1895.07.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 38

Τῆς 1 Ἰουλίου 1895.

Σάββατον

Ὥρᾳ 10 καὶ 30′ π. μ.

(Προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ν. Καλλιφρονᾶ).

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἄρχεται ἡ συνεδρίασις).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ θέλουσιν ἀναγνωσθῆ μετὰ μεσημβρίαν, διότι δὲν ἐτυπώθησαν εἰσέτι. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν κατοίκων Ἄρτης, παρακαλούντων τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπαναφέρῃ ἐν ἰσχύι τὸ διάταγμα τῆς 29 Μαρτίου 1882 καὶ τὸν νόμον ᾼΡΛΘʹ τῆς 14 Μαρτίου 1884. Ὁμοίαν ἐργατῶν καπνεργοστασίου Αἰγίου, παραπονουμένων κατὰ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ ἐκεῖ καπνεργοστασίου. Ὁμοίαν τῶν ἐκμισθωτῶν τοῦ Τινανείου κήπου Πειραιῶς, παραπονουμένων κατὰ τοῦ αὐτόθι ἀστυνόμου. Ἀναφορὰν τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς Πύλου κρατουμένων καταδίκων, ἐξαιτουμένων τὴν συγχώνευσιν τοῦ χρόνου τῆς ὑποδικίας αὐτῶν εἰς τὸν χρόνον τῆς ποινῆς. Ὁμοίαν τῶν μαρμαρογλυπτῶν Ἀθηνῶν, παρακαλούντων νὰ μὴ προτιμηθῶσιν αὐτῶν Ἰταλοὶ ἐργάται διὰ τὴν ἐπισκευὴν τοῦ Παρθενῶνος.

§2ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ ἐπιστήσω εἰδικῶς τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τῆς ἀνακοινωθείσης αἰτήσεως τῶν κατοίκων Ἄρτης. Εἶναι γνωστὴ ἡ κατάστασις τοῦ ὁρίου ἡμῶν ἐν Ἄρτῃ· τὸ ἀτυχὲς αὐτὸ ὅριον ἀφῆκεν ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος ὁλόκληρον τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν κατοίκων ἰδίως τῆς πόλεως Ἄρτης, ἀλλὰ καὶ μεγάλου μέρους τοῦ νομοῦ Ἄρτης. Κατὰ τὸ 1882 ἐθεωρήθη ὅτι εἶναι ἐπιβαλλόμενον, τὰ προϊόντα τῶν κτημάτων τούτων τῶν κατοίκων Ἄρτης νὰ εἰσάγωνται ἐλεύθερα εἰς τὸν νομὸν, ὅπως δυνηθῶσιν οἱ κάτοικοι τοῦ νομοῦ Ἄρτης νὰ ζήσωσι, καθόσον ἄλλως εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήσωσιν αὐτοὶ, διότι ὅλη ἡ ἰδιοκτησία των εἶναι ἐν Τουρκίᾳ. Τὸ διάταγμα τοῦτο ἐξηκολούθει ἐφαρμοζόμενον, κατὰ τρόπον ὁπωσοῦν ἱκανοποιοῦντα τὰ συμφέροντα τοῦ νομοῦ, μέχρι τοῦ 1892, νομίζω, ὅτε ἡ ὑπηρεσία ἐνόμισεν ὅτι πρέπει νὰ καταστήσῃ αὐστηροτέραν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ὅρου τοῦ διατάγματος, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγὴ πρὸς τοπικὴν κατανάλωσιν. Ἡ αὐστηροτέρα αὕτη ἐφαρμογὴ κατέστησε δυσχερεστάτην τὴν ἀπόλαυσιν τοῦ προνομίου τούτου, ἕνεκα τῶν διατυπώσεων, εἰς τὰς ὁποίας ὑποβάλλονται. Ὑποβάλλονται εἰς διατυπώσεις, ὅπως παρεμποδισθῇ ἡ εἰς τὸ λοιπὸν Κράτος ἐξαγωγὴ τῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται ἐκ τῆς πεδιάδος Ἄρτης, ἐκ τῶν κτημάτων τῶν κατοίκων αὐτῆς. Ἵνα εἰσαγάγῃ τις προϊὸν τῆς πεδιάδος Ἄρτης, ὅπως μὴ δυνηθῇ νὰ τὸ ἐξαγάγῃ εἰς τὸ λοιπὸν Κράτος, ἀλλὰ νὰ τὸ καταναλώσῃ ἐν τῷ τόπῳ, ὑποβάλλεται εἰς πλῆθος δυσχερειῶν· π. χ. ὅπως εἰσαγάγῃ πρόβατα, σφάγια, τὰ ὁποῖα χρησιμεύουν εἰς τὴν κατανάλωσιν τοῦ τόπου καὶ τὰ ὁποῖα βόσκουσιν ἐν τοῖς κτήμασι τῶν Ἀρταίων, πρέπει νὰ σφάξῃ τὰ ζῶα ταῦτα ἐπὶ τῆς μεθορίου γραμμῆς καὶ ἀκολούθως νὰ τὰ εἰσαγάγῃ ἐσφαγμένα εἰς τὴν πόλιν τῆς Ἄρτης, τὸ ὁποῖον καταντᾷ πραγματικὴ τυραννία· παράγονται ἑσπεριδοειδῆ εἴδη, πορτοκάλλια, λεμόνια, παράγεται μεγαλείτερον ποσὸν ἐντὸς τοῦ ἑλληνικοῦ μέρους τῆς Ἄρτης, μικρότερον δὲ ποσὸν ἐν τῇ πεδιάδι Ἄρτης· ἵνα εἰσαγάγῃ τις τὰ ἑσπεριδοειδῆ ταῦτα εἴδη, ὅπως τὰ ἐξαγάγῃ πάλιν εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα, διότι δὲν δύναται νὰ καταναλώσῃ τὸ ὅλον ἐκεῖ, ὑποβάλλεται καὶ διὰ τοῦτο εἰς διατυπώσεις καὶ φορολογίαν ἄδικον. Μικρὰ ἄλλα προϊόντα, λεπτοκάρυα π. χ. σῦκα καὶ τὰ τοιαῦτα, ὑποβάλλονται εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς διατυπώσεις. Ἐννοῶ ἓν εἶδος, τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν σπουδαιότητά του, π. χ. τοὺς δημητριακοὺς καρπούς, ἐννοῶ οἱ δημητριακοὶ καρποί, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ χρησιμεύσωσι καὶ εἰς κερδοσκοπίαν ἴσως, νὰ ὑποβάλλωνται εἰς τὰς διατυπώσεις ταύτας, ὅπως μὴ εἰσαγόμενοι εἰς τὴν πόλιν Ἄρτης ἐξάγωνται εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας καὶ δίδωσιν ἀφορμὴν κερδοσκοπίας· ἀλλὰ διὰ τὰ προϊόντα τὰ δευτερεύοντα, τὰ ὁποῖα χρησιμεύουσιν εἰς τὴν κατανάλωσιν τῆς Ἄρτης, καὶ τῶν ὁποίων ἐλάχιστον περίσσευμα ὑπάρχει, ἵνα ἐξαχθῇ, δι’ αὐτὰ νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ καταργηθῶσιν αἱ διατυπώσεις αἱ αὐστηραί, αἱ ὁποῖαι ἀπό τινων ἐτῶν ἐφαρμόζονται καὶ αἵτινες καθιστῶσι δυσκολωτάτην τὴν ἀπόλαυσιν τοῦ προνομίου τούτου. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι καὶ διοικητικῶς ἓν μέρος τῶν καλῶν, τὰ ὁποῖα ζητοῦσιν οἱ κάτοικοι Ἄρτης, δύναται νὰ χορηγηθῇ εἰς αὐτούς· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι καὶ νομοθετικῶς θὰ ἦτο καλὸν νὰ τροποποιηθῇ τὸ διάταγμα οὕτως, ὥστε νὰ ἀποβῇ πραγματικὴ ἡ εὐκολία αὐτὴ, ἀντὶ νὰ ἦναι τυπική, ἕνεκα τῶν σήμερον ἐφαρμοζομένων πολλῶν διατυπώσεων. Πρέπει δὲ νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας, ὅτι τὰ προϊόντα ταῦτα τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Ἄρτης φορολογοῦνται βαρέως ὑπὸ τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὅτι, ἐνῷ οἱ κάτοικοι Ἄρτης πιέζονται πολυειδῶς εἰς τὴν καλλιέργειαν καὶ συντήρησιν τῶν κτημάτων των αὐτῶν, ἐὰν ἐξακολουθῇ νὰ ἐνασκῆται καὶ πίεσίς τις ἀπὸ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, θὰ εὑρεθῶσιν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐγκαταλείψωσι τὰ κτήματά των αὐτά, διότι δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ ἀνθέξωσιν εἰς τὴν καλλιέργειάν των. Νομίζω, ὅτι ἡ μὲν ὠφέλεια τοῦ Δημοσίου εἶναι ἀσήμαντος, ἑκατοντάδες τινὲς δραχμῶν, ἡ δὲ βλάβη, ἡ ὁποία θὰ προσγείνῃ εἰς τὸν νομὸν Ἄρτης, εἶναι ἀσυγκρίτως μεγαλειτέρα. Θὰ ἦναι δὲ δυστύχημα διὰ τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην, ἡ ὁποία θὰ καταντήσῃ νὰ ἐρημωθῇ, διότι οἱ πλεῖστοι τῶν κατοίκων αὐτῆς, ἀναγκαζόμενοι νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ ἐν Τουρκίᾳ κτήματά των, δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ ζήσωσιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν των. Ἀνεξαρτήτως τοῦ τοπικοῦ καὶ μερικοῦ ἐνδιαφέροντος, τὸ ὁποῖον ἔχω πρὸς ἀποφυγὴν τούτου, νομίζω ὅτι καὶ γενικώτερον συμφέρον τῆς χώρας ἐπιβάλλει, ὅπως ἡ ἐπαρχία αὕτη εὑρίσκηται εἰς κατάστασιν μᾶλλον εὐτυχεστέραν τῶν ἐν Τουρκίᾳ ὁμόρων ἐπαρχιῶν, διὰ σκοπὸν ὑψηλότερον, τὸν ὁποῖον νομίζω περιττὸν νὰ ἀναπτύξω. Διὰ τοὺς λόγους τούτους εἰδικώτερον συνιστῶ τὴν αἴτησιν ταύτην τῶν κατοίκων Ἄρτης, ὅπως καὶ διοικητικῶς μὲν ἐπέλθῃ ἐλάφρυνσίς τις εἰς τὰς διατυπώσεις εἰς τὰς ὁποίας ὑποβάλλονται, νομοθετικῶς δὲ βελτιωθῇ ὁ ὅρος, ὑφ’ ὃν ἐχορηγήθησαν αἱ εὐκολίαι, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξα.

§3Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅτε ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης ἤρξατο τῶν ἀνακοινώσεων αὑτοῦ πρὸς τὴν Βουλὴν, μοὶ ἐφάνη ὅτι πιστεύει ὅτι ἀπὸ τοῦ 1882 ἐξεδόθησαν διατάξεις, κατὰ τὰς ὁποίας τὰ προϊόντα τῶν πολιτῶν Ἄρτης, τὰ παραγόμενα ἐκ τῶν κατὰ τὴν πεδιάδα τὴν πέραν τοῦ Ἀράχθου κειμένων κτημάτων, εἰσάγονται ἀτελῆ διὰ τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς, ὅπως καταναλίσκωνται ἐν τῷ νομῷ τῆς Ἄρτης ἀτελῆ, καὶ ὅτι ὁ ἐξ Ἄρτης κ. Βουλευτὴς ἐφρόνει ἑπομένως, ὅτι αἱ δυσκολίαι δὲν ἐπήγαζον ἐκ τοῦ νόμου ἢ ἐκ νομοθετικῆς τινος διατάξεως, ἀλλ’ ἐκ τῆς ἐκτελέσεως· μάλιστα ῥητῶς προσδιώρισεν, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1892 ἤρξαντο αἱ δυσκολίαι αὗται, διότι ἐφηρμόσθησαν αἱ ὑπάρχουσαι διατάξεις αὐστηρότερον καὶ στενώτερον, καὶ ὅτι ἡ πληθὺς τῶν διατυπώσεων καθιστᾷ ἐπαχθῆ τὴν ἐργασίαν τῶν ἰδιοκτητῶν Ἄρτης κατὰ τὴν ἐκ τῆς πέραν τοῦ Ἀράχθου πεδιάδος μεταφορὰν τῶν προϊόντων των εἰς τὸν νομόν Ἄρτης. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης κατὰ συνέπειαν ὑπελάμβανεν, ὅτι εἶναι ἔργον ἁπλοῦν διοικήσεως νὰ καταστήσῃ εὐρυτέραν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν διατυπώσεων, εὔκολον δ’ ἑπομένως τὴν πώλησιν τῶν προϊόντων τῶν παραγομένων ἐκ τῶν ἐν τῇ πέραν τοῦ Ἀράχθου πεδιάδι κειμένων κτημάτων τῶν πολιτῶν τῆς Ἄρτης, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ ἀπαλλάξῃ αὐτοὺς ἀπὸ τὰς δυσχερείας, καὶ ἀπὸ τὴν πληρωμὴν τέλους, εἰς τὸ ὁποῖον τώρα κακῶς ὑποβάλλονται. Ἀλλὰ δυστυχῶς τὰ πράγματα δὲν ἔχουσιν οὕτω, διότι ὑπάρχει διάταξις νομοθετικὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ προϊόντα τὰ παραγόμενα ἐν τῇ πεδιάδι τῇ πέραν τοῦ Ἀράχθου κειμένῃ, ἐν κτήμασι τῶν πολιτῶν τῆς Ἄρτης, εἰσάγονται μὲν ἐν αὐτῇ ἀτελῆ, ἵνα καταναλίσκωνται εἰς τὴν πόλιν τῆς Ἄρτης, οὐχὶ δὲ καὶ εἰς τὸν νομὸν τῆς Ἄρτης. Συμβαίνει δὲ νὰ ἔχω προχείρως ἐδῶ τὸν νόμον τοῦτον καὶ τὸ διάταγμα τὸ ἐκδοθὲν κατὰ μεταβίβασιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Ὁ νόμος φέρει ἀριθμὸν ΠΜʹ, ἡμερομηνίαν δὲ τῆς 19 Μαρτίου 1882, κατὰ τὸ 9 ἄρθρον δ’ αὐτοῦ ἐπετράπη «εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ Β. Διατάγματος νὰ ἀπαλλάξῃ εἰσαγωγικοῦ τέλους προϊόντα καὶ ἄλλα εἴδη, εἰσαγόμενα ἐκ τῆς πεδιάδος Ἄρτης εἰς τὴν ὁμώνυμον πόλιν πρὸς τοπικὴν κατανάλωσιν...» Τὸ διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου τοῦ μνημονευθέντος νόμου μεταβιβασθὲν οὕτω εἰς τὴν νομοτελεστικὴν ἐξουσίαν νομοθετικὸν δικαίωμα ἐνήσκησεν ὀλίγον μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ νόμου τούτου ἡ νομοτελεστικὴ ἐξουσία, ἐξεδόθη δὲ τὸ ἀπὸ 29 Μαρτίου 1882, τοῦ ὁποίου τὸ κείμενον ἔχει οὕτως (ἀναγινώσκει): «Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 9 τοῦ ΠΜʹ ἐ. ἔ. νόμου, προτάσει τοῦ Ἡμετέρου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν· Ἀπαλλάσσονται εἰσαγωγικοῦ τέλους τὰ ἐκ τῆς πεδιάδος Ἄρτης εἰς Ἕλληνας ὑπηκόους ἀνήκοντα, εἰσαγόμενα δὲ εἰς τὴν ὁμώνυμον πόλιν πρὸς τοπικὴν κατανάλωσιν προϊόντα ἐν γένει κλπ.» Κατὰ τὴν διάταξιν λοιπὸν ταύτην τοῦ νόμου ἀπαλλάσσονται παντὸς εἰσαγωγικοῦ τέλους τὰ προϊόντα, τὰ εἰσαγόμενα ἐκ τῆς πεδιάδος Ἄρτης εἰς τὴν ὁμώνυμον πόλιν πρὸς τοπικὴν κατανάλωσιν, τὸ δὲ περιλαβὸν τὴν διάταξιν ταύτην Β. Διάταγμα ἐξεδόθη κατὰ νομοθετικὴν ἐντολὴν, ἔχει δὲ τὴν ἰσχὺν νόμου.

§4ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ νόμος δὲν ἀναφέρει τοπικὴν κατανάλωσιν.

§5Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἄρθρον 9 τοῦ νόμου διατάσσει τάδε (ἀναγινώσκει): «Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ Β. Διατάγματος νὰ ἀπαλλάξῃ εἰσαγωγικοῦ τέλους προϊόντα καὶ ἄλλα εἴδη εἰσαγόμενα ἐκ τῆς πεδιάδος Ἄρτης εἰς τὴν ὁμώνυμον πόλιν πρὸς ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν». Τὸ δὲ δυνάμει τῆς νομοθετικῆς ταύτης ἀδείας ἐκδοθὲν Β. Διάταγμα περιορίζει τὴν ἀτέλειαν εἰς τὰ εἰσαγόμενα εἰς τὴν ὁμώνυμον πόλιν πρὸς ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν. Ἀνέγνων ἤδη τὸ κείμενον τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 29 Μαρτίου 1882 καὶ ἐπαναλαμβάνω αὖθις αὐτό: «Ἀπαλλάσσονται εἰσαγωγικοῦ τέλους τὰ ἐκ τῆς πεδιάδος Ἄρτης εἰς Ἕλληνας ὑπηκόους ἀνήκοντα, εἰσαγόμενα δὲ εἰς τὴν ὁμώνυμον πόλιν πρὸς ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν...» Ἑπομένως δὲν εἶναι πλέον ἔργον τῆς διοικήσεως νὰ διατάξῃ ἵνα ἀπαλλάσσωνται τέλους τὰ προϊόντα τὰ ἐκ τῆς πέραν τοῦ Ἀράχθου κειμένης πεδιάδος εἰσκομιζόμενα εἰς τὴν πόλιν τῆς Ἄρτης, ὅταν τὰ προϊόντα ταῦτα ἐξάγωνται ἐκ τῆς πόλεως Ἄρτης καὶ μεταφέρωνται πρὸς κατανάλωσιν εἰς ἄλλον δῆμον τοῦ νομοῦ. Μόνη ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δύναται νὰ μεταβάλῃ ταῦτα, πρέπει δὲ ὅ,τι εἶναι δίκαιον ἢ εὔλογον νὰ κανονισθῇ διὰ νόμου καὶ ὄχι διὰ διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου. Πρέπει λοιπὸν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐφαρμόζουσι τὸν νόμον, ἡ νομοτελεστικὴ ἐξουσία, νὰ ἐξετάσῃ, ἂν πρέπῃ νὰ ἀπαλλαγῶσι πάσης πληρωμῆς εἰσαγωγικοῦ τέλους τὰ τοιαῦτα προϊόντα, καὶ ὅταν ἐξάγωνται ἐκ τῆς πόλεως Ἄρτης, ἵνα καταναλωθῶσιν ἀλλαχοῦ, καὶ ἂν πεισθῇ περὶ τούτου, τότε νὰ συντάξῃ νομοσχέδιον καὶ νὰ εἰσαγάγῃ αὐτὸ εἰς τὴν Βουλήν. Ἄνευ τούτου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ τίποτε.

§6ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀκριβῶς ἐδῶ ἔκαμα τὴν διάκρισιν, ζητήσας νὰ ἐπέλθῃ ῥιζική τις μεταβολὴ διά τινα τῶν προϊόντων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ ἐμπνεύσωσι φόβον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν περὶ λαθραίας καὶ σπουδαίας καταναλώσεως ἐν τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι. Τοῦτο βεβαίως νομοθετικῶς πρέπει νὰ ληφθῇ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ὑπάρχει ὁ τρόπος τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, καὶ ἀνέφερα παράδειγμα τὰ σφάγια, τὰ ὁποῖα ὑποχρεοῦνται οἱ κάτοικοι Ἄρτης νὰ σφάζωσιν ἐπὶ τῶν μεθορίων. Τοῦτο δύναται διὰ τῆς ὑπηρεσίας νὰ εὐκολυνθῇ, ὅπως ὑπάρχῃ μὲν ἐπίβλεψις, ἀλλὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἐπίβλεψις τοσοῦτον αὐστηρὰ ἐπὶ εἰδῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει κίνδυνος λαθρεμπορίας Τοῦτο ἐγένετο κατὰ τρόπον μᾶλλον εὐκολύνοντα πρὸ τοῦ 1892, τοῦτο δὲ ἀκριβῶς ἐσύστησα, ὅπως γίνηται κατὰ τρόπον ἐλαφρότερον καὶ χωρὶς μεγάλην αὐστηρότητα καὶ ἐπιτήρησιν ἐπὶ εἰδῶν, τὰ ὁποῖα δὲν ἐμπνέουσι φόβον λαθραίας ἐξαγωγῆς αὐτῶν, μέχρις ὅτου ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἀποφασίσῃ, ἐὰν θεωρηθῇ ἀναγκαῖον, τροποποίησιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου. Διὰ τοῦτο διέκρινα δύο τινὰς ἐνεργείας, εὐκολίαν μὲν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἰσχυούσης διατάξεως σήμερον, βραδύτερον δὲ μελέτην, ὅπως, εἰ δυνατόν, τροποποιηθῇ ἡ ἰσχύουσα διάταξις διὰ νομοθετικῆς πράξεως χάριν μεγαλειτέρων εὐκολιῶν καὶ τῆς πόλεως Ἄρτης καὶ τοῦ νομοῦ.

§7Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τοῦτο ἔγκειται εἰς τὰ ἔργα τῶν ἐκτελούντων τοὺς νόμους, καὶ μάλιστα τοὺς δασμολογικούς. Οἱ ἐκτελοῦντες τοὺς νόμους τούτους ὀφείλουσι νὰ φροντίζωσιν, ὅπως καθίσταται ἡ ἐκτέλεσις καὶ ἐφαρμογὴ τῶν νόμων ὅσον εἶναι δυνατὸν ὀλιγώτερον ἐπαχθὴς εἰς τοὺς ὑπαγομένους εἰς τὸ τέλος, ἀλλὰ πάντοτε ἐξασφαλιζομένων τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου.

§8ΒΟΤΣΑΡΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ εὐρωπαϊκή, ἡ ῥυθμίσασα τὴν γραμμὴν τὴν νέαν τῆς Ἑλλάδος, ἐκανόνισεν ὡς ὅριον εἰς τὸ διαμέρισμα τῆς Ἠπείρου τὸν ποταμὸν Ἄραχθον. (Ὁ) ποταμὸς Ἄραχθος βαίνει καθέτως ἐπὶ τῆς πόλεως, ἅμα δὲ ἔλθῃ εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν πόλιν, ἀλλάσσει διεύθυνσιν πρὸς δεξιά, καὶ ὁ ῥοῦς του εἶναι πέριξ τῆς πόλεως· ἀφίνει τοιουτοτρόπως τὴν μὲν πόλιν τῆς Ἄρτης ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ, τὰ δὲ κτήματα τῶν Ἀρταίων ἐντὸς τοῦ Ὀθωμανικοῦ· ἡ πόλις δὲ συγκοινωνεῖ μετὰ τῆς πεδιάδος διὰ γεφύρας. Τὸ ὅλως ἄδικον αὐτὸ ὅριον, τὸ καταστρεπτικὸν διὰ τὴν πόλιν τῆς Ἄρτης, ἐγένετο, διότι ἡ Ἑλλὰς ἐζήτησεν ὡς ἀντάλλαγμα τοῦ διαμερίσματος τῆς Ἠπείρου μέρος τῆς Θεσσαλίας. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐζήτησε τὴν καταστροφὴν τοῦ διαμερίσματος τῆς Ἠπείρου, ἐνῷ ὤφειλεν ἀπείρους εὐγνωμοσύνας πρὸς τὴν Ἤπειρον. Ὡς γνωρίζετε, Κύριοι, δὲν ὑπάρχει ἔνδοξον σημεῖον τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὸ ὁποῖον οἱ Ἠπειρῶται νὰ μὴ ἔλαβον μέρος, καὶ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Ἑλλάδος οἱ Ἠπειρῶται πάντοτε ἠτένισαν πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ὡς πρὸς μητέρα, καὶ ἰδοὺ τὰ Ζάππεια, τὰ Ἀβερώφεια, τὰ Χατζηκώστεια, τὰ Ῥιζάρεια καὶ πάμπολλαι ἄλλαι δωρεαὶ, αἵτινες πρὸς τὴν Ἑλλάδα ἐδόθησαν. Βεβαίως δὲν θέλω νὰ ζητήσω ἀμοιβὴν τῶν δωρεῶν μας καὶ τῶν κόπων μας καὶ τῶν θυσιῶν μας, δὲν θέλω νὰ ζητήσω ἀμοιβὴν, διότι τὰ κόκκαλα τῶν ἀνδρῶν τῆς Ἠπείρου ἀπὸ τοῦ Ταινάρου μέχρι τοῦ Ὀλύμπου εἶναι διεσπαρμένα, θὰ παρακαλέσω ὅμως τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὴν ἀσφυκτιῶσαν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα. Πληρώνομεν, Κύριοι, ἵνα μεταβῶμεν εἰς τὰ κτήματά μας, πληρώνομεν, ἵνα καλλιεργήσωμεν, πληρώνομεν, ἵνα μεταφέρωμεν τὰ προϊόντα μας ἐντὸς τῆς πόλεως, ὑποκείμεθα δὲ εἰς ὅλας τὰς ἰδιοτροπίας καὶ τὰς ὀρέξεις τοῦ ὑπαλλήλου Ἀλβανοῦ. Συνεπῶς παρακαλῶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ εἰσακούσῃ τὴν αἴτησιν τῶν Ἀρταίων καὶ νὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ ἀπὸ βέβαιον ὄλεθρον.

§9ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταθέτω τὰς ζητηθείσας πληροφορίας ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Γυθείου κ. Πετροπουλάκη περὶ τῶν ἔργων τοῦ λιμένος Γυθείου. Ἐπίσης καταθέτω καὶ τὰς ζητηθείσας πληροφορίας ὑπὸ τοῦ ἐκ Βόλου ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Φιλαρέτου περὶ τῶν ἔργων τοῦ λιμένος Βόλου καθὼς καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα περὶ τῆς δημοσίας ὁδοῦ καὶ τοῦ σιδηροδρόμου ἀπὸ Βόλου μέχρι Λεχωνίων.

§10Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κατὰ τὸ διάστημα τὸ μέχρι τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ καταργήσεως τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς δὲν ἔχω ποῦ νὰ ἀπευθυνθῶ, ἵνα παραστήσω τὰ παράπονα τὰ δίκαια κατὰ τῶν ἐγκληματικῶν πράξεων τῆς ἀστυνομίας Σκοπέλου. Κατὰ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔλαβον ἐκ Σκοπέλου καὶ τὸ ὁποῖον ἐστάλη καὶ πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὁ ἀστυνόμος Σκοπέλου μετὰ τῶν χωροφυλάκων του—διότι αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀστυφύλακες—συνέλαβε τρεῖς πολίτας, τοὺς ἔδειρεν ἀρκετὰ, τοὺς ἔδεσε καὶ τοὺς ἀπέστειλε σιδηροδεσμίους εἰς τὸν Βόλον, ὅπου κρατοῦνται ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ· οἱ δύο δὲ ἐξ αὐτῶν φέρουσι τραύματα. Βεβαίως, ἀφοῦ τοὺς ἔδειραν, μετεχειρίσθησαν τὴν γνωστὴν μέθοδον τῆς καταγγελίας ἐπὶ ἐνόπλῳ ἀντιστάσει κατὰ τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς. Ἀπὸ τὸν νῦν ἀνακριτὴν δὲν περιμένω ἄλλο τι, παρὰ νὰ ἐκδώσῃ ἔνταλμα φυλακίσεως κατὰ τῶν κακοποιηθέντων πολιτῶν, διότι οὕτω θὰ σωθῇ ὁ ἀστυνόμος Σκοπέλου· κατὰ παράδοξον δὲ σύμπτωσιν, ὁ ἀστυνόμος Σκοπέλου, ὅστις εἶναι ἀξιωματικὸς τοῦ μηχανικοῦ, ἐκ τῶν τοῦ εὐεργετικοῦ λεγομένου νόμου, ἐξελέγη ὡς ἀστυνόμος Σκοπέλου, ἐνῷ τότε Βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας ἦτο λοχαγὸς τοῦ μηχανικοῦ. Ἐπειδὴ δὲ ὁ ἀστυνόμος οὗτος ἦτο ἀγράμματος, ἠθέλησεν ὁ τότε Βουλευτὴς νὰ τοῦ εὕρῃ καὶ γραμματικόν, οὕτω δὲ σκεφθεὶς, ἀπεφάσισε καὶ διώρισε τὸν ἀδελφὸν τοῦ ἀστυνόμου, πρώην γραμματέα Εἰρηνοδικείου, συμβολαιογράφον Σκοπέλου· καὶ ἐγένετο ὁ ἕτερος Σαμαρτζῆς καὶ ἐκλογεὺς Σκοπέλου, καὶ ἐργάζεται ὁ ἄνθρωπος, εὐγνωμονῶν, καὶ ὡς συμβολαιογράφος καὶ ὡς γραμματεὺς τῆς ἀστυνομίας. Καὶ τοιουτοτρόπως ὁ ἀστυνόμος Σκοπέλου Σαμαρτζῆς, συμπολίτης τοῦ φίλου μου κ. Πετσάλη, συνεδέθη στενῶς μὲ τὸν πρώην βουλευτὴν κ. Γεωργιάδην. Βεβαίως, καταγγέλλων τὰς πράξεις ταύτας τοῦ ἀστυνόμου Σκοπέλου, δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ προσβάλω τὸν στρατόν, ὥστε νὰ ἀναλάβωσί τινες τὴν ὑπεράσπισιν αὐτοῦ, ὡς ἀνέλαβον ἄλλοτε, συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς, διότι αἱ πράξεις μεμονωμένου προσώπου δὲν δύνανται νὰ προσβάλλωσι τὸ σῶμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει. Ἐπὶ δύο ἔτη ὁ ἀστυνόμος οὗτος καταβασανίζει τὸν κόσμον, καὶ πολλάκις κατηγγέλθη, καὶ ἐτιμωρήθη ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς μὲ φυλάκισιν, ἀλλὰ κατὰ τὸν τότε ἰσχύοντα νόμον δὲν ἠδύνατο νὰ ἐκτοπισθῇ, τώρα δὲ ὅτε πλέον βλέπει ὅτι δὲν δύναται νὰ σταθῇ, διότι ὅλαι αἱ δικογραφίαι, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσιν εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς, θέλουσι διαβιβασθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτε θὰ ἀνταμειφθῇ δεόντως, τώρα ἤρχισε νὰ ἐπαναλαμβάνῃ τὰς αὐτὰς πράξεις, νὰ δέρῃ τοὺς πολίτας καὶ τοὺς καταγγέλλῃ ἐπὶ ἀντιστάσει, ὅσοι δὲν ἦσαν φίλοι τῆς πολιτικῆς ἐκείνης. Ὄχι δὲ μόνον τοῦτο ὁ ἀστυνόμος ἔκαμεν, ἀλλ’ ἤδη καταδιώκει, σκευωρήσας πλεκτάνην μετὰ τοῦ εἰρηνοδίκου Δικαίου, τὸν ἰατρὸν Ἀργύριον Βούζαν, ὅστις ἔχει ἐγκατασταθῆ ἀπὸ τοῦ 1890 ἐν Σκοπέλῳ, ἐξόριστος ὢν ἐκ Τουρκίας καὶ ἐκ Καστορίας καταγόμενος. Ὁ κ. Ἀργύριος Βούζας μετὰ τοῦ Πυχεῶνος ἐφυλακίσθη ἐν Τουρκίᾳ ἐπὶ δύο ἔτη ὡς ἐργαζόμενος ὑπὲρ τοῦ ἐν Μακεδονίᾳ Ἑλληνισμοῦ, καὶ κατεδικάσθη ὑπὸ τοῦ τουρκικοῦ Στρατοδικείου εἰς ἰσόβιον ἐξορίαν εἰς Πτολεμαΐδα, κατώρθωσεν ὅμως, πολλὰ μοχθήσας καὶ δαπανήσας, νὰ δραπετεύσῃ ἐκ Κωνσταντινουπόλεως, καὶ καταφύγῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, προσληφθεὶς ὡς ἰατρὸς ἐν Σκοπέλῳ. Ἀλλὰ συμφέροντα ἄλλου ἰατροῦ, μετερχομένου ἤδη καὶ τὸν δικολάβον, συγγενοῦς δὲ τοῦ πρώην Βουλευτοῦ, δὲν ἐπέτρεπον τὴν διαμονὴν τοῦ ἰατροῦ Βούζα ἐν Σκοπέλῳ, καὶ διὰ τοῦτο ὁ ἀστυνόμος μετὰ τοῦ εἰρηνοδίκου τοῦ ἔπλεξαν μίαν ἱστορίαν, ὅτι εἶναι συνεργὸς λῃστείας, κλοπῆς γενομένης δῆθεν ἐν Σέῤῥαις, καὶ κατορθώνουν νὰ ἐκδοθῇ ἔνταλμα συλλήψεως. Οὕτω δὲ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς, ὁ ὁποῖος κατῆλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἵνα σωθῇ ἀπὸ τῶν χειρῶν τῶν Τούρκων, ἔπεσεν εἰς χεῖρας τοῦ Σαμαρτζῆ καὶ τοῦ εἰρηνοδίκου Σκοπέλου, χειροκροτοῦντος καὶ τοῦ ἀνακριτοῦ. Ἔλαβον τηλεγραφήματα, ὅτι ἡ κατάστασις ἐκεῖ εἶναι ἔκρυθμος. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ σωτηρίας τῶν πολιτῶν ἀπὸ τῶν ὀνύχων τοῦ ἀστυνόμου, διότι τὸ πρᾶγμα ἔφθασεν εἰς τὸ ἀπροχώρητον. Ἐπειδὴ δὲ βλέπω ὅτι ἐν Σκοπέλῳ κυριαρχεῖ εἰσέτι ἡ Βαζιβουζουκικὴ διοίκησις, ἂν μοῦ ζητήσωσι συμβουλὴν οἱ συμπολῖταί μου, ἐγὼ θὰ συμβουλεύσω αὐτοὺς νὰ ἀντιτάξωσι τὴν βίαν κατὰ τῆς βίας.

§11Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ἀπεστάλη καὶ εἰς ἐμέ. Τὸ παρέπεμψα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα. Θέλει δὲ ὅσον οὔπω ἐκδώσει τὰς ἀναγκαίας διαταγάς.

§12Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Εἴς τε τὰς ἑλληνικὰς ἐφημερίδας καὶ εἰς τὰς τῆς ἀλλοδαπῆς δημοσιεύονται ἀπό τινος εἰδήσεις περὶ ἐπιδρομῆς Βουλγαρικῶν στιφῶν εἰς τὴν Μακεδονίαν μὲ προθέσεις κατακτητικάς. Αἱ εἰδήσεις αὗται κρατοῦσιν ἐν συγκινήσει τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Θεωρῶ ἐπιβαλλόμενον καθῆκον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ νὰ παρακαλέσω αὐτὸν, ὅπως εὐαρεστηθῇ, εἴτε σήμερον εἴτε εἰς μίαν τῶν προσεχῶν συνεδριάσεων, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν τὰ δημοσιευθέντα ἦναι ἀληθῆ, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ὑπάρχῃ τι τὸ κωλῦον εἰς τοιαύτην ἀνακοίνωσιν.

§13Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τυγχάνει ἁρμόδιος, ἵνα ἀποκριθῇ εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω πολλὰς λεπτομερείας, ἔμαθον ὅμως, ὅτι διοργανοῦται σύστημα ὁπλοφόρων πέραν τῶν ὁρίων τῆς Βουλγαρίας πρὸς τὴν Μακεδονίαν· ἀλλὰ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὸ βεβαιώσω. Γνωρίζω ὅτι πρό τινων ἡμερῶν εἶχον ἐκδράμει τῶν ὁρίων τῆς Βουλγαρίας πρὸς τὴν Μακεδονίαν στίφη τινὰ οὐχὶ πολυάριθμα, συναντηθέντα μὲ τὰ τουρκικὰ στρατεύματα, τὰ ὁποῖα ἐπετέθησαν κατ’ αὐτῶν καὶ ἐφόνευσαν καὶ ἐζώγρησαν πολλούς. Ἀλλ’ ἂν μετὰ τοῦτο ὠργανώθησαν ἐκ νέου τοιαῦται ἐκδρομαί, ἀγνοῶ· θέλω δὲ παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ χορηγήσῃ ὅσας ἔχει πληροφορίας εἰς τὴν Βουλήν.

§14ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἔχω νὰ ἀπευθύνω παράκλησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον εἶχον παρακαλέσει τὴν τότε Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περί τινος ποταμοῦ τῆς Ἐρημίτσης, διερχομένου ἔξωθεν τοῦ Ἀγρινίου, ἔνθα ὑπάρχει ὁδὸς, παραπλεύρως τῆς ἁμαξιτῆς, διὰ τῆς ὁποίας συγκοινωνοῦσιν ὅλοι οἱ ὀρεινοὶ δῆμοι μετὰ τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας. Ἕνεκα ἐλλείψεως γεφύρας συμβαίνουσι κατ’ ἔτος δυστυχήματα, διότι πνίγονται οἱ διαπερῶντες τὸν ποταμὸν, καὶ κατ’ ἔτος ἔχομεν 4 ἢ 5 θύματα. Ἡ τότε Κυβέρνησις εἶπεν, ὅτι ἔλαβε πρόνοιαν καὶ διέταξε μηχανικὸν, ὅπως προβῇ εἰς μελέτας. Ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι, ὅ,τι ἐλέχθη τότε, ἐλέχθη πρὸς ἐκλογικὸν τέχνασμα. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ζητήσῃ τὰς δεούσας πληροφορίας ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ἔργων, καὶ ἂν ὑπάρχῃ μελέτη, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀποπεράτωσιν τοιούτου ἔργου, τὸ ὁποῖον μικρὰν θ’ ἀπαιτήσῃ δαπάνην. Ἐπίσης δὲ νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῶν ξυλίνων γεφυρῶν τῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ, διότι εἶναι πᾶσαι κατεστραμμέναι, καὶ ἕνεκεν αὐτῶν ἡ συγκοινωνία ἀπὸ Ἀγρινίου εἰς Κεφαλόβρυσον καὶ ἀπὸ Κεφαλοβρύσου εἰς Μεσολόγγιον θὰ παύσῃ κατὰ τὸν χειμῶνα, ἐνῷ αἱ ὁδοὶ ἐστοίχισαν πολλὰ εἰς τὸ Κράτος. Εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ ἐπισκευασθῶσιν ἀμέσως, χάριν τῆς συγκοινωνίας τῶν μερῶν ἐκείνων.

§15ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ὁ ἐκ Βονίτσης κύριος συνάδελφος ὑπέβαλε πρὸ ἡμερῶν δύο προτάσεις νόμων, ἀφορώσας εἰς τοπικὰ συμφέροντα τῆς ἐπαρχίας, αἵτινες καὶ ἀνεγράφησαν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Ἀλλ’ ἐνῷ χθὲς εἶχον ἀναγραφῆ ὑπὸ τοὺς ἀριθμοὺς 10 καὶ 11, βλέπω σήμερον αὐτὰς ὑπὸ τοὺς ἀριθμοὺς 20 καὶ 21. Αἱ προτάσεις αὗται ἀποτελοῦνται ἐξ ἑνὸς καὶ μόνον ἄρθρου ἑκατέρα, καὶ οὐδεμία κατ’ αὐτῶν δύναται νὰ ἀντιταχθῇ ἀντίῤῥησις, διότι ἀποβλέπουσιν εἰς τοπικὰ συμφέροντα ἄνευ βλάβης τοῦ Δημοσίου. Ἡ μία μάλιστα τούτων, ἡ περὶ ὑδραγωγείου εἰς Μύτικα, εἶχεν ἀναγραφῆ, τῇ παρεμβάσει μου, ὡς νομοσχέδιον εἰς τὰς δύο τελευταίας συνόδους τῆς παρελθούσης περιόδου, ἀνάλογον δὲ νομοσχέδιον εἶχε ψηφισθῆ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐκείνης, τῇ συστάσει μου πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Τρικούπη, διὰ τὴν Βόνιτσαν καὶ Ζαβέρδαν. Ἐπειδὴ φοβοῦμαι πολὺ, μὴ καὶ αἱ ἐν λόγῳ προτάσεις ὑποστῶσι τὴν τύχην ἄλλων προτάσεων νόμων, ὑποβαλλομένων ὑπὸ Βουλευτῶν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ υἱοθετήσῃ αὐτὰς, τὰς ἀναγράψῃ ὡς νομοσχέδια εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ ἐπιμείνῃ ἵνα ψηφισθῶσιν ὅσον οἷόν τε τάχιον, διότι, ἐνῷ διὰ τούτων, ἐπαναλαμβάνω, εἰς οὐδεμίαν ὑποβάλλεται τὸ Δημόσιον ζημίαν, θὰ προσγείνῃ μεγάλη ὠφέλεια εἰς τὰς ἐνδιαφερομένας κοινότητας.

§16ΔΑΓΡΕΣ. Ὡς καὶ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐξέθηκα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἡ ὡρίμανσις τοῦ σταφιδοκάρπου ἐν Μεσσηνίᾳ ἐπέρχεται ταχύτερον ἢ ἐν ταῖς λοιπαῖς ἐπαρχίαις τοῦ Κράτους, καὶ συνεπήγετο εὐάρεστα ἀποτελέσματα, διότι ἀπεστέλλετο ταχύτερον εἰς τὰ μέρη τῆς καταναλώσεως ὡς πριμαρόλι ἡ Μεσσηνιακὴ σταφὶς καὶ ἐπωλεῖτο εἰς ἀνωτέρας τιμάς. Τοῦ πλεονεκτήματος τούτου ἐστέρησε τὴν Μεσσηνίαν ὁ νόμος τοῦ 1892, διὰ τοῦ ὁποίου κωλύεται ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ ἀπεξηραμένου σταφιδοκάρπου πρὸ τῆς 16 Αὐγούστου. Ἕνεκα τοῦ ἀδικήματος τούτου, καὶ συνεπείᾳ τηλεγραφήματος, ὅπερ ἔλαβον, τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Καλαμῶν, συνιστῶντος εἰς τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ μέτρα περὶ ἄρσεως τοῦ κωλύματος, ὑποβάλλω πρότασιν νόμου, δι’ ἧς ὁρίζεται ὡς ἡμέρα ἐξαγωγῆς τοῦ σταφιδοκάρπου ἡ 25 Ἰουλίου, καθόσον πρὸ ταύτης ὁ καρπὸς μένει ἀπεξηραμένος εἰς τὰς ἀποθήκας. Τοιαύτη τις πρότασις ὑπεβλήθη καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Μερλοπούλου, διάφορος τῆς ἐμῆς. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ στέρξῃ εἰς τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεώς μου μετὰ τὸ περὶ σταφίδος νομοσχέδιον, προτάσσουσα αὐτὴν τῶν λοιπῶν νομοσχεδίων, ἵνα οὕτως ἀρθῇ τὸ μέγα ἀδίκημα, τὸ προσγινόμενον εἰς τὴν Μεσσηνίαν. Καὶ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ ζήτημα περὶ παρακρατήσεως, εἶπον ὅτι ἡ πρόωρος πώλησις τοῦ σταφιδοκάρπου Μεσσηνίας δὲν ἔχει ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος καλῆς ποιότητος, διότι ἡ πώλησις ἐν Μεσσηνίᾳ γίνεται πρὸ τῆς 10 Αὐγούστου.

§17ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Διὰ τοὺς ἐμπόρους ἐνδιαφερόμεθα; Ἀφοῦ οἱ κτηματίαι πωλοῦσι πρὸ τῆς προθεσμίας, δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη χάριν τῶν ἐμπόρων νὰ μεταβληθῇ ὁ νόμος.

§18ΔΑΓΡΕΣ. Ὑπάρχει· διότι ἡ σύγχρονος ἐξαγωγὴ τῆς σταφίδος τῆς Μεσσηνίας μετὰ τῆς σταφίδος τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν ἐπιφέρει βλάβην ἐπὶ τῶν τιμῶν· διότι ὁ σταφιδόκαρπος τῆς Μεσσηνίας ἀποστέλλεται 20 ἡμέρας πρότερον ὡς πριμαρόλι καὶ ἔχει ἀνωτέραν τινὰ ἀξίαν.

§19ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι πρόωρος ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις νόμου τοῦ κ. Βουλευτοῦ Καλαμῶν θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 207).

§21ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι μεγίστης σπουδαιότητος· δὲν πρόκειται περὶ παροχῆς, ὡς ἐτέθη τὸ ζήτημα, εἰς μίαν ἐπαρχίαν, ἀλλὰ περὶ ἀδικήματος προσγιγνομένου εἰς πολλὰς τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, πρόκειται περὶ μέτρου ἐμποδίζοντος τὸν ἐλεύθερον συναγωνισμόν. Δικαίως ὁ κ. συνάδελφος ἔφερε τὴν πρότασιν, ὅπως τὴν ἔφερε, μονομερῆ, νὰ δοθῇ δηλ. τὸ δικαίωμα νὰ πωλῶσί τινες ἐνωρίτερον τῶν ἄλλων. Τοῦτο δὲ εἶναι συνεπὲς πρὸς τὴν ἀπόφασιν, ἣν ἔλαβεν ἡ Βουλή, διότι πᾶς ὁ μειονεκτῶν ἔν τινι ἐπιχειρήσει ἔχει δικαίωμα τώρα νὰ παρουσιάζηται καὶ νὰ ζητῇ τὴν παρέμβασιν τῆς Πολιτείας, ἵνα αὕτη δέσῃ τὰς χεῖρας τῶν πρὸς αὐτὸν συναγωνιζομένων. Εἶναι γενικώτεροι λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους νομίζω ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ ἡ διάταξις, ἡ ἀπαγορεύουσα πρὸ τῆς 10 Αὐγούστου τὰς διὰ τὸ ἐξωτερικὸν φορτώσεις σταφίδος. Διότι, ἐνῷ δὲν ἔφερε τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἐπεδίωκον οἱ προτείναντες, δηλαδὴ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἀποστολὴν κακῆς ποιότητος εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἶχεν ὅμως ἕτερον ἔμμεσον ἀποτέλεσμα ἄνευ τινὸς ὠφελείας, διότι κραυγαὶ ἠκούσθησαν πλειότεραι μετὰ τὸν νόμον, ὅτι ἀποστέλλεται σταφὶς κακῆς ποιότητος, κραυγαὶ πολὺ πλειότεραι. Ὁ νόμος οὐ μόνον οὐδὲν ἐπέφερεν ἀποτέλεσμα εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς ποιότητος τοῦ σταφιδοκάρπου, ἀλλὰ τοὐναντίον διετάραξεν ἐπιβλαβῶς τὸ ἐμπόριον. Παραδίδει μέγα μέρος εἰς τὴν κερδοσκοπίαν, διότι ἀναβάλλει ἐπὶ 15 ἡμέρας τὴν ἀποστολὴν σταφιδοκάρπου οὐ μόνον τῆς Μεσσηνίας, ἀλλὰ καὶ ἄλλων ἐπαρχιῶν. Ἐξ Αἰγιαλείας ἀπεστέλλετο τὴν 3 ἢ 5 Αὐγούστου καρπὸς ὡς πριμαρόλι, ἀλλ’ οὐδέποτε ἠγέρθησαν παράπονα περὶ κακῆς ποιότητος. Σήμερον δὲ συσσωρεύονται συγχρόνως πολλὰ ἑκατομμύρια ὁμοῦ, καὶ οἱ κερδοσκόποι, ἔχοντες ἄφθονον καρπόν, κανονίζουσιν αὐτοὶ τὰς τιμάς. Γεννᾶται δὲ καὶ ἕτερον ἀτόπημα· ἡ τῆς καλῆς ποιότητος σταφὶς, ἡ ὁποία ἔχει ἰδίαν ἀγορὰν, συναγωνίζεται πρὸς ἑτέραν σταφίδα τῆς Ἀνατολῆς καὶ τῆς Σμύρνης, καὶ οἱ λαμβάνοντες ταύτην πρίν, ἔχουν καιρὸν νὰ περιμένουν. Κατὰ τὸ διάστημα δὲ, κατὰ τὸ ὁποῖον κρατοῦμεν ἡμεῖς τὸν καρπόν μας, ἀποστέλλεται ὁ ξένος καρπὸς καὶ καταλαμβάνει τὴν ἀγορὰν, παρεμποδίζει δὲ καὶ τὴν κερδοσκοπίαν ἐκείνην, ἡ ὁποία θὰ ἔσπευδε νὰ ἀγοράσῃ καλὸν καρπόν. Ὑπάρχει ἑταιρία, ἡ ὁποία ἀγοράζει μέγα ποσὸν, πέντε ἢ ἕξ ἑκατομμυρίων, καὶ κανονίζει ἐν ἀρχῇ τὰς τιμάς· σήμερον οἱ ἀπόστολοι αὐτῆς, ἐρχόμενοι ἐδῶ, δὲν δίδουσι καμμίαν τιμήν, ἀφίνουν τοὺς παραγωγούς, λέγοντες «θὰ ἐπιστρέψωμεν ἀργότερα, ὅτε θὰ ἦναι περισσότερος ὁ καρπὸς, καὶ θὰ συνεννοηθῶμεν», καὶ μεταβαίνουσιν εἰς τὴν Σμύρνην, ὅπου κάμνουσι τὰς προμηθείας των. Ἐπανερχόμενοι δὲ, καταῤῥίπτουσι τὰς τιμὰς, καὶ οὕτω, ἐνῷ πρὶν ἦσαν οἱ κυριώτεροι ἡμῶν σύμμαχοι, σήμερον ἐγένοντο ἡ βάσις, ἐφ’ ἧς στηρίζεται ἡ κερδοσκοπία, ἡ ἐπιδιώκουσα τὸν ἐξευτελισμὸν τῶν τιμῶν. Τοσοῦτον δὲ ἐπέδρασεν ἡ κατάστασις αὕτη, ὥστε σταφὶς ἀρίστης ποιότητος ἑλληνικὴ μένει ἀπώλητος. Ἐν Ἀγγλίᾳ σήμερον ὑπάρχει ἀπώλητον μέγα ποσὸν καρποῦ καλῆς ποιότητος, ἕνεκα τοῦ συναγωνισμοῦ, πρὸς τὴν ἑταιρίαν ταύτην, διότι ἡ εἰς χεῖρας Ἑλλήνων ἐντολοδόχων ἐπιβαρύνεται καὶ μὲ 3 σελίνια περισσότερον δι’ ἔξοδα, ἄγνωστον διατί· ὑπάρχει διὰ τοὺς Ἕλληνας ἀποστολεῖς καὶ τοῦτο τὸ βάρος πλειότερον. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι πρέπει οὐχὶ διὰ μίαν μόνον ἐπαρχίαν νὰ καταργηθῇ ὁ νόμος αὐτὸς, ἀλλὰ πρέπει νὰ καταργηθῇ δι’ ὅλας τὰς ἐπαρχίας, ἐκτὸς ἐὰν ἐκ λόγων γενικωτέρων νομίζητε, ὅτι πρέπει νὰ καταστῶμεν ἐνδοιαστικοὶ καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐμπορίου εἰς μίαν ἐπαρχίαν, ὅπως αὕτη ὠφεληθῇ ἐπὶ βλάβῃ τῶν ἄλλων. Διότι καὶ τοῦτο θὰ ἦτο συνεπὲς πρὸς τὰς κυκλοφορούσας νέας θεωρίας.

§22Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Καταγινόμεθα νὰ εὕρωμεν τρόπον βελτιώσεως τῆς ποιότητος τῆς σταφίδος, καὶ σήμερον οἱ Κύριοι ζητοῦσι νὰ προτείνωσι τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ ποιότης αὐτῆς θὰ καταστῇ χειροτέρα. Ἡ Μεσσηνία, λέγει ὁ συνάδελφός μου, ὅτι εἶναι μέρος ξηρὸν καὶ ὅτι αὐτόθι ταχύτερον ὡριμάζει ὁ καρπὸς καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξέρχηται καὶ πρὸ τῆς πρώτης Αὐγούστου, ἐνῷ πάντες γνωρίζετε, ὅτι ἡ Μεσσηνία εἶναι τὸ ὑγρότερον μέρος τῆς Ἑλλάδος, καὶ ὡς ἐκ τούτου ὁ σταφιδόκαρπος βραδύνει αὐτόθι νὰ ὡριμάσῃ. Ἀλλ’ οἱ πλείονες τῶν ἐμπόρων σπεύδουσι νὰ συλλέγωσι τὸν καρπὸν καὶ ἄωρον καὶ μὴ ἐπαρκῶς ἡλιασμένον, τὸ ὁποῖον μεγάλως ἔβλαπτε καὶ τὴν παραγωγὴν καὶ τὴν ἐμπορίαν τῆς Μεσσηνιακῆς σταφίδος, διότι ἀποστελλόμενος ὁ ἄωρος καὶ ἀνήλιος ἐκεῖνος καρπὸς εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως ἐπωλεῖτο βεβλαμμένος καὶ ἐν τοιαύτῃ κακῇ καταστάσει. Ἕνεκα τούτων ἐπῆλθεν ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἀπηγόρευεν εἰς τὸ ἐμπόριον τὴν ἐξαγωγὴν σταφίδος πρὸ τῆς 15 Αὐγούστου. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ὄχι μόνον δὲν πρέπει νὰ συντάμωμεν αὐτὸν τὸν χρόνον, ἀλλ’ ἐξ ἐναντίας πρέπει καὶ νὰ παρατείνωμεν αὐτὸν μέχρι τῆς 25 Αὐγούστου, διότι τότε εἴμεθα βέβαιοι ὅτι ὁ σταφιδόκαρπος θὰ ἔχῃ ἐντελῶς ἀποξηρανθῆ, καὶ ὅτι δὲν πρέπει κατ’ οὐδένα λόγον νὰ δεχθῶμεν τὴν πρότασιν τῶν Κυρίων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι τὴν μεταβολὴν τοῦ νόμου, ὑπείκοντες εἰς κερδοσκοπίας ἐμπόρων, οἵτινες συμφέρον ἔχουσι ταχέως νὰ συλλέγηται ὁ σταφιδόκαρπος, ὅπως ἀποστέλληται εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως ὡς ἀπαρχή.

§23ΔΑΓΡΕΣ. Ὁ κ. Φλέσσας ἀπεπειράθη νὰ μετατρέψῃ καὶ τοὺς ὅρους αὐτοὺς τῆς φύσεως, καὶ ἐνῷ εἶναι γνωστὸν εἰς ἅπασαν τὴν Ἑλλάδα, ὅτι ὄχι μόνον ὁ σταφιδόκαρπος, ἀλλὰ καὶ ἅπαντα τὰ προϊόντα τῆς Μεσσηνίας ὡριμάζουσι πρὸ τῶν προϊόντων τῶν ἄλλων Ἑλληνικῶν χωρῶν, ἠθέλησε νὰ παραστήσῃ ὅτι ἕνεκα τοῦ ὑγροῦ κλίματος τῆς ἡμετέρας ἐπαρχίας τὰ προϊόντα τῆς Μεσσηνίας εἶναι τὰ τελευταῖα ὡριμάζοντα. Ἀλλ’ ὁλόκληρος ἡ Μεσσηνία βοᾷ κατὰ τοῦ νόμου, τοῦ ὁποίου ἡμεῖς ζητοῦμεν τὴν μεταβολὴν, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι ἕνεκα τούτου ἐπέρχεται μεγάλη ζημία εἰς τὰ συμφέροντα τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, ὁ δὲ κ. Φλέσσας δὲν ἔπρεπε νὰ προβῇ εἰς ἰσχυρισμοὺς, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι σοβαροί. Ἡμεῖς γνωρίζομεν, καὶ σὺν ἡμῖν θὰ τὸ ὁμολογήσῃ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Μεσσήνης καὶ πάντες οἱ γνωρίζοντες τὰ τῆς Μεσσηνίας, ὅτι ἡ ὡρίμανσις τῆς σταφίδος ἐπέρχεται εἴκοσιν ἡμέρας ἐνωρίτερον ἐν Μεσσηνίᾳ ἢ ἐν ταῖς ἄλλαις ἐπαρχίαις. Ὁ κ. Φλέσσας ἔπρεπε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀνάγκας τῆς ἐπαρχίας καὶ νὰ ἐπιμεληθῇ τῶν συμφερόντων αὐτῆς, καὶ ὄχι ἐκ λόγων φιλαυτίας, διότι ἔλαβε μέρος εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου ἐκείνου, νὰ κηρύσσηται ἐναντίον τῆς προτάσεως ἡμῶν.

§24Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Δὲν ἤθελον ἀπαντήσει εἰς ὅσα ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ἀνέφερεν, ἐὰν δὲν ἐλάμβανε τὸ θάῤῥος νὰ μὲ παραστήσῃ, ὅτι δὲν γνωρίζω τὰ ἐδάφη τῆς Μεσσηνίας. Πάντες οἱ διελθόντες καὶ ἅπαξ τῆς Μεσσηνίας θὰ ὁμολογήσωσιν ὅτι τὰ πλεῖστα μέρη αὐτῆς εἶναι ὑγρὰ, καὶ ἂν τρυγηθῇ ἡ σταφὶς πρὸ τοῦ Αὐγούστου, εἶναι ὅλως ἄχρηστος. Ὁ πρόωρος δὲ τρυγηρὸς ἐγένετο ἀφορμὴ νὰ ἐξευτελισθῇ ἡ ἀξία τοῦ Μεσσηνιακοῦ προϊόντος. Τρεῖς ἢ τέσσαρες ἔμποροι, ὠφελούμενοι τῆς πλεονεξίας τῶν σταφιδοκτημόνων, προέτρεπον αὐτοὺς καὶ συνέλεγον τὸν καρπὸν αὐτῶν, ὃν ἀγοράζοντες οὗτοι ἀπέστελλον εἰς Ἀγγλίαν καὶ ἐπώλουν ὡς πριμαρόλι εἰς μεγαλειτέρας τιμάς. Τοῦτο ὅμως διηκόλυνε μόνον τὴν ἐκποίησιν τοῦ ⅛ εἰς καλὰς τιμὰς, ἀλλὰ κατέστρεφε τὴν λοιπὴν παραγωγήν.

§25ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Δαγρὲς ὑπέβαλε πρότασιν νόμου καὶ παρεκάλεσε νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει μεταξὺ τῶν ἄλλων σταφιδικῶν νομοσχεδίων, δηλ. ἐκ τῶν πρώτων, ἡ πρότασίς του αὕτη. Εἰς τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Δαγρὲ θὰ ἑνώσω καὶ ἐγὼ τὴν φωνήν μου, καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει μεταξὺ τῶν πρώτων ἡ πρότασις αὐτοῦ. Θεωρῶ ὅμως ἄκαιρον καὶ ἄσκοπον τὴν ἀπὸ τοῦδε συζήτησιν τῆς οὐσίας τοῦ θέματος.

§26Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ὁ κ. Φλέσσας ὑπέβαλε τροπολογίαν, νὰ παραταθῇ ἡ ἀπαγόρευσις μέχρι τῆς 25 Αὐγούστου.

§27ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ ὑποβάλλω τροπολογίαν νὰ παραταθῇ ἡ ἀπαγόρευσις μέχρι τῆς 30 Αὐγούστου.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 208).

§29ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἔλαβε γνῶσιν τῶν δημοσιευθέντων ἐν ταῖς ἐφημερίσι «Καιροῖς», «Ἄστει» καὶ «Παλιγγενεσίᾳ» περὶ τῶν καταχρήσεων τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Χρηματιστηρίου Ἀθηνῶν, ἥτις παρὰ τὸν νόμον περὶ λαχείων ἐπώλησε λαχεῖα τῶν ὁμολογιῶν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ἐπώλησεν ὁμολογίας τῆς ἰδίας Τραπέζης τὴν παραμονὴν τῆς κληρώσεως, διὰ νὰ τὰς ἐξαγοράσῃ τὴν ἐπαύριον τῆς κληρώσεως πρὸς κερδοσκοπίαν, ἐνῷ τοιοῦτον δικαίωμα δὲν εἶχεν ἐπὶ τῆς περιουσίας τοῦ Χρηματιστηρίου. Καὶ ἐὰν ἐκληροῦτο ἀριθμός τις τῶν πωληθέντων, τίς θὰ ἐζημιοῦτο; Παρακαλῶ δὲ αὐτὸν προσέτι νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, τί ἔπραξεν ὁ ἐπόπτης τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις ὀφείλει νὰ ἐπιβλέπῃ καὶ καταγγέλλῃ πᾶσαν παρεκτροπὴν καὶ κατάχρησιν τοῦ Χρηματιστηρίου, διὰ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν κατάστασιν ταύτην; Ἐζήτησε νὰ ἐμποδίσῃ τὴν κατάχρησιν αὐτὴν, ἢ τοὐλάχιστον ἀνέφερεν ἐν καιρῷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν κατάχρησιν ταύτην τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως ληφθῶσι τὰ κατάλληλα μέτρα; Ἐν ἐναντίᾳ δὲ περιπτώσει, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκάλεσεν αὐτὸν εἰς ἀπολογίαν, ἢ τοὐλάχιστον ἔπαυσε τὸν μὴ ἐκπληρώσαντα τὸ καθῆκόν του ὑπάλληλον τοῦτον;

§30ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὰ γραφέντα ἐν ταῖς ἐφημερίσι δὲν ἀνέγνωσα, θέλω ὅμως ἐξετάσει τὰ πράγματα καὶ θέλω προσκομίσει εἰς τὴν Βουλὴν τὰς σχετικὰς πληροφορίας.

§31Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὑποβάλλω δύο ἐρωτήσεις πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἡ μὲν πρώτη εἶναι ὅλως ὑπηρεσιακή, καὶ καταθέτω αὐτὴν ἐγγράφως, ἡ δευτέρα εἶναι ἡ σύστασις αὕτη: Διατὶ ἀπὸ τοῦ 1887 δὲν κατηρτίσθη νεωτέρα ἀπογραφὴ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος; Ἐκτὸς τῆς ἀνάγκης τῆς νομίμου ἐκπροσωπήσεως τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι δύναται νὰ θεωρηθῇ μικροτέρα, ἡ ἀπογραφὴ τοῦ πληθυσμοῦ σχετίζεται πρὸς πολλὰς ἄλλας ἀνάγκας διὰ τὸν καταρτισμὸν τῶν νόμων καὶ ἄλλας, ἐν τούτοις νεωτέρα ἀπογραφὴ μετὰ τὸ 1887 δὲν ἐγένετο.

§32ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, θὰ ἑνώσω εἰς τὴν σύστασιν τοῦ κ. συναδέλφου τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως συντελέσῃ εἰς τὴν ταχεῖαν ἀπογραφὴν τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ Κράτους.

