1895.06.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 35.

Τῆς 28 Ἰουνίου 1895.

(Τετάρτη)

Ὥρα 10 καὶ 30′ π. μ.

(Προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ν. Καλλιφρονᾶ).

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἄρχεται ἡ συνεδρίασις).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάτοικοι τῶν δήμων Ἄριος, Ἀμφείας καὶ Θουρίας δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν παρακαλοῦσιν, ὅπως κατασκευασθῇ γέφυρα ἐπὶ τῆς νέας κοίτης τοῦ ποταμοῦ Παμίσου. Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Πύλου κρατούμενοι κατάδικοι δι’ ἀναφορᾶς των ζητοῦσι σύστασιν τῆς Βουλῆς ὑπὲρ ἀπονομῆς εἰς αὐτοὺς βασιλικῆς χάριτος. Ἐπιτροπὴ τοῦ λαοῦ Φιλιατρῶν παρακαλεῖ δι’ ἀναφορᾶς της τὴν Βουλὴν, ὅπως ὑποστηριχθῇ νομοσχέδιον περὶ πληρωμῆς τοῦ ἐξαγωγικοῦ τέλους τῆς σταφίδος εἰς εἶδος. Ὁ κ. Ἀνδρέας Αὐγερινὸς, βουλευτὴς Ἠλείας, ζητεῖ ἄδειαν ἀπουσίας ἑνὸς μηνὸς, συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν, χάριν τῆς ὑγείας του.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Δημητριάδης.

§4ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ κατόπιν, κύριε Πρόεδρε.

§5Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, σήμερον θὰ ἀνεγείρω μίαν πτυχὴν τοῦ παραπετάσματος, ὄπισθεν τοῦ ὁποίου κρύπτεται ἡ ἀθανασία τῶν δικαστῶν. Συνεπείᾳ αἰτήσεώς μου ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐζήτησε πληροφορίας ἐπὶ ποινικῆς τινος ὑποθέσεως κατὰ τοῦ ἐν Βόλῳ δικηγόρου κ. Τριανταφυλλίδου. Ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς ἀπήντησεν, ὅτι συνελήφθη ὁ εἰρημένος δικηγόρος ὡς φυγόποινος, διότι ἀπεῤῥίφθη ἡ ἀνακοπή του καὶ τὸ δικαστήριον ἐδέχετο ὡς ἰσχυρὰν τὴν πρώτην ἀπόφασιν, τὴν ἐρήμην, καίτοι μετ’ αὐτὴν διετάχθησαν κρείσσονες ἀποδείξεις. Ἡ σύλληψις ἐγένετο σκανδαλωδῶς. Ἐν ᾧ ἐκάθητο ὁ Τριανταφυλλίδης μετὰ δύο ἄλλων συναδέλφων του εἰς τὸ καφφενεῖον, ὁ Εἰσαγγελεύς, διερχόμενος μετὰ τῆς κυρίας του, τὸν εἶδεν, ἀφῆκε τὴν κυρίαν του, ἔτρεξεν εἰς ἀναζήτησιν κλητήρων καὶ διέταξε νὰ τὸν συλλάβουν.

§6ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, ἐπὶ τίνι ἀδικήματι;

§7Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ ἐξυβρίσει καθ’ ἑνὸς γραφέως, ὁ ὁποῖος ἔλαβεν 20 δραχμὰς ἀπό τινα πελάτιδα τοῦ κ. Τριανταφυλλίδου, ἵνα κάμῃ ἓν ἀντίγραφον. Ὁ γραφεὺς εἰς τὰς παρατηρήσεις τοῦ Τριανταφυλλίδου ὕβρισεν αὐτὸν διὰ τῆς φράσεως «σὺ εἶσαι κλέπτης», καὶ ἐπετέθη κατ’ αὐτοῦ. Ὁ δὲ Τριανταφυλλίδης, ἐννοεῖται, ἐσήκωσε τὸ μπαστοῦνι καὶ τὸν ἀνθύβρισεν. Ὁ κ. Τριανταφυλλίδης ἦτο καὶ ὑποψήφιος βουλευτὴς Ἁλμυροῦ, καὶ ὅμως τὸν εἰσάγουν ὀλίγον πρὸ τῶν ἐκλογῶν δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως εἰς τὸ δικαστήριον, ἄνευ προανακρίσεων, καὶ τὸν καταδικάζουν ἐρήμην. Κάμνει ἀνακοπὴν, τὸ δικαστήριον δέχεται αὐτὴν, ἐξαφανίζει τὴν ἐρήμην ἀπόφασιν καὶ διατάσσει κρείσσονας ἀποδείξεις. Αὐτὸς δ’ ἐδικάσθη ἐρήμην μετὰ τὰς κρείσσονας ἀποδείξεις, καὶ τὸ Πλημμελειοδικεῖον ἀποῤῥίπτει τὴν ἀνακοπὴν, καὶ δέχεται ὡς ἰσχυρὰν τὴν κατ’ ἐρήμην ἀπόφασιν τὴν ἐξαφανισθεῖσαν. Τότε συλλαμβάνεται, ὅτε κάμνει δύο ἀνακοπὰς, μίαν κατὰ τῆς ἐκτελέσεως καὶ ἑτέραν κατὰ τῆς ἀποφάσεως, διότι ἐφοβεῖτο μήπως ἀποῤῥιφθῇ ἡ πρώτη. Ἡ πρώτη ἀνακοπὴ ἀπεῤῥίφθη. Ἡ δὲ δευτέρα, ἥτις βάσιν εἶχεν ἀνυπέρβλητον κώλυμα, γίνεται δεκτή, ὁ Τριανταφυλλίδης δὲ καταδικάζεται εἰς πενθήμερον φυλάκισιν, καὶ θεωρεῖται ἰσχύουσα ἡ ποινὴ ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς συλλήψεως! Ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς ὅμως δὲν ἐξέθεσε τὸ γεγονὸς ὡς ἔπρεπεν· εἶπε μόνον, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἑνὸς φυγοποίνου, τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ καταδιώξῃ. Ἀλλὰ βλέπετε, ὅτι τὸν Εἰσαγγελέα, ὃν ἠδύνατο νὰ καταδιώξῃ ὁ Τριανταφυλλίδης ἐπὶ παρανόμῳ κατακρατήσει, τὸν περιφρουροῦν οἱ δικασταὶ, διότι εἶπον, ὅτι ἡ ποινὴ ἰσχύει ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς συλλήψεως.

§8ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχετε τὴν ἀπόφασιν;

§9Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν τὴν ἔχω, καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ τὴν καταθέσῃ. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι τὸ ὀλιγώτερον. Τὸ Πλημμελειοδικεῖον Βόλου, δὲν ἠξεύρω πῶς, ἐνόμισεν ὅτι πρέπει νὰ ἀναμιχθῇ καὶ εἰς τὴν πολιτικήν. Τὴν παρελθοῦσαν Τετάρτην ἐδικάζετο ποινικὴ δίκη κατὰ τοῦ ἀστυνόμου Σκιάθου ἐπὶ διαταράξει οἰκιακῆς εἰρήνης, ἐπὶ ἀδίκῳ ἐπιθέσει καὶ βουρδουλιαῖς ζωηραῖς καθ’ ἑνὸς πολίτου, καὶ τὸ δικαστήριον καταρτίζεται, λαμβανομένου ὡς ἀναπληρωτοῦ τοῦ Εἰσαγγελέως ἑνὸς ὑποψηφίου ἀποτυχόντος, συμπολίτου μου, φίλου δὲ στενοῦ τοῦ κ. ἀστυνόμου, γνωστοῦ δὲ τοῦ γεγονότος τούτου εἰς τὸν προεδρεύοντα Δραγάτσην. Ὁ Εἰσαγγελεύς, ἐννοεῖται, παρέστη κατὰ τὴν συζήτησιν, καὶ ὁ ἀστυνόμος ἠθωώθη μετὰ πολλῶν ἐπαίνων. Τοῦτο ἁπλῶς ὑπέδειξα, διὰ νὰ ἐννοήσητε πῶς σέβεται τὸν ἑαυτόν του, ἂν ὄχι καὶ τὸν νόμον, τὸ Πλημμελειοδικεῖον Βόλου. Τὸ Πρωτοδικεῖον ἔχει καὶ ἄλλην ἱστορίαν, καὶ αὐτὴ εἶναι ἓν μέρος τοῦ μαρτυρολογίου τῶν ἐπαρχιῶν Βόλου, Ἁλμυροῦ καὶ Σκοπέλου. Καθ’ ὅλον τὸ ἔτος τὸ Πρωτοδικεῖον Βόλου κατώρθωσε νὰ μὴ δικασθῶσι συνήθεις ὑποθέσεις, καὶ οἱ δικηγόροι ἔχουσι νὰ ἴδωσι τοιαύτην συνεδρίασιν ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1894. Ἐπίσης συνοπτικὰς ὑποθέσεις δὲν ἐδίκασεν ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Νοεμβρίου, ἠρκέσθη δὲ μόνον κατὰ τὸν Μάϊον μετὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ ἐντὸς μηνὸς νὰ ἐξαντλήσῃ τὸ πινάκιον τῶν ἐμπορικῶν ὑποθέσεων, καὶ ἐκεῖ ἐσταμάτησεν. Ἀλλὰ εἷς δικαστής, λαβὼν μέρος εἰς πολιτικὰς ὑποθέσεις τοῦ 1893 καὶ 1894, ἐγένετο εἰσηγητὴς ἐπὶ 8 ὑποθέσεων. Αἱ ἐπὶ τῶν ὑποθέσεων δὲ τούτων ἀποφάσεις ἐδημοσιεύθησαν τὸν Ἰούνιον τοῦ 1894. Ἀλλὰ πῶς ἐδημοσιεύθησαν; Ἐτέθη ἀριθμὸς δημοσιευθεισῶν ἀποφάσεων, χωρὶς νὰ καταθέσῃ τὰ σχέδια, καὶ τοιουτοτρόπως ὑπάρχουν ἀριθμοὶ ἄνευ ἀποφάσεων. Τώρα τί δύναται νὰ συμβῇ; Ἐὰν πρόκηται περὶ ἐφέσεων εἰρηνοδικειακῶν ἀποφάσεων, εἰσὶ δ’ αὗται προδικαστικαί, ἐννοεῖται ὅτι, ἀφοῦ παρῆλθεν ἡ ἑξαμηνία, ἀνετράπησαν...

§10ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ποῖος εἶναι Πρόεδρος;

§11Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὁ κ. Παγανέλης, εἰσηγητὴς δὲ τῶν ὑποθέσεων τούτων ὁ κ. Δραγάτσης. Τοιουτοτρόπως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν εὐτυχίαν νὰ βλέπουν τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἀποφάσεων, δὲν κατώρθωσαν ἀκόμη νὰ ἴδωσι, τί διατάσσουν αὐταὶ αἱ ἀποφάσεις. Τώρα θὰ μοὶ εἴπητε, καὶ τί δύναται νὰ κάμῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἀπέναντι τῆς ἰσοβιότητος τῶν δικαστῶν;

§12ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι δὰ, δύναται.

§13Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὸ γνωρίζω· ἀλλ’ ὁ νόμος περὶ ἀποχωρήσεως τῶν δικαστῶν καὶ αἱ ποινικαὶ διατάξεις δὲν ἐφαρμόζονται. Ὅλα εἶναι εἰκονικά, καὶ αὐταὶ αἱ ἐπιθεωρήσεις εἶναι εἰκονικαί. Ἔρχεται ὁ Εἰσαγγελεύς, κόφτει βόλταις εἰς τὸν Βόλον, φέρει ὁ γραμματεὺς τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὑπογράφει, καὶ λέγει ὅτι τὸ Δικαστήριον Βόλου ἐνεργεῖ θαυμασίως. Ἐγὼ δὲν θὰ ζητήσω τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, παρὰ νὰ καταθέσῃ πίνακα καταστατικὸν τῶν ὑποθέσεων, αἱ ὁποῖαι εἰσήχθησαν καθ’ ὅλον τὸ ἔτος τὸ δικαστικὸν μέχρι τέλους Ἰουνίου τοῦ 1895.

§14ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι τοῦτο μόνον, ἀφοῦ καταγγέλλεται μία πρᾶξις. Εἴπετε ὅτι ἐξεδόθησαν εἰκονικῶς ἀποφάσεις. Ὑπάρχουν ἢ δὲν ὑπάρχουν αἱ ἀποφάσεις;

§15Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μάλιστα, καταγγέλλω τὴν πρᾶξιν ταύτην, ἥτις κατηγγέλθη καὶ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν.

§16Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Μήπως εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν δὲν συμβαίνουν αὐτὰ ἐνίοτε; Ἐρωτήσατε εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον, ἐὰν ὅλαι αἱ ἀποφάσεις ἔχουν τὰ σχέδια κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς δημοσιεύσεως.

§17ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν εἶναι δυνατά.

§18Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δυνατώτατα. Λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ζητήσῃ πληροφορίας ἐπ’ αὐτῶν τῶν καταγγελλομένων πράξεων, πρὸς δὲ νὰ ζητήσῃ πληροφορίας πόσαι ὑποθέσεις εἶναι ἐγγεγραμμέναι εἰς τὰ πινάκια τῶν συνήθων ὑποθέσεων καὶ τῶν συνοπτικῶν, καὶ ἀπὸ πότε κατηργήθησαν αἱ διαδικασίαι αὐταί· καὶ τοῦτο, διότι 100,000 ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἀγαθότητα νὰ περιμένουν τὸ δίκαιον ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Δικαιοσύνην, πρέπει νὰ πεισθοῦν, ὅτι τὰ πάντα ἐν Ἑλλάδι, τῷ δυσμοίρῳ τούτῳ ἔθνει, εἰσὶν εἰκονικά, καὶ ἀπελπιζόμενοι ἐντελῶς, ἢ νὰ λαμβάνωσιν ἀπὸ τοὺς ὀφειλέτας των ὅ,τι ἡ προαίρεσίς των προσφέρει, ἢ νὰ αὐτοδικῶσι. Λυπηρὸν καὶ ὀδυνηρόν, ἀλλ’ ἀληθές. Ἀλλὰ ποῖον τὸ πρόχειρον φάρμακον κατὰ τῆς ἀτασθαλίας ταύτης τῆς Δικαιοσύνης ἐν Βόλῳ; Τὸ μόνον φάρμακον, κατ’ ἐμὲ, εἶναι ἡ μετάθεσις. Ἀλλὰ μέχρις ὅτου μετατεθῶσιν οἱ δικασταὶ οὗτοι, θὰ προφυλακισθῶσι πολλοὶ ἀθῶοι, περὶ τοὺς 200 ἴσως, ἰδίως δὲ κατὰ τῶν συμπολιτῶν μου θὰ στραφῇ ἡ μῆνις τῶν δικαστῶν, ἐπειδὴ ἤδη ἐγὼ ὁμιλῶ ἀπὸ τοῦ βήματος...

§19ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι πολὺ βαρὺ, νὰ τὸ λέγητε ἀπὸ τοῦ βήματος.

§20ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι παντελῶς βαρὺ, διότι ὑπάρχουσιν ἄλλα βαρύτερα. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τώρα κατὰ τὰς μεταθέσεις νὰ ζητήσῃ πληροφορίας περὶ τῶν τεμπέλιδων δικαστῶν, τοὺς ὁποίους νὰ κατανείμῃ εἰς ὅλα τὰ δικαστήρια, ὥστε τὸ κακὸν νὰ ἦναι μικρότερον, διότι ἐκεῖ, εἰς Βόλον, συνήχθησαν ἀπὸ τριῶν ἐτῶν ὅλοι οἱ ὀκνηροὶ, καὶ δὲν εἶναι ἀπίθανον νὰ μεταδώσωσι τὸ νόσημά των τοῦτο καὶ εἰς πάντα ἄλλον συναναστρεφόμενον μετ’ αὐτῶν συνάδελφον, ἐκτὸς ἐὰν δύναται νὰ ληφθῇ ἑτέρα πρόνοια, ὥστε αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον εἰς τὸν δικαστικὸν κόσμον λάθρα, νὰ δυνηθῶσι νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὸ σπιτάκι των, ἔστω καὶ μισθοδοτούμενοι.

§21Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Καταγγέλλετε τὴν δικαιοσύνην τῆς πατρίδος σας, ἀλλ’ οὐδεμίαν προσάγετε ἀπόδειξιν. Νομίζω, ὅτι ἔπρεπε πρῶτον νὰ ἐπερωτήσητε τὸν κ. Ὑπουργὸν, νὰ ζητήσητε νὰ προσαχθῶσιν αἱ πληροφορίαι καὶ εἶτα νὰ προβῆτε εἰς τοιαύτας καταγγελίας ἀπὸ τοῦ βήματος.

§22Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ καταγγέλλω ὡρισμένας πράξεις, καὶ ἐπ’ αὐτῶν παρακαλῶ νὰ λάβῃ μέτρα ὁ κ. Ὑπουργὸς, τὰς δὲ πράξεις των γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως. Διὰ τοῦτο δ’ ἡ δικαιοσύνη τείνει νὰ καταπέσῃ, διότι εὑρίσκονται Βουλευταί, οἵτινες ὑποστηρίζουσι τοιαῦτα ὄντα, πάντες δ’ οἱ ἀγαθοὶ δικασταὶ περιφρονοῦνται. Ἕνεκεν τοῦ λόγου τούτου τὰ πάντα ἐξηυτελίσθησαν εἰς τὸ Ἔθνος τοῦτο, καὶ ἀπέμεινε μόνον ἡ ῥεκλάμα, ἥτις προάγει τοὺς ἀνικανωτέρους συνήθως.

§23ΒΑΛΕΤΑΣ. Καὶ ἐγὼ ἑνόνω τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως ὡς τάχιστα φέρῃ ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται πρὸς ἀπόδειξιν τῆς ἀληθείας τῶν ἐν τῷ Πρωτοδικείῳ Βόλου γενομένων. Τοῦτο δὲ ζητῶ οὐχὶ δι’ ὃν λόγον ὁ προαγορεύσας, διότι δυστυχῶς ἀπὸ πολλοῦ χρόνου τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς ἐγένετο ἀνεύθυνος πηγὴ καταγγελιῶν μὴ στηριζομένων μήτε εἰς τὰ πράγματα μήτε εἰς τὴν ἀλήθειαν. Ὁ εἷς τῶν καταγγελλομένων, ὁ Πρόεδρος τοῦ Πρωτοδικείου Βόλου, εἶναι ἐκ τῶν σεμνωμάτων τῆς ἐν Ἑλλάδι Δικαιοσύνης.

§24Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἄριστος· κατὰ τοῦ Προέδρου οὐδὲν ὑπάρχει παράπονον.

§25ΒΑΛΕΤΑΣ. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα ὅσον τάχιστα ἐξετάσῃ τὰ τῆς ὑποθέσεως, διότι, ἀφοῦ δὲν δύναται ὁ προσβαλλόμενος καὶ συκοφαντούμενος νὰ λάβῃ ἱκανοποίησιν κατὰ τῶν κατ’ αὐτοῦ ἐκ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς κατηγοριῶν, ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον νὰ ἀποδώσῃ ταχέως δικαιοσύνην εἰς αὐτὸν διὰ τῆς προσαγωγῆς τῶν ἐγγράφων, ἐξ ὧν θὰ ἀποδειχθῇ, εἶμαι βέβαιος, τὸ ἀνυπόστατον τῶν καταγγελιῶν.

§26Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον τίποτε περὶ τοῦ Προέδρου κ. Παγανέλη· μὲ ἠρώτησεν ὁ κ. Καραπάνος, ποῖος εἶναι Πρόεδρος, καὶ ἀπήντησα «ὁ κ. Παγανέλης».

§27ΒΑΛΕΤΑΣ. Εἴπατε ὅτι ὑπάρχουσιν εἰκονικαὶ ἀποφάσεις. Αὗται εἶναι κατηγορίαι, δυνάμεναι νὰ θεωρηθῶσιν ὡς ἀπευθυνόμεναι καὶ κατὰ τοῦ Προέδρου τοῦ δικαστηρίου ἐκείνου.

§28ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἵνα μὴ παρακωλύω τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, ἀνέβαλον μέχρι σήμερον νὰ ὑποβάλω τὰ παράπονα τῶν συμπολιτῶν μου, οἱ ὁποῖοι καθ’ ἑκάστην μοὶ ἐπιστέλλουσι κατὰ τοῦ ἐν τῷ δήμῳ Αἰδηψίων ἐνωμοτάρχου. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν ταύτην καὶ ἀπαλλάξῃ τὴν ἐπαρχίαν μου ἀπὸ αὐτὰ τὰ τέρατα.

§29ΔΑΓΡΕΣ. Καταθέτω ἀναφορὰν πολλῶν καταδίκων, παρακαλούντων, ὅπως διὰ νόμου περιορισθῇ ἡ ποινή των εἰς τὸν ὑπόλοιπον μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ τῆς προφυλακίσεως χρόνου, καθόσον, ὅτε κατεδικάσθησαν, δὲν ἴσχυεν ἔτι ὁ σήμερον ἐν ἰσχύϊ νόμος περὶ προσμετρήσεως ἐν τῇ ποινῇ τοῦ χρόνου τῆς προφυλακίσεως.

§30ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὶν ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταβολῶν ἐν τῷ τελωνειακῷ δασμολογίῳ, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ διατάξῃ τὴν ὑπ’ αὐτὸν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα προσαγάγῃ τοὺς πίνακας τοὺς σχετικοὺς μὲ τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταβολῶν ἐν τῷ τελωνειακῷ δασμολογίῳ, ἀκριβέστερον συντεταγμένους, διότι δὲν πρόκειται βεβαίως νὰ ἀποφανθῶμεν ἐπὶ τῶν προτεινομένων μεταβολῶν ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὅτι τὰ ὄσπρια εἶναι χρήσιμα εἰς τὸν λαὸν, καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἐλαττώσωμεν τὸν ἐπ’ αὐτῶν φόρον.

§31Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχετε ἀφορμὰς νὰ λέγητε, ὅτι οἱ προσαχθέντες πίνακες δὲν εἶναι ἀκριβεῖς;

§32ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Παρατηρῶ ἀπὸ τοῦ 1881 μίαν κατιοῦσαν πρόοδον εἰσαγωγῆς ὡς πρὸς τὸ ποσὸν καὶ ὄχι ὡς πρὸς τὴν ἀξίαν, ὅπως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Καραπάνος ὑπέθεσε χθές. Βλέπω δὲ τὴν ἑξῆς ἀνακρίβειαν, ὅτι, ἐνῷ ὁ πίναξ τοῦ ἐμπορίου, τὸν ὁποῖον συνεβουλεύθην πρὸ ὀλίγου, ἀναφέρει εἰσαγωγὴν κατὰ τὸ 1891 δρ. 1,442,409, ἐνταῦθα, ἐν τῷ πίνακι, ἀναφέρεται 1,422,409. Ἡ διαφορὰ δὲν εἶναι μεγάλη εἰς αὐτὸ τὸ κονδύλιον, ἀλλὰ δύναται εἰς ἄλλα νὰ ἦναι μεγαλειτέρα. Βλέπω δὲ τὴν ἐλάττωσιν προβαίνουσαν ἀπὸ τοῦ 1891, κατὰ τὸ τελευταῖον δὲ ἔτος τὴν κατ’ ἔλασσον πρόοδον ταύτην πολὺ ἀπότομον, διότι, ἐνῷ κατὰ τὸ 1893 εἴχομεν εἰσαγωγὴν πολλῷ μείζονα, κατὰ τὸ 1894 ἔχομεν μόνον 580 χιλιάδων. Πόθεν προέρχεται τοῦτο; προέρχεται ἆρά γε ἐκ τῆς ἀποτόμου κατὰ τὸ διπλάσιον αὐξήσεως τῆς πείνης καὶ ἕνεκα ταύτης δὲν ἔτρωγον οἱ ἄνθρωποι οὐδὲ ὄσπρια; Ἀλλὰ, νομίζω, τὸ ἐναντίον ἔπρεπε νὰ συμβῇ. Ἐφ’ ὅσον ἡ πενία αὐξάνει, κατὰ τοσοῦτον καὶ ἡ κατανάλωσις τῶν ὀσπρίων, ὡς εὐθηνοτέρας τροφῆς, θὰ ἦτο μεγαλειτέρα· ἀλλὰ τί ἆρά γε συνέβη; Ἁπλούστατον, ηὔξησεν ἡ ἐσωτερικὴ παραγωγὴ, καὶ τοῦτο πρέπει νὰ τὸ βλέπωμεν μετ’ εὐχαριστήσεως. Ἑπομένως ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κανονίζομεν διὰ τὰ ἄλλα εἴδη, ὡς διὰ τὸν βακαλάον, τοῦ ὁποίου ἐπίσης ποιοῦνται χρῆσιν αἱ πτωχαὶ τάξεις, δὲν πρέπει νὰ δεχθῶμεν καὶ περὶ τῶν ὀσπρίων, διότι ταῦτα παράγει ὁ τόπος, καὶ ἂν προστατεύσωμεν τὴν παραγωγὴν ταύτην, θὰ ἔχωμεν διπλῆν ὠφέλειαν, καὶ τὴν εὐθηνίαν τοῦ εἴδους ὑπὲρ τῶν καταναλωτῶν, καὶ τὸ κέρδος τῆς παραγωγῆς. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ προσαγάγῃ τοὺς πίνακας ὅσον οἷόν τε ἀκριβέστερον κατηρτισμένους, ἵνα φωτισθῶμεν καὶ περὶ τοῦ πόθεν ἡ ἐλάττωσις αὕτη τῆς εἰσαγωγῆς προέρχεται.

§33ΒΟΤΣΗΣ. Γνωστοὶ εἶναι οἱ σεισμοὶ, οἱ ὁποῖοι συνέβησαν ἐσχάτως ἔν τινι διαμερίσματι τῆς Ἠπείρου. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις εἶχεν ἀποφασίσει νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς ὑπὲρ τῶν παθόντων, ἀλλὰ δὲν εἶχε πίστωσιν. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ ζητήσῃ πίστωσιν ἀπὸ τὴν Βουλὴν, πρὸς ἀρωγὴν τῶν παθόντων.

§34ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ ἐκθύμως, καθόσον δὲν ἔχει τι τὸ πρωτοφανές. Ἡ Ἑλλὰς ἦλθε πάντοτε εἰς ἀρωγὴν πρὸς ὅλους τοὺς παθόντας ἐκτὸς τοῦ Κράτους Ἕλληνας· καὶ ἐν Κύπρῳ καὶ ἀλλαχοῦ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Τουρκίας ἔσπευσεν, ὁσάκις ἐπῆλθε δυστύχημά τι, νὰ προσέλθῃ εἰς ἀρωγὴν τῶν παθόντων ὁμογενῶν ἡμῶν. Νομίζω ὅτι τὸ δυστύχημα τοῦτο τῶν σεισμῶν τῆς Ἠπείρου εἶναι ἀρκετὰ σπουδαῖον, ὁ παθὼν δὲ λαὸς εἶναι πολὺ πτωχὸς, ὥστε δέον νὰ ἐπέλθῃ ἄμεσός τις ἀρωγὴ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὡς περίθαλψις πρὸς αὐτοὺς καὶ ὡς ἐνθάῤῥυνσις εἰς τὰ ἐθνικὰ αὐτῶν αἰσθήματα.

§35ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν ἦναι ἐπιτετραμμένον καὶ ἀβλαβὲς εἰς τὴν ἐκκρεμότητα τῶν διαπραγματεύσεων, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται αἱ διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Ρωσσίας πρὸς συνομολόγησιν ἐμπορικῆς συμβάσεως, καὶ ἂν ἐκ τῆς διαπραγματεύσεως ταύτης προκύπτῃ ἐλπὶς ὅτι θὰ ἐλαττωθῇ ὁ ἐσωτερικὸς δασμὸς ἐπὶ τῆς σταφίδος τῆς χρησιμευούσης εἰς τὴν οἰνοποιΐαν καὶ οἰνοπνευματοποιΐαν.

§36Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ διαπραγματεύσεις ἐξακολουθοῦσιν· αἱ δυσκολίαι, αἵτινες ἀνεφύησαν, ἐλπίζω ὅτι θέλουσιν ἀρθῆ, ἀλλὰ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν ν’ ἀπαντήσω εἰς τὴν εἰδικὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν ὑπέβαλεν, ἤτοι ἂν ὑπάρχῃ ἐλπὶς ἐλαττώσεως τοῦ νενομοθετημένου ἐσωτερικοῦ τέλους τῆς πρὸς οἰνοποιΐαν σταφίδος.

§37ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δύνασθε νὰ πληροφορήσητε, ἐὰν ἐγένοντο διαπραγματεύσεις περὶ αὐτοῦ;

§38Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν οὔτε εἰς αὐτὸ νὰ ἀπαντήσω.

§39Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Παρακαλῶ ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἐπιφύλαξιν νὰ μοὶ δοθῇ ἡ πληροφορία, ἐὰν εἰς τὰς διαπραγματεύσεις γίνεται λόγος καὶ περὶ τῶν ἐλαιῶν.

§40Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν δύναμαι νὰ σᾶς δώσω ἀκριβῆ πληροφορίαν, ὡς Ὑπουργός· ὡς ἰδιώτης ὅμως ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι εἶχεν ἐγκαταλειφθῆ τὸ ζήτημα τῶν ἐλαιῶν.

§41Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, παρακαλῶ δὲ αὐτὸν νὰ διαβιβάσῃ εἰς τὸν ἀπόντα κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν τὴν θερμὴν παράκλησίν μου καὶ ὅλων τῶν συμπολιτῶν μου, ὅπως εἰς τὰς διαπραγματεύσεις συμπεριληφθῶσι καὶ αἱ ἐλαῖαι.

§42Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ συμβάσεις, ὡς γνωρίζετε, καταρτίζονται διὰ τῆς συναινέσεως τῶν συμβαλλομένων.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου περὶ συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης.

