γραφείου ἐν γένει, προσυπογράφει τὰ ἐκδιδόμενα ἔγγραφα καὶ ἐκπληροῖ τὰ καθήκοντα τοῦ νομάρχου, ἀπόντος ἢ κωλυομένου.» Ὅτε μετὰ ταῦτα ἦλθεν ὁ νόμος τοῦ 1887, ὁ ὁποῖος κατέστησε Διευθύνσεις Νομαρχιῶν, αὐτὸς ἀπαράλλακτα τὰ δικαιώματα, ἅτινα ὁ νόμος τοῦ 1845 ἔδιδεν εἰς τὸν γραμματέα, ἔδωκε καὶ εἰς τὸν διευθυντὴν Νομαρχίας, διότι ῥητῶς λέγει ὁ ΑΦΞΑʹ νόμος τοῦ 1887 ἐν ἄρθρῳ 3: «Ὁ διευθυντὴς τῆς Νομαρχίας ἔχει μισθὸν καὶ βαθμὸν τμηματάρχου βʹ τάξεως.» Καὶ τὸ ἄρθρον 4: «Ὁ διευθυντὴς τῆς Νομαρχίας καὶ οἱ γραμματεῖς αʹ τάξεως ἀναπληροῦσι τὸν νομάρχην, κωλυόμενον ἢ ἀπόντα, καὶ ἐκτελοῦσι τὰ κατὰ τοὺς κειμένους νόμους καθήκοντα τοῦ γραμματέως τῆς Νομαρχίας.»

§321Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Θέλετε νὰ ὑπαγάγωμεν αὐτοὺς εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν;

§322ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μάλιστα· ὑποστηρίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι δίκαιον, διότι δὲν πρόκειται ἢ περὶ ἰσοβάθμων καὶ καθ’ ὅλα ὁμοίων ὑπαλλήλων τοῦ αὐτοῦ κλάδου.

§323Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παραδέχομαι νὰ τεθῇ: «ἐπὶ τριετίαν.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§324ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Πέῤῥου.

§325ΠΕΡΡΟΣ. Περιελήφθη ἐν τῷ ἄρθρῳ.

§326ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ περιελήφθη, εἶναι περιττή. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5;

§327Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνταῦθα γίνεται λόγος περὶ τῶν διορισθησομένων πρωτοκολλητῶν οἰκονομικῶν ἐφοριῶν, τῶν φερόντων δίπλωμα Γυμνασίου, ὁμιλεῖ δὲ τὸ ἄρθρον καὶ περὶ προαγωγῆς τῶν ἐχόντων ὑπηρεσίαν τριετῆ, ἀλλὰ δὲν γίνεται λόγος περὶ τῶν προϋπηρετησάντων, ὡς δυναμένων νὰ διορισθῶσιν εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν πρωτοκολλητῶν. Τὸ νομοσχέδιον κατὰ τοῦτο, νομίζω, καθυστερεῖ.

§328Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Προτείνετε οὕτω προσθήκην τοιαύτην: «οἱ διατελέσαντες ἐν ἐφοριακῇ ὑπηρεσίᾳ δύνανται νὰ διορισθῶσιν αὖθις ἐν αὐτῇ μὲ τὸν βαθμόν, ὃν εἶχον»; Νὰ τεθῇ δὲ ἐν ἀρχῇ τοῦ ἄρθρου: «ἢ προάγεται», δηλ. «διορίζεται ἢ προάγεται.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 6–9 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§330ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἔχω τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 10, κύριε Πρόεδρε, νὰ προστεθῇ δηλ. ἰδία παράγραφος, ἔχουσα ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Δύνανται νὰ διορισθῶσι μέλη τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἢ καὶ τελῶναι αʹ τάξεως, ἢ ἔφοροι αʹ τάξεως, οἱ ἔχοντες δίπλωμα διδάκτορος τῆς Νομικῆς καὶ μετελθόντες ἐπὶ εἰκοσαετίαν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δικηγόρου καὶ διατελέσαντες ἐπὶ τέσσαρας καὶ πλέον περιόδους Βουλευταί.» Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ παραδεχθῇ τὴν τροπολογίαν.