§33ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρὸ ἐτῶν πολλῶν ἐμισθώθη παρὰ τοῦ Δημοσίου, ἐλλείψει πάσης ἄλλης καταλλήλου πρὸς τοῦτο οἰκίας, ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ἀθηνᾶς διὰ δεύτερον δημοτικὸν σχολεῖον τῶν θηλέων, οἰκία τις παλαιὰ καὶ ὑπόσαθρος. Ἔκτοτε ἀπεδείχθη ὅτι ἡ οἰκία αὕτη ἦτο ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν ἀκατάλληλος πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον. Τὰ δωμάτια αὐτῆς ἦσαν καὶ χαμηλὰ καὶ στενόχωρα, ἀλλὰ τὸ κυριώτατον πάντων, τὰ ἀποχωρητήρια αὐτῆς εἶναι τόσον κακῶς κατεσκευασμένα ἐν τῇ αὐλῇ, εἰς τὸ μόνον μέρος, ὅπερ ἔχουσιν, ὅπως παραμένωσι τὰ κοράσια κατὰ τὰ διαλείμματα, ὥστε ἀναδίδουσι δυσωδίαν ἀφόρητον, ἥτις καὶ εἰς τὰ δωμάτια μεταδίδεται. Εἶχον γείνῃ πρὸς ἐμὲ παραστάσεις, ὅτε διηύθυνον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, καὶ μεταβὰς αὐτοπροσώπως, ἔφριξα διὰ τὴν τοιαύτην κατάστασιν. Ἀνελογίσθην ὅμως, ὅτι, ἐὰν προέβαινον εἰς διάλυσιν τῆς μισθώσεως, θὰ ἐξετίθετο τὸ Δημόσιον εἰς ἀποζημιώσεις, καὶ διὰ τοῦτο ἀνέβαλον νὰ πράξω τι. Ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ἐπῆλθον οἱ σεισμοὶ τοῦ παρελθόντος ἔτους, καὶ κατά τινα τῶν σεισμῶν τούτων κατέπεσεν ὁλόκληρον τὸ ἐπίχρισμα τῆς ὀροφῆς μιᾶς τῶν αἰθουσῶν τῶν παραδόσεων, καὶ ἂν συνέβαινε τοῦτο ἐν ὥρᾳ τῆς διδασκαλίας, πολλὰς ἀθώας ὑπάρξεις θὰ ἐθρηνοῦμεν ἤδη. Συνεπείᾳ τούτου καὶ ἐπανειλημμένων παραστάσεων ἐδέησε νὰ ὀνομασθῇ ἐπιτροπὴ ἐκ μηχανικῶν παρὰ τοῦ τμήματος τῶν δημοσίων ἔργων, ὅπως ἐπιθεωρήσῃ τὸ σχολεῖον τοῦτο. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ὑπέβαλεν ἔκθεσιν, ἐν ᾗ ἐχαρακτήρισε τὴν οἰκίαν ταύτην ὡς ἑτοιμόῤῥοπον, καὶ συνέστησε τὴν ἄμεσον διάλυσιν τῆς μισθώσεως. Ἀγνοῶ τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ τότε Κυβέρνησις δὲν ἐθεώρησε καλὸν νὰ προβῇ εἰς τὴν διάλυσιν ταύτην. Ἀλλ’ ἤδη, ὅτε ἡ μίσθωσις λήγει, ἐθεωρήθη καλόν, ἐπειδὴ τὰ παράπονα ἐξακολουθοῦσι, νὰ ἀναθέσῃ τὸ Ὑπουργεῖον εἰς τὴν Νομαρχίαν, ὅπως διὰ τοῦ μηχανικοῦ αὐτῆς ἐξεύρῃ τὴν κατάλληλον οἰκίαν, διότι ἤδη εὑρισκόμεθα εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἔχωμεν πολλὰς οἰκίας εἰς τὴν συνοικίαν ἐκείνην καταλλήλους. Μανθάνω δέ, ὅτι ἐγένετο καὶ ἔκθεσις τοῦ μηχανικοῦ καὶ ἀνέφερεν ἡ Νομαρχία πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον πολλὰς ἄλλας οἰκίας καταλληλοτέρας, καὶ ὅτι ὅλως ἀκατάλληλος καὶ ἐπικίνδυνος εἶναι διὰ τὰ εἰς τὸ σχολεῖον αὐτὸ φοιτῶντα δυστυχῆ κοράσια ἡ σήμερον κατεχομένη οἰκία. Ἀλλὰ μανθάνω προσέτι μετὰ λύπης μου, ὅτι πρόκειται νὰ ἀναμισθωθῇ ἡ αὐτὴ οἰκία. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ παρακαλέσω τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς σχετικὰς ἐκθέσεις, τότε δὲ θὰ ἴδῃ ἡ Βουλή, ἐὰν αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχω, ἦναι ἀκριβεῖς ἢ ὄχι. Ὅτι δὲ τὸ σχολεῖον ἐκεῖνο εἶναι ἑστία μολύσματος, ἀπόδειξις, ὅτι, ἐνῷ ἐν ἀρχῇ τοῦ ἔτους ἐγγράφονται περὶ τὰ 350 κοράσια, κατὰ τὸ τέλος εἰς τὰς ἐξετάσεις ἐμφανίζονται μόλις 150.

§34Ν. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἀτυχῶς αἱ πληροφορίαι τοῦ κ. ἐκ Λοκρίδος Βουλευτοῦ δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Βεβαίως ἡ γνωστὴ εὐφράδεια καὶ ἡ πεῖρα, τὴν ὁποίαν κέκτηται ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὡς καὶ ἡ φαντασία, ἥτις πάντοτε τὸν διακρίνει, τὸν ἐβοήθησαν νὰ παραστήσῃ τὰ πράγματα ὡς τὰ ἠκούσατε. Ὅτι ὅμως τὰ πράγματα ταῦτα ἀλλοίως παρεστάθησαν, ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ὅτι αὐτὸς ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος δὲν προέβη εἰς τὴν διάλυσιν τῆς μισθώσεως, ὅτε ἦτο Ὑπουργὸς, μολονότι τῷ ἐγένοντο παραστάσεις. Ἡ οἰκία, περὶ ἧς πρόκειται, Κύριοι, εἶναι μία τῶν εὐρυχωροτέρων οἰκιῶν τῆς πόλεως Ἀθηνῶν, ἴσως εἶναι γνωστὴ εἰς τοὺς πλειοτέρους ἐξ ἡμῶν, διότι ἐν αὐτῇ ὑπῆρχεν ἄλλοτε τὸ Πρωτοδικεῖον, ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ἀθηνᾶς. Ἔχει αἴθουσαν εὐρυχωροτάτην καὶ ὅλα τὰ δωμάτια εὐρύχωρα. Ἔχει αὐλὴν καὶ εἴσοδον εὐρυτάτην, καὶ οὐδεμία ἀναδίδεται ἐκ τῶν ἀποχωρητηρίων ὀσμή. Ὑπάρχουσιν ὅμως τινές, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι νὰ ἐκμισθώσωσι πρὸς τὸ Δημόσιον τὴν ἰδικήν των οἰκίαν, πλησίον κειμένην, καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον καὶ εἰς τὸν πρώην Ὑπουργὸν κ. Βλάχον ἐγένοντο ὅμοιαι παραστάσεις, εἰς ἃς πειθόμενος οὗτος διέταξε τότε νὰ ἐνεργηθῇ παρὰ τῶν μηχανικῶν ἐξέτασις τῆς οἰκίας, ἥτις καὶ ἐνηργήθη, νομίζω δέ, ὅτι τὰ ἀποτελέσματα αὐτῆς δὲν εἶναι ποσῶς ὅμοια μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα παριστᾷ ὁ κ. Βουλευτής. Ἡ ἀντίληψις δὲ πάντων εἶναι, ὅτι αἱ ἄλλαι προτεινόμεναι οἰκίαι οὐδαμῶς συγκρίνονται πρὸς τὴν νῦν κατεχομένην παρὰ τοῦ Δημοσίου, ἀδικώτατον δὲ θὰ ἦτο, ἐὰν τὸ σχολεῖον μετεφέρετο ἀπὸ τῆς οἰκίας ταύτης, τῆς ἐχούσης εὐρυχώρους αἰθούσας καὶ ὅλα τὰ χρειώδη δι’ ἓν σχολεῖον, καθόσον οὐδεμία ἄλλη ἐν τῷ τμήματι ἐκείνῳ ὑπάρχει καταλληλοτέρα. Βεβαίως συμφωνῶ καὶ ἐγὼ νὰ προσαχθῶσι τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ζητεῖ ὁ κ. Βουλευτής, καὶ ἴσως πλειότερον τούτου ἀκόμη θὰ ἐπεθύμουν, νὰ συνιστᾶτο καὶ μία εἰδικὴ ἐπιτροπὴ, ἵνα ἐκ νέου ἐξετάσῃ, διότι νομίζω, ὅτι εἷς τῶν μηχανικῶν, ὁ ὁποῖος ἰδιαιτέρως εἶχε ζητηθῆ ἵνα ἐπισκεφθῇ τὴν οἰκίαν ταύτην, συμπίπτει νὰ ἦναι συγγενὴς ἢ φίλος τοῦ αἰτοῦντος νὰ ἐνοικιάσῃ τὴν οἰκίαν του, καὶ δι’ αὐτὸ κυρίως ἐπιθυμῶ τὴν σύστασιν εἰδικῆς ἐπιτροπῆς.

§35ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ ἐπεφυλάχθην νὰ συζητήσω τὴν ὑπόθεσιν, ὅταν προσαχθῶσιν τὰ ἔγγραφα. Νομίζω δὲ, ὅτι περιττὸν ἦτο ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς νὰ λάβῃ νῦν τὸν λόγον. Ὅταν προσαχθῇ ἡ ἔκθεσις τοῦ νομομηχανικοῦ, ἡ ὑποβληθεῖσα τὴν 26 Ἰουνίου, τότε θὰ ἴδω, ἐὰν θὰ ἔχῃ τὸ θάῤῥος νὰ ἐπαναλάβῃ ἀπὸ τοῦ βήματος ὅσα εἶπε τὴν σήμερον.

§36Ν. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Νὰ προσαχθῇ μεθ’ ὅλων τῶν προηγηθεισῶν ἐκθέσεων τῶν σχετικῶν.

§37ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βεβαίως μετὰ τῶν ἐκθέσεων τῶν μηχανικῶν, οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν τὸ παρελθὸν ἔτος καὶ οἵτινες ἐχαρακτήρισαν τὴν οἰκίαν αὐτὴν ὡς ἑτοιμόῤῥοπον. Φαίνεται δὲ, ὅτι ὁ ἰδιοκτήτης τῆς οἰκίας, εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι τὸ σχολεῖον τὴν σήμερον, ἔχει τόσον ἄφθονα τὰ μέσα, ὥστε νὰ μὴ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν αἱ ἐκθέσεις. Καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ἡ ἔκθεσις τῶν μηχανικῶν ἐκείνων, καὶ ἀνετέθη εἰς ἐπιτροπὴν ἄλλην, διορισθεῖσαν παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἵνα ἐπιθεωρήσῃ τὸ σχολεῖον καὶ ὑποβάλῃ ἄλλην ἔκθεσιν, ἀλλὰ καὶ ἡ ἔκθεσις αὕτη ἦτο ἐναντία. Αὐτὴ ἡ διευθύντρια τοῦ σχολείου ὑπέβαλεν ἔκθεσιν ὁμοίαν περὶ τοῦ ἀφορήτου τῆς καταστάσεως. Νὰ προσαχθῶσι λοιπὸν καὶ αἱ ἐκθέσεις αὗται, ἀλλ’ ἐγὼ ἀρκοῦμαι εἰς τὴν τελευταίαν ἔκθεσιν, ἥτις ὑπεβλήθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν παρὰ τοῦ νομομηχανικοῦ τὴν 26 Ἰουνίου.

§38Ν. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Αὐτὴ εἶναι ἀκριβῶς ἡ ἔκθεσις τοῦ συγγενοῦς τοῦ ἐνδιαφερομένου διὰ τὴν ἄλλην οἰκίαν, τὴν ὁποίαν προέτεινε.

§39Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ δώσῃ εἰς τὸ γραφεῖον ἐντολὴν, ἵνα μεταβιβάσῃ τὴν ἐπερώτησιν τὴν γενομένην πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὅστις, ἐὰν ἦτο παρὼν, ἴσως θὰ ἠδύνατο νὰ δώσῃ πληροφορίας πλειοτέρας. Ποιοῦμαι ὅμως τὴν παρατήρησιν πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Λοκρίδος ἐπὶ τοῦ μέρους ἐκείνου τῆς ἐπερωτήσεως αὐτοῦ, δι’ οὗ ἐδήλωσε τὴν ἐπιθυμίαν νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦτο ὑπάρχει εἰς τοὺς Βουλευτὰς, μόνον ὅταν πρόκειται νὰ ἐξελέγξωσι πρᾶξιν γενομένην, ἑπομένως τὰ ἔγγραφα δὲν δύνανται νὰ κατατεθῶσιν, εἰμὴ ἀφοῦ ὁ Ὑπουργὸς ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως καὶ ἐκδώσῃ μίαν οἵαν δήποτε ἀπόφασιν.

§40ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὑπέβαλον τὴν ἐπερώτησιν ταύτην, διότι ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἐδόθη διαταγὴ ἵνα ἀνανεωθῇ ἡ μίσθωσις.

§41Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν γνωρίζω.

§42ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Χθὲς, κ. Πρόεδρε, διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως, ἐκτελοῦντες καθῆκον καὶ ἀποδίδοντες τὴν προσήκουσαν σπουδαιότητα εἰς τὴν ἔγκαιρον ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, αἵτινες διεξήχθησαν τὴν παρελθοῦσαν Κυριακὴν, παρηγγείλατε, ὥστε τὰ μέλη τοῦ τμήματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἔτυχεν ἡ ἐξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς Ἄργους, συνέλθωσιν, ἵνα προβῶσιν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς. Ὁμοίαν παράκλησιν ἀπευθύνω πρὸς τὸ Προεδρεῖον διὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς Κυθήρων.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔλαβον τὰ ἔγγραφα ἀκόμη.

§44ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶδον ἐν ταῖς ἐφημερίσιν, ὅτι τὸ Πρωτοδικεῖον Ναυπλίας ἀνεκήρυξε Βουλευτὴν τὸν πλειοψηφήσαντα κατὰ τὴν ἐκλογήν. Παρακαλῶ, ἐὰν τὰ ἔγγραφα εὑρίσκωνται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὅπως ἐγκαίρως ἀποσταλῶσιν εἰς τὴν Βουλήν.

§45Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εὐθὺς ὡς λάβῃ γνῶσιν ὁ Ὑπουργὸς, βεβαίως θέλει τὰ ἀποστείλει.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς πρώτης συζητήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου περὶ ἐξαγωγῆς σταφιδοκάρπου κλπ. Ὁ κ. Δεληγεώργης ἔχει τὸν λόγον.

§47ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ ἄρθρον 1 λέγει, ὅτι ἡ εἰσφορὰ θὰ λαμβάνηται ὡρισμένως εἰς 20% καὶ ὅτι θὰ λαμβάνηται ἐκ τοῦ ἐξαχθησομένου σταφιδοκάρπου ἀπὸ τῆς 16 Αὐγούστου 1895 μέχρι τῆς 15 Αὐγούστου 1896. Χθὲς ἐγένετο παρὰ τοῦ βουλευτοῦ Καρδίτσης κ. Βελλίνη ἡ ἑξῆς παρατήρησις, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Βουλὴ καὶ ἐν γνώσει νὰ ἀποφανθῇ. Ἐὰν ἡ εἰσφορὰ θὰ λαμβάνηται ἐπὶ μόνου τοῦ σταφιδοκάρπου, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξαχθῇ ἀπὸ τῆς 16 Αὐγούστου 1895 μέχρι τῆς 15 Αὐγούστου 1896, βεβαίως ὅλον τὸ σήμερον ἀποτεθειμένον ἐν Ἑλλάδι ποσὸν θέλει ἐξαχθῆ, χωρὶς νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν εἰσφοράν.

§48Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς δὲν ὑπεβλήθη καὶ τὸ ἐξαχθέν.

§49ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὅσον λοιπὸν δὲν ἐξήχθη ἐκ τῆς παλαιᾶς ἐσοδείας καὶ πρόκειται πρὸ τῆς 16 Αὐγούστου νὰ ἐξαχθῇ, θὰ ἐξαχθῇ ἐλεύθερον εἰσφορᾶς, ἑπομένως τὸ μένον ποσόν, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἦναι 20 ἢ 25 ἑκατομμύρια λιτρῶν, οὐδὲν θὰ πληρώσῃ. Κατὰ τοῦτο θὰ ἐξισωθῇ πρὸς τὸ ἤδη ἐξαχθὲν ποσὸν τῆς τελευταίας ἐσοδείας, καὶ εἶναι δίκαιον. Ἐννοεῖται διὰ τοῦτο, ὅτι θὰ σπεύσουν πάντες, ὅσοι ἔχουν σταφίδα, νὰ ἐξαγάγωσιν αὐτὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸ τῆς 16 Αὐγούστου, ἵνα μὴ ὑποβληθῇ εἰς τὴν εἰσφοράν. Τοῦτο ὅμως θὰ συντελέσῃ ἀφ’ ἑτέρου νὰ μεταβληθῶσιν οἱ ὑπολογισμοί, ἐπὶ τῶν ὁποίων πολλοὶ στηριζόμενοι ὥρισαν τὸ 20% ἀπὸ τοῦδε. Ἐγὼ δὲν εἶμαι τῆς ἰδέας νὰ ὁρισθῇ ἀπὸ τοῦδε 20%, ἀλλὰ νὰ ἀνατεθῇ ὁ προσδιορισμὸς τοῦ ποσοστοῦ εἰς τὴν Κυβέρνησιν μέχρι τῆς 16 Αὐγούστου, λαμβάνουσαν ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ διαφόρους πληροφορίας τὴν τότε κατάστασιν τῆς νέας ἐσοδείας καὶ πᾶν ἄλλο σχετικόν. Ἡ ἐξαγωγὴ τοσούτου ποσοῦ θ’ αὐξήσῃ τὸ ἐν Εὐρώπῃ ἀπόθεμα σταφίδος καὶ θὰ ῥίψῃ τὸ παρακρατητέον ποσὸν ἐπὶ μόνης τῆς νέας ἐσοδείας.

§50Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ τοιαύτη ἐξουσία εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν;

§51ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ νομοθεσία ἡμῶν ἐν τούτοις εἶναι πλήρης ἀπὸ τοιαύτας ἐξουσιοδοτήσεις τῆς νομοθετικῆς πρὸς τὴν νομοτελεστικὴν ἐξουσίαν, ὅπως αὕτη ἐφαρμόσῃ, ἂν καὶ ὁπόταν ἐγκρίνῃ, ἓν μέτρον, ἐγκριθὲν κατ’ ἀρχὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Πρὸ ὀλίγου μάλιστα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέγνωσε τοιαύτην νομοθετικὴν διάταξιν. Ὑποθέτω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ δοκιμάσῃ καὶ νῦν δυσκολίαν ἐπὶ τούτου. Ἀλλὰ τώρα πρόκειται περὶ τοῦ ἤδη εὑρισκομένου ἐν τῷ τόπῳ ποσοῦ ἐκ τῆς παλαιᾶς ἐσοδείας καὶ μὴ ἐξαχθέντος. Αὐτό, ἐὰν ἐξαχθῇ ὅλον πρὸ τῆς νέας ἐσοδείας ἐλεύθερον τῆς εἰσφορᾶς τῶν 20%, προδήλως θὰ μεταβάλῃ τοὺς ὑπολογισμοὺς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπελόγιζον ἐπὶ μεγαλειτέρου ποσοῦ, καὶ ἐπὶ τοιούτου ποσοῦ ὥριζον τὸ παρακρατητέον ποσόν. Ἡ μεταβολὴ τοῦ ἑνὸς ὅρου συμμεταβάλλει καὶ τὸν ἄλλον. Ἄλλως ὁ σκοπὸς δὲν ἐπιτυγχάνεται πλήρης, ὁ τῆς βελτιώσεως δηλαδὴ τῶν τιμῶν διὰ τῆς πρεπούσης παρακρατήσεως. Λέγω λοιπόν, ὅτι πρέπει ἡ Βουλὴ ἐν γνώσει νὰ ἀποφανθῇ. Ἂν δηλαδὴ θέλῃ, ὅπως τὸ ἤδη ὑπάρχον ἐν τῷ τόπῳ ποσὸν σταφίδος μὴ ὑποβληθῇ εἰς τὴν εἰσφοράν. Ἄλλως διαφορὰ θὰ ὑπάρχῃ εἰς τὰς τιμὰς μεταξὺ τοῦ ἤδη ἐξαχθέντος καὶ τοῦ μέλλοντος νὰ ἐξαχθῇ καρποῦ τῆς παλαιᾶς ἐσοδείας, διότι ὑποτίθεται ὡς πιθανὸν τοὐλάχιστον, κατ’ ἐμὲ δ’ εἶναι βεβαιότατον, ὅτι ὑπερτίμησις τιμῶν θὰ ἐπέλθῃ ἅμα ὡς ψηφισθῇ ὁ περὶ τῆς παρακρατήσεως νόμος. Τὸ ἤδη λοιπὸν ὑπάρχον ποσὸν ἐν Ἑλλάδι θὰ ἐξαχθῇ ὑπὸ καλλιτέρας τιμὰς ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἕως τώρα ὑπῆρχον. Ἑπομένως θὰ ἐπέλθῃ ὠφέλεια λόγῳ τοῦ μέτρου τούτου εἰς τοὺς κατόχους, εἴτε ἔμποροι εἶναι οὗτοι, εἴτε ἰδιοκτῆται. Ὥστε ἡ ἔννοια, ἥτις ὑπάρχει εἰς τὴν ἀντίῤῥησιν τοῦ ἐντίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ, δὲν καθιστᾷ ὅλως ἄνευ σημασίας καὶ σπουδαιότητος τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς Καρδίτσης ὑπέβαλε, καὶ ἣν ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξαχθῇ σήμερον, θὰ ἐξαχθῇ ὑπὸ καλλιτέρας τιμὰς ἐκείνων, ὑφ’ ἃς ἐξήχθη τὸ μέχρι τοῦδε ἐξαχθὲν ποσὸν τῆς σταφίδος. Ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι, καίτοι τὸ ποσὸν θὰ ἐξαχθῇ ὑπὸ καλλιτέρας τιμὰς, δὲν πρέπει νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸ βάρος τῆς εἰσφορᾶς, καὶ ὅτι τὸ ποσὸν, ὅπερ θὰ ἐξαχθῇ, δὲν θὰ φέρῃ τοιαύτην μεταβολὴν, ὥστε νὰ ἐλαττωθῇ ἡ ὠφέλεια τοῦ μέτρου, τὴν ὁποίαν διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιδιώκει ἡ Βουλή, τότε ἐν γνώσει ἂς ψηφίσῃ αὐτό, ἄλλως προκαλῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, ὅπως ἔχῃ τοῦτο ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν ἀπόφασίν της.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουσι τρεῖς τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ θέματος.

§53ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ ὑπέβαλον τροπολογίαν, ἣν ἀνέπτυξα μόνον προφορικῶς. Φρονῶ, διὰ λόγους ἐκ τῆς μετὰ τῆς Ἀγγλίας συμβάσεως, ὅτι δὲν πρέπει ἀπὸ τοῦδε ἀνεκκλήτως ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, ὅτι ἀπὸ τῆς 16 προσεχοῦς Αὐγούστου ὡρισμένως πρέπει νὰ παρακρατῆται 20% ὡς πρόσθετος φόρος, ἀλλ’ ὅτι πρέπει μᾶλλον νὰ ἐξουσιοδοτήσῃ ἡ Βουλὴ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἥτις, διαφωτίζουσα, ἂν ὑπάρχῃ ἀνάγκη, καὶ τὴν γνώμην τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ν’ ἀποφανθῇ μέχρι τῆς 16 Αὐγούστου διὰ Β. Διατάγματος, ἐκδιδομένου ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἂν πρέπῃ ὁ φόρος οὗτος νὰ ἐφαρμοσθῇ, καὶ μέχρι τίνος ποσοῦ. Οὕτω πᾶσα παρεξήγησις τυχὸν προλαμβάνεται, καὶ πᾶς ἐκ ταύτης κίνδυνος ἀποσοβεῖται. Οὐδόλως δὲ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δυσκολεύεται ἡ παρακράτησις, διότι ἀντίῤῥησις ἢ δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ἢ εὐκόλως θὰ ἀρθῇ. Ἐπὶ συμβάσεων ἐμπορικῶν μετὰ ξένων Κρατῶν πρέπει ν’ ἀποφεύγῃ τις τὰς μονομερεῖς ἑρμηνείας, ὅταν καὶ ἡ ἐλαχίστη γεννᾶται ὡς πρὸς αὐτὴν ἀμφιβολία. Τοῦτο ἐπιβάλλει ἡ καλὴ πίστις, ἰδίως δ’ ἐπιβάλλει ἡμῖν τοιοῦτον καθῆκον ἁβροφροσύνης ἡ σύμβασις περὶ σταφίδος καὶ σύμβασις μετὰ τῆς Ἀγγλίας, ἥτις εἶναι καὶ θὰ ἦναι πάντοτε ὁ μεγαλείτερος καὶ σταθερώτερος καταναλωτὴς τῆς ἡμετέρας σταφίδος. Τὰ περὶ τοῦ ἐναντίου ἐπιχειρήματα δὲν εἶναι ἀρκετά, ὅπως δικαιολογήσωσι τὴν μονομερῆ ἡμῶν ἀπόφασιν. Ἀφ’ ἑτέρου πρέπει διὰ τὸ ποσὸν τῆς παλαιᾶς ἐσοδείας, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἐξαχθῇ, νὰ ψηφισθῇ διάταξις, ἐπιβάλλουσα τὸν φόρον ἀπὸ τοῦδε, ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι δὲν συμφέρει νὰ ἐξαιρέσῃ αὐτὴν τοῦ βάρους τοῦ προσθέτου φόρου. Ὥστε θὰ ἔχωμεν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διὰ μὲν τὴν μέλλουσαν ἐσοδείαν τὸ δικαίωμα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας νὰ ὁρίσῃ διὰ Β. Διατάγματος μέχρι τῆς 16 Αὐγούστου, ἂν πρέπῃ νὰ εἰσπραχθῇ ὁ πρόσθετος φόρος, καθ’ ἣν περίπτωσιν οὐδεμία ἀπειλεῖται ζημία ἐξ Ἀγγλίας, ὡς καὶ τὸ ποσοστὸν τοῦ προσθέτου φόρου, διὰ δὲ τὸ ποσὸν τὸ ἤδη ὑπάρχον τῆς παλαιᾶς ἐσοδείας τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου ἀπὸ τοῦδε, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον τοῦ νὰ ἐπιστρέφηται οὗτος, ἂν τυχὸν ὁ πρόσθετος φόρος δὲν ἤθελεν ἐφαρμοσθῆ καὶ διὰ τὸν καρπὸν τῆς νέας ἐσοδείας. Διὰ τὴν παλαιὰν ἑπομένως ἐσοδείαν ἡ εἴσπραξις ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἦναι προσωρινή, καὶ μόνον ἂν ἤθελεν ἐγκρίνει τὸν φόρον αὐτὸν ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, θὰ γείνῃ ὁριστική. Οὕτω ἡ παρακράτησις τῶν 20% δύναται ν’ ἀποδειχθῇ ἐπαρκής, ὅπως προκαλέσῃ ἀνατίμησιν τῆς σταφίδος. Ἂν ὅμως ἀφεθῇ νὰ ἐξαχθῇ πᾶσα ἡ ἤδη ὑπάρχουσα ἐν τῷ τόπῳ σταφίς, πιθανὸν τὰ 20% ν’ ἀποδειχθῶσιν ἀνεπαρκῆ. Αὔξησις ὅμως τότε τοῦ ποσοστοῦ τοῦ παρακρατητέου θὰ ἦτο μεῖζον βάρος καὶ δυσαρέστως θὰ ἠκούετο παρὰ τῶν παραγωγῶν. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι κατ’ αὐτὸ τὸ πνεῦμα ἔπρεπε νὰ διατυπωθῶσιν αἱ σχετικαὶ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως τὰ πράγματα βαδίσωσιν ὁμαλώτερα.

§54ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί ἐννοεῖτε «ἀπὸ τοῦδε»;

§55ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀπὸ αὔριον τὸ πρωΐ.

§56ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι φόβος;

§57ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως’ ἤρχισεν ἀπὸ χθὲς τὸ βράδυ.

§58ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἂς ὁρισθῇ τὸ ταχύτερον, διότι εἶναι τὸ ἀσφαλέστερον.

§59ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτής, συνεζητήθη διὰ μακρῶν χθὲς τὸ ἑσπέρας’ καὶ ἐγὼ δὲ ἐνόμισα, ὅτι δὲν ἐπετρέπετο εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, πρὶν λύσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο. Ὁ ὅρος, ὅτι ὁ φόρος θὰ ἐπιβληθῇ μετὰ παρέλευσιν ἑνὸς περίπου μηνός, βεβαίως εἶναι ὅρος εὐκολύνων καὶ παροτρύνων τὴν κερδοσκοπίαν, καὶ διὰ τοῦτο ἀπὸ χθὲς ἐπέμεινα, ὅπως λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ μετὰ πολλὴν συζήτησιν ἡ Βουλή, ἕνεκα καμάτου ἢ ἄλλων λόγων, δὲν προέβη μὲν εἰς τὴν λύσιν αὐτοῦ, μοὶ ἐφάνη ὅμως κλίνουσα ὑπὲρ τῆς ἰδέας, ἣν ἀνέπτυξα. Ἤδη βλέπω καὶ δύο προτάσεις ὁμοίας, τοῦ κ. Βουλευτοῦ Καρδίτσης καὶ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος, οἱ ὁποῖοι προτείνουσι περίπου τὴν ἰδίαν ἰδέαν, καὶ ἑτέραν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Ζακύνθου, ὅτι ἔχομεν τρεῖς προτάσεις ἐγγράφους ἐπὶ θέματος, τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, κατ’ ἐμὲ ἀπὸ χθὲς τὸ ἑσπέρας, ἅμα ἡ ἀρχὴ ἐγένετο δεκτή, ἔπρεπε νὰ λυθῇ· παρῆλθεν ἤδη μία ἑσπέρα, ἐλπίζομεν δὲ ὅτι τὸ βραχὺ τοῦτο χρονικὸν διάστημα δὲν θὰ συνετέλει εἰς μεγάλην κερδοσκοπίαν. Πρέπει ὅμως βεβαίως νὰ λύσωμεν αὐτὸ ἀμέσως, καὶ ἡ λύσις δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἄλλη, παρὰ ἡ ἐπιβολὴ ἀμέσως τῆς εἰσφορᾶς ἀπὸ σήμερον, διότι καὶ τοῦτο ἔχει τὸν ἴδιον χαρακτῆρα, τοὺς ἰδίους λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἐν γένει ἐπιβάλλεται αὕτη. Ἀμέσως, ἅμα τῇ ὑποβολῇ νομοσχεδίου περὶ αὐξήσεως τελωνειακοῦ τέλους, ἐπιβάλλεται, ἡ πληρωμὴ τοῦ τέλους, ἐπιστρεφομένου αὐτοῦ, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἤθελε ψηφισθῆ ὑπὸ τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον καὶ δὲν ἤθελεν ἀποβῆ νόμος. Τοιοῦτόν τι νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον καὶ εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν, καὶ ὑποθέτω ὅτι κατ’ ἀρχὴν οὐδεμία θὰ ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις, ἐὰν εἰλικρινῶς ποθῶμεν νὰ παρέξωμεν διὰ τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν παραδέχθημεν, ὑποστήριξιν εἰς τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος· διότι, ἐὰν ἐξαχθῇ τὸ ἐν τῷ τόπῳ ἀπόθεμα, καὶ βεβαίως θὰ ἐξαχθῇ ὁλόκληρον, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ὑπόκειται εἰς τὴν εἰσφοράν, θὰ ἔχωμεν εἰς τὴν Εὐρώπην ἀπόθεμα ἄνω τῶν 60 χιλιάδων τόννων, τοῦ ὁποίου ἡ ὕπαρξις μόνη θὰ ἀρκέσῃ νὰ περιστείλῃ πᾶσαν ὑπερτίμησιν τιμῆς. Καὶ δὲν θὰ ἔχωμεν μόνον ὑποτίμησιν τῆς τιμῆς, ἀλλὰ καὶ ἐλάττωσιν ἐξαγωγῆς τοῦ εἴδους. Δὲν νομίζω δὲ ὅτι ψηφίζοντες τὸν νόμον, ὅπως τὸν ψηφίζομεν, ὡς εἰσφορὰν προωρισμένην νὰ χρησιμοποιηθῇ ὑπὲρ αὐτοῦ τοῦ προϊόντος καὶ πρὸς ὠφέλειαν τῶν παραγωγῶν, δυνάμεθα νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Ἀγγλίας. Ἐὰν δώσωμεν κατ’ ἐλάχιστον τὸν χαρακτῆρα φόρου, βεβαίως εἴμεθα δεσμευμένοι ἐκ τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Ἀγγλίας καὶ οὐδεμίαν δυνάμεθα νὰ λάβωμεν ἀπόφασιν, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἤμεθα Κράτος καλῆς πίστεως· πρὶν ζητήσωμεν καὶ ἐπιτύχωμεν τὴν μεταῤῥύθμισιν τῆς συμβάσεως ταύτης, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπιβάλωμεν πρόσθετον φόρον. Δὲν νομίζω δέ, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς Βουλὴν οἱουδήποτε Κράτους, ὅσον καὶ ἂν ἦναι μικρὸν, νὰ ψηφίσῃ οἱανδήποτε διάταξιν, τὴν ὁποίαν νὰ ὑποτάξῃ εἰς τὴν θέλησιν καὶ ἀπόφασιν ἑτέρου Κράτους, ὅσον μέγα καὶ ἂν ἦναι τοῦτο. Εἴμεθα Κράτος ἔχον πλήρη τὴν κυριαρχίαν αὐτοῦ· πρέπει ν’ ἀποφασίζωμεν ὅ,τι νομίζομεν ὅτι συμφέρει εἰς τὴν χώραν, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψει τὰς ὑποχρεώσεις μας πρὸς ξένα Κράτη καὶ ἀποφεύγοντες πᾶσαν παραβίασιν αὐτῶν. Ἀλλ’ ὅσον μικροὶ καὶ ἂν ἤμεθα, ἔχομεν καθῆκον πρὸς τὴν αὐτοτέλειαν καὶ τὴν κυριαρχίαν ἡμῶν νὰ μὴ λάβωμεν ἀπόφασίν τινα, τῆς ὁποίας τὴν ἐκτέλεσιν δύναται νὰ παρακωλύσῃ ἡ θέλησις ἑτέρου Κράτους. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ ψήφισις εἰσφορᾶς δὲν θίγει κατ’ οὐδὲν τὴν σύμβασιν μετὰ Ἀγγλίας, διότι ἐν τῇ συμβάσει αὐτῇ ἀπαγορεύεται εἰς ἡμᾶς μόνον τὸ νὰ ἐπιβάλωμεν φόρον ἔγγειον. Ἀλλ’ οὐδεμία ὑπάρχει ἀπαγόρευσις λήψεως παντὸς ἄλλου μέτρου εἴτε ὑπὲρ τῶν δήμων διὰ δημοτικῶν φόρων, εἴτε ὑπὲρ αὐτῆς τῆς σταφίδος διὰ διοργανώσεων συμπράξεώς τινος ὅλων τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, τῶν μὲν οἰκειοθελῶς, τῶν δὲ ἴσως καὶ ἐξαναγκαστικῶς, ἀλλὰ συμπράξεως σκοπούσης τὴν βελτίωσιν καὶ τὴν προαγωγὴν τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον τοσαύτην ἔχει σημασίαν διὰ τὴν χώραν ἡμῶν. Ἡ ἐνέργεια τοῦ Κράτους πρὸς τοιοῦτον σκοπόν, ἤτοι πρὸς ὑποστήριξιν καὶ ἀνάπτυξιν τῆς παραγωγῆς τοῦ προϊόντος δι’ εἰσφορᾶς, διὰ χορηγήματος, τὸ ὁποῖον δίδουσιν αὐτοὶ οἱ παραγωγοί, τοῦτο δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν πρὸς τὸν φόρον καὶ δὲν δύναται νὰ θίξῃ τὰς ὑποχρεώσεις μας πρὸς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν. Νομίζω δὲ, ὅτι δὲν πρέπει κἄν νὰ ὑποστηρίζωμεν τοιαύτας ἰδέας, διότι τοιαύτας ἰδέας ὑποστηρίζοντες δεσμεύομεν τὰς χεῖρας ἡμῶν ἀπέναντι οἱουδήποτε μέτρου, τὸ ὁποῖον ἠθέλομεν ἀποφασίσει νὰ λάβωμεν ὑπὲρ τῆς σταφίδος, καὶ τὸ ὁποῖον ἤθελεν ἐπιβάλλει οἱανδήποτε θυσίαν, ἔστω καὶ ἑκουσίαν, ἐκ μέρους τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι τὸ 1 ἄρθρον πρέπει βεβαίως νὰ μεταῤῥυθμισθῇ ὡς πρὸς τὸν χρόνον τῆς ἐνάρξεως τοῦ φόρου, ἀλλὰ πρέπει νὰ περιέχῃ ὁριστικὴν τὴν διάταξιν τῆς ἐπιβολῆς τῆς εἰσφορᾶς ταύτης, ὑπὸ ὅρους σχετιζομένους μόνον μὲ τὸ ποσὸν τῆς παραγωγῆς καὶ μὲ τὴν πορείαν τῆς καταναλώσεως. Ἐν ταῖς ἄλλαις δὲ διατάξεσι πρέπει νὰ φροντίσωμεν, ὅπως προλάβωμεν τὰ ἀτοπήματα, τὰ ὁποῖα βεβαίως δύνανται νὰ παρουσιασθῶσιν, ἐὰν ἡ εἰσφορὰ αὕτη ὁριστικῶς ψηφίζηται καὶ πρόκειται νὰ ἀφαιρέσῃ κατὰ τρόπον ὁριστικὸν καὶ ἀμετάκλητον ποσόν τι ἐκ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, ὅταν αὕτη δὲν ὑπερβαίνῃ τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως. Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν συμφερόντων τῆς σταφίδος καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν σχέσεων ἡμῶν πρὸς ἄλλην Δύναμιν πρέπει νὰ ψηφισθῇ πλῆρες.

§60Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἡ ἀξίωσις τῶν προαγορευσάντων, ἵνα ὑποβληθῇ εἰς εἰσφορὰν καὶ τὸ ὑπάρχον ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἀπόθεμα, εἶναι ἀδικωτάτη. Τινὲς δηλαδὴ τῶν φορολογουμένων ἔχουσιν ἐν ταῖς ἀποθήκαις αὐτῶν ἀκόμη σταφιδόκαρπον τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ὁ σταφιδόκαρπος οὗτος ἐξαγόμενος θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν παρακράτησιν, εἰς τὸ 20%...

§61ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ συμμετάσχῃ τοῦ εὐεργετήματος τῆς παρακρατήσεως.

§62ΦΛΕΣΣΑΣ. Θὰ ἦτο ἄδικον, τινὲς τῶν πολιτῶν νὰ πληρώνωσι φόρον καὶ ἄλλοι ὄχι. Τὰ δύο τρίτα τῆς παραγωγῆς τοῦ παρελθόντος ἔτους ἐξῆλθον, μένει τὸ ⅓. Τὰ ⅔ δὲν ἐφορολογήθησαν, τὸ ⅓ πρέπει νὰ φορολογηθῇ; Φρονῶ ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς οὗτος, τοῦ νὰ λάβῃ ὁ νόμος αὐτὸς ὀπισθενεργὸν δύναμιν, εἶναι ἀδικώτατος, καὶ δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, διότι φορολογεῖ προνομιακῶς.

§63Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγεννήθησαν, Κύριοι, δύο ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀπετέλεσαν ἀντικείμενον καὶ τῆς χθεσινῆς μακρᾶς συζητήσεως καὶ τῆς σημερινῆς. Πρῶτον ἐγεννήθη τὸ ζήτημα, ἐὰν πρέπῃ νὰ ἐπιβληθῇ ἡ εἰσφορὰ, ἡ ὁποία ἐψηφίσθη κατ’ ἀρχὴν, καὶ ἐπὶ τοῦ ἀποθέματος τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἐν τῇ χώρᾳ. Καὶ λέγουσιν οἱ τοῦτο ἐπιζητοῦντες, ὅτι, ἐὰν δὲν ἐπιβληθῇ ἡ εἰσφορὰ καὶ ἐπὶ τοῦ ἀποθέματος τούτου, τότε αὐτὸ θὰ ἐξέλθῃ τῆς χώρας βεβαίως ὑπερτετιμημένον καὶ θὰ αὐξήσῃ τὸ ἀπόθεμα τὸ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, ἄρα ὁ σκοπὸς, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, θὰ ἐλαττωθῇ τοὐλάχιστον, ἐὰν δὲν ματαιωθῇ ἐντελῶς, Τοῦτο, Κύριοι, δὲν τὸ εὑρίσκω ὀρθόν. Ἡμεῖς οἱ ὑποστηρίζοντες τὸ μέτρον τοῦτο τῆς εἰσφορᾶς, ὑπελογίσαμεν ὅτι, ἐὰν ἀφαιρεθῶσιν 20% ἀπὸ τὴν ἐσοδείαν τὴν μέλλουσαν, τὴν ὁποίαν ἀναβιβάζομεν εἰς 350 ἑκατομμύρια λιτρῶν περίπου, τὸ ποσὸν τοῦτο ἀρκεῖ, ἵνα φέρῃ ἕνα ἰσοφαρισμὸν μεταξὺ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως. Ὥστε ὁ φόβος ὅτι, ἐπειδὴ θὰ ἐξέλθῃ τὸ ἀπόθεμα, τὸ ἐν τῇ χώρᾳ ὑπάρχον, εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, θὰ ἐλαττωθῇ ἡ ἐξαγωγὴ τῆς μελλούσης ἐσοδείας, δὲν εἶναι εὔλογος. Ἐὰν τὰ 80 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα θὰ κρατηθῶσιν ἐκ τῆς μελλούσης ἐσοδείας, ἀρκῶσιν ἵνα φέρωσιν ἰσοζύγιον σχεδὸν μεταξὺ τῆς καταναλώσεως καὶ τῆς παραγωγῆς, ὁ φόβος οὗτος εἶναι ἀνυπόστατος. Ἠκούσατε τὸν κ. Γεροκωστόπουλον χθὲς ἀκριβῆ φέροντα λογαριασμὸν περὶ τούτου. Εἶπεν ὅτι 70–80 ἑκατομμύρια εἶναι τὸ πλεόνασμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀφαιρεθῇ, πρέπει μάλιστα νὰ ἀφήσωμεν καὶ περιθώριόν τι ὑπὲρ τῆς καταναλώσεως, ἵνα μὴ φέρωμεν ἀπότομον ὑπερτίμησιν, καὶ ἐπέλθῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον φοβοῦνται οἱ Κύριοι, δηλ. ὁ περιορισμὸς τῆς διαδόσεως. Τοῦτο λοιπὸν τὸ ποσὸν λέγω, ὅτι ἀρκεῖ. Τώρα, ἐὰν ἐπιβληθῇ ἡ εἰσφορὰ καὶ ἐπὶ τοῦ ἀποθέματος τοῦ ἐν τῇ χώρᾳ, τί θὰ συμβῇ; Θὰ συμβῇ μία μεγάλη ἀδικία· Θὰ φορολογηθῶσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν προέβλεψαν νὰ πωλήσωσι ταχύτερον τὸ προϊόν των, οὗτοι δὲ ὑπέστησαν ζημίας πολλάς, διότι μὴ πωλήσαντες δὲν εἶχον τὸ τίμημα τοῦ πράγματός των εἰς χεῖράς των, καὶ ἂν ἐχρειάζοντο τὸ κεφάλαιον τοῦτο, τὸ ἐδανείσθησαν καὶ ἐπλήρωσαν τόκους, καὶ ἄλλα πολλὰ ὑπέστησαν, τώρα δὲ θὰ τοὺς ἐπιβαρύνωμεν καὶ μὲ 20%. Ἄλλως τε θὰ συμβῇ καὶ ἓν ἄλλο· Θὰ νομοθετήσωμεν πρὸς κερδοσκοπίαν τῶν ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος ἐχόντων σταφιδόκαρπον, θὰ ζημιώσωμεν τοὺς ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος ἔχοντας σταφιδόκαρπον ὑπὲρ τῶν ἐχόντων τοιοῦτον εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Δὲν ὑπάρχει ἀπόθεμα εἰς τὸ ἐξωτερικόν; ἐκεῖνο τὸ ἀπόθεμα θὰ ὑπερτιμηθῇ βεβαίως. Δὲν φροντίζομεν περὶ τούτου, φροντίζομεν περὶ τοῦ ἀποθέματος τοῦ ὑπάρχοντος ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Ἂς ὑπερτιμηθῇ, Κύριοι τὸ ἀπόθεμα τὸ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ· ἡ ὑπερτίμησις τοῦ ἀποθέματος τοῦ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ εὑρισκομένου δὲν βλάπτει τὴν χώραν, τὴν ὠφελεῖ. Φοβεῖσθε μήπως εἰσέλθῃ περισσότερον χρῆμα εἰς τὴν χώραν καὶ θέλετε καὶ τὸ ἀπόθεμα τὸ ὑπάρχον ἐν αὐτῇ νὰ τὸ ὑποβάλητε εἰς τὴν εἰσφοράν; Νομίζω λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι ἡ πρότασις αὕτη δὲν εἶναι ὀρθὴ, δὲν ἔχει δὲ καὶ κανὲν πρακτικὸν ἀποτέλεσμα ἀπολύτως. Ἡμεῖς ἀπεφασίσαμεν νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν ἐσοδείαν τὴν μέλλουσαν· ἐὰν νομίζωσιν, ὅτι δὲν ἐλαττοῦται ἐπαρκῶς, τότε πρέπει νὰ αὐξηθῇ τὸ ποσὸν τῆς ἐλαττώσεως, οὐχὶ νὰ ὑποβάλωμεν εἰς φορολογίαν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀνήκουσιν εἰς ἄλλην ἐσοδείαν, καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἀδικηθῶσι βεβαίως, διότι τὸ λοιπὸν μέρος τῆς ἐσοδείας ἐξῆλθε τοῦ Κράτους ἄνευ εἰσφορᾶς. Ὥστε τὸ πρῶτον τοῦτο ζήτημα νομίζω, ὅτι ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς δὲν θὰ δυσκολευθῇ νὰ τὸ λύσῃ σύμφωνα μὲ τὴν λογικὴν καὶ τὸ δίκαιον καὶ θὰ ἀποῤῥίψῃ τὴν σχετικὴν πρότασιν. Ἐγεννήθη ὅμως καὶ τὸ ἄλλο ζήτημα, ὅτι δὲν πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν ὁ νόμος, ἵνα μὴ προσκρούσῃ εἰς τὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν μετὰ τῆς Ἀγγλίας ἔχομεν. Ἐγὼ, Κύριοι, ἐνόμιζον ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν ἤθελεν ἐπανέλθει, διότι, ὅπως ἤδη διεσκευάσθη τὸ νομοσχέδιον καὶ ὅπως μάλιστα διασκευάζεται διὰ τῶν ἄλλων τροπολογιῶν καὶ διὰ τῆς ἰδικῆς μου ἀκόμη, δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἡ εἰσφορὰ αὕτη ὡς φόρος. Βεβαίως μεταξὺ τῶν δύο λέξεων εἰσφορᾶς καὶ φόρου μικρὰ εἶναι ἡ διαφορά...

§64ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οὐδεμία σχέσις ὑπάρχει. Ὅταν ἦναι ὑπὲρ τοῦ ταμείου τῆς ἀμύνης, εἶναι καθαρὰ παρακράτησις.

§65ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὡς πρὸς τὴν πραγματικὴν ὅμως ὄψιν, ὡς πρὸς τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ἔχει σχετικῶς μὲ τὸ ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ, ὑπάρχει μεγίστη διαφορά. Ἐδῶ δίδεται ἡ εἰσφορὰ αὕτη εἰς τὸ Δημόσιον οὐχὶ δι’ ἄλλον σκοπόν, ἀλλὰ χάριν τοῦ συμφέροντος αὐτῶν τῶν ἰδίων, χάριν τῶν ὁποίων ἐπιβάλλεται ἡ εἰσφορὰ, καὶ ὄχι μόνον χάριν τῶν συμφερόντων αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ αὐτῶν τῶν ἰδίων, διότι τὸ τίμημα, τὸ ὁποῖον θὰ πραγματοποιηθῇ ἐκ τῆς πωλήσεως τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ, θὰ δοθῇ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἰδίους. Δὲν ἀποδίδεται μὲν ἀμέσως, —ὑπῆρξε νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀπέδιδεν ἀμέσως, —ἀλλὰ θὰ δοθῇ ἐμμέσως εἰς αὐτοὺς, διότι θὰ δοθῇ εἰς ἓν σταφιδικὸν ταμεῖον, ἢ εἰς μίαν Τράπεζαν, εἰς τὴν ὁποίαν αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ἀμέσως θὰ ἐνδιαφέρωνται. Τί σημαίνει λοιπὸν τοῦτο; σημαίνει ὅτι προσδιωρίσαμεν τὴν χρῆσιν ἑνὸς ποσοῦ τοῦ προϊόντος μας· δὲν τὸ δίδομεν εἴς τινα, δὲν τὸ δίδομεν εἰς τὸ Δημόσιον, δὲν τὸ δίδομεν δι’ εὐεργετικοὺς σκοπούς, δὲν τὸ δωροῦμεν εἴς τινα, ἀλλὰ προσδιορίζομεν τὴν χρῆσιν αὐτοῦ. Τίς δύναται νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι ἐπιβάλλομεν φόρον ἢ εἰσφοράν, προσβάλλουσαν τὴν σύμβασιν, ὅταν τροποποιῶμεν τὴν χρῆσιν ἑνὸς ποσοῦ ἐκ τοῦ προϊόντος μας; ἔχομεν λ. χ. 100,000 λιτρῶν σταφίδος· ὅταν τὰς 80,000 ἀποφασίζωμεν νὰ τὰς πωλήσωμεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς βρῶσιν, τὰς δὲ ἄλλας 20,000 ἀποφασίζομεν νὰ τὰς πωλήσωμεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλ’ οὐχὶ πρὸς βρῶσιν, τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ ἢ τρόπον χρήσεως τοῦ προϊόντος ἡμῶν· δὲν θέλομεν νὰ τὸ πωλήσωμεν πρὸς βρῶσιν, θέλομεν νὰ τὸ πωλήσωμεν πρὸς οἰνοπνευματοποιΐαν.

§66ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δύναται νὰ παραπονεθῇ ἡ Ἀγγλία, ὅτι ἐπιβαρύνομεν τὸ προϊὸν πρὸς βρῶσιν;

§67Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δύναται νὰ θεωρηθῇ τοῦτο, Κύριοι, ὅτι προσβάλλει, ἔστω καὶ πόῤῥωθεν, τὴν σύμβασιν; Καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο, Κύριοι, διὰ τοῦ τρόπου τούτου νὰ ὑψωθῶσιν αἱ τιμαὶ εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ ὑπερβῶσι τὰς τιμάς, τὰς ὁποίας εἶχον αἱ σταφίδες, ὅταν συνήφθη ἡ σύμβασις, δὲν πιστεύω νὰ ἦναι λόγος τοῦτο, ὅπως δώσῃ ἀφορμὴν εἰς τὴν κραταιὰν Δύναμιν, τὴν μεθ’ ἡμῶν συμβληθεῖσαν, ἵνα καταγγείλῃ τὴν σύμβασιν. Δύναταί τις νὰ εἴπῃ καὶ ἐλέχθη μάλιστα, ὅτι ἐξ αἰσθημάτων εὐνοίας πρὸς ἡμᾶς ἡ κραταιὰ ἐκείνη Δύναμις συνεβλήθη μεθ’ ἡμῶν· ἀλλ’ ἐξεταστέον τὸ πρᾶγμα καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ συμφέροντος. Ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι μόνον τὸ συμφέρον, τοῦ νὰ μὴ ὑψωθῶσιν αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος, χάριν τοῦ λαοῦ τῆς Ἀγγλίας, ὑπηγόρευσε τὴν σύμβασιν, θὰ ὑψωθῶσι τώρα αἱ τιμαὶ διὰ τοῦ μέτρου τούτου ὑπεράνω τοῦ σημείου ἐκείνου; Θὰ φθάσωσι δηλαδὴ εἰς τὰς 300 δραχμάς; Ὄχι. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ ὑψωθῶσιν αἱ τιμαὶ ὑπεράνω τοῦ σημείου ἐκείνου διὰ τοῦ μέτρου τὸ ὁποῖον λαμβάνομεν, δὲν δύναταί τις νὰ μᾶς μεμφθῇ, οὐδὲ νὰ μᾶς ἀποδώσῃ πρόθεσιν προσβολῆς τῶν συντεθειμένων μετὰ τῆς Ἀγγλίας, διότι οὐδὲν ἄλλο πράττομεν, ἐπαναλαμβάνω, ἢ νὰ προσδιορίζωμεν τὸν τρόπον τῆς χρήσεως ἑνὸς μέρους τοῦ προϊόντος μας, τὸ ὁποῖον δυνάμεθα, ἂν θέλωμεν, νὰ τὸ κρατήσωμεν καὶ εἰς τὰς ἀποθήκας μας. Ἡ σύμβασις Κύριοι, τοῦτο ἐσκόπει· ἡ σύμβασις ἐσκόπει νὰ ἀπαγορεύσῃ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ν’ αὐξήσῃ τὸν ἔγγειον φόρον ἐπὶ τῆς σταφίδος.

§68ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπιμένει κανείς.

§69ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε· ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἐγίνετο νόμος αὔριον ἢ μεθαύριον, καὶ ἐγώ, ὁ Αὐγερινὸς, ὁ κτηματίας, ὁ ἔμπορος, μεταβαίνω εἰς τὸ τελωνεῖον, ἵνα ἐξαγάγω σταφιδόκαρπον· τί θὰ πληρώσω; Θὰ πληρώσω τὸν φόρον, τὸν ὁποῖον ἐπλήρονα καὶ χθές, τὰς 16½ δραχμὰς ἡ Ἠλεία, τὰς 18½ δραχμὰς τὸ Αἴγιον. Ποῦ λοιπὸν ὁ ἔγγειος φόρος;

§70Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶπον ταῦτα, Κύριοι, ὄχι διότι νομίζω, ὅτι ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἀμφιβολίαν περὶ τούτου ἡ Βουλή, ἀλλὰ διότι, ἐὰν γείνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτοῦ, τοῦ νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν τὸν νόμον, ὅταν ἐκείνη ἤθελεν ἐγκρίνει, ἠθέλομεν παραβλάψει τότε καὶ ἴσα– ἴσα ἠθέλομεν συντελέσει εἰς ἄδικον κερδοσκοπίαν, καὶ δὲν ἤθελεν ἐπέλθει καὶ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκομεν, τῆς ὑψώσεως τῶν τιμῶν, διότι τί θὰ ἀσφαλίσῃ τὸν ἔμπορον, ὅτι θὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν ὁ νόμος αὐτός; Μέχρι τῆς στιγμῆς λοιπόν, κατὰ τὴν ὁποίαν θ’ ἀποφασίσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ θέσῃ τὸν νόμον εἰς ἐφαρμογὴν, τὰ πάντα θὰ ἦναι λίαν ἀμφίβολα, καὶ τὸ προϊόν μας, ἀντὶ νὰ βελτιωθῇ ὡς πρὸς τὰς τιμὰς, θὰ μείνῃ εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν, διότι πάντοτε θὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀμφιβολία, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ μὴ θέσῃ τὸν νόμον αὐτὸν εἰς ἐφαρμογήν. Διὰ τοῦτο λοιπὸν νομίζω, ὅτι τοιαύτη πρότασις δὲν πρέπει νὰ γείνῃ δεκτή. Ἐν γένει ὅμως, Κύριοι, ὡς πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρον ὑποβάλλω τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ θέσῃ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, διότι ἐγὼ νομίζω, ὅτι, ὅπως εἶναι συντεταγμένον τὸ ἄρθρον, δύναται νὰ δώσῃ ὑπονοίας ὅτι δὲν πρόκειται περὶ εἰσφορᾶς, ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν, ὑπὲρ τῶν εἰσφορέων· διότι τὸ ἄρθρον λέγει τοῦτο (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ σταφιδοκάρπου θέλει λαμβάνει τὸ Δημόσιον ἐν τοῖς τελωνείοις ὡς προσωρινὴν εἰσφορὰν 20% κτλ.» Ἐν ᾧ δὲν πρόκειται νὰ ὠφεληθῇ τίποτε τὸ Δημόσιον, πρόκειται νὰ προσφέρῃ μίαν ὑπηρεσίαν ὑπὲρ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν.

§71ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Βεβαίως εἶναι ἁπλοῦς εἰσπράκτωρ.

§72ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διὰ τοῦτο ἐγὼ ἐτροποποίησα τὸ ἄρθρον ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐπὶ τοῦ ἐξαχθησομένου τοῦ Κράτους σταφιδοκάρπου ἀπὸ τῆς 15 Αὐγούστου 1895 μέχρι τῆς 16 Αὐγούστου 1896 ἐπιβάλλεται εἰσφορὰ ποσοῦ εἰς εἶδος ἴση πρὸς 15% ὑπὲρ τῆς συστηθησομένης Σταφιδικῆς Τραπέζης».

§73ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπὲρ τοῦ ταμείου τῆς ἀμύνης· εἶναι εἰς τὸν 2ον ἄρθρον· δὲν προστίθεται νέα ἔννοια.

§74ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν προστίθεται νέα ἔννοια, ἀλλὰ εἶπον χθὲς, ὅτι τὸ ταμεῖον τῆς ἀμύνης δὲν δύναται νὰ ἐννοηθῇ ἄνευ προσδιορισμοῦ τῶν κατ’ αὐτό. Εἰς ποῖον θὰ ἀνήκῃ ἡ ὑπηρεσία του; πῶς θὰ διοικῆται; τίς θὰ ἦναι ὁ σκοπός του; Ὅλα ταῦτα μᾶς φέρουσιν εἰς τὴν ἀμφιβολίαν, ἐὰν θὰ ἐπανέλθῃ τὸ χρῆμα τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς. Πρέπει δὲ νὰ ἀποφύγωμεν καὶ τὴν ἔννοιαν ὅτι εἶναι φόρος τὸ παρακρατούμενον, ὅτι δύναται δηλαδὴ νὰ ἦναι ἓν πρόσθετον βάρος εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς.

§75ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον λέγει, ὅτι τὸ χρῆμα τὸ ἐκ τῆς διαθέσεως τοῦ 20% θέλει χρησιμεύσει πρὸς σύστασιν σταφιδικοῦ ταμείου ἀμύνης.

§76Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι ὅμως ἰδέα ἀόριστος.

§77ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ κανονισθῇ τὸ ταμεῖον διὰ νομοσχεδίου.

§78Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βεβαίως θὰ κανονισθῇ τὸ ταμεῖον τῆς ἀμύνης, περὶ τοῦ ὁποίου κάμνει λόγον τὸ νομοσχέδιόν σας, ἀλλ’ ἤδη ὑπάρχει ὑποβεβλημένη πρότασις περὶ συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία πρότασις διενεμήθη καὶ εἶναι ἀναγεγραμμένη ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει καὶ πρόκειται κατόπιν νὰ συζητηθῇ. Ὑποτίθεται δὲ, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θέλει μείνῃ μὲ τὸ μέτρον τοῦτο. Εἶπον ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο ἀφορᾷ εἰς τὸ παρὸν, ἀφορᾷ εἰς τὴν τεχνητὴν, οὕτως εἰπεῖν, βελτίωσιν τῶν τιμῶν, ἂν δυνηθῶμεν νὰ τὸ κατορθώσωμεν, δὲν ἀφορᾷ ὅμως εἰς τὴν ῥιζικὴν θεραπείαν τοῦ κακοῦ· διὰ τοῦτο ἡ Βουλὴ διῄρεσε τὰ μέτρα εἰς τὰ ἀφορῶντα εἰς τὸ παρὸν καὶ εἰς τὰ ἀφορῶντα εἰς τὸ μέλλον τῆς σταφίδος, καὶ εἰς τοῦτο πρέπει νὰ ἐντείνῃ τὴν προσοχήν της ἡ Βουλή. Θὰ συζητήσωμεν λοιπὸν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἑπόμενον νὰ ἀποδεχθῇ ἡ Βουλὴ, διότι αὐτὸ δὲν φέρει βάρη εἰς τὸ Δημόσιον, οὔτε ἄλλο τι. Εἶναι λοιπὸν πιθανὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἀποδεχθῇ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑποβληθῆ καὶ εἶναι ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς. Ἂν τεθῇ λοιπὸν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅτι τὸ τίμημα τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ θέλει ἀποδοθῇ εἰς σχηματισθησομένην Τράπεζαν, περὶ τῆς ὁποίας σκέπτεται ἡ Βουλή, τὸ πρᾶγμα εἶναι κἄπως ὀρθότερον, καὶ δύναται νὰ δώσῃ τὴν ἰδέαν, ὅτι πρόκειται τὸ τίμημα τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ νὰ ἀποδοθῇ πάλιν, ἔστω καὶ ἐμμέσως, εἰς αὐτοὺς, παρὰ τῶν ὁποίων ἐλήφθη.

§79Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐὰν μετὰ ταῦτα καταργηθῇ, τί θὰ γείνῃ τὸ τίμημα τοῦ παρακρατηθέντος;

§80ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἀνεγνώσατε τὴν πρότασιν τοῦ νόμου περὶ Σταφιδικῆς Τραπέζης, διότι τότε θὰ τὸ ἐμανθάνετε. Τώρα δὲν εἶναι καιρὸς νὰ ἐκτείνω τὸν λόγον περὶ τούτου. Περὶ τούτου θὰ συζητήσωμεν. Θέλω μόνον νὰ δοθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον τοιαύτη διατύπωσις, ἥτις πρῶτον νὰ ἀπομακρύνῃ ἀφ’ ἡμῶν τὴν ἰδέαν ὅτι πρόκειται περὶ φόρου, ἢ καὶ περὶ εἰσφορᾶς, ἔστω, ἀλλὰ μὴ γινομένης πρὸς τὸ συμφέρον τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, ἵνα μὴ προσκρούσωμεν εἰς τὴν σύμβασιν, καὶ δεύτερον ἵνα μὴ νομίζῃ κανεὶς, ὅτι πρόκειται νὰ ἁρπάσωμεν τὴν περιουσίαν τινὸς ἀνεπιστρεπτεί, ἢ νὰ τὴν καταστρέψωμεν, ἢ νὰ τὴν δώσωμεν δι’ ἄλλους σκοπούς. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ἡ ὀρθὴ, ἡ ὑπὸ ἔποψιν νομικὴν τελεία διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου ἀπαιτεῖ νὰ τεθῇ τοῦτο.

§81ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Καὶ συνταγματική.

§82ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ συνταγματική. Ἀλλὰ διὰ τούτου δύναται νὰ ἐννοῇ πᾶς τις, ὅτι τὸ τίμημα τοῦ εἰσφερομένου πράγματος δὲν ἁρπάζεται, δὲν καταστρέφεται, ἀλλ’ ἀποδίδεται ἐκ νέου, ἐμμέσως μὲν, ἀλλ’ ἀποδίδεται εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς. Τότε δὲν θὰ δύναται νὰ ὑπάρξῃ κἀμμία ἀντίῤῥησις περὶ τοῦ μέτρου. Διὰ τοῦτο ἐζήτησα τὴν τροπολογίαν, διὰ νὰ φαίνηται ὅτι δὲν λαμβάνει τὸ Δημόσιον, ἀλλ’ ὅτι εἰσφέρει.

§83ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διὰ τί δὲν τὸ ἀφίνετε αὐτὸ τὸ ζήτημα κατόπιν, καὶ νὰ συζητήσητε τὸ ἄρθρον 2;

§84ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Περὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου γίνεται συζήτησις. Τὸ ἄρθρον 1 λέγει: «Λαμβάνει τὸ Δημόσιον»· ἠμπορῶ νὰ τὸ παραβλέψω; Δὲν πρόκειται νὰ λάβῃ τὸ Δημόσιον τίποτε. Βεβαίως τὰ νομοσχέδια αὐτὰ καὶ αἱ τροποποιήσεις ἀκόμη ἔχουσι τὰς ἐλλείψεις των, διότι ἐγένοντο, ὡς γνωρίζετε, ἐν μεγίστῃ βίᾳ, ἐγένοντο ἐπὶ ποδός· δὲν ἠδύναντο λοιπὸν νὰ μὴ ἔχωσιν αὐτὰς τὰς ἐλλείψεις. Περὶ τῶν ἄλλων θὰ ὁμιλήσωμεν, ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις αὐτῶν.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πρῶτον ἄρθρον περιέχει δύο ἐννοίας, εἶναι σύνθετον· ἑπομένως θὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ἐπὶ δύο ζητημάτων.

§86ΡΑΛΛΗΣ. Ἄν ὑπάρχῃ πρότασις.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὂχι. Ἐγὼ θεωρῶ τοιοῦτον τὸ ἄρθρον.

§88ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχουσι ζητήσει τὸν λόγον τόσοι.

§89ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πῶς διαιρεῖται τὸ ἄρθρον;

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἐπήνεγκεν ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Βότση, εἶναι ὅτι ἀντὶ 20% προτείνει 15%. Αὐτὴ εἶναι ἡ τροπολογία. Τὸ περὶ «συστηθησομένης Σταφιδικῆς Τραπέζης» παρέλκει.

§91ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὑμεῖς, εἴπετε ὅτι θεωρεῖτε τὸ ἄρθρον ἐνέχον δύο ἀρχὰς καὶ ἰδέας.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύο ἐννοίας.

§93ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αὐτὸ θέλω νὰ ἐννοήσω.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἡ σύστασις Σταφιδικῆς Τραπέζης καὶ τὸ 15% τῆς εἰσφορᾶς.