§44ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μέχρι τῆς σήμερον ἀπέφυγα νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι εἶχον τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Βουλὴ θὰ λάβῃ μέτρον σωστικὸν ὅσον ἀφορᾷ τὴν σταφίδα· ἀλλὰ μετὰ λύπης παρατηρῶ, ὅτι ἀτυχῶς καὶ φέτος ἐπαναλαμβάνονται τὰ παρελθόντα, ὅτι εἰσάγονται παρ’ ἀξιοτίμων Βουλευτῶν νομοσχέδια, συζητοῦνται τὰ νομοσχέδια ταῦτα—ἐπιτρέψατέ μοι τὴν λέξιν —τραγελαφικῶς, καταλήγουσι δ’ εἰς ἀποτέλεσμα ἴσον μὲ τὸ μηδὲν, καὶ τοιουτοτρόπως οἱ πληθυσμοὶ, οἱ πάσχοντες δεινῶς, περιέρχονται εἰς σημεῖον ἀπελπιστικὸν καὶ ἀποφασίζουσι νὰ προβῶσιν εἰς συλλαλητήρια, τὰ ὁποῖα, κατ’ ἐμὴν γνώμην ἔχουσί τι τὸ ἔκθεσμον, τὸ στασιαστικόν. Φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, ἀντὶ νὰ ἦναι ἀναγεγραμμένα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ὀκτὼ σταφιδικὰ νομοσχέδια καὶ νὰ μὴ γνωρίζωμεν τί θὰ ἐξέλθῃ ἐκ τῆς συζητήσεως αὐτῶν, νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως πρὸ πάντων καὶ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως σκεφθῇ καὶ ἀποφασίσῃ ἀνδρικῶς, θέλει ἢ δὲν θέλει τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κραναίας Βουλευτὴς ὑπέβαλε καὶ τὸ ὁποῖον αἱ ἐπαρχίαι Πατρῶν, Ἠλείας, Τριφυλίας κλπ. ὑποστηρίζουσιν, ἤτοι τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου κατὰ τὸ ἥμισυ εἰς εἶδος καὶ κατὰ τὸ ἥμισυ εἰς χρήματα; Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ, ὅτι δὲν θέλει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τότε νομίζω ὅτι πρέπει νὰ εἴπωμεν πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς μας, ὅτι «ἡ Βουλὴ, τὴν ὁποίαν πρὸ μικροῦ ἀπεστείλατε, δὲν ἐννοεῖ νὰ λάβῃ μέτρον τι ἄμεσον», καὶ τότε δύναται νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος ὑπέβαλεν. Ἀλλὰ, κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἐξακολουθήσωμεν τὴν συζήτησιν, ἥτις μέχρι τοῦδε ἔλαβε χώραν καὶ πρὸ τινων ἡμερῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ἐπὶ ὁλοκλήρους συνόδους τῆς ληξάσης περιόδου, φρονῶ ὅτι οὐδὲν ἄλλο πράττομεν, παρὰ νὰ ἐμπαίζωμεν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι, σᾶς διαβεβαιῶ, κύριοι Βουλευταί, δὲν εἶναι ἄξιοι ἐμπαιγμοῦ, διότι πεινοῦν. Προχθὲς ὁ ἐκ Πατρῶν ἀξιότιμος Βουλευτὴς εἶπεν: «Ἐπαναλαμβάνω, κύριοι Βουλευταί, τὰ αὐτὰ μετὰ πόνου, διότι οἱ ἐκλογεῖς μου, διότι ἡ ἐπαρχία ὁλόκληρος τῶν Πατρῶν πάσχει καὶ πάσχει δεινῶς». Τὰ αὐτὰ ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐγώ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἠλείαν. Ἡ ἐπαρχία Ἠλείας πάσχει καὶ πάσχει δεινῶς. Εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος θέλει μεριμνήσει περὶ τοῦ Κράτους ὁλοκλήρου, ὡς πατὴρ, θέλει μεριμνήσει ἰδίᾳ περὶ τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, αἵτινες ἀπέδειξαν εἰς τὰς τελευταίας ἐκλογάς, ὅτι τὸν ἀγαπῶσι. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ζήτημα μικρὸν, δὲν εἶναι ζήτημα ἐπαρχιακὸν, εἶναι ζήτημα ὑψίστης σημασίας, διότι δὲν πρόκειται περὶ τῆς Ἠλείας, περὶ τῶν Πατρῶν, περὶ τῆς Τριφυλίας, πρόκειται περὶ τοῦ Κράτους ὁλοκλήρου· διότι, ἐὰν, ὡς προβλέπουσι πάντες οἱ καταγινόμενοι περὶ τὰ τοιαῦτα ἔμποροι καὶ κτηματίαι, καταστραφῇ ἡ προσεχὴς ἐσοδεία, ἐὰν δὲν πωληθῇ καὶ λάβῃ τὴν τύχην, τὴν ὁποίαν ἔλαβε καὶ ἡ μέχρι τοῦδε ἐσοδεία, τότε πρέπει νὰ ᾖναι βέβαιος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ ᾖναι βέβαιοι οἱ Βουλευταί, ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν προϋπολογισμὸν, ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν ἔσοδα. Εἶναι πασίγνωστον, ὅτι πρὸ 5 ἐτῶν εἰσήγοντο εἰς τὸ Κράτος 50 ἑκατομμύρια δραχ. εἰς χρυσόν· εἶναι ἐπίσης γνωστὸν, ὅτι σήμερον δὲν εἰσάγονται οὔτε 20 ἑκατομμύρια. Παρακαλῶ ἑπομένως τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλῶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, καὶ τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον, ὅπως ἀποφασίσητε, ἐὰν ἐννοῇ ἢ δὲν ἐννοῇ ἡ Βουλὴ νὰ προτάξῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ καὶ νὰ συζητήσῃ ἐπ’ αὐτοῦ σοβαρῶς καὶ φθάσῃ εἰς ἀποτέλεσμα, ἢ ἀποῤῥίπτουσα ἢ ἀποδεχομένη αὐτὸ, τροποποιούμενον, ἐννοεῖται, ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους, τὰς ὁποίας κάλλιον παντὸς ἄλλου εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως· οὐδὲν δὲ μᾶς ἐμποδίζει μετὰ τοῦτο νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων τοῦ ἐκ Παρνασσίδος ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ· πρὸ τῆς ἀποφάσεως ὅμως ταύτης, φρονῶ ὅτι συζήτησις γιγνομένη, ὡς γίνεται, ἐπὶ ὀκτὼ ὅλων νομοσχεδίων, εἶναι ματαιοπονία.

§45Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ ὀκτὼ ἢ ἑπτὰ ἢ ἓξ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα πρόκεινται ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς, ἐὰν ἐξετασθῶσι κατὰ τὸ περιεχόμενον αὐτῶν, θέλουσι διαιρεθῆ εἰς κατηγορίας. Τὰ μὲν εἶναι νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα σκοποῦσι τὸν περιορισμὸν τοῦ παραχθησομένου κατὰ τὴν ἐφετεινὴν ἐσοδείαν ποσοῦ εἴτε διὰ παρακρατήσεως εἴτε δι’ εἰσφορᾶς εἰς τὸ Δημόσιον ἀντὶ τοῦ ἡμίσεως τοῦ πληρονομένου φόρου, τὰ δὲ ἀφορῶσιν εἰς μέτρα, τὰ ὁποῖα κρίνονται χρήσιμα, ὅπως παράσχωσιν εἰς τοὺς καλλιεργητὰς τῆς σταφίδος καὶ τοὺς ἐμπορευομένους αὐτὴν εὐκολίας, αἵτινες ὅμως δὲν παρέχονται εἰς αὐτοὺς, καὶ ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως τῶν ὁποίων καὶ ἡ παραγωγὴ πιέζεται καὶ ἡ ἐμπορία ὑποφέρει. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἠλείας δὲν ἐμνημόνευσε τῆς διακρίσεως ταύτης, ἀλλ’ ἐξήρεσεν ἐκ τῶν ἕξ ἢ ἑπτὰ νομοσχεδίων ἓν μόνον, καὶ τοῦτο παριστᾷ, ὅτι εἶναι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον κρίνει ὅτι μέλλει νὰ σώσῃ τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας. Εἶναι γνώμη, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς προβάλλει ζητῶν τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ὅταν προβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, τότε δύναται νὰ προτείνῃ τὴν προήγησιν τοῦ εἰρημένου νομοσχεδίου ἀπὸ τῶν ἄλλων, ἡ δὲ Βουλὴ εἶναι ἁρμοδία ν’ ἀποφασίσῃ ποῖον θὰ προηγηθῇ. Ἀλλὰ δὲν μοὶ φαίνεται ὅτι ἦσαν ἀναγκαῖαι πᾶσαι αἱ ἄλλαι παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ· ἰδίως δὲν μοὶ φαίνεται ὅτι ἦτο προσῆκον ὁ χαρακτηρισμὸς, τὸν ὁποῖον ὁ κ. Βουλευτὴς ἔδωκεν εἰς τὰς ἐκδηλώσεις τοῦ δημοσίου φρονήματος, τὰς γιγνομένας ἐν Πάτραις ἢ ἀλλαχοῦ. Αἱ ἐκδηλώσεις τοῦ δημοσίου φρονήματός εἰσι συγκεχωρημέναι ὑπὸ τῶν θεσμῶν, ἑπομένως πρέπει νὰ σεβώμεθα αὐτὰς, δὲν ἐπιτρέπεται δὲ νὰ παραβάλλωμεν αὐτὰς, οὐδὲ νὰ ὑποβιβάζωμεν αὐτὰς πρὸς τὰ κινήματα τὰ στασιαστικά. Ὄντως, ἐὰν τὰ γινόμενα ἦσαν κινήματα στασιαστικά, ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ λάβῃ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀπῃτεῖτο νὰ λάβῃ, ἵνα καταστείλῃ αὐτά· ἀλλ’ ἐξ ἐναντίας ἡμεῖς ηὐλαβήθημεν καὶ δὲν κατεστείλαμεν αὐτά, διότι ἐκρίναμεν ταῦτα ἐκδηλώσεις τοῦ φρονήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸ δικαίωμα κατὰ τὸ Σύνταγμα νὰ ἐκδηλώσῃ τὸ φρόνημα αὐτοῦ.

§46ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι ἀναγινώσκει τὰ τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα στέλλονται ἐκ Πατρῶν καὶ ἐκ Πύργου. Ἀνέγνωσα χθὲς καὶ προχθὲς τηλεγραφήματα, ὅτι Σύλλογοι ὁλόκληροι, συναντηθέντες ἐπὶ τῷ αὐτῷ, ἐκήρυξαν διὰ τοῦ τύπου, ὅτι πρόκειται νὰ λάβῃ χώραν συλλαλητήριον, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, αὔριον, καὶ ὅτι, ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Βουλὴ δὲν λάβῃ ἓν μέτρον σωστικὸν διὰ τὸν τόπον, διὰ τὴν σταφίδα, — διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἡ σταφὶς ἐκπροσωπεῖ ὁλόκληρον τὸν τόπον — τότε θὰ ἀρνηθῶσι τοὺς φόρους. Ἐρωτῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τοῦτο εἶναι ἢ δὲν εἶναι στασιαστικὸν μέτρον; δὲν εἶναι ἓν ἐκ τῶν ἐσχάτων μέτρων, εἰς τὰ ὁποῖα φθάνει ὁ λαός, ὅταν προπαρασκευάζηται καὶ ἄλλως πῶς νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ἐννοεῖ νὰ στασιάσῃ; Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον, κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμήν, παρέστησα εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ τῆς θέσεώς μου αὐτὰ ταῦτα, καὶ ἡ Βουλὴ τότε, ἢ μᾶλλον τινὲς τῶν Βουλευτῶν ἐμυκτήριζον, ἄλλοι δὲ ἔλεγον: «Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ στασιάσουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι λεφτά; καὶ ποῦ θὰ εὕρωσι τὰ φυσίγγια;» Ὡς πρὸς ταῦτα ἀπήντησάν τινες ἐν Ἠλείᾳ, οἵτινες δυστυχῶς συνεπλάκησαν μετὰ τοῦ στρατοῦ κατὰ τὴν παραμονὴν τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἀπέδειξαν, ὅτι οἱ ἄνδρες, ὅταν ἦναι ἡνωμένοι ἐπὶ τῷ αὐτῷ, δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην φυσιγγίων, διότι ἀφοπλίζουν τοὺς στρατιώτας. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι ζήτημα ὑψίστης σημασίας, δὲν πρέπει δὲ νὰ ἀφήσωμεν τὰ πράγματα εἰς ὃ σημεῖον εὑρίσκονται, διότι ἀμφιβάλλω ἐὰν ὅταν θὰ ἐπανέλθωμεν τὸν Νοέμβριον, θὰ ἤμεθα ἐν ἠρέμῳ καταστάσει, ὡς σήμερον. Ἐπαναλαμβάνω δὲ καὶ πάλιν τὴν παράκλησίν μου, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πονεῖ τὸν τόπον, ὅσον καὶ ἐγὼ καὶ πᾶς Βουλευτής, διότι ὁ τόπος τὸν ἀγαπᾷ, — καὶ τὸ ἀπέδειξε κατὰ τὴν τελευταίαν βουλευτικὴν ἐκλογήν. Ὀφείλει λοιπὸν πρὸ παντὸς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐκφράσῃ γνώμην καὶ γνώμην καθαρὰν καὶ σαφῆ, θέλει ἢ δὲν θέλει τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἐκ Κραναίας κ. Βουλευτοῦ; Ἐὰν δὲν τὸ ἐγκρίνῃ ὡς ἔχει, δύναται νὰ τὸ τροποποιήσῃ ἐπὶ τὸ ὠφελιμώτερον, ὁ αὐτὸς εἶναι εἰς θέσιν κάλλιον παντὸς ἄλλου νὰ γνωρίζῃ, διότι φρονῶ, ὅτι εἶναι ὁ μόνος, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ὑποβάλῃ ἓν νομοσχέδιον τέλειον, τὸ ὁποῖον νὰ ψηφισθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς· ἐπειδὴ δὲ εἰς ἀμφοτέρας τὰς πτέρυγας ὑπάρχουσι Βουλευταὶ οὐδὲν ἄμεσον συμφέρον ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔχοντες, εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι, ὡς Ἕλληνες, θέλουσιν ἀκολουθήσει τὴν γνώμην τὴν πεφωτισμένην, τὴν σαφῆ, τὴν εὐκρινῆ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ δὲ νὰ ἐπαναλάβω ὅ,τι πρό τινων μηνῶν ἔλεγα πρὸς τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως: «Ὀφείλει ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς εἰδικάς τινας περιστάσεις νὰ ἔχῃ σαφῆ γνώμην, νὰ ἔχῃ γνώμην ἐπαρκῆ, γνώμην γενναίαν». Πρέπει λοιπὸν ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ πρῶτον ἐὰν δέχηται ἢ μὴ τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἐκ Κραναίας ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, μετὰ τοῦτο δὲ οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, ὅτι δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὁ ἐκ Παρνασσίδος κ. Βουλευτὴς ὑπέβαλε. Πρέπει, ἐπαναλαμβάνω, νὰ εἴπωμεν καθαρῶς εἰς τοὺς ἐν ἀπογνώσει διατελοῦντας πληθυσμοὺς, ἐὰν ἔχωσι ἢ δὲν ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ ἐλπίζωσιν, ἵνα παύσῃ ἡ παιζομένη κωμῳδία εἰς βάρος ὁλοκλήρου τοῦ Κράτους, εἰς βάρος αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι, ἐὰν ἦναι δυστυχεῖς, δὲν εἶναι ὅμως καὶ ἄξιοι ἐμπαιγμοῦ.

§47Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ οὐδὲν εὑρίσκω τὸ κωμικὸν ἐν τοῖς γιγνομένοις, καὶ ὁμολογῶ ὅτι τὰ γιγνόμενα ἐν ταῖς σταφιδοφόροις ἐπαρχίαις εἰσὶν ἐκδηλώσεις φυσικαὶ τῶν αἰσθημάτων, τὰ ὁποῖα κρατοῦσιν ἐν αὐταῖς, τὰ δὲ αἰσθήματα, τὰ ὁποῖα κρατοῦσιν ἐν αὐταῖς, εἶναι ἀποτέλεσμα φυσικὸν τῆς κακοδαιμονίας, ἡ ὁποία ἐπέσκηψεν ἐπ’ αὐτῶν. Ἑπομένως δὲν εὑρίσκω τὸ κωμικόν. Τὰς ἐφημερίδας δυστυχῶς δὲν ἔχω κατ’ αὐτὰς τὰς ἑβδομάδας καιρὸν, ἵνα ἀναγινώσκω, ἑπομένως οὐδεμίαν ἀνέγνων κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας ἐφημερίδα, δὲν εἶμαι ὅμως καὶ ἐν ἀγνοίᾳ τῶν διατρεχόντων ἐν Πάτραις καὶ ἀλλαχοῦ. Οἱ νόμοι ἐπέτρεψαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀσκῇ ἀστυνομικήν τινα ἐπιτήρησιν ἐπὶ τῆς τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας, ἕνεκα δὲ τῆς ἐπιτηρήσεως ταύτης, εἰ καὶ δὲν ἀναγινώσκω ἐφημερίδας, γνωρίζω ὅμως καὶ τὰ ἐντεῦθεν πρὸς τὰς ἐπαρχίας τηλεγραφούμενα ὑπό τινων ἐφημερίδων καὶ ὑπό τινων ἀτόμων, καὶ τὰ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν ἐνθάδε ἀνακοινούμενα. Ἑπομένως δὲν ἐστερήθην τῶν ἀναγκαίων φώτων, ὅπως διαγνώσω τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων καὶ τὰς ἐπὶ τῆς καταστάσεως ταύτης διασταυρουμένας ποικίλας βλέψεις. Ἀλλ’ ἐγὼ πολιτεύομαι δημοσίᾳ, καὶ ὡς Βουλευτὴς καὶ ὡς Ὑπουργὸς, ἔχω δὲ γνώμας, καὶ τὰς γνώμας μου σαφῶς ἐδήλωσα, ὁσάκις προετάθησαν ζητήματα πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦτο ἐδήλωσα καὶ ἣν εἶχον γνώμην ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὴν σταφίδα. Ἦτο δ’ ἡ γνώμη μου, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποδεχθῶ κατ’ ἀνάγκην τὸ ὑπό τινων ἐπαρχιῶν τοῦ τόπου ἐνδεικνύμενον ἢ προτεινόμενον μέτρον τῆς παρακρατήσεως ἐπὶ ἓν ἔτος, ὄχι διότι ἐφρόνουν ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο ἦτο προσῆκον, ἀλλὰ διότι δὲν ἔστεργον νὰ ἀναλάβω τὴν εὐθύνην τῶν συνεπειῶν, αἵτινες ἐνδέχεται νὰ ἐπέλθωσιν, ἐὰν τὸ μέτρον δὲν ἤθελεν ἐφαρμοσθῆ. Τὴν γνώμην ταύτην εἶχον καὶ ὅτε ἤμην ἀντιπολιτευόμενος, ἀντιπράττων πρὸς τὸν Πρωθυπουργὸν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, τὴν γνώμην ταύτην ἔχω καὶ νῦν, ὅτε εἶμαι Πρωθυπουργὸς, ἑπομένως ἡ γνώμη μου εἶναι σαφής. Δὲν ἠδυνάμην νὰ λάβω πρωτοβουλίαν, νὰ προτείνω ἐγὼ νομοσχέδιον, ἵνα τὸ μέτρον, τοῦτο νομοθετηθῇ, διότι εἶπον, ὅτι δὲ ἤμην ὑπὲρ τοῦ μέτρου, ἀλλ’ ἐὰν ἡ γνώμη αὕτη ἐνεδείκνυτο ὑπὸ τῶν ἐπαρχιῶν τοῦ τόπου, ἐὰν τὴν γνώμην ταύτην ἀσπάζηται ἡ Βουλή, ἐγὼ ὤφειλον νὰ ὑποταχθῶ, καὶ νὰ ἀποδεχθῶ τὴν γνώμην ταύτην, ἂν καὶ δὲν ἤμην ὑπὲρ αὐτῆς, καὶ ὤφειλον νὰ ψηφίσω ὑπὲρ αὐτῆς καὶ νὰ προτείνω τοῦ νομοσχεδίου τὴν κύρωσιν, καὶ νὰ ἐκτελέσω αὐτὸ, ἐὰν καθίστατο νόμος, διότι οὐδέποτε ἔκρινα προσῆκον νὰ ἀντιτάσσῃ τις ἰδίαν γνώμην κατὰ ἀλλοτρίας γνώμης, ὅταν οἱ τὴν ἀλλοτρίαν γνώμην προτείνοντες ἰσχυρίζωνται, ὅτι, ἂν δὲ γείνῃ δεκτὴ ἡ γνώμη των, θὰ ἐπέλθωσι συμφοραί. Ὤφειλον ἑπομένως νὰ ἀποδεχθῶ τὴν γνώμην των ταύτην, ἵνα μὴ ἐπέλθωσιν αἱ ἐνδεικνύμεναι συμφοραί· ταύτην δὲ τὴν τακτικὴν ἠκολούθησα.

§48ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἶπον πρὸ μικροῦ καὶ ἀναγκάζομαι νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι καὶ μετὰ τὴν ἐξήγησιν, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἐπείσθην, ὅτι ἔχει σαφῆ γνώμην καὶ εὐκρινῆ, διότι, καίτοι λέγει, ὅτι παρεδέχθη τὸ περὶ παρακρατήσεως νομοσχέδιον, καθ’ ἣν ὅμως ὥραν τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο συνεζητεῖτο καὶ ἐψηφίζετο, ἀφῆκεν ἐλευθέραν τὴν Βουλὴν, ἐνθυμεῖσθε δὲ, ὅτι κατὰ τὴν ἑσπέραν ἐκείνην ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 120, νομίζω, ἐκ τῶν ὁποίων 13 ἠρνήθησαν ψῆφον, οἱ ὑπόλοιποι δὲ ἐδιχάσθησαν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι τρόπος τοῦ νομοθετεῖν, τοῦ ψηφίζειν νομοσχέδια ὑψίστης σημασίας διὰ τὸν τόπον. Ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπαναλαμβάνω, θέλῃ νὰ λάβῃ ὑπὸ τὴν προστασίαν του τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἐκ Κραναίας κ. Βουλευτοῦ, εἶμαι βεβαιότατος, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θέλει γείνῃ νόμος τοῦ Κράτους· ἐὰν ὅμως νομίζῃ ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἐκ Κραναίας κ. Βουλευτοῦ ἀντιστρατεύεται εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπιψηφισθῇ καὶ γείνῃ νόμος τοῦ Κράτους, διότι θὰ καταστρέψῃ τὸν προϋπολογισμὸν, δύναται νὰ ἐκθέσῃ τὴν γνώμην του μετὰ παῤῥησίας εἰς τὴν Βουλὴν. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι εἶναι ἴδιον εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον εἶπε πρὸς τὸν Πρωθυπουργὸν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ὅτι ὤφειλε νὰ ἔχῃ γνώμην σαφῆ ἐπὶ τῶν συζητουμένων νομοσχεδίων, δὲν νομίζω, λέγω, ὅτι προσήκει σήμερον εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μᾶς λέγῃ: «Ἐγὼ ἐδέχθην τὸ περὶ παρακρατήσεως νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ τὸ ἀπέῤῥιψε». Τὸ ἀπέῤῥῥιψεν ἡ Βουλή, παρόντων μόνον κατὰ τὴν ψηφοφορίαν 129 Βουλευτῶν, ἐκ τῶν ὁποίων δεκατρεῖς ἠρνήθησαν ψῆφον καὶ οἱ ἄλλοι διῃρέθησαν εἰς δύο. Κύριοι, φρονῶ, ὅτι πρέπει ἢ νὰ παύσωμεν συζητοῦντες ἐπὶ τῶν σταφιδικῶν νομοσχεδίων, ἢ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς συζήτησιν σοβαρὰν, ἁρμόζουσαν εἰς ἄνδρας, οἵτινες ἀπεστάλησαν ὑπὸ τῶν ἐπαρχιῶν των, ἵνα συζητῶσι σοβαρῶς· ἐὰν ὅμως ἤλθομεν νὰ ἐμπαίξωμεν τοὺς ἐντολεῖς μας, τότε δὲν πρέπει νὰ ἐξακολουθήσωμεν συζητοῦντες τοιουτοτρόπως· διότι ἐγὼ, κ. Πρόεδρε, κατὰ τὴν τελευταίαν περιοδίαν μου ἀνὰ τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην καὶ εἰς τὸ τελευταῖον χωρίον, τὸ κατοικούμενον ἀπὸ 10 οἰκογενείας, νὰ δώσω λόγον τῶν πράξεών μου, καὶ παρουσιάσθησαν ἐνώπιόν μου ἄνθρωποι, τὰ ἐνδύματα τῶν ὁποίων ἔπιπτον εἰς ῥάκη, οἵτινες μοὶ ἔλεγον: «Πῶς νὰ ἤμεθα εἰς θέσιν νὰ πληρώσωμεν φόρους; Τί θέλετε ἀπὸ ἡμᾶς; Ἐὰν τὴν στιγμὴν ταύτην μᾶς βλέπετε μένοντας εἰς τὸ χωρίον, μᾶς βλέπετε, διότι εἶναι αἱ ἑορταὶ τοῦ Πάσχα καὶ αἱ παραμοναὶ τῶν ἐκλογῶν, ἄλλως καθ’ ὅλον τὸν χειμῶνα ἤμεθα εἰς τὰ δάση, διότι, ἐὰν ἠρχόμεθα εἰς τὸ χωρίον, μᾶς ἐπερίμεναν οἱ εἰσπράκτορες». Τελειώνω, Κύριοι, —διότι δὲν συνειθίζω νὰ μακρηγορῶ καὶ νὰ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν,— παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, τὴν Βουλὴν, ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, ὅπως θέσητε τὸ ζήτημα εἰς τὴν θέσιν του, πρὸ πάντων δὲ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐκφρασθῇ καθαρῶς, ἐὰν θέλῃ ἢ δὲν θέλῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἐκ Κραναίας κ. Βουλευτοῦ, καθόσον τοῦτ’ αὐτὸ ζητοῦσι, καὶ τίποτε ἄλλο, αἱ ἐπαρχίαι, καὶ προτείνω τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§49Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Λυποῦμαι διότι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἠλείας λησμονεῖ, ὅτι ὁμιλεῖ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ πρὸς συναδέλφους αὐτοῦ Βουλευτὰς, καὶ τὸ λησμονεῖ βεβαίως, ὅταν τίθησιν ἐν ἀμφιβόλῳ τὴν εἰλικρίνειαν αὐτῶν, καὶ τὸ λησμονεῖ βεβαίως, ὅταν ἐπιτρέπῃ τὴν ὑπόθεσιν, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐμπαίζει τοὺς ἑλληνικοὺς πληθυσμούς. Ἡ Βουλή, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἐξ ἀντιπροσώπων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐκλεχθέντων μόλις ἄρτι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπαίζῃ τινὰ, ἑπομένως δὲν νομίζω ὅτι εἶναι συγκεχωρημένον τοιαῦται ὑποθέσεις νὰ ἐξαγγέλλωνται ἐν τῇ Βουλῇ, διότι τοιαῦται ὑποθέσεις καταδηλοῦσιν ἀνευλάβειαν καὶ πρὸς τοὺς θεσμοὺς καὶ πρὸς τὰ ἄτομα.

§50ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τὰ πράγματα ἀποδεικνύουσι.

§51Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δύνασθε νὰ ἔχητε τὴν γνώμην ταύτην, δύνασθε ἴσως τοιαύτην νὰ ἔχητε γνώμην περὶ τῶν συναδέλφων σας, ἀλλ’ ἐγὼ, ὡς εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ὤφειλον νὰ μὴ ἀφήσω νὰ παρέλθωσι τὰ παρ’ ὑμῶν λεχθέντα ἐν σιγῇ. Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς νομίζῃ, ὅτι εἶναι ἀσαφεῖς αἱ γνῶμαί μου, ἐὰν νομίζῃ ὅτι εἶναι ἀσαφὴς ἡ πολιτεία μου, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὸ νομίζῃ καὶ νὰ τὸ λέγῃ· ἀλλ’ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι αἱ γνῶμαι, τὰς ὁποίας ἀπήγγειλα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἦσαν σαφέσταται, καὶ ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν εἶχον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρακρατήσεως, καὶ ἡ γνώμη τὴν ὁποίαν εἶχον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἐκ Κραναίας κ. Βουλευτοῦ, καὶ ἡ γνώμη μου ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων τοῦ ἐκ Παρνασσίδος κ. Βουλευτοῦ. Περισσοτέρας διασαφήσεις δὲν δύναμαι νὰ δώσω, εἰμὴ ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἔδωκα, λυποῦμαι δὲ, διότι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἠλείας δὲν ἠδυνήθη νὰ κατανοήσῃ τὸ σαφὲς τῶν γνωμῶν μου.

§52ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκ τῆς προτάσεως τῆς γενομένης παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἠλείας οὐδεμίαν, φρονῶ, ἔχομεν ἀνάγκην περισσοτέρων διασαφήσεων οὔτε ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ἐκ μέρους οἱουδήποτε Βουλευτοῦ. Ἡ πρότασις, ἐὰν ἀντελήφθην αὐτὴν καλῶς, εἶναι ἡ ἑξῆς. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἠλείας ζητεῖ τὴν μετατροπὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ὅταν δὲ ἐπέλθῃ ἡ ἐπὶ τούτου ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ὅταν ἀναγραφῇ, ὡς ζητεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἠλείας, ὡς πρῶτον ἀντικείμενον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ, τότε πᾶς τις ἐξ ἡμῶν θὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην του, καὶ δὲν πιστεύω ὅτι θὰ ἀποκρύψῃ αὐτὴν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἄνευ λοιπὸν περισσοτέρας συζητήσεως παρακαλῶ ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, ὅπως θέσητε εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἠλείας, νομίζω δὲ ὅτι ὑπάρχουσι πλέον τῶν δέκα Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουσιν αὐτήν.