§331Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρῶτον, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, προσόντα δὲν ἀναγράφονται εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον...

§332ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Νὰ προστεθῇ.

§333Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. .. Δεύτερον ἡ τελωνειακὴ ὑπηρεσία ἀπαιτεῖ εἰδικότητα. Οὐδεμία προγενεστέρα ἀλλοία ὑπηρεσία δύναται νὰ δώσῃ προσόν.

§334ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Φρονεῖτε ὅτι εἷς, ὁ ὁποῖος ἐξήσκησεν ἐπὶ τόσα ἔτη τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δικηγόρου, ἔχει ἀνάγκην μεγαλειτέρας πείρας τῶν 20 ἡμερῶν, διὰ νὰ μάθῃ περισσότερα ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἰσήχθησαν εἴτε ὡς γραφεῖς, εἴτε ὡς κλητῆρες, εἴτε ὡς τελωνοφύλακες;

§335Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δίδω τὴν ἀπάντησιν, ὅτι δὲν ἔχει προσόντα διὰ τελώνης, διότι ἀπαιτεῖται εἰδικότης, τῆς ὁποίας στερεῖται· ἐνδέχεται νὰ ἔχῃ τις πολυμάθειαν, νὰ γνωρίζῃ νομικὰ, νὰ γνωρίζῃ φιλοσοφίαν, ἀλλ’ ἂν δὲν ἔχῃ ἱκανότητα διὰ νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν τελωνειακὴν ὑπηρεσίαν, εἶναι ἄχρηστος. Ἀπαιτεῖται εἰδικότης, τὴν ὁποίαν δὲν ἀποκτᾷ τις, εἰμὴ ἐργαζόμενος ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἐκείνῃ.

§336ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἠκούσαμεν χθὲς ἀπὸ τὸν κ. Παναγιωτόπουλον, δυνάμεθα νὰ τὰ προλάβωμεν.

§337ΣΑΚΚΗΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ μίαν τροπολογίαν, ν’ ἀποῤῥιφθῶσιν ὅλαι αἱ τροπολογίαι.

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κοκκέβη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 11 καὶ 12 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§339ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τῶν παραγράφων βʹ, δʹ καὶ εʹ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Πέῤῥου, ἔχουσα ὡς ἑξῆς.

§340ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «§ 2. Οὐδεὶς ὡσαύτως προβιβάζεται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ταχυδρομικοῦ ἐπιστάτου, τοῦ γραμματέως, τοῦ λογιστοῦ, τοῦ ἐλεγκτοῦ καὶ τοῦ τηλεγραφητοῦ αʹ τάξεως, τοῦ ὑποδιευθυντοῦ ἢ ἐπιθεωρητοῦ βʹ τάξεως, καὶ τοῦ ὑποδιευθυντοῦ ἢ ἐπιθεωρητοῦ αʹ τάξεως, ἂν δὲν ὑπηρέτησεν ἐπὶ διετίαν τοὐλάχιστον εἰς τὴν κατωτέραν ὑπηρεσίαν καὶ ἔχῃ δεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν ἐν ὅλῳ, καὶ ἂν δὲν ἔχῃ γνῶσιν τῆς Γαλλικῆς, ἀνάλογον πρὸς τὰ καθήκοντα τῆς θέσεως, εἰς ἣν πρόκειται νὰ προβιβασθῇ». «§ 4. Οἱ μὴ ἔχοντες τὸ ἀνωτέρω ποσὸν τῆς γνώσεως τῆς Γαλλικῆς τηλεγραφηταὶ πρώτης τάξεως, ὑποδιευθυνταὶ ἢ ἐπιθεωρηταὶ βʹ τάξεως, δύνανται νὰ προβιβασθῶσιν εἰς τὸν ἀμέσως ἀνώτερον βαθμὸν, ἐὰν ἀριθμῶσιν εἰκοσαετῆ ἐν ὅλῳ ὑπηρεσίαν καὶ προεβιβάσθησαν εἰς τηλεγραφητὰς αʹ τάξεως πρὸ πενταετίας, καὶ ἐὰν ἔχωσιν ὑπηρεσίαν εὐδόκιμον καὶ ἀπέδειξαν διαγωγὴν ἀνεπίληπτον, κατὰ τὴν περὶ τούτου βεβαίωσιν τοῦ παρὰ τῇ Γενικῇ Διευθύνσει Συμβουλίου.» «§ 5. Ν’ ἀπαλειφθῇ ὁλόκληρον τὸ ἐδάφιον τοῦτο».