§95Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ἐναντίος τῆς ὑποβληθείσης τροπολογίας, ὅπως ἡ εἴσπραξις ἄρξηται ἀπὸ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ νόμου, διότι νομίζω, ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη οὔτε εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς Δικαιοσύνης στηρίζεται, οὔτε εἰς τὸν σκοπὸν, ἤτοι τὴν προστασίαν τοῦ προϊόντος, εἴτε τῶν παραγωγῶν, καὶ οὐχὶ τοῦ ἐμπορίου. Ἀλλὰ πρὶν ἢ ἐξετάσω τὰ περὶ τούτου, ὀφείλω νὰ συζητήσω τὴν πρότασιν, ἣν προέβαλεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὀρθῶς, ὅτι, διὰ νὰ ἀποφασίσωμεν τὰ περὶ τούτου, ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν μέτρα, ὅπως ἡ ἐφαρμογὴ ἄρξηται εὐθὺς ἀμέσως, οὐχὶ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἀπὸ σήμερον. Εἰς τοῦτο ὀφείλω νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι ἔχω ἀντίῤῥησιν, διότι, ὅπως καὶ ἂν θελήσῃ τις νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν εἰσφορὰν,—ἢ εἰσφορὰν, ἢ φόρον, ἢ ἄλλο τι—πάντοτε εἶναι ἔγγειος φόρος. Ἔχομεν δὲ συνταγματικὸν κώλυμα, διότι πρέπει νὰ ψηφισθῇ ὡς φόρος ἔγγειος, νὰ διέλθῃ τρεῖς ἀναγνώσεις, νὰ κυρωθῇ ὑπὸ τοῦ Ἡγεμόνος καὶ νὰ δημοσιευθῇ ὡς νόμος, καὶ τότε νὰ λάβῃ ἐφαρμογήν. Δὲν δυνάμεθα νὰ τὸν ὑπαγάγωμεν εἰς τὸ δασμολόγιον, νὰ θεωρήσωμεν, ὅτι εἶναι τελωνειακὸς δασμὸς, ἵνα λάβῃ εὐθὺς ἀμέσως ἐφαρμογήν. Τούτου δοθέντος, ἂν δώσωμεν προθεσμίαν εἰς τὸν νόμον, ὅπως ἄρξηται ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ ἀμέσως ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως, τότε δὴ τότε, τότε θὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς τὴν κερδοσκοπίαν· ἡ κερδοσκοπία θὰ σπεύσῃ, διότι θὰ περιλαμβάνῃ ὁ νόμος ὅλα αὐτὰ, καὶ ἕως ὅτου ὑπογραφῇ καὶ κυρωθῇ καὶ δημοσιευθῇ, θέλει ἀκριβῶς ἡ κερδοσκοπία ζητήσει νὰ εἰσκομίσῃ ἢ νὰ ἐξαγάγῃ προϊόν. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἀφήσωμεν μακρότερον, εἰ δυνατὸν, χρόνον, καὶ τέλος πάντων τὴν 15 Αὐγούστου, ὅπως τὸ νομοσχέδιον κανονίζει. Κατὰ τὸν ἄλλον τρόπον νομίζω, ὅτι δὲν δίδομεν καιρόν· δὲν δυνάμεθα δὲ νὰ πράξωμεν καὶ ἄλλως, διότι ἔχομεν καὶ τὸ συνταγματικὸν κώλυμα, ἕνεκα τοῦ ὁποίου δὲν δυνάμεθα νὰ θέσωμεν εὐθὺς ἀμέσως εἰς ἐνέργειαν τὰς περὶ δασμολογίου διατάξεις, διότι δὲν πρόκειται περὶ δασμοῦ.

§96ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ παύσωμεν ἀπὸ τοῦδε συζητοῦντες, ἂν ἐπρόκειτο περὶ δασμοῦ.

§97ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸ μέτρον, εἶναι ὅλως ἄδικον, διότι τί θέλομεν πράξει διὰ τῆς τοιαύτης νομοθεσίας; Θέλομεν ἁπλῶς προστατεύσει ἐκείνους τοὺς ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι ἐξήγαγον εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τὸ ἔχουσιν ἐν ταῖς ἀποθήκαις, καὶ θέλομεν τιμωρήσει ἐκείνους τοὺς παραγωγούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὀλίγον πρᾶγμα. Καὶ ἂν τυχὸν, Κύριοι, ἀναβιβασθῇ ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος εἰς 400–500 δραχμὰς, αὐτοὶ δὲν ἔχουσι καμμίαν ἀπαίτησιν. Ὅταν τοὺς πάρητε τὰ 20%, δὲν ἔχουσιν καμμίαν ἀπαίτησιν, ἐνῷ πράγματι ὁ σκοπὸς ἡμῶν εἶναι νὰ προστατεύσωμεν ἐκείνους τοὺς παραγωγούς, τοὺς ἔχοντας πρᾶγμα ἐν ταῖς ἀποθήκαις, τοὺς ἰδιοκτήτας· δὲν ὑπάρχουσι δὲ ἔμποροι ἔχοντες ἀπόθεμα ἐν Ἑλλάδι, διότι οἱ ἔμποροι ἀκολουθοῦσιν ἄλλας ἀρχάς· προπωλήσεις ἔχουσιν οἱ ἔμποροι· προπωλοῦσι καὶ μεταβιβάζουσιν ἀμέσως, καὶ ὁσάκις ἔχωσιν ἀνάγκην φορτώσεως, ἀναβιβάζονται αἱ τιμαὶ, ὁσάκις δὲν ἔχωσιν ἀνάγκην, ἐκπίπτουσι. Λοιπὸν ἂν ὑπάρχῃ πρᾶγμα εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι ἐλάχιστον· πρέπει λοιπὸν νὰ προστατεύσωμεν τοὺς κτηματίας, οἵτινες ἔχουσιν αὐτὸ τὸ προϊόν.

§98ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νὰ διακόψωμεν, κύριε Πρόεδρε.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς 5ης μ. μ. ὥρας. (Γίνεται διακοπὴ ὥρα 1 μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρα 5 καὶ 40′ μ. μ., προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ἀλ. Θ. Ζαΐμη).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Θ’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§101Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰσάγω εἰς τὴν Βουλὴν δήλωσιν περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1895, ὑπὸ τὸ κεφάλαιον 31 καὶ ἄρθρον 5, ἐκ δραχ. 327,981, καὶ παρακαλῶ νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπήν.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δεληγεώργης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐξαγωγῆς σταφιδοκάρπου κλπ.»

§103ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὅτε ὑπέβαλον τὴν πρότασιν, ὅπως δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, αὐτὴ νὰ κανονίζῃ τὸ ποσοστὸν τοῦ φόρου καὶ τὸν χρόνον, καθ’ ὃν πρέπει νὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν, εἶχον ὑπ’ ὄψιν τὸ πρῶτον νομοσχέδιον τοῦ ἐντίμου Βουλευτοῦ Πατρῶν, τὸ ὁποῖον ἐζήτει πρόσθετον φόρον. Ἐθεώρουν αὐτὸν ἐναντίον τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Ἀγγλίας καὶ ἐφοβούμην μὴ προκαλέσῃ παραστάσεις αὐτῆς· διὰ τοῦτο ἤθελον νὰ ἐδοκιμάζοντο πρὶν αἱ διαθέσεις αὐτῆς. Ἀλλὰ τὸν πρόσθετον φόρον ἀντικατέστησεν ἤδη διὰ τῆς εἰσφορᾶς. Αὕτη δὲν προσκρούει πλέον εἰς τὸ γράμμα τῆς συμβάσεως, καὶ ὀλιγώτερος ὁ κίνδυνος ὑπάρχει. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε καὶ αὕτη εἶναι παρακράτησις, παρακράτησις νομοθετουμένη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τὴν ὁποίαν ἡ σύμβασις ἐννοεῖ ὑποχρεωμένην νὰ μὴ ψηφίσῃ αὔξησιν τοῦ ἐγγείου φόρου. Αὔξησις φόρου βεβαίως δὲν εἶναι ἡ εἰσφορὰ, ἀλλὰ συντελεῖ τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ μέτρον τῆς Βουλῆς νὰ αὐξήσῃ τὴν τιμὴν τῆς σταφίδος, τὴν τιμὴν δὲ τῆς σταφίδος δὲν ἤθελε νὰ δύναται ν’ αὐξάνῃ ἡ Ἑλληνικὴ Βουλή. Δὲν θὰ ἐπιμείνω ὅμως εἰς τοὺς φόβους, οὓς ἐξεδήλωσα τὴν πρωΐαν· ὑποθέτω ὅτι, ἂν ἡ Κυβέρνησις χάριν ἁβροφροσύνης δώσῃ τὰς δεούσας ἐξηγήσεις περὶ τοῦ μέτρου τούτου εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν, τοῦτο θ’ ἀρκέσῃ, διότι πραγματικῶς πρόκειται περὶ εἰσφορᾶς μόνον ἑνὸς ἔτους, καὶ εἰσφορᾶς μᾶλλον ἑκουσίας, μελλούσης δὲ νὰ χρησιμεύσῃ οὐχὶ ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀλλ’ ὑπὲρ ταμείου ἀμύνης ὑπὲρ τῆς σταφίδος. Νομίζω ὅτι, ἐπειδὴ ἡ εἰσφορὰ πρόκειται νὰ γείνῃ ὑπὲρ τοιούτου ταμείου, ταμείου τῶν συνεισφερόντων, δὲν προσκρούει εἰς τὴν σύμβασιν. Τὸ μέτρον ἠδύναντο νὰ λάβωσιν αὐτοὶ οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ, ἄνευ ἀναμίξεως τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Οὕτω δὲ γίνεται καθ’ ἡμέραν πολλαχοῦ τῆς Εὐρώπης καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Ἀγγλίᾳ. Ἀλλ’ ἡμεῖς ἐν Ἑλλάδι δὲν ἀπεκτήσαμεν ἀκόμη τὸν ὀργανισμὸν καὶ τὴν συνήθειαν πρὸς τοιαύτας συνεννοήσεις, καὶ ἐκ τούτου ἡ ἐξέγερσις τῶν πλείστων παραγωγῶν, ἀπαιτούντων νὰ πράξῃ αὐτὴ ὅ,τι ἐκεῖνοι δὲν δύνανται. Ἀλλὰ τὸ μέτρον εἶναι σύνηθες. Ἐν Ἀγγλίᾳ οὐδὲν ἕτερον γίνεται ἢ ἀδιάκοπος ἀπό τινος ἐργασία καὶ συνεννόησις παραγωγῶν καὶ ἐμπόρων, ὅπως ὑψῶσι τὰς τιμάς τινων προϊόντων, ἰδίως τῶν τῆς βιομηχανίας καὶ τῆς μεταλλευτικῆς. Τί ἄλλο κυρίως σκοπεῖται ἐκεῖ ὑπὸ τῶν λεγομένων ἐμπορικῶν ἑνώσεων Trade's Unions) ἢ ἡ τεχνικὴ ὕψωσις τῶν τιμῶν; Αἱ ἑταιρίαι αὗται εἶναι πανίσχυροι ἑνώσεις, ἐργαζόμεναι κυρίως διὰ τὴν ὕψωσιν τῶν ἡμερομισθίων, ἀλλὰ δι’ αὐτῶν καὶ διὰ τὴν ἀνύψωσιν τῶν τιμῶν διαφόρων προϊόντων. Τοῦτο κυρίως γίνεται εἰς τὸ ἐμπόριον τῶν γαιανθράκων. Τοῦτο δὲ εἶναι τὸ ἔκτροπον παρ’ ἡμῖν, ὅτι ἀδυνατοῦντες νὰ συνεταιρισθῶμεν καὶ ἀντιταχθῶμεν κατὰ τοῦ ἐξευτελισμοῦ τῶν τιμῶν, προσφεύγομεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν. Τὸ πρᾶγμα ὅμως κατ’ οὐσίαν οὐδόλως διαφέρει τῶν γενομένων εἰς ἄλλα μέρη, δηλαδὴ τοῦ ἐπιτυγχάνειν συμφερούσας τιμὰς διὰ περιορισμοῦ τῆς μεγάλης προσφορᾶς. Δὲν νομίζω ὅτι ἐν Ἀγγλίᾳ θὰ εὕρωσιν ὅ,τι πράτομεν φοβερόν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐδόσαμεν ὑπόσχεσιν τῇ Ἀγγλίᾳ νὰ μὴ αὐξήσωμεν τὸν ἔγγειον φόρον, καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἐδίδετο αὐτῇ ἐξήγησίς τις. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι δυνάμεθα νὰ προβῶμεν. Συμφωνῶ εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, ὡς διετυπώθη. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα δ’ ἂν πρέπῃ νὰ ἐπεκταθῇ ἡ εἰσφορὰ καὶ ἐπὶ τῆς ἐσοδείας τοῦ παρελθόντος ἔτους, παρατηρῶ ὅτι οἱ περισσότεροι κλίνουν νὰ μὴ ἐπεκταθῇ, διότι τοῦτο εἶναι συμφωνότερον πρὸς τὰς ἰδέας τῆς ἰσότητος, ἀφοῦ τὸ μέτρον δὲν ἐφηρμόσθη ἐπὶ τοῦ ἐξαχθέντος ἤδη μέρους τῆς παρελθούσης ἐσοδείας. Τοῦτο εἶναι ἀληθές· ἀλλ’ ἐπίσης εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἕνεκα τοῦ μέτρου τῆς εἰσφορᾶς θὰ ἐπέλθῃ πιθανῶς ὕψωσις τῶν τιμῶν καὶ θὰ ὠφεληθῶσιν οἱ κάτοχοι σταφίδος περυσινῆς, εἴτε ἔμποροι εἶναι, εἴτε παραγωγοί, διότι θὰ πωλήσωσιν εἰς ὑψηλοτέρας τιμάς. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ θεωρήσῃ τις καὶ ἀναμφισβήτητον, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ τοιαύτη ὕψωσις τιμῶν ἀπὸ τοῦδε, καὶ ἐπὶ τῇ πεποιθήσει ταύτῃ νὰ ἐπιβάλῃ ἀπὸ τοῦδε τὴν παρακράτησιν. Ἐν γένει μάλιστα καὶ τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως καὶ τὸ παρακρατητέον ποσὸν διὰ τὴν ἐρχομένην ἐσοδείαν δὲν ἔπρεπεν ἀπὸ τοῦδε ν’ ἀποφασίζωνται ὁριστικῶς, ἀλλὰ ν’ ἀφίνηται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσδιορίζῃ αὐτὰ κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς 15 Αὐγούστου. Ὁπωσδήποτε, ἂν δὲν ὑποβάλωμεν εἰς τὴν εἰσφορὰν τὴν παλαιὰν ἐσοδείαν, τὸ μόνον κακὸν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπέλθῃ, εἶναι ὅτι τὸ προϋπολογισθὲν ποσὸν ὡς ἀναγκαῖον νὰ εἰσενεχθῇ πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ, ὃν ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον, τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ ἐλαττωθῇ κατὰ 8–10 ἑκατομμύρια λιτρῶν· διότι, ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι 40 ἢ 50 ἑκατομμύρια παλαιᾶς ἐσοδείας εὑρίσκονται ἐν τῷ τόπῳ, τὸ 20% αὐτῶν ἀναλογεῖ μὲ 8 ἢ 10 ἑκατομμύρια. Τὰ 8 ἢ 10 αὐτὰ ἑκατομμύρια θὰ προστεθοῦν εἰς τὰ ἄλλα ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα θ’ ἀποτελοῦν μέχρι τῆς νέας ἐσοδείας τὸ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἀπόθεμα τῆς σταφίδος, ὅπερ πάντως ἐπηρεάζει τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος. Ἂς ἐλπίσωμεν ὅμως, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν θὰ ἐξασκήσῃ μεγάλην ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῶν τιμῶν τῆς μελλούσης ἐσοδείας. Διὰ τοῦτο καὶ ἐγὼ συμφωνῶ, ὅπως μόνον ἀπὸ τῆς 16 Αὐγούστου ἐφαρμοσθῇ ἡ εἰσφορά. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἄλλην διασκευὴν τοῦ ἄρθρου, φρονῶ καὶ ἐγώ, ὡς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτὴς, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ «θὰ λαμβάνῃ τὸ Δημόσιον.» Τὸ Δημόσιον βεβαίως πρέπει νὰ ἐπιμεληθῇ τὰ τῆς εἰσπράξεως τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ ἐν τοῖς τελωνείοις καὶ τὰ τῆς ἀποθηκεύσεως καὶ διοικήσεως μέχρις οὗ συστηθῇ τὸ ταμεῖον τῆς ἀμύνης ἢ ἡ Τράπεζα, καὶ δύναται νὰ παραλάβῃ τὴν εἰσφοράν. Ὅπως ὅμως ἔχει τὸ ἄρθρον, δύναταί τις νὰ ἐκλάβῃ, ὅτι τὸ Δημόσιον θὰ λαμβάνῃ τὴν εἰσφοράν. Ἑπομένως ἡ φράσις δὲν ἔχει καλῶς, καὶ πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ. Ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον, ὅπως ἀπ’ ἀρχῆς δηλῶται ὁ σκοπὸς τοῦ μέτρου καὶ διατυπωθῇ οὕτω τὸ ἄρθρον: «Πρὸς ἵδρυσιν ταμείου ἀμύνης ὑπὲρ τῆς σταφίδος θέλει λαμβάνεσθαι ὡς εἰσφορὰ κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν ἐν τοῖς τελωνείοις ἐπὶ τοῦ ἐξαχθησομένου ἀπὸ τῆς 16 Αὐγούστου 1895 μέχρι τῆς 15 Αὐγούστου 1896 σταφιδοκάρπου ποσὸν μέχρις 25%, ὁριζόμενον διὰ Β. Διατάγματος, ἐκδιδομένου ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου μέχρι τῆς 10 Αὐγούστου 1895.» Ἵνα διευκρινισθοῦν δὲ τὰ τοῦ σκοποῦ, δι’ ὃν προορίζεται ἡ εἰσφορὰ, καὶ τὰ τῆς δικαιοδοσίας καὶ τῶν καθηκόντων τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, πρέπει νὰ τεθῇ ἕτερον ἄρθρον, τὸ ἑξῆς: «Τὸ ποσὸν τοῦτο θέλει ἐναποτίθεσθαι ἐπιμελείᾳ τοῦ Δημοσίου ἐν ἀποθήκαις, ἀνήκει δ’ ἀποκλειστικῶς μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ἐξόδων εἰς τὴν κυριότητα τοῦ ταμείου τῆς ἀμύνης, οὐδεμιᾶς ἐπιτρεπομένης κατασχέσεως ἢ διεκδικήσεως αὐτοῦ, ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει, αὐτουσίου ἢ τοῦ τιμήματος αὐτοῦ. «Πᾶν ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν εἰσφορὰν ταύτην, ὑπάγεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις θέλει ἐπιμεληθῆ τὰ τῆς ἐνοικιάσεως τῶν ἀποθηκῶν, ὡς καὶ τὰ τῆς συντηρήσεως καὶ διαχειρίσεως τοῦ ἐν αὐταῖς καρποῦ, προκαταβάλλων τὴν πρὸς τοῦτο ἀναγκαίαν δαπάνην καὶ διορίζων τὸ ἀναγκαιοῦν προσωπικόν. Τὸ προσωπικὸν τοῦτο ὑπέχει τὰς αὐτὰς εὐθύνας καὶ ὑποβάλλεται εἰς τὰς αὐτὰς ποινάς, εἰς ἃς οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι διαχειρισταὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν.» Οὕτω νομίζω ὅτι προβλέπεται ὅ,τι εἶναι ἀναγκαῖον πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς διατάξεως περὶ εἰσφορᾶς, μέχρις οὗ ἀποφασισθῇ ἡ παράδοσις τοῦ προϊόντος τῆς εἰσφορᾶς εἰς τὸ ταμεῖον τῆς ἀμύνης ἢ τὴν Τράπεζαν. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι τὸ πρῶτον ἄρθρον καὶ ἡ πρώτη παράγραφος τοῦ δευτέρου ἄρθρου δέον νὰ ἀποτελέσουν τὰ 3 αὐτὰ ἄρθρα, καὶ συνιστῶ εἰς τὸν εἰσηγητὴν τοῦ νομοσχεδίου τὰς προσθήκας αὐτάς.

§104ΜΥΛΩΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, σκοπὸς τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου εἶναι ἡ ἀνακούφισις τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ἐκ τῆς ὑφισταμένης κρίσεως, ἡ κρίσις δὲ αὕτη προέρχεται, κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ἐκ τοῦ ὅτι ὁ σταφιδόκαρπος, ὁ ὁποῖος ἐξάγεται ἐκ τῆς ἀγορᾶς τῆς Ἑλλάδος, εἶναι περισσότερος ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἐξοδεύεται εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως. Πρὸς τὸν σκοπὸν δὲ τοῦτον τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ὁρίζει, ὅπως ἐκ τοῦ σταφιδοκάρπου τούτου παρακρατῆται λόγῳ εἰσφορᾶς 20%, ἵνα ἐπέλθῃ ὕψωσις εἰς τὰς τιμὰς τοῦ ὑπολειφθησομένου μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς εἰσφορᾶς ποσοῦ, ἐκ τῆς ὑψώσεως δὲ ταύτης τῶν τιμῶν δυνηθῶσιν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ νὰ ἀνθέξωσιν εἰς τὴν καλλιέργειαν τῶν κτημάτων. Ὑπάρχει ὅμως εἰς τὴν Ἑλλάδα σταφιδόκαρπος ἄνω τῶν 60 ἑκατομμυρίων λιτρῶν, ὁ ὁποῖος ἐξαγόμενος καὶ μεταβαίνων εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως καὶ προστιθέμενος εἰς τὸ ἀπόθεμα τὸ ἐκεῖ ὑπάρχον ἐκ τῆς ἐσοδείας τοῦ 1894, θὰ ἐμποδίσῃ τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν τῆς ἐσοδείας τοῦ 1895, καὶ ἑπομένως ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον ψηφίζομεν πρὸς ἀνακούφισιν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, δὲν θὰ φέρῃ κανὲν ἀποτέλεσμα. Ἐπειδὴ ὁ τοιοῦτος σταφιδόκαρπος ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ σήμερον ἀνήκει εἰς τοὺς ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι ἠγόρασαν αὐτὸν τὸ πολὺ ἀντὶ 50 ἢ 60 δραχμῶν τὴν χιλιάδα, ὑποθέτω ὅτι εἶναι καλὸν ἐξ αὐτοῦ νὰ παρακρατηθῇ ποσόν τι, ὅπως μὴ ἀπέλθῃ ὅλος εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως. Διὰ τῆς προσθήκης, τὴν ὁποίαν προτείνω εἰς τὸ 1 ἄρθρον, ὁρίζω 40%, διότι αἱ τιμαὶ θὰ ὑψωθῶσι τοὐλάχιστον μέχρι τῶν 180 δραχμῶν, ἑπομένως αὐτοὶ δὲν θὰ ζημιωθῶσιν, ἐνῷ, ἂν ἀφήσωμεν νὰ ἐξέλθῃ ὁ σταφιδόκαρπος τῆς ἐσοδείας τοῦ 1894, τότε βεβαίως θὰ προκύψῃ ὠφέλεια ὑπὲρ τῶν ἐμπόρων τῶν κατεχόντων σήμερον τὸν σταφιδόκαρπον τῆς ἐσοδείας τοῦ 1894, οὐδεμία δὲ θὰ ἐπέλθῃ ἀνακούφισις ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ψηφίζομεν τὸν νόμον. Τοῦτο δὲ πρέπει ἔτι μᾶλλον νὰ τὸ ψηφίσωμεν, διότι εἶπόν τινες καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, ὅτι ἐγείναμεν πράκτορες τῶν ἐμπόρων αὐτῶν, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ προβῶμεν εἰς τὴν παρακράτησιν ταύτην, ὅπως καὶ τὴν ὑπόληψιν ἡμῶν διατηρήσωμεν. Θεωρῶ δὲ καλὸν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ἀπὸ σήμερον, εἰ δυνατόν, τεθῇ εἰς ἐνέργειαν τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως ἐπὶ τῆς ἐσοδείας τοῦ 1894.

§105ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τοῦ ἀδίκου ἢ μὴ ἀδίκου τοῦ μέτρου νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ μὴ συζητήσωμεν, διότι αἱ ἀποφάσεις ἡμῶν δὲν ἐλήφθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ δικαίου ἢ ἀδίκου, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀνάγκης, ἵνα θεραπεύσωμεν ἀπαιτήσεις, παθήματα κλπ., λαμβάνοντες παρὰ τοῦ ἑνὸς καὶ δίδοντες εἰς τὸν ἕτερον. Δι’ αὐτὸ δὲν θὰ θίξω τὸ ζήτημα ὡς πρὸς τοῦτο, οὔτε ὡς πρὸς τὸ μέρος τῶν κερδοσκοπικῶν ἐπιχειρήσεων, διότι ἀκριβῶς εἷς τῶν σπουδαιοτέρων λόγων, διὰ τὸν ὁποῖον μία μερὶς ἐζήτει τὴν παρακράτησιν, αὐτὸς ἦτο, καὶ τὰ συλλαλητήρια καὶ τὰ ψηφίσματα δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐγένοντο. Θὰ ἐπιστήσω ὅμως τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ ἑτέρου ζητήματος. Σήμερον παρουσιάζεται ἓν παράδοξον φαινόμενον. Ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι δὲν θὰ ὑπῆρχε τοσαύτη κατανάλωσις ἐν Ῥωσσίᾳ, συνεσωρεύθη εἰς τὰς κυριωτέρας ἀγορὰς τοῦ προϊόντος ποσότης πράγματος περισσοτέρου ἀπὸ ἐκείνην, ἡ ὁποία ἀναγκαιοῖ διὰ τὸ ἔτος τοῦτο, ἑπομένως θὰ ἐπαρκέσῃ μέχρι τοῦ προσεχοῦς ἴσως Ἰανουαρίου. Ἑπομένως, ἐὰν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἔχομεν σήμερον ἐν Ἑλλάδι, δὲν ἐπιβαρυνθῇ διὰ τῆς παρακρατήσεως, θέλει σπεύσει ὅλον πρὸς τὴν Ἀγγλίαν, διότι εἰς τὴν Ῥωσσίαν δὲν θὰ ἀποσταλῇ καρπὸς, διότι αἱ τιμαὶ θὰ φθάσωσι πρὸς στιγμὴν εἰς τὸ ὅριον τὸ ὁποῖον ἤθελον τὰ συλλαλητήρια, καὶ ἑπομένως ἡ ἀγορὰ τῆς Ῥωσσίας θὰ κλείσῃ εἰς τὸ προϊόν ἡμῶν. Ἐὰν λοιπὸν τὸ πρᾶγμα αὐτὸ συσσωρευθῇ ὅλον ἐν Ἀγγλίᾳ, θὰ ἔχωμεν ὄχι αὔξησιν τιμῶν, ἀλλὰ κατάπτωσιν τιμῶν, διότι πρὸς τὸ ὑπάρχον ἐκεῖ μέγα ἀπόθεμα θὰ προστεθῶσιν ὁλόκληρα τὰ ἑκατομμύρια ταῦτα, ἡ δὲ κερδοσκοπία τῶν Ἄγγλων ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουσιν ἄνευ κυβερνητικῶν μέτρων νὰ ἐργάζωνται ὑπὲρ τῶν συμφερόντων των, θὰ μείνῃ κυρία τῆς σταφίδος ἐπὶ ἓν ἢ δύο ἔτη. Σήμερον τόσον εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ ἀγορὰ ἐν Ἀγγλίᾳ εἶναι βεβαρυμένη, ὥστε ἐν Ῥωσσίᾳ αἱ τιμαὶ τῶν κατωτέρων ποιοτήτων σταφίδος εἶναι μεγαλείτεραι ἀπὸ τὰς τιμὰς τῶν καλῶν ποιοτήτων ἐν Ἀγγλίᾳ. Σήμερον ἡ κακῆς ποιότητος σταφὶς ἐν Ῥωσσίᾳ πωλεῖται εἰς τιμὴν ἀντιστοιχοῦσαν πρὸς 120 ἴσως καὶ 150 δραχμὰς, εἰς δὲ τὴν Ἀγγλίαν ἡ καλῆς ποιότητος σταφὶς δὲν ἀπολαμβάνει οὔτε 60 δραχμάς. Ἐὰν δὲ δὲν ἐπιβληθῇ ἡ παρακράτησις εἰς τὸ ἀπομένον ἐν Ἑλλάδι ποσὸν, εἶναι βέβαιον ὅτι ὅλον αὐτὸ θὰ συσσωρευθῇ εἰς τὴν Ἀγγλικὴν ἀγορὰν, καὶ ἀντὶ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν, θὰ ἴδωμεν ἐξευτελισμὸν τιμῶν πρωτάκουστον. Ὥστε εἰς τὴν μόνην ἀγορὰν, ἡ ὁποία θὰ μείνῃ μετὰ τὸ νομοθέτημα τὸ ὁποῖον ἐψηφίσατε, δὲν ὑπάρχει πλέον ἐλπὶς νὰ πωλήσωμεν τίποτε ἐκ τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς, οὔτε ἔχετε μάλιστα ἀνάγκην νὰ φροντίζητε πλέον καὶ νὰ συζητῆτε διὰ τὰ πριμαρόλια.

§106ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Κατὰ τὴν πρὸ μηνὸς δημοσιευθεῖσαν στατιστικὴν, ἡ ἐντὸς τοῦ Κράτους ἀποθήκη σταφιδοκάρπου δὲν ἀναβιβάζεται πλέον τῶν 9 ἢ 10 χιλιάδων τόννων.

§107ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνταῦθα ἐβεβαιώθη μέχρι τῆς χθὲς, ὅτι ἔχομεν ἀπόθεμα 50 χιλιάδων τόννων· φαίνεται ὅτι τοῦτο ἦτο συμφέρον νὰ βεβαιωθῇ, ἐφ’ ὅσον ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῇ ἡ παρακράτησις, σήμερον δὲν χρειάζεται πλέον τόσον μέγα ἀπόθεμα, καὶ ὑποβιβάζομεν αὐτό.

§108ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας πρὸ ὀλίγου ἔλεγεν, ὅτι διὰ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, ἀπεκλείσαμεν ὅλας τὰς ἀγορὰς, καὶ ὅτι αἱ τιμαὶ θὰ ἀναβιβασθῶσιν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε δὲν θὰ ἦναι πλέον ἐφικτὴ ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ σταφιδοκάρπου μας εἰς ἄλλας ἀγορὰς ἢ μόνον εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ἥτις εἶναι τόσον βεβαρυμένη, ὥστε δὲν θὰ ζητήσῃ σταφιδόκαρπον πρὸ τοῦ προσεχοῦς Ἰανουαρίου. Οὕτω διαβλέπει τὸ εὐχάριστον ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπέλθῃ διὰ τοῦ μέτρου τὸ ὁποῖον ἐλήφθη, καὶ ἐν τούτοις ἐξακολουθεῖ νὰ κατακραυγάζῃ κατὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ. Ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἔχουσιν οὕτω τὰ πράγματα. Ἀνατίμησις θὰ ἐπέλθῃ βεβαίως, ἀλλ’ ἡ ἀνατίμησις θὰ ἦναι τοιαύτη, ὥστε θὰ παρέχῃ τὴν ἐλπίδα εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, ὅτι δύνανται νὰ ἐξακολουθήσωσι τὴν καλλιέργειαν τῶν κτημάτων των. Ἐπανέρχομαι εἰς τὴν διακοπεῖσαν σειρὰν τοῦ λόγου μου. Κατὰ στατιστικὴν δημοσιευθεῖσαν παρ’ ἀξιοπίστου ἐμπορικοῦ καταστήματος, 15 χιλιάδες τόννοι εὑρίσκοντο ἐν Ἀγγλίᾳ, 15 χιλιάδες τόννοι εἰς ἅλας τὰς ἄλλας ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως καὶ 10 χιλιάδες τόννοι εἰς τὸ ἐσωτερικὸν, ἐν ὅλῳ 40 ἢ 45 χιλιάδες τόννοι, ἤτοι περὶ τὰ 100 ἑκατομμύρια σταφίδος. Κατὰ τὸ μέτρον τὸ προτεινόμενον παρὰ τοῦ κ. Βότση, νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ ψηφισθησόμενος νόμος εὐθὺς ἀμέσως καὶ νὰ ὑποβληθῶσιν οἱ νῦν κάτοχοι ἐν τῷ Κράτει σταφιδοκάρπου εἰς τὴν ἐπιβαλλομένην εἰσφορὰν, εἶναι ὑπὸ ὅλας τὰς ἐπόψεις ἄδικον καὶ παράνομον, διότι ὁ σταφιδόκαρπος οὗτος κατὰ μέγα μέρος εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν καὶ ἓν μέρος εἰς τὰς χεῖρας τοῦ ἐμπορίου.

§109Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι εἰς τοὺς παραγωγοὺς ὅλος.

§110ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Τουλάχιστον, καθ’ ὅσον γινώσκω ἐγώ, ἐν τῇ Κεφαλληνίᾳ τὰ ἐννέα δέκατα εὑρίσκονται εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν, ἐπειδὴ δὲ οἱ παραγωγοὶ οὗτοι δὲν ἐπώλησαν τὸν σταφιδόκαρπόν των, ἀλλ’ ἐνόμισαν ὅτι ὠφελοῦνται, κρατοῦντες αὐτὸν καὶ μὴ δίδοντες εἰς τὸ ἐμπόριον, προτείνομεν σήμερον νὰ τοὺς τιμωρήσωμεν διὰ τὴν διαγωγὴν, τὴν ὁποίαν ἐτήρησαν, μὴ ῥίψαντες τὸν σταφιδόκαρπόν των εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ εἰς τὴν κατανάλωσιν. Ἀλλὰ δικαιούμεθα νὰ πράξωμεν τοῦτο; Εἶναι προφανὴς παράβασις τῶν θεμελιωδῶν διατάξεων, καθότι ὁ φόρος ἐπιβάλλεται ἐξ ἴσου πρὸς ὅλους τοὺς πολίτας, δὲν δυνάμεθα δὲ νὰ φορολογήσωμεν ἐλαφρότερον τοὺς μὲν καὶ βαρύτερον τοὺς δέ· οἱ παραγωγοὶ τοῦ 1894 ἐπλήρωσαν καὶ θὰ πληρώσουν ἕνα φόρον· τὰ ἐννέα δέκατα τῶν παραγωγῶν κατέβαλον τὸν φόρον, τὸ ἓν δέκατον τῶν παραγωγῶν, τὸ ὁποῖον εἰσέτι δὲν κατέβαλε τὸν φόρον, θὰ ὑποχρεωθῇ καὶ αὐτὸ νὰ καταβάλῃ τὸν αὐτὸν φόρον, τὸν ὁποῖον καὶ οἱ λοιποὶ παραγωγοί· πῶς θέλετε νὰ ὑποχρεώσητε αὐτοὺς νὰ καταβάλωσι διπλάσιον ποσὸν τῶν ἄλλων διὰ τῆς εἰσφορᾶς; Πῶς δυνάμεθα νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τὸ ἓν δέκατον τῶν φορολογουμένων βάρος διπλάσιον, ἢ καὶ ἀνώτερον ἀκόμη, τοῦ πληρωθέντος παρὰ τῶν λοιπῶν φορολογουμένων; Διότι, ὁπωσδήποτε καὶ ἂν ὀνομάσητε τὸ καταβληθησόμενον παρὰ τῶν παραγωγῶν, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι εἶναι βάρος. Λοιπὸν ὑπὸ ἔποψιν νομικὴν, τοῦτο νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ πράξῃ ἡ Βουλή. Κατὰ δεύτερον λόγον τίνας θὰ ὠφελήσωμεν, ἐν ᾗ περιπτώσει ὑποχρεώσωμεν τοὺς κατόχους τοῦ σταφιδοκάρπου νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν καταβολὴν τῶν 20%; Θὰ ὠφελήσωμεν ἆρά γε τὴν νέαν ἐσοδείαν διὰ τῆς καταβολῆς τοῦ ἐλαχίστου τούτου μέρους; ὄχι· ἀλλὰ τοὺς ἐμπόρους μόνον, τοὺς κατέχοντας σταφιδόκαρπον εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, δηλαδὴ τοὺς ξένους. Φρονῶ ὅτι δὲν θὰ παρέξωμεν σπουδαίαν ὠφέλειαν διὰ τοῦ ἐλαχίστου μέρους, τὸ ὁποῖον θὰ παρακρατηθῇ παρὰ τῶν κατόχων σήμερον σταφιδοκάρπου ἐν τῷ Κράτει εἰς τὴν μέλλουσαν παραγωγὴν, διότι αἱ ὑπάρχουσαι τιμαὶ εἰς οἱανδήποτε ἀγορὰν καταναλώσεως κανονίζονται ἐπὶ τῇ βλέψει τῆς μελλούσης παραγωγῆς, καὶ ἐπὶ τῇ ὑπαρχούσῃ ἤδη παρακαταθήκῃ εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως. Δὲν θὰ ἐπιδράσῃ ἑπομένως εἰς τὰς τιμὰς, ἐὰν ἡμεῖς δὲν ὑποβάλωμεν τοὺς νῦν κατόχους σταφιδοκάρπου ἐν τῷ Κράτει εἰς τὴν καταβολὴν τῶν 20%. Αἱ ὑπάρχουσαι τιμαὶ θὰ ἐπηρεασθῶσι μόνον ἐκ τῆς μελλούσης παραγωγῆς, διότι ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ μέλλουσα παραγωγὴ θὰ δώσῃ ὀλιγώτερον ποσὸν τοῦ ὅσον ὑπελόγιζον, θ’ ἀποφασίσωσι νὰ προσφέρωσι μεγαλειτέρας τιμάς. Ὡς ἐκ τούτου φρονῶ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ ψηφισθῇ ὡς ὑπεβλήθη, ἤτοι νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος, ψηφιζόμενος, ἀπὸ τῆς 16 Αὐγούστου, ὡς φέρει τὸ νομοσχέδιον.

§111Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Μετὰ τὴν χθεσινὴν ἐτυμηγορίαν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ φλέγοντος τούτου ζητήματος, καίτοι ἐναντίαν εἶχον γνώμην καὶ ἐναντίον ἐψήφισα, ἀγωνισθεὶς νὰ ἀποτρέψω μέτρον, κατ’ ἐμὲ, καὶ ἄδικον καὶ ὀλέθριον εἰς τὴν ἐμπορίαν τῆς σταφίδος, ὡς κωλῦον τὴν διάδοσιν, οὐδεμίαν νομίζω ὀρθὸν καὶ προσῆκον σήμερον νὰ ἐκφέρω παρατήρησιν, ἀφοῦ ἡ εἰσφορὰ κατ’ ἀρχὴν ἀπεφασίσθη, ἀλλ’ ὀλίγας λέξεις ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω, ὅσον ἀφορᾷ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ὁ ἐκ Κεφαλληνίας ἀξιότιμος συνάδελφος ἐνόμισε δίκαιον νὰ προβάλῃ, ἀντικρούων τὸν ἐξ Αἰγιαλείας ἀξιότιμον φίλον μου...

§112Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Γνώμην ἀτομικὴν ἐκφέρετε.

§113Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Βεβαίως... Ὀφείλω ὡς Βουλευτὴς Κορινθίας, οὐχὶ ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὡς Βουλευτὴς ἐπαρχίας ἀδικουμένης ἐκ τῆς χθεσινῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, καὶ ἐν ἀπουσίᾳ τῶν ἄλλων συναδέλφων μου, νὰ ὑψώσω φωνὴν διαμαρτυρίας, θεωρῶν καθῆκον ἐπιτακτικὸν νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου, ὅπως ἀποσοβηθῇ ἡ κατὰ τῆς Κορινθίας, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, ἀδικία. Καὶ πρῶτον ὁ ἐκ Κεφαλληνίας ἀξιότιμος συνάδελφος προέβαλεν, ὅτι θὰ ᾖναι ἄδικον, τὸ ἀποτεθειμένον ἐν τῷ ἐσωτερικῷ καὶ μήπω διατεθὲν προϊὸν νὰ ὑποστῇ τὴν περικοπὴν τῆς παρακρατήσεως, θὰ ᾖναι ἄδικον, διότι, λέγει, ὁ μέχρι τοῦδε πωληθεὶς τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς σταφιδόκαρπος δὲν ὑπέστη τὴν περικοπὴν αὐτὴν, τὴν τιμωρίαν αὐτὴν, τὴν ζημίαν αὐτήν. Ἰσχυρίζεται ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς, ὅτι ἐπωλήθησαν τὰ 9/10 τῆς περυσινῆς ἐσοδείας ἄνευ παρακρατήσεως, ἑπομένως θὰ ᾖναι ἄδικον, ἐὰν τὸ ὑπόλοιπον δέκατον, τὸ ἀπώλητον, ὑποστῇ αὐτὴν τὴν ἄδικον παρακράτησιν. Ἀλλὰ ταῦτα προβάλλων λησμονεῖ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι τὸ μήπω πωληθὲν προϊὸν θὰ ἀπολαύσῃ τῶν ἀγαθῶν, τὰ ὁποῖα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀνηγγέλθησαν ἐκ τῆς ὑψώσεως τῶν τιμῶν, μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου· ἑπομένως, ἐνῷ ἐκεῖνα τὰ 9/10 τὰ ἀτυχῆ ἐπωλήθησαν εἰς πολὺ εὐτελεῖς τιμὰς, τὸ ὑπόλοιπον θὰ ἔχῃ τὴν εὐτυχίαν νὰ πωληθῇ εἰς ἀσυγκρίτῳ τῷ λόγῳ μεγαλειτέραν, εἰς διπλασίαν ἴσως καὶ ἔτι μείζονα τιμήν· ἐὰν δὲ πωληθῇ εἰς διπλασίαν τιμὴν, συνεπείᾳ τῆς ζημίας, τὴν ὁποίαν ὑφίστανται αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι καὶ τὸ μέλλον τῆς ἐσοδείας προϊὸν, δὲν εὑρίσκω ποῦ ἔγκειται ἡ ἀδικία νὰ ἀποτίσῃ καὶ αὐτὸ μέρος τῆς εἰσφορᾶς, ἐξ οὗ θὰ ἐπέλθῃ ἡ ὕψωσις τῆς τιμῆς, ὥστε νὰ ἀπολαύσῃ ἐν δικαίῳ τὰ ἀγαθὰ τοῦ μέτρου τούτου. Τὸ πρᾶγμα νομίζω, ὅτι εἶναι τόσον ἁπλοῦν καὶ τόσῳ σαφὲς, ὥστε δὲν χρήζει περαιτέρω ἀναπτύξεως. Ἐὰν μία χιλιὰς ἐν Κεφαλληνίᾳ ἐπωλήθη ἀντὶ ἑκατὸν ἢ ἑκατὸν πεντήκοντα δραχμῶν πρὸ τῆς παρακρατήσεως, βεβαίως τὸ ἄλλο θὰ πωληθῇ σήμερον, θὰ πωληθῇ εἰς διπλασίαν τιμὴν, ἑπομένως ἓν μέρος ἐκ τῆς ὠφελείας, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ὠφεληθῶσιν οἱ κάτοχοι τοῦ ὑπολειπομένου, εἶναι δίκαιον νὰ ἀποτίσωσι καὶ οὗτοι ὑπὲρ τοῦ γενικοῦ ἀγαθοῦ, τὸ ἐπιβάλλον αὐτοῖς. Ἀλλὰ πλὴν τοῦ λόγου τούτου ὁ ἐξ Αἰγιαλείας ἀξιότιμος συνάδελφος λίαν ὀρθῶς καὶ σαφῶς σᾶς ἐξήγησεν, ὅτι, ἐὰν τὸ ἀρκετὰ ὀγκῶδες ποσὸν, τὸ ἀπομένον ἐν τῇ χώρᾳ ἀπώλητον, ἀφεθῇ ἐλεύθερον πάσης παρακρατήσεως καὶ ἐξαχθῇ ἀθρόως ὑπὸ τῶν κερδοσκόπων εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς Ἀγγλίας, βεβαιωθῆτε ὅτι θὰ ἔχωμεν τὰ ὀλέθρια ἀποτελέσματα, τὰ δεινὰ τῆς παρακρατήσεως ἀμέσως. Ὡς γινώσκετε, κατὰ τὸν μῆνα Σεπτέμβριον καὶ Ὀκτώβριον, ἀλλὰ πρὸ πάντων κατὰ τὸν Σεπτέμβριον γίνεται πυρετώδης ἐργασία πρὸς ἀποστολὴν προϊόντος τῆς νέας ἐσοδείας, τὸ ὁποῖον ἀναμένεται εἰς τὰς ἀγορὰς τοῦ Λονδίνου καὶ τῶν ἄλλων ἀγορῶν τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος ἐν ἀγωνίᾳ. Σπουδὴ ῥαγδαία καὶ πυρετώδης ἐργασία, ὅπως ὅσον τὸ ταχύτερον φθάσῃ τὸ πρωτόλιον τοῦ προϊόντος τῆς νέας ἐσοδείας. Κατ’ αὐτὴν τὴν ἐποχὴν πωλοῦμεν ἡμεῖς οἱ Κορίνθιοι καὶ οἱ Αἰγιαλεῖς καὶ αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι, αἱ ἔχουσαι τὴν εὐτυχίαν νὰ παράγωσι προϊὸν πρώτης ποιότητος, τὸν περισσότερον σταφιδόκαρπον, καὶ τὸν πωλοῦμεν εἰς τιμὰς ὑψηλὰς ὁμολογουμένως, αἱ ὁποῖαι δύνανται ν’ ἀποζημιώσωσι τὰ βαρύτατα ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἰδίως οἱ Αἰγιαλεῖς καὶ οἱ Κορίνθιοι διὰ τὴν καλλιέργειαν, καὶ τοσοῦτο μᾶλλον καταντῶσι βαρύτερα τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας ἐν Αἰγιαλείᾳ καὶ Κορινθίᾳ, καθόσον ἡ παραγωγὴ εἶναι πολὺ ἠλαττωμένη· ἐνῷ εἰς τὴν Ἠλείαν π. χ. ἓν στρέμμα σταφιδαμπέλου παράγει μίαν χιλιάδα, ἐν Κορινθίᾳ πρέπει νὰ καλλιεργήσητε δύο καὶ πολλάκις τρία στρέμματα διὰ νὰ παραγάγητε μίαν χιλιάδα σταφιδοκάρπου, ἐνῷ ἐν Ἠλείᾳ καὶ ἐν Μεσσηνίᾳ ἓν στρέμμα παράγει συνήθως μίαν καὶ ἡμίσειαν χιλιάδα λιτρῶν. Ἐννοεῖται δὲ, ὅτι ἡ καλλιέργεια κατὰ τοὺς ἐλαχίστους ὅρους ἑνὸς στρέμματος σταφίδος ἀπαιτεῖ περὶ τὰς 70 δραχμὰς, μὴ ὑπολογιζομένης τῆς δαπάνης τοῦ λιπάσματος. Λοιπὸν χρειάζεσθε δαπάνην καλλιεργείας 200 σχεδὸν δραχ. ἵνα παραγάγητε μίαν χιλιάδα λιτρῶν σταφίδος. Ἐὰν λοιπὸν δὲν ληφθῇ μέτρον νὰ παρακρατηθῇ καὶ ἐκ τοῦ προϊόντος τοῦ ἀποτεθειμένου ἐν τῇ χώρᾳ ἀπωλήτου, θὰ σπεύσῃ ἡ κερδοσκοπία νὰ ἀποστείλῃ ἀθρόον τὸν καρπὸν αὐτὸν, ὁ ὁποῖος ἀνέρχεται εἰς 40 ἢ 50 ἑκατομμύρια. Ὁ σταφιδόκαρπος θὰ χωθῇ ῥαγδαίως εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς Ἀγγλίας, καὶ οὐδεὶς λόγος πλέον θὰ γείνῃ περὶ πριμαρολίων, οὐδεὶς θέλει ζητήσει ν’ ἀγοράσῃ σταφιδόκαρπον τῆς νέας ἐσοδείας. Ἐν Ἀγγλίᾳ θὰ σωρευθῇ ποσὸν ἱκανοποιοῦν τὰς ἀξιώσεις τῆς καταναλώσεως· ἑπομένως αἱ ἐπαρχίαι αἱ παράγουσαι τὴν ἀρίστην ποιότητα καὶ πωλοῦσαι κατὰ προνόμιον πρῶται καὶ εἰς ὑψηλὰς τιμὰς θὰ καταστραφῶσι, καὶ θὰ καταστραφῶσιν, ἐνῷ ἀποκρούουσι τὴν παρακράτησιν, ὡς δημευτικὴν, ὡς ἀντικειμένην εἰς τὸ Σύνταγμα. Καὶ διὰ τοῦτον ἀκόμη τὸν λόγον ἐπιμένω φρονῶν, καὶ λόγῳ δικαίου καὶ λόγῳ δικαιοσύνης καὶ ἴσως περὶ πάντων προνοίας, καὶ λόγῳ σωτηρίας τῶν ἐπαρχιῶν τῶν παραγουσῶν τὴν ἀρίστην ποιότητα, ἐκ τῆς ὁποίας ὑποστηρίζεται καὶ ἡ ἐμπορία ὁλόκληρος τῆς σταφίδος, ἐπιμένω φρονῶν, ὅτι πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ μὴ παρίδῃ τὰς δικαίας αὐτὰς παρατηρήσεις μου. Βεβαιωθῆτε, Κύριοι, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ τοιαύτη καταστροφὴ εἰς τὴν ἐμπορίαν τῆς σταφίδος, ἐὰν τὸ ἀπομένον ἀπώλητον πρᾶγμα ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἀθρόον ἀποσταλῇ εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ὅπου καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ὑπὸ τῶν ἐνεδρευόντων κερδοσκόπων θὰ ἀποσταλῇ· μεγάλη ἐπίκειται καταστροφὴ εἰς τὴν χώραν, διότι θὰ ἀγορασθῇ ἀμέσως ὑπὸ τῶν κερδοσκόπων καὶ θὰ ἀποσταλῇ. Ἡ κατανάλωσις κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος θὰ ὑποστῇ τραῦμα ἀθεράπευτον, τοιοῦτον τραῦμα, τὸ ὁποῖον ἀμφιβάλλω ἐὰν καὶ τὸ μέτρον αὐτὸ, τὸ παράδοξον καὶ πρωτάκουστον εἰς τὴν ἱστορίαν τῶν προϊόντων καὶ τῆς ἐμπορίας αὐτῶν, τῆς παρακρατήσεως ἤθελε συντελέσει κατ’ ἐλάχιστον εἰς τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν. Θὰ οὐδετερώσῃ προδήλως καὶ αὐτὰς τὰς ἐκ τῆς παρακρατήσεως ἐλπίδας. Ὅταν αἱ κυριώταται ἀγοραὶ τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος πλημμυρήσωσι καρποῦ, καὶ καρποῦ ὅπως δήποτε καλοῦ, βεβαίως ἡ ζήτησις, τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ ἐνισχύσωμεν, καὶ νὰ ἐπιτύχωμεν οὕτω τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν, θὰ ᾖναι ἀτονική· οὐδεμίαν σπουδὴν θὰ δείξωσιν οἱ Ἄγγλοι νὰ σπεύσουν νὰ ἀγοράσωσι σταφιδόκαρπον πλέον, ἀφοῦ θὰ γνωρίζωσιν, ὅτι ἔχουσι τὴν ἀναγκαίαν ποσότητα νὰ καταναλώσωσιν ἐπὶ ἱκανοὺς μῆνας, — ἔρχεται δὲ ἡ ἐφετεινὴ παραγωγὴ πλουσιωτάτη, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ὁ ἐλάχιστος φόβος ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἔλλειψις, — ἀλλὰ καὶ ὅτι θ’ ἀναγκασθῶσιν οἱ παραγωγοὶ νὰ ἀποστείλωσιν εἰς Ἀγγλίαν, ὅπως πωληθῇ δι’ ἴδιον αὐτῶν λογαριασμὸν, τὸ προϊὸν αὐτῶν, ἐπειγόμενοι ἐκ τῆς πενίας καὶ τῆς ἀζητησίας, καὶ θὰ ἐκπέσωσιν ἔτι μᾶλλον αἱ τιμαὶ ἐν Ἀγγλίᾳ. Ὄχι λοιπὸν διὰ τὸν δίκαιον λόγον, ὄχι διὰ τὸν λόγον τῆς μεγάλης ζημίας, τὴν ὁποίαν ὑφίστανται οἱ παραγωγοὶ τῆς πρώτης ποιότητος σταφιδοκάρπου τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, τὴν ὁποίαν ὀφείλει πρὸ πάντων νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της ἡ Βουλή, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν γενικὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐπιζητοῦμεν διὰ τοῦ ἀποτροπαίου τούτου μέτρου τῆς παρακρατήσεως, ἀθετοῦντες καὶ τοὺς κανόνας τοὺς ἐμπορικοὺς καὶ τοὺς νόμους τοὺς πολιτειακοὺς καὶ αὐτὸ τὸ Σύνταγμα, καὶ θέτοντες εἰς ἐφαρμογὴν ἓν μέτρον ἁρπακτικόν, τὸ ὁποῖον τέλος πάντων μία μεγάλη μερὶς παραγωγῶν νομίζει ὅτι δύναται νὰ θεραπεύσῃ τὴν κρίσιν τὴν φλέγουσαν, τὴν ἀπειλοῦσαν καταστροφὴν τοῦ σταφιδοκάρπου, ἀλλ’ αὐτὸς ὁ σκοπός, ὃν ἐπιδιώκομεν διὰ τοῦ μέτρου ὁλοκλήρου, θέλει συντριβῆ. Θὰ ἤμεθα δὲ ἀσυνεπεῖς πρὸς τὸ μέτρον αὐτό, ἐὰν δὲν ἀποφασίσωμεν νὰ παρακρατηθῇ καὶ ἀπὸ τὸ ἐναποθηκευμένον ἐν τῇ χώρᾳ προϊὸν τοῦ 1894. Τὰ βραχέα ταῦτα νομίζω ἀρκοῦντα νὰ πείσωσι πάντα, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου φίλου μου ἐξ Αἰγιαλείας εἶναι δικαία, ὀρθὴ καὶ συμφέρουσα καὶ κατὰ τὰς τρεῖς ταύτας ἐπόψεις καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἡ Βουλὴ σοβαρῶς σκέπτηται νὰ δώσῃ ἐνίσχυσίν τινα εἰς τὸ προϊὸν τοῦτο, ἀπὸ τοῦ ὁποίου ἐξαρτᾶται ἡ τύχη ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Μετὰ τοῦτο ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα, ὅσον ἀφορᾷ τὸ καθοριζόμενον διὰ τοῦ ἄρθρου 1 ποσὸν τῆς εἰσφορᾶς. Ὡς γινώσκετε πάντες, καὶ οἱ μὴ καταγόμενοι ἐξ ἐπαρχίας σταφιδοφόρου, αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος ἐν Αἰγιαλείᾳ καὶ Κορινθίᾳ εἶναι ἀσυγκρίτως ἀνώτεραι, ὅπως καὶ ἡ ποιότης τοῦ παραγομένου προϊόντος, ἀπὸ τὰς τιμὰς καὶ τὸ προϊὸν τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν. Δὲν ἔχω φόβον ὅτι δύνανται νὰ μὲ διαψεύσωσιν οἱ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν Μεσσήνης ἢ τῶν Καλαμῶν ἢ τῆς Ἠλείας ἢ ἄλλης τινὸς σταφιδοφόρου χώρας ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀσυγκρίτως διαφορὰ ποιότητος. Ἐὰν λάβητε εἰς χεῖράς σας σταφιδόκαρπον ἐκ Μεσσήνης ἢ ἐκ Καλαμῶν ἢ ἐξ Ἠλείας καὶ παραβάλητε αὐτὸν πρὸς σταφιδόκαρπον ἐκ Κορινθίας ἢ Αἰγιαλείας, θὰ ἴδητε διαφορὰν μεγίστην. Εἰσὶν, οὕτως εἰπεῖν, ἀγνώριστοι, καὶ πλὴν τοῦ χρώματος καὶ τοῦ σχήματος, κατ’ οὐδὲν ἄλλο προσομοιάζουσιν· ἐὰν δὲ κλείσητε τὰς χεῖρας, ἀπὸ μὲν τῆς μιᾶς σταφίδος θέλει ἀποστάξει ζωμὸς ὑδαρής, ἀπὸ δὲ τῆς ἄλλης θ’ ἀναθυμιάσῃ σταφιδικὸν ἄρωμα καὶ ζάκχαρον. Εὐλόγως λοιπὸν καὶ διὰ τὸ ἄριστον τῆς ποιότητος καὶ τὸ ὀλίγον τῆς παραγωγῆς, διότι ἑκάτεραι αἱ ἐπαρχίαι δὲν παράγουσι προϊὸν περισσότερον τῶν 50 ἑκατομμυρίων, τὸ προϊὸν τοῦτο ἐπιζητεῖται τοσοῦτον ἀπὸ τὰς ἀγορὰς τῆς Ἀγγλίας, ὡς τὸ καλλίτερον. Οὕτω καὶ ἡμεῖς π. χ. ἐπιζητοῦμεν τὸν ἀρωματώδη ἐκεῖνον καφὲν τῆς Μόκας. Δύναμαι δὲ νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι ὁ κ. Παναγιωτόπουλος ἐν τῷ παραγομένῳ σταφιδοκάρπῳ ἐν τῷ οἴκῳ του ἔχει ἰδίαν μάρκαν καὶ ἔχει, μοὶ φαίνεται, ἂν δὲν ἔχω ἐσφαλμένας πληροφορίας, καταναλωτὰς ὡρισμένους ἐν Ἀγγλίᾳ, ἐπιζητοῦντας κατ’ ἔτος τὰ σήματα τοῦ οἴκου Παναγιωτοπούλου.

§114ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλοι πολλοὶ ἔχουσι.

§115ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν ἠξεύρω περὶ τῶν ἄλλων, ἐγὼ περὶ ὑμῶν μόνον γνωρίζω. Ἡ μάρκα τοῦ κ. Παναγιωτοπούλου ἐπιζητεῖται ὡρισμένως ἀπὸ ὡρισμένους καταναλωτάς· τοσοῦτον ἡ ποιότης τοῦ προϊόντος του εἶναι ἀρίστη. Ὡσαύτως ἐπιζητεῖται ἡ ἀρίστη ποιότης τῆς Πανερίτης ἐκ τῆς ἐπαρχίας μου. Ὡς ἐκ τούτου λοιπὸν ἡ τιμὴ εἶναι ἀσυγκρίτως μεγάλη. Ἡμεῖς ἐν Κορινθίᾳ ἔχομεν διαμερίσματα, τὸ προϊὸν τῶν ὁποίων πωλοῦμεν πρὸς 42 σελίνια, δηλονότι εἰς χάρτινον νόμισμα πρὸς 750 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον. Ἐὰν λοιπὸν τώρα ὑποχρεώσητε τὰ διαμερίσματα ταῦτα νὰ ἀποτίσωσιν ὡς εἰσφορὰν 20%, πράττετε τὸ μεγαλείτερον ἀδίκημα· ἀδίκημα προφανές, ἀδίκημα, οὕτως εἰπεῖν, ἁπτόν. Διότι, ἐὰν ὑπολογίσωμεν κατὰ μέσον ὅρον πρὸς 400 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον τῆς σταφίδος τῆς Κορινθίας, τὸ κρατηθησόμενον δυνάμει τοῦ παρόντος νόμου ποσὸν τῶν 20% θὰ ὑπερβαίνῃ τὰς 80 δραχμὰς κατὰ χιλιάδα. Ὀγδοήκοντα δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον θὰ ζημιώσητε τοὺς παραγωγοὺς τῆς Κορινθίας καὶ τῆς Αἰγιαλείας, ἐὰν ἐφαρμόσητε τὸ μέτρον τοῦτο γενικῶς· ἐν παραβολῇ δε, ἐὰν ὑπολογίσητε πρὸς 100 δραχμὰς κατὰ μέσον ὅρον, τὰς συνήθεις, τὴν τιμὴν τοῦ ἐξ Ἠλείας σταφιδοκάρπου, (βλέπετε ὅτι δὲν εἶμαι ὑπερβολικὸς, διότι τῆς Μεσσηνίας ἡ σταφὶς πωλεῖται εἰς πολὺ κατωτέραν τιμὴν) θὰ κρατήσητε ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς τοῦ σταφιδοκάρπου εἴκοσι μόνον δραχμάς. Παρατηρεῖτε λοιπὸν ἡλίκον ἀδίκημα προσγίνεται! Ἐνῷ ὁ ἐκ Μεσσηνίας παραγωγὸς πληρόνει μόνον χάριν τοῦ γενικοῦ αὐτοῦ μέτρου 20 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον, ὁ ἐξ Αἰγιαλείας καὶ Κορινθίας παραγωγὸς πληρόνει ὀγδοήκοντα δραχμάς. Καὶ τοῦτο, ἐνῷ οἱ παραγωγοὶ τῶν ἐπαρχιῶν τούτων οὐδεμίαν ἔχουν ἀνάγκην τῆς παρακρατήσεως, διότι, ὡς ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω πρὸ μικροῦ ὑμῖν, ἡ ποιότης εἶναι τοιαύτη καὶ ἡ ὀλιγότης τῆς παραγωγῆς τοσαύτη, ὥστε ἡμεῖς καταναλίσκομεν τὸν σταφιδόκαρπον μας κατὰ τοὺς πρώτους μῆνας, ἐλάχιστον δὲ ποσὸν ἀπομένει ἀπώλητον· ἐὰν ὑπῆρχον ὀλίγα κεφάλαια, ἡ κατανάλωσις τοῦ σταφιδοκάρπου τῆς Κορινθίας θὰ ἐπωλεῖτο εἰς μείζονας ἔτι τιμάς. Διότι δὲν θὰ ἐγίνετο ἡ συσσώρευσις τοῦ προϊόντος ἡ μεγάλη, ἥτις εἶναι ἡ κυριωτάτη αἰτία τῆς ἐκπτώσεως τῶν τιμῶν. Εἰς τοῦτο συντελεῖ ἡ ἔλλειψις κεφαλαίων πρὸς ἐπικουρίαν τῶν παραγωγῶν, σπευδόντων νὰ ἀποστέλλωσιν εἰς Ἀγγλίαν τὸν σταφιδόκαρπον διὰ λογαριασμόν των. Ἡμεῖς θὰ ἐπωλοῦμεν τὸν σταφιδόκαρπόν μας, ἀνεξαρτήτως τῆς παραγωγῆς τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, εἰς τιμὰς ὑψηλάς. Καὶ διὰ τοῦτο οἱ παραγωγοὶ τῆς Αἰγιαλείας καὶ Κορινθίας εἶναι λίαν ἐξηρεθισμένοι κατὰ τοῦ μέτρου· ἀλλ’ εἶπον ὅτι, ἀφοῦ ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει τὸ μέτρον λόγῳ κοινῆς σωτηρίας, ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἀντείπω πλέον, γενομένου δεκτοῦ ἅπαξ τοῦ μέτρου ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Κατεψήφισα τὸ μέτρον, ἀλλ’ ἡ ψῆφος ἡ ἐμὴ εἰς οὐδὲν ὠφέλησε. Διεμαρτυρήθην. Ἀλλὰ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰς παρατηρήσεις μού ταύτας, αἱ ὁποῖαι καὶ αὐτὸν τὸν Ἀλῆ πασσᾶν ἤθελον κάμψει ἐκ τοῦ μεγέθους τοῦ ἀδικήματος (γέλωτες). Βεβαίως καὶ ὁ Ἀλῆ πασσᾶς ἤθελεν εἴπει, ὅτι εἶναι ἄδικον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Μωάμεθ νὰ κρατήσῃ καὶ ἀπὸ τὸν πωλοῦντα εἰς μεγάλην τιμὴν τὸ προϊόν του, ἐνῷ καὶ ἀπὸ τὸν πωλοῦντα εἰς μικρὰν τιμὴν παρακρατεῖ 20%. Ἑπομένως θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει ἐν τῇ ἀποφάσει αὐτῆς περὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ κρατηθησομένου λόγῳ τῆς κοινῆς σωτηρίας τὴν διαφορὰν ταύτην, καὶ νὰ ἀπαλλάξῃ, εἰ δυνατὸν, τὴν Κορινθίαν καὶ τὴν Αἰγιάλειαν ἀπὸ τῆς εἰσφορᾶς· ἢ τὸ πολὺ νὰ ἀποφασίσῃ, ὅπως ὑποβάλῃ τοὺς ἐκ Κορινθίας παραγωγοὺς εἰς εἰσφορὰν 7% μόνον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀκριβῶς ἴσον πρὸς τὸ 20%, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει τῆς διαφορᾶς τῶν τιμῶν, κατὰ τὴν μελέτην τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξα ὑμῖν, διὰ τὰς ἐπαρχίας ταύτας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην τοῦ μέτρου, καὶ διαμαρτύρονται κατ’ αὐτοῦ. Ἡμεῖς δὲν θέλομεν τὴν παρακράτησιν, ἀλλὰ τέλος πάντων ὑποβαλλόμεθα ἑκόντες ἄκοντες εἰς τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως, χάριν τῆς κοινῆς σωτηρίας· ἀλλὰ πρέπει νὰ καταβάλλωμεν ἀνάλογον πρὸς τοὺς ὠφελουμένους ἐκ τοῦ μέτρου ποσὸν, διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ὠφεληθῶσιν ἐκ τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως, εἶναι οἱ παραγωγοὶ τῆς Ἠλείας, τῶν Πατρῶν, τῆς Τριφυλίας καὶ τῶν Καλαμῶν. Ἐὰν λοιπὸν πρόκειται ν’ ἀποφασίσητε δικαίως,—καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις μου, — πρέπει νὰ ἐπιβάλητε εἰς τὰς δύο ταύτας ἐπαρχίας καὶ εἰς τὸν δῆμον Ἐρινεῶν καὶ τὴν Ναυπακτίαν τὴν εἰσφορὰν τὸ πολὺ ἑπτὰ ἐπὶ τοῖς ἑκατόν. Καθ’ ἣν ἐποιησάμην μελέτην, ἐὰν κρατήσητε ἐκ σταφιδοκάρπου πωλουμένου ἀντὶ 350 καὶ 400 δραχ. 7%, καὶ 20% ἐκ τοῦ σταφιδοκάρπου, ὁ ὁποῖος πωλεῖται ἀντὶ 80 καὶ 60 δραχμῶν, βεβαίως θὰ ἦσθε ἐν τῷ δικαίῳ, καὶ πάλιν ἡ ὠφέλεια θὰ ἦναι μεγαλειτέρα διὰ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν καὶ ἐκ τῆς τοιαύτης ἀναλογίας.