§53ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§54ΔΑΓΡΕΣ. Θὰ ἐπιτραπῇ εἰς ἐμὲ νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου διὰ τὴν ἀξίωσιν τῶν προαγορευσάντων κυρίων συναδέλφων χθὲς καὶ σήμερον ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ζητήματος, τοῦ νὰ ληφθῇ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἤθελε συντελέσει πρὸς τὴν ἀνόρθωσιν τῆς παρούσης καταστάσεως τῶν δεινῶς πασχουσῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Φρονῶ ὅτι, δὲν πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ τὸ ζήτημα πρὸς συζήτησιν, οὐδὲ νὰ παραπονῶνται οἱ ἀξιότιμοι κύριοι Βουλευταὶ εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἡ Βουλὴ κατόπιν πολυχρονίων συζητήσεων ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, κατόπιν συζητήσεων ἐφ’ ὅλων τῶν λεπτομερειῶν τοῦ θέματος τῆς παρακρατήσεως, κατόπιν συζητήσεων ἐπιμόνων πρὸς ἀνεύρεσιν μέσου θεραπείας, ἀπεφάνθη ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως. Λοιπὸν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς παρακρατήσεως δὲν πρέπει πάλιν νὰ ἐπανέλθωμεν.

§55Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὑμεῖς προβάλλετε ἔνστασιν ἀπαραδέκτου. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου, πρόκειται περὶ μεταβολῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§56ΔΑΓΡΕΣ. Ἡ ἀξίωσις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἠλείας, ἵνα ἀναγραφῇ καὶ ἐκ δευτέρου ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἡ πρότασις νόμου τοῦ κ. ἐκ Κρανάας Βουλευτοῦ, φρονῶ ὅτι τοῦτο ἐπιδιώκει. Ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κρανάας ἀπεφάνθη ἡ Βουλὴ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν.

§57ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§58ΔΑΓΡΕΣ. Ἐφ’ ὅλων τῶν ζητημάτων καὶ ὅλων τῶν προτάσεων ἀπεφάνθη ἡ Βουλή.

§59ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ ὡρισμένου ἀντικειμένου ἀπεφάνθη ἡ Βουλή.

§60ΔΑΓΡΕΣ. Καὶ τί ἄλλο ἐπιδιώκει ἡ πρότασις τοῦ ἐκ Κρανάας Βουλευτοῦ ἢ τὴν παρακράτησιν; ταύτην ἀκριβῶς ἐξυπηρετεῖ, δηλ. ἀκριβῶς δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ κοινῶς λεγόμενον «ράβε, ξύλωνε, δουλειὰ νὰ μὴ σοῦ λείπῃ».

§61Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ταῦτα ἀφορῶσιν εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος, ἀφορῶσι τὸ ἀπαράδεκτον τῆς προτάσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κρανάας, ἐν ᾧ πρόκειται περὶ τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἠλείας βουλευτοῦ κ. Κρεστενίτου, περὶ μεταβολῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§62ΔΑΓΡΕΣ. Ἀγορεύων ἀπὸ τῆς θέσεώς του ὁ ἐκ Πατρῶν βουλευτὴς κ. Γεροκωστόπουλος, ἐζήτησεν ἵνα ἡ Βουλὴ λάβῃ μέτρα πρὸς θεραπείαν τῆς παρούσης καταστάσεως, ἡ ὁποία εἶναι δεινὴ εἰς τὰ σταφιδοφόρα μέρη. Ἡ ἀξίωσις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, τοῦ νὰ ληφθῇ μέτρον τι πρὸς διόρθωσιν τῆς παρούσης καταστάσεως, εἶναι ἀποκρουστέα, διότι ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος ἀπεφάνθη ἤδη ἡ Βουλὴ καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν.

§63ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι ἐπὶ παντὸς μέτρου.

§64ΔΑΓΡΕΣ. Ὑποστηρίζω, Κύριοι τὴν ἰδέαν, ὅτι δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν μόνον ἐπὶ τῶν προτάσεων νόμου, τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος κ. Σιμόπουλος. Μόνον ἐπ’ αὐτῶν τῶν μέτρων δύναται νὰ συζητήσῃ καὶ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, ἀποβλεπόντων εἰς τὸ μέλλον τῆς σταφίδος, διότι περὶ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἀφεώρων εἰς τὴν ἐπανόρθωσιν τῆς παρούσης καταστάσεως, ἀπεφάνθη ἡ Βουλή, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ κανὲν μέτρον. Ὅλαι αἱ προτάσεις νόμου, αἱ ὁποῖαι προεβλήθησαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, συνεζητήθησαν, καὶ ἀπεφάνθη ἡ Βουλὴ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῶσι μέτρα πρὸς ἐπανόρθωσιν τῆς παρούσης καταστάσεως. Μόνον λοιπὸν αἱ προτάσεις νόμου αἱ ὑποβληθεῖσαι ὑπὸ τοῦ κ. Σιμοπούλου δύναται νὰ συζητηθῶσι, καὶ ἐπ’ αὐτῶν νὰ λάβωμεν ἓν μέτρον διὰ τὸ μέλλον. Καὶ μόνον διὰ τὸ μέλλον πρέπει νὰ λάβωμεν ἓν μέτρον ἀσφαλές. Οὐδὲν ἄλλο πράττουσιν οἱ ἀξιότιμοι Κύριοι, προτείνοντες νὰ ληφθῇ μέτρον τι πρὸς ἐπανόρθωσιν τῆς παρούσης καταστάσεως, ἢ νὰ περιγράφωσι τὴν δεινὴν κατάστασιν τῶν μερῶν ἐκείνων, παριστῶντες ὅτι πένεται ὁ λαὸς, ὅτι ὁ λαὸς εὑρίσκεται εἰς τοιοῦτον σημεῖον ἀπογνώσεως, ὥστε θὰ προβῇ εἰς ἔκνομα μέσα, ὅπως ἀναγκάσῃ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς οἱονδήποτε μέτρον. Δηλ. ἐπιζητοῦσι νὰ ἐκβιάσωσι τὴν θέλησιν τῆς Βουλῆς, ἵνα ἑκοῦσα ἄκουσα λάβῃ ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον, πολὺ νομίμως καὶ πολὺ λογικῶς ἰσχυρίζομαι, ὅτι θὰ ἀποβῇ πρὸς βλάβην τῆς σταφίδος καὶ πρὸς βλάβην οὐσιώδη τοῦ μέλλοντος τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, ἐπὶ τῆς τύχης τοῦ ὁποίου στηρίζεται τὸ ἔθνος. Φρονῶ ὅτι πᾶσα πρότασις, ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς τοιαύτην τινὰ ἰδέαν διὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος, οἱονδήποτε μέτρον, τὸ ὁποῖον ὁπωσδήποτε συνδέεται μὲ τὴν ἰδέαν τῆς παρακρατήσεως, δὲν πρέπει νὰ ἀναγράφηται ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, οὐδὲ νὰ συζητῆται. Τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουσιν εἰς τὸ μέλλον, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχοντα μὲ τὴν ἰδέαν τῆς παρακρατήσεως, ταῦτα εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ συζητήσωμεν. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι καὶ ἡ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγραφὴ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἐκ Κρανάας Βουλευτοῦ δὲν συνάδει πρὸς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, διότι καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐγένετο συζήτησις καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἀπεφάνθη ἡ Βουλή.

§65ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§66ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προφανῶς ὑπάρχει σύγχυσις. Οἱ προλαλήσαντες συγχύζουσι δύο πράγματα διακεκριμένα, τὸν τρόπον τοῦ σκέπτεσθαι τῆς Βουλῆς καὶ τὸ δικαίωμα τῶν Βουλευτῶν τοῦ προτείνειν. Αἱ ἅπαξ ἀποῤῥιφθεῖσαι προτάσεις, αὐταὶ μόναι δὲν ἐπαναφέρονται. Ἀλλὰ τί εἶναι ἡ ἰδία πρότασις, τοῦτο δὲν δύναται νὰ συνάγηται ἐκ τεκμηρίων καὶ συλλογισμῶν, ἀλλὰ σαφῶς πρέπει νὰ ἐξάγηται. Παραλείπω τὸ ζήτημα τῆς ἰσοψηφίας, ἕνεκα τῆς ὁποίας ἀπεῤῥίφθη ἡ πρότασις περὶ παρακρατήσεως. Ἡ ἰσοψηφία αὕτη εἰς πᾶσαν ἄλλην περίστασιν θὰ ἔδιδεν αὐτὴ καὶ μόνη τὸ δικαίωμα νὰ ἐπανέλθῃ ἡ Βουλὴ διὰ νέας ψηφοφορίας ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Διότι γνωρίζετε, ὅτι πανταχοῦ ἀλλοῦ ἐπὶ ἰσοψηφίας ἢ ἐπαναλαμβάνεται ἡ ψηφοφορία, ἢ ἀποφασίζει ὁ κλῆρος. Ἀλλ’ ἐν πολυμελέσει σώμασιν, ὡς ἡ Βουλή, ὁ Κανονισμός ...

§67ΑΛ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Καὶ τὸ Σύνταγμα.

§68ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁ Κανονισμὸς καὶ τὸ Σύνταγμα δὲν ἠθέλησαν ν’ ἀφήσουν εἴτε εἰς ἐπανάληψιν τῆς ψηφοφορίας, εἴτε εἰς τὸν κλῆρον, εἴτε εἰς ἄλλο οἱονδήποτε ἐκ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα τυχὸν ἀναγράφουσι τὰ καταστατικὰ ἄλλων σωμάτων, δὲν ἠθέλησαν, λέγω, ν’ ἀφήσουν κατὰ τοιοῦτόν τινα τρόπον νὰ κριθῇ τὸ ζήτημα τῆς πλειονοψηφίας, ἀλλ’ ἀπεφάνθησαν ὅτι ἐν ἰσοψηφίᾳ θεωρεῖται ἀποῤῥιφθεῖσα ἡ πρότασις. Τοῦτο βεβαίως μᾶς ὑποχρεοῖ, καὶ ὑπεκύψαμεν πάντες· ἀλλὰ τοιαύτη ἀπόῤῥιψις στερεῖται βεβαίως πάσης ἐκείνης τῆς δυνάμεως, ἣν κέκτηται ἡ ἀπόῤῥιψις προτάσεώς τινος διὰ πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς. Δικαίωμα ἐκ τούτου δὲν θέλομεν νὰ ἀντλήσωμεν, ἀλλ’ οἱ ἐναντίοι ἠδύναντο νὰ ἦναι ἐπιεικέστεροι, ὅταν λόγῳ ἰσοψηφίας ἐνίκησαν καὶ ὅταν ἐπανέρχηται ἡ Βουλὴ οὐχὶ εἰς τὴν αὐτὴν πρότασιν, ἀλλ’ εἰς ἄλλην, ἐντελῶς διάφορον, καίτοι περιέχουσαν τρόπον τινὰ παρακρατήσεως, ὡς ἡ ἀποῤῥιφθεῖσα. Τοιαύτη πρότασις νόμου μεταξὺ τῶν ἄλλων εἶναι καὶ ἡ τοῦ ἐντίμου Βουλευτοῦ ἐκ Κραναίας. Βεβαίως περιέχει καὶ αὐτὴ τὴν ἰδέαν τῆς παρακρατήσεως, ἀλλὰ τὴν περιέχει κατ’ ἄλλον τρόπον, κατ’ ἄλλην μέθοδον.

§69ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ αὐστηρότερον τρόπον.

§70ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πιθανὸν κατ’ αὐστηρότερον τρόπον.

§71ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἄλλο ἐντελῶς νομοσχέδιον.

§72ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Περιέχει βεβαίως καὶ τοῦτο παρακράτησιν· τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον, δὲν καθίσταται ὅμως ἀπαράδεκτον ἓν νομοσχέδιον ἐκ τοῦ ὅτι περιέχει καὶ διατάξεις ὁμοίας πρὸς τὰς ἀποῤῥιφθείσας ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐν ἄλλῳ νομοσχεδίῳ, οὐδὲ δικαιοῦνται οἱ ἐναντίοι αὐτοῦ νὰ λέγωσιν, ὅτι ἐπειδὴ ἅπαξ ἀπεῤῥίφθη ἡ παρακράτησις ἡ διατυπωθεῖσα διὰ τοῦ περὶ σταφιδικοῦ ταμείου νομοσχεδίου, δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως τοῦ νέου νομοσχεδίου τούτου. Τοιαύτην τινὰ ἰδέαν ἐξέφρασα καὶ ἐγὼ προχθὲς ὁμιλῶν· ἀλλὰ τὴν ἐξέφρασα, ἵνα παραπονεθῶ, οὕτως εἰπεῖν, κατὰ τῆς ἐλλείψεως ἀλληλεγγύης, ἡ ὁποία παρατηρεῖται ἐν τῇ Βουλῇ μεταξὺ τῶν Βουλευτῶν καὶ ἡ ὁποία δυστυχῶς καὶ σήμερον παρετηρήθη εἰς δύο ἐκ τῶν τελευταίων ἀγορευσάντων, οἱ ὁποῖοι ἐδείχθησαν οἱ ζωηρότεροι ἀντιπρόσωποι τοῦ συστήματος αὐτοῦ τοῦ σκέπτεσθαι ἄνευ ἀλληλεγγύης. Αὐτοὶ ἐπέμενον κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ψηφοφορίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπεῤῥίφθη ἡ πρότασις περὶ παρακρατήσεως, καὶ ἐψήφισαν κατὰ τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως, καίτοι δὲν ἀνήκουν εἰς ἐπαρχίας σταφιδοφόρους, μὴ ἀποδεχομένας τὴν παρακράτησιν, μολονότι ἡ παρακράτησις εἰς οὐδεμίαν ἐπαρχίαν εἶναι ἐπιζήμιος, καίτοι δὲν εἶναι δι’ ὅλας ἐπίσης ἀναγκαία καὶ κατεπείγουσα. Εἴδομεν Βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐνδιαφέρονται ἀμέσως διὰ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, ψηφίζοντας κατὰ τῆς παρακρατήσεως, δηλαδὴ κατὰ μέτρου, τὸ ὁποῖον, ἐνῷ ποσῶς δὲν βαρύνει τὰ δημόσια οἰκονομικά, μέλλει κατὰ τὴν ἰδέαν ὅλων ν’ ἀπαλλάξῃ τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας ἐκ δεινοτάτης κρίσεως, καὶ νὰ ὠφελήσῃ ὅλους καὶ τὸ Κράτος. Ἐψήφισαν δὲ ἀκριβῶς κατὰ τῆς παρακρατήσεως Βουλευταί, οἱ ὁποῖοι, χάριν τῶν ἰδίων αὐτῶν ἐπαρχιῶν, ἔχουν τὴν ἀξίωσιν νὰ ἐπιβάλουν βάρη καὶ θυσίας εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Δὲν θέλω οὐδένα νὰ ἐξελέγξω, καθόσον ἕκαστος εἶναι ἐλεύθερος νὰ ψηφοφορῇ κατὰ τὰς ἰδίας αὑτοῦ πεποιθήσεις. Ἀλλὰ πῶς δικαιολογοῦσιν οἱ Βουλευταὶ τῆς Θεσσαλίας τὴν καταψήφισιν τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως, ὅταν αὐτοὶ ἦναι διατεθειμένοι νὰ ζητήσουν καὶ ζητοῦν παρὰ τοῦ Κράτους νὰ ἐπιβάλῃ φόρους εἰσαγωγικοὺς ἐπὶ τοῦ σίτου, χάριν προστασίας τῶν ἐπαρχιῶν τῆς Θεσσαλίας;

§73ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν γεωργίαν.

§74ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐναντίος τοῦ μέτρου, ἀλλὰ τὸ μέτρον αὐτὸ θὰ ὑποχρεώσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ τρώγῃ ἀκριβώτερον τὴν τροφὴν τῆς πρώτης ἀνάγκης. Ἡ παρακράτησις, ἣν ζητοῦν τινες ἐπαρχίαι σήμερον καὶ οἱ Βουλευταὶ αὐτῶν, εἰς οὐδεμίαν τοιαύτην θυσίαν πρόκειται νὰ ὑποβάλῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ ὅμως κατεψηφίσθη ὑπὸ τῶν πλείστων Βουλευτῶν τῆς Θεσσαλίας. Ὅταν οἱ Βουλευταὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν μεθαύριον εἴπουν: «ἡ ἐπαρχία μου δὲν ἐνδιαφέρεται νὰ προστατεύσῃ τὸν σῖτον, ἐξεναντίας συμφέρον ἔχει νὰ τρώγῃ εὐθηνότερον τὸν ἄρτον καὶ νὰ μὴ τὸν φορολογῇ ἔξωθεν εἰσαγόμενον», τότε βεβαίως δὲν ἠμποροῦμεν ἢ νὰ περιπέσωμεν εἰς ἕνα κυκεῶνα, ἄνευ κανόνος καὶ ἄνευ ὁδηγοῦ τινος. Τοιαύτη ἀδιαφορία ἐκ τοπικῶν λόγων θὰ ματαιώσῃ ἀποφάσεις, ἐν αἷς κοινὸν ὑπάρχει συμφέρον. Αὐτὰ ἔχων ὑπ’ ὄψει, ἔλεγον ἐκείνην τὴν ἡμέραν, οὕτω δ’ ἔδωκα ἀφορμὴν εἰς τὸν ἔντιμον ἐκ Πατρῶν Βουλευτὴν νὰ μὲ μεμφθῇ, ὅτι βεβαίως, ἀφοῦ ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὸ περὶ παρακρατήσεως νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπερ οὐδένα ἐπεβάρυνε καὶ δι’ ἓν μόνον θὰ ἐφηρμόζετο ἔτος, ἴσως δὲν θὰ ἦναι διατεθειμένη νὰ ψηφίσῃ ἤδη παρακράτησιν συνδεομένην μετ’ ἐπιβαρύνσεώς τινος, ἢ παρακράτησιν ἐννοουμένην ἐπὶ πλείονα ἔτη. Δὲν ἐννοῶ ὅμως, ὅτι πραγματικῶς κατεστάθη ἀπαράδεκτον πᾶν νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως, οὐδ’ ἐννοῶ νὰ ἀντιταχθῶ σήμερον κατὰ τῆς συζητήσεως τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν. Ἀλλὰ δὲν θεωρῶ ἐπιτετραμμένην τὴν περαιτέρω σιωπὴν καὶ ἀδιαφορίαν τῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἔχῃ περὶ τῆς σταφιδικῆς κρίσεως γνώμην ἰδίαν. Θὰ ἦτο ἀκατανόητον τοῦτο ἐπὶ τόσον σοβαροῦ ζητήματος. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ σήμερον καὶ εἰς προηγουμένας συνεδριάσεις οὐδόλως ὑστέρησε τῶν ἄλλων, ὅσον ἀφορᾷ τὰ κακά, ἅτινα ἀπειλοῦν τὸν σταφιδικὸν πληθυσμὸν καὶ τὸ ἔθνος. Δὲν φαντάζομαι δέ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία περὶ τοιούτου ἐθνικοῦ ζητήματος καὶ ἀπέναντι τοιούτων ἀπειλῶν νὰ μὴ ἔχῃ γνώμην. Καὶ ἔχει βεβαίως γνώμην ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἡ γνώμη αὐτοῦ, ὡς σαφῶς ἐδήλωσεν, εἶναι κατὰ τῆς παρακρατήσεως, συνεφώνησε δὲ ὡς πρὸς τὴν ἀρχήν, ἵνα μόνον ψηφισθῇ ἡ παρακράτησις, προτεινομένη δι’ ἓν ἔτος, προτιμήσας νὰ συστήσῃ, ἀντὶ τῆς παρακρατήσεως διὰ τὸ μέλλον, τὴν ἐξέτασιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Βουλευτοῦ ἐκ Παρνασσίδος. Ἀλλὰ ταῦτα συνιστῶν ἐκείνην τὴν ἑσπέραν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶχεν ὑπ’ ὄψιν προδήλως παρακράτησιν ψηφισθεῖσαν διὰ τὸ ἐπερχόμενον σταφιδικὸν ἔτος καὶ ἀναστέλλουσαν ἢ μειοῦσαν τὴν ἐπαπειλοῦσαν ἡμᾶς σταφιδικὴν κρίσιν. Ἐπομένως, μὴ ψηφισθείσης τῆς παρακρατήσεως διὰ τὸ ἔτος τοῦτο, πρέπει τὰ τῶν ἀποθηκῶν καὶ τῆς Τραπέζης νὰ θεωρηθῶσιν ὡς ἀνεπαρκῆ καὶ κατὰ τὴν γνώμην τοῦ Πρωθυπουργοῦ, καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ προβάλῃ ἄλλην τινὰ γνώμην. Ἀδύνατον δὲ φρονῶ νὰ μὴ ἔχῃ γνώμην. Ἡ γνώμη δὲ αὕτη, ἐπειδὴ ἴδιον νομοσχέδιον δὲν ἔφερε, δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ στραφῇ περὶ τὰ δύο αὐτὰ νομοσχέδια τοῦ ἐντίμου Βουλευτοῦ Κραναίας καὶ τοῦ ἐντίμου Βουλευτοῦ Τριφυλίας, διότι μόνον αὐτὰ τὰ νομοσχέδια περιέχουν τὴν παρακράτησιν, εἰ καὶ διὰ διάφορον χρόνον ἕκαστον. Τὸ ἀπαράδεκτον αὐτῶν δὲν δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ, διότι ἑκάτερον διάφορον τοῦ ἀποῤῥιφθέντος διατυποῖ πρότασιν. Ἡ Βουλὴ δὲν ψηφίζει ἀρχὰς ἀνεξαρτήτως τῆς διατυπώσεως αὐτῶν ἐν τοῖς νομοσχεδίοις, ἀλλ’ ἀρχὰς ὡς διατυποῦνται ἐν τοῖς νομοσχεδίοις. Ἡ διατύπωσις τῆς παρακρατήσεως εἶναι ἐν τοῖς νομοσχεδίοις τῶν Βουλευτῶν Κραναίας καὶ Τριφυλίας διάφορος τῆς παρακρατήσεως, οἵα διετυποῦτο ἐν τῷ ἀποῤῥιφθέντι σχεδίῳ τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ κατὰ τοῦτο οὐδεμία μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχει ταὐτότης.

§75ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αὐτὸ ἀπεῤῥίφθη.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γεροκωστόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§77ΒΕΛΛΙΝΗΣ. Ἔχω προσωπικὸν ζήτημα.

§78ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι γενικώτερον. Κρατήσατε τὴν σειράν σας, καὶ τότε ἀπαντᾶτε.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ὁ κ. Γεροκωστόπουλος τὸ ἐπιτρέπῃ...

§80ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἐπιτρέπω ἐγώ, ἐὰν δὲν τὸ ἐπιτρέπῃ ὁ Κανονισμός.

§81Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα εἶναι ζήτημα τάξεως, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω διατὶ ἐνίστανται οἱ Κύριοι, ζητοῦντες νὰ μὴ ἐπιτραπῇ ὁ λόγος εἰς τὸν Βουλευτὴν ἐκ Καρδίτσης, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς ἓν τμῆμα τοῦ Κράτους, τοῦ ὁποίου πάντες οἱ Βουλευταὶ κατεκρίθησαν παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεσολογγίου κατὰ τρόπον μὴ ἀνεκτὸν, διότι παρεστάθησαν παρ’ αὐτοῦ εἰς τὴν Βουλὴν ὡς μὴ μεριμνῶντες, εἰμὴ μόνον περὶ τῶν συμφερόντων τῶν ἰδίων αὐτῶν ἐπαρχιῶν, θυσιάζοντες δὲ τὰ συμφέροντα τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν καὶ τὸ γενικὸν συμφέρον. Ὅταν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου ἠγόρευε, νομίζετε ὅτι ἦτο ἐντὸς τοῦ θέματος; Καὶ καθ’ ἣν ὥραν πάντες θέλομεν νὰ προβῶμεν εἰς συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων τῶν σταφιδικῶν, χάνομεν τὸν καιρόν μας, ἐκτρεπόμενοι τοῦ θέματος. Ἐγὼ δὲν ἀμφισβητῶ τὴν ἐλευθερίαν ἑκάστου τῶν κυρίων Βουλευτῶν νὰ κρίνῃ καὶ νὰ ἐπικρίνῃ τοὺς συναδέλφους, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ τούτων σήμερον. Καὶ μήπως τὸ συμβαῖνον ἐν τῇ Βουλῇ τῶν Ἀθηνῶν δὲν συμβαίνει ἐν πᾶσι τοῖς Κοινοβουλίοις; Εἰς ποῖον Κοινοβούλιον, ὅταν προτείνονται ζητήματα ἀφορῶντα τὴν παραγωγὴν, συμφωνοῦσι πάντες οἱ Βουλευταί; Ἕκαστος τῶν κ. Βουλευτῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάζῃ τὰ ζητήματα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, ἀπὸ τῆς ὁποίας αὐτὸς νομίζει ὅτι πρέπει νὰ τὰ ἐξετάζῃ, δὲν νομίζω δὲ ὅτι εἶναι εὐπρεπὲς, οἱ ἄλλοι νὰ ἐπικρίνωσι καὶ νὰ μέμφωνται αὐτοῦ.

§82ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἐνόησα νὰ μεμφθῶ κανένα, οὐδὲ νὰ ἐπικρίνω. Ἐδήλωσα εὐθὺς ἀμέσως, ὅτι εἰς οὐδενὸς τῶν κ. Βουλευτῶν τὴν γνώμην ἐννοῶ νὰ ἐπέμβω. Εἶπον μόνον, ὅτι θὰ ηὐχόμην νὰ ὑπῆρχε περισσοτέρα μεταξὺ τῶν Βουλευτῶν ἁρμονία γνωμῶν, καὶ προσθέτω, ὅτι πρέπει νὰ προσέχουν οἱ κ. Βουλευταὶ, μήπως, ψηφίζοντες κατὰ μέτρων ὅμοια τῶν ὁποίων καὶ αὐτοὶ ζητοῦν παρὰ τῆς Βουλῆς, δίδωσι λαβὴν εἰς παρεξηγήσεις. Γνωρίζω ὅτι μετὰ τὴν ἀπόῤῥιψιν τῆς παρακρατήσεως πολλοὶ Βουλευταὶ ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ἀποροῦντες ἠρώτων, πῶς οἱ Βουλευταὶ Θεσσαλίας θὰ ζητήσουν αὔριον αὔξησιν φόρου ἐπὶ τοῦ σίτου, ὅταν οὕτω ρέρωνται πρὸς ἐπαρχίας, αἵτινες ἐζήτησαν προστασίαν ἄνευ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τοῦ λαοῦ; Ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ σίτου θὰ ἐπιβαρύνῃ τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου, ἐνῷ ἐπιβάρυνσιν οὐδεμίαν θὰ ἐπιβάλῃ ἡ παρακράτησις. Καὶ ὅμως αὕτη ἀπεῤῥίφθη παρ’ ἐκείνων, οἵτινες ζητοῦν φόρον ἐπὶ τοῦ σίτου, χάριν τῶν γεωργῶν. Σᾶς ἀρέσκει αὐτό; Δὲν ἐννοῶ δὲ, ποῦ εὗρε τὴν ἰδιοτέλειαν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἰδιοτέλεια εἶναι νὰ θέλῃ τις διὰ τὴν ἐπαρχίαν του τι καὶ νὰ μὴ τὸ θέλῃ δι’ ἄλλας ἐπαρχίας. Καὶ αἱ ἐπαρχίαι καὶ οἱ ἀντιπρόσωποί των πρέπει νὰ συμπάσχουν μετὰ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, ὅταν ἐπίσης πάσχουν. Δὲν εἶναι ζήτημα ἐπαρχιακὸν ἡ παρακράτησις, εἶναι ζήτημα ὑπάρξεως τοῦ Ἔθνους, τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἄνευ αὐτοῦ οὔτε συμβιβασμὸς οὔτε ἀνόρθωσις τῶν οἰκονομικῶν εἶναι δυνατή. Λοιπὸν ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀποχωρίζηταί τις τῶν ἄλλων, διότι εἶναι κοινὸν οὐ μόνον ἐπαρχιακόν, ἀλλὰ καὶ ἐθνικὸν ζήτημα. Λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ ἐπιμένῃ, ἀποδίδων εἰς ἐμὲ τοιοῦτον σκοπόν. Δὲν ἠθέλησα νὰ μεμφθῶ Βουλευτὰς καταψηφίσαντας. Ἐνόησα ἁπλῶς νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ἐκείνων τῶν Βουλευτῶν ἰδίως, οἵτινες, καταψηφίζοντες τὴν παρακράτησιν, κατεψήφιζον τὰ ἴδια αὑτῶν μέτρα, διότι διέθετον ἐναντίον αὐτῶν Βουλευτάς, οἵτινες ἐπιθυμοῦν νὰ ἦναι σύμφωνοι μετ’ αὐτῶν.