§341Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ταχυδρομικὴ καὶ ἡ τηλεγραφικὴ ὑπηρεσία ἀπαιτοῦσι γνώσεις εἰδικὰς καὶ μεγίστην πεῖραν. Δὲν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἦναι φειδωλὴ καὶ νὰ συντομεύῃ τὴν διάρκειαν τὴν χρονικὴν τῶν ὑπηρεσιῶν, ἵνα εὐκολύνῃ τὴν προαγωγὴν εἰς τὸν ἀνώτερον βαθμὸν· ὅσον μεγαλειτέρα εἶναι ἡ εἰς τὸν κατώτερον βαθμὸν ὑπηρεσία, τόσον μεγαλειτέρα εἶναι ἡ ἐμπειρία τοῦ ὑπαλλήλου, πρέπει δὲ νὰ ἤμεθα πολὺ προσεκτικοί, διότι ἡ παράλειψις τῆς ὑπηρεσίας θέλει φέρει μεγάλην ζημίαν εἰς τὰ κοινωνικὰ συμφέροντα.

§342ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πέῤῥος ἀποσύρει τὰς τροπολογίας του. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 14–16 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§343ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).

§344Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἄρθρον τοῦτο παρακαλῶ νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Αἱ περὶ προσόντων τοῦ προσωπικοῦ τῶν ταμείων, τῶν τελωνείων καὶ τῶν καπνεργοστασίων διατάξεις τῶν ἄρθρων 15, 16, 18, 19, 22, 23, 24, 25, 26, 37, 38 καὶ 39 τοῦ νόμου ͵ΒΡΕʹ τῆς 17 Δεκεμβρίου 1892 περὶ καταστάσεως τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων ἰσχύουσιν, ὡς καὶ αἱ τροποποιήσασαι αὐτὰς μεταγενέστεραι αὐτῶν διατάξεις, μὲ τὰς ἑξῆς τροποποιήσεις. αʹ) Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 24 ἀπαλείφεται ἡ γʹ §. βʹ) ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 25: 1) Ἀπαλείφεται ἡ ἐν τῷ γʹ ἐδαφίῳ διάταξις περὶ διαγωνισμοῦ. 2) Προστίθενται ἐν τέλει τοῦ ἐδαφίου δʹ τὰ ἑξῆς: «καθὼς καὶ οἱ διατελέσαντες ἐπὶ τριετίαν εἰς τὴν θέσιν ὑπαποθηκαρίου» καὶ 3) Προστίθενται ὡσαύτως ἐν τέλει τοῦ ϛʹ ἐδαφίου τὰ ἑξῆς· «ἢ ὑπελεγκτὴς βʹ τάξεως». γʹ) Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 38. «Αἱ διατάξεις τοῦ νόμου ΦΜʹ τοῦ 1875 ἰσχύουσι καὶ διὰ τοὺς ὑποταμίας.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἐτροποποιήθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 18–23 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§345ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 24 (ἀναγινώσκεται).

§346Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἄρθρον τοῦτο προτείνω νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διατηρῶνται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ αʹ) Οἱ ἐντὸς τοῦ ἔτους δὶς τιμωρηθέντες διὰ πειθαρχικοῦ προστίμου ἀνωτέρου τῶν πεντήκοντα δραχμῶν. βʹ) Οἱ ἕνεκα νόσου κατασταθέντες ἀνίκανοι πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των πλέον τῶν ἓξ μηνῶν.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 24, ὡς ἐτροποποιήθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 25 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§347ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 26 (ἀναγινώσκεται.