§116ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὑμεῖς θὰ δίδετε ἀπὸ τὴν ποιότητα, τὴν ὁποίαν πωλεῖτε 400 δραχμὰς, ἢ ἀπὸ τὴν κατωτέραν ποιότητα;

§117ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἡμεῖς δὲν θὰ γείνωμεν ἀγορασταὶ καὶ καταναλωταὶ τοῦ προϊόντος ἄλλων ἐπαρχιῶν. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου νομίζει, ὅτι αὔριον, ὅτε ὁ Θεὸς ἠξεύρει ἐὰν θὰ ἔχωμεν τὰ ἔξοδα τοῦ τρυγητοῦ, καὶ ἂν θὰ ἔχωμεν χρήματα νὰ πληρώσωμεν τὸν φόρον, θὰ εὕρωσιν οἱ παραγωγοὶ τὰ χρήματα, ὅπως ἀποστέλλωμεν εἰς τὴν Μεσσηνίαν ἢ ἀλλαχοῦ νὰ ἀγοράζωμεν σταφιδόκαρπον. Εἰς ἡμᾶς συμφέρει νὰ δώσωμεν ἐκ τοῦ πράγματός μας, νὰ δώσωμεν δὲ ἀναλόγως τῆς τιμῆς τοῦ προϊόντος ἡμῶν ἐν σχέσει πρὸς τὸ προϊὸν τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ πρότασίς μου, στηριζομένη εἰς τὸ δίκαιον καὶ εἰς τὸ ὅσιον. Ἡ Κορινθία δίκαιον εἶναι νὰ παράσχῃ εἰσφορὰν τὸ πολὺ ἑπτὰ ἐπὶ τοῖς ἑκατόν· τοῦτο εἶναι τὸ δίκαιον, τοῦτο εἶναι τὸ ὀρθόν.

§118ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον μίαν συμπλήρωσιν θέλω νὰ κάμω εἰς τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κορινθίας συναδέλφου. Ὁ συνάδελφός μου κ. Ἀσημακόπουλος, νομίζω, ὑπέβαλε τοιαύτην τροπολογίαν· ἀλλ’ αἱ ποιότητες, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησε, δὲν χωρίζονται κατ’ ἐπαρχίας, αἱ ποιότητες δηλ. αἱ ἐξαιρετικαὶ δὲν ἀνήκουσιν ἀποκλειστικῶς εἰς τὰς ἐπαρχίας Κορινθίας καὶ Αἰγιαλείας, ἀνήκουσιν καὶ εἰς τμῆμα τῆς ἐπαρχίας Πατρῶν...

§119Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶπον καὶ περὶ τοῦ δήμου Ἐρινεῶν.

§120ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. .. καὶ εἰς τμῆμα τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων. Διὰ τοῦτο εἰς τὸ ἐμπόριον ἀποτελοῦσιν αἱ ποιότητες αὗται ἰδιαιτέραν ποιότητα, ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν Βοστίτσα, ἐπωνυμίαν καθιστῶσαν σχεδὸν ὅλως διόλου διάφορον εἶδος ἀπὸ τὴν Κορινθιακὴν σταφίδα. Ἐὰν λοιπὸν τὸ μέτρον τοῦτο ληφθῇ, ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ ληφθῇ, διότι εἶναι δίκαιον, ἐὰν ὅμως μεταβάλωμεν θεωρίας καὶ ἀρχίσωμεν νὰ νομοθετῶμεν καὶ δικαίως, τότε εἶναι δίκαιον τὸ εὐεργέτημα τοῦτο νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὸν δῆμον Ἐρινεῶν καὶ εἰς τὸν δῆμον Κραθίδος, διότι ἀμφότεροι οὗτοι οἱ δῆμοι ἀποτελοῦσιν ὑπὸ σταφιδικὴν ἔποψιν μέρος τῆς ἐπαρχίας Αἰγιαλείας, διὰ τοῦτο καὶ οἱ Ἐρινεεῖς εἶναι ἐναντίοι τῆς παρακρατήσεως καὶ διαμαρτύρονται κατὰ παντὸς τοιούτου μέτρου, ἀποχωρίζονται δὲ εἰς τὴν ἰδέαν αὐτὴν ἐκ τῆς ἐπαρχίας Πατρῶν. Ἐλπίζω ὅτι εἰς τὴν πρότασιν ταύτην θὰ τύχωμεν τῆς ὑποστηρίξεως καὶ τῶν ἐκ Πατρῶν συναδέλφων.

§121ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὅλων.

§122ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιφυλάσσομαι μετὰ τὸν κ. Βότσην νὰ λάβω τὸν λόγον.

§123ΒΟΤΣΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§124Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αἰσθάνομαι, Κύριοι, τὴν ἀνάγκην νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπανέφερε πάλιν ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα κατὰ τῆς παρακρατήσεως, κατὰ τρόπον δὲ παράδοξον, διότι φαίνεται ὅτι ὅλη ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἔγεινεν ἕως τώρα, δὲν κατώρθωσε νὰ τὸν πείσῃ, καὶ ἐνῷ—τοῦτο εἶναι τὸ παράδοξον, Κύριοι,—ἐνῷ εἶναι κατὰ τῆς παρακρατήσεως πάντες, ὅσοι νομίζουσιν ὅτι αὕτη εἶναι κακή, ἐν τούτοις νομίζουσιν ὅτι πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ ἡ παρακράτησις καὶ ἐπὶ τοῦ ἀποθέματος, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἐντὸς τῆς χώρας. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ παρακράτησις ἦναι κακή, ἐὰν ἦναι ἀδίκημα...

§125Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἀφοῦ ἀπεφασίσθη ἅπαξ...

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§127ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. .. ἐὰν ἦναι ἀδίκημα προσβάλλον πάντα ἠθικὸν καὶ πάντα θετικὸν νόμον, καὶ αὐτὸ τὸ Σύνταγμα, καθὼς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, πῶς ζητεῖτε τὸ ἀδίκημα τοῦτο νὰ τὸ ἐπεκτείνωμεν καὶ ἐπὶ ἄλλων;

§128Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Οὕτως ἐσκέφθη ἡ Βουλή.

§129ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ἐσκέφθη οὕτως· ἡ Βουλὴ ἐσκέφθη—καὶ ἀπορῶ, πῶς δὲν ἠθελήσατε νὰ προσέξητε σεῖς,— ἡ Βουλὴ ἐσκέφθη, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἀπεφασίσθη νὰ παρακρατηθῇ, εἶναι ἀρκετὸν διὰ νὰ φέρῃ ἰσοφαρισμὸν μεταξὺ τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς καταναλώσεως. Ἀλλὰ, λέγουσιν, ἐὰν τὸ ποσὸν τοῦτο ἐξέλθῃ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, θὰ φέρῃ πληθώραν εἰς τὰς ἐξωτερικὰς ἀγορὰς καὶ ἑπομένως θὰ ἀντιστρατευθῇ πρὸς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ μέτρον. Κύριοι, ἐὰν ταῦτα ἔλεγεν ἄλλος τις, θὰ ἦτο δεδικαιολογημένος, μὴ γνωρίζων τὰ πράγματα· ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς γνωρίζει ὅτι εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν πρᾶγμα —ἀπόθεμα δηλ. πράγματος, ἀπόθεμα προϊόντος,—ἔμεινεν ἐν Ἑλλάδι πέραν τῆς νέας ἐσοδείας, πέραν τοῦ Αὐγούστου. Νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι, καὶ ὅπως ἔχουν τὰ πράγματα, θὰ ἔχωμεν κατὰ τὸν Αὔγουστον ἀπόθεμα τῆς παλαιᾶς ἐσοδείας; Ποσῶς· οὔτε καὶ τώρα θὰ ἔχωμεν. Καὶ βλέπετε, Κύριοι, ὅτι, μολονότι ἡ ἐσοδεία ἡ παρελθοῦσα ἀνῆλθεν εἰς 350 ἑκατομμύρια καὶ εἴχομεν καὶ 100 ἑκατομ. ἀπόθεμα ἀπὸ τῆς παρελθούσης χρήσεως, ἐν τούτοις ἤδη σεῖς οἱ ἴδιοι ὑπολογίζετε, ὅτι τὸ ἀπόθεμα τὸ ἐν Ἑλλάδι δὲν ὑπερβαίνει τὰς 12 ἢ τὸ πολὺ τὰς 20 χιλιάδας τόννων. Πῶς συμβαίνει τοῦτο;

§130ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. 10 μόνον.

§131ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καλλίτερα. Ἐγὼ ὑποθέτω 15. Δεκαπέντε χιλιάδες τόννοι δὲν ὑπερβαίνουν τὰ 40 ἑκατομμύρια.

§132ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. 40 ἑκατομμύρια περίπου εἶναι.

§133ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. 40 ἑκατομμύρια· θὰ μείνουν αὐτὰ εἰς τὴν Ἑλλάδα, νομίζετε, καὶ ἂν δὲν ἠθέλομεν λάβει τὸ μέτρον τοῦτο, μέχρι τῆς νέας ἐσοδείας; Ποσῶς· ἡ ἐξαγωγὴ ἐξακολουθεῖ καθ’ ἡμέραν· οὐδεὶς δύναται νὰ κρατήσῃ τὴν ἐσοδείαν του διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος· πρῶτον διότι ἡ σταφὶς εἶναι ἓν προϊὸν, τὸ ὁποῖον δὲν ἀντέχει νὰ μένῃ εἰς τὰς ἀποθήκας ἐπὶ 2 ἔτη, καταστρέφεται· ὥστε πρὶν ἢ φθάσῃ ἡ νέα ἐσοδεία, ἕκαστος σταφιδοπαραγωγὸς ὀφείλει νὰ τὴν ἐξαγάγῃ. Δὲν εἶναι ὅμως οὗτος ὁ λόγος μόνον, εἶναι καὶ ἄλλος λόγος, ὁ ὁποῖος ἀναγκάζει τοὺς παραγωγοὺς εἰς τὴν ταχυτέραν ἐξαγωγήν· διότι, ὅταν τοὺς προφθάσῃ ἡ νέα ἐσοδεία, ἡ νέα δηλ. πληθώρα τῆς παραγωγῆς, δὲν δύνανται νὰ πωλήσωσι τὸ περυσινὸν προϊόν· τίς ἀγοράζει πλέον περυσινὸν πρᾶγμα; Τὸ μέτρον λοιπὸν, τὸ ὁποῖον προβάλλομεν, δηλ. τὸ μέτρον τῆς ἐξαιρέσεως τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ ἐκ τῆς εἰσφορᾶς, ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι δίκαιον ὑφ’ ὅλας τὰς ἐπόψεις, δὲν προσκρούει εἰς τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου θέλει ἐπέλθει, οἷον δήποτε μέτρον καὶ ἂν λάβωμεν ὡς πρὸς αὐτὸ, διότι αὐτὸ θὰ ἐξέλθῃ. Ἀλλὰ μοὶ κάμνει ἐντύπωσιν, Κύριοι, ἓν ἄλλο· φοβοῦνται μήπως οἱ κάτοχοι τοῦ πράγματος αὐτοῦ, τοῦ ἀποθέματος τοῦ ὀλίγου, τῶν 15,000 τόννων, ἢ καὶ 20,000 ἂν ἦναι, φοβοῦνται μήπως ὠφεληθῶσιν! Ἀλλὰ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον λαμβάνομεν ἡμεῖς, δὲν ἀφορᾷ εἰς τὸ πῶς νὰ ζημιωθῶσιν οἱ κάτοχοι τοῦ πράγματος, ἀλλ’ εἰς τοῦτο ἀκριβῶς, εἰς τὸ πῶς νὰ κατορθώσωμεν νὰ ὠφεληθῶσιν. Ἐὰν ὁ σκοπός μας ἦτο πῶς νὰ ζημιώσωμεν τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, θὰ ἐνόουν τὴν πρότασίν σας, νὰ ὑποβάλωμεν εἰς εἰσφορὰν καὶ αὐτοὺς, νὰ ζημιωθῶσι καὶ αὐτοί. Ὁ σκοπός μας εἶναι, πῶς νὰ ὠφελήσωμεν τοὺς παραγωγοὺς διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν. Ἐὰν λοιπὸν πρόκειται νὰ ὠφεληθῶσιν οἱ ἔχοντες ἀπόθεμα ἐντὸς τῆς χώρας, τόσον τὸ καλλίτερον· τοῦτο ἔπρεπε νὰ μᾶς εὐχαριστήσῃ. Ἰδοὺ, ὅτι ἔρχεται ἀμέσως τὸ ἀποτέλεσμα τὸ καλὸν, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Τὸ ἐναντίον θὰ ἦτο, Κύριοι, ἄδικον· διότι, ὡς εἶπον καὶ τὴν πρωΐαν, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξήγαγον τὸ πρᾶγμά των, σημαίνει, ὅτι δὲν ἔλαβον τὸ τίμημα τοῦ πράγματος, ὅτι, ἂν εἶχον ἀνάγκην τοῦ τιμήματος, τὸ ἐδανείσθησαν, ὅτι ἐπλήρωσαν τόκους, ὅτι ὑπέστησαν συμφορὰς, ὅτι ὑπέστησαν ἔλλειψιν κεφαλαίων, διὰ νὰ καλλιεργήσωσι· τίς οἶδε, τί ὑπέστησαν! Διὰ τοῦτο λοιπὸν, ὡς ἐγκαταλελειμμένους, πρέπει νὰ τοὺς ἐπιβαρύνωμεν καὶ μὲ 20%; Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ τίς θὰ ὠφεληθῇ καὶ τίς θὰ ζημιωθῇ, προτιμότερον θὰ ἦτο ν’ ἀποβλέψητε εἰς τὸ ἀπόθεμα τὸ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ εὑρισκόμενον· διότι, ἐὰν φορολογήσωμεν τώρα τὸ ἀπόθεμα τὸ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, εἶναι ὡς νὰ θέλωμεν νὰ ὠφελήσωμεν τοὺς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἔχοντας ἀπόθεμα, διότι ἐκείνους δὲν δυνάμεθα νὰ τοὺς ὑποβάλωμεν εἰς τὴν εἰσφοράν· εἶναι δὲ παράδοξον, ἐπαναλέγω, διότι ἀντὶ νὰ φροντίζωμεν περὶ τῆς ὠφελείας τῶν ἔσω, προσπαθοῦμεν νὰ προσπορίσωμεν ὠφέλειαν εἰς τοὺς ἔξω· καὶ βεβαίως θὰ ἐπέλθῃ ὠφέλεια εἰς τοὺς ἔξω διὰ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον προτείνουσιν· ὅσον περισσότερον φορολογηθῇ τὸ προϊὸν τὸ ὑπάρχον ἐν τῇ Ἑλλάδι, εἴτε τῆς νέας ἐσοδείας εἴτε τῆς παλαιᾶς, τόσον περισσότερον θὰ ὠφεληθῶσιν οἱ ἔχοντες ἀπόθεμα ἔξω, διότι αἱ τιμαὶ θὰ ὑψωθῶσι. Δὲν εὑρίσκω λοιπὸν, Κύριοι, ὀρθὸν κατ’ οὐδένα λόγον τοῦτο, καὶ ἀπορῶ, πῶς ὁ κ. Βότσης, ἐκ τοῦ πόθου του εἰς τὸ νὰ ψηφισθῇ τὸ μέτρον, ὑποχωρῶν εἰς πᾶσαν ἀξίωσιν, ὑπεχώρησε καὶ εἰς τοῦτο. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς μίαν τοιαύτην ἀδικίαν, ἡ ὁποία δὲν φέρει κανὲν ἀποτέλεσμα καλόν. Ἀλλ’ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός: ἂν αὐτὸ τὸ ἀπόθεμα ἐξέλθῃ, θέλουσι καταπλημμυρήσει αἱ ἀγοραὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ ἑπομένως θέλουσιν ἐκπέσει αἱ τιμαί, ἀντὶ νὰ ὑψωθῶσι διὰ τοῦ μέτρου. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ καταπλημμυρήσωσιν αἱ ἀγοραὶ διὰ 40 ἑκατομμυρίων μόνον; Ἀλλ’ εἶπον εἰς τὴν ἀρχὴν, ὅτι καὶ ἄνευ τοῦ μέτρου τούτου, ἂν πρόκειται νὰ καταπλημμυρήσωσιν αἱ ἀγοραὶ, θὰ καταπλημμυρήσωσι, διότι πάντως θὰ ἐξαχθῇ.

§134ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι εὐθύς.

§135ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι εὐθὺς, ἀλλὰ πάντως μέχρι τοῦ Αὐγούστου θὰ ἐξαχθῇ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ ἐξάγηται, διότι οὐδεμία ἡμέρα παρέρχεται χωρὶς νὰ μὴ ἐξάγηται. Ὑπάρχουσιν οἱ ἄλλοι λόγοι, οἱ ὁποῖοι τὸ κάμνουν νὰ ἐξαχθῇ, ὄχι τὸ μέτρον. Ὡς πρὸς τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ὑπέβαλε, περὶ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ ποσοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ὑποβληθῶσιν ὡς πρὸς τὴν εἰσφορὰν αἱ δύο ἐπαρχίαι τῆς Κορινθίας καὶ τῆς Αἰγιαλείας, ἐγὼ καὶ ἄλλοτε, πρὶν ἢ ὑποβάλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν πρότασιν ταύτην, ἀνέπτυξα τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι τὴν δικαιολογοῦσιν. Εἶπον, ὅτι αἱ ἐπαρχίαι αὗται πράγματι ἔχουσι προϊὸν καὶ καλλιτέρας ποιότητος καὶ περισσοτέρας ἀξίας, καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐξισωθῶσι μὲ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας· ἀνέφερον δὲ καὶ ἄλλους λόγους, τοὺς ὁποίους μάλιστα περιέχει μία ἀναφορὰ συνεπαρχιωτῶν μού τινων, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον· διότι οἱ πλεῖστοι ἐν τῇ Αἰγιαλείᾳ σταφιδοκτήμονες ἔχουσι τὰς γαίας ἀναλάβει ὑπὸ κανόνα καὶ πληρόνουσιν 25% εἰς τοὺς κυρίους τῶν γαιῶν...

§136ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰς μονάς. Ἰδιοκτῆται δὲν ὑπάρχουσιν.

§137ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰς τὰς μονάς· ἀδιάφορον. Λοιπὸν 25% λόγῳ κανόνος, 20% λόγῳ εἰσφορᾶς, φόρος...

§138ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. 25% καθαρίσματος.

§139ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. 50. Δὲν μένει πλέον τίποτε εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Βεβαίως ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ἐμπεριέχεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅτι δύνανται δι’ ἄλλης ποιότητος ν’ ἀντικαταστήσωσι τὸ πρᾶγμα, ὁπωσδήποτε ἐξισώνει τὴν ζημίαν, ἀλλ’ εἶναι δύσκολον νὰ πραγματοποιηθῇ. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐλαττωθῇ ὡς πρὸς αὐτοὺς τὸ ποσὸν τῆς εἰσφορᾶς, ὄχι διὰ τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι αὐτοὶ ζημιοῦνται ἐκ τῆς πληθώρας τῆς παραγωγῆς, διότι, ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἡ πληθώρα τῆς παραγωγῆς, αὐτοὶ θὰ ἐπώλουν ἀκριβά, καὶ ὅτι ὁ σταφιδόκαρπος ὁ πολύς, ὁ ὁποῖος παράγεται εἰς τὴν Μεσσηνίαν, εἰς τὴν Ἠλείαν, τοὺς ζημιώνει. Τοῦτο δὲν ἔπρεπεν οὔτε νὰ λεχθῇ κἄν, διότι προσκρούει καὶ εἰς τὴν ἠθικήν· εἶναι τὸ ἴδιον ὡς νὰ ἔλεγεν εἷς συγκληρονόμος: «ἂν ἤμην μόνος κληρονόμος, θὰ ἤμην εὐτυχέστερος, διότι θὰ ἐκληρονόμουν ὅλην τὴν περιουσίαν τοῦ κληρονομουμένου· ἀλλὰ δὲν εἶμαι εὐτυχής, ἔχω καὶ συγκληρονόμον». Δὲν ἔτυχε νὰ ἔχωμεν καὶ ἡμεῖς μόνον τὴν Κορινθίαν καὶ τὴν Αἰγιάλειαν διὰ νὰ πωλῶσιν αὗται εἰς ὑπερτάτας τιμὰς τὴν σταφίδα· τυγχάνει νὰ ἔχωμεν καὶ τὴν Ἠλείαν καὶ τὴν Μεσσηνίαν καὶ ἄλλας ἐπαρχίας.

§140ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως αὐτὸ θὰ ἦτο ἐναντίον τῆς ἐλευθερίας τοῦ συναγωνισμοῦ.

§141ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τοῦτο θὰ ἦτο ἄδικον, διότι τὸ ἔθνος δὲν ἀποτελεῖται μόνον ἀπὸ τὴν Κορινθίαν καὶ τὴν Αἰγιάλειαν, ἀποτελεῖται ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τοῦ Κράτους, καὶ πρέπει ὑπὲρ ὅλων τῶν μερῶν νὰ φροντίσωμεν. Διὰ τοὺς λόγους ὅμως, τοὺς ὁποίους εἶπον ἐγὼ καὶ τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα καὶ ἄλλοτε, νομίζω ὅτι ἡ Κορινθία καὶ ἡ Αἰγιάλεια, ὡς καί τινες δῆμοι ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ὑπόκεινται εἰς τὰς αὐτὰς συνθήκας, ὡς ὁ δῆμος Κραθίδος, πρέπει νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὸ ἥμισυ τῆς εἰσφορᾶς, καὶ τότε οὐδεμίαν δύνανται νὰ ἔχωσιν ἀντίῤῥησιν, διότι τὸ ἥμισυ τῆς εἰσφορᾶς τὸ ἔχουσι πάντες οὗτοι ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου αὐτῶν προϊόντος, ἐκκαθαρίζοντες αὐτὸ ἀπὸ τὰ καθαρίδια, τὰ ὁποῖα ἐξάγουν, καὶ δὲν δύνανται νὰ ἀρνηθῶσι τοῦτο...

§142ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ καθαρίδια εἶναι 25%.

§143ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὰ καθαρίδιά των λέγουν ὅτι εἶναι 25%. Λοιπὸν δὲν δύνασθε νὰ δώσητε 10%; Καὶ ὅσον καὶ ἂν ἦναι ἡ ποιότης τῆς Κορινθίας καὶ τῆς Αἰγιαλείας καλή, δὲν δύνανται τὰ καθαρίδια νὰ ἦναι καλλιτέρας ποιότητος τοῦ πράγματος τῶν Πατρῶν καὶ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν.

§144ΔΑΓΡΕΣ. Διατὶ νὰ δώσητε τῆς Αἰγιαλείας καὶ νὰ μὴ δώσητε τῆς Μεσσηνίας;

§145ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι θὰ δίδωσιν ἐκ τοῦ ἰδίου πράγματός των τὸ ἥμισυ.

§146ΔΑΓΡΕΣ. Ναί· ἀλλὰ τὸ ἥμισυ διατὶ νὰ τὸ ἀντικαθιστῶσι διὰ πράγματος τῆς Αἰγιαλείας ἢ τῆς Κορινθίας;

§147ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δύνανται νὰ δώσωσιν ἀπὸ ὁπουδήποτε θέλουσι. Φοβεῖσθε μήπως δώσωσιν ἀπὸ τὸ ἰδικόν των;

§148ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἐναντίον φοβεῖται.

§149ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἐναντίον.

§150ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Δαγρέ, ἐὰν εἰσαχθῇ εἰς τὴν Αἰγιάλειαν, αὐτὸ τὸ εἰσαχθησόμενον εἰς τὴν Αἰγιάλειαν ποσὸν θὰ φορολογηθῇ μὲ τὴν πληρωμὴν φόρου.

§151ΔΑΓΡΕΣ. Πῶς;

§152ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Φοβεῖσθε μήπως σταφὶς Μεσσήνης φορτωθῇ εἰς τὴν Αἰγιάλειαν καὶ δώσωμεν 10%;

§153Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Νομίζω ὅτι οὐδὲν εἶναι δικαιότερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ζητοῦσιν ἡ Κορινθία καὶ ἡ Αἰγιάλεια, συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ δήμου Ἐρινεῶν. Ἐγένετο ἤδη γνωστὸν ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας ἐν Αἰγιαλείᾳ ἀνέρχονται εἰς 75 δραχμὰς κατὰ στρέμμα, κατὰ μέσον ὅρον. Εὑρίσκονται ἑπομένως ὑπὸ ὅρους βαρυτέρους· ἂν δὲ θελήσητε νὰ τοὺς ὑποχρεώσητε νὰ δώσωσι τὸ 20%, δὲν θὰ κάμητε ἄλλο ἢ νὰ ὠφελήσητε τοὺς ἐμπόρους τοῦ Αἰγίου, πρὸς καταστροφὴν τῶν παραγωγῶν. Ὅλαι αἱ ἐκλεκταὶ ποιότητες τοῦ Αἰγίου ἀνήκουσιν εἰς μικροκτηματίας τῶν 5,000 καὶ 8,000 στρεμμάτων, βεβαρυμένων καὶ τούτων. Ὅταν ἔλθῃ ὁ Αὔγουστος, θὰ προσέλθωσιν εἰς τὸν ἔμπορον, ἵνα ἀγοράσῃ τὴν σταφίδα· αὐτὸς θὰ τοῖς εἴπῃ: «θὰ σᾶς ἀφαιρέσω 20%»· διότι ποῦ θὰ ὑπάγῃ ὁ Παναριτιώτης νὰ εὕρῃ σταφίδα κατωτέρας ποιότητος ἵνα τὴν δώσῃ ὡς εἰσφοράν; Θὰ ὑπάγῃ εἰς Καλάμας;

§154ΔΑΓΡΕΣ. Οἱ ἔμποροι θὰ κάμωσι τὰς προμηθείας των διὰ τὴν εἰσφορὰν πολὺ πρότερον.

§155ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἕκαστος τόπος ἔχει σταφίδα κατωτέρας ποιότητος (Θόρυβος καὶ διαλογικαὶ συζητήσεις).

§156Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Λοιπὸν, ἐπαναλαμβάνω, οἱ παράγοντες σταφίδα καλῆς ποιότητος εἰς τὴν ἔκτασιν τὴν λεγομένην Βοστίτσα, εἰς τὸν δῆμον Ἐρινεῶν, εἰς τὸ Δερβένι, εἰς τὴν Λυκοποριὰ, εἶναι πτωχοὶ μικροκτηματίαι. Ποῦ θὰ εὕρωσι σταφίδα τῶν Καλαμῶν;

§157ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θὰ τὴν εὕρωσιν οἱ ἔμποροι.

§158Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Ὁ ἔμπορος, ὅταν ὁ χωρικὸς τοῦ φέρῃ σταφίδα 1000 λίτρας, θὰ τοῦ εἴπῃ: «Θὰ σοῦ πληρώσω τὰς 800, τὸ ἄλλο 20% εἶναι διὰ τὴν παρακράτησιν». Διὰ τοῦτο λέγω ὅτι, ἀφοῦ ἀφαιρέσητε τὰ ἔξοδα καλλιεργείας, τόκους καὶ ἄλλα βάρη, προσθέσητε δὲ καὶ τὴν παρακράτησιν, δὲν θὰ μείνῃ τίποτε εἰς αὐτοὺς τοὺς δυστυχεῖς ἀνθρώπους.

§159ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δύναται νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος, ἵνα προληφθῇ καὶ τὸ κακὸν τοῦτο, περὶ οὗ ὁμιλεῖτε. Πρὸς τοῦτο ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἐκλογὴ τῆς ποιότητος τῆς παραδιδομένης λόγῳ εἰσφορᾶς σταφίδος ἀνήκει εἰς τὸν παραδίδοντα, δυνάμενον νὰ προμηθευθῇ ταύτην καὶ ἐξ ἄλλης ἐπαρχίας, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον παραδόσεως σταφίδος καλῶς ἀπεξηραμένης καὶ κεκαθαρμένης...»

§160Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Αὐτὰ εἶναι ὑπὲρ τοῦ ἐμπόρου· ἐγὼ σᾶς ἐρωτῶ, τί λέγετε περὶ τοῦ χωρικοῦ; (Διαλογικαὶ συζητήσεις).

§161ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παραδόξως, Κύριοι, ἐπῆλθε μία μεταβολὴ ἰδεῶν μεταξὺ τῶν ὑποστηριζόντων τὴν παρακράτησιν καὶ τῶν μὴ ἀποδεχομένων τὰς συνεπείας αὐτῆς, διότι μόλις ἐψηφίσθη ἡ παρακράτησις, ἤρχισαν νὰ ἀμύνωνται κατὰ τῶν συνεπειῶν αὐτῆς. Ἡμεῖς εἴμεθα συνεπεῖς, ζητοῦντες, ἀφοῦ παρὰ τὴν θέλησίν μας ἐπιβάλλεται ἡ παρακράτησις, νὰ ἐπιβληθῇ εὐθὺς τοὐλάχιστον, ἵνα μὴ πρὸς τῇ ἄλλῃ ζημίᾳ ἔχωμεν καὶ τὴν ἐκ τῆς κερδοσκοπίας· ἀλλὰ παράδοξον εἶναι τῇ ἀληθείᾳ ν’ ἀποκρούωσι τοῦτο οἱ ἕως πρὸ ὀλίγου ἔνθερμοι ὀπαδοὶ τῆς παρακρατήσεως. Ἀφοῦ ἡ παρακράτησις εἶναι εὐεργετικὴ κατ’ αὐτούς, ὅσον μεγαλειτέρα εἶναι, τόσῳ μεγαλείτερον θὰ ἀπολαύσουν τὸ εὐεργέτημα, ἂν δὲ ἐπιβληθῇ εὐθὺς, θὰ ζημιωθοῦν τὸ ποσὸν τῆς παρακρατήσεως, ἀλλὰ θὰ ὠφεληθοῦν τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν, ἣν ἐκ τοῦ μέτρου ἀναμένουν. Ἄλλως ἕκαστος θὰ φροντίσῃ νὰ ἀσφαλίσῃ ἑαυτόν. Τοιαύτη δὲ συγκέντρωσις εἰς τὰς ἀγορὰς σταφίδος θὰ φέρῃ ἀντίθετα ἀποτελέσματα ἀπὸ τὰ εὐεργετήματα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς δὲν παραδεχόμεθα ἢ μόνον ἐκ σεβασμοῦ πρὸς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Τώρα περὶ τοῦ ζητήματος ἂν πρέπῃ ἡ Αἰγιάλεια καὶ ἄλλαι ἐπαρχίαι νὰ φορολογῶνται κατ’ ἄλλον τρόπον ἢ τὸν ἐπιβεβλημένον, δύνασθε νὰ ἐλαττώσητε τὸ ἀδίκημα τὸ προσγιγνόμενον εἰς αὐτὴν διὰ τῆς παρακρατήσεως, νομοθετοῦντες τὴν ἐλάφρυνσιν τῶν λύτρων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ πληρώσῃ, ἀφοῦ ἡττήθη, καὶ ἡττήθη ἐν πολέμῳ, ὁ ὁποῖος διεξάγεται ἐνταῦθα, ἀλλὰ δύνασθε νὰ νομοθετήσητε εἴτε χάριν τῶν κτηματιῶν, εἴτε χάριν τῶν ἐμπόρων. Διότι ὁ καλλιεργητὴς τῶν καλῶν αὐτῶν ποιοτήτων δὲν ἔχει γραφεῖα, οὐδὲ δίδει παραγγελίας εἰς τοὺς προμηθευτὰς σταφίδος, ὡς λέγει ἡ τροπολογία τοῦ κ. Σιμοπούλου, εἶναι ἄνθρωπος ἐξαρτώμενος ἀπὸ τὸν ἔμπορόν του, ἀπὸ τὸν ἀποθηκάριόν του· αὐτὸς δύναται νὰ τοῦ ἐπιβάλῃ καὶ ἀριθμητικὴν ἰδίαν, διότι ἡ ἀριθμητική, ἡ ὁποία κανονίζει τὰς σχέσεις τῶν σταφιδοπαραγωγῶν μετὰ τῶν κυρίων των, εἶναι διάφορος τῆς διδασκομένης εἰς τὰ σχολεῖα· τοῦ λέγει· «ἂν σοῦ ἀρέσῃ, ἔχει καλῶς, ἂν δὲν σοῦ ἀρέσῃ, πλήρωσε τὸ κεφάλαιον», — τὸ ὁποῖον κεφάλαιον εἶναι ἄγνωστον εἰς τὸν ὀφειλέτην αὐτόν· εἶναι τέρας, τὸ ὁποῖον φωνάζει ἡμέραν καὶ νύκτα καὶ τοῦ ὁποίου ὁ δανειστὴς ἔχει ὁρίσει τοὺς ὄνυχας καὶ τοὺς ὀδόντας. — Ἐὰν ὑπὲρ τῶν δυστυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων, κατὰ τῶν ὁποίων ἔχει ἐπέλθει πλῆρες τὸ κακὸν τὸ ἐκ τῆς κρίσεως, θέλετε νὰ λάβητε τὸ μέτρον, πρέπει νὰ ἐλαττώσητε τὴν εἰσφοράν· ἐὰν θέλητε ὑπὲρ τῶν ἐμπόρων, πρέπει νὰ κανονίσητε νὰ δίδεται ἐξ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν, διότι ὁ παραγωγὸς θὰ ὑπάγῃ εἰς τὸν ἔμπορον, οὗτος δὲ θὰ τῷ εἴπῃ: «σοῦ ἀφαιρῶ 20% διὰ παρακράτημα, σοῦ μένει ἡ ἀξία τοῦ ὑπολοίπου». Ὁ ἔμπορος θὰ κρατήσῃ τὴν καλὴν ποιότητα, ἢ θὰ στείλῃ εἰς τὴν ἀποθήκην τοῦ Δημοσίου ποιότητα κακήν. Ἴσως ὁ ἔμπορος θὰ ἀναθέσῃ εἰς τὸν ἀποθηκάριον τοῦ Δημοσίου νὰ τοῦ προμηθεύσῃ τὴν κακὴν αὐτὴν ποιότητα, δίδων αὐτῷ τὴν ἀπόδειξιν, ἐπιφυλασσόμενος δὲ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν ἀποθήκην τὸ ποσόν· ἴσως προσθέσῃ καὶ ἄλλας ὕλας πρὸς συντήρησιν τοῦ καρποῦ, συνήθως ὕδωρ θαλάσσιον. Ἀλλ’ ὁ ἔμπορος, προμηθευόμενος σταφίδα κατωτάτης ποιότητος, δὲν θὰ τὴν δώσῃ εἰς τὸν παραγωγόν· καὶ ὁ ἔμπορος εἰσέρχεται οὕτως εἰς στάδιον νέας βιομηχανίας. Ἤδη ἀφαιρεῖ διὰ τὸν καθαρισμὸν, διὰ τὸ ψιλὸν, διὰ τοὺς σάκκους καὶ διαφορὰν βαρῶν συνηθεστάτων, φθάνουσαν μέχρι τῶν 20% πολλάκις, καὶ μεθ’ ὅλα αὐτὰ θὰ ἔχῃ ὁ χωρικὸς καὶ τὸν φόρον τὸν εὐεργετικὸν τῆς παρακρατήσεως! Ἂν θέλητε νὰ τὴν ἀφήσητε εἰς τὸν ἔμπορον, πρέπει νὰ ψηφίσητε, ὅπως τινὲς προτείνουσι, νὰ ἀγοράζῃ ἐξ ἄλλων ἐπαρχιῶν. Ἂν θέλητε νὰ τὴν ἀφήσητε εἰς τὸν παραγωγὸν, πρέπει νὰ ἐλαττώσητε τὸ ποσὸν τοῦ παρακρατητέου σταφιδοκάρπου· ἂν ὑποχρεώσητε τοὺς κατοίκους τῶν μερῶν αὐτῶν νὰ ἀγοράζωσι σταφιδόκαρπον ἐξ ἄλλων ἐπαρχιῶν, θὰ ἔχητε τὸ ἄλλο, ὅτι τινὲς, πωλοῦντες τὸν σταφιδόκαρπον ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, δὲν θὰ ὑφίστανται τὴν φορολογίαν...

§162ΜΕΝΤΖΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. (εἰσερχόμενος εἰς τὸν αἴθουσαν). Ἔρχομαι ἐκ Κορίνθου· οἱ Κορίνθιοι μὲ ἠνάγκασαν νὰ ἔλθω ἐνταῦθα, διότι δὲν θέλουσι νὰ διαρπαγῇ ἡ περιουσία των.

§163ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. .. Ὥστε θὰ ἔχητέ τινας παραγωγοὺς, οἱ ὁποῖοι, μὴ δυνάμενοι ἕνεκα τῆς κακῆς ποιότητος νὰ πωλήσωσι τὸν καρπόν των, θὰ εὕρωσι διὰ τοῦ προτεινομένου μέτρου ἄκοπον κατανάλωσιν. Πρόκειται δηλαδὴ περὶ προστασίας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουσι νὰ βελτιώσωσι τὴν ποιότητα τοῦ προϊόντος, καὶ περὶ τιμωρίας ἐκείνων, οἵτινες ἐβελτίωσαν τὴν ποιότητα.

§164ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ ἐμὴν γνώμην, ἐν τῇ διανοίᾳ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πατρῶν Βουλευτοῦ, δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἐπιβολὴ τῆς εἰσφορᾶς, εἰμὴ εἰς τὴν νέαν ἐσοδείαν. Ὡς γνωστὸν, εἶναι ἡ τρίτη φάσις, τὴν ὁποίαν ἔλαβε τελευταῖον τὸ ζήτημα τὸ σταφιδικόν. Καὶ εἰς τὰς δύο πρώτας αὐτοῦ φάσεις καὶ εἰς τὴν τελευταίαν αὐτὴν φάσιν δὲν ἐπρόκειτο ἢ περὶ παρακρατήσεως ἐπιβαλλομένης εἰς τὴν νέαν ἐσοδείαν. Δὲν νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι πρέπον, ὅτι εἶναι δίκαιον, νὰ ἐπιβληθῇ εἰσφορὰ καὶ εἰς τὴν παραγωγὴν τοῦ παρελθόντος ἔτους, διότι οὕτω τίθενται εἰς ἄνισον μοῖραν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐξήγαγον ἤδη τὴν σταφίδα των, πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν ἀτυχίαν νὰ μὴ τὴν πωλήσωσι. Κατ’ ἐμὲ δὲ; τὸ ἀδίκημα τοῦτο θὰ ἐπιβαρύνῃ πρὸ πάντων τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ πλεῖστον ἔχουσιν ἐν Ἑλλάδι τὸ ἀπόθεμα, καὶ θὰ ὠφελήσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὰ ἀποθέματα ἐν ταῖς ἀγοραῖς τῆς καταναλώσεως, ἤτοι ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, οἱ ὁποῖοι, ἂν δὲν ἦναι πάντες ἔμποροι, βεβαίως ὅμως κατὰ τὸ πλεῖστον εἶναι ἔμποροι. Ὑπεβλήθη ἡ ἔνστασις, ὅτι, ἐὰν δὲν ἐπιβληθῇ ἀμέσως ἡ παρακράτησις, θὰ συγκεντρωθῇ ἅπαν τὸ ἀπόθεμα εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς ἀλλοδαπῆς, οὕτω δὲ θὰ ματαιωθῶσι τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἀναμένομεν ἀπὸ τὴν παρακράτησιν. Ὡς ἐλέχθη ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου, καὶ ὡς ἐγὼ γινώσκω, τὸ ἀπόθεμα ἐν Ἑλλάδι δὲν ὑπερβαίνει τὰ 30 ἑκατομμύρια ἐὰν παρακρατήσωμεν ἐξ αὐτοῦ τὸ 20%, θὰ ἔχωμεν τὸ ποσὸν τῶν 6 ἑκατομμυρίων. Νομίζω ὅτι τοσοῦτον ποσὸν, 6 ἑκατομμυρίων, ἀπέναντι τοῦ ὑπάρχοντος ἀποθέματος οὐδεμίαν δύναται νὰ ἔχῃ ἐπιῤῥοὴν εἰς τὰς ξένας ἀγοράς. Ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ὅσοι ἦσαν ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως δικαιοῦνται νὰ φέρωσι παρατηρήσεις καὶ ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ κατὰ τῆς παρακρατήσεως ὅμως ἀγορεύσαντες ἐφρόνουν, ὅτι οὐδὲν θὰ ἐπέλθῃ ἀποτέλεσμα ἐπὶ τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος. Ἐὰν λοιπὸν ἐμμένωσιν εἰς τὴν γνώμην των, ὅτι ἡ παρακράτησις οὐδὲν θὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα, διατὶ ἀνθίστανται εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου; Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, φρονῶ ὅτι, ἐπειδὴ πάντοτε δὲν ἐγένετο λόγος ἢ μόνον περὶ παρακρατήσεως ἐπὶ τῆς ἐσοδείας τῆς μελλούσης, δὲν εἶναι πρέπον, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ γείνῃ ἡ εἰσφορὰ εἰς τὸ ἀπόθεμα τὸ ὑπάρχον ἐν Ἑλλάδι, τὸ ὁποῖον ἄλλως εἶναι μικρόν. Κατ’ ἐμὲ, δὲν εἶναι προσῆκον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ νὰ ὁρισθῇ τὸ ποσὸν τῆς παρακρατήσεως, διότι μέχρι τῆς 15 Αὐγούστου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γινώσκωμεν ποῖαι μεταβολαὶ δύνανται νὰ ἐπέλθωμεν εἰς τὴν παραγωγὴν τὴν νέαν. Χθὲς γενομένου λόγου μετὰ ἀξιοτίμου ἐξ Ἠλείας συναδέλφου, ἐμπειροτάτου εἰς τὰ τῆς σταφίδος, ἐπειδὴ ὁ καιρὸς ἦτο βροχερὸς, ἐξεδήλου τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι ἕνεκα τῆς ὑγρασίας ὑπάρχει κίνδυνος νὰ ἀναπτυχθῇ ὁ περονόσπορος καὶ νὰ καταστρέψῃ μέγα μέρος τῆς παραγωγῆς. Εἶναι ἐνδεχόμενον ἄλλως νὰ ἔχωμεν κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς συγκομιδῆς βροχὰς, καὶ οὕτω νὰ μὴ ἦναι ἐνδεδειγμένη ἡ παρακράτησις, ἢ νὰ ἦναι ἐνδεδειγμένη ἐν μέτρῳ κατωτέρῳ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἀναγράφει τὸ νομοσχέδιον. Ὡς ἐκ τούτου φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὸ ἀνώτατον ὅριον, νὰ δοθῇ δὲ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ ἄδεια, ὅπως διὰ Διατάγματος μέχρι τῆς 16 Αὐγούστου προσδιορίσῃ τὸ ποσοστόν. Αἱ προβληθεῖσαι ἀντιῤῥήσεις, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ προσκόψωμεν πρὸς τὴν ὑπάρχουσαν σύμβασιν μετὰ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι προσῆκον νὰ συζητῶνται ἢ νὰ προβάλλωνται ὑφ’ ἡμῶν. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἡ φρουρὸς τῶν διεθνῶν συμβάσεων. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ παραβιάσωμεν συνθήκην διεθνῆ, ἢ δὲν θὰ ἀκυρώσῃ τὸν νόμον αὐτὸν, ἢ θὰ προβάλῃ τὴν ἔνστασιν τοῦ ἀπαραδέκτου τῆς τοιαύτης προτάσεως. Ἀλλ’ ἡμεῖς ἔχομεν τὴν δήλωσιν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, κατὰ τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐπιψηφισθέντων νομοσχεδίων τούτων εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψῃ κίνδυνος. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, ἐπειδὴ ἐκ τῆς προτάσεως, ἥτις εἶναι ὑπὸ συζήτησιν, προορίζεται ἡ παρακρατηθησομένη σταφὶς εἰς σύστασιν ταμείου σταφιδικῆς ἀμύνης, νομίζω, ὅτι εἶναι σκοπιμώτερον, ἀντὶ νὰ ὁρισθῇ ὡς εἰσφορὰ εἰς τὸ Δημόσιον, νὰ ὁρισθῇ ὡς εἰσφορὰ ὑπὲρ τῆς συστηθησομένης Τραπέζης, κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ κ. ἐκ Καλαβρύτων συναδέλφου. Ἐγένετο λόγος περὶ τῆς ἐπιλογῆς τῆς ποιότητος. Ὡς ἔσχον τὴν τιμὴν πρὸ ἡμερῶν, διακόψας τὸν ἀξιότιμον ἐκ Καλαβρύτων συνάδελφον, νὰ παρατηρήσω, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος, ἵνα μὴ ὑποβληθῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι παράγουσι ποιότητα ἀρίστην, εἰς τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παραδώσωσι τὴν ποιότητα ταύτην λόγῳ εἰσφορᾶς, ἤτοι νὰ παραδώσωσι σταφίδα ἄλλης ποιότητος κατωτέρας. Ὁ ἐξάγων, ἐπὶ παραδείγματι, σταφίδα Αἰγίου δύναται νὰ παραδίδῃ τὸ λόγῳ εἰσφορᾶς ὀφειλόμενον ποσὸν σταφίδος ἐν Καλάμαις. Ἀλλὰ παρετηρήθη ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Αἰγιαλείας συναδέλφου, ὅτι τοῦτο ἀφορᾷ μόνον εἰς τοὺς ἐμπόρους, καὶ ὅτι οἱ σταφιδοκτήμονες εἶναι, οὕτως εἰπεῖν, εἵλωτες πρὸς τοὺς ἐμπόρους, ἀποθηκαρίους κλπ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι, ὅταν ἐν τῷ νόμῳ κανονισθῶσι τὰ περὶ τοῦ θέματος τούτου ὡρισμένως καὶ ἀκριβῶς, δὲν τρέχει τὸν κίνδυνον ὁ σταφιδοπαραγωγὸς νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν τοιαύτην πίεσιν ἐκ μέρους τοῦ ἐμπόρου· διότι θὰ ἦναι γνωστὴ ἡ τιμὴ, εἰς τὴν ὁποίαν πωλεῖται τὸ προιὸν ἐν Μεσσηνίᾳ, καὶ ὅταν δώσῃ λογαριασμὸν ὁ ἀποθηκάριος, δὲν δύναται νὰ κερδοσκοπήσῃ εἰς βάρος τοῦ σταφιδοκτήμονος. Ἀλλ’ ἐν τοῖς σχεδίοις, ἅτινα ὑπεβλήθησαν, νομίζω ὅτι παρελείφθη τι, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον. Παρελείφθη ἡ διαδικασία, κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ προσδιορισθῇ ἡ ποιότης τῆς σταφίδος, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἐξαχθῇ. Νομίζω, ὅτι εἶναι πρέπον ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ νὰ ἀναγράφωνται αἱ προσήκουσαι διατάξεις, καθ’ ἃς αἱ διαφωνίαι μεταξὺ τοῦ τελώνου καὶ τοῦ παραδίδοντος τὴν σταφίδα θὰ διαῤῥυθμίζωνται. Ἐπίσης ἐν τῷ νόμῳ εἶναι ὀρθὸν νὰ προνοήσωμεν περὶ τῶν δαπανῶν τῆς ἐνοικιάσεως ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν, περὶ τῶν μισθῶν ἐκείνων, οἵτινες θέλουσι θεωρηθῆ ἀναγκαῖοι, ὅπως μισθοδοτηθῶσιν, ἀποθηκαρίων, φυλάκων καὶ ἄλλων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀναγκαῖοι πρὸς προστασίαν καὶ ἐπιμέλειαν τῆς σταφίδος, ἥτις θέλει παρακρατηθῆ. Εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἀπαγορεύεται ἡ τῆς σταφίδος τῆς παρακρατηθησομένης μεταποίησις εἰς μάζαν καὶ ἡ χρῆσις αὐτῆς ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι πρέπον, ἐὰν πρόκειται τὸ νομοθέτημα τοῦτο νὰ ἔχῃ σκοπόν τινα, νὰ περιορισθῶμεν μόνον εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ πρὸς βρῶσιν, νὰ ἀφήσωμεν δὲ ἐλευθέραν τὴν περαιτέρω διάθεσιν. Ἀλλ’ ὅπως δήποτε τὰ περὶ διαθέσεως τοῦ προϊόντος τούτου εἶναι προσῆκον νὰ ἀφεθῶσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τὰ κανονίσῃ διὰ Β. Διατάγματος. Ἐπὶ τούτοις, διότι νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι ἐξηντλημένον, συνέταξα μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα ἀριθ. 210).

§166ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ συζήτησις ἤγειρε διάφορα θέματα, τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διακριθῶσιν· ἤγειρε τὸ θέμα τῆς χρονολογίας, ἀφ’ ἧς ἄρξεται ἡ ἐπιβολὴ τῆς εἰσφορᾶς, καὶ τὸ ζήτημα τῆς διαθέσεως τοῦ προϊόντος τῆς εἰσφορᾶς ταύτης, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐμὲ δὲν ἔχει τὴν θέσιν του ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ· ὁ δὲ ἀξιότιμος ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτὴς ἤγειρε πολλὰ ἄλλα ζητήματα, τὰ ὁποῖα δὲν συνδέονται καθ’ ὁλοκληρίαν μὲ τὸ ἄρθρον 1. Δὲν θέλω νὰ συζητήσω ὅλα τὰ ζητήματα τὰ ἐγερθέντα, ἀλλὰ θὰ περιορίσω τὸν λόγον εἰς τὸ θέμα τὸ συνδεόμενον ἀπ’ εὐθείας μὲ τὸ πρῶτον ἄρθρον, ἐπιφυλαττόμενος νὰ ἐκφράσω ἐν καιρῷ τῷ δέοντι τὴν γνώμην μου ἐπὶ τῶν ἄλλων θεμάτων, τῶν ἀφορώντων τὴν διάθεσιν τοῦ εἰσενεχθησομένου σταφιδοκάρπου. Ἐάν, κ. Πρόεδρε, ὑπῆρχεν ἐνταῦθα ἀμερόληπτός τις θεατὴς καὶ ἀκροατὴς τῆς σημερινῆς συζητήσεως καὶ τῆς χθεσινῆς, ἤθελον θέσει ἐνώπιόν του τὸ ἐρώτημα, ἐὰν οἱ χθὲς ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως ἀγορεύσαντες δὲν μετέβαλον καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν γνώμην αὐτῶν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς παρελθούσης νυκτὸς, καὶ ἂν αὐτοὶ οἱ ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως ἀγορεύσαντες χθὲς δὲν ἔρχωνται σήμερον νὰ καταδικάσωσι τὴν παρακράτησιν. Βεβαίως καταδικάζουσι τὴν παρακράτησιν, ὅταν θέλωσι νὰ παραστήσωσιν, ὅτι τὸ σήμερον ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχον προϊὸν δὲν πρέπει νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὴν εἰσφοράν. Ἐὰν τοῦτο ὑποστηρίξωμεν, βεβαίως δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν πλέον τὴν εἰσφοράν. Τὴν εἰσφορὰν τὴν κρίνομεν οὐχὶ διὰ τοῦ μέτρου τοῦ δικαίου, οὐχὶ διὰ τῶν κανόνων τῆς ὀρθοδόξου οἰκονομικῆς ἐπιστήμης, τὴν εἰσφορὰν τὴν κρίνομεν ὡς μέσον ἀπολύτου ἀνάγκης, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ἡ κατάστασις τῆς σταφίδος. Ἐὰν τὴν κρίνωμεν ὡς μέτρον ἀπολύτου ἀνάγκης, τὸ μέτρον τοῦτο δὲν δύναται νὰ ἔχῃ διάφορον χαρακτῆρα ὡς πρὸς τὴν ὑπάρχουσαν σταφίδα τῆς τελευταίας ἐσοδείας καὶ ἄλλον χαρακτῆρα ὡς πρὸς τὴν σταφίδα, ἥτις θὰ παραχθῇ ἐν τῷ μέλλοντι. Ἡ σταφὶς, ἥτις ὑπάρχει σήμερον ἐν Ἑλλάδι, μετὰ τῆς σταφίδος ἥτις θὰ παραχθῇ κατὰ τὴν μέλλουσαν ἐσοδείαν, θ’ ἀποτελέσῃ τὸ σύνολον τοῦ προϊόντος, τὸ ὁποῖον θέλει προσφερθῆ εἰς τὴν κατανάλωσιν. Εἰς τὸ σύνολον δὲ τοῦτο πρέπει νὰ προστεθῇ καὶ τὸ ἐν Εὐρώπῃ ὑπάρχον ποσόν. Καὶ ἂν ἡμεῖς εἴχομεν τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλωμεν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τὴν εἰσφορὰν, ἔπρεπε νὰ τὸ πράξωμεν. Πανταχοῦ ὅμως, ὅπου δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν καὶ μίαν λίτραν σταφίδος, ἐπὶ τῆς ὁποίας δυνάμεθα νὰ ἐπιβάλωμεν τὴν εἰσφοράν, —ἐννοῶ τὴν εἰσφορὰν τὴν θεωρουμένην ὡς μέτρον ὑπαγορευόμενον ὑπὸ τῆς ἀνάγκης, —καὶ ἐπὶ τῆς λίτρας ταύτης ὀφείλομεν νὰ ἐπιβάλωμεν αὐτήν. Ἀλλὰ λέγουσιν οἱ Κύριοι, ὅτι, ἐὰν σήμερον παρακρατήσωμεν μέρος τοῦ ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχοντος ἀποθέματος, οὐδὲν ἕτερον θὰ πράξωμεν ἢ νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὰ συμφέροντα τῶν ἐν Εὐρώπῃ κατεχόντων σταφίδα. Ἀλλὰ μήπως ἡ παρακράτησις δὲν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ καὶ τοὺς ἐν Εὐρώπῃ ἔχοντας ἀπόθεμα σταφίδος; Βεβαίως καὶ τούτων τὰ συμφέροντα θὰ ἐξυπηρετηθῶσιν, οὐδὲ εἶναι δικαιολογία ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρακρατήσωμεν ἐκ τοῦ σημερινοῦ ἐν Ἑλλάδι ἀποθέματος τῆς σταφίδος, τὸ ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ παρακρατήσωμεν ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξήχθη πρὸ 5 ἢ 10 ἡμερῶν. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐξήγαγε πρὸ 10 ἡμερῶν, δὲν συμμετέσχε τῶν εὐεργετημάτων, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος οὗτος θὰ φέρῃ, μὴ συμμετασχὼν δὲ εἰς τὰ εὐεργετήματα ταῦτα, δὲν εἶναι δίκαιον, οὔτε δυνατὸν, νὰ συμμετάσχῃ τῶν βαρῶν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ ἐπιβολὴ τοῦ μέτρου ἐπιβάλλεται ἐπὶ ὁλοκλήρου τοῦ ποσοῦ τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐξαχθῇ ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου. Ἐὰν μᾶς ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ τὸ ἐπιβάλωμεν ἀμέσως, βεβαίως ἔπρεπε νὰ τὸ ἐπιβάλωμεν ἀμέσως, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ νόμος δὲν ἐγένετο ἀκόμη, δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ ἐπιβάλωμεν ἀμέσως, ἀλλὰ βεβαίως πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ ἅμα τῇ ἰσχύϊ τοῦ νόμου. Νομίζω ὅτι, ἵνα ἤμεθα συνεπεῖς ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐλπίζομεν καλόν τι ἐκ τῆς παρακρατήσεως ἢ ἐκ τῆς εἰσφορᾶς, πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν αὐτὴν γενικῶς ἐπιβαλλομένην, πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι τὰ ἀποτελέσματα κατὰ τὰς ἐλπίδας μας ἔσονται ἐπωφελῆ, καὶ παραδεχόμενοι ὅτι ἔσονται ἐπωφελῆ, πρέπει νὰ τὴν ἐπιβάλωμεν ὡς μέτρον σοβαρὸν, ὡς μέτρον ἐπιβαλλόμενον ἐπὶ πάσης σταφίδος, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἐξαχθῇ. Δὲν θέλω νὰ εἴπω τι ἐπὶ τῶν ἄλλων θεμάτων, ἐπιφυλαττόμενος νὰ συζητήσω ταῦτα ἀκολούθως, ὅπως μὴ ἐπέλθῃ σύγχυσις.

§167Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἐκ τῶν διεξαγομένων ἐπὶ τόσας ἡμέρας διαφόρων συζητήσεων καταφανὲς γίνεται, ὅτι τρία ζητήματα πρόκεινται εἰς τὴν κρίσιν ἡμῶν· πρῶτον ἡ παρακράτησις, δεύτερον τὸ ποσὸν τῆς παρακρατήσεως ἐξ ἑκάστης ἐπαρχίας, καὶ τρίτον ὁ τρόπος ἢ ἡ χρησιμοποίησις τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ. Ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ὑπέβαλον τροπολογίαν, ἥτις εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τῶν συναδέλφων· διὰ τῆς τροπολογίας μου δὲ καὶ τῆς ἀγορεύσεώς μου, τὴν ὁποίαν ἐποιησάμην πρὸ πολλῶν ἡμερῶν, τὰ διάφορα ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα σήμερον ὑπὸ συζήτησιν παρουσιάζονται, ἐπραγματεύθην. Ἐπανέρχομαι δὲ ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἀντικειμένων, καὶ πιστεύω ὅτι θὰ δώσω μικράν τινα ἐξήγησιν. Διὰ τῆς παρακρατήσεως οὐδεὶς ἄλλος σκοπὸς ἐπιζητεῖται, παρὰ νὰ ὑψωθῶσιν αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος εἰς τοὺς διαφόρους τόπους τῆς καταναλώσεως. Οὗτος εἶναι ὁ μόνος λόγος, ὁ ὁποῖος μᾶς ἀναγκάζει νὰ ζητήσωμεν τὴν παρακράτησιν, ὄχι τὴν δήμευσιν τῆς περιουσίας, ἀλλὰ τὴν παρεμπόδισιν ἐξαγωγῆς προϊόντος ἐπὶ χρόνον τινὰ, ἓξ μηνῶν, ἑνὸς ἔτους, ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἢ δύο ἐτῶν, δὲν γνωρίζομεν πόσον. Τὸ παρακρατηθησόμενον ποσὸν βεβαίως δὲν δύναται νὰ ἦναι ἴσον ὡς πρὸς ὅλας τὰς ἐπαρχίας, διότι, ὡς καὶ ἐγὼ ἀνέπτυξα πρὸ πολλῶν ἡμερῶν, καὶ σήμερον ἀπὸ τοῦ βήματος οἱ πλεῖστοι τῶν ἀγορευσάντων συναδέλφων ἐπραγματεύθησαν, καταδείκνυται, ὅτι ἡ παραγωγὴ καὶ ἡ ἀξία τοῦ πράγματος μεγάλως διαφέρει κατὰ τὰς διαφόρους ἐπαρχίας, καὶ κατὰ συνέπειαν μεγάλη διαφορὰ ὑπάρχει εἰς τὴν παραγωγὴν μιᾶς χιλιάδος, εἰς τὴν δαπάνην καὶ εἰς τὴν καλλιέργειαν, διὰ τοῦτο διὰ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον, ὁρίζω, ἵνα ἡ παρακράτησις, εἰς τὰς ἐπαρχίας Αἰγιαλείας, Κορινθίας καὶ Ναυπακτίας γίνηται εἰς 10% εἰς δὲ τὰς λοιπὰς εἰς 20%. Ἀλλ’ ὡς εἶχον ἀναπτύξει ἐν τῇ προηγουμένῃ μου ὁμιλίᾳ, δύναται νὰ γείνῃ κλῖμαξ τις ἀνάλογος, κατ’ ἐπαρχίαν ὁρισθησομένη, ὥστε ἡ παρακράτησις νὰ γίνηται κατὰ μέτρον δίκαιον καὶ πρέπον. Ἀλλὰ, Κύριοι, θὰ παρακρατήσωμεν τὸ ποσὸν καὶ θὰ τὸ ῥίψωμεν κατ’ ἄλλους μὲν εἰς τὴν θάλασσαν, κατ’ ἄλλους δὲ θὰ τὸ μεταχειρισθῶμεν ὡς θεμέλιον συστάσεως Σταφιδικῆς λεγομένης Τραπέζης καὶ κατ’ ἄλλους θὰ μεταχειρισθῶμεν αὐτὸ πρὸς οἰνοποιίαν. Φρονῶ, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ μέτρα εἶναι δήμευσις καθόλου τῆς περιουσίας τοῦ ἐργάτου λαοῦ. Ὅσοι ἐξ ἡμῶν, Κύριοι, ἔτυχε νὰ παραμείνωσι πλησίον τῶν ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι καλλιεργοῦσι τὴν σταφίδα, ἔμαθον ὅτι ὁ καλλιεργητὴς σταφίδος εἶναι χειρότερος τοῦ χειροτέρου δουλοπαροίκου, καὶ λίαν καλῶς ὁ ἐξ Αἰγίου ἀξιότιμος Βουλευτὴς διετύπωσεν, ὅτι ἄλλη λογιστικὴ καὶ ἄλλη ἀριθμητικὴ καὶ ἄλλα μέτρα καὶ σταθμὰ ἐφαρμόζονται κατ’ αὐτῶν τῶν δυστυχῶν καλλιεργητῶν τῆς σταφίδος· καὶ παρὰ τίνων; παρ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι συνεκέντρωσαν τοὺς κόπους, τὸν ἱδρῶτα καὶ τὴν ἐργασίαν ὅλων αὐτῶν τῶν πτωχῶν ἐργατῶν καὶ τῶν μελῶν τῆς οἰκογενείας των. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι τὸ μέτρον τοῦ νὰ παραδώσωμεν τὸν ἱδρῶτα αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων εἰς τὰς χεῖρας οἱουδήποτε, τὸ θεωρῶ—ἐπιτρέψατέ μοι τὴν λέξιν—λῄστευσιν. Πρέπει νὰ ἔλθωμεν ἡμεῖς εἰς τὴν θέσιν τῶν γεωργῶν, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν θὰ θελήσωμέν ποτε νὰ δώσωμεν πρὸς παρακράτησιν καὶ κόκκον σταφίδος, ἔχουσι δὲ δίκαιον οἱ ἔχοντες τὴν καλὴν παραγωγὴν καὶ τὴν καλὴν ποιότητα νὰ διαμαρτύρωνται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ τῆς κοινωνίας ὁλοκλήρου τόσον ἐντόνως. Ἀλλὰ λίαν, Κύριοι, εὐφυῶς ὁ ἐκ Πύργου ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Αὐγερινὸς ἐξεδήλωσε τοὺς φόβους του περὶ μειώσεως τῆς παραγωγῆς ἐξ αἰτίας βροχῶν ἢ ἄλλων λόγων. Ἀλλ’ ἐὰν ψηφίσωμεν τὴν παρακράτησιν, τί θὰ γείνῃ τὸ παρακρατηθησόμενον ποσόν; Ἐὰν ἐπέλθῃ ὕψωσις τιμῶν μεγίστη, τί θὰ γείνῃ τὸ παρακρατηθησόμενον ποσόν; Ἔχει τὸ δικαίωμα κατὰ Σεπτέμβριον ἢ Ὀκτώβριον ἢ καὶ Νοέμβριον νὰ ἐξαχθῇ; οὐδόλως· διότι δὲν δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ Διατάγματος νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐξαγωγήν. Τὸ τοιοῦτον ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν μου, καὶ ἐν τῇ τροπολογίᾳ, ἣν ὑπέβαλον, δίδω τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος ὑπερβῶσι τὰς 150 δραχμὰς κατὰ χιλιάδα, νὰ δύναται νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐξαγωγήν ὄχι τοῦ ὅλου ποσοῦ,—διότι διὰ τῆς ἀδείας ταύτης τοῦ νὰ ἐξαχθῇ ὅλον τὸ ποσόν, τὰ 70 ἢ 80 ἑκατομμύρια θὰ ἐπέλθῃ κατάπτωσις μεγίστη τῶν τιμῶν,—ἀλλὰ νὰ ἐπιτραπῇ μία ἀνάλογος ἐξ ὅλων τῶν τελωνείων ἐξαγωγή, ὥστε, ἐὰν ἐξαχθῶσι π. χ. 10,000,000 λιτρῶν καὶ εἰσαχθῶσιν εἰς τὰς διαφόρους ἀγορὰς, νὰ μὴ φέρωσι κατάπτωσιν τῶν τιμῶν.

§168ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐννοεῖτε ἐξαγωγὴν ὑπὲρ τῶν σταφιδοκτημόνων.