§83ΒΕΛΛΙΝΗΣ. Τὸ ζήτημα τῆς ἀλληλεγγύης μεταξὺ τῶν Βουλευτῶν θεωρῶ ὡς ὀλέθριον δόγμα, καὶ δὲν ἁρμόζει ἡμῖν νὰ θελήσωμεν, ἀποβλέποντες εἰς τὴν προστασίαν τοῦ σίτου τῆς Θεσσαλίας, ἤτοι εἰς ζήτημα ἐνδιαφέρον ἡμᾶς, νὰ ἔλθωμεν εἰς συνεννόησιν μετὰ τῶν Βουλευτῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν ἐνδιαφερομένων δι’ ἄλλο ζήτημα· τὸ δόγμα τῆς συναλλαγῆς νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ μομφὴν πρὸς τὸ Κοινοβούλιον ὁλόκληρον. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἡμῶν μόνον, εἴχομεν τὸ θάῤῥος νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς ὅλα ταῦτα πολὺ εὐκόλως, καθόσον τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας ἀπέδειξεν, ὅτι οἱ Θεσσαλοὶ Βουλευταὶ ἔπραξαν τὸ καθῆκόν των εὐσυνειδήτως, διότι δὲν ἠθέλησαν διόλου νὰ ἐξαρτήσουν τὴν ψῆφόν των ἀπὸ τὰ τοπικὰ μόνον ζητήματα τῆς Θεσσαλίας. Ἡ Θεσσαλία, ἐὰν ζητήσῃ προστασίαν τῶν σιτηρῶν της, θὰ ζητήσῃ τοιαύτην δικαίως, διότι εἶναι συμφέροντα εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἔχομεν πεποίθησιν, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ θελήσῃ διὰ τῆς ψήφου της νὰ ἐκδικηθῇ τὴν Θεσσαλίαν, διότι τινὲς τῶν Βουλευτῶν της κατεψήφισαν τὸ ζήτημα τῆς παρακρατήσεως. Εἶναι μακρὰν οἱ Βουλευταὶ Θεσσαλίας τοῦ νὰ τοῖς ἐπιῤῥιφθῇ μομφή, καθόσον εἶναι ἀνώτεροι τοιαύτης. Οὐδεὶς Βουλευτὴς ἄλλως τε τῆς Θεσσαλίας ἀνεμίχθη εἰς τὴν συζήτησιν, οὐδεὶς ἐξέφερεν ἐκ τῶν προτέρων γνώμην, ὅσοι δὲ ἐψηφοφόρησαν ἐψηφοφόρησαν συμφώνως πρὸς τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἕκαστος ἐσχημάτισε. Νομίζω λοιπόν, ὅτι δὲν ἐπετρέπετο εἰς οὐδένα τοιαύτην μομφὴν νὰ ἐπιῤῥίψῃ ἐναντίον τῶν Βουλευτῶν Θεσσαλίας, διότι εἶναι μομφὴ κατ’ αὐτῶν τὸ νὰ θεωρηθῶσιν ἱκανοὶ νὰ ὑποτάξωσι τὴν συνείδησίν των χάριν ἰδιαιτέρου ἐπαρχιακοῦ των συμφέροντος εἰς τὸ ὀλέθριον δόγμα τῆς συναλλαγῆς.

§84ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§85ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καθ’ ἑκάστην ἡμέραν δὲν πρέπει νὰ μεταβάλληται ἡ ἡμερησία διάταξις. Ἡ ἡμερησία διάταξις ὥρισεν ὡρισμένως τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα θὰ συζητηθῶσι. Καθ’ ἑκάστην δὲ νὰ ἐπανερχώμεθα εἰς τὸ αὐτὸ, οὔτε ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἐπιτρέπεται.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Καραπάνος καὶ ἀκολούθως ὁ κ. Εὐταξίας.

§87ΔΑΓΡΕΣ. Πρέπει ν’ ἀπαντήσω ἐγὼ εἰς τὸν κ. Γεροκωστόπουλον.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαντᾶτε μετ’ ὀλίγον· ἂς μὴ κάμνωμεν θόρυβον.

§89ΔΑΓΡΕΣ. Ὑπεστήριξε τὴν γνώμην ὁ κ. Γεροκωστόπουλος ὅτι ἐγὼ δὲν ἔκαμα πρότασιν, καὶ πρέπει ν’ ἀπαντήσω Θόρυβος.

§90Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν σειρὰν νὰ τηρήσητε.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, κύριε Δαγρέ, παρακαλῶ. Ὁ κ. Καραπάνος ἔχει τὸν λόγον.

§92ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον πρὸ πολλῆς ὥρας, διότι ἀκριβῶς ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ Βουλὴ κἄπως ἐξετροχιάσθη ἐν τῇ συζητήσει τοῦ ζητήματος, καὶ λυποῦμαι πολύ, διότι εἰς τὴν ἐκτροχίασιν ταύτην συνετέλεσαν ἀκριβῶς ἐκεῖνοι οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται πλειότερον ὑπὲρ τῆς σταφίδος· ἐνδιαφέρομαι καὶ ἐγώ, καίτοι μὴ ἀνήκων εἰς σταφιδοφόρον ἐπαρχίαν, διότι πολλὴν ἀποδίδω εἰς τὸ ζήτημα σημασίαν. Δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν τὴν οὐσίαν· οὐ μόνον δὲ δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν τὴν οὐσίαν, ἀλλὰ συζητοῦντες τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος ἐπὶ τῆς τάξεως τῆς ἡμερησίας διατάξεως, παραβλάπτομεν αὐτήν, καὶ τὴν καταβιβάζομεν, καὶ φέρομεν τὸν κόρον εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐγκαταλείψωμεν πᾶσαν συζήτησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας, διότι καὶ ἐν ἀταξίᾳ εἴμεθα καὶ βλάπτομεν τὸ οὐσιαστικὸν μέρος τοῦ ζητήματος. Δὲν δύναταί τις ν’ ἀντείπῃ εἰς τὴν πρότασιν τοῦ νὰ προταχθῇ νομοσχέδιον ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἰσχυριζόμενος ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐνδέχεται νὰ περιέχῃ εἴτε διατάξεις ἐπιβλαβεῖς, εἴτε διατάξεις προδικασθείσας, εἴτε μὴ ἀρεσκούσας ἔστω καὶ εἰς τὴν ὁλομέλειαν τῆς Βουλῆς. Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, δύναται ν’ ἀποτελέσῃ τὸ θέμα προτάσεως, ὅπως προταχθῇ ἐν αὐτῇ, καὶ ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας συνάδελφος ἐποιήσατο καὶ ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν, εἶναι πρότασις τόσον ἁπλῆ, ὥστε νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιδεκτικὴ ἀμφισβητήσεως καὶ συζητήσεως κατ’ οὐσίαν. Ἡ Βουλὴ πρέπει ν’ ἀποφανθῇ εἰς τοῦτο· πρέπει δὲ μετὰ τὴν ἀπόφανσιν τῆς Βουλῆς, οἱονδήποτε νομοσχέδιον προταχθῇ, ἐπὶ ἐκείνου νὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας, καὶ νὰ μὴ παραβλάπτωμεν τὴν οὐσίαν αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι τοῦτο πρέπει ν’ ἀποφασισθῇ, τοῦτο πρέπει νὰ συζητηθῇ.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον.

§94ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ συνηγόρουν καὶ ἐγὼ ὑπὲρ αὐτῆς τῆς γνώμης.

§95Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἐγὼ ἐπιφυλάσσομαι εἰς ἄλλην περίστασιν.

§96ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένα ὡς πρῶτα νομοσχέδια ἀφορῶσιν εἰς ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν σκοπόν, εἰς τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Μεταξὺ ὅμως τῶν νομοσχεδίων τούτων, ἄλλα μὲν ἀποβλέπουσιν εἰς ἄμεσον ἐπικουρίαν πρὸς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, καὶ ἄλλα εἰς ἐπικουρίαν μᾶλλον ἐπὶ τὸ μέλλον. Ὡς τοιαῦτά τινα θεωρῶ τὰ νομοσχέδια τὰ ὑποβληθέντα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτοῦ· καὶ θεωρῶ μὲν ἀναγκαίαν τὴν ἐπιψήφισιν αὐτῶν, ἀλλὰ δὲν φρονῶ, ὅτι δύνανται νὰ θεωρηθῶσι τὰ νομοσχέδια ταῦτα ὡς μᾶλλον ἐπείγοντα τῆς προτάσεως τοῦ κ. ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ. Πρέπει δὲ ὅπως δήποτε ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ, τὸ ζήτημα τὸ καθιστάμενον διὰ τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κραναίας, πρέπει νὰ τὸ λύσωμεν· ὅσον δὲ ταχύτερον τὸ λύσωμεν, καὶ ὅσον ταχύτερον φέρωμεν ψῆφον ἐπ’ αὐτοῦ, τόσον καλλίτερον διὰ τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, οἱαδήποτε καὶ ἂν ᾖ ἡ ψῆφος αὕτη, εἴτε ὑπὲρ, εἴτε κατά. Οὗτος εἶναι ὁ λόγος, ὅστις ἠνάγκασε τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ἠλείας κ. Κρεστενίτην εἰς τὸ νὰ ζητήσῃ τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως, διότι φρονῶ, ὅτι ἕνεκα τῶν περιστάσεων, ὑφ’ ἃς εὑρίσκονται αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι, ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ εἰς τὸ ζήτημα ἓν ὁριστικὸν τέλος, νὰ λάβῃ μίαν ὁριστικὴν ἀπόφασιν περὶ τοῦ ἂν ἦναι δυνατὸν διὰ τὴν ἐπικειμένην παραγωγὴν νὰ ληφθῇ μέτρον τι νομοθετικόν. Ὡς τοιοῦτο μέτρον προὐτάθη πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως· αὕτη ἀπεῤῥίφθη· ἀπεῤῥίφθη δὲ ὄχι ἐν ἰσοψηφίᾳ, ὅπως κατὰ λάθος ἐλέχθη, ἀπεῤῥίφθη διὰ πλειοψηφίας μεγάλης, ἀπεῤῥίφθη διὰ ψήφων 14, διότι οἱ ὑπὲρ τῆς προτάσεως ψηφίσαντες δὲν συνεκέντρωσαν τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν, καὶ ἐκ παραδρομῆς τὸ Προεδρεῖον ἴσως ὑπηνίχθη ὅτι ἐν ἰσοψηφίᾳ ἀπεῤῥίφθη. Λοιπὸν ἡ πρότασις ἐκείνη ἀπεῤῥίφθη. Προτάσεις ὅμως ἀποβλέπουσαι εἰς τὴν ἄμεσον συνδρομὴν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ἀποβλέπουσαι εἰς τὴν ἄμεσον συνδρομὴν ὡς πρὸς τὴν ἐπικειμένην παραγωγὴν, ὑπολείπονται δύο ἄλλαι, ἡ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κραναίας καὶ ἡ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἠλείας. Ἐπ’ αὐτῶν τῶν προτάσεων πρέπει ὅσῳ τὸ δυνατὸν ταχύτερον νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ, διότι, ἐὰν ἀφήσωμεν τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας νὰ τρέφωνται μὲ τὰς κενὰς ἐλπίδας, τὰς ὁποίας θὰ ὑπέθαλπον τὰ νομοσχέδια, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται, μένοντα ἐκκρεμῆ, νομίζω ὅτι καθιστῶμεν τὴν θέσιν αὐτῶν δυσχερεστέραν. Θὰ ἦναι προτιμότερον δι’ αὐτὰς νὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει τὴν μίαν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία νὰ λέγῃ εἰς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας καὶ τοὺς σταφιδοκτήμονας: «φροντίσατε περὶ ὑμῶν αὐτῶν, διότι ὡς πρὸς τὴν ἐπικειμένην παραγωγὴν οὐδὲν δύναται νὰ λάβῃ μέτρον ἡ Κυβέρνησις», παρὰ νὰ τρέφωνται μὲ τὰς κενὰς ἐλπίδας, ὅτι αὔριον, ἢ μεθαύριον, ἢ μετὰ 15 ἡμέρας, εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἢ ἓν ἐκ τῶν νομοσχεδίων τῶν ὑποβληθέντων καὶ τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν ἄμεσον ἐπικουρίαν· λέγω τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν ἄμεσον ἐπικουρίαν, διότι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτὴς, θὰ ἠδύναντο νὰ συντρέξωσι καὶ τὴν ἐνεστῶσαν παραγωγὴν, ἐν ᾗ περιπτώσει ἐψηφίζοντο ἐγκαίρως, ἐὰν εἶχον ψηφισθῆ κατὰ τὸ παρελθόν. Λόγου χάριν, τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν εἰς τὸ ζήτημα τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν σύστασιν τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν, θὰ ἠδύναντο λειτουργοῦντα νὰ προσφέρωσιν ἄνεσίν τινα εἰς τὴν ἐπικειμένην παραγωγὴν, ἀλλ’ οὐδεὶς δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἐν περιπτώσει, κατὰ τὴν ὁποίαν ψηφισθῶσιν ἤδη τὰ νομοσχέδια ταῦτα, καὶ ἐν ᾗ ἂν περιπτώσει ψηφισθῶσι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, θὰ δύνανται νὰ ἐπιφέρωσιν ἐπικουρίαν καὶ ἄνεσιν ἐπὶ τῆς ἐνεστώσης παραγωγῆς! Θὰ χρησιμεύσωσι διὰ τὸ μέλλον, θὰ χρησιμεύσωσι διὰ τὴν περίοδον ἡ ὁποία θ’ ἄρξηται ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς Ὀκτωβρίου, διὰ τὴν περίοδον τῆς καλλιεργείας, διὰ τὴν μεθεπομένην παραγωγήν. Τίνα εἶναι λοιπὸν τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν ἀμέσως; Εἶναι τὰ δύο τὰ ὑποβληθέντα παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κραναίας καὶ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Τριφυλίας. Ἀναγκαίως ἐκ τῶν 5 αὐτῶν νομοσχεδίων πρέπει νὰ προταχθῶσι τὰ δύο αὐτά. Νομίζω ὅτι ὡς πρὸς τοῦτο ἔχει καθῆκον ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας νὰ συντελέσῃ, ὅπως ληφθῇ μία ὁριστικὴ ἀπόφασις ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς. Οὐδεὶς δεσμεύεται ἀπὸ τοῦδε ν’ ἀποφανθῇ γνώμην κατ’ οὐσίαν ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων· ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι ἡ περίστασις τοιαύτη, ὥστε ὀφείλει ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας νὰ συντελέσῃ, ὅπως ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον ληφθῇ μία ἀπόφασις, ἡ ὁποία θὰ κανονίσῃ πλέον ὁριστικῶς καὶ ἀμετακλήτως τὰς σχέσεις τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν καὶ τὰς ἐλπίδας αὐτῶν ὡς πρὸς τὴν ἐπικειμένην παραγωγήν.

§97ΔΑΓΡΕΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Γεροκωστόπουλον. Ἐπίστευον ὅτι ἤθελον ἐννοηθῆ ἐξ ὅσων εἶπον, ὑποστηρίξας τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξα, ὅταν ἰσχυρίσθην, ὅτι τὸ ἀναγραφὲν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει νομοσχέδιον τοῦ κ. ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ δὲν δύναται νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Φρονῶ ὅτι ἐν τῇ ἰδέᾳ ταύτῃ, ἐν τῷ ἰσχυρισμῷ αὐτῷ, ἐνέχεται ἡ ἰδέα ὅτι δὲν δύναται νὰ προταχθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Ὅταν ὑπεστήριξα ἰδέαν ἀπωτέραν, ὑπέθετον ὅτι θὰ ἐνοούμην, ὅτι ἐνόουν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ προταχθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἡ πρότασις νόμου, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. ἐκ Κραναίας Βουλευτής. Ἐγὼ ἰσχυρίζομαι, —καὶ βεβαίως ἐν πρώτῃ εὐκαιρίᾳ θὰ ὑποστηρίξω τὴν ἰδέαν αὐτήν,—ὅτι κατὰ τὸν Κανονισμὸν δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν.

§98ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὅταν ἔλθῃ ἡ οὐσία.

§99ΔΑΓΡΕΣ. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανερχώμεθα ἐπὶ τὴν συζήτησιν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα συνεζητήθησαν.

§100Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ προβαλόντες τὴν πρότασιν τῆς προηγήσεως τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον προέβαλε πρὸ ἡμερῶν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κραναίας, τῶν ἄλλων νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα τυγχάνουσι συζητούμενα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, προέβαλον ταύτην, ἰσχυριζόμενοι ὅτι διὰ τῶν ἄλλων νομοσχεδίων, ἐὰν ἤθελον ψηφισθῆ ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ κυρωθῆ ὑπὸ τοῦ Βασιλέως, δὲν παρέχεται ἡ ἄμεσος καὶ ἀναγκαία συνδρομή, τῆς ὁποίας οἱ παραγωγοὶ τοῦ προϊόντος, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, ἔχουσιν ἀνάγκην, ἵνα παρασκευασθῇ ζήτησις καὶ ἑπομένως κατανάλωσις τοῦ προϊόντος αὐτῶν. Ὁ ἰσχυρισμὸς οὗτος εἶναι γνώμη, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν οὗτοι· ἐὰν δ’ ἐν τῇ Βουλῇ ὑπάρχωσιν ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι τὴν γνώμην ταύτην, οἱ ὁποῖοι φρονοῦσιν ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ προταθὲν ὑπὸ τοῦ κ. ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ δὲν δύναται νὰ παρέχῃ τὴν συνδρομὴν ταύτην, τὴν ἀμέσως ἀπαιτουμένην, ἔχουσι καὶ αὐτοὶ τὴν ἑαυτῶν γνώμην. Ἐπὶ τούτου νομίζω ὅτι θέλει κληθῆ ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Ἀλλὰ τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐπικαλοῦνται οἱ θέλοντες ν’ ἀποσοβήσωσι τὴν πρότασιν τῆς προτιμήσεως τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κραναίας τῶν ἄλλων νομοσχεδίων περὶ σταφίδος, οἱ προβάλλοντες τὸν ἰσχυρισμὸν ὅτι δὲν πρέπει νὰ γένηται δεκτὴ ἡ αἴτησις τῆς προτιμήσεως, διότι ἡ Βουλὴ κατ’ ἄλλην ἡμέραν, συζητοῦσα πρότασιν περὶ παρακρατήσεως ἐτησίας, δὲν ἐδέχθη αὐτήν, νομίζω ὅτι σφάλλονται· διότι διαφέρει ἐντελῶς τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κραναίας ἀπὸ τὴν πρότασιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐκλήθη ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ καὶ ἀπεφάσισε προχθές. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει εὔλογος εὐκαιρία, ἵνα προταθῇ τὸ ἀπαράδεκτον. Ἐπειδὴ δὲ τοῦτο ἀφορᾷ τάξιν οὐχὶ μόνον κανονιστικήν, ἀλλὰ συνδεομένην καὶ μετὰ τοῦ Συντάγματος, ἐχρεώστουν ν’ ἀνακοινώσω τὴν γνώμην μου, καθ’ ἣν δὲν δύναται νὰ προταθῇ τὸ ἀπαράδεκτον τῆς προτάσεως περὶ προτιμήσεως τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. ἐξ Ἠλείας Βουλευτοῦ περὶ μεταβολῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως διὰ τῆς προτάξεως τοῦ περὶ σταφίδος νομοσχεδίου τοῦ κ. ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ ἐξ Ἠλείας Βουλευτοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§102ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ προγευματίσωμεν.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς 5ης ὥρας μετὰ μεσημβρίαν. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 1 μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 5 καὶ 40′ μ. μ).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου περὶ φορολογίας τῆς σταφίδος. Ὁ κ. Παντελῆς Γκίκας ἔχει τὸν λόγον.

§106Π. ΓΚΙΚΑΣ. Δὲν ἐσκόπουν νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἀπασχολοῦντος τὴν Βουλὴν ζητήματος, ὅπως δὲν ἔλαβον τοῦτον καὶ ἐπὶ τῆς προηγουμένης συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ὑποβληθέντος καὶ ἀποῤῥιφθέντος νομοσχεδίου τοῦ κ. ἐκ Τριφυλίας Βουλευτοῦ. Παρηκολούθησα τὰς συζητήσεις, ὅπως ἐξ αὐτῶν μορφώσω γνώμην καὶ ἐν ἐπιγνώσει φέρω τὴν ψῆφόν μου, ὁπόταν ἡ Βουλὴ ἤθελεν ὁριστικῶς ἀποφασίσει περὶ τῆς ἀποδοχῆς ἢ μὴ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. Ἡ ἄδικος ὅμως καὶ κάπως ὑβριστικὴ μομφή, ἡ ἀπευθυνθεῖσα εἰς τὴν πτέρυγα ταύτην, εἰς ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, ὑπὸ τοῦ ἐξ Ἠλείας Βουλευτοῦ, ὅτι δὲν ἐκπληροῖ ἀνδρικῶς τὸ ἑαυτῆς καθῆκον, καὶ ἡ πρὸς τὸν ἡγέτην ταύτης ἀπευθυνθεῖσα πρόκλησις τοῦ νὰ τεθῇ ἐπὶ κεφαλῆς ἡμῶν καὶ ἀναλαμβάνων τὴν πρωτοβουλίαν σύρῃ ἡμᾶς ὄπισθεν τοῦ ἅρματός του, καθὼς καὶ ἡ μομφὴ ἡ ἀπευθυνθεῖσα παρὰ τοῦ ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτοῦ κατὰ τῶν μὴ ἐκ σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν καταγομένων Βουλευτῶν, μὲ ἤγαγον ἐπὶ τὸ βῆμα. Ὁ ἐξ Ἠλείας πολιτευτὴς ἐλησμόνησε τὴν καταγωγὴν τῆς μερίδος ταύτης, ἐλησμόνησεν ὅτι ἡ πτέρυξ αὕτη εἶναι τὸ ἀπαύγασμα τῆς ἐλευθέρας καὶ ἀνεπηρεάστου θελήσεως τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ ὅτι ἐκ ταύτης ἀντλοῦσα τὴν δύναμίν της, ἀπεδέχθη τὴν ἀνατεθεῖσαν αὐτῇ ἐντολὴν, ἄνευ οὐδενὸς ὀπισθολογισμοῦ, ἄνευ οὐδεμιᾶς ὑστεροβουλίας ἢ μόνον, ὅπως ἐκπληρώσῃ τὸ πρὸς τὴν πατρίδα καθῆκον. Ἑπομένως ἀποδεχθεῖσα τὰς ἀρχὰς τοῦ ἡγέτου αὐτῆς, ἐτήρησε πλήρη τὴν ἀνεξαρτησίαν τοῦ φρονήματός της, ἑπομένη ταῖς ἀρχαῖς τοῦ ἀρχηγοῦ αὐτῆς, δηλώσαντος ὅτι ἐν ὑμῖν δὲν ζητεῖ πειθήνια ὄργανα, ἀλλ’ ἐλευθερόφρονας συνεργάτας. Συνεπῶς ἐκ τῆς ἀνεξαρτησίας ταύτης τοῦ φρονήματος προῆλθε καὶ ἡ ἀνδρικὴ καταψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑποβληθέντος παρὰ τοῦ κ. ἐκ Τριφυλίας Βουλευτοῦ, ἐκ τῆς αὐτῆς δὲ ἀνεξαρτησίας θὰ ἐπέλθῃ ἡ ὑπερψήφισις ἢ καταψήφισις τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Ὁ δὲ κ. Βουλευτὴς Μεσολογγίου ἐμέμφθη τῶν μὴ καταγομένων ἐκ σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ὅτι ἐπιλήσμονες γενόμενοι τῆς γενικῆς ἐντολῆς, ἣν ἐνέχει τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα, φροντίζουσι περὶ τῶν ἰδίων ἑστιῶν, περὶ τῶν ἰδίων ἐπαρχιῶν, καὶ ὀλιγωροῦσι τῶν γενικῶν συμφερόντων. Οἱ μὴ καταγόμενοι ὅμως ἐκ σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν Βουλευταί, ἐν ἐπιγνώσει διατελοῦντες τῶν ὑποχρεώσεων, ἃς τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα συνεπάγεται, συναισθάνονται κάλλιον παντὸς ἄλλου τὸ πρὸς τὴν καθόλου πατρίδα καθῆκον, ἐν ὑστέρᾳ μοίρᾳ τιθέμενοι τὸ τοπικὸν συμφέρον. Ἀλλ’ ἐνῷ ταῦτα κατεμέμψατο ἡμῖν, δὲν ἐδίστασε τὰ ἀντίθετα νὰ συμβουλεύσῃ τοῖς ἐκ Θεσσαλίας καταγομένοις, καὶ δὲν ἐδίστασε νὰ ἀναγράψῃ εἰς τὴν σημαίαν αὑτοῦ ὡς ἔμβλημα τὴν συναλλαγήν, καὶ κατέκρινε πικρῶς πάντας τοὺς ἐκ Θεσσαλίας Βουλευτὰς, διότι δὲν συνηλλάγησαν πρὸς τοὺς ἐκ σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν τοιούτους, ὥστε νὰ λάβωσιν ὡς ἀντάλλαγμα τῆς ψήφου αὑτῶν ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως τὴν ἐπιβολὴν τέλους ἐπὶ τῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας των εἰσαγομένων σιτηρῶν. Τοιαύτην ἐκπλήρωσιν καθήκοντος ἡμεῖς ἀποκρούομεν. Ἡμεῖς, ἀμέτοχοι ὄντες τοπικῶν συμφερόντων, ἐννοοῦμεν ἐν πάσῃ ψυχραιμίᾳ νὰ ἐκπληρώσωμεν τὸ καθῆκόν μας. Συγκινούμενοι ἐκ τῶν δεινοπαθημάτων μερίδος τινὸς τῶν συμπολιτῶν μας, δὲν παραμελοῦμεν καὶ τὰ συμφέροντα ἑτέρων συμπολιτῶν μας. Ἑπομένως ἀπαθῶς κρίνοντες καὶ ἀμφοτέρων τὰς ἀξιώσεις σταθμίζοντες, ὡς εὔορκοι τοῦ καθήκοντος τηρηταί, θέλομεν ὑπερψηφίσει νομοθετήματος ἱκανοποιοῦντος ἀμφοτέρων τὰ συμφέροντα, τῶν τε ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως καὶ τῶν ἀντιτιθεμένων εἰς ταύτην. Δὲν κατάγομαι ἐκ σταφιδοφόρου ἐπαρχίας. Κατάγομαι ἐξ ἐπαρχίας ἥτις δὲν παράγει ἢ βράχους καὶ πέτρας, ἀλλ’ ἡ ὁποία παράγει ἄνδρας, οἵτινες ἐν δυστυχίᾳ δὲν τείνουσι χεῖρας ἱκέτιδας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, οὐδ’ ἐπαπειλοῦσιν ἐπαναστάσεις. Εἰθισμένοι ἐν κινδύνοις νὰ πορίζωνται τὸν ἄρτον τῶν τέκνων των, δὲν ἀποδειλιῶσι πρὸ τῆς δυστυχίας, ἀλλ’ ἐκ ταύτης ἀντλοῦντες θάῤῥος, ἐπιδίδονται εἰς ἐπικινδυνωδέστατα ἐγχειρήματα, ὅπως πορισθῶσι τὸν ἄρτον ἑαυτῶν καὶ τῶν οἰκογενειῶν των. Οὕτω, καταστραφείσης τῆς ἱστιοφόρου ναυτιλίας, ὁπόταν οἱ συμπολῖταί μου ἐπείνασαν πράγματι, ὁπόταν ἐξεπατρίσθησαν, ὁπόταν τὰ περικοσμοῦντα τὸν τόπον των ἀνάκτορα μετεβλήθησαν εἰς φωλεὰς γλαυκῶν, ὁπόταν οὐδεμία φωνὴ ἠγέρθη ὑπὲρ αὐτῶν, οὐδεμία βοήθεια τοῖς παρεσχέθη, τότε οὐδενὸς ἐζήτησαν τὸ ἔλεος, οὐδ’ ἐπανάστασιν ἐσκέφθησαν, ἀλλὰ κατιδόντες ὅτι δὲν ἠδύναντο νὰ εὕρωσιν ἄρτον ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας τῆς θαλάσσης, ἣν ἐπὶ αἰῶνας ἠροτρίασαν, συγκομίσαντες θησαυρούς, οὓς εἰς ἀναγέννησιν τῆς Ἑλλάδος ἐχρησιμοποίησαν, κατῆλθον ὑπ’ αὐτήν, εἰς 30 ὀργυιῶν βάθος, καὶ ἐκ τοῦ βυθοῦ τῆς θαλάσσης, προσφέροντες ἑκατόμβας ἀνθρωπίνων ὑπάρξεων εἰς τὸν Ποσειδῶνα, ἀνασύρουσι χρυσὸν, ὃν εἰσάγουσιν εἰς τὰς οἰκογενείας των καὶ εἰς τὸν τόπον, διττῶς ὠφέλιμοι γιγνόμενοι. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας καὶ ἐμπνεύσεις ἀνατραφεὶς, ἀνέμενον νὰ μάθω παρὰ τῶν ζητούντων τὴν παρακράτησιν, τί ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία ἔκαμεν, ὅπως προαγάγῃ τὸ προϊὸν τοῦ τόπου, περιέμενον νὰ μᾶς εἴπωσι, ποῖοι οἱ σύλλογοί των, ποῖοι οἱ ἀπόστολοί των, ποῖοι οἱ παραγγελιοδόχοι των, ποία ἡ διακύβευσις τῶν κεφαλαίων των πρὸς διάδοσιν τοῦ προϊόντος των, ὅπως πράττουσιν οἱ συμπολῖταί μου, σκορπίζοντες ἀνὰ τὰς ἀνέμους καὶ τὰς θαλάσσας ἑκατομμύρια ὅλα ἐτησίως πρὸς στήριξιν τῆς βιομηχανίας των. Ἀνέμενον τοῦτο, ὅπως ὑποστηρίξω τὰς προτάσεις των καὶ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἐκ παραλλήλου μετὰ τῶν ἰδιωτικῶν ἐνεργειῶν των παράσχῃ τὴν συνδρομὴν, ἣν μία Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ παράσχῃ διὰ συνθηκῶν ἢ ἄλλων μέσων, πρὸς εὕρεσιν τῶν τῆς καταναλώσεως ἀγορῶν, διότι τοῦτο καὶ μόνον ἐδικαιοῦντο νὰ ζητήσωσι παρὰ τῆς Κυβερνήσεως. Τοιαύτην ὅμως ἐνέργειαν οὐδαμοῦ εἶδον, οὔτε ἀπὸ τοῦ βήματος ἐλέχθη τι, οὔτε ἐν ταῖς ἐφημερίσιν ἀνεγράφη. Εἶδον μόνον, ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἡ Γαλλία εἰσῆγεν εἰς τὴν Ἑλλάδα χρυσὸν, κατεγίνοντο εἰς τὸ νὰ μεταβάλλωσι πᾶσαν κλιτὺν καὶ πάντα λόφον εἰς σταφιδαμπέλους, ἀποβλέποντες οὐχὶ εἰς τὸ ποιὸν, ἀλλ’ εἰς τὸ ποσὸν, καὶ τοῦτο πράττοντες, ἀνέμενον νωχελῶς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ χρυσοῦ ἐκ Γαλλίας, μὴ προνοοῦντες ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐπέλθῃ καὶ χειμὼν, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο νὰ τοὺς ἐμβάλῃ εἰς δυσχερείας, καὶ διὰ τοῦτο εἴδομεν, ὅτι ἅμα ἐπῆλθεν ἡ κρίσις, οὐδὲν ἔπραξαν, ἀλλ’ ἔῤῥηξαν κραυγὴν πολεμικὴν, ἧς σύνθημα εἶναι ἁρπαγή. Ἁρπαγὴ τῆς περιουσίας τῶν Αἰγιέων, τῶν Καλαμίων, τῶν Ζακυνθίων, τῶν Πυλίων, τῶν Κερκυραίων· καὶ τῆς ἁρπαγῆς ταύτης ζητοῦσι νὰ καταστήσωσι καὶ ἡμᾶς συνενόχους, ὅπως συντελέσωμεν εἰς ἀνακούφισίν των ἢ ἀπαλλάξωμεν αὐτοὺς τῶν δυσχερειῶν των, ἁρπάζοντες ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τῶν ἄλλων συμπολιτῶν ἡμῶν τὸ προϊὸν τῆς ἐργασίας αὐτῶν. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν θεωρῆται τοῦτο ἁρπαγὴ, δὲν ἠδυνήθησαν μέχρι τοῦδε νὰ μᾶς πείσωσι τίνι δικαίῳ Θεῷ δυνάμεθα ἀκούσης μερίδος τινὸς τῶν συμπολιτῶν ἡμῶν νὰ λάβωμεν τὴν περιουσίαν αὐτῶν, τὴν ὁποίαν νὰ χρησιμοποιήσωμεν ἢ πρὸς ὄφελος ἢ πρὸς ἀνακούφισιν ἄλλων συμπολιτῶν μας, ἐκτὸς ἐὰν θέλωσι νὰ θέσωμεν ἐκποδὼν πάντα θετὸν νόμον καὶ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν ἀρχέγονον κατάστασιν, τὴν δύναμιν τοῦ ἰσχυροτέρου. Τότε ἂς κηρύξωσιν ἐπανάστασιν, ἂς ἐκστρατεύσωσι κατὰ τῶν Αἰγιέων, τῶν Καλαμίων ἢ ἄλλων μὴ συναινούντων εἰς τὴν παρακράτησιν, καὶ ἂν δυνηθῶσιν, ἂς ἐπιβάλωσιν αὐτοῖς ταύτην. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ὑπάρχωσι θετοὶ νόμοι, ἐφ’ ὅσον οἱ μὴ συναινοῦντες εἰς τὴν παρακράτησιν δὲν ἀποδέχωνται οἴκοθεν νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν θέλησιν τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, τῶν ἐπιζητουσῶν τὴν παρακράτησιν, βεβαίως δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ τοῖς ἐπιβάλῃ τοῦτο. Δὲν εἶδον δὲ οὐδένα ἐκ τῶν ἀγορευσάντων νὰ ὑποστηρίξῃ μέχρι τοῦδε, ὅτι δυνάμεθα, ἀκόντων τῶν Αἰγιέων καὶ τῶν ἄλλων, νὰ ἐπιβάλωμεν αὐτοῖς τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀφήσωσι μέρος τῆς περιουσίας αὐτῶν, πολὺ δὲ περισσότερον δὲν δυνάμεθα νὰ καταστήσωμεν αὐτοὺς ἀναγκαστικοὺς ἀγοραστὰς τοῦ προϊόντος τῶν ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι θέλουσι τὴν παρακράτησιν, καὶ νὰ ἐπιβάλωμεν αὐτοῖς νὰ ἀγοράζωσι τὸ προϊόν αὐτῶν, ἀνοίγοντες αὐτοῖς οὕτω ἀγορὰς καταναλώσεως, ἀφοῦ δὲν ἔχουσι τὴν βεβαιότητα, ὅτι θὰ δυνηθῶσι νὰ πωλήσωσι τὸ ἴδιον αὐτῶν προϊόν. Ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον δὲν δυνάμεθα νὰ θέσωμεν ἐκποδὼν πάντα θεσμὸν, πάντα νόμον, δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὴν παρακράτησιν, τὴν ὁποίαν ζητοῦσι τρεῖς ἐπαρχίαι. Καὶ μᾶς λέγουσιν ὅτι τὴν παρακράτησιν ταύτην ζητοῦσιν ἐν τῷ συμφέροντι καὶ ἐξ ὀνόματος τῶν χωρικῶν· ἀλλὰ μέχρι τοῦδε δὲν μᾶς ἀπέδειξαν, ἐὰν οἱ χωρικοὶ αὐτοὶ συναινῶσιν εἰς τὸ νὰ παρακρατῆται τὸ ποσὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον οἱ ἐκ τῶν πόλεων ζητοῦσι νὰ ἐπιβάλωσι. Λέγουσιν ὅτι, ἂν δὲν γείνῃ ἡ παρακράτησις, οἱ χωρικοὶ θὰ λάβωσι τὰ ὅπλα· ἀλλὰ δὲν μᾶς βεβαιοῦσι καὶ τὸ ἀντίθετον, ὅτι ὁ χωρικός, ὁ ὁποῖος εὐωνότερον παράγει τὴν σταφίδα, δὲν θὰ λάβῃ τὰ ὅπλα, ὅταν ὁ χωροφύλαξ καὶ ὁ εἰσπράκτωρ μεταβῇ νὰ παραλάβῃ τὸ παρακρατούμενον ποσόν. Ἐγὼ ὑποθέτω ὅτι, ὅταν ὁ χωροφύλαξ, ὅταν ὁ εἰσπράκτωρ μεταβῇ νὰ λάβῃ παρὰ τοῦ χωρικοῦ τὸ ποσὸν τῆς παρακρατήσεως, τότε οὗτος θὰ λάβῃ τὰ ὅπλα...