§348Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου προὐτάθη τροπολογία, ὡς προσθήκη βʹ §, ἡ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Οἱ ἐκ τῶν νέων ἐπαρχιῶν καταγόμενοι ἢ ἐγκατεστημένοι ἐν αὐταῖς ἀπὸ τῆς καταλήψεως δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἐν ταῖς ὑπηρεσίαις τῶν Ὑπουργείων ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἰς θέσιν γραφέως μέχρι τοῦ βαθμοῦ γραφέως βʹ τάξεως, ἐὰν ἔχωσιν ἀπολυτήριον σχολαρχείου...» Ταύτης τὸ ἀναγνωσθὲν πρῶτον μέρος ἀποδέχομαι. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 26 μετὰ τῆς προσθήκης ταύτης).

§349ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 27 (ἀναγινώσκεται.)

§350Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός.). Τὸ ἄρθρον 27 παρακαλῶ ν’ ἀντικατασταθῇ διὰ τοῦ ἑπομένου (ἀναγινώσκει): «Οἱ στερούμενοι τῶν κατὰ τὸν παρόντα νόμον προσόντων, ἀλλὰ διατελέσαντες πρὸ τῆς δημοσιεύσεως αὐτοῦ ἐν ταῖς ὑπηρεσίαις τινὸς τῶν Ὑπουργείων, δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἐν ταῖς ὑπηρεσίαις τῶν Ὑπουργείων τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἰς ἣν κατεῖχον θέσιν, ἢ νὰ διατηρηθῶσιν ἐν ᾗ κατέχουσι· προάγονται δὲ κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ νόμου τούτου. Ἐξαιροῦνται οἱ τῆς Ταχυδρομικῆς καὶ Τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας, περὶ ὧν ἰσχύει τὸ ἄρθρον 13 τοῦ ΑΦΚΘʹ νόμου τῆς 27 Μαΐου 1887. «Οἱ διατελέσαντες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπαγομένων κλάδων, εἴτε ὡς ἔπαρχοι, εἴτε ὡς ἀστυνόμοι τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἐν ὁμοιοβαθμίοις θέσεσιν, εἴτε ἐν τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, εἴτε ἐν ταῖς νομαρχίαις, τοῖς ὑγειονομείοις καὶ τοῖς λοιμοκαθαρτηρίοις, προαγόμενοι κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ παρόντος νόμου.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 27, ὡς ἐτροποποιήθη).

§351ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 28 (ἀναγινώσκεται).