§169Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Μάλιστα. Διὰ τῆς τροπολογίας μου δὲν ἀφίνω ἐκεῖνον, ὅστις θὰ συγκεντρώσῃ ὅλον τὸ παρακρατηθησόμενον ποσόν, νὰ γείνῃ ὁ ἅρπαξ, οὕτως εἰπεῖν, τῆς περιουσίας τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, ἀλλ’ ὑποχρεῶ αὐτὸν νὰ πληρώσῃ τὰ ⅘ ἢ τὰ ⅚ τῆς ἀξίας τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ, διὰ δὲ τὸ ὑπόλοιπον νὰ δώσῃ ὁμόλογον, πληρωτέον τότε, ὅταν τὸ ποσὸν ἐξαχθῇ, τὸ δὲ χρῆμα θέλει τὸ λάβει εἰς τὸ τελωνεῖον. Ἵνα ἐξαγάγῃ τὸν σταφιδόκαρπον ὁ ἔμπορος, ὀφείλει νὰ καταθέσῃ τὴν ἀξίαν τοῦ ἐξαχθησομένου πράγματος ἐν τῷ τελωνείῳ, ὁ δὲ χωρικός, προσερχόμενος εἰς τὸ τελωνεῖον, νὰ λάβῃ τὴν ἀξίαν τοῦ προϊόντος του· τότε μόνον δυνάμεθα νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸν καλλιεργητήν, ἄλλως θὰ τὸν παραδώσωμεν εἰς χεῖρας ἀνθρώπων τοιούτων, οἱ ὁποῖοι θὰ τῷ ἀφαιρέσωσι σὺν τοῖς ἄλλοις καὶ τὸ 20%. Φρονῶ ἑπομένως, ὅτι διὰ τῆς τροπολογίας μου θὰ δυνηθῶμεν νὰ προλάβωμεν ὅλους τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους οἱ συνάδελφοι λεπτομερῶς ὑπέδειξαν.

§170ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὀλίγας λέξεις ἔχω νὰ παρατηρήσω ὡς πρὸς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης. Ἐγὼ νομίζω, ἐξ ἀντιθέτου πρὸς αὐτὸν, ὅτι καὶ οἱ ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως εἶναι λογικοὶ καὶ συνεπεῖς πρὸς ἑαυτοὺς, ὑποστηρίζοντες, ὅτι ἡ παρακράτησις πρέπει νὰ ἄρξηται ἀπὸ τῆς 16 Αὐγούστου, καὶ οἱ κατὰ τῆς παρακρατήσεως ἀρχῆθεν κηρυχθέντες εἶναι λογικοὶ καὶ συνεπεῖς πρὸς ἑαυτοὺς, ἐὰν ὑποστηρίξωσιν, ὅτι ἡ παρακράτησις πρέπει νὰ ἄρξηται ἀπὸ τοῦδε. Οἱ ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως ὄντες φρονοῦσιν ὅτι, ἵνα ἔχῃ σκοπόν τινα ἡ παρακράτησις, πρέπει νὰ ἦναι γενικὴ καὶ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐφ’ ὅλων, ὄχι δὲ ἐν μέρει. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ τις, ὅτι ἐφαρμόζει τὸ μέτρον ἐφ’ ὅλων, ὅταν ἐννοῇ νὰ τὸ ἐφαρμόσῃ εἰς τὸ ὑπολειπόμενον μόνον ποσὸν ἐκ τῆς παρελθούσης παραγωγῆς, τὸ ὑπολειπόμενον, λέγω, ποσὸν ἐν Ἑλλάδι, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνέρχεται παρὰ μόλις εἰς 30,000,000, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας θετικάς; Οὕτω πως, οἱ παραγωγοὶ, οἱ κατέχοντες τὸ ποσὸν τοῦτο, τίθενται ἐν ἥττονι μοίρᾳ ἀπέναντι τῶν παραγωγῶν, οἵτινες κατώρθωσαν μέχρι τοῦδε νὰ ἐξαγάγωσι τὸ προϊόν των, ἀλλὰ τίθενται ἐν ἥττονι μοίρᾳ καὶ ἀπέναντι τῶν ξένων ἐμπόρων, οἵτινες ἔχουσιν ἤδη ἱκανὰς παρακαταθήκας καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ ἐν Γερμανίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, Κύριοι, ἰσότης καὶ δικαιοσύνη, παρὰ μόνον, ὅταν θελήσωμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ μέτρον ἐφ’ ὅλης τῆς ἐσοδείας καὶ ὄχι εἰς μέρος μόνον αὐτῆς. Ἐὰν δεχώμεθα τὴν ἀρχὴν ταύτην, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐπί τινων μόνον, καὶ εἴπωμεν πρὸς αὐτούς: «ἐὰν ἦσθε, Κύριοι, ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως καὶ ἀπεκδέχησθε ἐξ αὐτῆς ἀγαθὰ τὰ ἀποτελέσματα, πρέπει νὰ τὰ ἀπεκδέχησθε καὶ ἐκ τῆς ἐν μέρει παρακρατήσεως», τοῦτο δύναται νὰ ἐπεκταθῇ ἀκολούθως καὶ ἐπὶ τῆς ὅλης παρακρατήσεως, καὶ νὰ μᾶς εἴπωσιν οἱ Κύριοι, διὰ τῆς εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῆς: «ἐὰν νομίζητε, ὅτι ἡ παρακράτησις ὠφελεῖ, ἀρκέσθητε εἰς τὴν παρακράτησιν ὡς πρὸς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι θέλουσιν αὐτήν, τῶν Πατρῶν, τῆς Ἠλείας, τῆς Τριφυλίας καὶ τῆς Κεφαλληνίας», καὶ νὰ εἴπωσι πρὸς αὐτάς: «Ἔχετε τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὠφελεῖ ἡ παρακράτησις; Θὰ ὠφελήσῃ ἐξ ἴσου τὸ ὅλον ἢ τὸ μέρος, θὰ ὠφελήσῃ καὶ ἡμᾶς, ἀλλὰ καὶ σᾶς’ ἀποδέχθητε μόνον διὰ τὸν ἑαυτόν σας.» Ἀλλὰ βεβαίως τότε οὐδεὶς λόγος δύναται νὰ γείνῃ περὶ παρακρατήσεως, ὅπως τοὐλάχιστον τὴν ἐννοοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὴν ἐψήφισαν. Ἡ παρακράτησις, ἵνα ἔχῃ σκοπὸν, πρέπει νὰ ἦναι γενικὴ, νὰ ἐπιβληθῇ ἐφ’ ὅλων καὶ κατὰ τὸ αὐτὸ μέτρον. Τί ἐπιζητεῖται κυρίως δι’ αὐτῆς; Ἐπιζητεῖται νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ πλεόνασμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπέφερε τὴν ἀνισοῤῥοπίαν μεταξὺ προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Ἐπιζητεῖται ὅμως καὶ ἄλλο τι, νὰ κατορθώσωμεν νὰ διαχωρίσωμεν τὰ δύο εἴδη τοῦ προϊόντος ἡμῶν, τὸ εἶδος τὸ προωρισμένον διὰ τὴν βρῶσιν, τὸ εἶδος τὸ προωρισμένον διὰ τὴν βιομηχανικὴν χρῆσιν. Βεβαίως σήμερον ἐκ τῆς συγχύσεως τῶν δύο τούτων εἰδῶν νομίζω, ὅτι ἐπέρχεται κυρίως ἡ ὑποτίμησις τοῦ προϊόντος ἡμῶν καὶ ὁ ἐξευτελισμὸς τῶν τιμῶν αὐτοῦ· δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διαχωρισθῶσι τὰ δύο ταῦτα εἴδη. Πρὸς βρῶσιν ἐδίδετο καὶ ἤρχετο εἰς συναγωνισμὸν καὶ τὸ προϊὸν τὸ προωρισμένον εἰς βιομηχανικὴν χρῆσιν, καὶ ὄχι μόνον οὕτω πως συνετέλει εἰς τὴν ὑποτίμησιν τοῦ προωρισμένου διὰ τὴν βρῶσιν, ἀλλὰ καὶ ἐξηυτέλιζεν αὐτό. Νομίζω δὲ, ὅτι καὶ ἡ παρακράτησις ὑπὸ τὸν τύπον, τὸν ὁποῖον προτείνεται, καὶ ἡ παρακράτησις ὑπὸ τὸν τύπον τῆς εἰς εἶδος φορολογίας, δὲν ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἄλλον σκοπὸν, παρὰ τοῦτον, πῶς νὰ κατορθωθῇ νὰ διαχωρισθῇ τὸ πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν προϊὸν καὶ νὰ μὴ παρεμβάλληται εἰς τὴν διάδοσιν τοῦ πρὸς βρῶσιν προϊόντος, νὰ μὴ συντελῇ, διδόμενον καὶ αὐτὸ ὡς βρώσιμον προϊόν, καὶ εἰς τὴν ὑποτίμησιν καὶ εἰς τὸν ἐξευτελισμὸν τοῦ προϊόντος τοῦ προωρισμένου πρὸς βρῶσιν. Ὅταν τοῦτο ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, βεβαίως πρέπει νὰ ἦναι γενικὸν τὸ μέτρον, καὶ νὰ ἦναι γενικὸν τὸ μέτρον, διδομένης τῆς ἀδείας εἰς τοὺς μέλλοντας νὰ δίδωσι τὴν εἰσφορὰν, ὅπως δίδωσιν ὄχι πρᾶγμα πρώτης ποιότητος, ἀλλὰ δευτερευούσης ποιότητος, προωρισμένης εἰς τὴν πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν κατανάλωσιν. Ὅταν παραδεχθῶμεν τὴν ἀρχὴν ταύτην, πρέπει τὸ μέτρον νὰ ἦναι ἴσον ὡς πρὸς ὅλας τὰς ἐπαρχίας, καὶ βεβαίως ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει οὐδεὶς θὰ ἀπαιτήσῃ, ὅπως τὸ πρώτης ποιότητος προϊόν τῆς Κορινθίας, τὸ πρώτης ποιότητος προϊόν τῆς Αἰγιαλείας ὑποβληθῇ εἰς εἰσφορὰν ἐκ τῆς ἰδίας αὑτοῦ ποιότητος, ἀλλὰ θὰ ἦναι φυσικώτερον νὰ δεχθῇ τὴν εἰσφορὰν, διδομένην ἐκ ποιότητος ἄλλης κατωτέρας καὶ ὄχι προωρισμένης πρὸς βρῶσιν. Ἐὰν θελήσητε νὰ κάμητε τὴν διάκρισιν, τὴν ὁποίαν προτείνουσιν οἱ Κύριοι, νὰ μὴ δίδωσιν οἱ ἐκ Κορινθίας καὶ οἱ ἐξ Αἰγιαλείας τὸ αὐτὸ ποσὸν τῆς εἰσφορᾶς, τὸ ὁποῖον θὰ δίδουν οἱ ἐκ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, νὰ δίδωσιν ἀντὶ τῶν 20% 10%, ἡ φυσικὴ συνέπεια τούτου ποία θὰ ἦναι; νὰ παραδίδωσιν ἐκ τοῦ ἰδίου προϊόντος τῆς πρώτης ποιότητος· ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν θέλομεν νὰ ἐξαιρέσωμεν ἐκ τῆς διαδόσεως καὶ τῆς καταναλώσεως πρὸς βρῶσιν τὸ προϊόν πρώτης ποιότητος, ἀλλὰ τὸ προϊόν τὸ τῆς δευτέρας ποιότητος. Ἐὰν λοιπὸν ἡ παρακράτησις ἔχῃ τὸν σκοπὸν ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον νομίζω ὅτι ἀπέδωκαν εἰς αὐτὴν πάντες οἱ ὑπὲρ αὐτῆς ψηφίσαντες, πρέπει αὕτη νὰ ἐφαρμοσθῇ γενικῶς, καὶ νὰ ἐφαρμοσθῇ γενικῶς ἀπὸ τῆς νέας ἐσοδείας, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἦναι γενικὴ ἡ ἐφαρμογὴ ἀπὸ τοῦδε. Ὅταν λέγω, ὅτι ἐκ τῆς ἐσοδείας τοῦ 1894 ἐννοῶ νὰ λάβω μόνον ἐκ τοῦ ἑνὸς δεκάτου τὴν εἰσφορὰν τῶν 20%, τότε δὲν ὑπάρχει οὔτε δικαιοσύνη, οὔτε ἰσότης. Ἐὰν λοιπὸν ἦσθε κατ’ ἀρχὴν καὶ ὅσοι εἶσθε κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, καὶ θέλετε νὰ ἦσθε συνεπεῖς πρὸς ἑαυτοὺς, πρέπει νὰ ἐπιμένητε εἰς τοῦτο, ὅπως ἡ παρακράτησις ἐφαρμοσθῇ γενικῶς καὶ ἐξ ἴσου ἐφ’ ὅλων ἀπὸ τῆς νέας ἐσοδείας, ἀπὸ τῆς 16 Αὐγούστου. Οὕτω πως εἰσήχθη ἀρχῆθεν τὸ νομοσχέδιον, οὕτω πως πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ, καὶ οὕτω πως τὸ ὑποστηρίζουσι καὶ ἔχουσι καθῆκον, συνεπεῖς ὄντες πρὸς ἑαυτοὺς, νὰ τὸ ὑποστηρίξωσιν οἱ ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως. Οἱ κατὰ τῆς παρακρατήσεως κατ’ ἀρχὴν ὄντες βεβαίως ἔχουσι τὸ συμφέρον νὰ θέλωσι νὰ παρεισαγάγωσιν ὅλας τὰς τροπολογίας ταύτας, ὄχι δι’ ἄλλον τινὰ λόγον, παρὰ μόνον ἵνα κατορθώσωσιν οὕτω πως νὰ ἀποδείξωσι τὸ δυσεφάρμοστον καὶ τὸ παράλογον αὐτῆς, ἵνα ἐγείρωσι δυσπιστίαν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς κατὰ τοῦ μέτρου. Διότι τί θέλει συμβῆ; Ὡς εἶπεν ὁ ἐξ Ἄρτης ἀξιότιμος Βουλευτὴς καὶ ἐγὼ συμφωνῶ, εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον ἀπὸ τῆς σήμερον νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ παρακράτησις. Ἡ παρακράτησις θὰ ἐφαρμοσθῇ, ἀφ’ ἧς ἡμέρας τὸ νομοσχέδιον, ψηφισθὲν εἰς γʹ ἀνάγνωσιν καὶ κυρωθὲν παρὰ τοῦ Στέμματος, δημοσιευθῇ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως· ἀλλ’ ἕως τότε, ἐστὲ βέβαιοι, ὅτι ὅλοι θὰ σπεύσωσι νὰ ἐξαγάγωσι τὸ ἐναπόθεμα τὸ εὑρισκόμενον ἐν Ἑλλάδι, αὐτὴ δὲ ἡ ἀθρόα ἐξαγωγή του καὶ ἡ εἰσαγωγή του εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως θέλει συντελέσει εἰς ὑποτίμησιν τοῦ προϊόντος, ἐπερχομένη δὲ ἡ ὑποτίμησις εἰς τί θὰ χρησιμεύσῃ; εἰς ἐπιχείρημα τῶν ἀντιπαρακρατητικῶν, οἵτινες θὰ εἴπωσι τότε: «Ἰδού, οὐδὲν ἀγαθὸν προῆλθεν ἐκ τῆς παρακρατήσεως, καὶ οὐδὲν πρέπει νὰ ἐλπίζητε εἰς τὸ μέλλον ἐξ αὐτῆς.» Ὥστε βλέπετε, ὅτι εἶναι συνεπεῖς, συνεπέστατοι πρὸς ἑαυτοὺς καὶ οἱ κύριοι ἀντιπαρακρατητικοί, τοιαύτας τροπολογίας παρεμβάλλοντες εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὅπως τὸ καταστήσωσιν ἀνεφάρμοστον καὶ ὅπως κατορθώσωσι νὰ μὴ ἐπιτευχθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὀφείλομεν καὶ ἡμεῖς οἱ ψηφίσαντες κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, συνεπεῖς πρὸς τὴν ἀπόφασιν ἡμῶν ὄντες, νὰ ψηφίσωμεν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει.

§171ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ καταστροφῆς τοῦ παρακρατητέου ποσοῦ; πρόκειται περὶ φορολογίας; Ὄχι. Τὸ ὀνομάζουσιν ἑκουσίαν εἰσφοράν, διότι θεωροῦσιν ὠφέλιμον τὴν εἰσφοράν, ὅπως χρησιμεύσῃ πρὸς διάδοσιν τοῦ εἴδους. Καὶ τί μᾶς λέγουσιν; ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον θὰ παρακρατήσωμεν, ἵνα συνειθίσωμεν νέας ἀγορὰς εἰς τὴν κατανάλωσιν τοῦ εἴδους, πρέπει νὰ ληφθῇ ἐκ τῆς χειρίστης ποιότητος, ἀποκλειομένων τῶν ἐκλεκτῶν ποιοτήτων.

§172ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§173ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἐπιτρέψητε εἰς τοὺς παράγοντας καλὴν ποιότητα νὰ δίδωσιν ἐκ τοῦ ἰδίου αὐτῶν προϊόντος εἰς κατωτέραν ἀναλογίαν, θὰ ἀποτύχῃ ὁ σκοπὸς τῆς παρακρατήσεως, θὰ ἀποτύχῃ δὲ καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ διαχωρισμοῦ τῶν ποιοτήτων. Ἀλλ’ ἡμεῖς λέγομεν· ἀφοῦ μᾶς ἀναγκάζετε ἀκουσίως νὰ εἰσφέρωμεν, καὶ ἵνα μᾶς παρηγορήσητε, μᾶς λέγετε, ὅτι «σᾶς ἐπιβάλλομεν τοῦτο, ἵνα καταστήσωμεν ταμεῖον ἀμύνης», ἔχομεν δικαίωμα διὰ τοῦ ἰδίου ἡμῶν προϊόντος νὰ συμμετάσχωμεν τοῦ ταμείου τούτου, ἵνα καὶ τὸ ἰδικόν μας προϊόν γνωρίσωμεν εἰς νέας ἀγοράς. Καὶ ἀντ’ αὐτοῦ μᾶς λέγετε: «ὄχι! σεῖς θὰ προσφέρητε προϊόν μόνον κακῆς ποιότητος, διότι εἶναι ἄδικον νὰ προσφέρητε καλὴν ποιότητα· δηλαδὴ πρέπει ν’ ἀγοράσητε παρὰ τῶν ἐχόντων τὴν κακὴν ποιότητα». Ἐὰν ὁ σκοπὸς ὑμῶν ἦναι εἰλικρινὴς, ὅπως τὸν ἀναγράφετε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, δὲν τὸν ἀναγράφητε δὲ μόνον, ὅπως ἀπατηθῇ, ὡς νομίζετε, ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, καὶ θέλητε ν’ ἀφαιρέσητε τὴν περιουσίαν τοῦ λαοῦ, ἵνα καταστήσητε ταμεῖον ἀμύνης, δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε εἴς τινας ἐπαρχίας: «δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λάβητε σεῖς μέρος, οἱ ὁποῖοι ἔχετε καλὴν ποιότητα». Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα αὐτὰ εἶναι ἀντίθετα τοῦ σκοποῦ τοῦ νομοσχεδίου, ἂν ἔχῃ τὸ νομοσχέδιον σκοπόν τινα.

§174ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οὐδόλως ἐποιησάμην λόγον περὶ τῆς διαθέσεως τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ, διότι τοῦτο ἀνάγεται εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον, ἀγορεύων δὲ ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου, δὲν ἠδυνάμην νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ δευτέρου. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἀρκετὰ σαφῶς ἐξεφράσθην, ὅτι δὲν ζητοῦμεν νὰ παρακωλύσωμεν τὴν διάθεσιν τοῦ καλῆς ποιότητος προϊόντος, τοῦ προωρισμένου πρὸς βρῶσιν, ἀλλὰ τοὐναντίον νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν εὐρυτέραν διάδοσιν αὐτοῦ. Διότι τί εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παραβλάπτει τὴν σήμερον τὴν διάδοσιν καὶ ἐξευτελίζει τὸ προϊὸν τὸ πρὸς βρῶσιν προωρισμένον; τὸ ὅτι ὁμοῦ μετ’ αὐτοῦ συναγωνίζεται προϊὸν χρήσιμον μόνον πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν. Ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ 2 ἄρθρου, τότε θὰ εἴπω τὴν γνώμην μου, πῶς ἐννοῶ ὅτι δύναται τὸ παρακρατηθησόμενον ποσὸν νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς διάδοσιν οὐχὶ τοῦ πρὸς βρῶσιν προωρισμένου, ἀλλὰ τοῦ πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν προωρισμένου προϊόντος. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ παρεξηγῇ τις.

§175ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν μακρὰν συζήτησιν, Κύριοι, ἥτις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἔλαβεν ἤδη χώραν ἐν τῇ Βουλῇ, μετὰ τὴν ἀπόφασιν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη χθὲς ἡ Βουλή, ἐπιψηφίσασα κατ’ ἀρχὴν τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, ἀπροσδοκήτως βλέπομεν σήμερον, ὅτι ἀντὶ νὰ διαλευκάνωμεν τὴν ὑπόθεσιν, τοὐναντίον ἐπεσκοτίσαμεν πολὺ περισσότερον αὐτήν. Καὶ ἐπεσκοτίσαμεν αὐτήν, καὶ τὸ θέμα, περὶ τοῦ ὁποίου πραγματεύεται τὸ νομοσχέδιον, κατεστήσαμεν αὐτὸ τοῦτο κυκεῶνα γνωμῶν καὶ ἰδεῶν. Δὲν ἠδύνατο δὲ νὰ ἦναι ἀλλοῖον τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν χθὲς ἔλαβεν ἡ Βουλή, ἢ τοῦτο ἀκριβῶς, εἰς τὸ ὁποῖον περιήλθομεν, νὰ εὑρισκώμεθα ἀπέναντι καταστάσεως ἐντελῶς ἀδιεξόδου. Τὸ γεγονὸς τοῦτο καὶ μόνον, Κύριοι, φρονῶ, ὅτι εἶναι ἀρκετὸν, ὅπως πείσῃ ἡμᾶς, ὅτι διὰ τοῦ νομοθετήματος τούτου, ἀλλὰ καὶ διὰ παντὸς ἄλλου παρεμφεροῦς πρὸς αὐτὸ, ἐπελήφθημεν, ὅπως νομοθετικῶς κανονίσωμεν ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον τυγχάνει ἀνεπίδεκτον νομοθετικῆς διαῤῥυθμίσεως. Τοῦτο σημαίνει ἡ κατάστασις, ἐν τῇ ὁποίᾳ εὑρισκόμεθα, καὶ ἐν τῇ ὁποίᾳ δὲν δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν διέξοδόν τινα λογικὴν καὶ συνᾴδουσαν πρὸς τὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα θέλομεν νὰ προστατεύσωμεν διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι δὲν θὰ κατακριθῶ ὡς περιττολογῶν, ἐὰν ἐν ὀλίγαις λέξεσιν, ἀνακεφαλαιῶν τὰ μέχρι τοῦδε λεχθέντα, καταστήσω ὁρατὰς τὰς πλημμελείας τοῦ νομοσχεδίου, καὶ καταδείξω ὑμῖν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἔλεγον, ὅτι εὑρισκόμεθα ἀπέναντι καταστάσεως ἐντελῶς ἀδιεξόδου, μὴ ἐπιτρεπούσης ἡμῖν τὴν χρῆσιν ἀναλόγων μέτρων. Ἤδη μετὰ τὰς μεταῤῥυθμίσεις, τὰς ὁποίας ὑπέστη διὰ τῶν διαφόρων τροπολογιῶν τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, οὐδόλως ἐπιτρέπεται πλέον νὰ γείνῃ λόγος περὶ τῆς ἀντιφάσεως αὐτοῦ πρὸς τὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν συνάψει πρὸς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν· διότι, ὡς μετεῤῥυθμίσθη ἤδη τὸ νομοσχέδιον καὶ ὡς μεταῤῥυθμισθὲν ἐγένετο δεκτὸν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ συνεστήθη εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, λαμβάνει πλέον ἐντελῶς ἀλλοίαν ὄψιν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἀρχικῶς εἶχεν, ὅτε τὸ πρῶτον εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ μολονότι, ἐὰν κατὰ τὴν πρωίαν καλῶς ἀντελήφθην τῶν λόγων τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτοῦ, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξακολουθεῖ νὰ ἔχῃ τοὺς ἐνδοιασμοὺς αὐτοῦ ὡς πρὸς τὴν ἀντίθεσιν, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῶν ὑποχρεώσεων τῶν παρ’ ἡμῶν ἀνειλημμένων διὰ τῆς συμβάσεως τοῦ 1890, κατ’ ἐμὲ δὲν ἐπιτρέπεται πλέον οὐδεὶς νὰ γείνῃ λόγος περὶ τῆς τοιαύτης ἀντιθέσεως. Τοῦτο δὲ δικαιοῖ τελείως ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι ἀρχῆθεν ἀντετάχθημεν κατὰ τῆς παρανομίας, κατὰ τῆς κακοπιστίας, ἥτις διεπράττετο παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας διὰ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πατρῶν συναδέλφου, δικαιοῖ, λέγω, ἡμᾶς, διότι ἡ Κυβέρνησις, πεισθεῖσα ἐπὶ τέλους εἰς τὰς παραστάσεις ἡμῶν, ἐδέχθη νὰ υἱοθετήσῃ τροπολογίας λογικωτέρας, τροπολογίας αἰρούσας τὴν ἀντίθεσιν μεταξὺ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῶν ὑποχρεώσεων ἡμῶν. Διότι, ἀφοῦ πρῶτον ὁ φόρος, ὡς ἐχαρακτηρίζετο τὸ ἀφαιρούμενον ποσὸν τῶν 20% ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πατρῶν συναδέλφου, μετέβαλεν ὄνομα, ἀλλ’ ὄχι μόνον ὄνομα, ἀλλὰ καὶ χαρακτῆρα καὶ οὐσίαν, καὶ ἐγένετο διὰ τῆς τροπολογίας προσωρινὴ εἰσφορά, ἐξέλιπεν εἷς ἐκ τῶν λόγων, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἠδυνάμεθα νὰ φρονῶμεν, ὅτι παραβιάζομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὰς ὑποχρεώσεις ἡμῶν πρὸς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν. Διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης δὲν μετεβλήθη, ὡς εἶπον, τὸ ὄνομα μόνον καὶ ὁ χαρακτὴρ τοῦ καταβλητέου ποσοῦ, ἀλλὰ μετεβλήθη κατ’ οὐσίαν καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ πρᾶγμα, διότι καὶ ὡς εἰσφορὰ ἐχαρακτηρίσθη τὸ παρακρατηθησόμενον ποσὸν τῶν 20%, καὶ προσδιωρίσθη πρὸς σκοπὸν ἄλλον παρ’ ἐκεῖνον, πρὸς τὸν ὁποῖον προσδιορίζονται οἱ φόροι, εἴτε ἔγγειοι, εἴτε ἄλλοι, ἐχαρακτηρίσθη δηλαδὴ ὡς περιουσία μὴ ἀνήκουσα εἰς τὸ Δημόσιον, ὡς τὰ εἰσπραττόμενα ἐν τοῖς τελωνείοις λόγῳ φόρου. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλον λόγον ἀκόμη, Κύριοι, ἐξέλιπεν ὁ σκανδαλώδης χαρακτὴρ ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τὸν λόγον, ὅτι, ὡς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐτροποποιήθη, ἐλήφθη πρόνοια, ὅπως κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ παρακρατηθῇ, τὸ ποσὸν τοῦτο ὑποβληθῇ εἰς τὴν ὑφισταμένην ἤδη φορολογίαν, ἵνα οὐδόλως τὸ Δημόσιον ζημιωθῇ. Ἐὰν δὲ τὸ ποσὸν τοῦτο ἦτο φόρος, ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ φόρου οὐδεμίαν ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἔννοιαν. Διὰ τοῦτο εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἡ τοιαύτη μεταῤῥύθμισις τοῦ νομοσχεδίου ὀφείλεται εἰς ἡμᾶς, τοὺς ἀντιταχθέντας κατὰ τῶν πλημμελειῶν αὐτοῦ καὶ καταδείξαντας αὐτὰς εὐθὺς ἀπὸ τῆς πρώτης συζητήσεως. Διὰ τοῦτο δ’ ἐπίσης ἀξιοῦμεν, ὅπως ἀκουσθῇ ἡ γνώμη ἡμῶν καὶ ἐν τοῖς ἐφεξῆς, ἐφ’ ὅσον θέλομεν καταδείξει ἄλλας οὐσιώδεις ἀτελείας τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα μὴ ἐν τῇ σπουδῇ ἡμῶν γείνωμεν πρόξενοι οὐχὶ ὠφελείας τινὸς, ἀλλὰ ζημιῶν σημαντικῶν. Αἱ τροπολογίαι λοιπὸν αὗται τελείως ἐξηφάνισαν τὸν χαρακτῆρα τὸν κακόπιστον τοῦ νομοσχεδίου. Ἄλλως τε, μὲ ὅλους τοὺς δισταγμοὺς, τοὺς ὁποίους, ὡς εἶπον, ἐξακολουθεῖ νὰ ἔχῃ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς ὡς πρὸς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, οὐδόλως πλέον ἐπιτρέπεται ἡμῖν νὰ ἀμφιβάλλωμεν περὶ τῶν ὅσων πρὸ ὀλίγου εἶπον, οὐδόλως ἐπιτρέπεται ἡμῖν νὰ ἐξακολουθῶμεν ὑποστηρίζοντες, μετὰ τὴν ὑποχώρησιν τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο ἐν τούτῳ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν εἰς ἀντίφασιν πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις ἡμῶν· διότι ὡς τελικὴ ἀντίῤῥησις δύνανται ν’ ἀντιταχθῇ ἡμῖν, ὅτι ἡμεῖς, ὡς σῶμα νομοθετικὸν, δὲν ἔχομεν δικαίωμα ἢ μόνον νὰ συζητῶμεν καὶ νὰ ὑποδεικνύωμεν τὰς ἐλλείψεις καὶ τὰς ἀτελείας τῶν εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ὑποβαλλομένων μέτρων, μόνος δὲ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τηρητὴς καὶ φύλαξ τῶν διεθνῶν ὑποχρεώσεων ἡμῶν εἶναι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐδήλωσεν ἤδη τὴν γνώμην αὐτῆς. Ἂς ἀρκεσθῶμεν εἰς ταύτην ἐπὶ τοῦ παρόντος, χωρὶς, ἐννοεῖται, ν’ ἀποκλείσωμεν τὴν ἰδέαν τοῦ ἐλέγχου ἐν τῷ μέλλοντι ἐπὶ γεγονότων τετελεσμένων. Ἀλλ’ ὡς ἔλεγον πρὸ ὀλίγου, Κύριοι, δὲν πρόκειται πλέον νομοθετοῦντες τὴν ἰδέαν τῆς παρακρατήσεως, νὰ περιπέσωμεν εἰς ἀντίφασιν καὶ νὰ ἀναιρέσωμεν μονομερῶς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἔχομεν ἤδη ἀναλάβει, πρόκειται νὰ περιπέσωμεν εἰς προφανεῖς, εἰς καταφώρους, εἰς ἀνεπιδέκτους πάσης λύσεως ἀντιφάσεις. Καὶ πρώτη ἀντίφασις εἶναι ἐκείνη, περὶ τῆς ὁποίας τοσαύτη ἐγένετο ἀπόψε συζήτησις ἐνταῦθα καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας οὐδεμία λογικὴ λύσις προεβλήθη, καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἐσχηματισμένην κρίσιν, καθ’ ἣν οὕτως ἢ ἄλλως πρέπει νὰ λυθῇ ἡ δυσχέρεια αὕτη. Σᾶς προεβλήθη, Κύριοι, ἡ ἀντίῤῥησις, ὅτι, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ ὡς ἔχει, θέλομεν ἔχει βεβαίαν, ἄφευκτον καὶ ἄμεσον συνέπειαν τῆς ψηφίσεως αὐτοῦ τὴν ἀθρόαν ἐξαγωγὴν τοῦ ὑπάρχοντος ἐν τῷ τόπῳ ἀποθέματος σταφίδος, ἥτις ἐπίσης θὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν ἄφευκτον καὶ ἀναγκαίαν τὴν ὑποτίμησιν τοῦ προϊόντος ἡμῶν. Εἶναι, Κύριοι, τόσον προφανὲς τὸ πρᾶγμα, τόσον ἀνεπίδεκτον ἀμφισβητήσεως ὥστε τὸ ἐπὶ πλέον ὁμιλεῖν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου θὰ ἦτο καθαρὰ ματαιοπονία. Ἀλλὰ προεβλήθη ἡ διόρθωσις τοῦ ἀτόπου τούτου, προεβλήθη διὰ τροπολογιῶν τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων κ.κ. Βελλίνη καὶ Λαμπρούλια, διὰ τροπολογιῶν, αἵτινες λαμβάνουσι πρόνοιαν, ὥστε νὰ μὴ δοθῇ καιρὸς εἰς τὴν κερδοσκοπίαν, ἥτις ἐνεδρεύει ἔξωθεν τῆς αἰθούσης ταύτης, ἀναμένουσα ὅπως ἐπωφεληθῇ ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς καὶ τὰ ἐνδεχόμενα σφάλματα ἡμῶν, ὅπως μὴ δοθῇ, λέγω, καιρὸς εἰς τὴν ἄπληστον κερδοσκοπίαν νὰ κερδοσκοπήσῃ ἀνηθίκως ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ προϊόντος. Προεβλήθησαν τροπολογίαι, κατὰ τὰς ὁποίας εὐθὺς ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου πρέπει νὰ ἀρχίσῃ καὶ ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ, καὶ πρέπει πᾶν τὸ ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἐξαγόμενον ποσὸν νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν καταβολὴν τῶν 20% ἐν τοῖς τελωνείοις. Ἀλλ’ ἀντεκρούσθη, Κύριοι, ἡ τροπολογία αὕτη, καὶ παραδόξως ἀντεκρούσθη παρ’ ἐκείνων, οἵτινες ὑποστηρίζουσι τὴν παρακράτησιν μετὰ πείσματος, μετὰ ζήλου ἀξιεπαίνου βεβαίως, ἐφ’ ὅσον ὁ ζῆλος οὗτος ἐμπνέεται ὑπὸ τῶν ἰδεῶν, ὑπὸ τῶν πεποιθήσεων αὐτῶν,—διότι ἐξακολουθῶ νὰ πιστεύω ὅτι καὶ οἱ ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως καὶ οἱ κατ’ αὐτῆς πάντοτε ὁρμῶνται καὶ ἐμπνέονται ἔτι ἐξ ἀγαθῶν ὑπὲρ τῶν κοινῶν συμφερόντων προαιρέσεων. Ἐπιμένουσι λοιπὸν αὐτοὶ οἱ παρακρατητικοί, ὅπως μὴ γείνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὕτη, καὶ ἐπιμένουσι, προβάλλοντες τοῦτον τὸν ἰσχυρισμὸν, ὅτι, ἐὰν λαμβάνηται διὰ τοῦ νομοθετήματος τούτου ἓν μέτρον νομοθετικὸν, πρέπει τὸ μέτρον τοῦτο νὰ ἦναι γενικὸν, πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ ἐφ’ ὅλων τῶν πολιτῶν, καὶ δὲν πρέπει νὰ διχάσωμεν τοὺς παραγωγοὺς εἰς δύο, εὐνοουμένους καὶ μὴ εὐνοουμένους, εἴς τινας μὲν εἰσφέροντας τὴν ἰδίαν περιουσίαν ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ ἀγαθοῦ, εἰς ἄλλους δὲ μὴ εἰσφέροντας, ἀλλ’ ἀπολαύοντας τῶν ἀγαθῶν τῆς εἰσφορᾶς τῶν ἄλλων, εἰς παραγωγούς, οἵτινες οὐδὲν εἰσέφερον, ἐξαγαγόντες μέχρι σήμερον τὸν καρπὸν αὐτῶν, ἐκ τῆς περυσινῆς ἐσοδείας, καὶ εἰς παραγωγοὺς οἱ ὁποῖοι μέλλουσι νὰ εἰσφέρωσι μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τὰ 20%. Τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦτον παρουσιάζουσιν ἡμῖν ἀπὸ ἀπόψεως δικαίας καὶ λογικῆς. Πῶς θέλετε, μᾶς λέγουσι, ν’ ἀφήσωμεν μὲν ἀφορολογήτους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔτυχε μέχρι τοῦδε νὰ ἐξαγάγωσι τὸ προϊὸν αὐτῶν, μὴ ὑποβληθέντες εἰς οὐδὲν πρόσθετον βάρος, νὰ φορολογήσωμεν δὲ ἐπὶ καταβολῇ ποσοῦ 20% ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἕνεκα διαφόρων λόγων δὲν ἐξήγαγον τὸ προϊόν των μέχρι τοῦδε; καὶ εἶναι τοῦτο δίκαιον; καὶ εἶναι τοῦτο λογικόν; Καὶ ἠξίουν, Κύριοι, διὰ τοιούτων ἰσχυρισμῶν νὰ πείσωσιν ἡμᾶς, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀφήσωμεν τὸ νομοσχέδιον ὅπως ἔχει, νὰ τάξωμεν δι’ αὐτοῦ προθεσμίαν, ἀπὸ τῆς ὁποίας ἄρχεται ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου, τὴν 16 Αὐγούστου, ἥτις συμπίπτει μὲ τὴν ἡμέραν πρὸς ἐξαγωγὴν τοῦ νόμου τοῦ 1892. Ἀλλὰ τὰ πράγματα μοὶ ἐπιτρέπουσι, νομίζω, Κύριοι, αὐτὸν τοῦτον τὸν ἰσχυρισμὸν τῶν ἐνισταμένων καθ’ ἡμῶν, νὰ στρέψω κατ’ αὐτῶν τῶν ἰδίων καὶ νὰ εἴπω πρὸς αὐτούς: πῶς ἐπιθυμεῖτε, Κύριοι, ὅταν λαμβάνητε ἓν μέτρον νομοθετικὸν, τὸ μέτρον τοῦτο νὰ μὴ ἔχῃ γενικὴν ἔκτασιν καὶ γενικὴν ἐφαρμογὴν ἐπὶ ὅλων ἐν γένει τῶν πολιτῶν, ἐπὶ ὅλων τῶν κατόχων σταφιδοκάρπου; Ἀφοῦ κατὰ τὴν πεποίθησιν ὑμῶν, ἅμα τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου, θὰ ἐπέλθῃ ἀναγκαίως καὶ ἀφεύκτως ἡ ὑπερτίμησις τοῦ προϊόντος τούτου, δὲν ἀρκεῖ εἰς ὑμᾶς ἡ ἀνατίμησις αὕτη, ἥτις κατὰ τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἐλπίδας ὑμῶν οὐ μόνον δύναται νὰ καλύψῃ τὴν ζημίαν τῶν 20%, ἀλλὰ καὶ ὠφέλειαν μεγάλην καὶ κέρδος σημαντικὸν θὰ δώσῃ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νομοθετήματος θὰ ἐξαγάγωσι τὸ ἐμπόρευμα αὐτῶν; Καὶ διατὶ, ἂν οὕτως, ὡς ὑμεῖς ἐλπίζετε, βελτιωθῇ ἡ τύχη τῆς σταφίδος διὰ τῆς παρακρατήσεως, ἐπιμένετε, τινὲς μόνον νὰ εἰσφέρωσι τὰ μέσα πρὸς βελτίωσιν, ἐνῷ πάντες θ’ ἀπολαύσωσι τῶν ἀγαθῶν αὐτῆς; Αὕτη, Κύριοι, εἶναι ἡ λογικὴ, ἡ δικαία ἄποψις τοῦ πράγματος, καὶ μοὶ φαίνεται ὅτι εἰς προφανῆ ἀνακολουθίαν περιπίπτουσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἰσήγαγον μὲν καὶ ὑποστηρίζουσι μετὰ θέρμης καὶ μετὰ ζήλου τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, ἀρνοῦνται ὅμως, ὅπως τάξωσι προθεσμίαν τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ τοιαύτην, ὥστε νὰ μὴ ἐπέλθῃ ζημία, ὅσον τοῦτο εἶναι δυνατὸν, εἰς οὐδένα τῶν πολιτῶν. Ἑτέρα τῶν οὐσιωδῶν ἀντιφάσεων, Κύριοι, αἵτινες ἐγκλείονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, καὶ ὄχι μόνον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, ἀλλὰ καὶ ἐν παντὶ ἄλλῳ νομοσχεδίῳ παρεμφερεῖ πρὸς τοῦτο, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη ἢ τὸ ὁποῖον ἐνδεχόμενον νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν, ἑτέρα, λέγω, ἀντίφασις, ἐγκειμένη ἐν αὐτῇ τῇ φύσει τοῦ πράγματος, εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν κατέδειξα ὑμῖν πρὸ ὀλίγου, τὴν ὁποίαν ὑπέδειξεν ἡμῖν ἐντεῦθεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος, πιστεύω, τὴν ὥραν ἐκείνην δὲν ὡμίλει ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὡς ἁπλοῦς ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας.

§176Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τὸ ἐδήλωσα.

§177ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐδιχάσθησαν αἱ ἰδιότητες.

§178ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δι’ ἄλλον λόγον, κύριε συνάδελφε, εἶπον, ὅτι δὲν ὡμίλει ὡς Ὑπουργὸς, ἢ τοὐλάχιστον ὡς Ὑπουργὸς ὑποβαλὼν τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ὡμίλει ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας αὑτοῦ, διότι φρονῶ μὲν, ὡς ὑμεῖς, ὅτι αἱ ἰδιότητες τοῦ Βουλευτοῦ καὶ Ὑπουργοῦ ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ κ. Πετρίδου δὲν δύνανται νὰ διχασθῶσιν, ἀλλὰ λέγω, ὅτι ὡμίλει ὡς Βουλευτὴς Κορινθίας, διότι ἀπέναντι τοῦ μεγέθους τῆς συμφορᾶς, ἥτις ἐπαπειλεῖ τὴν ἰδιαιτέραν αὐτοῦ ἐπαρχίαν, ἐξανέστη ἐν ἑαυτῷ τὸ αἴσθημα τοῦ ἀντιπροσώπου, τοῦ πονοῦντος καὶ κηδομένου ὑπὲρ τῶν συμφερόντων καὶ τῶν δικαιωμάτων τῶν ἐντολέων αὑτοῦ, καὶ ἀπέναντι τῆς ἰδιότητος τοῦ Ὑπουργοῦ, ἣν ἐλησμόνησε πρὸς στιγμὴν ὁ κ. Πετρίδης, ὑπερίσχυσεν ἡ ἰδιότης τοῦ Βουλευτοῦ· διότι διὰ τῆς ὁμιλίας αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦτον τὸν σκοπὸν εἶχε καὶ ταύτην τὴν πρόθεσιν, νὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα τῆς ἑαυτοῦ ἐπαρχίας· καὶ εἶναι ἀξιέπαινος διὰ τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅστις ἔλυσεν, ἔστω καὶ προσκαίρως, τοὺς δεσμοὺς τοὺς συνέχοντας αὐτὸν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις ἐσύστησεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐψήφισεν ἡ ἰδία τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἔμεινεν οὕτως ὑπὸ τὴν ἰδιότητα μόνον τοῦ Βουλευτοῦ καὶ μάλιστα Βουλευτοῦ σφόδρα ἀντιπολιτευομένου, διότι διὰ τοῦ λόγου αὑτοῦ μετὰ πειστικότητος καὶ μετὰ ἐπιχειρημάτων ἀκαταμαχήτων ἐπελήφθη τῆς προστασίας τῶν συμφερόντων τῶν ἑαυτοῦ συμπολιτῶν, καὶ κατέδειξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ ἄτοπον, εἰς τὸ ὁποῖον περιπίπτομεν, ὑποβάλλοντες εἰς τὴν αὐτὴν φορολογίαν τὸν παραγωγὸν τῆς Μεσσηνίας καὶ Ἠλείας πρὸς τὸν παραγωγὸν τῆς Κορινθίας. Ποίαν δύναται, Κύριοι, νὰ ὑποστῇ σύγκρισιν ὁ σταφιδόκαρπος ὁ παραγόμενος ἐν Μεσσήνῃ, Καλάμαις, Τριφυλίᾳ, Ἠλείᾳ, πρὸς τὸν σταφιδόκαρπον τὸν παραγόμενον ἐν Κορινθίᾳ, ἰδιαίτατα δὲ πρὸς ἐκεῖνον, ὅστις εἴς τινα μέρη τῆς Κορινθίας παράγεται καὶ τοῦ ὁποίου ἡ ποιότης εἶναι ὄντως ἔξοχος; Σᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ποῖαι εἶναι αἱ τιμαὶ, τὰς ὁποίας ἀπελάμβανε καὶ ἀπολαμβάνει τὸ προϊὸν τῆς ἐπαρχίας του, σᾶς ὑπέδειξε δὲ ἐπίσης ποίας τιμὰς ἀπολαύει τὸ προϊὸν τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, αἵτινες θεωροῦνται ὡς παράγουσαι ποιότητα εὐτελῆ, καὶ ἡ διαφορὰ αὕτη μεταξὺ τῶν ποιοτήτων καὶ τῶν τιμῶν εἶναι ἀληθὴς καὶ πραγματική. Ἐντεῦθεν δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς συνήγαγε τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν ἦτο δίκαιον νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν αὐτὴν φορολογίαν ὁ παραγωγὸς τῆς Κορινθίας μὲ τὸν παραγωγὸν ἄλλων ἐπαρχιῶν. Ἀναγνωρίζω, Κύριοι, ὡς βάσιμον καὶ δικαίαν τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ ταχθῶ μετὰ τῆς γνώμης αὐτοῦ καὶ νὰ ὑποστηρίξω ἐνθέρμως τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπέβαλε, τὴν τροπολογίαν, ὅπως εἰς τὰς ἐπαρχίας Αἰγιαλείας, νομίζω, καὶ Κορινθίας τὸ ποσοστὸν τὸ καταβλητέον ἐν τοῖς τελωνείοις περιορισθῇ εἰς 10%.

§179Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. 7%.

§180ΒΟΤΣΗΣ. Καὶ τῆς Μεσσηνίας τότε 30%.

§181ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤμην πρόθυμος, λέγω, ὅπως ἀποδεχθῶ καὶ ὑποστηρίξω τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἥτις, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, εἶναι πλέον ἢ δικαία, ἐὰν ἐκ τῶν πραγμάτων αὐτῶν ἦτο εἰς ἡμᾶς δυνατὸν νὰ προνοήσωμεν, ὥστε νὰ μὴ ἐπέλθῃ ἡ ἀδικία, ἥτις ἐπέρχεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Δυστυχῶς ὅμως, Κύριοι, διότι ἐπελήφθημεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ διαῤῥυθμίσωμεν ἀντικείμενον ἀνεπίδεκτον νομοθετικῆς διαῤῥυθμίσεως, περιήλθομεν εἰς τὸ ἄτοπον νὰ μὴ δυνάμεθα, καίτοι ἀναγνωρίζοντες τὸ δίκαιον παρατηρήσεών τινων, καίτοι καταφανὲς βλέποντες τὸ εὔλογον τῶν ὑποβαλλομένων τροπολογιῶν, νὰ μὴ δυνάμεθα, λέγω, νὰ ὑποστηρίξωμεν τὰς παρατηρήσεις καὶ τροπολογίας ταύτας καὶ τὰς μεταφέρωμεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Καὶ δὲν δυνάμεθα, λέγω, νὰ τὰς μεταφέρωμεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, διότι ἡ ἀξίωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως μειωθῇ τὸ ποσὸν τῆς φορολογίας εἰς τὰς ἐπαρχίας Κορινθίας καὶ Αἰγιαλείας, ἀποβαίνει, ὡς ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων, τελείως ἀνεφάρμοστος. Ὑποθέσατε, Κύριοι, ἔμπορον προσερχόμενον εἰς τὸ τελωνεῖον ἵνα ἐξαγάγῃ σταφιδόκαρπον προερχόμενον ἐκ τῆς ἐπαρχίας Αἰγιαλείας ἢ τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας κατὰ τὴν διαβεβαίωσιν αὐτοῦ τοῦ ἰδίου, ὑποθέσατε ὅτι ἐξάγει 100,000 λίτρας, παραδίδει δὲ εἰς τὸ τελωνεῖον, λόγῳ φόρου, λόγῳ καταβολῆς τῆς εἰσφορᾶς, 7,000 λίτρας. Εἴπατέ μοι, σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι, τίς θὰ ἐξελέγξῃ τὴν ποιότητα τοῦ καρποῦ τούτου, τοῦ τε ἐξαγομένου καὶ τοῦ καταβαλλομένου, ἐν τῷ τελωνείῳ; τίς θέλει βεβαιώσει, ὅτι εἶναι ἡ αὐτὴ ποιότης τοῦ ἐξαγομένου εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν προϊόντος πρὸς τὴν ποιότητα τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ καταβληθῇ ἐν τῷ τελωνείῳ; Ποῦ εἶναι ἡ διαδικασία ἡ πρὸς ἔλεγχον καὶ βεβαίωσιν πάντων τούτων; Θὰ ἀφήσωμεν πάντα ταῦτα εἰς τὴν κρίσιν τοῦ τελώνου, ἢ θ’ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὰς δηλώσεις τοῦ ἐμπόρου, ὅστις προφανῶς ἔχει τὸ συμφέρον, ἐξάγων τὰς 100,000 λίτρας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, νὰ δηλώσῃ ὅτι ἐξάγει καρπὸν Κορινθίας, νὰ προμηθευθῇ δὲ τὰς 7,000 λίτρας μεσσηνιακοῦ καρποῦ, τῆς εὐτελεστάτης ποιότητος, καὶ νὰ παραδώσῃ τοῦτον εἰς τὸ τελωνεῖον ἀπέναντι τῆς ὀφειλομένης εἰσφορᾶς;

§182ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουσι πραγματογνώμονες συμφώνως μὲ τὸ σῆμά των.

§183ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον χάριν ἀστειότητος δύναται νὰ γείνῃ λόγος περὶ πραγματογνωμόνων, ὅταν μάλιστα οὗτοι ἔχωσι νὰ ἐκτιμήσωσι πρᾶγμα ἀξίας ἑκατομμυρίων ὅλων· διότι πάντες ἐννοοῦμεν ποῖαι ἔσονται αἱ συνέπειαι τῆς ἐγκαταστάσεως πραγματογνωμόνων. Ἀλλ’ ἐγὼ συζητῶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοσχεδίου, καὶ κατὰ τὸ νομοσχέδιον δὲν βλέπω νὰ ὑπάρχῃ καμμία διαδικασία, ἥτις θέλει ἐξασφαλίσει τὴν βεβαίωσιν τῆς προελεύσεως τοῦ ἐξαγομένου καρποῦ καὶ τὴν ταυτότητα τοῦ ἐξαγομένου πρὸς τὸν παραδιδόμενον εἰς τὸ τελωνεῖον.

§184ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ προστεθῇ αὐτό.

§185ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ διατάγματος· διότι ὑπάρχει εἰς τὰ σημεῖα.

§186ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὴ ἡ ἀντίφασις, εἰς τὴν ὁποίαν περιέρχεταί τις, ἀναγνωρίζων τὸ δίκαιον τῶν παρατηρήσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ· εἶναι καὶ ἄλλη, ἴσως δὲ πολὺ αὕτη σπουδαιοτέρα, ἡ ὁποία ὅταν πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν Βουλευτὴς μὲ διέκοπτε, λέγων, ὅτι ὁ λαὸς τῆς Μεσσηνίας πρέπει νὰ ὑποβληθῇ εἰς εἰσφορὰν 30%, ἐλπίζω, ὅτι δὲν διέλαθε τὴν ὀξυδέρκειαν αὐτοῦ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, θέτομεν βάσιν, τὴν ὁποίαν, ὡς εἶπον οἱ εἰσαγαγόντες καὶ ὑποστηρίξαντες αὐτὸ, ἀντλοῦμεν ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων, ἐξ αὐτῆς τῆς σημερινῆς καταστάσεως τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος καὶ ἐκ τῶν ἀναμφισβητήτων δεδομένων τῆς πείρας, θέτομεν τὴν βάσιν, ὅτι τὸ πλεόνασμα, τὸ ὁποῖον συνεπάγεται τὴν ὑποτίμησιν τοῦ προϊόντος ἡμῶν, δὲν ὑπερβαίνει τὰ 20%, καὶ ὅτι συνεπῶς, τούτου ἀφαιρουμένου ἐκ τῆς καταναλώσεως, ὡς ἀναγκαία συνέπεια θὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀνατίμησις τοῦ ὑπολοίπου. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἀναγνωρίζομεν, Κύριοι, τὸ δίκαιον τῶν ἀντιῤῥήσεων τῶν ἐξ Αἰγιαλείας καὶ Κορινθίας ἀντιπροσώπων, ἃς περιορισθῶμεν νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τούτους νὰ καταβάλλωσιν εἰς τὰ τελωνεῖα τὴν εἰσφορὰν αὐτῶν ἐπὶ ποσοστῷ 10, 7 ἢ καὶ 5% ἀκόμη, δύναμαι νὰ εἴπω, ἀναλόγως τῆς ποιότητος. Ἀλλὰ τότε τί γίνεται ἡ ἐκ τῆς ἐσοδείας ἀφαίρεσις τοῦ ⅕ αὐτῆς, τοῦ ὑπὲρ τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως; τί γίνεται τὸ 20%, τὸ ὁποῖον τυγχάνει αὐτὴ ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου; Καὶ πῶς κατὰ τοιοῦτόν τινα τρόπον προσδιορίζοντες διὰ τὰς διαφόρους ἐπαρχίας τὸ ἀφαιρετέον ποσοστὸν, δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν ἀκριβῶς εἰς τὴν ἀφαίρεσιν ἐκείνου τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον πλεονάζει ἐν τῇ καταναλώσει, ὥστε νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἰσοῤῥοπίαν μεταξὺ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως καὶ συνεπῶς τὴν ἀνατίμησιν τοῦ προϊόντος ἡμῶν; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τόσον ἠσθάνετο τὸ δίκαιον, τὸ ὁποῖον ἔχουσιν οἱ συμπολῖται αὐτοῦ, τόσον εὔλογον εὕρισκε τὴν ἀξίωσιν, ὅπως μὴ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν αὐτὴν φορολογίαν οἱ Κορίνθιοι πρὸς τοὺς Ἠλείους καὶ Μεσσηνίους, ὥστε, καίτοι τυγχάνων μέλος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἐδίστασε νὰ εἴπῃ ἐντεῦθεν, ὅτι τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ Βουλὴ κατ’ ἀνοχὴν ἢ μᾶλλον κατὰ σύστασιν τῆς Κυβερνήσεως, ψηφίσασα χθὲς κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον, εἶναι μέτρον, τὸ ὁποῖον ἀντίκειται οὐ μόνον πρὸς τοὺς γραπτοὺς, ἀλλὰ καὶ πρὸς αὐτοὺς ἔτι τοὺς φυσικοὺς καὶ ἀγράφους νόμους καὶ πρὸς τὸ Σύνταγμα ἡμῶν, εἶναι μέτρον, τὸ ὁποῖον οὐχὶ Βουλὴ οἱαδήποτε, ἀλλ’ οὔτε ὁ Ἀλῆς αὐτὸς εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ λάβῃ. Καὶ εἰς τὴν φωνὴν ταύτην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὴν ὁποίαν ζωηρῶς ἐχρωμάτιζεν ἡ ὀργὴ τῆς ἐξεγηγερμένης συνειδήσεως αὐτοῦ, ὡς πολίτου ἀδικουμένου καὶ ὡς ἀντιπροσώπου ἀδικουμένων πολιτῶν, ἐσιώπων καὶ οὐδὲν ἀντέτασσον καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ συστήσασα τὸ νομοσχέδιον καὶ οἱ ψηφίσαντες ὑπὲρ αὐτοῦ· δικαίως δὲ οὐδὲν ἀντετάσσετο, διότι εὕρισκεν εὔλογα ἡ Βουλὴ τὰ παράπονα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ ἡ σιωπὴ τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς μομφῆς, τῆς ἐξενεχθείσης ἐκ τοῦ στόματος ἑνὸς Ὑπουργοῦ, ἐβάρυνε μόνον ὑμᾶς τοὺς ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου ψηφίσαντας, ἐδικαίωσε δὲ ἡμᾶς, οἵτινες ἀρχῆθεν ἀντετάχθημεν κατὰ τοῦ θεσμοῦ, τὸν ὁποῖον, ἵνα μὴ δώσω εἰς αὐτὸν ἄλλον βαρύτερον χαρακτηρισμὸν, περιορίζομαι νὰ ἀποκαλέσω μόνον πρωτοφανῆ καὶ παράδοξον. Πρὸ ὀλίγου, Κύριοι, ἔλαβον γνῶσιν καὶ ἑτέρας τροπολογίας, ἥτις ἀπὸ ἡμερῶν ἤδη ἔχει ὑποβληθῆ ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, τῆς τροπολογίας τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Βόλου συναδέλφου κ. Σχινᾶ, τὴν ὁποίαν μέχρι τοῦδε δὲν εἶχον ἴδει, εἶναι δὲ δεδικαιολογημένη ἡ παράλειψις αὕτη καὶ ἐμοῦ, ἴσως δὲ καὶ ἄλλων ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι θὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν αὐτὴν μὲ ἐμὲ θέσιν, μὴ λαβόντες ἐγκαίρως γνῶσιν τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Σχινᾶ, διότι εἰς τὸν κυκεῶνα τοῦτον τῶν γνωμῶν καὶ ἰδεῶν, ὅστις ἐδημιουργήθη ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ σταφιδικοῦ ἐκ τῶν διαφόρων νομοσχεδίων καὶ διαφόρων τροπολογιῶν, αἵτινες ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, εὐεξήγητον εἶναι καὶ καθόλου παράδοξον, ἐὰν δὲν ἐλάβομεν γνῶσιν καί τινων ἐκ τῶν τροπολογιῶν τούτων. Οὐχ ἧττον ὑπάρχει τροπολογία τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Βόλου συναδέλφου, ὅστις ἀπὸ λογικῆς καὶ δικαίας καὶ οὗτος ἀπόψεως ὁρμώμενος, ἔκρινε συμφέρον νὰ τροποποιήσῃ τὸ νομοσχέδιον κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ἐπέλθῃ ἡ ἄμεσος καὶ ὁριστικὴ ἀφαίρεσις τοῦ ποσοῦ τοῦ παρακρατουμένου ἀπὸ τὸν παραγωγὸν, ἀλλὰ νὰ ἐπιτραπῇ, ὅπως τὸ ποσὸν τὸ παρακρατηθησόμενον, ἐὰν ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπὸς, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον, τουτέστιν ἡ ἀνατίμησις τοῦ προϊόντος, ἀποδοθῇ εἰς τὸν δικαιούμενον νὰ ἀναλάβῃ αὐτὸ, εἰς τὸν καταβαλόντα αὐτό. Καὶ ἔλαβε πρόνοιαν ἡ τροπολογία τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Βόλου, ὅπως τὸ ποσὸν τὸ παρακρατούμενον κατατίθεται ἐν τοῖς τελωνείοις ὑπὸ διαμετακόμισιν· ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει ἐπέλθῃ ὁ σκοπὸς ὁ ἐπιδιωκόμενος διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ ἀνατιμηθῇ ἡ σταφὶς ἀπό τινος ὡρισμένου σημείου καὶ ἄνω, νὰ ἐπιτρέπηται εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ Β. Διατάγματος νὰ ἐξάγῃ ἀνάλογον πρὸς τὴν ἀνατίμησιν ποσὸν, τὸ δὲ ἐντεῦθεν κέρδος ν’ ἀποδίδηται εἰς τὸν καταβαλόντα τὸ πωληθὲν ποσόν. Εἶπον, Κύριοι, ὅτι εἶναι δικαία ἡ ἄποψις, ἀπὸ τῆς ὁποίας ὡρμήθη ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βόλου συνάδελφος, διότι, ἂν ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἀνατίμησιν διὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς παρακρατήσεως, δὲν βλέπω τί λογικώτερον τούτου, ὅπως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρακρατοῦμεν ἐνταῦθα, ἐν τῷ τόπῳ, χάριν τῆς ἀνατιμήσεως, ἐπιστρέψωμεν εἰς τοὺς ἀρχικοὺς κυρίους αὐτοῦ, καὶ ἐπιτρέψωμεν αὐτοῖς νὰ καρπωθῶσι τὴν ἀξίαν τοῦ πράγματος αὐτῶν. Ἀλλὰ μολονότι δικαία εἶναι ἡ ἄποψις, ἀπὸ τῆς ὁποίας ὡρμήθη ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς τροπολογίας, ἂς ἐξετάσωμεν αὐτὴν καλλίτερον καὶ θὰ ἴδωμεν, ὅτι εὑρισκόμεθα ἀπέναντι διατάξεως ἐντελῶς ἀνεφαρμόστου, καὶ οὐχὶ μόνον ἀνεφαρμόστου, ἀλλὰ διατάξεως, ἥτις, εἴ ποτε ἐφηρμόζετο, ἤθελε τελείως ματαιώσει τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον. Διότι τί ὁρίζεται διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης; Διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης λέγομεν καὶ πιστοποιοῦμεν ἐπισήμως εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς τοῦτο, ὅτι ἔχομεν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἀπόθεμα 50–60–80–100 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα θέλουσι χρησιμεύσει ὡς ἐπικουρία τοῦ ποσοῦ, τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπομεν τὴν ἐξαγωγὴν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Συλλογισθῆτε δὲ, Κύριοι, ἂν αἱ ξέναι ἀγοραὶ, ὑπ’ ὄψιν ἔχουσαι, ὅτι εἶναι ἑτοίμη ἡ ἐπικουρία αὕτη ἐκ τοῦ προϊόντος ἡμῶν, θέλωσι θέσει τὸ ἀληθὲς τίμημα ἐπὶ τοῦ ἐμπορεύματος, ἂν τοὐναντίον δὲν θέλωσιν ὑποτιμήσει αὐτὸ, δὲν θέλωσι καραδοκήσει μέχρι τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ παραγωγὸς θὰ προσέλθῃ εἰς τὸν καταναλωτὴν, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀνάγκην ὁ καταναλωτὴς νὰ σπεύσῃ πρὸς τὸν παραγωγόν. Ἀπὸ διαφόρων ἀπόψεων, Κύριοι, ἐξήτασα τὸ θέμα, καὶ νομίζω, ὅτι κατέδειξα πρὸς ὑμᾶς τὰς ἀτελείας τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰς ἀντιφάσεις, εἰς τὰς ὁποίας περιερχόμεθα, ὑποστηρίζοντες νομοσχέδιον τοιοῦτον, ἀντιφάσεις, αἵτινες δὲν ὀφείλονται οὔτε εἰς ἀπειρίαν, οὔτε εἰς ἔλλειψιν μελέτης τοῦ θέματος ἐκ μέρους τῶν εἰσαγαγόντων τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ αἵτινες ὀφείλονται, ὡς προεῖπον, εἰς αὐτὴν τὴν φύσιν τῶν πραγμάτων, εἰς αὐτὴν τὴν φύσιν τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον, ὡς προεῖπον, εἶναι ἐντελῶς ἀνεπίδεκτον νομοθετικῆς διαῤῥυθμίσεως. Ἀφοῦ δὲ ἅπαξ ἐπελήφθημεν τῆς ῥυθμίσεως τῆς νομοθετικῆς θέματος τοιούτου, ἑπόμενον ἦτο νὰ περιπέσωμεν καὶ εἰς τὰς ἀντιφάσεις καὶ ἀνακολουθίας, ἐν ταῖς ὁποίαις ἤδη εὑρισκόμεθα καὶ τὰς ὁποίας ματαίως προσπαθοῦμεν νὰ ἀπομακρύνωμεν, ὡς ἀναγκαίως παρομαρτούσας εἰς αὐτὴν τὴν ἀρχικὴν ἰδέαν, ἥτις τυγχάνει ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1;

§188ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται ἡ συζήτησις περατωμένη. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου πρώτου ὑπεβλήθησαν 7 τροπολογίαι, αἱ τῶν κ.κ. Γεροκωστοπούλου, Ν. Σχινᾶ, Βελλίνη, Λαμπρινοπούλου, Μυλωνᾶ, Φορέστη καὶ Πετιμεζᾶ· ἐκ τούτων ἡ τοῦ κυρίου Σχινᾶ μοὶ φαίνεται ἀπαράδεκτος, διότι δὲν ὁμιλεῖ περὶ εἰσφορᾶς, οὐδὲ περὶ φόρου, ἀλλὰ περὶ παρακρατήσεως, ἥτις μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ.

§190ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναγνωσθῇ.

§191ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἄρθρον 1. Κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ σταφιδοκάρπου θέλει ἀποταμιεύεσθαι ὑπὸ διαμετακόμισιν ἐν ταῖς ἀποθήκαις τῶν τελωνείων ἐκ τοῦ ἐξαγομένου ποσοῦ καὶ κατὰ τρόπον κανονισθησόμενον διὰ Β. Διατάγματος, 10% μὲν ἐκ τοῦ προϊόντος τῶν ἐπαρχιῶν Κορινθίας, Αἰγιαλείας, Ναυπακτίας καὶ Πατρῶν, 20% δὲ ἐκ τῶν λοιπῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν ἀπὸ τῆς 16 Αὐγούστου 1895 μέχρι τῆς 15 Αὐγούστου 1896.»