§107ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θὰ κρατῆται εἰς τὸ τελωνεῖον.

§108Π. ΓΚΙΚΑΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι... Ἀλλ’ ἐὰν ἡμεῖς ψηφίσωμεν τὴν παρακράτησιν καὶ αἴφνης καιρικαὶ περιστάσεις ἐπιφέρουσιν ἄλλην παρακράτησιν, τότε τί θὰ γείνῃ; Θὰ μεταβῶμεν νὰ παραλάβωμεν τὸ ἐκ παρακρατήσεως ἕτερον ποσὸν 20 τοῖς 100 ἐκ τοῦ προϊόντος των, ἢ ἐπειγόντως θὰ καλέσωμεν τὴν Βουλὴν καὶ θὰ τῇ εἴπωμεν: «δὲν μᾶς χρησιμεύει πλέον ἡ παρακράτησις, ἄρατε τὸν νόμον»; Ἐγώ, Κύριοι, δὲν εὑρίσκω λογικὴν τὴν βάσιν τῆς παρακρατήσεως, ἀκόντων τῶν παραγωγῶν, ἀλλὰ καὶ δὲν δύναμαι νὰ πεισθῶ, ὅτι ἡ παρακράτησις θὰ φέρῃ τὴν ὑπερτίμησιν. Μᾶς θέτουσιν ἓν ἀξίωμα, μίαν μαθηματικὴν κατ’ αὐτοὺς ἀλήθειαν, ὅτι ἡ παρακράτησις θὰ φέρῃ τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν, αὐξανούσης τῆς ζητήσεως, ἀλλὰ δὲν ἀποδεικνύουσι τοῦτο, ζητοῦντες δὲ νὰ πείσωσιν ἡμᾶς περὶ τῆς ἀληθείας τῶν λόγων των, οὐδὲν ἐπιχείρημα φέρουσιν, ἀλλὰ προκαλοῦσιν ἡμᾶς, ὅπως ἀρνητικῶς φέρωμεν τὴν ἀπόδειξιν τοῦ ἐναντίου, ὅτι ἡ παρακράτησις δὲν θὰ φέρῃ τὴν ὑπερτίμησιν· κατ’ ἐμὲ, δὲν θὰ φέρῃ τὴν ὑπερτίμησιν, διότι, ὡς πάντες ὁμολογοῦσιν, ἡ Ρωσσία, ὅταν ἐπέλθῃ ἡ ὑπερτίμησις, θὰ παύσῃ τὴν εἰσαγωγήν, ἑπομένως τὸ ποσὸν τῶν 80 ἑκατομμυρίων λιτρῶν, τὸ ὁποῖον εἰσάγει ἡ Ρωσσία, θὰ μείνῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, συνεπῶς τὸ περίσσευμα θὰ ὑπάρχῃ πάντοτε, καὶ ἡ παρακράτησις οὐδεμίαν ὠφέλειαν θὰ φέρῃ. Ἡ παρακράτησις δύναται νὰ γείνῃ οἴκοθεν παρὰ τῶν παραγωγῶν, ὅπως ἐγένετο οἴκοθεν ἐν Χίῳ παρὰ τῶν μαστιχοπαραγωγῶν. Ὅταν ἐγένετο μεγάλη παραγωγὴ ἐν Χίῳ, διότι εἶχον καὶ αὐτοὶ τὸ κέντημα, ὅπως οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ εὗρον τὸ χάραγμα, συνεφώνησαν νὰ παύσῃ τὸ κέντημα, καὶ ἠλαττώθη τὸ προϊόν. Ἐν συμπεράσματι νομίζω, ὅτι ἡμεῖς ἐπιτελοῦμεν καλλίτερον τῶν ἄλλων τὸ καθῆκον ἡμῶν, διότι ἐν ψυχραιμίᾳ περισοτέρᾳ, μὴ ἔχοντες ἴδια συμφέροντα τοπικὰ νὰ προστατεύσωμεν, παρακολουθοῦμεν τὰς συζητήσεις καὶ προσπαθοῦμεν νὰ σχηματίσωμεν γνώμην περὶ τοῦ ζητήματος, ἀποβλέποντες καὶ εἰς τὰς αἰτήσεις τῶν ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι ζητοῦσι τὴν παρακράτησιν, καὶ εἰς τὰς ἀντιῤῥήσεις ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι δὲν στέργουσιν εἰς αὐτήν· ἀλλ’ ἀνομολογῶ, ὅτι μέχρι τοῦδε δὲν ἐπείσθημεν οὔτε περὶ τοῦ δικαίου, οὔτε περὶ τοῦ ὠφελίμου τῆς παρακρατήσεως, ὥστε νὰ δώσωμεν λευκὴν ψῆφον ὑπὲρ αὐτῆς. Ἐφ’ ὅσον δὲ τὰ δύο ταῦτα διεστῶτα συμφέροντα δὲν συμβιβασθῶσιν, ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ἀποδεχθῇ τὴν παρακράτησιν, καὶ ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ὑπερψηφίσω ταύτης εὖγε! εὖγε!

§109Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁμολογῶ, Κύριοι, ὅτι μετὰ δυσκολίας ἀναμιγνύομαι εἰς τὴν προκειμένην συζήτησιν. Οἱ ἐπὶ τρία ἤδη ἔτη ἐξακολουθοῦντες ἀγῶνες ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, εἰς τοὺς ὁποίους, καὶ ἐγὼ ἐκ καθήκοντος ἀνεμίχθην, καὶ οἱ ὁποῖοι μέχρι τοῦδε ἀπέβησαν ἐντελῶς ἄγονοι, ὁμολογῶ ὅτι ἠλάττωσαν τὸν ζῆλόν μου, σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα αὐτό. Αἱ συζητήσεις αἱ ἐπανειλημμέναι, αἱ ἐπὶ τοσοῦτον παραταθεῖσαι, ἐξαναγκάζουσιν εἰς ἐπαναλήψεις καὶ τῶν αὐτῶν πραγμάτων καὶ τῶν αὐτῶν ἐπιχειρημάτων πολλάκις, καὶ ἑπομένως ὀλίγον εὐχάριστοι ἀποβαίνουσι καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς τοὺς ἀκούοντας. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ δεινότης τῆς κρίσεως ὑφίσταται, πρόκειται μάλιστα νὰ ἐπιταθῇ, νὰ εἰσέλθῃ εἰς χείρονα φάσιν κατὰ τὴν μέλλουσαν ἐσοδείαν, κατὰ τὴν προσεχῆ ἐσοδείαν, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀπόσχω τῆς ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντος τούτου, ἐφ’ ὅσον ἐλπίζω ὅτι δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ καλόν τι, καὶ ἐφ’ ὅσον φρονῶ, ὅτι δύναμαι καὶ ἐγὼ νὰ συντελέσω κατά τι εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ καλοῦ τούτου. Πρόκειται ἤδη, Κύριοι, εἰς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ, κατὰ τὴν ἀπόφασιν τὴν ἄρτι ὑπὸ τῆς Βουλῆς ληφθεῖσαν. Ἀλλ’ ἠκούσατε ὅτι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἔσπευσαν οἱ ἀμείλικτοι πολέμιοι τῆς παρακρατήσεως, τοὺς ὁποίους δὲν ἠδυνήθημεν μέχρι τοῦδε οὔτε νὰ πείσωμεν οὔτε νὰ μαλάξωμεν κἄν, καὶ προτείνουσι τὸ ἀπαράδεκτον, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἀντικείμενον παρακράτησιν, ὅτι ἔχει δηλ. τὸ αὐτὸ ἀντικείμενον, ὅπερ εἶχε τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Τριφυλίας Βουλευτοῦ, ὡς προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία κατηρτίσθη ἀφ’ ἑαυτῆς, καὶ ὅτι, ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀντικείμενον τὴν παρακράτησιν, ἀπεῤῥίφθη πρό τινων ἡμερῶν ὑπὸ τῆς Βουλῆς, λέγουσιν ὅτι κατὰ τὸ Σύνταγμα δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ αὐτὸ ζήτημα, καὶ ἑπομένως ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ εἶναι ἀπαράδεκτος. Πάντες, Κύριοι, ἀμέσως ἀντελήφθητε, ὅτι ἡ ἔνστασις αὕτη τοῦ ἀπαραδέκτου δὲν ἔχει νομικὴν ὑπόστασιν. Ἐὰν ἐλάμβανον τὸν κόπον νὰ παραβάλωσι τὰ ἀντικείμενα τῶν δύο αὐτῶν προτάσεων νόμου, θὰ ἐπείθοντο ἀμέσως, ὅτι οὐδεμία σχέσις μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν ἀντικειμένων ὑπάρχει, ὅτι ἄλλο εἶναι τὸ ἀντικείμενον τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ καὶ ἄλλο τὸ ἀντικείμενον τοῦ ἀποῤῥιφθέντος νομοσχεδίου. Φαίνεται, Κύριοι, ὅτι ἡ σύγχυσις προῆλθεν ἐκ τῆς ἰδέας, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ, περὶ τῆς ἀρχῆς τῶν νομοσχεδίων. Ἀρχὴ παντὸς νομοσχεδίου δὲν εἶναι ἡ ἰδέα, ἡ ὁποία προκαλεῖ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ εἶναι ἡ βάσις, ἐφ’ ἧς ἐρείδεται τοῦτο. Λόγου χάριν, προκειμένου περὶ συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἅπαντες εἴμεθα ὑπὲρ τῆς ἰδέας αὐτῆς, μάλιστα ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐδήλωσε πρὸ ἡμερῶν, ὅτι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτοῦ τὴν παραδέχεται, ἀλλ’ ἐγώ, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλον κατὰ τὸ παρελθὸν νομοσχέδιον, ἔχον τὸ αὐτὸ ἀντικείμενον, τὴν σύστασιν Σταφιδικῆς Τραπέζης, δύναται νὰ ὑποτεθῇ ὅτι δὲν ἀποδέχομαι τὴν ἀρχὴν ταύτην, τὴν ἰδέαν τῆς συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης; Καὶ ἐν τούτοις ὅσοι εὑρέθησαν ἐδῶ κατὰ τὴν τελευταίαν Σύνοδον τῆς παρελθούσης Βουλῆς, μὲ εἶδον ὅτι ἀντετάχθην κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτοῦ, τὸ ὁποῖον καὶ ἐκεῖνο ὁμοίως ἀφεώρα τὴν σύστασιν Σταφιδικῆς Τραπέζης. Τί σημαίνει τοῦτο Κύριοι; Ἐγὼ ἤμην κατ’ ἀρχὴν κατὰ τῆς συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης; Ὄχι· δὲν ἤμην κατὰ τῆς ἰδέας ταύτης, ἀλλὰ κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Σιμοπούλου. Τοῦτο λοιπὸν ἀποδεικνύει, ὅτι ἄλλο εἶναι ἡ ἰδέα ἡ προκαλοῦσα ἓν νομοσχέδιον καὶ ἄλλο ἡ ἀρχή, ἐπὶ τῆς ὁποίας βασίζεται ἓν νομοσχέδιον. Τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ὁ κ. Σιμόπουλος φέρει διὰ τὴν σύστασιν Τραπέζης καὶ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου του, δὲν εἶναι εἰς ἐμὲ ἀρεστὸν, καὶ διὰ τοῦτο ἐκηρύχθην κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου του. Ἀπαραλλάκτως, Κύριοι, καὶ ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς παρακρατήσεως. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐκ Τριφυλίας, δὲν ἐπιγράφεται «περὶ παρακρατήσεως», ἐπιγράφεται, νομίζω, «περὶ Ταμείου Σταφιδικοῦ», ἀπέβλεπε δὲ εἰς τὸ νὰ φέρῃ ἰσοζύγιον μεταξὺ τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος. Ἀλλὰ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς ἰδέας αὐτῆς, ἡ ὁποία εἶναι ὀρθὴ καὶ τὴν ὁποίαν πάντες παραδεχόμεθα, διότι δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ τις, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ παραδέχηται ὅτι συμφέρον ἔχομεν πάντες νὰ ἐξισωθῇ ἡ προσφορὰ πρὸς τὴν ζήτησιν, ὑπάρχουσι πολλοὶ τρόποι. Πρῶτος τρόπος εἶναι ὁ ὑποδειχθεὶς παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Τριφυλίας βουλευτοῦ κ. Σωτηροπούλου, ἕτερος τρόπος εἶναι ὁ ὑποδεικνυόμενος ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ, καὶ τρίτος τρόπος εἶναι ὁ ὑποδειχθεὶς ὑπὸ τοῦ ἑτέρου βουλευτοῦ ἐκ Τριφυλίας, τοῦ κ. Κοκκέβη. Ἡ ἰδέα λοιπὸν εἶναι περὶ τῆς ἰσοφαρίσεως μεταξὺ προσφορᾶς καὶ ζητήσεως· τὴν ἰδέαν αὐτὴν δύνανται νὰ ἐξυπηρετήσωσι διάφοροι τρόποι, δύνανται νὰ ὑπάρξωσι διάφοροι βάσεις νομοσχεδίου, ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ στηριχθῇ ἡ ἰδέα αὕτη. Εἶναι ἑπομένως ὅλως διόλου διαφορετικὰ τὰ δύο αὐτὰ πράγματα, ἡ ἰδέα, ἡ ὁποία προκαλεῖ ἓν νομοσχέδιον, καὶ ἡ ἀρχὴ, ἐπὶ τῆς ὁποίας βασίζεται τὸ νομοσχέδιον. Εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Τριφυλίας Βουλευτοῦ ὑπῆρχεν εἷς τρόπος ἐξυπηρετήσεως τῆς ἰδέας αὐτῆς, εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ἤδη συζητούμενον πρόκειται περὶ ἑτέρου τρόπου, περὶ τρόπου φορολογίας τῆς σταφίδος. Ἐκεῖ ἠδύναντο νὰ λεχθῶσιν ὅσα ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, νομίζω κατόπιν ἑορτῆς, ἰσχυρίσθη, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τοὺς πολίτας, καὶ ἄκοντας, ἕνα περιορισμὸν ἐφ’ ἑνὸς μέρους τῆς περιουσίας αὐτῶν. Ἤδη ὅμως δὲν πρόκειται περὶ τούτου, ἤδη πρόκειται, ἐκεῖνον τὸν φόρον, τὸ ὁποῖον πληρόνουσιν εἰς τὸ Δημόσιον οἱ παραγωγοὶ, νὰ μὴν τὸν πληρόνωσιν εἰς χρήματα, ἀλλὰ νὰ τὸν πληρόνωσιν εἰς εἶδος.

§110ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τί θὰ γείνῃ αὐτό;

§111Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τοῦτο εἶναι ἄλλο ζήτημα, εἶναι τρόπος τῆς χρήσεως τῆς φορολογίας. Τὸ Δημόσιον δύναται νὰ προσδιορίσῃ οἱανδήποτε χρῆσιν τῆς φορολογίας. Ἐὰν μετ’ ὀλίγον φθάσωμεν, ὅπως εὐχόμεθα, εἰς συμβιβασμὸν μὲ τοὺς δανειστὰς ἡμῶν, δὲν θὰ προσδιορίσωμεν εἰδικόν τινα φόρον πρὸς πληρωμὴν τῶν δανειστῶν; Τὸ Δημόσιον δύναται νὰ πράξῃ τὸ αὐτὸ καὶ ὡς πρὸς τὴν φορολογίαν τῆς σταφίδος. Ἐὰν τὸ Δημόσιον νομίζῃ (καὶ ὅταν λέγω τὸ Δημόσιον, ἐννοῶ τὴν νομοθετικὴν καὶ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν), ἐὰν νομίζῃ ὅτι πρέπει νὰ τὸ μεταχειρισθῇ εἰς ἓν εἶδος βιομηχανίας καὶ νὰ μὴ τὸ δώσῃ εἰς τὴν πρὸς βρῶσιν κατανάλωσιν, ἐὰν νομίζῃ ὅτι πρέπει νὰ τὸ πωλήσῃ ἐντὸς τοῦ Κράτους ἢ ἐκτὸς τοῦ Κράτους, τοῦτο δὲν σημαίνει ὅτι ἐνεργεῖ παρακράτησιν. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἐμφαντικώτερον προβαίνει τὸ πρᾶγμα ἐξ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει, ἀδιαφόρως ἐὰν ἔχῃ καλῶς ἢ κακῶς) ὁ φόρος, τὸν ὁποῖον θὰ εἰσπράξῃ εἰς εἶδος τὸ Δημόσιον, δὲν ὁρίζεται εἰς τί θὰ χρησιμεύσῃ· εἶναι περιουσία τοῦ Δημοσίου, ἡ ὁποία κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει τώρα, θὰ φυλάσσηται μέχρις οὗ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἀποφασίσῃ περὶ τῆς χρήσεως αὐτοῦ· ποῦ λοιπὸν εὑρίσκετε τὴν παρακράτησιν; Ὁ σταφιδικὸς κόσμος, Κύριοι, κραυγάζει ἐπὶ 3 ἤδη ἔτη καὶ ζητεῖ ἐπέμβασιν τῆς Κυβερνήσεως, ἐπέμβασιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, ὅπως βοηθήσῃ τὸ προϊὸν τῆς σταφίδος, εἰς τὸ νὰ ἐπέλθῃ ἰσοζύγιον μεταξὺ τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς καταναλώσεως, ἐλπίζων ὅτι διὰ τούτου θέλουσι βελτιωθῆ αἱ τιμαὶ τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ θέλει ἀρθῆ ἡ κακοδαιμονία, εἰς τὴν ὁποίαν τὸν ἐβύθισεν ἡ κατάπτωσις τῶν τιμῶν, ὁ ἐξευτελισμὸς αὐτῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον νὰ φροντίσῃ περὶ τούτου, καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, εἰσπράττουσα τὸν φόρον εἰς εἶδος, νομίσῃ ὅτι πρέπει νὰ τὸν μεταχειρισθῇ πρὸς ὡρισμένον σκοπὸν, πρὸς εἰδικὸν σκοπὸν, δυνάμενον νὰ ὠφελήσῃ κατὰ τοῦτο τὸ προϊὸν, τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος, καλῶς θὰ πράξῃ. Ἐὰν λοιπὸν ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νομίσῃ, ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις θὰ εἰσπράξῃ ὡς φόρον εἰς εἶδος, πρέπει νὰ τὸ προορίσῃ διὰ ταύτην ἢ δι’ ἐκείνην τὴν χρῆσιν, χάριν τῆς ὠφελείας τοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος, χάριν τοῦ προϊόντος μας αὐτοῦ τοῦ πολυτίμου, καλῶς θὰ πράξῃ. Δὲν εὑρίσκω λοιπὸν, Κύριοι, καμμίαν σχέσιν μεταξὺ τοῦ ἑνὸς νομοσχεδίου καὶ τοῦ ἄλλου, καὶ ἑπομένως δικαίως, νομίζω, εἶπον κατ’ ἀρχὰς, ὅτι ἡ ἔνστασις ἀπαραδέκτου τῶν ἀντιπαρακρατητικῶν κυρίων συναδέλφων...

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἔνστασις ἀπαραδέκτου.

§113ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἔνστασις ἀπαραδέκτου δύναται νὰ ἔλθῃ εἰς πᾶσαν στάσιν. Ἐγὼ ἤκουσα τοὺς Κυρίους, προτείνοντας τὴν ἔνστασιν ταύτην καὶ ὑποστηρίξαντας αὐτήν.

§114Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν παρῆλθε πολλὴ ὥρα, ἀφ’ ἧς συνεδριάζομεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Τινὲς τῶν κ. κ. συναδέλφων ἐπεκαλέσθησαν τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, καθ’ ὃ, ὅταν πρότασις νόμου εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἀποῤῥιφθῇ ὑπ’ αὐτῆς, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἰσαχθῇ ἐκ νέου ἐντὸς τῆς αὐτῆς συνόδου· ἤτοι ἐμμέσως ἐπεκαλέσθησαν τὸ ἀπαράδεκτον. Αὐτὸ ἐγὼ ὑπολαβὼν, ἀνέστην καὶ ἐξήνεγκον τὴν γνώμην μου, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀφορμὴ ἀπαραδέκτου, καὶ παρεκάλεσα αὐτοὺς νὰ μὴ ἐπιμένωσιν εἰς πρότασιν, ἥτις δὲν δύναται νὰ στηριχθῇ. Οἱ κύριοι Βουλευταὶ συνῄνεσαν, καὶ ἤρθη ἐκ τοῦ μέσου τὸ ζήτημα τοῦ ἀπαραδέκτου.

§115ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐνθυμοῦμαι ὅλα αὐτὰ, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐνθυμηθῶμεν, ὅτι τότε ἐπρόκειτο περὶ ἄλλου ζητήματος, ἐπρόκειτο περὶ τῆς μεταβολῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως, καὶ διὰ τοῦτο ἡμεῖς ἀπεκρούσαμεν τὴν πρότασιν, ὡς πρόωρον· τὴν πρότασιν τοῦ ἀπαραδέκτου ἠδύναντο νὰ τὴν φέρωσι μόνον κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§116ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Προέδρου ἀπεσύρθη.