§352Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἄρθρον 28 προτείνω νὰ λάβῃ τὴν θέσιν ἄρθρου 29· ὡς ἄρθρον δὲ 28 νὰ ψηφισθῇ τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ὁ νόμος ΒϞΔʹ τῆς 18 Αὐγούστου 1892 περὶ καταστάσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπαγομένων ὑπηρεσιῶν καὶ ὁ νόμος ͵ΒΡΕʹ τῆς 17 Δεκεμβρίου περὶ καταστάσεως τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, καταργοῦνται, πλὴν τῶν διατάξεων αὐτῶν, αἵτινες διετηρήθησαν ἐν ἰσχύϊ διὰ τοῦ παρόντος νόμου, καὶ προσέτι τῆς περὶ χορηγίας ποσοστῶν ἐπὶ τῆς βεβαιώσεως τῶν ἀμέσων φόρων διατάξεως τοῦ ἄρθρου 40. Καταργοῦνται προσέτι τὰ ἄρθρα 2 καὶ 17 τοῦ ᾼΙΗ’ νόμου τῆς 21 Ἰουνίου 1882 περὶ προσόντων καὶ καθηκόντων τῶν λειτουργῶν τοῦ Φρενοκομείου Κερκύρας. Αἱ ὑπηρεσίαι δὲ, περὶ ὧν διαλαμβάνουσιν αἱ καταργούμεναι διατάξεις τῶν μνημονευθέντων ἀνωτέρω νόμων, καὶ περὶ ὧν δὲν προνοεῖ ὁ νόμος οὗτος, θέλουσι κανονίζεσθαι ὡς πρὸς τὰ προσόντα κατὰ τοὺς νόμους περὶ πειθαρχικῆς τιμωρίας καὶ προσόντων τῶν δημοσίων λειτουργῶν ᾼΡΚΓ’ τῆς 14 Μαΐου 1884, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τῶν ᾼΦΜΔ’ τῆς 28 Μαΐου 1887 καὶ ᾼΩΠ’ τῆς 31 Δεκεμβρίου 1890 νόμων, οἵτινες ἴσχυον πρὸ τῆς ἐκδόσεως τῶν καταργουμένων νόμων ͵ΒϞΔʹ καὶ ͵ΒΡΕʹ, καὶ κατὰ τοὺς νόμους ͵ΒΣΞΔʹ τῆς 16 Ἰουνίου 1895 περὶ προσωπικοῦ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ͵ΒΣΞΖʹ τῆς 21 Ἰουνίου 1895 περὶ τῆς ταμιακῆς ὑπηρεσίας, οἵτινες ἐτροποποίησαν τοὺς καταργουμένους προμνημονευομένους ͵ΒϞΔʹ καὶ ͵ΒΡΕʹ νόμους.» Γίνεται δεκτὸν τὸ νέον ἄρθρον 28. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ὡς ἄρθρον 29 τὸ ἄρθρον 28 τοῦ νομοσχεδίου).

§353ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθη, εἰς βʹ συζήτησιν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ νομοσχέδιον θέλει συναρμολογηθῆ καὶ ἀνατυπωθῆ, ὡς ἐτροποποιήθη. Ἐπίσης θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ αἱ ἐπ’ αὐτοῦ ὑποβληθεῖσαι τροπολογίαι. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 256–259). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1894 ἐκ δραχ. 1,050,339. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ ᾼΧΚΓʹ νόμου περὶ Πρεσβειῶν καὶ καταργήσεως τοῦ ͵ΒΡΚΔʹ περὶ προξενικῆς ὑπηρεσίας παρὰ τῇ ἐν Παρισίοις Πρεσβείᾳ).

§354ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαθέσεως τῆς Ναξίας σμύριδος. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–4 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§355ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§356Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου παρακαλῶ νὰ προστεθῇ δευτέρα παράγραφος, ἔχουσα ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ αὐξήσῃ τὸ ἐργατικὸν δικαίωμα τῶν σμυριδορυκτῶν κατὰ δεκαπέντε ἔτι λεπτὰ κατὰ στατῆρα, ἐὰν ἤθελε κριθῆ ἀναγκαῖον.»

§357ΒΑΡΟΤΣΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§358Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός.). Πάντα ταῦτα δύνανται νὰ συμβῶσι, δὲν θέλουσιν ὅμως συμβῆ, ἐὰν συμπράττωσιν εἰλικρινῶς τὸ Δημόσιον καὶ οἱ σμυριδορύκται. Ἐὰν ὅμως θελήσωσιν οἱ μὲν νὰ πιέσωσι τοὺς ἄλλους, τότε νομίζω ὅτι δὲν θὰ γείνῃ ἐργασία, καὶ θὰ σταματήσῃ ἡ ἐξόρυξις τῆς σμύριδος. Δύο δραχμὰς καὶ εἰκοσιπέντε λεπτὰ ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἐδίδομεν εἰς τοὺς σμυριδορύκτας, ἤδη ἔλαβον τὴν ἄδειαν νὰ δώσω δύο δραχμὰς καὶ τεσσαράκοντα λεπτά. Ζητεῖτε δύο δραχμὰς καὶ πεντήκοντα λεπτὰ, ἄλλως ἀπειλεῖτε ἀπεργίαν! Προβῆτε εἰς ἀπεργίαν. Τί νὰ σᾶς κάμω;

§359ΒΑΡΟΤΣΗΣ. Ἄλλοτε ἐλάμβανον τρεῖς δραχμάς· ἤδη σᾶς ζητοῦμεν, ὄχι ἀπειλοῦντες, σᾶς ζητοῦμεν εὐσπλαγχνίαν δι’ αὐτοὺς τοὺς καταδίκους τῆς εἱμαρμένης.