§192ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Περιέχεται εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ ψηφιζομένου πρώτου ἄρθρου. Ἂς ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Σχινᾶ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Οὐδεὶς ἐγείρεται). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Μένουσιν ἤδη πρὸς ψηφοφορίαν αἱ λοιπαὶ 5, διότι ἡ τοῦ κ. Γεροκωστοπούλου περιελήφθη εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Βότση. Ἡ κυρία πρότασις περικλείει τρία ζητήματα, ἑπομένως εἶναι σύνθετος, καὶ θὰ ὑποβάλω ταύτην διῃρημένως. Πρῶτον, ἐπὶ τίνος ἐσοδείας θὰ ἐπιβληθῇ ἡ εἰσφορά. Δεύτερον, ποῖον ἔσεται τὸ ποσὸν τῆς εἰσφορᾶς ἐπὶ τοῖς ἑκατόν. Τρίτον, ἀπὸ τίνος χρονικοῦ σημείου θὰ ἀρχίσῃ τοῦ μέτρου ἡ ἐφαρμογή. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου ζητήματος. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ὑπάρχει ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Φορέστη (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ σταφιδοκάρπου τῆς ἐνεστώσης συγκομιδῆς θέλει παραδίδεσθαι ἐν τοῖς τελωνείοις ὡς πρόσθετος φόρος τὸ ⅕ τοῦ ἐξαγομένου ποσοῦ.» Ἀποκλείει τὴν παρελθοῦσαν ἐσοδείαν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Φορέστη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Μένει ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Βότση, καθ’ ἣν ἐπιβάλλεται εἰσφορὰ ἐπὶ τῆς παρελθούσης ἐσοδείας καὶ ἐπὶ τῆς μελλούσης. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ δεύτερον ζήτημα εἶναι, ποῖον ἔσεται τὸ ποσὸν τῆς εἰσφορᾶς ἐπὶ τοῖς ἑκατόν. Ἐπὶ τούτου ὑπάρχουσι δύο τροπολογίαι, ἡ τοῦ κυρίου Μυλωνᾶ, προτείνοντος διάκρισιν μεταξὺ καρποῦ παλαιᾶς καὶ καρποῦ νέας ἐσοδείας, καὶ ἡ τοῦ κ. Βελλίνη, προτείνοντος τὴν μέλλουσαν ἐσοδείαν. Θὰ ἐρωτήσω χωριστά. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μυλωνᾶ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ὑπάρχει ἡ τροπολογία τοῦ κ. Πετιμεζᾶ περὶ ἐπιβολῆς 15% ἐπὶ τῆς παλαιᾶς καὶ νέας ἐσοδείας ἀδιακρίτως. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πετιμεζᾶ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βότση παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§194Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσωμεν τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄν ἔχητε ἀμφιβολίαν, θὰ ἐρωτήσω ἀντιστρόφως. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βότση παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν πρότασιν τοῦ Βότση καὶ ὡς πρὸς τὸ δεύτερον ζήτημα. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ τρίτον ζήτημα: «Ἀπὸ τίνος χρονικοῦ σημείου θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ μέτρου». Ἐπὶ τούτου ὑπάρχουσι τρεῖς τροπολογίαι· ἡ τοῦ κ. Βελλίνη, προτείνοντος «ἀπὸ τοῦ νῦν μέχρι 15 Αὐγούστου 1896», ἡ τοῦ κ. Λαμπρινοπούλου, προτείνοντος «ἀπὸ σήμερον», καὶ ἡ τοῦ κ. Μυλωνᾶ, προτείνοντος «ἀπὸ 1 Ἰουλίου 1895». Καὶ αἱ τρεῖς εἶναι ὅμοιαι, διαφέρουσαι κατὰ τὴν ἔκφρασιν. Θὰ παρακαλέσω τοὺς δύο νὰ ἀποσύρωσι τὰς τροπολογίας των, ὅπως ψηφοφορηθῇ ἡ τρίτη. Θὰ ψηφοφορηθῇ ἡ τοῦ κ. Βελλίνη, ἥτις λέγει, ὡς ἠκούσατε, «ἐπὶ τοῦ ἐξαχθησομένου ἀπὸ τοῦ νῦν μέχρι τῆς 15 Αὐγούστου 1896 σταφιδοκάρπου.»

§196Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς ταύτην τὴν τροπολογίαν δύναται νὰ προταθῇ ὑποτροπολογία ἀντὶ «ἀπὸ τοῦ νῦν» νὰ τεθῇ «ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου».

§197ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βελίνη, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Θὰ ἀναγνωσθῇ ἤδη τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροπολογήθη (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§199ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ συμφέρον αὐτὸ τῆς σταφίδος ἐπιβάλλει νὰ μὴ ὁρισθῇ τι ἀπὸ τοῦδε περὶ τῆς διαθέσεως τοῦ ἐξαχθησομένου ποσοῦ. Πρῶτον διότι τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κανονισθῇ ἀπὸ τοῦδε, καὶ δεύτερον, διότι δὲν γνωρίζομεν, ὁποία ἔσεται ἡ ἐσοδεία ἡ προσεχὴς, ὅπως χαρακτηρίσωμεν τὸ ποσὸν τοῦτο ὡς μὴ δυνάμενον νὰ διατεθῇ πρὸς βρῶσιν ἢ ἑτέραν χρῆσιν. Τὸ σπουδαιότερον θέμα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἡ προσφορὰ τῆς σταφίδος, εἶναι τὸ πῶς πρέπει νὰ διατεθῇ τὸ παρακρατηθησόμενον ποσὸν, ὅπως ὁ θεσμὸς ἀποβῇ ὠφέλιμος εἰς τὴν σταφίδα. Ἔχω ῥιζικωτέραν γνώμην περὶ τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως τοῦ ποσοῦ τούτου. Νομίζω, ὅτι ἡ κρίσις, ἥτις ἐνέσκηψεν ἐπὶ τῆς σταφίδος, δὲν εἶναι προσωρινή· ἡ φύσις αὐτὴ τοῦ προϊόντος, ἡ μεταβολὴ, ἥτις προῆλθεν εἰς τὴν ἐν γένει διεύθυνσιν τοῦ ἐμπορίου ἐν Εὐρώπῃ, παρουσιάζει τι τὸ ἐπικίνδυνον καὶ τὸ λεπτὸν ὡς πρὸς τὴν ἐν γένει κατανάλωσιν. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ σταφὶς ἡμῶν ἀποτελεῖ εἶδος μονοπωλίου, ἐνέχοντος πολλοὺς κινδύνους καὶ δυναμένου νὰ ἐπιφέρῃ βλάβην εἰς τὴν παραγωγὴν διαφόρων προϊόντων, διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῆς καταναλώσεως αὐτῆς εἰς πολλὰ Εὐρωπαϊκὰ Κράτη. Ὅπως π. χ. ἐπήνεγκεν ἐν Γαλλίᾳ εἰς τὴν παραγωγὴν τῶν οἴνων, τὸ αὐτὸ δύναται νὰ συμβῇ καὶ ἀλλαχοῦ, εἰς τὰ προϊόντα τῆς Ρωσσίας π. χ. διὰ τὰς ἀμυλώδεις καὶ ζακχαρώδεις ὕλας, τὰς ὁποίας μεταχειρίζονται πρὸς παραγωγὴν οἰνοπνευμάτων. Τὸ αὐτὸ καὶ ἐν Αὐστρίᾳ καὶ ἄλλαις χώραις. Εἶπον τοῦτο, ἵνα ὑποδείξω εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, δι’ οὓς θεωρῶ ἀναγκαίαν τὴν λῆψιν ῥιζικωτέρου μέτρου ὑπὲρ τῆς σταφίδος· διότι φοβοῦμαι, ὅτι αὕτη, εἴτε διὰ τὸν ἕνα εἴτε διὰ τὸν ἕτερον λόγον, θὰ ἀπαντᾷ περιοδικῶς κινδύνους καὶ καταδιωγμοὺς ἐν ταῖς χώραις τῆς καταναλώσεως αὐτῆς. Ὡς κατεδείχθη, ἐν Γαλλίᾳ ἐθεωρήθη ἐπιβλαβὴς διὰ τὴν κατανάλωσιν τῶν οἴνων· τοῦτ’ αὐτὸ ἐνδέχεται νὰ ἴδωμεν καὶ ἐν Ρωσσίᾳ, ὅπου ἐνδέχεται ἐπίσης νὰ θεωρηθῇ ἐπιβλαβὴς εἰς τὴν παραγωγήν της. Καὶ ἂν ἀκόμη συνωμολογεῖτο σύμβασις καὶ δὲν ἐπήρχοντο δυσκολίαι εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τῆς σταφίδος ἐν Ρωσσίᾳ, ἠδυνάμεθα νὰ διατρέξωμεν ἄλλους κινδύνους ἐσωτερικῆς φορολογίας, διὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ρωσσία δὲν ἀναλαμβάνει ὑποχρεώσεις πρὸς ἡμᾶς. Τοιαύτην καταδίωξιν, οἵαν βλέπομεν σήμερον ἐν Ἀμερικῇ, δυνάμεθα νὰ ἴδωμεν αὔριον καὶ ἐν Γερμανίᾳ καὶ Αὐστρίᾳ. Διὰ νὰ δυνηθῶμεν ἑπομένως νὰ προασπίσωμεν τὴν κατανάλωσιν τοῦ προϊόντος τούτου ὄχι δι’ ἐφέτος μόνον, ἀλλὰ διὰ πάντοτε, ἔχομεν ἀνάγκην νὰ λάβωμεν ῥιζικώτερόν τι μέτρον, τὸ ὁποῖον νὰ μᾶς ἐπιτρέπῃ νὰ παρακρατῶμεν ποσόν τι ἐκ τῆς παραγωγῆς τῆς σταφίδος, ὁσάκις βλέπωμεν ὑπερβάλλουσαν τὴν παραγωγὴν ταύτην καὶ ὁσάκις βλέπωμεν ὅτι δι’ οἱονδήποτε λόγον δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ εὕρῃ ἡ παραγωγὴ ἀνάλογον κατανάλωσιν. Ἔχομεν ἀνάγκην τοῦ μέτρου τούτου, διότι, ὁσάκις ἡ παραγωγὴ ἡμῶν παρουσιάζηται ἐλάσσων τῆς καταναλώσεως, δυνάμεθα οὐ μόνον νὰ μὴ παρακρατήσωμεν, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν, καὶ τὸ τυχὸν παρακρατηθὲν κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη ποσὸν νὰ δυνάμεθα νὰ τὸ διαθέσωμεν εἰς πλήρωσιν τῆς παρουσιαζομένης ἐλλείψεως. Ἔχομεν ἀνάγκην τοιούτου μέτρου, τὸ ὁποῖον ἐν τῇ παραγωγῇ καὶ καταναλώσει τῆς σταφίδος ἡμῶν νὰ παρίσταται ὡς εἶδος δικλῖδος; δυνάμενον νὰ θέτῃ ἐν ἰσοῤῥοπίᾳ τὴν παραγωγὴν πρὸς τὴν κατανάλωσιν. Τοιαύτην ῥιζικωτέραν ἔχων γνώμην, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει ἀπὸ σήμερον νὰ ὁρίσωμεν πῶς θὰ διατεθῇ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θ’ ἀποτελέσῃ τὴν εἰσφορὰν, τὴν ὁποίαν ψηφίζομεν, ἀλλὰ ν’ ἀφήσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο, ὅπως τὸ μελετήσωμεν μᾶλλον ἐπισταμένως, ὅπως τὸ ἐξετάσωμεν μετὰ περισσοτέρας ἀνέσεως ἐν τῇ προσεχεῖ συνόδῳ τῆς Βουλῆς. Ὅ,τι δήποτε καὶ ἂν ἀποφασίσωμεν σήμερον, θὰ ἦναι βεβιασμένον, θὰ ἦναι ἄνευ τῆς δεούσης μελέτης, ἄνευ ἴσως καὶ τῆς δεούσης ψυχραιμίας. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι τὸ ἄρθρον 2 πρέπει νὰ συνταχθῇ κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον: «Τὸ ποσὸν τοῦτο θέλει ἐναποτίθεσθαι εἴτε ἐν ἀποθήκαις τοῦ Τελωνείου εἴτε ἐν εἰδικαῖς ἀποθήκαις, καὶ φυλάττεσθαι ἐν αὐτῷ μέχρις οὗ δι’ ὁριστικοῦ νόμου, ψηφισθησομένου κατὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον τῆς Βουλῆς, ἀποφασισθῇ ὁ τρόπος τῆς διαθέσεως αὐτοῦ ὑπὲρ τῆς προστασίας τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἀναπτύξεως τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος.» Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου καὶ ἡ πρότασίς μου. Δὲν ἠξεύρω ἂν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς θὰ θελήσῃ νὰ θέσῃ αὐτὴν εἰς ψηφοφορίαν, ἢ θὰ νομίσῃ ὅτι πρέπει νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ καὶ εἶτα τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν.

§200Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅλα τὰ ζητήματα, Κύριοι, τὰ ὁποῖα γεννῶνται ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, συνεζητήθησαν ἐν ἐκτάσει· ἐκεῖνο δὲ, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς, ἔχει σπουδαιοτάτην σημασίαν, καὶ διὰ τοῦτο ἀναγκάζομαι νὰ λάβω τὸν λόγον. Ἐὰν ἐγίνετο δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ ἐξ Ἄρτης Βουλευτοῦ, ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου ἤθελεν ἐκλείψει ἐντελῶς. Ἐὰν ἐπιτραπῇ νὰ ἔχωμεν ὅλον τὸ ποσὸν τὸ παρακρατηθησόμενον εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ξένων ἀγορῶν, τότε δὲν θὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀνατίμησις τῶν τιμῶν, τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν διὰ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ ποσοῦ τοῦ διδομένου εἰς τὴν κατανάλωσιν. Ἐπρότεινεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς, ἵνα, ἂν ἐπέλθῃ θεομηνία τις ἢ περιορισθῇ ἡ παραγωγὴ ἐξ οἱουδήποτε λόγου, δυνάμεθα τότε νὰ ἐξαγάγωμεν αὐτὸ τὸ ποσόν. Ἐὰν ἐπέλθῃ αὐτὴ ἡ θεομηνία, θὰ ἐπέλθῃ μέχρι τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, διότι τὸ προϊὸν πλησιάζει εἰς τὴν συγκομιδὴν, ἐὰν δὲ μόνον δι’ αὐτὸ τὸ μικρὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον μᾶς χωρίζει ἀπὸ τὴν συγκομιδὴν, ἀποφασίσωμεν νὰ κάμωμεν αὐτὴν τὴν ἐπιφύλαξιν, τότε ποῖος θ’ ἀποφασίσῃ νὰ ἀγοράσῃ τὸ προϊὸν ἡμῶν, τὸ ὁποῖον θὰ μείνῃ μετὰ τὴν παρακράτησιν, ὅταν πᾶς τις γνωρίζῃ, ὅτι ἐνταῦθα ὑπάρχει, ὡς εὐφυῶς εἶπεν ἀξιότιμος συνάδελφος, μία ἐφεδρεία, ἑτοίμη νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν κατανάλωσιν; Μίαν παρατήρησιν θὰ κάμω. Ὁ κ. Βότσης προτείνει, ὅπως ἀπαγορεύηται ἡ διάθεσις τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν εἴτε πρὸς βρῶσιν εἴτε πρὸς βιομηχανίαν, καὶ ἐπιτρέπηται μόνον ἡ διάθεσις αὐτοῦ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς βιομηχανίαν. Τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθὸν, διότι τοῦτο βλάπτει πρῶτον τὴν βιομηχανίαν τὴν ἐσωτερικήν. Διότι ἡ ἐξωτερικὴ βιομηχανία θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνῃ ἐξ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ τοῦ παρακρατηθησομένου εἰς τιμὰς βεβαίως κατωτέρας, ἐνῷ ἡ βιομηχανία τοῦ ἐσωτερικοῦ δὲν θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ θὰ λαμβάνῃ ἐκ τοῦ ἄλλου ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ πωλῆται εἰς ἀνωτέρας τιμάς. Ἡ βιομηχανία ἡμῶν λαμβάνει ἤδη σταφιδόκαρπον, ὅσος ἀναγκαιοῖ εἰς αὐτὴν, καὶ ἀκριβῶς διὰ τοῦτο λέγομεν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ κατανάλωσις τοῦ ποσοῦ τούτου καὶ εἰς τὴν βιομηχανίαν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, διότι δὲν ἐπαρκεῖ πρὸς κατανάλωσιν αὐτοῦ ἡ ἐσωτερικὴ βιομηχανία. Ἡ βιομηχανία ἡ ἐσωτερικὴ καταναλίσκει ἓν ποσὸν, καὶ τὸ αὐτὸ ποσὸν θὰ καταναλώσῃ καὶ μετὰ τὴν παρακράτησιν, ὥστε δὲν ἔχει νὰ ζημιωθῇ ἐκ τούτου. Λοιπὸν νομίζω, Κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ἡ κατανάλωσις τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ καὶ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ καὶ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ πρὸς βιομηχανίαν, ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι τοῦτο δὲν παραβλάπτει καὶ τὴν παραγωγὴν τῶν σταφυλῶν, διότι ἡ βιομηχανία μας εἶναι γνωστὸν πόσον ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος θὰ καταναλώσῃ. Ἡ τροπολογία ἡ ἰδική μου ἔχει καὶ ἄλλον σκοπὸν, νὰ ἀποδοθῇ τὸ τίμημα τὸ ἐκ τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ εἰς μίαν Τράπεζαν Σταφιδικήν.

§201ΒΟΤΣΗΣ. Θὰ ἀποδοθῇ εἰς τὸ σταφιδικὸν ταμεῖον.

§202Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Περὶ σταφιδικοῦ ταμείου δὲν δύναται νὰ γείνῃ συζήτησις, διότι περὶ τοιούτου δὲν γίνεται λόγος. Θὰ δοθῇ εἰς Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ ταμεῖον ἀμύνης, περὶ Σταφιδικῆς δὲ Τραπέζης εἴχομεν πρότασιν καὶ τοῦ κ. Σιμοπούλου καὶ ἰδικήν μου.

§203ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον προορίζει τὴν Κυβέρνησιν ὡς μέλλουσαν νὰ διαχειρισθῇ τὸ ταμεῖον.

§204ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ Δημόσιον θὰ διαχειρισθῇ προσωρινῶς, μέχρις οὗ παραλάβῃ τὴν διεύθυνσιν τὸ ταμεῖον.

§205ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μέχρι τοῦδε ὅμως οὐδεμία δήλωσις ἐγένετο παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν θέλῃ νὰ ἀναλάβῃ τὸ ταμεῖον αὐτό.

§206Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παραλάβῃ τὸ πρᾶγμα ἐν τοῖς τελωνείοις, νὰ πωλήσῃ αὐτὸ καὶ διατηρήσῃ τὸ τίμημα μέχρις οὗ συστηθῇ τὸ ταμεῖον. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ προστεθῇ, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ δοθῇ εἰς τὴν συστηθησομένην Τράπεζαν.

§207ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἂν οὔτε Ταμεῖον συστηθῇ οὔτε Τράπεζα;

§208Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τότε θὰ μείνῃ εἰς τὸ Δημόσιον.

§209ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διὰ μεταγενεστέρου νόμου πρέπει νὰ ἀποφασισθῇ εἰς ποῖον θὰ ἀποδοθῇ ἡ εἰσφορὰ αὕτη.

§210Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡμεῖς, ἂν ἀποδεχώμεθα τὴν παρακράτησιν, ἀποδεχόμεθα αὐτὴν ὑπὸ τὸν ὅρον, τὸ χρῆμα νὰ μὴ δοθῇ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἰσφέρουν τὸ προϊόν αὐτό· ἐὰν λείψῃ τοῦτο, δὲν ἀποδεχόμεθα τὴν παρακράτησιν οὔτε ἐγώ, οὔτε οὐδεὶς ἕτερος. Πρέπει λοιπὸν νὰ καθορισθῇ ἀπὸ τοῦδε, ποῦ θὰ μείνῃ τὸ χρῆμα.

§211ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τὴν θεμελιώδη ἰδέαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καλαβρύτων οὐδεμία ὑπάρχει διαφωνία· πάντες ἐψηφίσαμεν τὸ μέτρον τῆς εἰσφορᾶς, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι τὸ εἰσαχθησόμενον εἶδος θὰ ἀνήκῃ εἰς τοὺς παραγωγούς. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἐξήγησις, ἥτις ἐδόθη παρὰ διαφόρων. Τώρα ἔρχεται τὸ ζήτημα: Θὰ λύσωμεν ἀπὸ τοῦδε κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἀνήκῃ εἰς αὐτοὺς, ἢ δὲν δυνάμεθα νὰ μελετήσωμεν τὸ ζήτημα σήμερον; Πρέπει ἀπὸ τοῦδε ν’ ἀποφασίσωμεν ὅτι θὰ σχηματισθῇ Σταφιδικὴ Τράπεζα, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ δοθῇ ἡ εἰσφορὰ αὕτη, ἢ θὰ δοθῇ τὸ ἀντίτιμον αὐτῆς μετὰ πώλησιν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως; Πρέπει νὰ σχηματισθῇ ταμεῖον ἀμύνης, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ δοθῇ εἴτε τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος εἴτε τὸ ἀντίτιμον, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπραχθῇ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως; Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα πρῶτον, ἐὰν ἦναι ἁρμοδία ἡ Κυβέρνησις νὰ πωλήσῃ τὸ εἶδος τοῦτο, ἢ ἁρμοδιώτερος θὰ ἦναι ἄλλος; ἐὰν πρέπῃ νὰ πωληθῇ ἀμέσως, καὶ κατὰ τίνα τρόπον; ἐὰν πρέπῃ νὰ σχηματίσωμεν Τράπεζαν, καὶ ὑπὸ τίνας ὅρους; ἐὰν πρέπῃ νὰ σχηματίσωμεν ταμεῖον ἀμύνης καὶ ὑπὸ τίνας ὅρους νὰ σχηματίσωμεν αὐτό; Ὅπως λύσωμεν αὐτὰ τὰ ζήτημα ὅλα, δὲν εἴμεθα ἐν καιρῷ σήμερον, καὶ διὰ τοῦτο ἐπρότεινα, ὅπως μέχρι τῆς προσεχοῦς συνόδου ὁ σταφιδόκαρπος ὁ εἰσενεχθησόμενος μένῃ ἐν ταῖς ἀποθήκαις τοῦ Δημοσίου, τὰς ὁποίας τὸ Δημόσιον ὁπωςδήποτε θὰ εὕρῃ, καὶ ὅταν εἰς τὴν ἐρχομένην σύνοδον θὰ δυνηθῶμεν ἀνέτως νὰ μελετήσωμεν τὰ ζητήματα, τότε θ’ ἀποφασίσωμεν ἐὰν πρέπῃ νὰ σχηματίσωμεν Τράπεζαν ἢ ἄλλο τι καταλληλότερον...

§212Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι τροπολογία, τὴν ὁποίαν προβάλλετε τώρα.

§213ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε καὶ ὁ κ. Καβαλλιεράτος, καὶ τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξα καὶ ἐγώ... Τότε θ’ ἀποφασίσωμεν ἐὰν πρέπῃ νὰ σχηματίσωμεν ταμεῖον ἀμύνης, ἢ ἐὰν ἦναι καλλίτερον ν’ ἀφήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ πωλήσῃ τὸν σταφιδόκαρπον καὶ νὰ διανείμῃ τὸ ἀντίτιμον αὐτοῦ εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς· τότε θ’ ἀποφασίσωμεν ὅλα ταῦτα. Σήμερον δὲν δυνάμεθα.

§214ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν γνωρίζωμεν ταῦτα, δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν.

§215ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐκτὸς ἐὰν θέλωμεν νὰ δώσωμεν ὑπόσχεσιν, ὅτι θὰ μείνωμεν μέχρι τέλους Αὐγούστου. Ἐπειδὴ δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι δὲν δυνάμεθα μήτε εἰς ταμεῖον ἀμύνης μὴ ὑπάρχον νὰ δώσωμεν τὴν εἰσφοράν, μήτε εἰς μίαν Τράπεζαν μὴ ὑπάρχουσαν, μήτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὴν ἀφήσωμεν, διότι τότε μεταβάλλεται εἰς φόρον. Τοῦτο μὲ παρεκίνησε νὰ ἀναπτύξω πρότασιν ὑποβληθεῖσαν εἰς τὴν Βουλήν, καὶ νὰ προτείνω ὑποτροπολογίαν τινά.

§216ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἄλλο ζήτημα εἶναι πότε καὶ πῶς πρέπει νὰ κανονισθῶσι τὰ τῶν ἠθικῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα θὰ παραλάβουν ἀπὸ τὰς χεῖρας τοῦ Δημοσίου τὴν σταφίδα αὐτὴν ἢ τὸ ἀντίτιμον αὐτῆς καὶ πρὸς τίνα σκοπὸν θὰ χρησιμοποιήσουν αὐτό, καὶ ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα, τί πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἀπὸ τοῦδε ἐν τῷ νόμῳ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάθεσιν τοῦ ποσοῦ, ὅπερ θὰ προέλθῃ ἐκ τῆς εἰσφορᾶς. Νομίζω, ὅτι μετὰ τὸ ποσὸν, ὅπερ πρέπει νὰ ἀφαιρεθῇ ἐκ τῆς κυκλοφορίας πρὸς βελτίωσιν τῶν τιμῶν, τὸ σπουδαιότερον ζήτημα εἶναι τὸ τοῦ καθορισμοῦ τοῦ εἴδους καὶ τῆς διαθέσεως τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἀφῃρέθη ἐκ τῆς κυκλοφορίας διὰ τῆς εἰσφορᾶς. Νομίζω ἀληθῶς, ὅτι τὸ ἐμπόριον, ὅπερ ἐργάζεται ἐπὶ τῆς ζητήσεως καὶ τῆς προσφορᾶς, πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὄχι μόνον πόσον ποσὸν σταφίδος θὰ ὁρισθῇ ἢ μέχρι τίνος ποσοῦ θὰ ὁρισθῇ νὰ παρακρατηθῇ, ἀλλὰ καὶ εἰς τίνα σκοπὸν θὰ χρησιμεύσῃ τὸ ποσὸν, ὅπερ θὰ παρακρατηθῇ, ἀναγκαιότατον δὲ πρὸς ἐπίτευξιν τῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα ἐπιδιώκομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν θὰ προσενεχθῇ πρὸς βρῶσιν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§217ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αὐτὸ ὑπάρχει.

§218ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν διὰ τίνος μέτρου θὰ ἐξασφαλισθῇ αὐτό.

§219ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἴμεθα πάντες σύμφωνοι ὡς πρὸς αὐτὸ, ὅτι πρέπει δηλονότι νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ πρὸς βρῶσιν πώλησις. Δὲν μένει λοιπὸν ἄλλο ἢ ἡ χρησιμοποίησις τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν, καὶ ζήτημα γεννᾶται, ἂν πρέπῃ μόνον ἐν τῷ ἐξωτερικῷ νὰ χρησιμοποιηθῇ ἢ καὶ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ πρὸς μεταποίησιν εἰς οἶνον ἢ οἰνοπνεύματα. Εἶμαι σύμφωνος μετὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καλαβρύτων, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀποκλεισθῇ ἡ βιομηχανία ἡ ἐντοπία τοῦ διαγωνισμοῦ πρὸς ἀπόκτησιν τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ, διότι ἔχομεν ἀποδείξεις, ὅτι μέγα ποσὸν σταφίδος ἐχρησιμοποίησεν αὕτη μέχρι τοῦδε λόγῳ εὐθηνίας, καὶ ὅτι ἐξ αὐτοῦ τοῦ οἰνοπνεύματος, τοῦ παραγομένου ἐκ σταφίδος, κατὰ τὴν γνώμην τινῶν, ἐπιτυγχάνεται καλὸν κονιάκ. Ἄν λοιπὸν τοιαύτη βιομηχανία ηὐδοκίμησε μέχρι τοῦδε, δὲν θὰ ἦναι ἀζήμιον εὐθηνὴ σταφὶς ἐν μεγάλῃ ποσότητι νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν αὐτήν. Ἡ παρακράτησις θὰ ὑπερτιμήσῃ τὴν σταφίδα τόσον, ὥστε δὲν θὰ χρησιμεύῃ εἰς ἀπόσταξιν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, καὶ δὲν θ’ ἀγοράζηται ἐν τῇ ἐλευθέρᾳ ἀγορᾷ. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, ὅπερ ἐπεκράτησεν ἐν τῇ συντάξει τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι τὸ νὰ μὴ ἐγερθῶσι παράπονα ἐκ μέρους τῶν οἰνοπαραγωγῶν ἢ τῶν ἀποσταζόντων τὰ στέμφυλα, ὅτι διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ αὐτοῦ ἐκ τῆς σταφίδος, ἡ ὁποία, παρεμβάσει τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, παρακρατεῖται καὶ εἰς εὐθηνὴν τιμὴν προσφέρεται εἰς τὴν βιομηχανίαν αὐτὴν τῶν οἰνοπνευμάτων, ζημιοῦνται αὐτοί. Ἐὰν τοιαύτη ἀντίῤῥησις δὲν ὑφίσταται, βεβαίως ἔπρεπε νὰ μὴ ἀποκλεισθῇ ἡ ἐντοπία βιομηχανία τοῦ διαγωνισμοῦ πρὸς ἀγορὰν καὶ χρησιμοποίησιν τῆς σταφίδος ταύτης. Ἡ Βουλὴ θ’ ἀποφασίσῃ, ἂν νομίζῃ, ὅτι εἶναι ἀζήμιον τοῦτο εἰς τὴν οἰνοπαραγωγὴν ἢ εἰς τὴν στεμφυλαπόσταξιν, καὶ ὅτι πρέπει νὰ μὴ τεθῇ ὁ περιορισμὸς αὐτός. Ἂν ὅμως ἤθελεν ἐπιτραπῆ ἡ χρησιμοποίησις τῆς παρακρατηθείσης σταφίδος μόνον ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, παρατηρῶ, ὅτι θὰ ἦναι οὐ μικρὰ ἡ δυσκολία πρὸς ἐξασφάλισιν αὐτῆς τῆς χρησιμοποιήσεως, δηλαδὴ πρὸς μεταφορὰν αὐτῆς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς ἀπόσταξιν, ἄνευ κινδύνου τοῦ νὰ χρησιμοποιηθῇ πρὸς ἄλλας χρήσεις, δηλαδὴ πρὸς βρῶσιν.

§220ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ.....

§221ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Σεῖς λέγετε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅπερ προτείνετε, ὅτι πρέπει νὰ μεταβάλληται εἰς μάζαν, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ κοινῶς ἐπικρατοῦσα ἰδέα, διότι τότε δὲν ὑπάρχει φόβος, ὅτι θὰ χρησιμοποιηθῇ πρὸς βρῶσιν, ὅπερ ὅλοι θεωροῦμεν ἐπιζήμιον, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι διὰ τὴν σταφίδα εἶναι λίαν ἐπικίνδυνον νὰ μεταποιηθῇ καὶ μεταφερθῇ ὡς μάζα εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§222ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Δὲν ἐννοῶ πῶς δύναται νὰ γείνῃ μάζα· διότι, ἐὰν τὴν ἀναμίξωμεν μὲ ἄλλας ὕλας καὶ μὲ νερὸ, θὰ τρέχῃ ἀπ’ ἐδῶ ἕως εἰς τὸ Φάληρον. Εἶναι πλαγία καταστροφὴ αὐτό.

§223ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω ἐκτὸς τούτου, ὅτι εἰς μάζαν δὲν θὰ δύναται νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Ρωσσίαν ἡ σταφὶς, διότι, ἂν εἰς μάζαν μεταβληθῇ καὶ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Ρωσσίαν, εἰς τὸ τελωνεῖον εὐθὺς θὰ γεννηθῇ τὸ ζήτημα, εἰς τί χρησιμοποιεῖται ἡ σταφὶς αὕτη, ἢ εἰς μάζαν μεταπεποιημένη καὶ ἄχρηστος εἰς βρῶσιν;

§224ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς θὰ γείνῃ ἡ μάζα;

§225ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ ἀγνοῶ.

§226ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Δὲν εἶναι ἐπιδεκτικὴ ἡ σταφὶς νὰ γείνῃ μάζα. Νὰ μᾶς ὑποδείξουν κατὰ τίνα τρόπον δύναται νὰ γείνῃ μάζα. Ἀντὶ νὰ λέγωμεν μάζα καλλίτερα νὰ εἴπωμεν καταστροφή.

§227ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ προβάλλω ὄχι μόνον τὸν κίνδυνον τῆς μεταποιήσεως εἰς μάζαν, ὃν ὅμως δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσω, ἂν δηλαδὴ καὶ πῶς δύναται εὐθηνὰ καὶ ἀβλαβῶς, χωρὶς τουτέστι νὰ καταστραφῇ ἡ ποιότης τῆς σταφίδος ἔστω καὶ δι’ οἰνοπνευματοποιΐαν, ἀλλὰ προβάλλω καὶ ἄλλον σπουδαῖον κίνδυνον ἐκ τῆς σταφιδομάζης αὐτῆς. Εἰς Ρωσσίαν θὰ ἐπιτραπῇ ἀτελὴς διὰ δεκαετίαν ἡ εἰσαγωγὴ τῆς σταφίδος, ἂν συνομολογηθῇ ἡ μετὰ τῆς Ρωσσίας σύμβασις. Γνωστὸν εἶναι, ὅτι ἐλευθέρως καὶ ἀπροσκόπτως ἐν Ρωσσίᾳ κυκλοφορεῖ πρὸς βρῶσιν, καθ’ ἣν ὅμως ἡμέραν ἤθελε πιστοποιηθῆ ὅτι χρησιμοποιεῖται ἡ εἰσαγομένη ἑλληνικὴ σταφὶς καὶ εἰς οἰνοποιΐαν καὶ οἰνοπνευματοποιΐαν, παρὰ τὰς ἰσχυούσας ἀπαγορεύσεις καὶ τὰ ἐναντία συμφέροντα, βεβαίως θὰ ἀπαγορευθῇ. Τοιαύτη μάζα, εἶναι καθαρὰ ὁμολογία, ὅτι εἰσάγεται δι’ οἰνοποίησιν ἢ οἰνοπνευματοποίησιν μόνον. Ἀλλὰ πρὸς οἰνοπνευματοποιΐαν δὲν θέλει ἐπιτραπῆ ποσῶς ἡ χρησιμοποίησις, ἀλλὰ καὶ διὰ μεταποίησιν εἰς οἶνον, διότι καὶ αὐτὸ ὑποβλέπεται ἐν Ρωσσίᾳ. Πρέπει διὰ τοῦτο μεγάλῃ νὰ καταβληθῇ προσοχὴ ἐπὶ τοῦ ζητήματος κατὰ τίνα τρόπον θὰ δυνάμεθα τὴν παρακρατηθησομένην σταφίδα νὰ τὴν διαθέτωμεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, χωρὶς μὲν νὰ τρέχωμεν τὸν κίνδυνον νὰ ἴδωμεν αὐτὴν χρησιμεύουσαν πρὸς βρῶσιν, ἀλλὰ καὶ χωρὶς νὰ προκαλέσωμεν ἐν Ρωσσίᾳ τὴν ἀντίδρασιν τῶν ἀρχῶν εἰς αὐτὰ τὰ πρῶτα βήματα τῆς εἰσαγωγῆς της καὶ προκαλέσωμεν τὴν κατ’ αὐτῆς ἀντίδρασιν τῶν ἀντιζήλων βιομηχανιῶν καὶ τῶν ἀρχῶν. Προτιμῶ συνεπῶς νὰ μὴ ὁρισθῇ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων, νὰ μεταποιῆται δηλαδὴ εἰς μάζαν πρὶν ἐξαχθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, ἀντὶ τούτου δὲ νὰ σκεφθῇ τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τίνα τρόπον ἄλλον δυνάμεθα ν’ ἀποφύγωμεν τοὺς κινδύνους αὐτοὺς, ἢ, ἂν δὲν ᾖναι δυνατὸς ἄλλος τρόπος, πῶς ἄλλως δυνάμεθα νὰ παρακολουθῶμεν τὴν ἐξαχθεῖσαν σταφίδα, ὅπως μὴ δίδεται εἰς κατανάλωσιν διὰ βρώσεως. Ὡς πρὸς τὰ ἄλλα μέρη τοῦ ἄρθρου, παρατηρῶ ὅ,τι καὶ πρὶν, ὅτι δηλ. πρέπει νὰ περιληφθῇ διάταξις, ἡ ὁποία νὰ ἐξουσιοδοτῇ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα φροντίσῃ περὶ τῆς ἐνοικιάσεως τῶν ἀποθηκῶν, τῆς ἀποθηκεύσεως καὶ τῆς συντηρήσεως τοῦ σταφιδοκάρπου διὰ διορισμοῦ ὑπαλλήλων, καὶ συγχρόνως νὰ δαπανᾷ πρὸς τοῦτο, προκαταβάλλων, ἐννοεῖται, καὶ ἀναλαμβάνων ἐκ τῶν πρώτων ἐσόδων τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐδαπάνησεν.

§228ΒΟΤΣΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§229ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ δοθῇ μεγάλη προσοχὴ, Κύριοι, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐὰν στείλωμεν σταφίδα ἐκ τῆς παρακρατηθησομένης εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, ὑπάρχει κίνδυνος, ὅτι δύνανται νὰ μεταχειρισθῶσιν αὐτὴν πρὸς βρῶσιν, καὶ ἑπομένως δὲν ἐκπληροῦται ὁ ὑπὸ μελέτην σκοπός. Ἄν ἀφ’ ἑτέρου θελήσωμεν νὰ καταστήσωμεν αὐτὴν ἀνίκανον πρὸς βρῶσιν καὶ μεταβάλωμεν διὰ πιέσεως εἰς μάζαν ἢ ἀναμίξωμεν μὲ διάφορα ὀξέα, τότε οὐδὲν ἐργοστάσιον, κατασκευάζον οἶνον σταφιδίτην ἢ οἰνόπνευμα, ἤθελεν ἀγοράσει αὐτὴν, καθόσον ἡ οὕτω μεταβεβλημένη σταφὶς οὐ μόνον ἀπόλλυσι τὰς ἰδιότητας πρὸς παραγωγὴν καλοῦ σταφιδίτου οἴνου, ἀλλὰ καὶ πρὸς παραγωγὴν ἁγνοῦ οἰνοπνεύματος· ἐξ οὗ προκύπτει, ὅτι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δὲν δυνάμεθα ν’ ἀποστείλωμεν αὐτὴν, εἰς δὲ τὸ ἐσωτερικὸν ἀπαγορεύεται νὰ διατεθῇ πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν, ἄρα καταντᾷ ἄχρηστος καὶ ἄνευ ἀξίας, καὶ ἑπομένως ἐξ αὐτῆς δὲν θὰ συνάξωμεν τίποτε, ὥστε νὰ σχηματίσωμεν τὸ Σταφιδικὸν Ταμεῖον, περὶ οὗ παρακατιόντες λέγομεν. Τοῦτο δὲ ἀκριβῶς τὸ ζήτημα ὀφείλομεν νὰ λύσωμεν, πῶς θὰ διαθέσωμεν τὸ ποσὸν τοῦτο. Ἀφοῦ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, ὡς προείρηται, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῇ, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀντιστρέψωμεν τοὺς ὅρους, καὶ φροντίσωμεν πῶς νὰ διαθέσωμεν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν. Οὕτω δὲ μόνον τὸ ποσὸν τοῦτο δύναται ν’ ἀποφέρῃ τὰ ἀνάλογα χρήματα.

§230ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μὴ πλανώμεθα, Κύριοι. Ἄν τὸ ἄρθρον 2 τῆς προτάσεως νόμου τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πατρῶν Βουλευτοῦ ψηφισθῇ, ὡς ἔχει, ἄλλη διέξοδος δὲν ὑπολείπεται ἢ ν’ ἀποδεχθῶμεν τὴν σχετικὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πάλλης Βουλευτοῦ περὶ καταστροφῆς τοῦ εἰσενεχθησομένου ἢ παρακρατηθησομένου ποσοῦ σταφιδοκάρπου. Ἀφοῦ ἀπαγορεύεται ἡ διάθεσις αὐτοῦ πρὸς βρῶσιν ἔν τε τῷ ἐσωτερικῷ καὶ τῷ ἐξωτερικῷ, ἀπαγορεύεται δὲ καὶ ἡ πρὸς οἱανδήποτε βιομηχανικὴν αὐτοῦ χρῆσιν διάθεσις ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, τί ὑπολείπεται τότε; ἡ διάθεσις αὐτοῦ πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Ἀλλὰ ποῦ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῇ εἰς τοιαύτην χρῆσιν ποσὸν σταφιδοκάρπου ἐξ 80 ἑκατομμυρίων λιτρῶν, εἰς ὅσον πιθανὸν νὰ συμποσωθῇ ἡ ὑπὸ τὸν τύπον εἰσφορᾶς ἐπιβαλλομένη νῦν παρακράτησις; Ἐγὼ τοὐλάχιστον μετὰ τὸν ἀποκλεισμὸν τῆς σταφίδος ἐκ τῆς χρήσεως αὐτῆς εἰς οἰνοποιΐαν ἐν Γαλλίᾳ, οὐδαμοῦ δύναμαι ν’ ἀνεύρω ἀγορὰν δυναμένην νὰ καταναλώσῃ τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος ποσὸν εἰς χρῆσιν βιομηχανικήν. Πλὴν, καὶ ἐὰν ἐξευρίσκετο τοιαύτη ἀγορὰ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, πῶς θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐξαγάγωμεν τὸ παρακρατηθησόμενον ποσὸν εἰς αὐτήν; Ἡ εἰς μάζαν μετατροπὴ αὐτοῦ καὶ ἀποστολὴ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, εἶναί τι ὅλως ἀμήχανον, καθόσον, ὡς ἠκούσατε ἤδη παρ’ ἄλλων, καὶ ἐγὼ δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας παρ’ εἰδικῶν ἀνδρῶν περὶ τὰ τοιαῦτα, ἐκ τῆς εἰς μάζαν μετατροπῆς διατρέχει κίνδυνον ὁ σταφιδόκαρπος νὰ φθαρῇ καὶ καταστῇ ἄχρηστος καὶ εἰς τὴν οἰνοποιΐαν καὶ εἰς τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν. Ἡ ἐν τῇ φυσικῇ δὲ αὐτοῦ καταστάσει εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀποστολὴ θ’ ἀνέτρεπεν ὅλως τὸν σκοπὸν τῆς παρακρατήσεως. Διὰ τῆς παρακρατήσεως, Κύριοι, ὡς ἐγὼ τοὐλάχιστον ἐνόησα, πρόκειται νὰ διαχωρίσωμεν τὴν σταφίδα τὴν προωρισμένην εἰς βρῶσιν ἀπὸ τῆς σταφίδος τῆς προωρισμένης εἰς βιομηχανικὴν χρῆσιν. Ἐν ὅσῳ διὰ τὴν τελευταίαν ταύτην χρῆσιν εἴχομεν ἀνοικτὰς τὰς ἀγορὰς τῆς Γαλλίας, τότε ὁ χωρισμὸς τῆς μιᾶς ἐκ τῆς ἄλλης σταφίδος ἐπήρχετο ἀφ’ ἑαυτοῦ. Ἀφ’ ὅτου ὅμως ἐκλείσθησαν αἱ πύλαι τῶν ἀγορῶν ἐκείνων εἰς ἐτησίαν κατανάλωσιν 60 καὶ ἐπέκεινα ἑκατομμυρίων λιτρῶν σταφίδος, προωρισμένης εἰς βιομηχανικὴν χρῆσιν, αὕτη μετέβαλε προορισμὸν καὶ ἐζήτησε τοποθέτησιν ἐν τῇ πρὸς βρῶσιν χρήσει. Ἀλλ’ οὕτω πως οὐ μόνον ηὔξησεν ὑπερμέτρως τὸ πρὸς βρῶσιν προσφερόμενον προϊόν μας, ἀλλὰ καὶ ὑπετιμήθη καὶ ἐξηυτελίσθη ἐκ τοῦ τοιούτου συναγωνισμοῦ πρὸς αὐτὸ τοῦ πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν προωρισμένου προϊόντος. Ὅπως λοιπὸν αὖθις ἀποκαταστήσωμεν τὴν ἐντεῦθεν διαταραχθεῖσαν ἰσοῤῥοπίαν μεταξὺ προσφορᾶς καὶ ζητήσεως, παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως τοῦ πρὸς βρῶσιν χρησίμου σταφιδοκάρπου, ἦτο ἀνάγκη ν’ ἀποχωρίσωμεν αὐτοῦ τὸν τῆς κατωτέρας ποιότητος σταφιδόκαρπον, καὶ νὰ περιορίσωμεν τοῦτον εἰς μόνην τὴν κατανάλωσιν τοῦ πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν, καθιστῶντες τοιουτοτρόπως ἀδύνατον τὸν συναγωνισμὸν αὐτοῦ πρὸς τὸν εἰς βρῶσιν προωρισμένον σταφιδόκαρπον, τὸν τῆς καλλιτέρας ποιότητος. Τοῦτο δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ἢ διὰ τῆς εἰς εἶδος φορολογίας τῆς σταφίδος, ἢ διὰ τῆς παρακρατήσεως· διότι καὶ ἐν τῇ μιᾷ καὶ ἐν τῇ ἄλλῃ περιπτώσει θὰ καταβάλληται ὑπὸ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ἢ τῶν σταφιδεμπόρων μᾶλλον προϊόν κατωτέρας ποιότητος. Ἀλλ’ ὅπως ἐπιτευχθῇ ὁ ἐπιδιωκόμενος σκοπὸς, ἀνάγκη καὶ ἀνάγκη πᾶσα τὸ φορολογούμενον ἢ παρακρατούμενον ποσὸν νὰ μὴ ἐκφεύγῃ τὸν πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν προορισμόν του καὶ ἐπανέρχηται αὖθις εἰς συναγωνισμὸν πρὸς τὸ εἰς βρῶσιν προωρισμένον ποσόν. Ἀλλ’ ἂν ἐπιτραπῇ ἡ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐξαγωγὴ τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ τοῦ σταφιδοκάρπου ἐν τῇ φυσικῇ αὐτοῦ καταστάσει, τίς δύναται νὰ ἐγγυηθῇ εἰς ἡμᾶς, ὅτι αὐτὸς δὲν θὰ μεταβάλῃ ἐκεῖ προορισμὸν καὶ δὲν θὰ προσενεχθῇ πρὸς βρῶσιν, συναγωνιζόμενος αὖθις πρὸς τὸ λοιπὸν προϊόν ἡμῶν, τὸ τῆς καλλιτέρας ποιότητος, καὶ συντελῶν οὕτω πάλιν εἰς τὴν ὑποτίμησιν καὶ τὸν ἐξευτελισμὸν τούτου; Πρὸς τί δὲ τότε ἡ προτεινομένη παρακράτησις; Ἰδοὺ, Κύριοι, οἱ λόγοι, δι’ οὓς θεωρῶ ἀδύνατον τὴν διάθεσιν τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, κατ’ ἀκολουθίαν δὲ ἀναπόφευκτον τὴν ἀποδοχὴν τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Φορέστη περὶ καταστροφῆς τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ σταφιδοκάρπου, ὡς τὴν μόνην λογικὴν συνέπειαν τῆς ὑπὸ συζήτησιν διατάξεως τοῦ 2 ἄρθρου τῆς προτάσεως νόμου τοῦ κ. Βότση, τὴν δὲ περὶ ταμείου σταφιδικῆς ἀμύνης διάταξιν, συσταθησομένου δῆθεν πρὸς ἐπωφελῆ διάθεσιν τοῦ ἀντιτίμου τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ ὑπὲρ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, ὡς ἁπλῆν χίμαιραν. Ἑκόντες ἄκοντες θὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν καταστροφὴν τοῦ παρακρατηθησομένου σταφιδοκάρπου, ἂν τὸ ἄρθρον ψηφισθῇ ὡς ἔχει, πρέπει δὲ ἀπὸ τοῦδε νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὴν σταφιδοπαραγωγὴν καὶ μὲ τὰ ἔξοδα τῆς ἐναποταμιεύσεως καὶ διατηρήσεως τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ ἐν ἀποθήκαις καὶ μὲ τὰ ἔξοδα τῆς καταστροφῆς του, ὅταν ἐκ τῶν πραγμάτων πεισθῶμεν, ὅτι οὐκ ἔστιν ἄλλως γενέσθαι. Ἀλλ’ εἶναι, Κύριοι, λογικὸν καὶ δίκαιον τοῦτο; Εἶναι λογικὸν καὶ δίκαιον νὰ ῥίψωμεν, τὸ δὴ λεγόμενον, εἰς τὴν θάλασσαν 80 ἑκατομμύρια σταφιδοκάρπου, ἀντιπροσωπεύοντα κατὰ τὰς σημερινὰς αὐτοῦ τιμὰς ἀξίαν 8 ἑκατομμυρίων ὡς ἔγγιστα; Δὲν γινώσκω, ὁποίαν γνώμην ἔχει περὶ τούτου ὁ κ. Πρωθυπουργός. Αὐτὸς ἐπὶ πάσης ἄλλης σχετικῆς προτάσεως νόμου ἐνόμισε καλὸν νὰ λάβῃ τὸν λόγον κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ νὰ ἐκδηλώσῃ τὴν περὶ αὐτῆς γνώμην του· δὲν ἔπραξεν ὅμως τοῦτο καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προκειμένης προτάσεως νόμου. Καὶ ἐν τούτοις ὤφειλε κατ’ ἐξοχὴν ἐπ’ αὐτῆς νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ νὰ δηλώσῃ ἣν αὐτὸς ἔχει γνώμην, ὡς διέπων νῦν τὰς τύχας τῆς χώρας, καὶ περὶ τῆς ἐπαπειλουμένης δι’ αὐτῆς καταστροφῆς ἐθνικοῦ πλούτου ἐξ 8 ἑκατομμυρίων καὶ περὶ τῆς ζημίας, ἥτις θὰ προέκυπτεν ἐντεῦθεν εἰς τὸ Κράτος. Τὴν ζημίαν ταύτην ἠθέλησε νὰ ἐξάρῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτε προέκειτο περὶ τῆς προτάσεως νόμου τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κραναίας περὶ φορολογίας τῆς σταφίδος κατὰ τὸ ἥμισυ εἰς χρήματα καὶ κατὰ τὸ ἥμισυ εἰς εἶδος. Καὶ ὅμως ἡ πρότασις ἐκείνη ἦτο πολὺ λογικωτέρα καὶ δικαιοτέρα τῆς παρούσης· ἐκείνη δὲν εἶχεν ὡς ἀναγκαῖον ἐπακόλουθον τὴν καταστροφὴν τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ, ὡς ἡ προκειμένη, οὐδ’ ἐπέκειτο ἐξ αὐτῆς τόση ζημία εἰς τὸ Κράτος, ὅση ἐκ τῆς παρούσης. Τὸ Κράτος ἠδύνατο νὰ μὴ ζημιωθῇ τὸ παράπαν ἐκ τῆς εἰς εἶδος φορολογίας κατὰ τὸ ἥμισυ. Καὶ ἐὰν δ’ ἐζημιοῦτο, ἡ ζημία αὕτη οὐδέποτε θὰ ὑπερέβαινε τὰς 500–600 χιλιάδας δραχμάς. Πῶς λοιπὸν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐνόμισε πρέπον νὰ ἐξαναστῇ κατὰ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Βαλσαμάκη, ἐπὶ τῷ φόβῳ ὅτι ἐνδεχόμενον ἦτο νὰ ἐλαττωθῶσιν αἱ δημόσιαι πρόσοδοι κατὰ τοσοῦτον ποσόν, μένει δὲ νῦν σιωπῶν, μὲ ἐσταυρωμένας τὰς χεῖρας, προκειμένου περὶ προτάσεως νόμου, ἐξ ἧς ἀναμένεται ζημία τοῦ Δημοσίου ὑπερδιπλασία ἐκείνης; Ἅπαν, Κύριοι, τὸ παρακρατηθησόμενον ποσὸν θὰ μείνῃ, ὡς ἀπέδειξα ἤδη, ἀδιάθετον, θὰ στερηθῇ δὲ οὕτω τὸ Κράτος τοῦ φόρου αὐτοῦ. Εἰς πόσον δὲ θὰ ἀνέλθῃ οὗτος; Μέλλουσι νὰ παρακρατηθῶσιν ὡς 80 ἑκατομμύρια λιτρῶν, ἂν δὲ τὸν φόρον αὐτῶν ὑπολογίσωμεν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κατωτέρου αὐτοῦ ὅρου τῶν 16½ δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον, θὰ ἔχωμεν βεβαίαν ζημίαν τοῦ Δημοσίου ἐξ 1,300,000 δραχ. περίπου. Πῶς δὲ ἀπέναντι τῆς ζημίας ταύτης σιγᾷ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, οὐδεμίαν ἀντίῤῥησιν προβάλλων, ἐνῷ προχθὲς διεῤῥήγνυε τὰ ἱμάτιά του κατὰ τῆς ἐνδεχομένης ζημίας τὸ πολὺ ἐκ 500–600 δραχμῶν, ἰσχυριζόμενος ὅτι τοιαύτη ἔκπτωσις τῶν δημοσίων προσόδων θὰ ἐδυσχέραινε μεγάλως, ἴσως ἴσως καὶ θὰ ἐματαίου τὸ ἔργον τοῦ συμβιβασμοῦ τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς πιστωτάς του, τοῦτο ἀποβαίνει εἰς ἐμὲ τοὐλάχιστον ὅλως ἀνεξήγητον. Ἄν δὲν θέλωμεν, Κύριοι, νὰ περιΐδωμεν ἀπολλύμενον ὁλόκληρον τὸ παρακρατηθησόμενον ποσὸν τοῦ σταφιδοκάρπου, ἂν δὲν θέλωμεν νὰ ἐπίδωμεν καὶ τὰς δημοσίας ἡμῶν προσόδους μειουμένας κατὰ 1,300,000 δραχμάς, πρέπει κατ’ ἀνάγκην νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν διάθεσιν τοῦ παρακρατηθησομένου σταφιδοκάρπου εἰς βιομηχανικὴν χρῆσιν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ.

§231ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσα ἑκατομμύρια δύναται νὰ καταναλώσῃ ἡ ἐγχώριος βιομηχανία;

§232ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βεβαίως δεκάδας ὅλας ἑκατομμυρίων.

§233ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τὰ μεγαλείτερα οἰνοπνευματοποιεῖά μας, τὰ Ἡνωμένα τῆς Χαλκίδος καὶ τὸ τοῦ κ. Καμπᾶ, μεταχειρίζονται οἶνον.

§234ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα ταῦτα ἀποστάζουσιν ἀποκλειστικῶς οἶνον, δὲν ἔχουσι βεβαίως αὐτὰ νὰ ἐπιδείξωσι τὴν μεγαλειτέραν παραγωγὴν οἰνοπνευμάτων. Τὸ μέγιστον μέρος τῆς οἰνοπνευματοπαραγωγῆς ἡμῶν ἀνήκει εἰς τὰ ἐν Πειραιεῖ οἰνοπνευματοποιεῖα, ἅτινα ἀποστάζουσι κυρίως σταφίδα, καταναλίσκοντα πρὸς τοῦτο ἐτησίως, κατὰ τὴν ὁμολογίαν τοῦ μόνου ἁρμοδίου νὰ παράσχῃ ἡμῖν πληροφορίας περὶ τούτου, τοῦ βουλευτοῦ Κυνουρίας καὶ μεγάλου οἰνοπνευματοπαραγωγοῦ ἐν Πειραιεῖ κ. Σταματοπούλου, 40 ὅλα ἑκατομμύρια.

§235ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα περὶ τὰ 40 ἑκατομμύρια.

§236ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ ἐπίδοσις, Κύριοι, τῆς οἰνοπνευματοποιίας ἡμῶν ἡ μεγάλη χρονολογεῖται κυρίως ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἤρξατο ἡ μεγάλη ἔκπτωσις τῆς σταφίδος λήγοντος τοῦ ἔτους 1893. Συντέλεσεν εἰς αὐτὴν ἐν μέρει καὶ ἡ τότε ἐπελθοῦσα κατάργησις τοῦ φόρου τῶν οἰνοπνευματοποιείων αʹ καὶ βʹ τάξεως, ἡ γενομένη ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς σταφίδος, ἀλλ’ ὁ πρώτιστος παράγων ἦτο αὐτὴ αὕτη ἡ ὑποτίμησις τῆς σταφίδος, δι’ ἣν κατέστη τόσον εὔωνος ἡ πρώτη ὕλη, ὥστε ἡ οἰνοπνευματοπαραγωγὴ ἡμῶν νὰ ὑφίσταται ἔκτοτε τελεσφόρως τὸν ἀνταγωνισμὸν πρὸς τὴν ξένην οἰνοπνευματοπαραγωγὴν καὶ ἐν αὐτῇ τῇ ἀλλοδαπῇ. Τίς δύναται δὲ νὰ ἀμφιβάλῃ νῦν, ὅτι, ἂν ἡ πρώτη ὕλη, ἡ σταφίς, καταστῇ ἔτι μᾶλλον εὔωνος, διὰ τῆς διαθέσεως ὑπὲρ τῆς ἐγχωρίου ἡμῶν οἰνοπνευματοπαραγωγῆς τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ αὐτῆς, τίς δύναται, λέγω, ν’ ἀμφιβάλῃ ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἐπιδώσῃ αὐτὴ ἔτι μᾶλλον καὶ θὰ καταναλίσκῃ πολὺ μεγαλείτερον ποσὸν σταφίδος ἢ νῦν, ἴσως ἴσως 60 ἑκατομμύρια καὶ ἐπέκεινα;

§237Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Καὶ τότε τί θὰ γείνῃ ἡ οἰνοπαραγωγὴ ἡμῶν;

§238ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁμολογῶ, Κύριοι, ὅτι τάχιον ἢ βράδιον θὰ ἐκραγῇ ἐν ἡμῖν καὶ κρίσις τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Οἱ οἶνοι ἡμῶν ἔχουσιν ἀποκλεισθῆ ἤδη ἐκ τῶν μεγάλων ἀγορῶν καταναλώσεως, ἰδίᾳ τῆς Γαλλίας, δι’ οὓς λόγους πάντες γινώσκομεν, κρίνω δὲ περιττὸν νὰ ἐκθέσω ἐγὼ νῦν. Ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ἤρξαντο ἤδη ν’ ἀποκλείωνται αὐτοὶ καὶ ἐκ τῶν δευτερευουσῶν ἀγορῶν καταναλώσεως. Καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, οἱ οἶνοι τῆς Κρήτης καὶ τῆς Ἰταλίας κερδίζουσιν ἤδη ἔδαφος ἐν Μελίτῃ, ἐπὶ ζημίᾳ τῶν ἐγχωρίων ἡμῶν οἴνων, ἰδίᾳ τῶν Θηραϊκῶν. Τοῦτ’ αὐτὸ συμβαίνει, ὡς μὴ ὤφειλε, καὶ ἐν ἄλλαις δευτερευούσαις ἀγοραῖς. Κατ’ ἀντίθετον δὲ λόγον πρὸς τὴν ἐλάττωσιν τῆς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ καταναλώσεως τῶν οἴνων ἡμῶν, αὐξάνει καὶ ἐπιδίδει ὁσημέραι ἡ ἡμετέρα ἀμπελοφυτεία, ἥτις τάχιον ἢ βράδιον θὰ καταστήσῃ ἀναπόδραστον τὴν κρίσιν τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Ἀλλὰ τί ὀφείλομεν τότε νὰ πράξωμεν ἡμεῖς καὶ πρὸς ἀποσόβησιν τῆς ὑφισταμένης σταφιδικῆς κρίσεως καὶ πρὸς πρόληψιν τῆς ἐπικειμένης κρίσεως τῆς οἰνοπαραγωγῆς; Διὰ μόνου τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἀντεπεξέλθωμεν τελεσφόρως κατ’ ἐκείνης καὶ κατὰ ταύτης τῆς κρίσεως. Τὸ μονοπώλιον τῶν οἰνοπνευμάτων θὰ παρεῖχε τὴν μόνην συμφέρουσαν διέξοδον εἰς τὴν ἐγχώριον παραγωγὴν καὶ εἰς τὸ καλῶς ἐννοούμενον συμφέρον τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦτο θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἐκθέσω νῦν διὰ βραχέων τὴν περὶ αὐτοῦ γνώμην μου.

§239ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὅταν ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Κοκκέβη.

§240ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἠξεύρω ἂν θὰ ἔλθῃ διόλου εἰς συζήτησιν ἡ πρότασις νόμου τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Τριφυλίας Βουλευτοῦ, ἂν μάλιστα ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, καθ’ ἃς φαίνεται αὕτη ἔχουσα διαθέσεις, ἡ προκειμένη πρότασις νόμου τοῦ ἐκ Πατρῶν ἀξιοτίμου συναδέλφου. Διὰ τοῦτο θεωρῶ εὔκαιρον τὴν περίστασιν, ἵνα ἐκθέσω νῦν τὴν περὶ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων γνώμην μου, καὶ δὴ ἐν σχέσει καὶ πρὸς τὴν ἐπικειμένην κρίσιν τῆς οἰνοπαραγωγῆς, ἀφοῦ μάλιστα αὕτη ἐσχετίσθη πρὸς τὸ προκείμενον ζήτημα ὑπό τινος τῶν κ.κ. συναδέλφων, καὶ δικαίως πάνυ, ὡς ἐγὼ νομίζω. Διότι, ἂν πρόκειται, Κύριοι, νὰ ἐξευρεθῇ κοινόν τι μέτρον, δυνάμενον νὰ συντελέσῃ εἰς ἀποσόβησιν καὶ τῆς τῆς σταφίδος καὶ τῆς τοῦ οἴνου κρίσεως, δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον, δι’ ὃν δὲν πρέπει τὸ μέτρον τοῦτο νὰ ὑποδειχθῇ ἀπὸ τοῦδε. Τὸ μονοπώλιον, Κύριοι, τῶν οἰνοπνευμάτων δὲν εἶναι πρωτοφανής τις καὶ πρωτάκουστος γνώμη, νῦν τὸ πρῶτον ἐμφανιζομένη ἐν Ἑλλάδι καὶ ἀκουομένη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων εἶχε κηρυχθῆ ἤδη καὶ συνηγορήσει ἐκθύμως ἐν Γερμανίᾳ πρὸ ἐτῶν ὁ μέγας αὐτῆς ἀρχικαγκελλάριος πρίγκηψ Βίσμαρκ. Τὸ μονοπώλιον τῶν οἰνοπνευμάτων ἔχει εἰσαχθῆ ἤδη καὶ λειτουργεῖ ἀπὸ ἐτῶν ἐν Ἑλβετίᾳ. Ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων διεξάγεται μέγας ἀγὼν τὴν σήμερον καὶ ἐν Γαλλίᾳ.

§241ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Καὶ ἐψηφίσθη ἤδη.

§242ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐν τῇ ἐπιτροπῇ μόνον.