§117ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Χαίρω πολὺ, διότι μὲ ἀπαλλάττουσι περισσοτέρου κόπου, ἵνα τὴν ἀποκρούσω. Κύριοι, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει κατ’ οὐσίαν νὰ τὸ ἐξετάσωμεν περισσότερον, διότι τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐξητάσθη καθ’ ὅλας αὐτοῦ τὰς λεπτομερείας ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραλείψω τὸ ἑξῆς, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀποβλέπει μόνον εἰς τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Βουλήν, εἰς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ συντελέσῃ εἰς τὸ ἰσοζύγιον μεταξὺ τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς καταναλώσεως, ἀλλ’ ἔχει καὶ ἕνα ἄλλον σκοπόν· συντρέχει, ἴσως καὶ ἄνευ προθέσεως, συντρέχει καὶ εἰς ἕνα ἄλλον σκοπόν, εἰς τὸν σκοπὸν τῆς βελτιώσεως τῆς ποιότητος τοῦ προϊόντος. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ὁ ἐξευτελισμὸς τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος ὀφείλεται βεβαίως κατὰ πρώτιστον λόγον εἰς τὴν πληθώραν τῆς παραγωγῆς, ὑπερβαλλούσης τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, ἀλλὰ δὲν δύναταί τις νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι ὀφείλεται κατὰ δεύτερον λόγον καὶ εἰς τὴν κακὴν ποιότητα τοῦ πράγματος· καὶ εἶναι φυσικόν. Πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι προωρισμένον πρὸς βρῶσιν, ἐὰν δὲν ἦναι καθαρόν, ἐὰν δὲν ἦναι καλῆς ποιότητος, δὲν δύναται νὰ ἦναι εὐπρόσδεκτον, οὔτε δύναται νὰ βοηθήσῃ τὴν ἐπέκτασιν τῆς καταναλώσεως· τὸ γνωρίζομεν ἐξ ἡμῶν αὐτῶν· ἐὰν πρόκηται νὰ ἀγοράζωμεν προϊόν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀκάθαρτον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι καλῆς ποιότητος, θὰ ἀπέχωμεν· ἢ ἐὰν τὸ εὕρωμεν πολὺ εὐθηνόν, ὡς κατήντησεν ἡ σταφίς, πιθανὸν νὰ ἀγοράσωμεν ἐξ αὐτοῦ, ἀλλὰ πάντως δὲν θὰ κάμωμεν τόσην χρῆσιν, ὅσην θὰ ἐκάμνομεν, ἐὰν ἦτο καθαρόν. Εἶναι, Κύριοι, ἀναμφισβήτητον, ὅτι οἱ παραγωγοί μας, εἴτε οἱ ἔμποροι, ἐκ πλεονεξίας φερόμενοι, ἐνισχυόμενοι ἴσως ἀπὸ τὰς ἀγορὰς τῆς Γαλλίας, αἱ ὁποῖαι τοὺς ἐκακοσυνήθισαν εἰς τοῦτο, ἵνα κερδήσωσι πλειότερα, δὲν ἐκαθάριζον τὴν σταφίδα, δὲν ἐφρόντιζον περὶ τῆς ποιότητος αὐτῆς, ἀλλ’ οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦτο, πολλάκις μάλιστα ἀναμιγνύοντες καὶ ἄλλας ὕλας μετ’ αὐτῆς, τὴν ἀπέστελλον εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως καὶ τὴν ἐπώλουν. Ἐὰν ὅμως λειτουργήσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἐκ Κραναίας κ. Βουλευτοῦ, ἐὰν δηλαδὴ ὑποχρεωθῶσιν οἱ παραγωγοὶ νὰ ἀποδώσωσιν ἓν μέρος τοῦ φόρου εἰς εἶδος, τότε, ἔχοντες τὸ συμφέρον νὰ μὴ ἀποδώσωσιν ἐκ τοῦ προϊόντος τοῦ καλλιτέρας ποιότητος, θ’ ἀναγκασθῶσι καὶ κατὰ τὸν τρυγητὸν ἀκόμη νὰ τρυγήσωσι χωριστὰ τὰς σταφυλὰς τὰς ἀώρους ἢ τὰς σεσηπυίας, καὶ κατὰ τὴν ἀποξήρανσιν ἀκόμη νὰ τὰς ἁπλώνωσιν ἐν τοῖς ἁλωνίοις χωριστά, καὶ θὰ προβῶσι καὶ ἔτι περαιτέρω, καθαρίζοντες τὸ προϊόν των ὅσον δύνανται περισσότερον, ἵνα ἀποτελέσωσιν ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν ἐργασιῶν τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ παραδίδωσι λόγῳ φόρου εἰς τὸ Δημόσιον, καὶ ἵνα βελτιώσωσι τὴν ποιότητα τοῦ ἄλλου, ὅπως αὐξήσῃ ἡ τιμή του. Ὡς πρὸς τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θέλει προσδιορισθῆ λόγῳ τοῦ φόρου, δὲν εἶναι ἴσως τῆς παρούσης ὥρας. Ἴσως ἠδύνατο νὰ εἴπῃ τις, ὅτι, ἀφοῦ τὸν ἥμισυν φόρον θὰ τὸν καταβάλωσιν εἰς χρήματα, τὸ προσδιοριζόμενον ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὸ ἕτερον ἥμισυ εἰς 20% εἶναι πολύ, ἀλλὰ τοῦτο θὰ ἀποτελέσῃ συζήτησιν ἰδιαιτέραν, ὅταν φθάσωμεν εἰς τὰ καθέκαστα· τώρα ἐξετάζω τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὴν γενικὴν αὐτοῦ χρησιμότητα. Δὲν εὑρίσκω λοιπόν, Κύριοι, ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ ἐπιψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον. Εἷς λόγος μόνος ὑπάρχει, καὶ ὁ λόγος οὗτος εἶναι ὁ σκόπελος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὄχι μόνον αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ πάντα τὰ μέχρι τοῦδε προταθέντα μέτρα ὑπὲρ τῆς σταφίδος ἐναυάγησαν. Ὁ σκόπελος αὐτός, Κύριοι, εἶναι ὁ φόβος μήπως μειωθῶσιν αἱ πρόσοδοι τοῦ Δημοσίου, αἱ ἐκ τῆς σταφίδος. Ἐγὼ τὸν φόβον αὐτὸν ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν τὸν εὑρίσκω, διότι, ἀφοῦ τὸν ἥμισυν φόρον θὰ τὸν λαμβάνῃ εἰς χρήματα τὸ Δημόσιον, ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι τὸ ποσὸν τοῦ σταφιδοκάρπου τὸ ἐξαχθησόμενον ἀνέρχεται εἰς 400 ἑκατομμύρια, — διότι τοσαύτη εἶναι ἡ παραγωγή, — θὰ λάβῃ τὸ Δημόσιον, πρὸς 9 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦσι τὸ ἥμισυ τοῦ φόρου τοῦ ἤδη πληρονομένου, 3,600,000 δραχμῶν, ἀλλὰ θὰ λάβῃ καὶ εἰς εἶδος, ἐὰν μὲν πρὸς 20%, 80,000,000, ἐὰν δὲ πρὸς 10%, 40,000,000.

§118Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν κρατηθῶσιν 80,000,000, θὰ ἐξαχθῇ ποσὸν 320,000,000.

§119ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι! διότι ἤδη ὑπάρχει ἀπόθεμα ἐκ τῆς παρελθούσης ἐσοδείας πλέον τῶν 80,000,000.

§120ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἔχωμεν τότε 500,000,000.

§121ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχομεν λοιπὸν ἀπόθεμα, ἀλλ’ ἐγὼ ὑποθέτω, ὅτι μόνον 40,000,000 θὰ ἀφαιρεθῶσι, καὶ ἑπομένως δὲν θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν περίπτωσιν, τὴν ὁποίαν ὑποδεικνύετε, ἐξ ἐναντίας δὲν δύναται κανεὶς ν’ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι θὰ πωληθῶσι τοὐλάχιστον τὰ 40 ταῦτα ἑκατομμύρια πρὸς 50 δραχμὰς διὰ τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἐξωτερικὴν βιομηχανίαν, ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι τὸ Δημόσιον πρὸς τοιοῦτον σκοπὸν προορίζει τὸν φόρον τοῦτον εἰς εἶδος, ὥστε θὰ λάβῃ τὸ Δημόσιον καὶ ἐκεῖθεν 2,000,000, καὶ 3,600,000 ἀπὸ τὴν εἰς χρήματα καταβολὴν τοῦ ἑτέρου ἡμίσεως τοῦ φόρου, τὸ ὅλον θὰ λάβῃ 5,600,000, ὅσον σχεδὸν λαμβάνει καὶ σήμερον. Ἐγὼ λοιπὸν δὲν εὑρίσκω τὸν φόβον αὐτὸν τῆς μειώσεως τῶν δημοσίων ἐσόδων ἐκ τῆς σταφίδος, ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἴσως ἔχει τοιοῦτον φόβον. Δὲν ἤκουσα ἀκόμη τὴν γνώμην του, ἤκουσα ὅμως προχθὲς ἐν μέρει αὐτήν, διότι, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ὁμιλήσας ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, ἐπραγματεύθη ὅλα τὰ νομοσχέδια τὰ ὑποβληθέντα, τὰ ὁποῖα μάλιστα διῄρεσεν εἰς δύο τάξεις, εἰς τὴν τάξιν τῶν ἀποβλεπόντων εἰς τὴν ἄμεσον ἀρωγὴν τῆς σταφίδος, καὶ εἰς ταύτην κατέταξε τὸ ἀποῤῥιφθὲν νομοσχέδιον, τὸ περὶ παρακρατήσεως, καὶ τὰ δύο ἕτερα, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν φορολογίαν εἰς εἶδος, καὶ εἰς τὴν τάξιν τῶν νομοσχεδίων τῶν ἀφορώντων εἰς τὸ ἀπώτερον μέλλον. Τότε ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ὡς πρὸς μὲν τὴν παρακράτησιν εἶπεν, ὅτι τὴν παραδέχεται, εἶπεν ὅτι, ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς παραδεχθῇ τὸ μέτρον, θὰ τὸ ψηφίσῃ καὶ αὐτός, ἐὰν δὲ ἡ πλειοψηφία δὲν τὸ ἀποδέχηται, οὔτε καὶ αὐτὸς τὸ ἀποδέχεται, ὡς Πρωθυπουργός. Ὑπεσχέθη μάλιστα τότε, ὅτι, ὡς Πρωθυπουργός, ἐὰν τὸ παραδεχθῇ ἡ πλειοψηφία, δὲν θέλει ἀπόσχῃ τοῦ νὰ τὸ ὑποβάλῃ εἰς τὴν κύρωσιν τοῦ Βασιλέως· ὡς ἄτομον ὅμως, ὡς Βουλευτὴς, εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, προκειμένου περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ὅτι τὸ θεωρεῖ μὴ ἐπιστημονικόν, ὅτι τὸ θεωρεῖ μὴ συμβιβαζόμενον μὲ τοὺς νόμους ἡμῶν, ὅτι ἐνόμιζεν ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ προσβάλλει τὴν ἐλευθερίαν τῶν ἀτόμων τῶν ἐχόντων δικαίωμα νὰ μεταχειρίζονται ὡς θέλουσι τὸ προϊόν τῆς ἐργασίας των ἢ τῆς περιουσίας των, ὅτι εἶναι ἐμπειρικὸν φάρμακον, προσέθηκε δὲ τὸ τελευταῖον κατ’ αὐτοῦ τραῦμα ὁ κ. Πρωθυπουργός, εἰπὼν ὅτι δὲν εἶχε καὶ πεποίθησιν, ὅτι θὰ φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ἐλπιζόμενον ὑπὸ τῶν προτεινάντων αὐτό, καὶ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἀπεῤῥίφθη. Καὶ ἐγὼ ἀποδοκιμάζω βέβαια ὅσα ἐλέχθησαν τὴν πρωΐαν περὶ τῶν συναδέλφων ἐκ Θεσσαλίας, ἀλλ’ ὑπὸ μίαν ἔποψιν ἤθελον νὰ ἐξητάζετο τὸ ζήτημα αὐτό. Βεβαίως οἱ ἀξιότιμοι ἐκ Θεσσαλίας Βουλευταὶ ἐψήφισαν κατὰ συνείδησιν, ἐκπληρώσαντες τὸ καθῆκόν των, ὅπως αὐτοὶ ἐνόμιζον καλλίτερον, ἀλλ’ οἱ ἀξιότιμοι οὗτοι συνάδελφοι εἶναι φίλοι τῆς Κυβερνήσεως. Ἔ! μήπως ἡ τοιαύτη ἐκδήλωσις τῆς γνώμης τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἐπηρέασε τὸ φρόνημα αὐτῶν; (διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§122Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἔχετε τὸ ἀκριβὲς ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας τῶν Θεσσαλῶν Βουλευτῶν ὑπ’ ὄψιν σας;

§123ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι· ἐγὼ ὁμιλῶ σχετικῶς μὲ ὅσα ἐλέχθησαν τὴν πρωΐαν περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου· ἐγὼ μάλιστα ὄχι μόνον δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας, ἀλλὰ γνωρίζω ὅτι ἐγὼ ὁ ἴδιος, ὁ ὁποῖος ἤμην ὑπὲρ τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως, δὲν ἐψήφισα· καὶ μάλιστα μὲ κατέκρινε διὰ τοῦτο εἷς τῶν συναδέλφων, καὶ εἶπον καὶ προχθές, ὅτι ἀσθενήσας, εἴτε ἐκ τῆς μακρᾶς συζητήσεως, εἰς ἣν ἔλαβον μέρος, ἐπὶ μακρὸν ὁμιλήσας πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ νομοσχεδίου, εἴτε ἐκ τοῦ μεγάλου καύσωνος, ἀπέσχον τῆς συνεδριάσεως, μὴ γνωρίζων ὅτι ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ καὶ ψηφοφορία κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμήν, καὶ οὕτω δὲν παρευρέθην κατ’ αὐτήν.

§124Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐὰν θέλετε, δύναμαι νὰ σᾶς βοηθήσω εἰς τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐκ τῶν Θεσσαλῶν Βουλευτῶν ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως 5, κατὰ τῆς παρακρατήσεως 6, ἠρνήθησαν ψῆφον 5 καὶ ἀπόντες ἦσαν 7. Ταῦτα κατὰ τὴν στατιστικὴν τὴν ὁποίαν ἔκαμα.

§125ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. ... (διακοπαί).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, παρακαλῶ.

§127ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θέλετε νὰ περάσῃ τὸ ζήτημα, διότι καταφέρεσθε καθ’ ὅλων τῶν Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον μίαν γνώμην ἀνεξάρτητον.

§128ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐννοηθῶ, καὶ λυποῦμαι διότι δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐννοηθῶ οὔτε ἀπὸ τὸν συγγενῆ μου, τὸν ἐκ Μαντινείας ἀξιότιμον συνάδελφον. Ἐγὼ δὲν κατέκρινα κανένα τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, ἐγὼ τοὐναντίον ἐπήνεσα τοὺς Βουλευτάς, διότι ἀνεξαρτήτως ἐπολιτεύθησαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι δὲν ἠκολούθησαν τὴν γνώμην οὐδενός, καὶ δὲν κατηγόρησα οὐδὲ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, μολονότι δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τὸν κατηγορῶ ἐπὶ τοιούτου ζητήματος, ἀπεναντίας τὸν ἐπήνεσα, διότι ἀφῆκε τὸ Κοινοβούλιον ἐλεύθερον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἓν παράπονον ἔχω ἐγὼ καὶ οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ πάντες, διότι ἡμεῖς περιεμένομεν ἀπὸ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μᾶς συνδράμῃ, περιεμένομεν νὰ ὑπερασπίσῃ τὸ ζήτημά μας καὶ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν του, ἐὰν ἦτο δυνατόν.

§129Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ....

§130ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγώ, κ. Βουλευτὰ ἐξ Ἀττικῆς, ἐκφέρω τὸ παράπονον τὸ ἰδικόν μου καὶ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, τοὺς ὁποίους ἀντιπροσωπεύω· σεῖς, ἐὰν ἀντιπροσωπεύητε σταφιδοπαραγωγούς, εἴπετε τὴν γνώμην ἐκείνων.

§131ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμιλεῖτε ἐξ ὀνόματος ὅλων.

§132ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὸ ἦτο μία παρέκβασις, ἡ ὁποία μᾶς παρέσυρεν. Ὡς πρὸς τὰ ἄλλα δύο νομοσχέδια, τὰ ἀφορῶντα τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου εἰς εἶδος, τὸ μὲν ἐν μέρει, τὸ δὲ ἄλλο καθ’ ὁλοκληρίαν, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐξέφρασε ῥητῶς τὴν γνώμην του· εἶπεν ὅτι ταῦτα θίγουσι τὸν προϋπολογισμὸν σχετικῶς μὲ τὸν ἔγγειον φόρον ἐπὶ τῆς σταφίδος, καὶ διὰ τοῦτο δὲν κρίνει καλὸν εἰς τὰς περιστάσεις ταύτας, εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκεται τὸ ἔθνος, εἰς τὰς οἰκονομικὰς ταύτας δυσχερείας, δὲν κρίνει καλὸν νὰ παραδεχθῇ, ὥστε νὰ θίξωμεν τὸ κονδύλιον τοῦτο τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Εἶπε μάλιστα ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι εἰς ἄλλας περιστάσεις, ὅταν εἰσέλθωμεν εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀναῤῥώσεως, τότε θὰ σκεφθῇ περὶ τοῦ φόρου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος, ὡμολόγησεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι εἶναι καὶ δυσανάλογος πρὸς τοὺς ἄλλους φόρους καὶ ὑπερβολικὸς πολὺ καὶ βαρύτατος. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὸν τρόπον αὐτὸν τοῦ σκέπτεσθαι. Εἶναι ὡς νὰ μᾶς λέγῃ, ὅτι, ὅταν ἀναῤῥώσωμεν, ὅταν δὲν θὰ ἔχωμεν πλέον ἀνάγκην, τότε θὰ σκεφθῇ περὶ τῆς ὑγείας μας. Ἐγώ, Κύριοι, εἶπον, ὅτι δὲν σχετίζεται μὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ τὸ ζήτημα τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους, καὶ ἀπέδειξα τοῦτο. Ἀλλά, Κύριοι, καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ ἐλαττωθῇ ἡ πρόσοδος τοῦ Δημοσίου ἡ ἐκ τῆς σταφίδος, ἀφοῦ ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ἀνωμολόγησεν, ὅτι ὁ φόρος ἐπὶ τῆς σταφίδος εἶναι ὑπερβολικός, ἀφοῦ γνωρίζομεν πάντες, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δυστυχοῦσι, πρέπει νὰ φοβώμεθα μήπως τὸ νομοσχέδιον θίξῃ τὰς προσόδους; μήπως ἐλαττωθῇ κατά τι ὁ φόρος; Ἀλλὰ λέγουσιν, ὅτι εἶναι ἡ πτώχευσις, εὑρισκόμεθα ἐν πτωχεύσει, καὶ ἑπομένως δὲν δυνάμεθα νὰ ἐλαττώσωμεν τοὺς φόρους. Ἀλλά, Κύριοι, ἀναγκάζομαι νὰ ἐπαναλάβω: Πῶς! τὰ βάρη τῆς πτωχεύσεως ὅλα θὰ τὰ ἐπιῤῥίψωμεν ἐπὶ μιᾶς τάξεως πολιτῶν, ἐπὶ τῆς τάξεως μάλιστα τῆς δυστυχεστέρας; Καὶ τί ἔπταισε, Κύριοι, ἡ τάξις αὕτη διὰ τὴν πτώχευσιν; Τοὐναντίον, οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ ἐπὶ τόσα ἔτη καταβάλλουσιν εἰς τὸ Δημόσιον πλέον τῶν 5,000,000. Προσθέσατε τοὺς ἄλλους φόρους, τοὺς ὁποίους καταβάλλουσι, προσθέσατε τοὺς φόρους ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ἐπὶ τοῦ οἴνου, ἐπὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων, ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν, τοὺς ἐμμέσους φόρους, τὰ τέλη ἐπὶ τοῦ χαρτοσήμου, καὶ θὰ ἴδητε ὅτι αὐτοὶ συντελοῦσι κατὰ πολὺ εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους. Τοὐναντίον μάλιστα αὐτοὶ δύνανται νὰ παραπονεθῶσιν, ὅτι διὰ τῆς πολιτικῆς μας τῆς οἰκονομικῆς, διὰ τοῦ συστήματος τοῦ οἰκονομικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐξακολουθοῦμεν καὶ ἤδη ἀκόμη νὰ ἐφαρμόζωμεν, περιηγάγομεν τὴν χώραν εἰς πτώχευσιν, καὶ ἐπήραμεν καὶ αὐτοὺς εἰς τὸν λαιμόν μας, αὐτούς, Κύριοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι αἱ μέλισσαι τῆς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὰ ⅔ συντελοῦσιν εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ· καὶ δὲν φθάνει, Κύριοι, ὅτι δὲν δίδομεν καμμίαν ἀπάντησιν εἰς τὰς ἐπικλήσεις αὐτῶν, ἀλλ’ ἐπιμένομεν καὶ εἰς τὸν ἀπάνθρωπον αὐτὸν φόρον, καὶ ζητοῦμεν παρ’ αὐτῶν καὶ πάντας τοὺς ἄλλους φόρους. Καὶ ἐν ᾧ ἀκούομεν κραυγὰς πανταχόθεν, καὶ ἐκ Πατρῶν καὶ ἐκ Πύργου καὶ ἐξ ὅλων τῶν ἄλλων μερῶν, ὅτι αὐτοὶ δὲν δύνανται πλέον νὰ προβῶσιν εἰς τὴν καλλιέργειαν τῶν κτημάτων των, διότι αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος δὲν ἀποδίδουσι τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας, ὅτι δὲν δύνανται οὐδ’ ἑαυτοὺς νὰ συντηρήσωσι, τοῖς ἀπαντῶμεν: «Δὲν ἔχετε νὰ καλλιεργήσητε; τί νὰ σᾶς κάμωμεν; οἰκονομηθῆτε. Πεινᾶτε; ἀδιάφορον· ἀποθάνετε! πληρώσατε ὅμως 20 φράγκα κατὰ χιλιόλιτρον εἰς ἡμᾶς, διότι μᾶς χρειάζονται διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους, διὰ τὸν συμβιβασμὸν μετὰ τῶν δανειστῶν μας, λόγῳ τῆς πτωχεύσεως, εἰς τὴν ὁποίαν σεῖς δὲν συνετελέσατε ποσῶς, εἰς τὴν ὁποίαν ἡμεῖς, παραβλέποντες τὰ συμφέροντα τὰ ἰδικά σας καὶ τὰ γενικὰ καὶ τὰ ἀτομικά, ἐξωθήσαμεν τὸ Κράτος!» Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι Βουλευταὶ, νὰ ἀνεχθῶσιν ἐπὶ πλέον οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ νὰ πληρόνωσι φόρον, μὴ ὑπαρχούσης προσόδου. Ἐὰν ἤδη τὸ ἀνέχωνται μόνον, πρὸς ἕνα σκοπὸν τὸ πράττουσιν, ἵνα ληφθῇ ἓν μέτρον πρὸς σωτηρίαν αὐτῶν, καὶ λέγουσιν: «ἐὰν πρόκειται νὰ εὑρεθῇ κανὲν μέτρον, τὸ ὁποῖον νὰ ὑποστηρίξῃ ἡ Πολιτεία, τὸ ὁποῖον νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ Πολιτεία καὶ τὸ ὁποῖον νὰ μᾶς σώσῃ, ἂς πληρόνωμεν καὶ αὐτὸν τὸν ἀπάνθρωπον φόρον.» Ἀλλ’ ἐὰν δὲν πρόκειται, Κύριοι, νὰ ληφθῇ τοιοῦτον μέτρον μὲ πᾶσαν θυσίαν, μὴ περιμένετε νὰ πληρώσωσι φόρους οἱ σταφιδοπαραγωγοί. Πλανᾶσθε, Κύριοι, ἐὰν νομίζητε ὅτι εἶναι δυνατόν, ὑπὸ τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ, νὰ πληρώσωσι φόρους. Δὲν θὰ πράξητε, Κύριοι, τίποτε ἄλλο, ἐὰν ἐπιμείνητε, εἰς τὴν τοιαύτην κατάστασιν τῶν δυστυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων, νὰ τοὺς ὑποβάλητε εἰς τὴν πληρωμὴν τοιούτων φόρων, ἐνῷ εὑρίσκονται εἰς τοιαύτην δυστυχίαν, ἢ νὰ δεινώσητε τὰ πράγματα ὄχι μόνον φόρους δὲν θὰ εἰσπράξητε, ἀλλὰ θὰ τοὺς περιαγάγητε εἰς τὴν θέσιν, ἵνα θεωρῶσι τὴν Πολιτείαν ὡς ἀμείλικτον ἐχθρόν. Καὶ θὰ ἔχωσι δίκαιον· διότι, ποῖος εἶναι Κύριοι, ὁ χειρότερος ἐχθρὸς εἰς τὸν κόσμον; ποῖος δύναται νὰ θεωρηθῇ πλέον ἀμείλικτος ἐχθρὸς ἢ ἐκεῖνος, ὅστις θέλει ἀπὸ ἕνα λιμώττοντα νὰ ἀφαιρέσῃ τὸ τελευταῖον ψυχίον τοῦ ἄρτου; Καὶ τοῦτο, Κύριοι, πράττει ἡ Πολιτεία πρὸς τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς πληθυσμούς· ἐνῷ τοὺς βλέπει πενομένους, ἐνῷ τοὺς βλέπει ἀποθνήσκοντας, ἐνῷ τοὺς βλέπει ἀπηλπισμένους, ἐν τούτοις ἐπιμένει καὶ τὸν φόρον ἐπὶ τῆς σταφίδος ὁλόκληρον καὶ τοὺς λοιποὺς φόρους πάντας νὰ εἰσπράττῃ, νὰ μὴ λαμβάνῃ δὲ κανὲν μέτρον περὶ τῆς τύχης αὐτῶν. Ἠξεύρετε δὲ, Κύριοι, τί σημαίνει τοῦτο; ἠξεύρετε ποία εἶναι ἡ σημασία τοῦ πράγματος, ὅταν οἱ πολῖται καταντήσουν νὰ θεωρῶσιν ἐχθρὰν τὴν Πολιτείαν; Ἐννοοῦμεν ποῖα δύνανται νὰ ἦναι τὰ ἀποτελέσματα τούτου; Ἀκούω, Κύριοι, ἀπαίσια μηνύματα καὶ ἐκ Πατρῶν καὶ ἐκ Πύργου καὶ ἐξ ἄλλων μερῶν, ἀκούω ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι πρόκειται νὰ ψηφίσωσιν ἄρνησιν φόρων· ὄχι, Κύριοι, ἐκ προθέσεως, ὅπως ὑπετέθη τὴν πρωΐαν ταύτην, ὄχι ἐκ προθέσεως ἀνευλαβείας κατὰ τῶν νόμων, οὐχὶ ἐκ προθέσεως πρὸς ἀνευλάβειαν κατὰ τῆς Πολιτείας καὶ κατὰ τῆς ἐννόμου τάξεως, ἀλλ’ ἐξ ἀδυναμίας, ἐξ ἐλλείψεως, ἐκ παντελοῦς στερήσεως. Γνωρίζετε δὲ, Κύριοι, ποία εἶναι ἡ ἀπόστασις ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου μέχρι τῆς λαϊκῆς στάσεως καὶ μέχρις ἀκόμη καὶ αὐτῆς τῆς ἐνόπλου στάσεως. Δὲν λέγω ταῦτα, κύριοι Βουλευταὶ, ὁρμώμενος ἐκ λόγων ἀντιπολιτεύσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ ζητῶν, Κύριοι, ἓν καλὸν, ὑποθέτω ὅτι δὲν ὁρμᾶται ἐκ πνεύματος ἀντιπολιτεύσεως, καλὸν μάλιστα, τὸ ὁποῖον οὐχὶ ἐμὲ μόνον, ἀλλὰ πάντας, ἀλλὰ πρωτίστως τὴν Κυβέρνησιν θὰ ὠφελήσῃ. Δὲν ὁρμῶμαι, Κύριοι, ἐξ οὐδενὸς ἄλλου λόγου, παρὰ μόνον ἐκ τοῦ πόνου, τὸν ὁποῖον αἰσθάνομαι ὑπὲρ τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν τῶν δυσπραγούντων, μόνον ἐκ τῆς συναισθήσεως, Κύριοι, τοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἔχω, νὰ συντελέσω, ὅσον τὸ ἐπ’ ἐμοί, εἰς τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν δεινῶν, τὰ ὁποῖα ἀφεύκτως θὰ πληρώσωσι μὲ συμφορὰς τὴν πολυπαθῆ ταύτην χώραν. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἀρνηθῇ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἀπομακρύνατε, Κύριοι, ὅσον δύνασθε ἀφ’ ἡμῶν τὴν ἔκρηξιν τῆς θυέλλης, ἡ ὁποία μυκᾶται ὑπὲρ τὰς κεφαλὰς μας. Μὴ ἀρνηθῆτε, Κύριοι, τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι ἡ ἄρνησίς σας θὰ ἰσοδυναμῇ μὲ ἄρνησιν τῆς ζωῆς πρὸς τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς πληθυσμούς, ἡ ἄρνησίς σας θὰ ἰσοδυναμῇ μὲ ἄρνησιν τῆς ἐννόμου τάξεως, θὰ ἰσοδυναμῇ, Κύριοι, μὲ ἐκτροχίασιν τῆς πολιτικῆς μηχανῆς.

§133ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Αὐτὰ, τὰ ὁποῖα λέγετε, δὲν ὁμοιάζουσι μὲ ἐκθίασιν τῆς θελήσεως τῆς Βουλῆς;

§134ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ποσῶς· ἡ ἔκθεσις τῆς καταστάσεως τοῦ τόπου δὲν ἀποτελεῖ ἐκβίασιν.

§135ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἔχω τὸν λόγον, ζητῶ ὑπὲρ τῆς πατρίδος μου, τοῦ Βάλτου, ὁ ὁποῖος πένεται, νὰ μὴ πληρώνῃ φόρους ἐπὶ πενταετίαν, διότι πένεται ἐλεεινὰ καὶ θὰ ἐπαναστατήσῃ!

§136Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Θὰ ἀπονείμω ἐν πρώτοις εὐχαριστίας εἰς τὸν ἔντιμον ἐκ Μεσολογγίου συνάδελφον διὰ τὰ συνταγματικὰ διδάγματα, τὰ ὁποῖα, ὁμιλῶν σήμερον, εὐηρεστήθη νὰ δώσῃ πρὸς τοὺς ἐκ Θεσσαλίας Βουλευτάς. Ἐπέπρωτο, μετὰ παρέλευσιν δεκαετηρίδων ὅλων, ἀγαπητὸς συνάδελφος νὰ ῥίψῃ αὖθις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ σπόρον διαιρέσεως μεταξὺ Πελοποννησίων καὶ Στερεοελλαδιτῶν, μεταξὺ Πελοποννησίων καὶ Θεσσαλῶν. Ἐνόμισε, φαίνεται, ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι οἱ Θεσσαλοὶ Βουλευταὶ, εἰσελθόντες εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ἠγνόουν τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος, ἐνόμισεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι οἱ Βουλευταὶ δὲν ἔῤῥιψαν τὸ βλέμμα των ἐπὶ τοῦ 67 ἄρθρου τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ῥητῶς ἐπιτάσσει, ὅτι ὁ Βουλευτὴς δὲν εἶναι Βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας του, ἀλλ’ εἶναι Βουλευτὴς τῆς Ἑλλάδος ὁλοκλήρου, ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἐὰν νομίζητε ὅτι ἐστάλημεν ἐδῶ, ἵνα ἀντιπροσωπεύσωμεν τὰ μικρὰ συμφέροντα τῶν ἐπαρχιῶν μας, ἀπατᾶσθε· ἐστάλημεν ἐδῶ, ἵνα προστατεύσωμεν τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἵνα ἐπιτελέσωμεν καθῆκον πρὸς τοὺς ὅρκους τῶν πατέρων ἡμῶν, ἀλλ’ ἐπέπρωτο, λέγω, μετὰ παρέλευσιν δεκαετηρίδων ν’ ἀκούσωμεν ἴσως καὶ αὖθις ἐνταῦθα τὴν διαίρεσιν εἰς αὐτόχθονας καὶ ἑτερόχθονας· καὶ ἀπὸ ποίους;...