§360Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός.). Πάντες οἱ ἐργαζόμενοι εἶναι κατάδικοι τῆς εἱμαρμένης. Μήπως ἡμεῖς δὲν εἴμεθα κατάδικοι τῆς εἱμαρμένης;

§361ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ἡ σμύρις ἦτο ἄλλοτε τῆς κυριότητος καὶ τῆς κατοχῆς τῶν Βοθριτῶν, καὶ εἰς τὰ 1851, ὅτε ἡ Ἀγγλικὴ Ἑταιρία ἐζήτησε νὰ παραλάβῃ τὴν σμύριδα, συνεφώνησαν ὅλοι οἱ χωρικοὶ νὰ παραχωρήσωσιν ὅλην τὴν περιουσίαν των εἰς τὸ Δημόσιον, ἵνα μὴ παραλάβῃ τὴν σμύριδα ἡ Ἀγγλικὴ Ἑταιρία, πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ ἐργάζωνται ἀποκλειστικῶς οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου αὐτοῦ. Τότε ἔδωκα καὶ ἐγὼ τὰ κτήματά μου, διότι εἶμαι ἀπὸ τὸ ἴδιον χωρίον, ἐδώσαμεν τὰ κτήματά μας καὶ εἰργαζόμεθα μὲ αὐτὸ τὸ ἡμερομίσθιον, διότι ἤμεθα πλησίον τῆς θαλάσσης· ἤδη ὅμως, ὅτε ἀπομακρυνόμεθα ἀπὸ τῆς θαλάσσης, δὲν ἀρκοῦσιν αἱ δύο δραχμαὶ καὶ 40 λεπτὰ νὰ θρέψωσιν οἱ πτωχοὶ ἄνθρωποι τὰ ζῷά των, νὰ τραφῶσι δὲ καὶ αὐτοί. Ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη δυσκολία, ὅτι ὅταν πνέῃ βόρειος ἄνεμος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φορτώσωσιν ἀπὸ τὸν ὅρμον τοῦ Ληῶνος, καὶ πρέπει νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸν ὅρμον τῆς Μουτσούνας, ὅταν δὲ τὰ πλοῖα μεταβῶσιν εἰς τὸν ὅρμον τῆς Μουτσούνας καὶ δὲν εὕρωσιν ὑλικὸν νὰ φορτώσωσι, θὰ ἀπαιτῶσι σταλίας χιλιάδων δραχμῶν, καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου ἐπῆλθε καὶ ἡ ζημία τῆς Ἑταιρίας τῶν Μονοπωλίων. Ἐγὼ ὁμιλῶ ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, δὲν μὲ μέλει δὲ διὰ τὰ 10 λεπτὰ.

§362Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι οὔτε ἐγὼ οὔτε ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ στέρξῃ ἐπὶ τῇ ἀπειλῇ τῆς ἀπεργίας, νὰ αὐξήσῃ τὸ ἡμερομίσθιον.

§363ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Καὶ ἐγὼ τὴν ἀπεργίαν τὴν ἀποκρούω.

§364ΒΑΡΟΤΣΗΣ. Ὑφίσταται ὅμως ἡ ἀπεργία.

§365Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πιθανὸν νὰ ὑφίσταται ἡ ἀπεργία· ἂς μὴ ἐξορύττωσι λοιπὸν σμύριδα. Δὲν θέλομεν εἰσπράξει ἡμεῖς τὸ ἀντίτιμον τῆς σμύριδος, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι δὲν θέλουσι λαμβάνει τὴν ἀποζημίωσιν, ἣν λαμβάνουσι διὰ τὴν ἐξόρυξιν.