§243ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κατὰ τὰς τελευταίας εἰδήσεις, καὶ ἐν τῇ Βουλῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§244ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τόσῳ τὸ καλλίτερον, διότι τοῦτο μαρτυρεῖ, ὅτι ἡ ἰδέα τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων ἤρξατο προσλαμβάνουσα σάρκα καὶ ἐν ἑτέρᾳ μεγάλῃ χώρᾳ, πλὴν τῆς μικρᾶς σχετικῶς Ἑλβετίας. Ὅστις δ’ ἐξ ἡμῶν παρηκολούθησε τὸν ἐν Γαλλίᾳ ἀγῶνα ὑπὲρ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων, οὗτος γινώσκει, ὅτι διὰ δύο κυρίως λόγους ἔχουσι κηρυχθῆ ἐκεῖ πολλοὶ ὑπὲρ τοῦ εἰρημένου μονοπωλίου. Ὁ πρῶτος τῶν λόγων τούτων εἶναι ταμιευτικός, διότι ἐκ τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων προσδοκᾶται ὁ ὑπερδιπλασιασμὸς τῆς νῦν προσόδου τοῦ Δημοσίου ἐκ τοῦ φόρου καὶ τῶν ἄλλων τελῶν αὐτῶν. Ὑπὸ τῶν συνηγόρων τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων ἐν Γαλλίᾳ ὑπολογίζεται νὰ ἀνέλθῃ ἡ ἐξ αὐτοῦ πρόσοδος τοῦ Δημοσίου εἰς 900–1000 ἑκατομμύρια φρ. Ὁ ἕτερος τῶν λόγων εἶναι ὁ τῆς δημοσίας ὑγιεινῆς. Πρόκειται κυρίως περὶ ἀντικειμένου ἀπολαυστικοῦ καὶ δὴ ἐπιβλαβοῦς εἰς τὴν ὑγείαν τῶν καταναλισκόντων αὐτό. Ἐπὶ τοιούτου εἴδους ἐγχωρεῖ πᾶσα φορολογικὴ ἀφαίμαξις, ἥτις ὅμως, ὅπως ἐξασφαλίζηται ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου καὶ μὴ παρέχῃ ἀφορμὴν εἰς καταχρήσεις ὑπὸ τῆς λαθραίας διαδόσεως τοῦ φορολογουμένου εἴδους, ὑποβάλλεται εἰς τὴν διὰ τοῦ μονοπωλίου βεβαίωσιν καὶ εἴσπραξιν. Τὸ μονοπώλιον ἔχει ἀναγκαῖον ἐπακόλουθον τὸν περιορισμὸν τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀτόμου καὶ ὑπὸ ἔποψιν παραγωγικὴν καὶ ὑπὸ ἔποψιν βιομηχανικὴν καὶ ὑπὸ ἔποψιν ἐμπορικήν· ἀλλὰ καίτοι κατ’ ἀρχὴν ἀποδοκιμάζουσα αὐτὸ ὡς τοιοῦτον ἡ οἰκονομικὴ ἐπιστήμη, οὐδὲν ἧττον ἀναγνωρίζει αὐτὸ ὡς ἀναγκαῖον καὶ ἀναπόδραστον κακὸν, ἀπαντῶν ἤδη ἐν τῇ πράξει παρ’ ἅπασι τοῖς πεπολιτισμένοις λαοῖς. Οἱ δύο, Κύριοι, λόγοι, οἱ συνηγοροῦντες ἐν Γαλλίᾳ ὑπὲρ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων, συμπίπτουσιν ἀκριβῶς καὶ παρ’ ἡμῖν. Καὶ παρ’ ἡμῖν ὑπάρχει ἀνάγκη ἐξευρέσεως νέων πόρων ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἐν ᾗ καταστάσει εὕρηνται τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους. Καὶ παρ’ ἡμῖν δύναταί τις ν’ ἀπεκδέχηται μετὰ λόγου ἐκ τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων πολλοῦ λόγου ἄξια ἀποτελέσματα ὑπὸ ταμιευτικὴν ἔποψιν. Ἂν ἐν Γαλλίᾳ ἐπὶ κατοίκων 40,000,000 ὑπολογίζωσιν ἐξ αὐτοῦ πρόσοδον 20 φρ. κατὰ κεφαλήν, ἤτοι ἐν συνόλῳ 900–1000 ἑκατομμύρια φρ., δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ ὑπολογίσωμεν ἐπὶ 2,200,000 περίπου κατοίκων, ἂν ὄχι 20, πάντως ὅμως 5 δραχ. πρόσοδον κατὰ κεφαλήν, συμποσουμένην οὕτως εἰς 11,000,000. Καὶ θεωρεῖτε μικρὰν καὶ εὐκαταφρόνητον τὴν πρόσοδον ταύτην διὰ τὸ δημόσιον ἡμῶν ταμεῖον, ἐν ᾗ καταστάσει διατελοῦσι τὴν σήμερον τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους; Δὲν νομίζετε δὲ, ὅτι καὶ παρ’ ἡμῖν ἐπιβάλλεται τὸ μονοπώλιον τῶν οἰνοπνευμάτων καὶ ὑπὸ ἔποψιν ὑγιεινὴν, ὡς ἐν Γαλλίᾳ; Μήπως καὶ παρ’ ἡμῖν δὲν ἔχει ὀλέθρια ἐπακόλουθα ἡ κατάχρησις τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν, ὁ ἀλκοολισμός; Μήπως καὶ παρ’ ἡμῖν δὲν θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ περισταλῇ πως ἡ κατάχρησις αὕτη διὰ τοῦ μονοπωλίου, ὡς ἐλπίζεται τοῦτο καὶ ἐν Γαλλίᾳ; Ἂν ὑπάρχωσιν ἀντικείμενα, ἅπερ ὑπὸ ἔποψιν ὑγιεινὴν ὤφειλον νὰ ὑποστῶσι καὶ παρ’ ἡμῖν, ὡς ἀλλαχοῦ, τὴν βαρυτάτην φορολογικὴν ἀφαίμαξιν, τὴν ἐγχωροῦσαν ὑπὸ μόνον τὸν τύπον τοῦ μονοπωλίου, τοιαῦτα εἶναι τὰ οἰνοπνεύματα καὶ ὁ καπνός. Εἶναι δὲ λυπηρὸν, ὅτι τοιαῦτα ἀντικείμενα ἀπολαυστικὰ καὶ ἐπιβλαβῆ εἰς τὴν ὑγείαν ἀφίνομεν ἐκτὸς μονοπωλίου, ὑπάγομεν δὲ εἰς τοῦτο ἀντικείμενα γενικῆς χρήσεως καὶ πρώτης ἀνάγκης, οἷα τὸ ἅλας, τὸ πετρέλαιον, τὰ πυρεῖα. Τοῦτο ἀναιρεῖ πάντα κανόνα τῆς ἐπιστήμης, ἀντιστρατεύεται δὲ καὶ πρὸς τὴν λογικὴν καὶ πρὸς τὴν πεῖραν, τὴν ἀπαντῶσαν παρ’ ἄλλοις λαοῖς, μᾶλλον ἡμῶν προηγμένοις. Ἀλλὰ πλὴν τῶν δύο μνημονευθέντων λόγων, τῶν συνηγορούντων ἀλλαχοῦ ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων καὶ συμπιπτόντων καὶ παρ’ ἡμῖν, ὡς εἴδομεν, ὑπάρχει καὶ τρίτος λόγος, ἐπιβάλλων ὡς ἀνάγκην ἐπιτακτικὴν τὴν εἰσαγωγὴν ἐν Ἑλλάδι τοῦ μονοπωλίου τούτου. Διὰ τοῦ μονοπωλίου αὐτοῦ πρόκειται κυρίως καὶ κατ’ ἐξοχὴν νὰ ἐνισχύσωμεν δύο τῶν σπουδαιοτάτων κλάδων τῆς ἐγχωρίας ἡμῶν παραγωγῆς, τὸν τῆς σταφίδος καὶ τὸν τοῦ οἴνου, ἀποσοβοῦντες ἢ προλαμβάνοντες κατὰ τὸ ἐφικτὸν πᾶσαν ὑφισταμένην ἢ ἐνδεχομένην αὐτῶν κρίσιν. Διὰ τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων καὶ μόνον δι’ αὐτοῦ εἶναι δυνατὸν ν’ ἀντιμετωπίσωμεν τελεσφόρως τὴν νῦν κατατρύχουσαν τὴν σταφίδα ἡμῶν κρίσιν. Εἴτε διὰ τῆς προτεινομένης νῦν παρακρατήσεως, εἴτε διὰ τῆς εἰς εἶδος φορολογίας πρὸς 20% ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου, ἣν ἐγὼ εὑρίσκω καὶ λογικωτέραν καὶ δικαιοτέραν, καὶ ἥτις εἶναι βεβαίως ἡ μόνη συμβιβάζουσα τὰς νῦν διεστώσας γνώμας τῶν παρακρατητικῶν καὶ ἀντιπαρακρατητικῶν. Θὰ εἴχομεν ἐτησίως 80 ἑκατομμύρια λιτρῶν σταφιδοκάρπου διαθέσιμον ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων. Τὰ 80 ταῦτα ἑκατομμύρια θὰ ἀπέδιδον ἡμῖν κατ’ ἐλάχιστον ὅρον 80 ἑκατομμύρια eau de vie du vin, ὅπερ ἐναποθηκευόμενον καταλλήλως θὰ ἰσοφάριζεν ἐντὸς 4–5 ἐτῶν πρὸς ἴσον ποσὸν κονιὰκ πρώτης ποιότητος.

§245ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἀπέδιδον τόσον ἄνυδρον οἰνόπνευμα, ἀλλὰ κονιὰκ τὸ διπλάσιον.

§246ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὅπως ἔχωμεν κονιὰκ πρώτης ποιότητος, δυνάμενον ν’ ἀνταγωνισθῇ πρὸς τὰ κονιὰκ, τὰ ἀποσταζόμενα ἐξ οἴνου, ἀνάγκη νὰ μεταποιήσωμεν προηγουμένως τὴν σταφίδα εἰς οἶνον.

§247ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τότε βεβαίως δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ὅσον ὁ κ. Παναγιωτόπουλος ὑπολογίζει κονιάκ.

§248ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται ἐκ τῶν 80,000,000 λιτρῶν σταφίδος νὰ ἔχωμεν μόνα τὰ 80,000 ἑκατόλιτρα ἢ 8,000,000 λίτρας.

§249ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀκάδας.

§250ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Αἱ λίτραι εἶναι μετρικαί, ἀναλογοῦσαι κυρίως πρὸς χιλιόγραμμα καὶ προσεγγίζονται οὕτω πρὸς τὰς ὀκάδας. Θὰ ἔχωμεν προσέτι καὶ ὅλον τὸ ποσόν, τὸ ἀναγκαιοῦν διὰ τὴν ἐγχώριον κατανάλωσιν, διὰ τὴν κατασκευὴν οὔζου, μαστίχης καὶ ἄλλων ἡδυπότων.

§251ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ αὐτὰ θὰ ἦναι ἄλλα 8,000,000 ὀκάδες.

§252ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι· θὰ ἦναι πολὺ ὀλιγώτερον τοῦ ποσοῦ τούτου, θὰ ἦναι ὅσον ποσὸν θὰ ἐχρειάζετο κυρίως ἡ ἐγχώριος κατανάλωσις, ἐξ αὐτοῦ δὲ θὰ εἴχομεν ἐτησίαν πρόσοδον, ὡς ἀπέδειξα ἤδη, κατ’ ἐλάχιστον ὅρον ἐξ 11,000,000 δραχμῶν. Ἀλλ’ ἡ σπουδαιοτέρα πρόσοδος θὰ ἦναι ἐκ τοῦ κονιάκ, τοῦ προωρισμένου πρὸς ἐξαγωγὴν διὰ τὴν ἀλλοδαπήν. Δυνατὸν, Κύριοι, νὰ ἐγερθῶσιν ἀμφιβολίαι, ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταναλωθῶσιν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ 80,000 ἑκατολίτρων κονιάκ. Τὸ ἐξ οἴνου ἀποσταζόμενον ἐν Γαλλίᾳ κονιὰκ τιμᾶται τὴν σήμερον 200–250 φρ. χρυσᾶ. Τὸ ἐκ τῆς σταφίδος, μεταποιουμένης πρότερον εἰς οἶνον, ἀποσταζόμενον κονιὰκ, ὂν ἐπίσης καλῆς ποιότητος, θὰ ἠδύνατο νὰ προσενεχθῇ ὑφ’ ἡμῶν εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως καὶ ἀντὶ 100 φρ. χρυσῶν. Ἡ τοιαύτη ὑποτίμησις θὰ ἔθετεν αὐτὸ ἐκτὸς ἀνταγωνισμοῦ ἀπέναντι παντὸς ἄλλου κονιὰκ, ἀποσταζομένου ἐξ οἴνου ἐν τῇ Ἑσπερίᾳ. Ἡ ἐγγύησις δὲ καὶ ἡ ἀσφάλεια περὶ τῆς γνησιότητός του, ἣν παρεῖχεν εἰς αὐτὸ τὸ μονοπώλιον ἡμῶν, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ εὔωνον τῆς πρώτης ὕλης του, θὰ ἤνοιγον ἀμέσως πάσας τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως εἰς αὐτὸ, θὰ εἴχομεν δὲ οὕτως ἐκ μόνου τοῦ κονιὰκ ἐτησίαν πρόσοδον ἐξ 8,000,000 φρ. χρυσῶν κατ’ ἔτος, πλὴν τῶν ἐκ τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ὑπολογιζομένων 11,000,000 δραχ. εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια. Βεβαίως, Κύριοι, τὸ μονοπώλιον τῶν οἰνοπνευμάτων δὲν δύναται νὰ ἐφαρμόσῃ ἀπ’ εὐθείας τὸ Κράτος, στερούμενον τῶν πρὸς τοῦτο ἀπαιτουμένων ὑλικῶν καὶ ἠθικῶν κεφαλαίων. Θὰ ἐκχωρήσῃ αὐτὸ κατ’ ἀνάγκην εἰς ἑταιρίαν, δυναμένην νὰ διαθέσῃ τὰ κεφάλαια ταῦτα καὶ ἀναλαμβάνουσαν νὰ καταβάλλῃ εἰς τὸ Κράτος, ὡς παρέχον εἰς αὐτὴν τὴν πρώτην ὕλην, τὰ 80,000,000 τοῦ εἰς εἶδος φόρου τῆς σταφίδος, ἐτήσιον ποσὸν πάντως ἀνώτερον κατὰ πολὺ τοῦ νῦν εἰσπραττομένου ὑπ’ αὐτοῦ εἰς χρήματα φόρου ἐκ τῆς σταφίδος, νὰ καταστήσῃ δὲ αὐτὸ συμμέτοχον, ὡς συνενδιαφερόμενον, κατ’ ἀναλογίαν δικαίαν τῶν ἐκ τῆς ἐπιχειρήσεως καθαρῶν κερδῶν. Τῆς περὶ ἧς ὁ λόγος ἑταιρίας δύνανται νὰ γείνωσι συνιδρυταὶ καὶ μέτοχοι καὶ πάντες οἱ μεγάλοι οἰνοπνευματοποιοὶ ἡμῶν, ὧν τὰ ἐργοστάσια λειτουργοῦσι νῦν κατὰ τὰ νεώτατα καὶ τελειότατα συστήματα. Δὲν εἶναι, Κύριοι, τοῦ παρόντος νὰ εἰσέλθω εἰς πλείονας λεπτομερείας περὶ τοῦ πράγματος. Ἠναγκάσθην νὰ περιορισθῶ εἰς μόνα τὰ κεφαλαιώδη τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων, ὅπως καταδείξω, ὁπόσον συμφέρον εἶναι αὐτὸ καὶ ὑπὸ ἔποψιν ταμιευτικὴν καὶ ὑπὸ ἔποψιν ὑγιεινὴν καὶ ὑπὸ ἔποψιν ἐνισχύσεως τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς. Ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην δὲν εἶναι ἁπλῶς ἀξιοσύστατον, ἀλλ’ αὐτὸ τοῦτο ἐπιβάλλεται εἰς ἡμᾶς τὸ μονοπώλιον τῶν οἰνοπνευμάτων. Δι’ αὐτοῦ θὰ εὕρῃ νῦν διέξοδον ἡ κατατρύχουσα ἡμᾶς σταφιδικὴ κρίσις. Καὶ ὅταν δὲ αὕτη περισταλῇ ἐν μέτρῳ τινὶ καὶ ἀναγκασθῶμεν οὕτω νὰ περιορίσωμέν πως τὸ ἐν ἀρχῇ ὑπὸ τὸν τύπον φορολογίας εἰς εἶδος παρακρατηθησόμενον ποσὸν τῶν 20%, θὰ ἔχωμεν ν’ ἀναπληρώσωμεν τὸ ἐλλεῖπον ἐντεῦθεν διὰ τοῦ οἴνου, ἐφ’ οὗ ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ἐκραγῇ ἐξ ἅπαντος κρίσις, ἥτις καὶ αὐτὴ θὰ εὕρῃ οὕτω διέξοδον διὰ τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων. Τὸ κυριώτατον δὲ πάντων εἶναι, ὅτι διὰ τῆς παραγωγῆς γνησίου κονιὰκ ἐξ ἀποστάξεως τοῦ σταφιδίτου οἴνου ἢ καὶ ἐξ οἴνου ἐκ σταφυλῶν θὰ ἐξασφαλίσωμεν σπουδαίαν ἐθνικὴν πρόσοδον εἰς χρυσόν. Ἡ πρόσοδος αὕτη ἀδύνατον νὰ ἐξασφαλισθῇ ὑπὸ τὸν νῦν ἐλεύθερον ἀνταγωνισμὸν τῶν ἰδιωτικῶν οἰνοπνευματοποιείων, ὧν πολλὰ εἴτε ἀποστάζουσι τὸ οἰνόπνευμα ἀπ’ εὐθείας ἐκ τῆς σταφίδος, μεταβαλλομένης εἰς μάζαν, χωρὶς προηγουμένως νὰ οἰνοποιήσωσιν αὐτήν, εἴτε καὶ ἄλλως τὸ νοθεύουσι, καὶ συντελοῦσιν εἰς δυσφήμισιν τοῦ ἑλληνικοῦ κονιὰκ, ὅπερ οὕτω, μόλις κατακτῆσαν ὀλίγας τινὰς ἀγορὰς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, κινδυνεύει πάλιν νὰ ἀπολέσῃ αὐτὰς, ἕνεκα τῆς τοιαύτης νοθείας. Μόνον διὰ τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων δυνάμεθα καὶ τὰς ἀγορὰς ταύτας νὰ ἐξασφαλίσωμεν καὶ νέας τοιαύτας νὰ κατακτήσωμεν μονίμως. Ἐπὶ τέλους εἶναι καιρὸς, Κύριοι, νὰ ἐννοήσωμεν πάντες, ὅτι ἐπὶ τῆς κοινῆς καὶ πεπατημένης ὁδοῦ, διὰ τῶν συνήθων ἡμιμέτρων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξέλθωμεν ἐκ τῆς νῦν τελματώδους καταστάσεως, ἐκ τοῦ νῦν οἰκονομικοῦ ἡμῶν μαρασμοῦ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ τάμωμεν νέας ὁδοὺς, νὰ προσφύγωμεν εἰς γενναῖα καὶ τολμηρὰ μέτρα, ἂν θέλωμεν νὰ ἴδωμεν αἰσιωτέρας ἡμέρας ἐπιτελλούσας καὶ διὰ τὰ δημόσια καὶ διὰ τὰ κατ’ ἰδίαν ἡμῶν οἰκονομικά. Ἓν δὲ τῶν σπουδαιοτάτων καὶ κυριωτάτων τούτων μέτρων εἶναι ἀναντιῤῥήτως τὸ μονοπώλιον τῶν οἰνοπνευμάτων, καθ’ ἣν ἐγὼ ἔχω γνώμην.

§253ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§254ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. ἐκ Λοκρίδος συνάδελφον, ὁ ὁποῖος μὲ ἀπήλλαξεν ἀπὸ τοῦ νὰ σᾶς ἀπασχολήσω πολύ. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἐξηντλήθη καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπανέρχηται. Ἕν μόνον παρατηρῶ· δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω εἰς τὴν μεταποίησιν τῆς σταφίδος εἰς οἶνον ἢ οἰνόπνευμα, διότι 80 ἑκατομμύρια ἂν μεταποιήσωμεν εἰς οἰνόπνευμα, θὰ σχηματίσωμεν ἐν Ἑλλάδι τὸν Νεῖλον τῆς Αἰγύπτου. Ποῦ θὰ ἐξοδευθῶσιν; εἰς ποῖον μέρος;

§255ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§256ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ τὸ πίνωμεν.

§257ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Ὅσον καὶ ἂν πίνωμεν, δὲν δυνάμεθα νὰ πίνωμεν περισσότερον ἀπὸ 5 ἑκατομμύρια κατ’ ἔτος (γέλωτες)· ὅλον τὸ ἄλλο τί θὰ τὸ κάμωμεν; Ἐπὶ ἡμέρας καταγινόμεθα, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος· ὅλοι λέγουν τὸν σταφιδόκαρπον νὰ τὸν κάμωμεν μάζαν καὶ νὰ τὸν κάμωμεν περμάζαν καὶ περξεμάζαν! (ἱλαρότης). Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν, τί εἶναι μάζα; Διότι ὁ σταφιδόκαρπος εἶναι ἀνεπίδεκτος μεταποιήσεως. Μόλις τὸν μεταποιήσῃς ἢ τοῦ ῥίψῃς ὕδωρ ἢ ἄλλην ὕλην, ἀμέσως κατεστράφη. Ἢ πρέπει νὰ μεταποιηθῇ ἀμέσως, ἢ νὰ καταστρέφηται. Τί ἄλλο εἶναι αὐτὸ ἢ καταστροφή; Τί ζητῶ ἐγὼ διὰ τοῦ νομοσχεδίου; Νὰ καταστρέψωμεν τὸ περίσσευμα, διότι, ἐὰν τὸ περίσσευμα δὲν καταστραφῇ, τὸ ἐμπόριον θὰ τὸ ὑπολογίσῃ· καὶ Τραπέζας ἂν κάμητε, καὶ ἀποθήκας ἂν ἔχητε νὰ τὸ ἀποθηκεύσητε, καὶ ν’ ἀφαιρέσητε τὸ δικαίωμα καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν νὰ ἦναι εἰς χεῖράς των, τὸ ἐμπόριον θὰ εἴπῃ: «Κύριοί μου, ἐκάματε 320 ἑκατομμύρια, καὶ 80 τὰ ὁποῖα παρακρατεῖτε, εἶναι 400· θὰ γείνῃ ὁ ὑπολογισμὸς ἐπὶ 400» καὶ ἑπομένως θὰ μείνωμεν, μὲ ὅλον τὸν νόμον τῆς παρακρατήσεως, χωρὶς νὰ ἔχωμεν τὰ εὐεργετήματα τοῦ νόμου τούτου (εὖγε! εὖγε! ἐκ δεξιῶν). Προσέτι μὴ νομίσητε, Κύριοι, ὅτι διὰ τῆς παρακρατήσεως αὐτῆς θὰ πλουτήσωμεν, ὅτι θὰ πωλήσωμεν 200 δραχμὰς τὴν χιλιάδα, ἐὰν ἀφαιρέσωμεν τὰ 80 ἑκατομμύρια· θὰ ἔχωμεν τιμὴν μόνον 70–80 δραχμῶν, ὄχι περισσότερον. Ἡμεῖς διὰ τῆς παρακρατήσεως δὲν ζητοῦμεν ἄλλο, εἰμὴ μόνον νὰ διατηρήσωμεν τὰς ἐξηυτελισμένας τιμάς. Ἡ ἀνάγκη τῆς σταφίδος εἶναι μόνον διὰ 280–300 ἑκατομμύρια· ἐφέτος ἔχομεν 400· ὥστε ἂν ὑψωθῇ ἕνεκα τῆς παρακρατήσεως, θὰ ὑψωθῇ ὀλίγας δραχμάς· δὲν θὰ πλουτήσωμεν, δὲν θὰ ἔλθῃ διὰ μιᾶς ἡ εὐτυχία νὰ πωλήσωμεν πρὸς 200–300 δραχμάς· θὰ διατηρήσωμεν, ὡς εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω πάλιν, τὰς ἐξηυτελισμένας τιμάς· θὰ μᾶς τὴν ζητήσουν ἐπὶ τέλους· διότι, ἐὰν δὲν ἀφαιρέσωμεν τὰ 80 ἑκατομμύρια, ἡ σταφίς μας δὲν θὰ ζητηθῇ καθολοκληρίαν· οὔτε τὰ ἔξοδα θὰ μᾶς δώσῃ, ἐὰν τὴν στείλωμεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Δὲν θὰ πλουτήσωμεν, διότι πολλοὶ ἔχουσι τὴν ἰδέαν, ὅτι ἅμα γείνῃ παρακράτησις, ἐτελείωσεν, ὅλοι εἴμεθα πλούσιοι! Ἀλλ’ εἶναι πολὺ ἐσφαλμένη ἰδέα. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Βότση, θέλω νὰ τὸν ἐρωτήσω· τί θὰ γείνῃ τὸ ὑπάρχον εἰς τὰς ἀποθήκας πρᾶγμα; δὲν κανονίζει ποσῶς. Ἡ Κυβέρνησις ποίαν χρῆσιν θὰ κάμῃ αὐτοῦ; Περὶ τούτου οὐδὲν λέγει. Τὸ μόνον, Κύριοι, τὸ ὁποῖον βλέπω συντελεστικὸν, εἶναι ἡ καταστροφή. Αἱ Τράπεζαι, τὰς ὁποίας λέγετε νὰ κάμητε, τὰ ἔξοδα εἰς τὰ ὁποῖα θέλετε νὰ ὑποβάλωμεν τὴν Κυβέρνησιν, τὰ θεωρῶ περιττά· διὰ τῆς καταστροφῆς ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ὑποβληθῇ εἰς κανὲν ἔξοδον, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἶναι τὸ πρᾶγμα ἁπλούστερον καὶ πρακτικώτερον. Ἄλλως τε μὲ τὰς Τραπέζας, τὰς ὁποίας λέγετε, αὐταὶ εἶναι καλαὶ, ἀλλὰ διὰ τὸ μέλλον· σήμερον ὅμως πρόκειται νὰ λάβωμεν μέτρα διὰ τὴν ἐνεστῶσαν ἐσοδείαν καὶ βοηθήσωμεν τοὺς παραγωγοὺς διὰ τῆς συντηρήσεως τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος. Ἐγὼ ἔχω καὶ ἄλλην ἰδέαν περὶ σταφίδος, καὶ θέλω ὑποδείξει τὸν τρόπον τῆς ἐλαττώσεως εἰς τὸ μέλλον. Σήμερον, ἐὰν δὲν καταστρέψωμεν τὸ πλεόνασμα, ἔστε βέβαιοι, ὅτι καὶ μὲ τὰς Τραπέζας, τὰς ὁποίας λέγετε, καὶ μὲ τὰς παρακρατήσεις δὲν θὰ κάμωμεν τίποτε, παρὰ θὰ μείνῃ ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον θὰ κάμωμεν, νεκρὸν γράμμα· θὰ ὑποχρεωθῶμεν δὲ κατὰ τὸν Ὀκτώβριον, αὐτὸν τὸν νόμον ἡμεῖς οἱ ἴδιοι νὰ τὸν ἀκυρώσωμεν, διότι δὲν θὰ φέρῃ κανὲν πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, ἐὰν δὲν καταστραφῇ τὸ πλεόνασμα. Αὐτὴν τὴν ἰδέαν ἔχω. Ἡ ἀπόφασις ἐναπόκειται εἰς τὴν Βουλήν. Παρακαλῶ δὲ συνάμα νὰ συζητηθῇ καὶ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου.

§258ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸ διάστημα τοῦ στρατιωτικοῦ μου βίου διῆλθον ὅλην τὴν Πελοπόννησον, συνεπῶς διῆλθον ἀπὸ τὰς χεῖράς μου πλεῖστοι ὅσοι νέοι ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, καὶ πολλάκις ὡμίλησα μετ’ αὐτῶν περὶ σταφίδος καὶ ἄλλων προϊόντων. Παρ’ αὐτῶν ἔχω πληροφορηθῆ, ὅτι οἱ χωρικοὶ παραγωγοὶ τῆς σταφίδος δανείζονται πρὸς καλλιέργειαν αὐτῆς χρήματα ἀπὸ τοὺς ἐμπόρους μὲ τόκον 15 καὶ 20% καὶ ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ δώσωσιν εἰς αὐτοὺς τὸν σταφιδόκαρπον· ὅταν δὲ πρόκειται νὰ λογαριασθοῦν, ἀφαιροῦν ἐκ τῆς ἀξίας τὸν τόκον, 10% ἀκαθαρσίαν, 10% φύραν, ἐνοίκια ἀποθηκῶν, καὶ «τρεῖς στὸ λάδι τρεῖς στὸ ξύδι, καὶ ἕξ στὸ λαδόξυδο» τὰ φέρουν εἰς ἐξίσωσιν, καὶ ἀντὶ νὰ λάβουν οἱ δυστυχεῖς χωρικοὶ μένουν καὶ χρεῶσται, οἱ δ’ ἔμποροι, ἀφοῦ συνάξουν ὅλην τὴν σταφίδα καὶ δὲν δύνανται νὰ τὴν πωλήσωσι, φωνάζουν ὅτι καταστρέφονται, καὶ ζητοῦν διὰ συλλαλητηρίων βοήθειαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, λαμβάνοντες ὡς ἐπικούρους καὶ τοὺς χωρικοὺς εἰς τὰς φωνασκίας των, διότι, ἐὰν οἱ δυστυχεῖς χωρικοὶ δὲν τοὺς παρέξουν τὴν συνδρομήν των εἰς τὰς συναθροίσεις, τοὺς κόπτουν τὴν πίστωσιν, ἡ δὲ Κυβέρνησις, ἀπαυδήσασα ἐκ τῶν ἀγορεύσεων, προτείνει τὴν παρακράτησιν, ἣν ἄλλοι ἐκ τῶν συναδέλφων παραδέχονται καὶ ἄλλοι ἀποκρούουσι. Κατ’ ἐμὲ, καλὸν ἤθελεν εἶσθαι τὸ ποσὸν τῆς παρακρατήσεως νὰ ῥίπτηται εἰς τὴν θάλασσαν, διότι, ἐὰν, ὅπως λέγει τὸ νομοσχέδιον, θὰ τὸ παραλαμβάνῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ πωλῇ, μετὰ τὴν πώλησιν τὸ ποσὸν, ὅπερ ἔχουσιν οἱ ἔμποροι, χρειάζονται ἀποθῆκαι, ἀρχιφύλακες, φύλακες, ζυγισταί, ἀξιωματικοὶ κλπ. κλπ. καὶ τὰ ἐκ τῆς πωλήσεως ἔσοδα θὰ ἦναι ὀλιγώτερα τῶν ἐξόδων, ἀφίνω δὲ τὰς ἐνοχλήσεις πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς περὶ ἐνοικιάσεων μαγαζείων, διορισμῶν ὑπαλλήλων κλπ.—διότι ἕκαστος ἐξ ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι φωνάζομεν, φωνάζομεν διὰ τὸ συμφέρον μας.

§259ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Διὰ τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους καὶ τὸ συμφέρον τῆς ἐπαρχίας.

§260ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει καμία ἀντίῤῥησις.

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2;

§262Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὸ ἄρθρον εἶναι, κύριε Πρόεδρε, ἀτελὲς κατὰ τοῦτο, ὅτι δὲν λέγει ἀπὸ πότε θὰ ἰσχύσῃ ὁ νόμος.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχει σχέσιν τοῦτο· σᾶς εἰδοποιῶ δὲ, ὅτι ὁ κ. Βότσης ἐτροποποίησε τὸ ἄρθρον 2, καὶ ἡ μὲν αʹ παράγραφος ἀπετέλεσεν ἴδιον ἄρθρον, τὸ ἄρθρον 2, ἡ βʹ § ἀπετέλεσεν ἄρθρον 3 καὶ ἡ γʹ § ἄρθρον 4, ὥστε ἡμεῖς συζητοῦμεν τὴν πρώτην παράγραφον.

§264ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Συζητοῦμεν ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον.

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ψηφίσωμεν ἐπὶ τῆς πρώτης παραγράφου, διότι τὸ ζήτημα εἶναι σύνθετον, καὶ ἂν δὲν τὸν ἐχώριζεν ὁ κ. Βότσης, θὰ τὸ ἐχώριζον ἐγώ.

§266ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Τὸ 2ον ἄρθρον θὰ συζητηθῇ μαζὺ μὲ τὸ ἰδικόν μου.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2;

§268ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν κηρύσσω τὴν συζήτησιν περατωμένην.

§270ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλ. ἐπὶ τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 2.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ναί· διότι, ἐπαλαμβάνω, ἐὰν ὁ κ. Βότσης δὲν ἔφερε τὴν διαίρεσιν τοῦ ἄρθρου, θὰ τὸ διῄρουν ἐγώ. Τὸ ζήτημα εἶναι σύνθετον.

§272ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐν τούτοις ἡ συζήτησις πρέπει νὰ γίνηται κατ’ ἄρθρον, κύριε Πρόεδρε.

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ γείνῃ κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν.

§274Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ νὰ συντελέσω μᾶλλον εἰς τὴν χειραγώγησιν τῆς συζητήσεως, νομίζω ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπροτάθη ἡ τροπολογία τοῦ τελευταίου μέρους τῆς αʹ § τοῦ ἄρθρου 2, ἡ ὁποία ἤδη ἐγένετο 2ον ἄρθρον (ἀναγινώσκει): «Ἀπαγορεύεται δὲ ἡ διάθεσις αὐτοῦ πρὸς βρῶσιν μὲν ἔν τε τῷ ἐσωτερικῷ καὶ ἐξωτερικῷ, πρὸς βιομηχανικὴν δὲ οἱανδήποτε χρῆσιν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ.» Ἰσχυρίσθησαν λοιπόν τινες τῶν ἀγορευσάντων, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν διάθεσις τοῦ ἀπαιτουμένου ποσοῦ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ.

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει αὐτό, κ. Πρόεδρε. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε, εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βότση.

§276Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πολὺ καλά.

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἐν τῇ κυρίᾳ προτάσει ὑπάρχει θετικὴ ἔννοια, τὴν ὁποίαν ἤδη ἀφῃρέσατε. Ὑπεβλήθησαν ἓξ τροπολογίαι, ὑπὸ τῶν κ.κ. Γεροκωστοπούλου, Πεταλᾶ, Φορέστη, Ν. Σχινᾶ, Καβαλλιεράτου καὶ Πετιμεζᾶ. Ἐκ τῶν τροπολογιῶν τούτων ἀπεσύρθησαν δύο, διότι αἱ διατάξεις, τὰς ὁποίας περιελάμβανον, ἀνεγράφησαν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τοῦ κ. Βότση. Αἱ τροπολογίαι αὗται εἶναι ἡ τοῦ κ. Γεροκωστοπούλου καὶ ἡ τοῦ κ. Πεταλᾶ. Μένουσιν ἡ τοῦ κ. Φορέστη, ἡ τοῦ κ. Σχινᾶ, ἡ τοῦ κ. Καβαλλιεράτου καὶ ἡ τοῦ κ. Πετιμεζᾶ. Ἡ ἀπωτέρα εἶναι ἡ τοῦ κ. Φορέστη, ὅστις ζητεῖ τὴν βαθμιαίαν καταστροφὴν τοῦ ἐναποτεταμιευμένου ποσοῦ.

§278ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Καὶ τὴν καθαριότητα τοῦ καρποῦ.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι χωριστὸν ζήτημα· εἶναι ἄλλο ἄρθρον. Μετὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Φορέστη σχετικῶς ἀπωτέρα εἶναι ἡ τοῦ κ. Ν. Σχινᾶ, ὅστις ἐπιτρέπει τὴν διάθεσιν τοῦ ἐναποταμιευμένου ποσοῦ, μόνον ὅταν ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος φθάσῃ 150 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον. Τρίτη κατὰ σειρὰν τροπολογία ἔρχεται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Καβαλλιεράτου, ὁ ὁποῖος ἐπιτρέπει τὴν διάθεσιν μόνον μετ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, τὴν ὁποίαν αὕτη θὰ λάβῃ ἐν τῇ προσεχεῖ συνόδῳ.

§280ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὑπάρχει καὶ ὑποτροπολογία ἰδική μου εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Καβαλλιεράτου.

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Τετάρτη εἶναι ἡ τοῦ κ. Πετιμεζᾶ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Φορέστη, ἡ ὁποία ἔχει οὕτω (ἀναγινώσκει): «Τὸ ποσὸν τοῦτο θέλει ἐναποτίθεσθαι προσωρινῶς εἴτε ἐν ταῖς ἀποθήκαις τῶν τελωνείων, εἴτε ἐν εἰδικαῖς ἀποθήκαις, καὶ θέλει καταστρέφεσθαι βαθμηδὸν, καθ’ ὃν τρόπον ὁρίσῃ ἡ ἐπὶ τούτῳ ἐπιτροπὴ, ἀποτελουμένη ἀπὸ τὸν οἰκεῖον τελώνην, εἰρηνοδίκην καὶ δύο σταφιδοκτήμονας, ἐκλεγομένους ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἢ ὑπὸ τοῦ οἰκείου νομάρχου». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναγνωσθεῖσαν τροπολογίαν τοῦ κ. Φορέστη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§282ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§283ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Φορέστη λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Ι. Τσερτίδου καὶ Διον. Μυλωνᾶ, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας.

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 120. Ἐκ τούτων 26 εἶπον Ναὶ, 92 εἶπον Ὄχι, καὶ 2 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Φορέστη. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ν. Σχινᾶ, ἡ ὁποία ἔχει οὕτω (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 2. Τὸ οὕτω ἐν ταῖς ἀποθήκαις τῶν τελωνείων καὶ ὑπὸ διαμετακόμισιν εὑρισκόμενον ποσὸν δὲν δύναται νὰ διατεθῇ, εἰμὴ μόνον δυνάμει Β. Διατάγματος, ἐκδιδομένου ὁπόταν ἡ κατὰ χιλιάδα λιτρῶν τιμὴ τῆς σταφίδος ὑπερβῇ τὰς 150 δραχμὰς καὶ ὁρίζοντος τὸ ποσὸν ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν τοῦ δυναμένου ἐν ὁριζομένῳ χρονικῷ διαστήματι νὰ ἐξαχθῇ». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Π. Α. Καβαλλιεράτου, ἡ ὁποία ἔχει οὕτω (ἀναγινώσκει): «Εἰς τὸ ἄρθρον 2, διαγράφεται ἐκ τῆς πρώτης παραγράφου ἀπὸ τῶν λέξεων «πρὸς βρῶσιν» μέχρι τέλους αὐτῆς, καὶ προστίθεται «πρὸς οἱανδήποτε χρῆσιν, ἀφίεται δ’ ἄθικτον μέχρις οὗ ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν μέλλουσαν σύνοδον ἀποφασίσῃ περὶ αὐτῆς.» Ἐπὶ τῆς τροπολογίας ταύτης ὑπάρχει ὑποτροπολογία τοῦ κ. Καραπάνου, ἔχουσα οὕτω: «Ἄρθρον 2. Τοῦ ποσοῦ τούτου ἀπαγορεύεται ἡ πρὸς βρῶσιν διάθεσις· θέλει δὲ ἐναποτίθεσθαι τοῦτο εἴτε ἐν ταῖς ἀποθήκαις τοῦ τελωνείου, εἴτε ἐν ἰδιαιτέραις ἀποθήκαις, καὶ φυλάττεσθαι ἐν αὐταῖς μέχρις οὗ δι’ εἰδικοῦ νόμου, ψηφισθησομένου κατὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον τῆς Βουλῆς, ὁρισθῶσι τὰ τῆς διαθέσεως αὐτοῦ.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ὑποτροπολογίαν τοῦ κ. Καραπάνου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναγνωσθεῖσαν τροπολογίαν τοῦ κ. Καβαλλιεράτου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν ἤδη εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πετιμεζᾶ, ἥτις ἔχει οὕτω (ἀναγινώσκει): «Τὸ ποσὸν τοῦτο ἀπαγορεύεται νὰ διατεθῇ εἰς τὴν πρὸς βρῶσιν κατανάλωσιν τῆς σταφίδος, ἐπιτρέπεται δὲ μόνον ἡ διάθεσίς του εἰς τὴν παντὸς εἴδους βιομηχανικὴν χρῆσιν τοῦ προϊόντος τούτου». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἔρχεται ἤδη εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἄρθρον τοῦ κ. Βότση, ἔχον οὕτω (ἀναγινώσκει): «Τὸ ποσὸν τοῦτο θέλει ἐναποτίθεσθαι εἴτε ἐν ταῖς ἀποθήκαις τῶν τελωνείων, εἴτε ἐν εἰδικαῖς ἀποθήκαις· ἀπαγορεύεται δὲ ἡ διάθεσις αὐτοῦ πρὸς βρῶσιν μὲν ἔν τε τῷ ἐσωτερικῷ καὶ ἐξωτερικῷ, πρὸς βιομηχανικὴν δὲ οἱανδήποτε χρῆσιν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. «Τὸ ἐκ τῆς τοιαύτης διαθέσεως προκῦψον χρηματικὸν ποσὸν μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν πάντων τῶν ἐξόδων καὶ τοῦ φόρου ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου θέλει χρησιμεύσει πρὸς σύστασιν σταφιδικοῦ ταμείου ἀμύνης.»

§285Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). «Κατὰ τὰ περὶ τούτου δι’ εἰδικοῦ νόμου κανονισθησόμενα.»

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ προστεθῇ (ἐξακολουθεῖ ἀναγινώσκων): «Τὸ λόγῳ εἰσφορᾶς παραδιδόμενον ποσὸν δύναται νὰ ᾖναι διαφόρου ποιότητος τῆς τοῦ ἐξαγομένου· θὰ ᾖναι ὅμως ἀμιγὲς πάσης ξένης ὕλης καὶ καλῶς ἀπεξηραμένον καὶ καθαρισμένον.» Ἡ θετικὴ ἔννοια τῆς προτάσεως εἶναι, ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ διάθεσις τοῦ εἰσενεχθησομένου ποσοῦ τῆς σταφίδος πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Ἡ ψηφοφορία πρέπει νὰ γείνῃ κατὰ παραγράφους. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν αʹ παράγραφον, ὡς ἄρθρον 2, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἤδη θὰ ἐρωτήσω ἐπὶ τῆς βʹ παραγράφου, ἥτις λαμβάνει τὴν θέσιν ἄρθρου 3...

§287ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν βʹ §, τὸ ἐκ τῆς τοιαύτης διαθέσεως προκῦψον χρηματικὸν ποσὸν μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν πάντων τῶν ἐξόδων κλπ. θέλει χρησιμεύσει κλπ.» «Τὸ ἐκ τῆς τοιαύτης διαθέσεως.» Ποίας διαθέσεως; Περὶ τίνος διαθέσεως διατάσσει τὸ νομοσχέδιον; Τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο θέλει ἐναποτίθεσθαι ἐν ἀποθήκαις. Ποία εἶναι ἡ διάθεσις, τὸ ἐκ τῆς ὁποίας προκῦψον χρηματικὸν ποσὸν θέλει χρησιμεύσει ὡς ὁρίζει τὸ ἄρθρον ἐν τῇ παραγράφῳ ταύτῃ;

§288Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέπεται ἡ διάθεσις αὐτῆς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν.

§289ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς εἶναι συντεταγμένον τὸ ἄρθρον, προϋποθέτει ὅτι ὑπάρχει ὡρισμένη βιομηχανία ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀποστείλωμεν τὴν σταφίδα εἰς χρῆσιν τῆς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ βιομηχανίας ταύτης καὶ ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀποστείλωμεν αὐτήν, ἐξησφαλισμένοι ὅτι δὲν θὰ χρησιμοποιηθῇ πρὸς ἕτερον σκοπόν. Διὰ τίνος διατάξεως προνοεῖ τὸ ἄρθρον, ἵνα ἐξασφαλίσῃ ἡμᾶς περὶ τούτου; Τί μέσον προτείνεται πρὸς τοῦτο; Ἀλλὰ καὶ εἰς ποίαν βιομηχανίαν θὰ χρησιμεύσῃ; Ὑπάρχει ἑτέρα ἀγορά, χρησιμοποιοῦσα πρὸς βιομηχανικὴν κατανάλωσιν τὴν σταφίδα, πλὴν τῆς Γαλλίας; Ἔχομεν τὴν Ἀγγλίαν, ἔχομεν τὴν Ἀμερικὴν πρὸς βρῶσιν. Ἔχομεν τὴν ἀγορὰν τῆς Ρωσσίας πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν; Δὲν ἠξεύρω ἂν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι τὴν ἔχομεν.

§290ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Εἰς τὴν Ρωσσίαν ἀπαγορεύεται ἡ ἀπόσταξις.

§291ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν ποῦ θὰ διατεθῇ; Τὸ ἄρθρον προνοεῖ περὶ τοῦ προκύψοντος ἐκ τῆς τοιαύτης διαθέσεως χρηματικοῦ ποσοῦ, ἐνῷ τὸ προϊόν τοῦτο οὐδαμοῦ δύναται νὰ διατεθῇ. Λοιπὸν ἀντὶ τὸ ἄρθρον νὰ προνοῇ περὶ τῆς διαθέσεως τοῦ ποσοῦ τούτου, εἶναι καλλίτερον νὰ προνοήσωμεν περὶ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς παρακρατήσεως. Βεβαίως τὸ νομοσχέδιον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἦτο καλλίτερον· φέρει τὰ λάθη τῆς καταγωγῆς του τῆς ἱστορικῆς· διότι τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἱστορικὴν ἐξέλεγξιν· συνάδελφός τις ἰσχυρίζεται, ὅτι ἐγένετο ἀπαγωγὴ τῆς ἰδέας του καὶ διεστράφη αὕτη, καταστᾶσα ἀνεφάρμοστος, καὶ διὰ τοῦτο καθ’ ἑκάστην στιγμὴν διαμαρτύρεται καὶ ζητεῖ τὴν τιμὴν τῆς ἐφευρέσεως τοῦ συστήματος τούτου. Ἀλλὰ καὶ ἡ διάταξις τῆς ὑπὸ συζήτησιν παραγράφου τοῦ νομοσχεδίου ἴσως προτείνεται, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ἔρχονται ἀμελέτητοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πολεμοῦσι τὴν παρακράτησιν, ἔρχονται δὲ μελετημένοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προσάγουσι τοιαῦτα νομοσχέδια.

§292ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν παράγραφον βʹ, ὡς ἄρθρον 3, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§293ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε, δὲν παρεδέχθη.

§294ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίθετον. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν παράγραφον βʹ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀναγνωσθεῖσαν παράγραφον βʹ, ὡς ἄρθρον 3.

§295ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κ. Πρόεδρε.

§296ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν δευτέραν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 2, ὡς ἀνεγνώσθη, λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Ι. Τσερτίδου καὶ Π. Ἀλεξάκη, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 126. Ἐκ τούτων 93 εἶπον Ναὶ, 26 εἶπον Ὄχι, καὶ 7 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν βʹ § ὡς ἄρθρον 3. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν § γʹ, ὡς ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§298ΒΕΛΛΙΝΗΣ. Φρονῶ ὅτι τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον χρήζει συμπληρώσεως διά τινος προσθήκης, καθόσον διὰ τοῦ νόμου δὲν κανονίζονται ὡρισμένως αἱ λεπτομέρειαι, αἱ ὁποῖαι βεβαίως πρέπει νὰ κανονισθῶσι, καὶ οὔτε εἶναι δυνατὸν αἱ λεπτομέρειαι αὗται νὰ κανονισθῶσι διὰ τοῦ νόμου. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ ἄρθρον 5, ἔχον ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει: «Διὰ Β. Διατάγματος θέλουσι κανονισθῆ τὰ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ παρόντος νόμου, ἰδίως δὲ τὰ τῆς μισθώσεως ἀποθηκῶν, ἐὰν παρασταθῇ ἀνάγκη μισθώσεως τοιούτων, τὰ τῆς φυλακῆς τοῦ ἀποταμιευθησομένου ποσοῦ καὶ τὰ τῆς διαθέσεως αὐτοῦ κατὰ τὰς διατάξεις τῶν ἀνωτέρω ἄρθρων.» Ἐκτὸς δὲ τούτου, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ καὶ ἄρθρον 6, τὸ ὁποῖον νὰ δώσῃ πίστωσιν εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου τούτου ἐκ δραχμῶν 50,000 ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ τρέχοντος ἔτους, καὶ συνάμα νὰ προστεθῇ καὶ ἕτερον ἄρθρον, ἄρθρον 7, τὸ ὁποῖον νὰ ὁρίσῃ τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου, ἀρξομένην ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, καθόσον ὡρίσθη μὲν διὰ τοῦ 1 ἄρθρου ὅτι ἡ παρακράτησις ἄρξεται ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου, δὲν ὡρίσθη ὅμως ἀπὸ πότε ἄρχεται ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου.

§299Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι καλὸν νὰ τυπωθῶσιν αἱ τροπολογίαι αὗται, ἵνα τὰς συζητήσωμεν εἰς τὴν ἑπομένην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου;

§300ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§301ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βελλίνη καὶ ἑτέρα τροπολογία τοῦ κ. Καραπάνου θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 211–212). Ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν τῶν προτάσεων νόμου τοῦ κ. Σιμοπούλου;

§302Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ προτάσεις τοῦ κ. Σιμοπούλου θέλουσι προταχθῆ εἰς συζήτησιν μετὰ τὰ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει νομοσχέδια.

§303ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ναὶ, ἀλλὰ προηγοῦνται.

§304Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ζητοῦμεν νὰ τεθῶσι μετά.

§305ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ συζητηθῇ ποῖον τώρα;

§306Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κατὰ τὰ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένα.

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πρῶτον εἶναι τὸ περὶ πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1895.

§308Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἀναγκαιότατον, διότι ἐν ὅσῳ δὲν κυρωθῇ τὸ Διάταγμα περὶ ἐξόδων τοῦ 1895, δὲν δυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν τὸ δωδεκατημόριον τοῦ Ἰουνίου.

§309ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως τοῦ 1895.

§310ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἄνευ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς θὰ μεταβάλωμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§311ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν, ἐπιθυμεῖ νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 8 ἀναγεγραμμένου νομοσχεδίου. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Δειμέζης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§312ΔΕΙΜΕΖΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοσοῦτον σοβαρὸν εὗρε τὸ ὑπὸ συζήτησιν ζήτημα, ὥστε ἐδίστασε νὰ προβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἰδίαν γνώμην, ἀφῆκε δὲ εἰς ταύτην τὴν ὁριστικὴν ἀπόφασιν. Διάφοροι ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ὑπεστηρίχθησαν ἰδέαι, πᾶσαι κατὰ τοῦ κύρους καὶ τῆς νομιμότητος τοῦ ὑπ’ ὄψει ἡμῶν διατάγματος, οὐδεμία δὲ ὑπὲρ τῆς ἐγκρίσεως τούτου. Διὰ τοῦ προκειμένου διατάγματος, παρούσης τῆς Βουλῆς, ἐπετράπη ἡ βεβαίωσις καὶ εἴσπραξις τῶν φόρων καὶ ὁ προσδιορισμὸς καὶ ἡ πραγματοποίησις τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1895. Δηλαδὴ ὑφισταμένης καὶ λειτουργούσης τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ἄνευ ἐκτάκτου καὶ κατεπειγούσης ἀνάγκης ᾠκειοποιήθη δικαίωμα νομοθετικόν· ἐκεῖνο ἀκριβῶς, τὸ ὁποῖον τὸ πολίτευμα ἐνεπιστεύθη εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν ἁρμοδιότητα τῆς Βουλῆς μόνης. Κατὰ τὸ ἄρθρον 59 τοῦ Συντάγματος, οὐδεὶς φόρος ἐπιβάλλεται ἢ εἰσπράττεται, μὴ ψηφισθεὶς ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Κατὰ δὲ τὸ ἄρθρον 60, ἡ Βουλὴ ψηφίζει κατ’ ἔτος τὸν προϋπολογισμόν, ἐν ᾧ πρέπει νὰ περιλαμβάνωνται ὅλα τὰ ἔσοδα καὶ ὅλα τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους. Καὶ ὁ λογιστικὸς νόμος ἐν ἄρθρῳ 2 ὁρίζει, ὅτι τὰ δημόσια ἔσοδα καὶ ἔξοδα ἑκάστης χρήσεως προσδιορίζονται διὰ τῶν ἐνιαυσίων οἰκονομικῶν νόμων καὶ ἀποτελοῦσι τὸν γενικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Ἐξαίρεσιν τοῦ γενικοῦ τούτου κανόνος παραδέχεται ὁ λογιστικὸς νόμος εἰς τὰς ἑπομένας περιστάσεις: αʹ) Ἐπιτρέπει ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις διὰ τοῦ ἄρθρου 15, ὅταν αἱ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ χορηγηθεῖσαι τακτικαὶ πιστώσεις ἀποδειχθῶσι κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἀνεπαρκεῖς, ἄνευ ἐπεκτάσεως τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ μόνον διὰ τὰς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναγραφομένας καὶ ἐν τῷ ἐνιαυσίῳ νόμῳ τῶν ἐξόδων ῥητῶς κατονομαζομένας ὑπηρεσίας, ὡς δεκτικὰς τοιαύτης αὐξήσεως. βʹ) Ἐπιτρέπει ὡσαύτως δι’ ἐκτάκτους καὶ κατεπειγούσας ὑπηρεσίας, μὴ προβλεφθείσας ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ἐκτάκτους πιστώσεις. Ἐν ἀμφοτέραις δὲ ταῖς ῥηθείσαις περιστάσεσιν αἱ ἀναπληρωματικαὶ καὶ αἱ ἔκτακτοι πιστώσεις χορηγοῦνται μόνον ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς διὰ διαταγμάτων, ἅτινα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλει εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ἐπικύρωσιν ἐν τῇ πρώτῃ αὐτῆς συνόδῳ, πρὸ τῆς παρουσιάσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ ἄρθρ. 17. Καὶ ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ προβληθῇ, ὅτι ἴσως ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν νόμιμον περίοδον τῆς συνόδου, διακόπτουσα ἐπὶ ὡρισμένας ἡμέρας τὰς ἐργασίας αὑτῆς, εἴτε οἴκοθεν, εἴτε διὰ Β. Διατάγματος, ἠδύνατο νὰ θεωρῆται ὡς ἀποῦσα, τὴν περὶ τούτου ἀμφιβολίαν αἴρει ἡ σαφὴς ῥῆσις τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ λογιστικοῦ νόμου, ἀπαιτοῦσα, ὅπως τὰ ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς ἐκδιδόμενα διατάγματα περὶ ἀναπληρωματικῶν καὶ ἐκτάκτων πιστώσεων, ὑποβάλλωνται ἐν τῇ πρώτῃ αὐτῆς συνόδῳ, πρὸ τῆς παρουσιάσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπιόντος ἔτους. Ὅθεν ἐξ ὅσων ἐμνημόνευσα σαφῶν καὶ κατηγορηματικῶν διατάξεων ἀναμφισβήτητον προκύπτει, ὅτι μόνον ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προσδιορίζῃ κατ’ ἔτος τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐπιτρέπῃ τὴν εἴσπραξιν αὐτῶν, ἀφ’ ἑνός, ὡσαύτως νὰ προσδιορίζῃ κατ’ ἔτος τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τὴν πραγματοποίησιν τούτων, ἀφ’ ἑτέρου, καὶ ὅτι τὰς ἀποφάσεις ταύτας ψηφίζει διὰ νόμων οἰκονομικῶν, οἵτινες ἀποτελοῦσι τὸν γενικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Προκύπτει προσέτι ἀνεπίδεκτον ἀμφισβητήσεως, ὅτι πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ἀνοίξῃ τοὺς λογαριασμοὺς καὶ τὴν οἰκονομικὴν διοίκησιν τοῦ ἔτους. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου, ὁσάκις ἡ μὲν νομοθετικὴ ἐξουσία, ἕνεκεν ἐκτάκτως ἀνωμάλων περιστάσεων, εἴτε ἕνεκα ἀναποδράστου διαλύσεως, δὲν ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ ψηφίσῃ προϋπολογισμόν, ἐπενοήθη μέσον μετριαστικόν, τὰ προσωρινὰ λεγόμενα δωδεκατημόρια, ἤτοι ἡ πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς χρήσεως ἐπιψήφισις νόμου ἐπιτρέποντος εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ εἰσπράττῃ τὰ ἔσοδα καὶ νὰ πληρόνῃ τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους δι’ ὡρισμένην χρονικὴν περίοδον δύο ἢ τριῶν μηνῶν, εἰς λογαριασμὸν τοῦ μέλλοντος προϋπολογισμοῦ. Τοῦ μέτρου τούτου εἰσαχθέντος πολλαχοῦ, ἐγίνετο καὶ παρ’ ἡμῖν χρῆσις εἰς διαφόρους ἀναλόγους περιπτώσεις· προηγούμενον ὅμως ὅμοιον μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν, οὔτε παρ’ ἡμῖν οὔτε παρὰ τοῖς ἄλλοις Κράτεσι, τοῖς ἔχουσι λογιστικὴν νομοθεσίαν κανονικὴν, ἀπαντᾶται. Καὶ κατ’ αὐτὸ τὸ πρῶτον ἔτος μετὰ τὴν τελευταίαν μεταπολίτευσιν, καθ’ ὃ δὲν ἐπέτρεπεν ἡ ἀνωμαλία τῆς πολιτικῆς καταστάσεως, τὴν σύστασιν διαρκοῦς Κυβερνήσεως καὶ τὴν σύνταξιν κανονικοῦ προϋπολογισμοῦ, ἡ εἴσπραξις τῶν ἐσόδων καὶ ἡ πραγματοποίησις τῶν ἐξόδων ἐπετρέπετο καθ’ ἕκαστον μῆνα διὰ νόμου ψηφιζομένου ὑπὸ τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως. Ἔκτοτε δὲ ἡ οἰκονομικὴ διαχείρισις διεξάγεται εἴτε διὰ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς χρήσεως ψηφιζομένου, εἴτε διὰ προσωρινῶν νόμων, ἐπιτρεπόντων τὴν διαχείρισιν εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπὶ χρόνον ὡρισμένον. Μ’ ὅλα ταῦτα, ὑπάρχουσι παρ’ ἡμῖν παραδείγματα ἀντίθετα πρὸς τὰ ῥηθέντα, ἀπαγορευόμενα ὑπό τε τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν νόμων, οὓς ἀρχόμενος τοῦ λόγου ἐμνημόνευσα. Ὅταν π. χ. ἐπήρχετο ἡ χρῆσις τοῦ συνταγματικοῦ προνομίου τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἢ μετὰ τὴν λῆξιν τῆς περιόδου, καθ’ ἣν διὰ προσωρινοῦ νόμου ἐπετράπησαν τὰ ἔσοδα καὶ τὰ ἔξοδα, τότε, λόγῳ ὑπερτάτου δημοσίου συμφέροντος καὶ χάριν τῆς δημοσίας τάξεως, μὴ ὑπαρχούσης Βουλῆς, ἐπετρέπετο διὰ διαταγμάτων εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δαπανᾷ εἰς λογαριασμὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ ὑπὸ τῆς ἐπερχομένης Βουλῆς. Ἀλλὰ τῶν διαταγμάτων τούτων δὲν ἐζητεῖτο εἰδικὴ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἔγκρισις, ὑποτιθεμένου, ὅτι ἡ ἐπιψήφισις τοῦ προϋπολογισμοῦ, περιλαμβάνοντος καὶ τὰς δυνάμει τῶν τοιούτων διαταγμάτων τελεσθείσας πράξεις, ἠμνήστευε τὴν παράνομον ἔκδοσιν αὐτῶν. Σήμερον ὅμως οὔτε λόγοι δημοσίου συμφέροντος, οὔτε ἀνάγκαι τῆς δημοσίας τάξεως δικαιολογοῦν τὴν παράνομον καὶ ἀντισυνταγματικὴν ἔκδοσιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν διατάγματος· ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ἐσχηματίσθη τὴν 12 Φεβρουαρίου ἐ. ἔ. Τὴν ἐπιοῦσαν, ἤτοι τὴν 13, διέκοψε τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, τὴν δὲ 18 τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ἐξέδοτο τὸ νομοθετικὸν διάταγμα, τοῦ ὁποίου ἡ συζήτησις μᾶς ἀπασχολεῖ, ἐνῷ ἠδύνατο πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἔργων τῆς Βουλῆς νὰ ζητήσῃ προσωρινὴν ἄδειαν τῆς εἰσπράξεως τῶν ἐσόδων καὶ τῆς πληρωμῆς τῶν ἐξόδων, τὴν ὁποίαν βεβαίως ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἠρνεῖτο. Βλέπετε λοιπὸν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ ὑπόθεσις, ἐφ’ ἧς ζητεῖται ἡ ψῆφός σας, δὲν εἶναι τυχαία· πρόκειται διὰ τῆς ψήφου σας νὰ νομιμοποιήσητε προηγούμενον παράνομον καὶ ἀντισυνταγματικὸν, ἅπερ, νομιμοποιούμενον διὰ τῆς σιωπῆς σας, δύναται νὰ ἔχῃ ὀλεθρίας συνεπείας ἐπί τε τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους καὶ ἐπὶ τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς. Ταῦτα ἔχουσα ὑπ’ ὄψει ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἧς ἀπετέλεσα μέλος, ἀπέφυγε νὰ ὑποβάλῃ ἰδίαν γνώμην. Κατόπιν τῆς σοβαρᾶς συζητήσεως, εἰς ἣν κατὰ τὰς ἑπομένας συνεδριάσεις θέλουσι βεβαίως μεθέξει τά τε διακεκριμένα μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἡ Κυβέρνησις, θέλει μορφωθῆ ἡ προσήκουσα ἀπόφασις, ἱκανοποιοῦσα τούς τε νόμους καὶ τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς.

§313ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον;

§314ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἀφορμὴν μᾶς ἔδωκεν, ἵνα ἐξετάσωμεν τὸ σπουδαῖον τοῦτο ζήτημα, ὁ ἔντιμος βουλευτὴς κ. Δεϊμέζης, ὅστις παρετήρησεν ἡμῖν, ὅτι τὸ παρουσιαζόμενον διάταγμα, ἀντίκειται εἰς τὸν νόμον περὶ δημοσίου λογιστικοῦ. Ἡ ἀφορμὴ αὕτη ἔκαμεν ἡμᾶς νὰ παρατηρήσωμεν, ὅτι ὄχι μόνον εἰς τὸν περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμον ἀντίκειται, ἀλλ’ ἀντίκειται καὶ πρὸς αὐτὸ τὸ Σύνταγμα, Ἀλλοίμονον, Κύριοι, ἐὰν Ὑπουργεῖον σχηματιζόμενον δι’ ἑνὸς διατάγματος διατάσσῃ τὴν φορολογίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ! Ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον τὸ ἄχρουν δὲν ἠρκέσθη εἰς τὰ κακῶς εἰθισμένα καὶ νὰ ζητήσῃ τοὐλάχιστον μόνον τὸ δωδεκατημόριον, δικαιολογούμενον ἕνεκα ἀνυπερβλήτου βίας, τῆς μὴ ὑπάρξεως νομοθετικοῦ σώματος ὡς ἐκ τῆς διαλύσεως, ἀλλ’ ἐζήτησε δι’ ἑνὸς φετρᾶ νὰ εἰσπράξῃ τὰ ἔσοδα καὶ νὰ δαπανήσῃ διὰ τὰ ἔξοδα, ἐτόλμησε νὰ ὑποβάλῃ δηλαδὴ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς δαπάνας, τὰς ὁποίας δὲν εἶχον ψηφίσει οἱ νόμιμοι ἀντιπρόσωποί του. Βεβαίως ἡ Βουλή, ζηλότυπος τῶν δικαιωμάτων της, ἢ δὲν θέλει, αὐστηρῶς κρίνουσα τὸ πρᾶγμα, δεχθῆ καὶ ἐγκρίνει τὸ παρουσιαζόμενον διάταγμα, ἢ ἀφοῦ γείνωσιν αἱ δέουσαι συζητήσεις καὶ παρατηρήσεις, θὰ ἀμνηστεύσῃ τὴν παράνομον καὶ ἀντισυνταγματικὴν ταύτην πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Αὐλικοῦ. Ταῦτα ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ παρατηρήσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως δώσω ἀφορμὴν εἰς σοφωτέρους καὶ μᾶλλον συνταγματολόγους καὶ κοινοβουλευτικούς, ἵνα συζητήσωσι τὸ παρὸν διάταγμα, ὅπερ κατεστρέφει ἐκ θεμελίων τὸν Συνταγματικὸν χάρτην. Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ὑπαγομένων εἰς τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§316ΕΥΤΑΞΙΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§317Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Μοὶ φαίνεται, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν εἶναι ἀκριβὴς κατὰ τὰς ἐρεύνας τὰς ὁποίας ποιεῖται, τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα εἰσάγομεν. Διέκρινα δὲ ἔλλειψιν ἀκριβείας καὶ κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν νομοσχεδίων. Ὁ κ. Βουλευτὴς παρέστησεν, ὅτι ἡμεῖς ἐλάβομεν ὡς μονάδα τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Σχολαρχείου, καὶ ἀπὸ τῆς πηγῆς ταύτης ἀρυόμεθα κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τοὺς ὑπαλλήλους, οἵτινες θέλουσι κατανεμηθῆ εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας. Τοῦτο εἶναι ἔλλειψις ἀκριβείας. Δὲν μεταχειρίζομαι τὰς φράσεις τὰς μὴ κοσμίας, τὰς ὁποίας μετεχειρίσθη ὁ κ. Βουλευτής, ὁμιλῶν περὶ τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι ἐν Γερμανίᾳ ἤθελεν αἰσχύνεσθαι ὁ εἰσάγων τοιοῦτο νομοσχέδιον, ὅπερ δηλοῖ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐνταῦθα εἶναι ἀναίσχυντον, (αἴσθησις!) διότι αἱ τοιαῦται φράσεις φαίνεται ὅτι ἁρμόζουσιν εἰς μόνην τὴν γλῶσσαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ· ἀλλ’ ἐρωτῶ αὐτὸν, ποῦ εὗρεν ὅτι τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Σχολαρχείου ἀποτελεῖ τὸν μοναδικὸν τίτλον, δι’ οὗ θέλουσιν εἰσάγεσθαι τοῦ λοιποῦ κατὰ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν; Τὸ νομοσχέδιον ἔπρεπε νὰ κανονίσῃ ὄχι μόνον τὸ μέλλον, ἀλλὰ καὶ τὸ ἐνεστὼς, τὸ ἐνεστὼς δὲ ἀποτελεῖ μεταβατικὴν κατάστασιν. Ὑπάρχουσιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι εἰσήχθησαν εἰς αὐτὴν διὰ τοῦ ἀπολυτηρίου τοῦ Σχολαρχείου. Τί ἔπρεπε νὰ γένηται περὶ αὐτῶν; Νὰ ἀπολυθῶσιν ἀπὸ τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, ἀφοῦ ὑπηρετοῦσιν ἐν αὐτῇ 5 ἢ 6 ἢ 10 ἔτη; Ὤφειλον λοιπὸν ν’ ἀποδεχθῶ τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Σχολαρχείου, ὅταν οἱ δι’ αὐτοῦ εἰσαχθέντες εἰς τὴν ὑπηρεσίαν διετέλεσαν εἰς ὑπηρεσίας προγενεστέρας. Τί ἄλλο δηλοῖ τοῦτο ἢ ὅτι πρόκειται περὶ εἰσαχθέντων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν διὰ τοῦ ἀπολυτηρίου κατὰ τὸ παρελθὸν, καὶ ὅτι ἡμεῖς δὲν πρόκειται νὰ προβιβάσωμεν αὐτοὺς, ἀλλὰ νὰ ἀνεχθῶμεν αὐτοὺς ὅταν εἰσαχθέντες διὰ τοῦ ἀπολυτηρίου ὑπηρέτησαν τοσαῦτα ἔτη τὸ Κράτος; Τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀπεδέχθη ὡς βάσιν τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Σχολαρχείου, ὡς μὴ ἀκριβῶς ἔλεγεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ἀλλὰ τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου, διότι βεβαίως δὲν ἔπρεπε νὰ ζητήσωμεν ἵνα τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Πανεπιστημίου χρησιμεύσῃ ὡς τίτλος διὰ τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὴν κατωτάτην βαθμῖδα τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας. Αἱ κατώτεραι βαθμῖδες τῆς δημοσίας διοικήσεως εἶναι θέσεις τόσον μικραὶ, ὥστε ἠθέλομεν ἀπελπίσει τοὺς σπουδάζοντας ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, ἂν εἴχομεν ἀναγκάσει αὐτοὺς νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὰς τελευταίας τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας βαθμῖδας. Τοὺς διδάκτορας εἰσάγομεν εἰς θέσιν γραφέως αʹ τάξεως· ἀλλὰ τὸν γραφέα βʹ τάξεως τὸν γραφέα γʹ τάξεως, ἀπὸ ποίας πηγῆς ἔπρεπε νὰ παραλάβωμεν; Παρελάβομεν, ὡς εἰκὸς, ἀπὸ δύο πηγὰς, εἴτε ἀπὸ τοὺς ἀποφοίτους τοῦ Γυμνασίου, εἴτε ἀπὸ τοὺς διατελοῦντας ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, εἰσαχθέντας δὲ πρὸ ἡμῶν μὲ τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Σχολαρχείου. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ κατανομὴ αὕτη ἦτο ἡ μόνη προσήκουσα, οὐδ’ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποτιμήσωμεν ἢ νὰ ἀπολύσωμεν ἀπὸ ὑπηρεσίαν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εἰσήχθησαν ἐν αὐτῇ πρὸ χρόνου καὶ ἐξακολουθοῦσιν ἀκόμη ἐργαζόμενοι ἐν αὐτῇ. Ἐμνήσθη ὁ κ. Βουλευτὴς, ὅτι δὲν εὑρίσκει βελτίωσιν τῆς διοικήσεως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἡ βελτίωσις διοικήσεως, κατὰ τὸν κ. Βουλευτὴν, εἰσάγεται ἀπὸ τοὺς νόμους περὶ προσόντων, ἀλλὰ νομίζω ὅτι σφάλλεται...