§137ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι δά! δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό.

§138ΑΛ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Περιττὸν, νομίζω, νὰ ἐπανερχώμεθα εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ, διότι ἐδόθησαν ἐξηγήσεις.

§139Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Οἱ Θεσσαλοὶ Βουλευταὶ, κύριε συνάδελφε, κατὰ μομφῆς, τὴν ὁποίαν ἠθέλησαν νὰ ῥίψωσιν ἐναντίον αὐτῶν, ἀνεξαρτήτως τῆς γενομένης ψηφοφορίας, ὀφείλουσι νὰ δώσωσι τὴν δέουσαν ἀπάντησιν. Σιγήσατε καλλίτερον, ἐὰν θέλητε νὰ ἦμαι σύντομος. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου ἐλησμόνησεν, ὅτι οἱ ψηφίσαντες Θεσσαλοὶ Βουλευταὶ ἔμειναν ἐφεκτικοὶ κατὰ τὴν γενομένην διαμάχην μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, οἱ ψηφίσαντες δὲ ἦσαν 5 πρὸς 5· 5 ἐψήφισαν ναὶ καὶ 5 ὄχι. Ἐὰν ἠθέλατε ῥίψει τὸ βλέμμα σας ἐπὶ τοῦ πρακτικοῦ τῆς ψηφοφορίας, ἠθέλετε ἴδει, ὅτι μόνον οἱ τὸ πρῶτον εἰσελθόντες εἰς τὴν Βουλὴν Βουλευταὶ, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ σχηματίσωσιν ἑδραίαν πεποίθησιν, ὡς ἀγνοοῦντες τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ἐτήρησαν ἐφεκτικὴν θέσιν, καὶ ἄριστα ἔπραξαν, διότι ὁ μὴ γνωρίζων ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὰ πράγματα ὀφείλει νὰ ἦναι ἐφεκτικὸς εἰς τὰς διαμάχας. Ἀλλ’ ἀφοῦ ὁ κ. συνάδελφος τοσοῦτον ἀπροκαλύπτως ἐπέῤῥιψε μομφὴν κατὰ τῶν Θεσσαλῶν, διατὶ δὲν ἔῤῥιψε τὴν μομφὴν αὐτὴν καὶ κατ’ ἐπαρχιῶν ὁλοκλήρων, αἱ ὁποῖαι ἐψήφισαν κατὰ τῆς παρακρατήσεως; ἀναφέρω δ’ ἐν παραδείγματι, ἄνευ οὐδεμιᾶς παρεξηγήσεως, ὅτι ἅπαντες οἱ τῆς Ζακύνθου Βουλευταὶ ἐψήφισαν κατὰ τῆς παρακρατήσεως, καίτοι ἡ Ζάκυνθος εἶναι σταφιδοφόρος ἐπαρχία, ὁμοίως δὲ καὶ οἱ τῆς Πυλίας Βουλευταὶ ἐψήφισαν κατὰ, ὡς καὶ οἱ τῆς Μεσσήνης ἐψήφισαν κατὰ, ἐπίσης οἱ τῆς Αἰγιαλείας ἐψήφισαν κατὰ, 17 δ’ ἐν ὅλῳ Βουλευταὶ, ἐξ αὐτῆς τῆς Πελοποννήσου, ἐψήφισαν κατὰ τῆς παρακρατήσεως. Πῶς θέλετε λοιπὸν νὰ ἐπιβάλλητε εἰς τοὺς ἄλλους νὰ ψηφίσωσι κατὰ τὰς διαθέσεις ὑμῶν; Ὁ κ. συνάδελφος, φαίνεται, νομίζει ὅτι οἱ ἐκ Θεσσαλίας προερχόμενοι Βουλευταὶ ἀγνοοῦσι τὰ καθήκοντα αὐτῶν καὶ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα, ἠθέλησε δὲ σήμερον νὰ τοῖς δώσῃ μίαν διδασκαλίαν περὶ τοῦ τρόπου τοῦ φέρεσθαι καὶ περὶ τοῦ τρόπου τοῦ ψηφίζειν. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ τῷ ἀπονείμωμεν τὰς εὐχαριστίας μας, καὶ ὑποσχόμεθα εἰς αὐτὸν, ὅτι κατὰ τὸν ὅρκον, τὸν ὁποῖον ἐδώκαμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ ἔθνους, πάντοτε θὰ ἐκτελῶμεν κατὰ συνείδησιν, οὐχὶ δὲ καθ’ ὑπαγόρευσιν οὐδενὸς, τὰ καθήκοντά μας. Μετὰ τὰ ὀλίγα ταῦτα θὰ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ καὶ εἰς ἐμὲ, τὸν ἐκ σιτοφόρου ἐπαρχίας, ἵνα ἄκρῳ δακτύλῳ θίξω τὸ ζήτημα τὸ ὑπὸ συζήτησιν, περὶ παρακρατήσεως κτλ. Ἔσχον κἀγὼ τὴν εὐτυχίαν νὰ διέλθω ἔτη τινὰ τοῦ βίου μου εἰς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, καὶ ἐκ τῆς διαμονῆς μου ἐκείνης ἀπεκόμισα ὅ,τι εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσιν, ἤτοι ὅτι ἅπασαι αἱ ἐπαρχίαι δὲν ἔχουσι τὴν κατὰ στρέμμα ὁμοιόμορφον παραγωγήν. Ἀλλαχοῦ μὲν τὸ στρέμμα ἀποδίδει τριακοσίας ἢ τετρακοσίας λίτρας, ἀλλαχοῦ πεντακοσίας, ἀλλαχοῦ ὀκτακοσίας, ὡς ἐν Ἠλείᾳ καὶ Μεσσήνῃ, καὶ εἰς ἄλλα μέρη ἀποδίδει μέχρι 1500 καὶ μέχρι 2000 λιτρῶν. Αὕτη εἶναι ἡ γενικὴ ἄποψις. Τί νῦν ζητεῖτε; Ζητεῖτε παρακράτησιν. Ἀλλὰ τὴν ἀρχὴν τῆς παρακρατήσεως ἐψήφισα καὶ ἐγώ, ἐπιφυλαχθεὶς νὰ ἴδω ὑπὸ ποίους ὅρους ἐνόουν τὴν παρακράτησιν οἱ προτείνοντες αὐτήν. Δὲν ἐννοῶ ὅμως οὐδέποτε τὴν παρακράτησιν νὰ μεταφέρω εἰς βάρος τοῦ ἐργατικοῦ λαοῦ· ἐννοῶ τὴν παρακράτησιν πρὸς ὄφελος τοῦ ἐμπορίου καὶ μόνου, ἄνευ ὅμως ζημίας τῶν καλλιεργητῶν.

§140ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ τῆς παραγωγῆς.

§141Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἐξηγοῦμαι. Τί ζητεῖτε διὰ τῆς παρακρατήσεως; Ζητεῖτε νὰ μὴ ἔλθῃ εἰς τὴν κατανάλωσιν, εἰς τὸ ἐμπόριον, ποσὸν ὡρισμένον σταφίδος 10, 20, 30, 40%, καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ τῆς σταφίδος νὰ παραμένῃ ἐν τῷ τόπῳ, μέχρις οὗ τιμαὶ εὐάρεστοι προσενεχθῶσιν ὑπὸ τῆς καταναλώσεως. Ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου δὲ αὐτοῦ θέλω περιορίσει τὸν λόγον μου. Διὰ τῆς ἀπολύτου παρακρατήσεως, τὴν ὁποίαν προτείνουσιν οἱ Κύριοι, τί ζητοῦσι; Ζητοῦσι νὰ ἐπιβαρύνωσιν ἀφ’ ἑνὸς τὸ Δημόσιον μὲ σταφίδα, νὰ καταστήσωσι τὸ Δημόσιον σταφιδέμπορον, νὰ μεταβάλωσι τὸ Δημόσιον εἰς μέγα κατάστημα οἰνοπνευματοποιΐας, νὰ μεταβάλωσι τὸ Δημόσιον εἰς ἀποθηκάριον σταφίδος, νὰ μεταβάλωσι τέλος τὸ Δημόσιον καὶ ἐγὼ δὲν ἠξεύρω εἰς τί. Τὴν παρακράτησιν ἐψήφισα, ὡς εἶπον, κἀγώ, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ τοιαύτην παρακράτησιν. Τῆς παρακρατήσεως, Κύριοι, ὀφείλουσι νὰ μετάσχωσιν ἄνευ οὐδεμιᾶς ζημίας ἅπαντες, πλούσιοι καὶ πένητες, μεγαλοκτηματίαι καὶ μικροκτηματίαι. Ἐν γένει ὅλοι θ’ ἀπολαύσωμεν τῶν ὠφελημάτων καὶ ὅλοι ὀφείλομεν, ἐπερχομένης ζημίας, νὰ μετάσχωμεν ταύτης. Ἑπομένως, ἐπειδὴ ἡ μὲν κατὰ στρέμμα καλλιέργεια ἀπαιτεῖ τὴν αὐτὴν δαπάνην, ἡ δὲ ἀπόδοσις εἶναι μικροτέρα εἰς ταύτην τὴν ἐπαρχίαν ἢ εἰς ἐκείνην, ἐννοῶ κατὰ μέτρον τι, κατὰ κλίμακά τινα νὰ κανονίσωμεν, ὅτι ἡ παρακράτησις θὰ γείνῃ ἀναλόγως τῆς παραγωγῆς, ὀλιγωτέρα ἐν Αἰγιαλείᾳ, μεγαλειτέρα ἐν Κορινθίᾳ, ἔτι μεγαλειτέρα ἐν Πάτραις, ἔτι μεγαλειτέρα ἐν Ἠλείᾳ καὶ ἔτι μεγαλειτέρα ἐν Μεσσήνῃ, Πυλίᾳ καὶ Τριφυλίᾳ. Νῦν βεβαίως θὰ μὲ ἐρωτήσητε: πῶς θὰ γείνῃ ἡ παρακράτησις; Διὰ τῶν προτεινομένων νομοσχεδίων ζητεῖται νὰ παρακατατεθῇ εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Δημοσίου ἢ τῶν ἐμπόρων ποσὸν σταφίδος τῆς χειροτέρας ποιότητος, δηλ. νὰ πωληθῇ ἡ καλὴ ποιότης, ἡ δὲ κατωτέρα, ἡ αἰσχρά, νὰ περιέλθῃ εἰς τὴν κατοχὴν τοῦ Δημοσίου ἢ τῶν ἐμπόρων. Τὸ τοιοῦτον εἶναι ἄδικον καὶ ἀσύμφορον. Ἑπομένως πολὺ δικαίως ἐξανίστανται πολλοὶ καὶ ἰδίᾳ οἱ παραγωγοὶ ἀρίστης ποιότητος, μὴ θέλοντες νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τοιαύτην ἐπαχθῆ ὑποχρέωσιν. Γνωστὸν εἶναι, ὅτι ἡ σταφὶς κατ’ ἀρχὰς μὲν συγκεντροῦται παρά τινων ἀποθηκαρίων, οὓς οἱ Πατρεῖς ὀνομάζουν σαργιάντηδες, αὐτοὶ δὲ μεταπωλοῦσιν εἰς τοὺς ἐμπόρους, οἱ ἀγοράζοντες δὲ τὴν σταφίδα θὰ τὴν ἀγοράσωσιν εἰς τιμὴν παρὰ τοῦ καλλιεργητοῦ ἀνάλογον τῆς ποιότητος· ἑπομένως φρονῶ, ὅτι, ἂν ὁ ἔμπορος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀγοράσῃ τὴν σταφίδα, ὑποχρεωθῇ νὰ πληρώσῃ εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, τὸν παραγωγόν, τὰ ⅛ ἢ τὰ ¼ (δηλ. ἂν παρακρατηθῇ 20% ἢ 25%) τὸ δὲ ⅛ ἢ τὸ ¼, ὅπερ παρακρατηθήσεται, νὰ τὸ πληρώσῃ δι’ ὁμολόγου εἰς τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ἠγόρασε καὶ τὸ λοιπὸν πρᾶγμα, ὁ ἰδιοκτήτης εἶναι ἐξησφαλισμένος, ὅτι κατέχει δι’ ἑνὸς ὁμολόγου τὴν ἀξίαν τοῦ πράγματος, ἣν ἐπώλησεν· ὁ δὲ ἔμπορος, ἀγοράζων ποσόν, τὸ ὁποῖον δικαιοῦται νὰ ἐξαγάγῃ, τί θὰ πράξῃ; ὅταν θὰ γείνῃ ἡ ἐξαγωγή, ὁ ἔμπορος θὰ προσκομίσῃ π. χ. 1000 κιβώτια, ἐκ τούτων θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέξῃ ἡ τελωνειακὴ ἀρχὴ τὸ ⅕, τὸ ὁποῖον θὰ θέσῃ ὑπὸ διαμετακόμισιν, ἄνευ πληρωμῆς, εἰς τὰ τελωνεῖα τὰ σχετικά, ὅπου γίνεται ἡ ἐξαγωγή. Ἐξαγωγὴ γίνεται εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, Ζάκυνθον. Πάτρας, Αἴγιον, Κατάκωλον καὶ Καλάμας. Εἰς τὰ μέρη ταῦτα, ὡς ἐν ἀποθήκαις διαμετακομίσεως, θὰ ἀποθηκεύσῃ τὸ ποσὸν, τὸ οὕτω παρακρατούμενον, τοῦ ὁποίου μέτοχοι εἶναι πάντες οἱ ἰδιοκτῆται, ἔχοντες ὑπολόγους ἀπέναντι αὐτοῦ τοὺς ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι παρέλαβον τὸ προϊόν. Ἐὰν δὲ ἐπέλθῃ ὑπερτίμησις, τὸ προϊόν θὰ παραμένῃ ἐν ταῖς ἀποθήκαις μέχρις οὗ ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος φθάσῃ τὰς 120–140 δραχμάς· τότε δὲ μόνον, δυνάμει Β. Διατάγματος, ὁρίζοντος πόσον ποσὸν ἐκ τῆς γενομένης παρακρατήσεως ἐπιτρέπεται νὰ δοθῇ εἰς τὸ ἐμπόριον, ἕκαστος τῶν ἐμπόρων θὰ δικαιοῦται νὰ καταθέσῃ τὴν ἀξίαν ὅσου ποσοῦ θὰ παραλάβῃ, οἱ δὲ ἔχοντες παρ’ αὐτοῦ λαμβάνειν θὰ λάβωσι τὸ χρῆμα τὸ ὑπὸ τοῦ ἐμπόρου κατατιθέμενον. Οὕτως ἡ παρακράτησις θὰ γίνηται ἐφ’ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν, ἀναλόγως τῶν ἐπαρχιῶν, καὶ ὁ ἰδιοκτήτης δὲν θὰ χάνῃ τὸ προϊόν αὐτοῦ· θὰ μένῃ πάντοτε ἰδιοκτήτης δι’ ἑνὸς ὁμολόγου. Δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, ὅταν θὰ μεταβῆτε εἰς τὰ ἁλώνια νὰ παραλάβητε τὸ προϊόν, δὲν θὰ λάβῃ τὰ ὅπλα, ὅταν ὑπερτιμηθῇ τὸ προϊόν τῆς σταφίδος· ἀνάγκην τότε Σταφιδικῆς Τραπέζης δὲν ἔχομεν, διότι ὁ τόπος εἶναι πλούσιος. Ὅταν φθάσωμεν εἰς τὴν τιμὴν τῶν 150 δραχμῶν, ὁ χωρικὸς δὲν θὰ πέσῃ εἰς τοὺς ὄνυχας τῶν Μονοπωλίων, διότι καλλίτερον εἶναι νὰ πέσῃ μυριάκις εἰς τοὺς ὄνυχας τῶν τοκογλύφων, παρὰ εἰς τοὺς ὄνυχας τῶν Μονοπωλίων. Ἑπομένως προτείνω, ἵνα ἡ παρακράτησις γίνηται ἐν τοῖς τελωνείοις ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου ποσοῦ, ἀναλόγως τῆς κατὰ τόπους παραγωγῆς, κανονιζομένης κλίμακός τινος, καὶ τὸ παρακρατούμενον προϊόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἦναι ἐξ ὅλων τῶν ποιοτήτων, νὰ μένῃ εἰς τὰς ἀποθήκας, μέχρις οὗ ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος ὑπερβῇ τὰς 120–140 δραχμάς· τότε δὲ καὶ μόνον θὰ ἐπιτρέπηται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δυνάμει Β. Διατάγματος, ἡ κατὰ μερίδας πώλησις τοῦ ποσοῦ. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου φρονῶ ὅτι ὅλαι αἱ αἰτιάσεις αἱ φερόμεναι, ὅτι θὰ ἐνεργήσωμεν κατακράτησιν αὐθαίρετον, ὅτι θὰ κατασκευάσωμεν οἰνοπνευματοποιεῖα, ὅτι θὰ ἀποθηκεύσωμεν 6,000,000 οἰνοπνεύματος, ἀποκρούονται, διότι θὰ μετέχῃ εἰς τὴν παρακράτησιν καὶ ὁ τελευταῖος χωρικὸς καὶ ὁ μεγαλείτερος σταφιδοκτήμων.

§142ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Δὲν σκοπῶ νὰ ἀσχοληθῶ ἰδίως ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, καθόσον μὲ ἐνδιαφέρει πλειότερον τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὁ ἔντιμος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς τὴν πρωΐαν, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ὑπενοήθη νὰ ἐπιῤῥιφθῇ ἡ εὐθύνη τῆς ἀποῤῥίψεως τῆς παρακρατήσεως εἰς τοὺς ἐκ Θεσσαλίας Βουλευτὰς, ἐν οἷς συγκαταλέγομαι καὶ ἐγώ. Αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅσα ἐλέχθησαν σχετικῶς, ἵνα ἀποκρούσω τὴν ἰδέαν, ὅτι ἐξ αἰτίας ἡμῶν ἀπεῤῥίφθη ἡ προταθεῖσα παρακράτησις καὶ ὅτι ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ πάθωσι τὰ Θεσσαλικὰ συμφέροντα ἐξ ἀντεκδικήσεως τῶν ἐκ Πελοποννήσου ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως ἐνδιαφερομένων Βουλευτῶν. Τὸ ζήτημα ἤθελον εἶσθαι ἀρκούντως σοβαρὸν, ἂν ἡμεῖς ἐψηφίζομεν οὐχὶ ἐν ἐπιγνώσει τῶν συνεπειῶν τοῦ ζητήματος ἀπέναντι τῶν Πελοποννησίων, οἱ ὁποῖοι ὑποφέρουσι, καὶ ἀπέναντι τῆς ἐξασφαλίσεως τῶν συμφερόντων τῆς Θεσσαλίας. Δὲν αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφόν μου, διότι δὲν γνωρίζω περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἡ ψῆφος τοῦ Βουλευτοῦ δύναται νὰ τεθῇ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῶν συναδέλφων, τούτου δ’ ἕνεκα δὲν εἶχε δίκαιον νὰ θέσῃ ὑπὸ ἔλεγχον τὴν ψῆφον ἡμῶν ὁ ἐκ Μεσολογγίου ἔντιμος Βουλευτής. Ἄλλως, ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ὑποχρεούμεθα νὰ δώσωμεν λόγον, τοῦτον θὰ δώσωμεν εἰς τοὺς συμπολίτας ἡμῶν. Ἂν δὲ πρόκειται τὸ περὶ παρακρατήσεως ζήτημα νὰ τεθῇ καὶ πάλιν ὑπὸ τὴν ψῆφον ἡμῶν, θέλομεν σπεύσει νὰ δικαιολογήσωμεν τὴν ψῆφον ἡμῶν, ἵνα μὴ εὑρισκώμεθα εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν, εἰς ἣν νῦν παραδόξως ἐφέρθημεν. Δὲν ἐξετάζω τὸ ζήτημα τῆς παρακρατήσεως ἐν σχέσει πρὸς τὰ Θεσσαλικὰ συμφέροντα διότι δὲν ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι ἡ Θεσσαλία ἔχει ἀνάγκην προστασίας τῶν προϊόντων αὐτῆς, καθόσον, ὡς ἔχουσιν ἐκεῖ τὰ πράγματα, ἡ προστασία τοῦ προϊόντος δὲν εἶναι προστασία τῶν γεωργῶν. Δὲν γνωρίζω, ἂν ἡ ἰδέα αὕτη δύναται νὰ καταστῇ καταληπτὴ σήμερον, ἐκφερομένη παρ’ ἐμοῦ, καὶ διὰ τοῦτο εἰς πρώτην εὐκαιρίαν, προκειμένου νὰ ἐπιληφθῶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τῆς ἐρεύνης περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ Θεσσαλικοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, θέλω ὑποδείξει ὁποῖά τινά εἰσι τὰ συμφέροντα τούτων, τὰ δεόμενα τῆς προστασίας τῆς Βουλῆς, πρὸς τὴν ὁποίαν σήμερον μετὰ τοσαύτης εὐχερείας ὡμίλησαν, προκειμένου περὶ τῆς προστασίας τῶν συμφερόντων τῶν Θεσσαλῶν, καὶ περὶ τοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἔχουσιν οἱ ἀντιπρόσωποι αὐτῶν, νὰ ὑποστηρίζωσι τὰ συμφέροντά των. Τοῦτο μόνον λέγω ἤδη, τοῦ λόγου συμπεσόντος, ὅτι ὁ Θεσσαλὸς ἀγρότης, ὁ ὁποῖος νυχθημερὸν ἀγωνίζεται μαστιζόμενος ὑπὸ τοῦ ψύχους τὸν χειμῶνα, τοῦ καύσωνος τὸ θέρος, χωρὶς νὰ ἦναι ὁ κύριος τῆς γῆς, ἣν ἐργάζεται, ἀλλ’ ὄργανον παραγωγικόν, δι’ οὗ πληροῦνται τὰ βαλάντια τοῦ ἰδιοκτήτου, ὁ ὁποῖος ἐντρυφᾷ εἰς τὰ καλὰ τοῦ βίου, ὁ Θεσσαλὸς ἀγρότης ἔχει ἀνάγκην ὑποστηρίξεως, ἀλλὰ ἄλλης ἢ ἐκείνης τὴν ὁποίαν ὑπέδειξαν σήμερον. Βεβαίως, ἂν εἶχε γείνῃ μελέτη εὐρυτέρα καὶ ἐπὶ τῆς καταστάσεως τῆς Θεσσαλίας περὶ τῆς χρησιμότητος, ἣν ἤθελε παράσχει εἰς τὸ Κράτος, ἀφ’ ἧς προσηρτήθη εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐκ τῆς μελέτης ταύτης ἤθελον ἐξαχθῆ πορίσματα δυνάμενα νὰ συντελέσωσι πολὺ εἰς τὴν θεραπείαν καὶ ἀνόρθωσιν τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία σήμερον βαρύνει οἰκονομικῶς ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν τὴν χώραν. Ὥστε τὴν ἰδέαν, καθ’ ἣν ἡμεῖς τὴν ψῆφον ἡμῶν ἐδώσαμεν οὐχὶ ἐν γνώσει τῶν συνεπειῶν αὐτῆς καὶ χωρὶς νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς εὐθύνας, ἃς ἔχομεν ἀπέναντι τῆς Θεσσαλίας, ἀποκρούομεν, καὶ λυπούμεθα διότι ἐξηνέχθη αὕτη ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω ὡς πρὸς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἤγειρεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Μεσολογγίου. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ εἰς τὸ ζήτημα τῆς παρακρατήσεως, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω εἰς τοὺς κυρίους, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται, ὅτι συγκινεῖ ἡμᾶς ἡ θέσις καὶ ἡ κατάστασις τῶν κατοίκων τῆς Πελοποννήσου, οἵτινες μαστίζονται ἐκ τῆς κρίσεως, ἀλλ’ ἐὰν κρίνω ἐκ τῆς ὅλης συζητήσεως, βλέπω ὅτι μέχρι σήμερον δὲν ἔφερον ἐνταῦθα μέσον θεραπείας τῆς καταστάσεως ταύτης, ἀλλὰ μελέτας καὶ μέσα δοκιμαστικά. Ἐκεῖνο δὲ, τὸ ὁποῖον μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν, εἶναι, ὅτι ζητοῦσι θεραπείαν διὰ τῆς μεταγγίσεως αἵματος ἐκ τῆς μιᾶς τάξεως εἰς τὴν ἄλλην. Ζητοῦσι νὰ ἀφαιρέσωσι τὸ αἷμα ἀπὸ τὰς εὐρώστους τάξεις καὶ μεταγγίσωσιν εἰς τὸ σῶμα τῶν καχεκτικῶν, καὶ οὕτω ἀντὶ θεραπείας θὰ φέρωσι δεινὸν μεγαλείτερον. Ἀλλ’ ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο δὲν εἶναι τὸ πρέπον, κρίνω καὶ ἐξ ἑτέρας περιστάσεως. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, ἐὰν αἰτία τοῦ κακοῦ ἦναι τὸ ποσὸν ἢ τὸ ποιὸν τοῦ σταφιδοκάρπου ἢ ἡ ἔλλειψις γνώσεως τῆς χρησιμότητος αὐτοῦ εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ ἰδίως πρὸς βρῶσιν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Ἀλλὰ τότε δὲν πρόκειται ἢ περὶ τρόπου καταναλώσεως, καὶ νομίζω ὅτι αἱ φροντίδες τῶν ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως ἀγωνιζομένων ἔδει νὰ περιστραφῶσιν εἰς τὸ νὰ κατασταθῇ γνωστὴ ἡ σταφὶς εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς, καὶ κατασταθῇ ἀναγκαία ἡ κατανάλωσις αὐτῆς, ἥτις καὶ μόνη θέλει συντελέσει εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς νῦν δεινῆς καταστάσεως. Δὲν γνωρίζω ἐὰν παρακρατουμένου ἑνὸς ποσοῦ θὰ αὐξήσῃ ἡ ἀξία τοῦ ὑπολειφθησομένου, ὅπερ βεβαίως θέλει χρησιμοποιηθῆ πρὸς κατανάλωσιν. Καὶ νομίζω ὅτι εἰς τοῦτο ἀποκλειστικῶς ἀποβλέπουσιν οἱ τὴν παρακράτησιν ἐπιζητοῦντες τοσοῦτον ἐπιμόνως. Ἀλλὰ τοῦτο ἀκριβῶς γεννᾷ εἰς ἡμᾶς σοβαρὰς ἀμφιβολίας περὶ τοῦ λυσιτελοῦς τοῦ μέτρου, καθόσον δὲν δυνάμεθα νὰ ἐννοήσωμεν, πῶς θέλει καταναλωθῇ εὐχερέστερον ἡ σταφὶς μὲ ὑπερτιμημένας ἀξίας, ἐνῷ αὐτὴ αὕτη μὲ τὰς ἤδη εὐτελεῖς τιμὰς εἶναι ἐντελῶς ἀζήτητος. Οὕτω ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν εὑρισκόμεθα ἐν παντελεῖ ἀδυναμίᾳ πρὸς σχηματισμὸν ἑδραίας πεποιθήσεως ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως. Ἡμεῖς ἐρχόμεθα, ὡς κριταὶ ἀμερόληπτοι, νὰ φέρωμεν κρίσιν καὶ ἀποφανθῶμεν μετὰ τὰς μακρὰς συζητήσεις περὶ τοῦ λυσιτελεστέρου τῶν προτεινομένων μέτρων, ξένοι ὅλως καὶ ἀμέτοχοι τῶν ἐδῶ καθ’ ἑκάστην λαμβανουσῶν χώραν ἀτελευτήτων διενέξεων μεταξὺ τῶν ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν Βουλευτῶν, οἵτινες τοσοῦτον διΐστανται πρὸς ἀλλήλους· δὲν πιστεύομεν δὲ, ὅτι διὰ τῆς ψήφου, τὴν ὁποίαν θὰ δώσωμεν, λύομεν τὸ ζήτημα, διότι ἐν τῇ κρατούσῃ συγχύσει φοβούμεθα μὴ, θέλοντες νὰ θεραπεύσωμεν ἓν κακὸν, γεννήσωμεν μύρια ἄλλα. Ἕνεκα τούτου ἐτηρήσαμεν στάσιν ἐναντίον τῆς παρακρατήσεως. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, πῶς ἐγεννήθη τὸ ζήτημα, καὶ σήμερον ἐλέχθη ἐνταῦθα, ὅτι ἕκαστον νομοσχέδιον σταφιδικὸν στηρίζεται ἐπὶ ἰδίας ἀρχῆς, καίτοι ὡς ἀποτέλεσμα ἔχον πάντοτε τὴν παρακράτησιν· οἱ λέγοντες δὲ τοῦτο βεβαίως σκοποῦσι νὰ δώσωσι διέξοδον εἰς τοὺς μέχρι τοῦδε καταψηφίσαντας αὐτῆς· ἀλλὰ δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον θὰ ἀποδεχθῶμεν τὸν τρόπον τοῦτον τοῦ σκέπτεσθαι, προκειμένου νὰ ζητηθῇ ἡ ψῆφος ἡμῶν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἵνα διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν μομφὴν, ἥτις μᾶς ἀπεδόθη, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἵνα δικαιολογηθῶ, ὡς πρὸς τὴν ψῆφον ἡμῶν, ἥτις ἐσχηματίσθη οὐχὶ μόνον ἐκ τῶν συζητήσεων καὶ ἐκ τῶν συμπαθειῶν ἡμῶν πρὸς τὴν τύχην τῶν Πελοποννησίων, ὑπὲρ ὧν τοσοῦτον ἐνδιαφερόμεθα, ἀλλὰ καὶ ἐκ καθήκοντος ὑψηλοτέρου, ὅπερ ἔχομεν, τοῦ νὰ ὑποστηρίξωμεν γενικώτερα συμφέροντα τοῦ Κράτους, καθόσον φρονῶ, ὅτι πρὸς ταῦτα τὰ ζητήματα σχετικώτατον εἶναι τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους.