§366ΜΥΚΩΝΙΟΣ ΚΑΙ ΒΑΡΟΤΣΗΣ. Ἀποσύρομεν τὴν τροπολογίαν μας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5 μετὰ τῆς ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ προταθείσης προσθήκης τῆς βʹ παραγράφου. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν).

§367ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ νόμου ΑΥϞΔʹ, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ νόμου ΑΧϞΒʹ, περὶ διοικήσεως τῆς ὑπὸ τοῦ Εὐαγγέλη Ζάππα καταλειφθείσης εἰς τὸ ἔθνος περιουσίας. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§368ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§369ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Αἱ δύο τελευταῖαι παράγραφοι τοῦ ἄρθρου 2 παρακαλῶ νὰ τροποποιηθῶσιν ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἐπιτροπὴ ἀποτελεῖται ἐκ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Πολυτεχνείου, τοῦ τμηματάρχου τοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν τμήματος τῆς Δημοσίας Οἰκονομίας, τοῦ τμηματάρχου τοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν τμήματος τῶν ἐθνικῶν κτημάτων καὶ ἐκ τεσσάρων ἄλλων μελῶν, προτεινομένων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ διοριζομένων κατὰ τριετίαν διὰ Β. Διατάγματος, προτάσει τῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν Ὑπουργῶν, καὶ ὑπηρετεῖ ἀμισθεί. «Ἡ ἐπιτροπὴ ἐκλέγει ἐκ τῶν μελῶν αὐτῆς τὸν πρόεδρον καὶ τὸν ἀντιπρόεδρον κατὰ πλειονοψηφίαν, παρόντων πέντε τοὐλάχιστον μελῶν. Τὸν πρόεδρον, ἀπόντα ἢ κωλυόμενον, ἀναπληροῖ ὁ ἀμέσως ἐν τῷ Β. Διατάγματι ἑπόμενος, καὶ ἀντ’ αὐτοῦ, κωλυομένου, ὁ μεθεπόμενος.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη, ἐπίσης δὲ καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§370ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκμεταλλεύσεως τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς ἀπὸ Διακοπτοῦ εἰς Καλάβρυτα.

§371ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Θὰ κάμω μίαν σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διότι βλέπω, ὅτι οὐδεὶς ἔχει τὸ θάῤῥος ἐκ τῶν κυρίων Βουλευτῶν νὰ κάμῃ λόγον περὶ αὐτῆς. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὅπως καθιερωθῇ παρ’ ἡμῖν ὅ,τι γίνεται καὶ εἰς ἄλλα Κράτη καὶ τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις, εἴτε διότι δὲν θέλει νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς συζητήσεις, εἴτε διότι ἄλλοι λόγοι τὴν ἐμποδίζουσι, δὲν ἔλαβε μέχρι τοῦδε ὑπ’ ὄψιν της. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν, εἰς τὴν Γαλλίαν, εἰς τὸ Βέλγιον, πάντες οἱ Βουλευταὶ ταξειδεύουσιν ἄνευ εἰσιτηρίων, δωρεάν. Λόγῳ ἁβρότητος ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ συλλογισθῇ, ὅτι, ἀφοῦ ἔρχεται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ζητεῖ τὰ φῶτα καὶ τὴν συνδρομὴν τῶν Βουλευτῶν πρὸς ἐπιψήφισιν μιᾶς συμβάσεως, ἔπρεπε νὰ φροντίσῃ καὶ περὶ τῆς προτελεύσεως τῶν Βουλευτῶν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τῆς παροχῆς εἰς αὐτοὺς τῶν μέσων τῆς συγκοινωνίας, ὅπως περιερχόμενοι τὰς διαφόρους ἐπαρχίας μελετῶσιν ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὰς ἀνάγκας τῶν ἐπαρχιῶν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψει τὴν σύστασίν μου ταύτην.