§318ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τῆς ὑπηρεσίας, ὄχι τῆς διοικήσεως, εἶπον.

§319Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τῆς ὑπηρεσίας... Ἡ βελτίωσις τῆς ὑπηρεσίας εἰσάγεται ἀπὸ τὴν προπαρασκευὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐν Ἑλλάδι δὲ δὲν ἔχομεν ἀκόμη εἰδικὴν τοιαύτην προπαρασκευήν. Ἔχομεν τὰς συνήθεις γνώσεις τὰς διδασκομένας ἐν τοῖς Γυμνασίοις, ἢ ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, ἀλλ’ αὗται δὲν ἀρκοῦσιν, ἵνα μορφώσωσι καὶ καταρτίσωσιν ὑπαλλήλους, τῶν ὁποίων ἡ εἰσαγωγὴ νὰ προβάλληται ὡς ἐγγύησις περὶ τῆς βελτιώσεως τῆς διοικήσεως ἢ τῆς ὑπηρεσίας. Εἰς ἄλλα μέρη ἔχουν Σχολὰς, ἐν ταῖς ὁποίαις μορφόνονται οἱ πολιτικοὶ ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους· ἡμεῖς δὲν ηὐτυχήσαμεν νὰ ἔχωμεν Σχολὰς τοιαύτας, διότι οὐδὲ τοῦ Πανεπιστημίου οὐδὲ τοῦ Κράτους τὰ μέσα εἶναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς πλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν τούτων. Μόλις πρὸ μικροῦ τὸ Πανεπιστήμιον ἀπέκτησεν ἕδραν διοικητικοῦ δικαίου, ἀλλὰ ἀρκοῦσιν αἱ διδασκόμεναι γνώσεις τοῦ μαθήματος τούτου ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, ἵνα παρασκευάσωσιν ὑπάλληλον τῆς δημοσίας διοικήσεως; Καὶ ἄλλη γνώμη τοῦ κ. Βουλευτοῦ περὶ συναλλαγῆς καὶ περὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐπιτηρεῖν τὴν διοίκησιν δὲν εἶναι ὀρθή. Συνειθίζουσί τινες νὰ ἀποδίδωσιν εἰς ἐμὲ ὅτι κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἐπηγγελλόμην πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς θεωρίας ἢ γνώμας, τὰς ὁποίας οὐδαμοῦ καὶ οὐδέποτε ἐπηγγέλθην. Οὐδαμοῦ ὡμίλησα κατὰ τῆς συναλλαγῆς, οὐδὲ ἐν Βόλῳ, οὐδὲ ἐν Τριπόλει, οὐδὲ ἐν Σύρῳ· οὐδὲ φρονῶ ὅσα παρίσταται ὅτι φρονεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς νῦν ὡς ἀντιπολιτευόμενος, ἤτοι ὅτι ἡ δημοσία ὑπηρεσία πρέπει νὰ ἦναι κτῆμα ὡρισμένων κομμάτων. Νομίζω ὅτι ὁ διαχειριζόμενος τὴν ἀνωτάτην διεύθυνσιν τῆς διοικήσεως δὲν πρέπει νὰ ᾖναι ὑπόχρεως νὰ ἐργάζηται μετ’ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐμπνέουσιν εἰς αὐτὸν ἐμπιστοσύνην. Μάλιστα τὰ πολιτικὰ κόμματα, ὅταν καλῶνται ἐν τῇ Κυβερνήσει, ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ ἔχωσιν ἀνθρώπους ἀποδεχομένους τὸ πρόγραμμά των, φρονοῦντας περὶ τῶν πραγμάτων καὶ περὶ τῶν προσώπων ὅσα οὗτοι φρονοῦσι, καὶ ἔχοντας τὸν ζῆλον, ἐμπεφορημένους δὲ ἀπὸ τὸ διαφέρον νὰ συντελῶσιν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἰδεῶν τοῦ κόμματος· οὐδὲ νομίζω ὅτι πρέπει, ὅταν δὲν δύνανται νὰ ἀπελάσωσιν αὐτοὺς τῆς ὑπηρεσίας, νὰ ἐκτρέπωνται εἰς ἐξευτελισμὸν αὐτῶν. Ἐνθυμοῦμαι τί ἐγράφετο ἐν ταῖς ἐφημερίσι περὶ ὑπαλλήλων, τοὺς ὁποίους δὲν ἠδύναντο οἱ κύριοι οὗτοι ν’ ἀπολύσωσι, διότι οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι δὲν ἐνέπνεον ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς προϊσταμένους αὐτῶν Ὑπουργούς. Νομίζω ὅτι μόνην ἐγγύησιν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀπαιτῶμεν, ἐν ὅσῳ τὰ πράγματα παρ’ ἡμῖν ἔχουσιν ὡς ἔχουσιν, ἢ καὶ ἐν ὅσῳ δὲν παρασκευάζομεν δημοσίους ὑπαλλήλους, εἶναι νὰ μὴ ἐπιτρέπωμεν εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς νὰ διορίζωσιν ἐκείνους, τοὺς ὁποίους αὐτοὶ θέλουσιν, ἀλλ’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἀναγράφει ὁ νόμος περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων, οὐδέποτε ὅμως νὰ δεσμεύηται ὁ Ὑπουργὸς, ὅπως μὴ δύνηται νὰ ἀπολύῃ αὐτοὺς τῆς ὑπηρεσίας. Μήπως εἰς τὰ ἄλλα Κράτη οἱ Ὑπουργοὶ δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ διορίζωσιν ἀνθρώπους, εἰς τοὺς ὁποίους ἔχουσιν ἐμπιστοσύνην; Ἐκεῖ πολλάκις πολιτικοὶ ἄνδρες διώρισαν τοὺς ἀδελφούς των καὶ τοὺς υἱούς των. Ὁ κ. Duruy, τοῦ ὁποίου ἡ μνήμη μοὶ εἶναι προσφιλής, εἶχε γενικὸν γραμματέα ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας τὸν υἱὸν αὐτοῦ. Ὁ Berrier ἐπίσης. Καὶ ἦτο δυνατόν ποτε νὰ ὑποχρεωθῇ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ διατηρῇ γραμματέα ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον οἱ προκάτοχοι αὐτοῦ, ὅλως ἀντιθέτων φρονημάτων, εἶχον διορίσει; Τὸ δικαίωμα τῆς παύσεως τῶν ὑπαλλήλων θεωρῶ συνδεδεμένον μὲ τὰ δικαιώματα τῆς διοικήσεως. Διὰ νὰ δύνηται νὰ δίδῃ σκόπιμον καὶ πλήρη ὤθησιν πρὸς διεξαγωγὴν καὶ διάπραξιν ὡρισμένων πράξεων, διὰ νὰ δύνηται νὰ ἐπιτηρῇ τὰ ὄργανα τῆς διοικήσεως καὶ τὴν ἐνέργειάν των, ὅπως αὕτη γίγνηται κατὰ νόμον, διὰ νὰ δύνηται νὰ ἐλέγχῃ καὶ νὰ ἐκβιάζῃ εἰς τὸ καθῆκον, ἀπαιτοῦνται ὄργανα τῆς ἐμπιστοσύνης του, ἀπαιτεῖται τὸ δικαίωμα, ἂν μὴ εὑρίσκῃ αὐτὰ ἐμπνέοντα ἐμπιστοσύνην ἢ εὑρίσκῃ αὐτὰ παρεκτρεπόμενα, νὰ ἀπολύῃ αὐτὰ τῆς ὑπηρεσίας. Πρώτην φορὰν ἐν τῇ διοικήσει κατεστάθησαν νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἀφῄρεσαν τὸ δικαίωμα τοῦτο ἀπὸ τοὺς Ὑπουργούς· οἱ νόμοι δὲ οὗτοι κατεστάθησαν μόνον ἐν Ἑλλάδι. Δὲν πρέπει ἐν τῇ διοικήσει νὰ ὑπάρχῃ περιορισμὸς τοιοῦτος, ὥστε αὕτη νὰ μὴ ἔχῃ τὴν δύναμιν νὰ ἀπολύῃ τῆς ὑπηρεσίας τοὺς ὑπαλλήλους. Ἠκούσθη ποτὲ νὰ μὴ δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἀπολύῃ τὸν Γενικὸν Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου; Δὲν ὑπάρχει παράδειγμα νὰ ὑποχρεόνηται Ὑπουργὸς, ἵνα συνεργάζηται μετὰ γενικοῦ γραμματέως μισοῦντος αὐτὸν, μεμφομένου αὐτοῦ, ἐπικρίνοντος τὰς γνώμας καὶ κατακρίνοντος τὴν πολιτείαν τοῦ Ὑπουργοῦ. Τὸ δικαίωμα νὰ τοὺς παύσωσιν εἶναι ἀναπόσπαστον ἀπὸ τὴν διεύθυνσιν τῆς διοικήσεως. Καὶ διατὶ ὁ περιορισμὸς οὗτος; Ποία ὑπῆρξε κατάχρησις; Ποῖός ποτε ἔπαυσε τμηματάρχην πρὸ τοῦ νόμου, δι’ οὗ κατεστάθησαν οὗτοι μόνιμοι; Καὶ ἂν ἐπαύθη τις, ἐπαύθη διὰ λόγους ἀνυπερβλήτους, καὶ ὅταν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνασταλῇ ἡ παῦσίς του. Εἰς τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Οἰκονομικῶν, τῶν Ἐσωτερικῶν, τίς ἔπαυσε τμηματάρχην; Ἐπαύοντο οἱ μικρότεροι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον εἰσέλθει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἀναλαβόντες ὑποχρεώσεις, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἀσυμβίβαστοι πρὸς τὸ καθῆκόν των. Οἱ νόμοι περὶ προσόντων εἰσήγαγον τὴν ὑπάρχουσαν παράδοξον κατάστασιν, ἕνεκα δ’ αὐτῶν σήμερον ἡ ὑπηρεσία εἶναι ἐν παραλυσίᾳ, οὐδὲ κατέστησαν οἱ νόμοι περὶ μονιμότητος τοὺς ὑπαλλήλους χρηστοτέρους καὶ εὐλαβεστέρους πρὸς τοὺς νόμους, οὔτε προθυμοτέρους εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος. Καὶ δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω παραδείγματα, δύναμαι ὅμως νὰ βεβαιώσω, ὅτι ἡ διοίκησις τῶν χρόνων τούτων εἶναι πολλῷ χείρων τῆς διοικήσεως ἄλλων χρόνων, καὶ ἄν ποτε μετ’ ἐπάρσεως καὶ ὑπερηφανείας ἔλεγον πρὸς ἀλλοδαποὺς, ὅτι ἡ διοίκησις τῆς Ἑλλάδος διακρίνεται διὰ τὴν χρηστότητα αὐτῆς, δὲν ἔχω τὸ θάῤῥος σήμερον νὰ δώσω τοιαύτην διαβεβαίωσιν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ὡμίλησε καὶ περὶ εἰδικοτήτων, καὶ παρέστησεν ἑαυτὸν πεπειραμένον καὶ ἐγκρατῆ. Ἀλλ’ οἱ λόγοι του δὲν εἶναι ἀληθεῖς. Οὐδέποτε ἠσχολήθη εἰς τὴν δημοσίαν διοίκησιν. Διῆλθεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἀλλὰ ἡ γνώμη αὐτοῦ οὐδὲν ἀπέκτησε κῦρος, οὐδὲ δύναται νὰ παρασταθῇ ὡς γνώστης τῶν πραγμάτων τῆς διοικήσεως. Κατὰ τὸ καταστατικὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἰατροσυνεδρίου ἦτο καὶ τμηματάρχης ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπῆρξε δὲ τοιοῦτος ὁ μακαρίτης Νικόλαος Κωστῆς καὶ ὁ μακαρίτης Γ. Βοῦρος καὶ συνειργάζοντο μεθ’ ἡμῶν ἐν τῇ ὑγειονομικῇ ὑπηρεσίᾳ. Ἐνδέχεται νὰ ἦναι ἔντιμοι ὑπάλληλοι οἱ διευθύνοντες τμήματα, ἀλλὰ δὲν ἔχουσι γνώσεις εἰδικάς. Τὸ τμῆμα τῆς ἐκτελέσεως τῶν νόμων περὶ δήμων εἶναι τὸ ἐπιστημονικώτερον τῶν τμημάτων τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου, εἶναι δὲ ἄπορον, πῶς δύναται νὰ διευθύνηται ἀπὸ ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐνέκυψαν εἰς μελέτας οὐχὶ ξένων νομοθεσιῶν, ἀλλ’ οὐδὲ τῆς Ἑλληνικῆς. Ἐγὼ ὑπῆρξα τμηματάρχης, καὶ κατέβαλον κόπους καὶ μελέτας, ἵνα καταστήσω ἐμαυτὸν ἄξιον τῶν καθηκόντων, τὰ ὁποῖα ἐκαλούμην νὰ ἐκτελέσω. Σήμερον ἡ ὑπηρεσία εἶναι ἀφημένη εἰς ἕνα τμηματάρχην, ὁ ὁποῖος δὲν ἠξεύρω ἂν ἦναι ὁ μόνος, τὸν ὁποῖον ἔχομεν. Περιέλαβον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὴν διάταξιν, ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ διορισθῇ τμηματάρχης βʹ τάξεως ἀνὴρ ἰατρὸς, ἐνασκήσας ἐπὶ χρόνον τὸ ἐπάγγελμά του, ἵνα χρησιμεύσῃ εἰς τὸ ὑγειονομικὸν τμῆμα. Ἐπίσης δὲ καὶ νομικὸς, ἵνα χρησιμεύσῃ εἰς τὸ δημοτικόν. Θέλετε νὰ βελτιώσητε τὴν ὑπηρεσίαν; Φροντίσατε νὰ βελτιώσητε τὸ ὑλικὸν, συστήσατε Σχολὰς εἰδικὰς, ἵνα παρασκευάσητε ὑπαλλήλους. Ἐν ὅσῳ δὲν συνιστᾶτε τοιαύτας Σχολὰς, θὰ ἔχητε τοὺς φοιτητὰς τῶν Γυμνασίων καὶ τοὺς διδάκτορας τῆς Νομικῆς, ἀλλ’ ὀφείλετε, ὅταν τοὺς ἔχητε, νὰ μεταχειρίζησθε αὐτοὺς οὕτως, ὥστε νὰ ἐμπνεύσητε τὸν ζῆλον εἰς αὐτοὺς, ὅπως ἁμιλλῶνται νὰ αὐξάνωσι τὰς γνώσεις των, διότι ἐκεῖναι, τὰς ὁποίας ἀπεκόμισαν ἐκ τοῦ Πανεπιστημίου, δὲν εἶναι οὔτε ἀρκοῦσαι οὔτε πλήρεις οὔτε εἰλικρινεῖς καὶ καθαραὶ, δύναμαι μάλιστα νὰ ὁμολογήσω, ὅτι πολλάκις οἱ κομίζοντες τὰ διπλώματα τοῦ Πανεπιστημίου μοὶ ἐφάνησαν ὅτι καθυστεροῦσι καὶ κατ’ αὐτὰς τὰς γλωσσικὰς γνώσεις. Τὸ σύστημα τῶν διαγωνισμῶν δὲν εἶναι κατ’ ἐμὲ ἐγγύησις ἀσφαλὴς τῆς διαγνώσεως τῆς ἱκανότητος τῶν ὑπαλλήλων, καὶ, ἐνῷ δὲν εἶναι ἐγγύησις ἀσφαλὴς, χρησιμεύει ἐνίοτε, ἵνα καλύψῃ τὴν εὐθύνην τοῦ Ὑπουργοῦ, χρησιμεύει ἵνα τὰς ἀτομικὰς περὶ τοῦ ὑποψηφίου γνώμας τοῦ Ὑπουργοῦ παραστήσῃ ὡς γνώμας ἐνδεδειγμένας ὑπὸ τοῦ διαγωνισμοῦ. Διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπῆρχε διάταξις, κανονίζουσα προσόντα καὶ διαγράφουσα τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον εἰσήγοντο οἱ ὑπάλληλοι ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Ὑπουργείου τούτου, ἡ εἰσαγωγὴ δὲ τῶν ὑπαλλήλων ἐγίνετο ἀπὸ τοῦ δοκίμου, καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης μετέβαινον εἰς τὰς θέσεις τοῦ ἀκολούθου. Ἐπὶ 30 ἔτη ἐλειτούργησε τὸ σύστημα ἐκεῖνο, ἀλλὰ ποῖα παρήγαγεν ἀποτελέσματα; Οὐδέν. Δὲν θέλω νὰ μνημονεύσω ἀτόμων, ἀλλὰ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι οἱ δυνάμει τοῦ διατάγματος ἐκείνου εἰσαχθέντες καὶ προαχθέντες δὲν διεκρίνοντο οὐδ’ ἐπὶ εὐμαθείᾳ, οὐδ’ ἐπὶ φιλοπονίᾳ ὡς ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὅτε ἐξεδόθη ὁ νόμος τοῦ 1877, καὶ ἐγὼ τὸ πρῶτον, καὶ αὐτὸς ὁ πατὴρ τοῦ νόμου, ὁ πρώην Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου, ἠναγκάσθημεν νὰ ζητήσωμεν τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐκτελέσεως αὐτοῦ, διότι δὲν ἦτο ἔργον ἐκτελέσιμον. Ἀλλὰ καὶ ποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἔφερον οἱ νόμοι περὶ προσόντων εἰς τὴν ἐξωτερικὴν ὑπηρεσίαν; Ἠδυνήθησαν νὰ παραγάγωσιν ἕνα Βατικιώτην; Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι, ὅπως λειτουργεῖ ὁ ὀργανισμὸς τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, μὲ αὐτὸ τὸ ἐπιστέγασμα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐπιτεθῆ, ἡ λειτουργία ἦτο πλημμελής. Ἐὰν ἤθελον κληθῆ νὰ ἀναλάβω τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἴσως ἤθελον ἔχει γνώμας ἄλλας ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι προὐτάθησαν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Κατὰ τὰς γνώμας ταύτας, ἐν τῇ κυρίᾳ διοικήσει τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον διαχειρίζεται τὴν ἀστυνομίαν τοῦ Κράτους καὶ τὰ δικαιώματα τῶν δήμων ἀνάγκη νὰ ἀναγράψωμεν πῶς διαχειρίζονται τὰ δικαιώματα τῶν δήμων. Θέλω σᾶς ἀναφέρει τι, τὸ ὁποῖον παρετηρήθη κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας ἐκπληκτικόν, τὸ ὁποῖον ὅμως ἀποδεικνύει, ὅτι αὐτοὶ οἱ δυνάμει τῶν προσόντων εἰσαχθέντες καὶ διατηρούμενοι ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ δὲν ἔχουσι τὴν ἐλαχίστην ἰδέαν τοῦ νόμου περὶ δήμων. Ὑποθέσατε ὅτι μετὰ 17 ἔτη διετάχθη ἡ διαίρεσις δήμου, ὅστις εἶχε σχηματισθῆ διὰ συγχωνεύσεως μετ’ ἄλλου δήμου, διότι ἡ πρᾶξις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, δι’ ἧς εἶχε προταθῆ ἡ πρὸ δέκα καὶ ἑπτὰ ἐτῶν διαταχθεῖσα συγχώνευσις, ἐκρίθη νῦν, μετὰ δέκα καὶ ἑπτὰ ἔτη, τὰ ὁποῖα παρῆλθον ἔκτοτε, ὡς μὴ νομίμως καταρτισθεῖσα. Τοιαῦτα ἀποτελέσματα παρασκευάζει ἡ ἀμάθεια, ὅταν μάλιστα αὕτη ἦναι ὄργανον φατρίας. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου δίδουσι τὴν εὐκολίαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἵνα καθαρίσῃ τὸ προσωπικόν, ἀποπέμπων τοὺς ἀνικανωτέρους καὶ τοὺς ὀλιγώτερον προθύμους εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος, καὶ ἀντικαθιστῶν αὐτοὺς δι’ ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν αὐτὴν καταγωγὴν μὲ τοὺς ἀπολυομένους, ἀλλ’ οἵτινες δύνανται νὰ ἦναι ἱκανώτεροι καὶ χρηστότεροι.

§320ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος κατέτριψε τὸν πλεῖστον χρόνον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἀποτεινόμενος πρὸς ἐμέ, ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ παρ’ ἐμοῦ λόγον, καὶ ὑπολαμβάνων ἐμὲ Πρωθυπουργὸν, ἠρώτησε: Θέλετε νὰ ἔχητε ὑπαλλήλους ἱκανούς; διατὶ δὲν ἱδρύετε εἰδικὰς Σχολάς;

§321Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Παντάπασιν· οὐδέποτε ἤθελον ζητήσει ἀπὸ ὑμᾶς αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε.

§322ΕΥΤΑΞΙΑΣ. «Θέλετε νὰ ἔχητε ὑπαλλήλους· διατὶ δὲν ἱδρύετε Σχολάς;» Τὴν ἐρώτησιν ταύτην ὤφειλε νὰ ἀπευθύνῃ πρὸς ἑαυτὸν, διότι πολλάκις ἐκυβέρνησε τὴν χώραν, ὡς Ὑπουργὸς καὶ Πρωθυπουργός. Διατὶ δὲν ἐσκέφθη τότε νὰ ἱδρύσῃ τοιαύτας Σχολάς; Ἐπὶ πολλὰ ἔτη ὑπῆρξεν Ὑπουργὸς καὶ τῆς Παιδείας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ πολλάκις ἠδύνατο νὰ ἀπευθύνῃ τὴν ἐρώτησιν ταύτην πρὸς ἑαυτόν. Ἀλλ’ ἴσως εἴπῃ, ποῦ τὰ μέσα; Τὰ μέσα εἶναι πρόχειρα. Διατὶ δὲν καταργεῖτε μερικὰ Γυμνάσια καὶ δὲν ἱδρύετε ἀντ’ αὐτῶν ἐμπορικὰς καὶ ἐπαγγελματικὰς Σχολάς, ὅπως ἐν αὐταῖς μορφωθῶσιν οἱ καλοὶ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχωσι τὰς στοιχειώδεις γνώσεις τῆς πολιτικῆς οἰκονομίας, τῆς λογιστικῆς, τῆς διπλογραφίας, τὰς ὁποίας δὲν δύνανται νὰ ἔχωσιν ὡς ἀπόφοιτοι τοῦ Γυμνασίου, οὔτε ὡς διδάκτορες τοῦ Πανεπιστημίου; Διατὶ δὲν ἐλάβετε πρόνοιαν ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη περὶ ἱδρύσεως τμήματος τῶν πολιτικῶν ἐπιστημῶν ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ; Βεβαίως καὶ αἱ Κυβερνήσεις ἡμῶν συνετέλεσαν εἰς τὴν αὔξησιν τῶν ἑδρῶν τοῦ Πανεπιστημίου, καὶ τοῦτο σκοπεῖ καὶ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, «περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου περὶ ἑδρῶν Πανεπιστημίου». Θέλετε νὰ τύχητε δηλ. τῆς ἐλευθερίας νὰ ἱδρύητε νέας ἕδρας, καὶ δὲν ἐσκέφθητέ ποτε νὰ ἱδρύσητε ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ τμῆμα πολιτικῶν ἐπιστημῶν, ἵνα ἔχητε ἐξ αὐτοῦ ὑπαλλήλους καλλιτέρους. Ἀλλ’ ἐν ἐλλείψει τούτου, διατὶ δὲν ζητεῖτε νὰ ὑποβάλητε τοὺς θέλοντας νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν εἰς δοκιμασίαν τινὰ, ὅπως γίνεται περὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν Τραπεζῶν; Διατὶ δὲν ἠρωτήσατε, ἂν ὁ προσλαμβανόμενος ὑπάλληλος ἔχῃ γνῶσιν ξένης τινὸς γλώσσης, ἀλλὰ λέγετε ὅτι τὸ πτυχίον τοῦ Πανεπιστημίου, τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου ἀρκεῖ; Καὶ νομίζετε ὅτι βελτιοῦτε τὴν ὑπηρεσίαν, λέγοντες ὅτι δύναται νὰ γείνῃ ὑπουργικὸς γραμματεὺς καὶ τμηματάρχης ὁ φέρων πτυχίον τῆς Νομικῆς ἢ τῆς Ἰατρικῆς, ἢ ὁ δικηγόρος ὁ ἔχων ὑπηρεσίαν 8 ἐτῶν ἢ 5 ἐτῶν; Ἀλλὰ δὲν μοὶ λέγετε ποῖος θὰ ἦναι ὁ δικηγόρος, ὁ ὁποῖος θὰ θελήσῃ νὰ ἀνταλλάξῃ τὸ στάδιον αὑτοῦ τὸ δικηγορικὸν μὲ τὴν θέσιν τοῦ γραμματέως; Θὰ ἦναι βεβαίως δικηγόρος, ὁ ὁποῖος δὲν ἠδυνήθη νὰ εὐδοκιμήσῃ ἐν τῷ ἐπαγγέλματι αὑτοῦ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐνόμισεν, ὅτι ἐγὼ εἶμαι θιασώτης τῶν περὶ προσόντων νόμων τοῦ κ. Τρικούπη, ἀλλ’ ἐνθυμεῖται, ὅτι ἐγὼ ἔλαβον τὸν λόγον καὶ ἠγόρευσα κατὰ τῶν νόμων τούτων, ὅτε συνεζητοῦντο, διότι ἐν αὐτοῖς δὲν διέβλεπον ἀληθῆ προσόντα. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λέγει, ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἡ δημοσία δὲν εἶναι κτῆμα ὡρισμένων τινῶν ἀνθρώπων, ἀλλ’ εἶναι κοινὸν κτῆμα ὅλων τῶν Ἑλλήνων, καὶ διὰ τοῦτο δικαιοῦται πᾶσα νέα Κυβέρνησις, ἐρχομένη εἰς τὰ πράγματα, νὰ ἀντικαθιστᾷ τοὺς ὑπάρχοντας δι’ ἄλλων ὑπαλλήλων. Ἐγὼ δὲν νομίζω ὅτι ἡ ὑπηρεσία εἶναι κτῆμα τῆς κρατούσης φατρίας. Ἡ ὑπηρεσία εἶναι κτῆμα ἀναφαίρετον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι καὶ ἱκανότητα καὶ πεῖραν κέκτηνται, ἵνα ἔχωσι θέσιν τινά. Ἀλλὰ μᾶς λέγει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως: «Καὶ πῶς! Θέλετε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐμπιστεύηται τὰ ἀξιώματα ταῦτα εἰς ἀνθρώπους, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην;» Καὶ μᾶς ἀνέφερε πρὸς τοῦτο παραδείγματα ξένων ἐθνῶν, καὶ μᾶς ἀνέφερεν ὅτι ὁ υἱὸς τοῦ Δουρουΐ ἦτο γενικὸς γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας ἐν Γαλλίᾳ. Τοῦτο ἐν πρώτοις δὲν εἶναι ἀληθές· ἦτο ὄχι γενικὸς γραμματεύς, ἀλλ’ ἰδιαίτερος γραμματεύς...

§323Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἦτο chef général.

§324ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἦτο ἰδιαίτερος γραμματεύς. Ἀλλὰ καὶ οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ γραφεῖς εἶναι πρόσωπα ἐμπιστοσύνης; Μᾶς λέγει ὅμως ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι ἄλλοτε, ὅτε δὲν ὑπῆρχον τὰ προσόντα, δὲν ἐγίνοντο αὐταὶ αἱ μεταβολαὶ εἰς τοὺς τμηματάρχας. Τοῦτο ἐγίνετο μόνον εἰς παλαιοτέραν ἐποχήν, ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ μακαρίτου Βασιλέως Ὄθωνος· διότι ὑπεράνω ὅλων τῶν Κυβερνήσεων ἵστατο τότε αὐτὸς ὁ Βασιλεύς. Ἀλλὰ τὴν σήμερον ὁ κοινοβουλευτισμὸς ὑπερῆρε τὴν κεφαλήν, ἐν ὅσῳ δὲ δὲν σκεπτώμεθα περὶ τοῦ ἀληθοῦς συμφέροντος τῆς ὑπηρεσίας, ἐν ὅσῳ δὲν βλέπομεν ἀπέναντι τοῦ χάους, εἰς ὃ περιῆλθεν ἡ ὑπηρεσία ἡμῶν, τί πρέπει νὰ πράξωμεν, ὅπως ἐξέλθωμεν τῆς καταστάσεως ταύτης, ἀλλ’ ἐξακολουθῶμεν νὰ σκεπτώμεθα μόνον περὶ τοῦ κομματικοῦ συμφέροντος, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ τοιαῦτα νομοσχέδια νὰ εἰσάγωνται εἰς τὴν Βουλήν.

§325Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος ἐκολάκευσεν ἑαυτὸν, παραστήσας ἐμὲ, ὅτι ἐζήτουν ἀπὸ τὸν κ. Βουλευτὴν λόγον, διατί δὲν συνεστήθησαν μέχρι τοῦδε αἱ εἰδικαὶ Σχολαί. Οὐδένα ἔχω λόγον νὰ θέλω νὰ ἦμαι δυσάρεστος εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, ἀλλὰ καὶ οὐδένα ἔχω λόγον νὰ πείσω ἐμαυτὸν νὰ ἦμαι τόσον εὐχάριστος πρὸς αὐτὸν, ὥστε νὰ ἐρωτήσω αὐτὸν καὶ ζητήσω παρ’ αὐτοῦ λόγον διατὶ δὲν συνεστήθησαν εἰδικαὶ Σχολαί. Μᾶς λέγει, ὅτι ἐγὼ ἤμην ὑπὲρ τῶν νόμων περὶ προσόντων, ἐνῷ ἠγόρευσα ἐναντίον αὐτῶν. Ἐγὼ πείθομαι ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν εἶναι ὑπὲρ οὐδενὸς νόμου, οὐδὲ ὑπὲρ οὐδενὸς συστήματος, ὅταν μάλιστα τυγχάνῃ νὰ εὑρίσκηται εἰς τὰ θρανία ἐκεῖνα. Μοὶ μένει μόνον ἡ παραμυθία, ἐπειδὴ τὸ χάος τῆς ὑπηρεσίας γίνεται βαθύτερον διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ, μοὶ μένει ἡ παραμυθία, ὅτι τὸ χάος αὐτὸ θὰ διορθώσῃ ὁ κ. Βουλευτὴς, ὅταν ἔλθῃ εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν κοινῶν.

§326ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§327ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3. (ἀναγινώσκεται):

§328ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ παρατηρῶ οὐσιώδη παράλειψιν, δεομένην ἀμέσου θεραπείας. Οὐδεμία λαμβάνεται πρόνοια περὶ τῆς καταλλήλου διευθύνσεως τοῦ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν τμήματος τῆς Γεωργίας, ἐνῷ εὐτυχῶς ἤδη ἔχομεν ἄνδρας ἱκανοὺς, δυναμένους μετὰ εἰδικῶν γνώσεων νὰ διευθύνωσιν αὐτό. Μάταιον θὰ ἦτο, ἄν, παρατάσσων σειρὰν κοινοτοποιῶν, ἀπεπειρώμην νὰ ἐξάρω τὴν σημασίαν τῆς γεωργίας, καὶ νὰ ἐξάρω τὴν εὐεργετικὴν ἐπίδρασιν αὐτῆς ἐπὶ τῆς προόδου παντὸς ἔθνους, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἡ βάσις ἐθνικῆς παραγωγῆς. Ἤδη μάλιστα, ὅτε πρὸς πρακτικωτέρας σκέψεις ὀφείλομεν νὰ τρέψωμεν τὴν χώραν, ἡ ὕπαρξις εἰδικοῦ ἀνδρὸς ἐν τῷ γεωργικῷ τμήματι τοῦ Ὑπουργείου εἶναι ἀπαραίτητος, διότι οὗτος μόνος εἶναι ἱκανὸς νὰ δώσῃ τὴν προσήκουσαν ἐν ἑκάστῳ σχετικῷ ζητήματι λύσιν. Ἀλλαχοῦ μάλιστα, ὡς εἶναι γνωστόν, ὑπάρχουσιν εἰδικὰ Ὑπουργεῖα πρὸς ἐμψύχωσιν καὶ προαγωγὴν τῆς γεωργίας, ἄτοπον δὲ καὶ ἐξαιρέτως ἐπιζήμιον θέλει εἶσθαι, ἂν ἐν Ἑλλάδι, χώρᾳ ἰδίως γεωργικῇ, ἐγκαταλείψωμεν τὴν διεύθυνσιν τοῦ γεωργικοῦ τμήματος εἰς δικηγόρους καὶ ἰατρούς. Ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν ὑποβάλλω τὰς ἑξῆς εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον τροπολογίας: «Δύναται ἐπίσης νὰ διορισθῇ γραμματεὺς πρώτης τάξεως ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ ἔχων δίπλωμα ἀνεγνωρισμένης Γεωπονικῆς Σχολῆς, πρὸς δὲ πενταετῆ ὑπηρεσίαν ὡς καθηγητὴς ἢ ὑποδιευθυντὴς Γεωργικῆς Σχολῆς. «Τμηματάρχης δευτέρας τάξεως ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν δύναται νὰ διορισθῇ ἐπίσης ὁ ἔχων δίπλωμα ἀνεγνωρισμένης Γεωπονικῆς Σχολῆς καὶ χρηματίσας ἐπὶ τριετίαν τοὐλάχιστον ὡς διευθυντὴς Γεωργικοῦ Σχολείου ἢ γεωργικοῦ σταθμοῦ, ἢ ὁ ἔχων δίπλωμα διδάκτορος τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν, διδάξας δὲ ὡς καθηγητὴς ἢ ὑφηγητὴς τῆς Βοτανικῆς ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ ἐπὶ πενταετίαν.»

§329Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τῆς τροπολογίας ὑμῶν καὶ ἐπὶ ἄλλων τροπολογιῶν, ἂν οἱ κ. συνάδελφοι ὑποβάλωσι τοιαύτας, θέλω φέρει τὴν γνώμην μου κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ὅτε καὶ ἐγὼ θέλω ἐκθέσει τὰς ἐμάς. Βεβαίως ἡ προσθήκη εἰδικοῦ τινος, ὅπως διευθύνῃ τὸ γεωργικὸν τμῆμα ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι ἀναγκαία. Ἡ γνώμη δὲ, τὴν ὁποίαν ἔχω, δὲν μοὶ ἐγεννήθη συνεπείᾳ τῶν ὑπαρχόντων κανονισμῶν τῆς γεωργικῆς ἐκπαιδεύσεως, διότι ἡμεῖς εἴμεθα ὑπὲρ τῆς πειραματικῆς διδασκαλίας, καὶ τὴν γνώμην ταύτην θέλω καταστρώσει καὶ πάλιν ἐν νομοσχεδίῳ κατὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον, ὅτε θὰ φροντίσωμεν νὰ ἀντικαταστήσωμεν τὰ γεωργικὰ σχολεῖα διὰ γεωργικῶν σταθμῶν.

§330ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν ἔχω ἢ νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην ἐμοῦ τε καὶ τῶν γεωργικῶν πληθυσμῶν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν δίδει. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Σύρου Βουλευτοῦ, φρονῶ ὅτι εἶναι ὀρθοτάτη.

§331Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὁ διευθυντὴς Νομαρχίας εἶναι τμηματάρχης δευτέρας τάξεως· κατὰ τὸ ἄρθρον αὐτό, δὲν διορίζεται τμηματάρχης βʹ τάξεως, ἐὰν δὲν ὑπηρετήσῃ ὡς διευθυντὴς Νομαρχίας. Πῶς γίνεται τοῦτο, ἀφοῦ οὗτος ἔχει τὸν βαθμὸν τμηματάρχου δευτέρας τάξεως; (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρ. 4–10 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§332ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 11.

§333ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Οἱ ταχυδρομικοὶ καὶ τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι διορίζονται, προάγονται καὶ μετατίθενται κατὰ τοὺς νόμους ΑΚΓʹ τῆς 22 Ἰουλίου 1882, ΑΩΝΒʹ τῆς 26 Ἰουλίου 1885, ΑΦΚΘʹ τῆς 27 Μαΐου 1887, ΑΦΝΑʹ τῆς 27 Μαΐου 1887 καὶ ΑΨΛΗʹ τῆς 3 Ἀπριλίου 1889, καθ’ ὅσον δὲν τροποποιοῦνται ὑπὸ τοῦ παρόντος νόμου.»

§334ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς πρὸς αὐτοὺς καταργεῖται ἡ μονιμότης διὰ τοῦ ἄρθρου 11;

§335Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι.

§336ΡΑΛΛΗΣ. Διότι αἱ θέσεις αὗται δὲν ἀντιστοιχοῦσι πρὸς θέσεις γραφέων, γραμματέων καὶ τμηματαρχῶν.

§337Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Διατηροῦνται αἱ διατάξεις τῶν νόμων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι νόμοι εἰδικοί, κανονίζοντες τὴν ὑπηρεσίαν, ἑπομένως διατηροῦνται αἱ περὶ περιορισμοῦ τοῦ δικαιώματος τῆς παύσεως τοῦ Ὑπουργοῦ διατάξεις. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 12–15).

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 16 (ἀναγινώσκεται).

§339ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ Διευθυντὴς τῶν δημοσίων ἔργων εἶναι προϊστάμενος τοῦ κλάδου αὐτοῦ, καὶ ἑπομένως θεωρεῖται καὶ ὡς προϊστάμενος τῶν ἀποτελούντων τὰ τῶν δημοσίων ἔργων, ἀλλὰ διὰ τῆς διατάξεως ταύτης καθίσταται μία δικαιοδοσία τῶν ἀποτελούντων τὰ δημόσια ἔργα ἐπὶ τοῦ διευθυντοῦ

§340Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τοιαύτη νομοθεσία ὑπῆρχε· δὲν τὴν νεωτερίζω ἐγώ· ἐπαναλαμβάνω ἰσχυούσας διατάξεις. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 16, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§341ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ΑΦΙΒʹ τῆς 28 Μαΐου 1887 περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος ἐπὶ τοῦ ζύθου καὶ τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§342ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεων πρὸς κατασκευὴν καὶ ἀνακαίνισιν διαφόρων δημοσίων κτιρίων.

§343ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καθ’ ἃ ἐξ αὐτοῦ τοῦ γράμματος τοῦ νομοσχεδίου ἐμφαίνεται, ἔπρεπε, νομίζω, νὰ προσαχθῶσιν οἱ προϋπολογισμοὶ καὶ νὰ λάβῃ γνῶσιν αὐτῶν ἡ Βουλή. Διὰ τοῦτο νομίζω καλὸν νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἕως ὅτου προταχθῶσιν οἱ προϋπολογισμοὶ οὗτοι.

§344Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§345ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας πληρωμῆς τῶν φόρων ἐπιτηδευμάτων τῆς χρήσεως 1893 καὶ 1894 τῆς πόλεως Λαμίας. (Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§346Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Προτείνω, ἵνα προστεθῶσιν ἐν τέλει τὰ ἑπόμενα: «τῶν προηγουμένων δὲ τοῦ 1893 χρήσεων μέχρι τῆς 31 Ἰουλίου 1894».

§347ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὑπάρχουσι μὴ βεβαιωθέντα ἔσοδα καὶ πρὸ τοῦ 1893;

§348Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη, ἐπίσης δὲ καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν)

§349ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 268,573.86 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1894 τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§350ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως τῆς χρήσεως τοῦ 1894 ἐκ δραχμῶν 1,548,248.

§351ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Κετσέα πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὑπὸ χρονολογίαν 19 Ἀπριλίου 1895, ἐν σελίδι τρίτῃ παρατηρῶ, ὅτι ζητεῖ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πίστωσιν «διὰ διαφορὰν συναλλάγματος καὶ μεταλλικοῦ χορηγηθέντος καὶ εἰς ἑτέρας πλὴν τῆς τοῦ δημοσίου χρέους ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, ἥτις διαφορὰ ἀπεδόθη εἰς τὸ Δημόσιον κλπ.» Δὲν ἐννοῶ, πῶς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ζητεῖ πίστωσιν διὰ διαφορὰν συναλλάγματος χρησιμεύσαντος εἰς ἀνάγκας ἄλλων Ὑπουργείων.

§352Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα ἔχουσι προμηθείας ἀπὸ τὴν Εὐρώπην. Ἐξ αὐτῆς τῆς πιστώσεως ἐπλήρωσαν καὶ εἰσήγαγον τὴν διαφορὰν τοῦ συναλλάγματος εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους· ἠλάττωσαν τὴν πίστωσιν, ἀλλὰ δὲν ἐδαπάνησαν ἐξ αὐτῆς εἰς ἄλλας ἀνάγκας, ἀλλ’ ἀπέδωκαν τὰ χρήματα εἰς τὸ ταμεῖον.

§353ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πῶς εἶναι δυνατόν; Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔχει παρὰ μόνον ἓν ἄρθρον διαφορᾶς συναλλάγματος. Λοιπὸν εἶμαι περίεργος νὰ ἠξεύρω εἰς ποῖον κεφάλαιον ἐνέγραψε τὴν ἐπιπρόσθετον ταύτην πίστωσιν.

§354Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀταξία λογιστική.

§355ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι κάπως καὶ ἀταξία οὐσιαστική.

§356Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν γνωρίζω διὰ ποῖον λόγον ἐδαπάνησαν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους τότε, καὶ ὕστερον τὰ χρήματα ἀπέδωκαν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον.

§357ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Φυσικὰ δὲν ὑποθέτω κατάχρησιν χρημάτων, ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἀταξία λογιστική. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν εἰς ποῖον κεφάλαιον ἀνεγράφη.

§358Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὸ κεφάλαιον 13. Τὸ λέγει ῥητῶς.

§359ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι τὸ ἔσοδον· τὸ ἔξοδον. Εἰς ποῖον κεφάλαιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἀνεγράφη διαφορὰ συναλλάγματος χρησιμεύσαντος διὰ προμηθείας ἑτέρων Ὑπουργείων;

§360Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἔκθεσις ἀναφέρει, ὅτι «εἰς τὴν αὔξησιν ταύτην πλὴν τῆς ὑψώσεως τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος συνετέλεσε καὶ ἡ ἐπιβάρυνσις τῆς πιστώσεως διὰ τῆς νομισματικῆς διαφορᾶς συναλλάγματος καὶ μεταλλικοῦ.» Λοιπὸν ὑποθέτω ὅτι εἶναι προμήθεια.

§361ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βεβαίως προμήθεια τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλὰ πῶς κατεχωρήθη ἡ προμήθεια αὕτη εἰς τὸ δημόσιον χρέος; Ἔχετε δὲ ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι αἱ τοιαῦται ἄτακτοι ἀναγραφαὶ ἀποτελοῦσι σύγχυσιν, τὴν ὁποίαν ἐπολεμήσαμεν πολλάκις, διότι δὲν θὰ γνωρίζωμεν ἐν τῷ ἀπολογισμῷ, τί ἐπληρώθη διὰ τὸ δημόσιον ἡμῶν χρέος, ἀφοῦ ἐν τῷ δημοσίῳ ἡμῶν χρέει καταλογίζονται καὶ δαπάναι ἄσχετοι πρὸς αὐτό.

§362ΔΕΙΜΕΖΗΣ. Θὰ ἦναι ἐξ εἰσπράξεων τῶν φόρων....

§363ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐξετάσῃ, διότι ἐνδέχεται νὰ συμβῇ, ἐὰν παραδεχθῶμεν τοιαύτην ἀρχὴν, ἀνατροπὴ τῶν διατάξεων τοῦ λογιστικοῦ νόμου.

§364Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀρχὴν τοιαύτην δὲν δύναταί τις νὰ παραδεχθῇ, διότι αὐτὴ δὲν εἶναι ἀρχὴ, αὐτὴ εἶναι παράβασις λογιστικῶν διατάξεων.

§365ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δύναται νὰ συμβῇ τὸ ἑξῆς. Δύναται νὰ ἔχῃ πίστωσιν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν π. χ. δι’ ἱππωνείαν, διὰ τὴν ὁποίαν προϋπελογίσθησαν 120,000 φράγκων, ἤτοι μὲ τὴν διαφορὰν τοῦ συναλλάγματος 200,000 δραχμῶν· ἀντὶ τῶν 200,000 δραχ. ὑπολογίζει τὰ 200,000 φράγκα, τὴν δὲ διαφορὰν μεταβιβάζει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον ἔχει δυνάμει τοῦ οἰκονομικοῦ νόμου τὴν ἄδειαν ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως, καὶ ἑπομένως τὴν ἀναπληρωματικὴν αὐτὴν πίστωσιν πλαγίως τὴν λαμβάνει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δι’ ἱππωνείαν, καίτοι ἀπαγορεύοντος τοῦ οἰκονομικοῦ νόμου τὴν χορηγίαν ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως εἰς τὸ εἰδικὸν τοῦτο κεφάλαιον, εἰς τὸ ὁποῖον συμπεριλαμβάνεται καὶ διαφορὰ συναλλάγματος.

§366Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πίστωσις, τῆς ὁποίας ἐγένετο χρῆσις, ἀνεγράφη ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ὑπὸ τὸν τίτλον «ὑπηρεσία τοῦ δημοσίου χρέους»· ἑπομένως δὲν δύναται νὰ διατεθῇ εἰς καμίαν ἄλλην ἀνάγκην. Θὰ ἐξετάσω καὶ θὰ σᾶς δώσω πληροφορίας κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως.

§367ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως δραχμῶν 730,095 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1895.

§368ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποθέτω ὅτι πρόκειται περὶ τοκομεριδίων μὴ πληρωθέντων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐζήτησαν οἱ κάτοχοι αὐτῶν κατὰ τὸ 1893, ὅτε ἐψηφίσθη ὁ νόμος τῆς 10 Δεκεμβρίου, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐδίδοντο εἰς αὐτοὺς 50% εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια.

§369Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός.). Δὲν γνωρίζω ἐὰν πρόκειται περὶ τοκομεριδίων ἢ ὄχι· θέλω ἐξετάσει.

§370ΔΕΙΜΕΖΗΣ. Ἔχει ἔκθεσιν.

§371ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ ἔκθεσις εἶναι τόσον σύντομος, ὅσον καὶ ὁ νόμος· διὰ τοῦτο ἠρώτησα. Διότι λέγει «δάνεια πάγια καὶ χρεωλυτικὰ, τόκοι τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως 1893.» Λοιπὸν ὑποθέτω ὅτι δὲν ἐζητήθη τὸ ποσὸν αὐτὸ ἐντὸς τῆς χρήσεως τοῦ 1893 καὶ ἔμεινεν ἐκκρεμὲς, ἐπληρώθη δὲ ἢ πρόκειται νὰ πληρωθῇ ἐντὸς τοῦ 1895, ὥστε θὰ βαρύνῃ τὴν χρῆσιν τοῦ 1895, καὶ πρέπει νὰ προστεθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν αὐτοῦ, εἰς τὰς κεκλεισμένας χρήσεις.

§372ΔΕΙΜΕΖΗΣ. Θὰ εἶναι πληρωτέα ὑπόλοιπα.

§373ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πραγματικὴ πληρωμὴ ἐνταλμάτων. Τὸ λέγει ἡ ἔκθεσις.

§374Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός.). Θέλω ἐξετάσει καὶ θέλω δώσει πληροφορίας κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως.)

§375ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων τῶν προξενικῶν νόμων καὶ τοῦ νόμου ͵ΒΡΚΒʹ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργείου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§376ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐλησμόνησα πρὶν νὰ προσθέσω, ὅτι καὶ κατὰ τοῦτο διεφώνουν οἱ δύο ἀξιότιμοι πολιτευταὶ ἐκ Μεσολογγίου καὶ Γόρτυνος, οἱ ἐκ περιτροπῆς κυβερνήσαντες τὴν χώραν ἡμῶν, καὶ ὡς πρὸς τὸν θεσμὸν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν προξενικῶν ἀρχῶν. Ὁ θεσμὸς οὗτος εἰσήχθη ἐν τῇ πράξει παρ’ ἡμῖν τὸ πρῶτον ὑπὸ τοῦ κυρίου Τρικούπη, ὅτε δὲ τὸ 1885 ἀνῆλθεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁ καὶ νῦν προϊστάμενος αὐτῆς, ἔσπευσε νὰ καταργήσῃ ἐκ τῶν πρώτων τὸν θεσμὸν τοῦτον. Ἐπανελθὼν ἐπὶ τὴν ἀρχὴν ὁ πρώην Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου, ἐνόμισεν ὅτι τὸ πρῶτον καὶ κύριον ἔργον, τὸ ὁποῖον εἶχε νὰ πράξῃ, ἦτο νὰ ἐπαναφέρῃ τὸν θεσμὸν τοῦτον. Τὸ 1890 ἕως 1892, ἀγνοῶ διὰ τίνα λόγον, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐλησμόνησεν, ὅτι εἶχε καθῆκον ἐκ νέου νὰ καταργήσῃ τὸν θεσμὸν τοῦτον καὶ ν’ ἀπολύσῃ τὸν ἐπιθεωρητήν. Τὸ λάθος τοῦτο ἀνεγνώρισε νῦν, ὡς φαίνεται, καὶ σπεύδει νὰ πράξῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρέλιπε νὰ πράξῃ κατὰ τὸ τὸ 1892. Ἀλλ’ ἐὰν, Κύριοι, ὁ καταλαβὼν τὴν θέσιν ταύτην εἶχεν ἐν ἀρχῇ ἀπειρίαν τινὰ, μετὰ τὴν ἐνεργὸν αὐτοῦ ὑπηρεσίαν ἐπὶ δεκαετίαν περίπου ἀπέκτησεν ὁμολογουμένως πεῖραν.

§377Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεμίαν.

§378ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι πολλαὶ ἐκθέσεις, ὑπ’ αὐτοῦ ὑποβληθεῖσαι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἀφορῶσαι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν διαφόρων προξενικῶν ὑπαλλήλων, δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν καὶ δὲν ἐξετελέσθησαν πάντοτε ὑπὸ τῶν προϊσταμένων αὐτοῦ Ὑπουργῶν. Ἀλλ’ εἰς τοῦτο δὲν πταίει αὐτὸς, πταίουσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, καίτοι δεδικαιολογημένας εὑρίσκοντες τὰς ἐκθέσεις αὐτὰς, χαριζόμενοι ὅμως εἰς τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν προξενικὸν ὑπάλληλον, τὸν ὁποῖον ἀπέβλεπον αἱ τοιαῦται ἐκθέσεις, δὲν προέβαινον εἰς τὴν τιμωρίαν αὐτοῦ. Ἐν τούτοις, Κύριοι, ὁ θεσμὸς τῆς ἐπιθεωρήσεως, τῆς ἑνιαίας, οὕτως εἰπεῖν, εἶναι καὶ εἰς ἄλλας χώρας καθιερωμένος, καὶ παρ’ ἡμῖν καθιερωθεὶς, καὶ λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν τῶν ἀποτελεσμάτων ὑπὸ τῶν ἑκάστοτε Ὑπουργῶν, ἠδύνατο ν’ ἀποφέρῃ ἀγαθοὺς καρπούς. Ἄνευ ἐπιθεωρήσεως ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ προξενικὴ ὑπηρεσία. Καταργουμένου τοῦ θεσμοῦ τούτου, ζητεῖται ἡ ἀναπλήρωσις αὐτοῦ δι’ ἄλλου εἴδους ἐπιθεωρήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον ἡ τοιαύτη ἐπιθεώρησις θὰ ᾖναι πάντοτε εὐστοχωτέρα, δὲν ἠξεύρω ὅμως κατὰ πόσον θὰ ᾖναι καὶ οἰκονομικωτέρα. Ἐγὼ πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ἐν τῇ πράξει, ἐὰν πρόκειται νὰ ἔχωμεν τῳόντι ἀληθῆ ἐπιθεώρησιν, ἀληθῆ ἐποπτείαν καὶ ἔλεγχον τῆς προξενικῆς ἡμῶν ὑπηρεσίας, βεβαίως θὰ ᾖναι πολυδαπανωτέρα ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἔχομεν νῦν. Διὰ τοῦτο, ἐγὼ τοὐλάχιστον, δὲν θεωρῶ ὅτι ἡ μεταβολὴ αὕτη γίνεται ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς ὑπηρεσίας, δὲν νομίζω ὅτι θέλει ἐπιφέρει καὶ οἰκονομίαν τινὰ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ὅτι γίνεται μόνον, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νομίζει ὅτι πρέπει νὰ καταστρέφῃ αὐτὸς ὅ,τι ἔκτισεν ὁ ἄλλος.

§379ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ ἐπιθεώρησις βεβαίως θὰ γίνηται, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἀντὶ νὰ ᾖναι ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκτελῇ αὐτὴν πάντοτε, θὰ ἐκτελῆται αὕτη διὰ διαφόρων προσώπων, καὶ ἴσως θὰ ᾖναι ἀποτελεσματικωτέρα ἡ ἐπιθεώρησις.

§380Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Πολὺ ἀποτελεσματικωτέρα.

§381ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει κἀμμία ἀμφιβολία διὰ τοῦτο.

§382ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἔχετε ὑπομονήν. Ἴσως θέλει εἶναι ἀποτελεσματικωτέρα, κ. συνάδελφε, ἡ ἐπιθεώρησις, διότι ἠξεύρετε ὅταν ᾖναι ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον πάντοτε ἐκτελεῖ μίαν ὑπηρεσίαν, γεννᾶται μία οἰκειότης, γεννᾶται μία σχέσις μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τῶν ἐπιθεωρουμένων, ἡ ὁποία ἴσως ἀμβλύνει κάπως τὴν αὐστηρὰν ἐνέργειαν τῆς ἐπιθεωρήσεως, ὥστε ὁ ἐπιθεωρούμενος καλλίτερον εἶναι νὰ μὴ γνωρίζῃ ἀπὸ τίνα θὰ ἐπιθεωρῆται. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς δαπάνης, δὲν πιστεύω ὅτι θὰ ᾖναι, ὡς κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος εἶπε, διότι θὰ ᾖναι πολλοὶ, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς θέσεις καὶ θὰ πληρόνωνται μόνον τὰ ὁδοιπορικά των, ἐνῷ ἡ θέσις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ βεβαίως ἐπέφερε μίαν δαπάνην, πρῶτον διὰ τὸν μισθὸν καὶ δεύτερον διὰ τὰς ἐκτάκτους ἀποδοχάς, τὰς ὁποίας ἔχει διὰ τὴν ἐπὶ 6–8 μῆνας, νομίζω, ὑποχρεωτικὴν μετάβασιν αὐτοῦ ἀπὸ μιᾶς θέσεως εἰς ἄλλην.

§383Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀλλ’ ἄπορον εἶναι, πόθεν ἐπορίσθη ὁ κ. Βουλευτὴς τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὁ μὲν ἐπιθεωρητὴς ὑπέβαλεν ἐκθέσεις καὶ προέτεινε μέτρα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ δὲ Ὑπουργὸς δὲν ἐξετέλεσε ταῦτα. Ταῦτα εἶναι μυστήρια τῆς ὑπηρεσίας· πόθεν τὰ ἐπορίσθη ὁ κ. Βουλευτής;

§384ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καθ’ ὅλον τὸν μακρὸν αὐτοῦ βίον καὶ ὡς ἀνώτερος ὑπάλληλος τοῦ Κράτους καὶ ὡς Ὑπουργὸς καὶ ὡς Πρωθυπουργὸς, ἔλαβε τοιαύτην πεῖραν, ὅτι ἡ ὑπηρεσία παρ’ ἡμῖν εἶναι ἀπόῤῥητον. Ἐγὼ τὸν διαβεβαιῶ, ὅτι καὶ τῶν ἄλλων Ὑπουργείων ἡ ὑπηρεσία δὲν εἶναι πάντοτε ἀπόῤῥητον, καὶ αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Προκαλῶ τὸν ἀξιότιμον νῦν προϊστάμενον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν πάσας τὰς ἐκθέσεις, τὰς συνταχθείσας καὶ ὑποβληθείσας εἰς τοὺς προκατόχους του παρὰ τοῦ κ. ἐπιθεωρητοῦ, καὶ θὰ ἴδητε ὅτι ὑπάρχουσι πολλαὶ τοιαῦται ἐκθέσεις, ἀφορῶσαι καὶ εἰς πρόσωπα καὶ εἰς πράγματα, τὰς ὁποίας ὅμως οἱ προϊστάμενοι αὐτῶν...

§385ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Προϊστάμενος ἦτο ὁ κ. Τρικούπης.

§386ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οἱ κατὰ καιροὺς Πρωθυπουργοί.

§387ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ «οἱ κατὰ καιροὺς Πρωθυπουργοί» ἀρέσκεσθε σεῖς νὰ τὸ λέγητε.

§388ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι ἐγὼ, ἀλλὰ τὰ πράγματα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα μαρτυροῦσιν, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν δὲν ἦτο μόνος ὁ κ. Τρικούπης Πρωθυπουργός. Τώρα δὲν ἠξεύρω, τίς δύναται νὰ μᾶς ἐγγυηθῇ, ὅτι τὰς ἐκθέσεις τῶν ἐπιθεωρητῶν, ὡς καθιεροῖ τοῦτο τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, οἱ Ὑπουργοὶ θὰ λαμβάνωσιν ὑπ’ ὄψει των, καὶ θὰ ἐκτελῶσιν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Τὸ μέρος τοῦτο δὲν τὸ ἔθιξεν ὁ κ. Ὑπουργός. Αὐτὸς εἶπεν, ὅτι ὁ ἐπιθεωρητὴς ὁ νῦν ἠδύνατο νὰ ἔρχηται εἰς ἐπικοινωνίαν στενωτέραν πρὸς τοὺς ἐπιθεωρουμένους καὶ νὰ χαρίζηται πρὸς αὐτούς. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ αὐτὸ δύναται νὰ εἴπῃ τις καὶ περὶ τῶν ἐπιθεωρητῶν, οἵτινες θὰ διατάσσωνται νὰ ἐκτελῶσι τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ἐκ τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων. Ἴσως ἴσως αὐτοὶ οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι ἔχουσι συνυπηρετήσει μὲ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους πρόκειται νὰ ἐπιθεωρήσωσιν, οὕτω δὲ μᾶλλον δύναται νὰ εἴπῃ τις ἐπ’ αὐτῶν, ὅτι εὑρίσκονται εἰς σχέσεις τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι θέλουσιν ἐπηρεάζει τὴν ἐπιθεώρησιν αὐτῶν. Τώρα κατὰ πόσον δὲν θὰ χωλαίνῃ ἡ ὑπηρεσία διὰ τῆς καθιερώσεως τοῦ τοιούτου εἴδους τῆς ἐπιθεωρήσεως, νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἐχρημάτισε ἄλλοτε ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου του, εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ τοῦτο καλλίτερον παντὸς ἄλλου. Θὰ διαθέσητε ὑπαλλήλους προξενικούς, ἢ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας, αὐτοὶ δὲ, ἀπερχόμενοι εἰς τοιαύτην ἐπιθεώρησιν ἐπὶ ἑβδομάδας ἴσως καὶ μῆνας, θὰ εὑρίσκωνται ἀπόντες· τοῦτο δὲ θὰ γίνεται πρὸς τί; Πρὸς βλάβην τῆς ἐπιθεωρήσεως καὶ αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας. Ἡ ἐπιθεώρησις βεβαίως δὲν θέλει διεξάγει τὴν δύσκολον ὑπηρεσίαν, ἥτις τόσον καλῶς διεξήγετο μέχρι τοῦδε, θὰ παραβλάπτηται δὲ καὶ ἡ ὑπηρεσία κατὰ τοῦτο, καθόσον οἱ ἐπιθεωροῦντες θ’ ἀφίνωσι τὰς θέσεις των ἐπὶ μακρότερον χρόνον ἢ ὀλιγώτερον. Οἰκονομικωτέρα δὲν θὰ ἦναι βεβαίως, ἐκτὸς ἐὰν ἐννοῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διατάξῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐκτάκτων ἐκείνων ἐπιθεωρήσεων, τῶν δὶς τοῦ ἔτους γιγνομένων παρὰ τῶν προϊσταμένων ἀρχῶν, καὶ νὰ μὴ φροντίζῃ νὰ ἔχῃ ἐνεργήσει τὴν ὑπηρεσίαν του διὰ μιᾶς ἐπιθεωρήσεως, ἥτις, ἀποκλειστικὸν τοῦτο ἔργον ἔχουσα, θὰ ἠδύνατο παντοῦ καὶ πάντοτε, ὅπου ἡ ἀνάγκη τὸ καλέσῃ, νὰ μεταβαίνῃ καὶ ἐνεργῇ τὸ καθῆκόν της. Τοῦτο ἐσκόπει ἡ ἑνιαία ἐπιθεώρησις μέχρι τοῦδε, τοῦτο σκοπεῖ ἡ ἑνιαία ἐπιθεώρησις, τὴν ὁποίαν ἔχουσι τὰ ἄλλα Κράτη. Ἡμεῖς καὶ κατὰ τοῦτο καὶ κατὰ τὰ ἄλλα ἀξιοῦμεν νὰ ἤμεθα πρωτότυποι!

§389ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν εἶπον τίποτε κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἐκτιμῶ καὶ ὑπολήπτομαι, ὡς καὶ ὑμεῖς. Εἶπον ὅτι ἡ τακτικὴ παρ’ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ προσώπου ἐπιθεώρησις, ἐρχομένου εἰς τακτικὴν συνάφειαν μετὰ τῶν ἐπιθεωρουμένων, δύναται ν’ ἀμβλύνῃ κἄπως τὴν ἐπιθεώρησιν, ἐνῷ ὅταν γίνηται οὐχὶ παρὰ τοῦ αὐτοῦ προσώπου, ἀλλὰ παρ’ ἄλλου προσώπου, εἰς ἑκάστην περίπτωσιν δὲν γνωρίζει ὁ ἐπιθεωρούμενος ποῖος εἶναι ὁ ἐπιθεωρήσων αὐτὸν, καὶ ἐννοεῖτε, ὑποθέτω, πολὺ καλὰ τὴν διαφορὰν, ἡ ὁποία προκύπτει. Ὡς πρὸς δὲ τὸ οἰκονομικὸν, νομίζω ὅτι δὲν εἶσθε ἐν τῇ ἀκριβείᾳ.

§390ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.