§372ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς βʹ συζήτησιν).

§373ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Παρακαλῶ εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν νὰ ἐκφράσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν γνώμην της.

§374Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ εἴπω τί φρονῶ. Οἱ σιδηρόδρομοι, οἱ ὑπάρχοντες ἐν Ἑλλάδι, δὲν ἀνήκουσιν εἰς τὸ Κράτος, ἀνήκουσιν εἰς ἑταιρίας, αἱ συμβάσεις δὲ, αἱ ὁποῖαι συνωμολογήθησαν πρὸς κατασκευὴν καὶ ἐκμετάλλευσιν αὐτῶν, δὲν περιλαμβάνουσί τι περὶ τοιούτου δικαιώματος τῶν κ. κ. Βουλευτῶν. Ἐὰν ζητήσωμεν νὰ καταρτίσωμεν νέας συμβάσεις, βεβαίως αἱ ἑταιρίαι θέλουσι ζητήσει νὰ πληρώσωμεν ἡμεῖς τὰ ἀγώγια τῶν κυρίων Βουλευτῶν, θέλομεν δ’ ἴσως ὑποχρεωθῆ νὰ ἀποτίνωμεν ὑπέρογκα ποσά. Ὁ σιδηρόδρομος Διακοπτοῦ–Καλαβρύτων, περὶ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ ὁποίου ἤδη πρόκειται, βεβαίως... (ἱλαρότης).

§375ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεων πρὸς κατασκευὴν καὶ ἀνακαίνισιν διαφόρων δημοσίων κτιρίων. Οἱ προϋπολογισμοὶ οἱ ζητηθέντες διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν ἐτυπώθησαν εἰσέτι· διὰ τοῦτο ἡ ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησις ἀναβάλλεται. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τοῦ περὶ προληπτικοῦ τῆς πτωχεύσεως συμβιβασμοῦ ͵ΒΡΜΔʹ νόμου. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ ἄρθρον 1).

§376ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§377ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ δεύτερον μέρος τοῦ ἄρθρου 2 παρέλκει, διότι ὅ,τι ἀπεφασίσθη ὁριστικῶς καὶ τελεσιδίκως δι’ ἀποφάσεως, δὲν δύναται νὰ μεταῤῥυθμισθῇ διὰ νομοθετικῆς πράξεως.

§378Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως. Ἂς διαγραφῇ.

§379ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε τὸ ἄρθρον 2 περιορίζεται ὡς ἑξῆς: «Ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου αἱ ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων τῆς οὐσίας ἐκκρεμεῖς δίκαι περὶ προληπτικοῦ συμβιβασμοῦ καταργοῦνται.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη, ἐπίσης δὲ καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§380ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ ἀπὸ 9 Ἰουνίου 1871 νόμου περὶ ἐξώσεως τῶν δυστροπούντων μισθωτῶν.

§381Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ ἀναβληθῇ, παρακαλῶ, διότι δὲν ἐτυπώθη ἀκόμη ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπ’ αὐτοῦ.

§382ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῆς ἀπὸ 17 Δεκεμβρίου 1891 συμβάσεως περὶ κατασκευῆς τοῦ ἀπὸ Τριπόλεως εἰς Διαβολίτσι μήπω συντελεσθέντος τμήματος τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν καὶ περὶ ἐκμεταλλεύσεως τῆς ὅλης γραμμῆς.» (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§383ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ πάλιν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῆς προτάσεως νόμου περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν καὶ τίτλων ἀποθηκεύσεως· διότι, ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὑποβληθὲν ὑπ’ αὐτοῦ, περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου, πολὺ θὰ συντελέσῃ ὁ κανονισμὸς τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου τούτου.

§384Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ δὲν ἀντιτείνω εἰς τὸ νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἄς ἀναγνωσθῇ. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὴ εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, ἡ πρότασις νόμου περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν καὶ τίτλων ἀποθηκεύσεως).

§385ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 1 καὶ 15′ π. μ. τῆς ἑπομένης.