§143Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Ἀληθῶς, Κύριοι, δὲν ἐσκόπουν πλέον νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος· ἀλλ’ ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ὕδρας βουλευτοῦ κ. Γκίκα μὲ ἠνάγκασε πρὸς τοῦτο. Ἐχαρακτήρισεν οὗτος τὴν παρακράτησιν «ἁρπαγὴν, τὴν ὁποίαν ἐπιχείρησαν ἐπαρχίαι τινὲς ἐναντίον ἄλλων ἐπαρχιῶν.» Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Εἶναι πολὺ βαρεῖα μομφὴ καθ’ ἡμῶν, καὶ τοσούτῳ βαρυτέρα, καθ’ ὅσον ἐξηνέχθη διὰ τρόπου μειλιχίου καὶ φωνῆς ἠπιωτάτης, τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅτι ἦτο πεποίθησις καὶ ὄχι ἀγανάκτησις στιγμιαία. Ὅλαι αἱ τάξεις — καὶ δῆμοι καὶ ἐπαρχίαι καὶ συντεχνίαι — ζητοῦσι τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεώς των διὰ τῶν τρόπων ἐκείνων, τοὺς ὁποίους νομίζουσι προσφόρους πρὸς τοῦτο. Οἱ τρόποι οὗτοι δὲν εἶναι πάντοτε περιωρισμένοι ἐντὸς τοῦ κύκλου τῆς συντεχνίας ἢ τῆς ἐπαρχίας ἢ τοῦ δήμου· ἐφάπτονται πολλάκις τῶν συμφερόντων καὶ ἄλλων τάξεων. Τοιοῦτοι εἶναι ὅλοι οἱ προστατευτικοὶ ἢ τοὐλάχιστον οἱ περισσότεροι τῶν προστατευτικῶν νόμων. Ὅπως προστατεύσῃ τὴν βιομηχανίαν, εἴτε τὴν γεωργίαν, τὸ Κράτος ἐπιβάλλει ἕνα φόρον, ἵνα παρεμποδίσῃ τὰ εἰσαγόμενα εἴδη, καὶ τοιουτοτρόπως δυνηθῇ ἡ ἐγχώριος παραγωγὴ νὰ συναγωνισθῇ. Τοῦτο δὲν εἶναι ζημία ἄλλων τάξεων; Ἄλλαι τάξεις δὲν θὰ εἶχον εὐθηνότερα τὰ προϊόντα τῆς βιομηχανίας ἐκείνης, ἂν οἱ φόροι δὲν ἐπεβάλλοντο; Βεβαίως. Δι’ αὐτὸ εἶπον, ὅτι θίγονται ἄλλαι τάξεις ἐνίοτε ἐκ μιᾶς τάξεως, καὶ ὅλαι αἱ τάξεις ζητοῦσι τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεώς των διὰ τῶν τρόπων, τοὺς ὁποίους νομίζουσι προσφόρους. Εἰς τὴν Βουλὴν ὅμως καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἀποῤῥέει ἐκ τῆς Βουλῆς, προσήκει νὰ ἐξετάσωσι τὸ συμφέρον ἑκάστης τάξεως καὶ ὅλων τῶν τάξεων συγχρόνως, καὶ ἐν συνδυασμῷ τῶν συμφερόντων αὐτῶν μὲ τὸ γενικὸν συμφέρον, νὰ τὰ προαγάγωσι, πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους. Τοῦτο λοιπὸν ἐζητήσαμεν καὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ παρακράτησις, Κύριοι, ὅπως ἐπροτάθη καὶ ὅπως ἀνέπτυξα τὴν παρακράτησιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, δὲν εἶναι διόλου ἁρπαγή, δὲν ἐνέχει διαθέσεις ἁρπακτικάς. Ἐνθυμοῦμαι πολὺ καλὰ, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁμιλῶν εἶπον τὰ ἑξῆς: «ἡ παραγωγή μας ὑπερβαίνει κατὰ πολὺ τὴν κατανάλωσιν, δὲν δυνάμεθα δὲ νὰ αὐξήσωμεν ταύτην τόσον ταχέως, ὅσον αἱ ἀνάγκαι μᾶς ἐπιβάλλουσι». Λοιπὸν πρόκειται περὶ τῆς παραγωγῆς, θ’ ἀποβλέψωμεν εἰς τὴν παραγωγήν· ἂν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι ἡ κατανάλωσις δὲν δύναται νὰ αὐξηθῇ ταχέως, ἂν δὲν ἔχῃ διδόμενα, ἂν δὲν ἔχῃ ἐλπίδας ταχείας αὐξήσεως τῆς καταναλώσεως, τότε νὰ μᾶς ἀφήσῃ εἰς τὴν τύχην μας. Τί θὰ μᾶς ὠφέλει παρακράτησις ἑνὸς ἔτους; Τί θὰ ὠφέλει τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας ἡ παρακράτησις; Ἔστω, ἐγένετο παρακράτησις ἑνὸς ἔτους, ἐξηρέθησαν 80 ἑκατομμύρια, ἐπετάχθησαν εἰς τὴν θάλασσαν, αἱ τιμαὶ ηὔξησαν κατὰ 20–30%, καὶ τὸ ἑπόμενον ἔτος ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον, εἰς τὰς αὐτὰς ὀδύνας. Ἐὰν λοιπὸν δὲν εἴχομεν τὴν θετικὴν ἐλπίδα αὐξήσεως τῆς καταναλώσεως, καὶ ἡμεῖς οἱ ἴδιοι θὰ σᾶς ἐλέγομεν: «ἄφετέ μας εἰς τὴν τύχην μας· ἡ παραγωγὴ ὀφείλει ἀναγκαίως νὰ ἐλαττωθῇ καὶ πρέπει νὰ ἐλαττωθῇ· δὲν ζητοῦμεν τίποτε». Ἐπειδὴ ὅμως ἐν χώρᾳ ἀχανεῖ πραγματικῶς τὰ φαινόμενα τῆς καταναλώσεως κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν εἶναι ἐκπληκτικά, δηλαδὴ τετρακόσιοι τόννοι εἰσήχθησαν τὸ 1891, 24,000 τόννοι ἔχουν εἰσαχθῆ τὸ 1895 μέχρι σήμερον, ἀπὸ τετρακοσίους λοιπὸν τόννους κατὰ τὸ 1891, ἡ κατανάλωσις ἀνῆλθεν εἰς 24,000 τόννους μέχρι σήμερον καὶ ἡ σταφίς μας δὲν εἶναι γνωστή, παρὰ εἴς τινα τῶν Κυβερνείων μόνον, τί θέλει συμβῆ, ἐὰν γνωσθῇ εἰς ὅλην ἐκείνην τὴν ἀχανῆ χώραν; Αὐταὶ αἱ ἐλπίδες, φρονῶ, ἐλπίδες ὄχι ἰδανικαὶ, ἐλπίδες βέβαιοι, στηριζόμεναι ἐπὶ στατιστικῆς, ἐπὶ πραγμάτων, μᾶς ἠνάγκασαν νὰ προσέλθωμεν εἰς τὴν Βουλὴν ἡμεῖς οἱ παρακρατητικοὶ, ὄχι ὡς ἅρπαγες, ὄχι ὡς θέλοντες ν’ ἁρπάσωμεν τὴν περιουσίαν τῶν Αἰγιέων ἢ τῶν Ζακυνθίων, — πολλοῦ γε καὶ δή, — ἀλλὰ νὰ παρακαλέσωμεν τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ σκεφθῇ τὸ πρᾶγμα, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τοῦτο, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ καταδικάσωμεν τὴν παραγωγήν, νὰ ἀφήσωμεν δημόσιον πλοῦτον, ὅπως εἶναι τὰ κτήματα τῆς σταφίδος, νὰ καταστραφῇ, ἀλλὰ τοὐναντίον δι’ ἑνὸς μέσου, ἔστω τεχνητοῦ, ἔστω ἐμπειρικοῦ, ὅπως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πολὺ ὀρθῶς τὸ ἀποκάλεσεν, ἔστω διὰ τοιούτου τινὸς μέσου νὰ δυνηθῶμεν νὰ συγκρατήσωμεν τὴν παραγωγήν, νὰ μὴ ἀφήσωμεν τὰ κτήματα νὰ καταστραφῶσι, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ περισώσωμεν ὄχι μίαν ἐπαρχίαν, ὄχι τὰς Πάτρας, ὄχι τὴν Τριφυλίαν, ὄχι τὴν Πυλίαν, ἀλλὰ τὸ σύνολον τοῦ δημοσίου πλούτου, 750 χιλιάδας στρέμματα σταφίδος, τὰ ὁποῖα καλλιεργοῦνται ἀνὰ πᾶσαν τὴν Ἑλλάδα σήμερον, διότι τὸ σύνολον αὐτὸ ἀποτελεῖ δημόσιον πλοῦτον. Ἡ σταφὶς δὲν εἶναι ἀγρός, ὥστε νὰ εἴπητε: «Ἔ! πολὺ καλά· ὑπάρχει κρίσις σταφιδική; σπεῖρε τὸν ἀγρόν σου τὸ ἑπόμενον ἔτος ὅ,τι ἄλλο προϊὸν θέλεις.» Ἡ σταφὶς ἀπαιτεῖ 7 ἐτῶν μόχθους καὶ δαπάνας, ὅπως ἀναπτυχθῇ εἰς κτῆμα, ὅπως γείνῃ περιουσία, ὅπως γείνῃ πλοῦτος δημόσιος. Λοιπὸν ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τοῦτο, νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν συμφέρῃ νὰ μᾶς ἀφήσῃ εἰς τὴν τύχην μας, ἐὰν συμφέρῃ νὰ μείνωσιν αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι ὅλως διόλου ἀπροστάτευτοι καὶ ἐγκαταλελειμμέναι, καὶ ἡ παραγωγὴ νὰ ἰσοφαρίσῃ πρὸς τὴν κατανάλωσιν διὰ τῆς καταστροφῆς τῶν κτημάτων, ἢ ἂν συμφέρῃ νὰ ληφθῇ τεχνητόν τι μέτρον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐμψυχωθῶσιν οἱ σταφιδοπαραγωγοί, ν’ ἀνακουφισθῶσιν ὀλίγον, νὰ δυνηθῶσι δὲ τοιουτοτρόπως νὰ ἐξακολουθήσωσι τὸν ἀγῶνα πρὸς αὔξησιν τῆς καταναλώσεως καὶ νὰ ἐπέλθῃ—καὶ θὰ ἐπέλθῃ ἴσως ὄχι μετὰ μακρόν, ἀλλ’ ἐντὸς ὀλιγίστου χρόνου,—ἡ αὔξησις τῆς καταναλώσεως εἰς 400 καὶ 500 ἑκατομμύρια, μὲ λογικάς, ἐννοεῖται, τιμάς.

§144Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Διὰ τῆς ὑψώσεως τῶν τιμῶν θὰ ἐπέλθῃ ἡ αὔξησις τῆς καταναλώσεως;

§145Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Ποίας ὑψώσεως τιμῶν;

§146Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Βεβαίως, γινομένης τῆς παρακρατήσεως, αἱ τιμαὶ ὑψωθήσονται, κατὰ τὰς ἐλπίδας, τὰς ὁποίας ἔχετε, καὶ βεβαίως ἡ ὕψωσις τῶν τιμῶν δὲν θὰ φέρῃ αὔξησιν τῆς καταναλώσεως. Κάθε ἄλλο ἠμπορεῖ νὰ φέρῃ.

§147Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Παρακαλῶ. Ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πρὸ ἡμερῶν, εἶπον τὰ ἑξῆς, τὰ ὁποῖα ἀναγκάζομαι νὰ ἐπαναλάβω, ἐπειδὴ μὲ ἐρωτᾶτε. Ἡ παρακράτησις, εἶπον, ἀφαιρεῖ ποσὸν ἐκ τῆς παραγωγῆς, ἀλλ’ ἀφαιρεῖ ποσὸν μετὰ λογικῆς· δὲν ἀφαιρεῖ ποσὸν τόσον πολύ, ὥστε ν’ ἀφήσῃ εἰς τὴν κατανάλωσιν πολὺ ὀλίγον καὶ τοιουτοτρόπως αἱ τιμαὶ νὰ ὑψωθῶσι πέραν τοῦ δέοντος· ἀφαιρεῖ ποσὸν ὀλίγον, καὶ ἀφίνει ἀρκετὸν διὰ τὴν κατανάλωσιν, ὥστε αἱ τιμαὶ νὰ ὑψωθῶσι κατὰ 20–25%.

§148Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Θὰ τὸ χάσητε διὰ τῆς παρακρατήσεως.

§149Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Δὲν πρόκειται ἂν θὰ τὸ χάσωμεν, Κύριε. Θὰ τὸ χάσωμεν; ἂς χαθῇ. Εἶναι τὸ ζήτημα τὸ ἑξῆς, ὅτι —αὐτὸ εἶναι σειρά, ἡ ὁποία ἀνεπτύχθη ἐδῶθεν,—ἕκαστον ἔτος ἀφίνει ἀπόθεμα· τὸ ἓν ἄφησεν, ὑποθέτω, 25 ἑκατομμύρια, τὸ ἑπόμενον ἄφησε 40, τὸ μεθεπόμενον 60 κλπ., ἐφθάσαμεν δὲ νὰ ἔχωμεν ἐναπόθεμα τοῦ παρελθόντος 80 ἑκατομμύρια. Τὸ ἀπόθεμα τοῦτο, μεταβιβαζόμενον καὶ ἀνανεούμενον ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος, ἐπιβαρύνει ἑκάστου νέου ἔτους τὴν παραγωγήν, διότι φέτος θὰ παραγάγωμεν, κατὰ πιθανότητα καὶ κατὰ ὑπολογισμόν τινα, περὶ τὰ 350 ἑκατομμύρια· ἐὰν ἔχωμεν σήμερον αὐτὸ εἰς τὴν κατανάλωσιν εἶναι ἐπαρκές, ἐπαρκέστατον, ὥστε νὰ μείνῃ καὶ πλεόνασμα περὶ τὰ 20–30 ἑκατομμύρια ἴσως, ἀλλὰ δυστυχῶς εἶναι καὶ 70–80 ἑκατομμύρια περίσσευμα ἐκ τοῦ περυσινοῦ ἔτους, τὸ ὁποῖον ἐπιβαρύνει τὰ 350 ἑκατομμύρια. Ἐφ’ ἅπαξ λοιπόν, ἐσκέφθημεν, τὸ πλεόνασμα αὐτὸ ν’ ἀφαιρεθῇ, νὰ ἐπέλθῃ ἀνακούφισίς τις εἰς τὴν παραγωγήν, νὰ μὴ ἐπιβαρύνηται αὕτη, καὶ τοιουτοτρόπως καὶ διὰ μιᾶς ὑψώσεως τιμῶν, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπέφερε βεβαίως ἡ ἀφαίρεσις τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, νὰ δυνηθῶσιν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ νὰ ἐξακολουθήσωσι τὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τῆς αὐξήσεως τῆς καταναλώσεως, διότι ἄλλως σήμερον, ὡς σᾶς εἶπον, εἶναι ζήτημα ἀντοχῆς, καὶ καθ’ ὅλα τὰ φαινόμενα, δὲν ἔχουσιν ἀντοχὴν οἱ σταφιδοπαραγωγοί, δὲν ἀντέχουν, καὶ θὰ ἐπέλθῃ ἐγκατάλειψις κτημάτων, δηλ. καταστροφὴ δημοσίου πλούτου, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο ἄλλως νὰ σωθῇ. Οὕτω πως καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν αὐτὴν ἐτέθη ἡ παρακράτησις, ὅταν ἐτέθη· ὄχι ὡς ἁρπαγή, ὄχι ἐπειδὴ ἐγὼ ὁ Πατρεὺς, ἢ ὁ ἐκ Πυλίας, ἢ ὁ Κορίνθιος, δὲν δύναμαι νὰ πωλήσω καλά, θ’ ἁρπάξω, θὰ καταστρέψω ποσὸν τοῦ Αἰγιέως. Πιθανὸν οἱ Αἰγιεῖς νὰ εἶχον ζημίαν τινὰ ἐκ τῆς παρακρατήσεως, ἀλλ’ εἶπον πρότερον, ὅτι ἑκάστη τάξις ζητεῖ βελτίωσιν, ὅπως αὕτη νομίζει καὶ δι’ ὧν τρόπων αὕτη νομίζει· εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὅμως προσήκει νὰ λάβωσι πάντα ὑπ’ ὄψει, τὸ συμφέρον καὶ τῆς τάξεως αὐτῆς καὶ ὅλων τῶν τάξεων ἐν γένει, καὶ τὸ γενικὸν συμφέρον τοῦ Κράτους, καὶ ν’ ἀποφασίσωσι· τοῦτο εἶναι δίκαιον, ἐκεῖνο εἶναι ἄδικον. Ἐπειδὴ ἐπρόκειτο περὶ Θεσσαλίας, αὔριον ἴσως ζητηθῇ ἐνώπιον ἡμῶν ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ σίτου πρὸς ἐμψύχωσιν τῆς παραγωγῆς, τῆς γεωργίας ἐν Θεσσαλίᾳ· βεβαίως δὲν θὰ σκεφθῶμεν, οὔτε θὰ εἴπωμεν: «οἱ Θεσσαλοὶ κατεψήφισαν τὴν παρακράτησιν, θὰ καταψηφίσωμεν καὶ ἡμεῖς·» δὲν θὰ ἤμεθα Βουλευταὶ τότε.

§150Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Δὲν τὴν κατεψήφισαν.

§151ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδιχάσθησαν οἱ Θεσσαλοί.

§152Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Ἀδιάφορον, καὶ ἂν κατεψήφισαν ὅλοι· δὲν θὰ σκεφθῶμεν οὕτως οἱ Πελοποννήσιοι· θὰ σκεφθῶμεν, τί συμφέρει. Σᾶς ἀνέπτυξε τὰς ἰδέας του ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τί φρονεῖ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος· θὰ σκεφθῶμεν καὶ θ’ ἀποφασίσωμεν, καὶ πολλάκις θὰ ἐπιβάλωμεν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐξέλεξαν, φόρους βαρυτέρους, ὅπως ὑποστηριχθῇ ἡ παραγωγὴ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας, διότι αὐτὸ ἀπαιτεῖ τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ, Κύριοι, τὸ ζήτημα ἐπαναστάσεων, δὲν ἀπειλεῖ κανεὶς δι’ ἐπαναστάσεως· τοὐλάχιστον καθ’ ὅσον ἐγὼ γνωρίζω, οὐδεὶς ἠπείλησεν ὅτι θὰ ἐγείρῃ ἐπανάστασιν, ὅτι θ’ ἀρνηθῇ φόρους ἢ ὅτι ἄλλο τι θὰ πράξῃ. Ὅλα ταῦτα οὔτε νὰ λέγωνται πρέπει, οὔτε δύνανται νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν ἐν τῇ Βουλῇ, ἀλλὰ ἐὰν λέγωνται ὑπ’ ἀνθρώπων μικρονόων, θερμοκεφάλων, ἴσως ἐν τῇ πενίᾳ, ἐν τῇ ἀπογνώσει, ἐν τῇ ἁπλότητι, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκονται καὶ ὑπὸ τῶν ὁποίων κατατρύχονται, ἐκφράζονται ἴσως δριμύτερον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν. Αὐτὰ ὅμως δὲν εἶναι σοβαρὰ, οὔτε εἶναι ἄξια προσοχῆς. Τοιαύτη λοιπὸν ἐτέθη ἡ παρακράτησις καὶ αὕτη ἦτο ἡ ἰδέα, ἡ ὁποία κυρίως ἐξηνέχθη εἰς τὸ Κοινοβούλιον· αὕτη ἀπεῤῥίφθη. Τώρα βεβαίως παρακαλεῖται καὶ πάλιν ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἂν ἦναι δυνατὸν, νὰ ἐξευρεθῇ, νὰ συνδυασθῇ τρόπος τις, συμβιβαζόμενος καὶ μὲ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ δυνηθῇ νὰ ἐπέλθῃ ἀρωγὸς ἡ Κυβέρνησις εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, νὰ δυνηθῇ νὰ ἐμπνεύσῃ ὀλίγον θάῤῥος καὶ ὀλίγην ἀνακούφισιν εἰς αὐτοὺς, ὅπως δυνηθῶσι νὰ ἐξακολουθήσωσιν εἰς τὸ μέλλον τὸν ἀγῶνα τὸν ὑπὲρ τῆς ἐξαπλώσεως τῆς καταναλώσεως.

§153ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§154ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπανελθόντος τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος ἐπὶ τοῦ τάπητος, βλέπετε, ὅτι ὅσοι τῶν συναδέλφων ὡμίλησαν, δὲν ἐπανέλαβον ἢ τὰ αὐτὰ, ἅτινα καὶ εἰς τὰς προηγουμένας συνεδριάσεις εἶπον, διότι τὸ ζήτημα ἐπανελήφθη μέχρι κόρου· ἑπομένως καὶ ἐγὼ δὲν θὰ ζητήσω ἐκ νέου νὰ προβάλω ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, διότι δὲν ἔχω νεώτερόν τι νὰ εἴπω ἢ ν’ ἀπαγγείλω μόνον τὸν ἐπικήδειον τῆς παρακρατήσεως. Οἱ κατὰ τῆς παρακρατήσεως ψηφίσαντες δὲν ἀνελογίσθησαν τὰς συνεπείας, ὅταν ἀπέῤῥιψαν αὐτὴν, καὶ οὐδεὶς τῶν κατὰ τῆς παρακρατήσεως ψηφισάντων δύναται νὰ δικαιολογηθῇ ὡρισμένως, διότι οὐδεὶς ἠρνήθη ὅτι μὲ τὴν παρακράτησιν θὰ ὑψωθῶσιν αἱ τιμαί. Τοῦτο δὲ ζητοῦμεν ἡμεῖς. Δὲν ἀρνούμεθα ὅτι ἡ κρίσις εἶναι πρόσκαιρος, διὰ τοῦτο ζητοῦμεν τὴν παρακράτησιν, ἵνα σωθῶμεν ἀπὸ τοῦ ἐπικειμένου κινδύνου. Ὅλοι ὁμολογοῦμεν, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς ἀθλίαν κατάστασιν, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα καταψηφίζομεν αὐτῆς, διότι ἔχει τύπον ἀντισυνταγματικότητος, ἐν στιγμῇ, κατὰ τὴν ὁποίαν θεωρεῖται ἀστεῖον νὰ ζητήσῃ τις χρήματα ἀπὸ τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, καὶ ἐὰν ἀποστείλῃ καὶ ἐπιστολὴν, ζητῶν ἀπαίτησίν του, θὰ ἐκληφθῇ ὡς ἄνθρωπος παράλογος, θὰ σχισθῇ ἡ ἐπιστολή του, καὶ θὰ τὸν οἰκτείρῃ ὁ λαβὼν ταύτην, διότι ἔλαβε τὸν κόπον νὰ γράψῃ. Δι’ αὐτῆς τῆς εἰκόνος θὰ ἐννοήσητε τὴν σημερινὴν κατάστασιν. Πολὺ δὲ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ θεωρηθῇ ἀστεῖον μετ’ ὀλίγον, ἐὰν θελήσωμεν νὰ τιμωρήσωμεν τὸν εἰσερχόμενον εἰς τι ἀρτοπωλεῖον καὶ ἁρπάζοντα διὰ τῆς μιᾶς χειρὸς τὸν ἄρτον, διὰ δὲ τῆς ἑτέρας ἀντὶ νὰ κρατῇ χρήματα, ὅπως πληρώσῃ τὴν ἀξίαν τοῦ ἄρτου, νὰ ἐπιδεικνύῃ εἰς τὸν ἀρτοπώλην μάχαιραν, λέγων εἰς αὐτόν: «πεινῶ!» Αἱ γιγνόμεναι λῃστεῖαι δὲν γίγνονται ἐκ πείσματος ἢ ἀπὸ κακῆς προθέσεως, ἀλλὰ λῃστεύουσιν οἱ ἄνθρωποι διότι στεροῦνται, διότι πεινῶσι. Συμβουλεύουσιν ἡμᾶς νὰ βελτιώσωμεν τὴν ποιότητα τοῦ καρποῦ, νὰ φροντίσωμεν νὰ εὕρωμεν νέας ἀγορὰς πρὸς κατανάλωσιν· πότε ὅμως; Τὸν Αὔγουστον, μετὰ δεκαπέντε ἡμέρας! Δὲν εὑρίσκετε ἀστεῖον νὰ ὑπάρχωσι δύο ἀδελφοὶ, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ μὲν κατέστρεψε τὴν περιουσίαν του ἐν ἀσωτείᾳ καὶ σπατάλῃ, καὶ δυστυχήσας νὰ ζητῇ ἀπὸ τοῦ ἀδελφοῦ του οὐχὶ νὰ διανεμηθῶσι τὴν περιουσίαν του, ἀλλ’ ἄρτον, μικρὰν βοήθειαν, ὁ δὲ διατηρήσας ἀδελφὸς τὴν περιουσίαν αὐτοῦ, ἀντὶ βοηθήματος ἀμέσου, νὰ τῷ δίδῃ συμβουλάς; Ἀκριβῶς δὲ εἰς τὰς ἐπαρχίας τὰς ἐναντίον τῆς παρακρατήσεως ζητοῦσι ν’ ἀποῤῥιφθῇ αὕτη ἕνεκα μικροῦ συμφέροντος. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἅπαξ ἀποῤῥιφθείσης τῆς παρακρατήσεως δὲν δυνάμεθα νὰ ἀνυψώσωμεν τὴν τιμὴν τῆς σταφίδος δι’ ἄλλων μέσων ἢ μόνον διὰ μπαλωμάτων, καὶ μπάλωμα θεωρῶ τὸ νομοσχέδιον τὸ προκείμενον. Ἀλλ’ εὔχομαι, ἀφοῦ ἡμεῖς δὲν κατωρθώσαμεν νὰ φέρωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλομεν, ἡ φύσις νὰ καταστρέψῃ μέρος τῆς ἐσοδείας, ὅπως οὕτω, ἐλαττουμένης ταύτης, πάντες σωθῶμεν ἀπὸ τοῦ κινδύνου, τοῦ ἀπειλοῦντος ἡμᾶς. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀγνοοῦμεν, ἂν ἡ φύσις ἐπιτελέσῃ τὴν εὐχὴν ταύτην, ἂς δεχθῶμεν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἐκ Κραναίας ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, ὅπερ κἄπως θὰ ὠφελήσῃ. Διότι πρῶτον, ψηφιζομένου τούτου, ἡ Κυβέρνησις θὰ δυνηθῇ νὰ εἰσπράξῃ τοὺς φόρους, οὓς ὑπολογίζει, καθόσον Θ’ ἀνατιμηθῶσιν αἱ σταφίδες καὶ ἡ ἐξαγωγὴ θὰ ἦναι μεγάλη καὶ ἀθρόα, ἐνῷ ἄλλως θὰ ἐκπέσωσιν αἱ τιμαὶ, ἴσως καὶ μέχρι τῶν δραχ. 40 ἡ χιλιὰς, ὅτε οὔτε τὸν κόπον θὰ λάβωσιν οἱ παραγωγοὶ νὰ ἐξαγάγωσι τὸν καρπὸν αὐτῶν. Λαμβάνουσα δὲ τὴν φορολογίαν ταύτην εἰς εἶδος ἡ Κυβέρνησις, νὰ συστήσῃ ἑταιρίαν, ἥτις νὰ παραλάβῃ τὸ ποσὸν καὶ καταβάλῃ τὸ ἀντίτιμον τοῦ φόρου.

§155Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τίνι τιμῇ θὰ πωλήσῃ τὸ Κράτος;

§156ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις θὰ παραδώσῃ εἰς τὴν ἑταιρίαν ὁλόκληρον τὸ συναχθὲν ἐκ τῆς φορολογίας ποσὸν, ἡ δὲ ἑταιρία θὰ καταβάλῃ τὸ προϋπολογισθησόμενον ποσὸν τοῦ φόρου.

§157ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δὲν εἶναι προτιμότερον νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ πωλήσῃ πρώτη αὕτη τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ λάβῃ ἀντὶ τοῦ φόρου;

§158ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις θὰ πωλήσῃ τὴν σταφίδα εἰς τὴν ἀγορὰν πρὸς οἰνοποιίαν ἢ οἰνοπνευματοποιΐαν.

§159Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Καὶ τὰ σταφύλια τί θὰ γείνωσι;

§160ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ σταφύλια δὲν θὰ λάβωσι ποτὲ τὴν θέσιν τῆς σταφίδος, ἀλλ’ οὔτε καὶ τὰ ἔξοδα καλλιεργείας αὐτῶν εἶναι τόσῳ μεγάλα. Ἐκτὸς τούτου αἱ οἰνοφόροι ἐπαρχίαι δὲν πάσχουσιν· οὐδ’ εἶναι ὁ οἶνος τὸ κυριεῦον προιὸν τοῦ ἔθνους, ἐνῷ ἡ σταφὶς εἶναι ὁ πρώτιστος παράγων αὐτοῦ, καὶ αὕτη μόνη εἶναι ἡ ἐπηρεάζουσα τὴν οἰκονομικὴν εὐρωστίαν αὐτοῦ. Εἴς τινα τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων ἠγόρευσα κατὰ τῶν ἑταιριῶν· διότι δὲν ἦτο δίκαιον νὰ ἐξαναγκάσωμεν τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς νὰ ὑποβάλλωνται εἰς βαρεῖαν φορολογίαν καὶ κατὰ τὰ ἑπόμενα ἔτη, ἂν τυχὸν ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος διὰ πολλοὺς λόγους καὶ αἴτια, εἴτε ἐσωτερικὰ εἴτε ἐξωτερικά, ὑψώνετο εἰς τὰς δραχμὰς 300 ἢ χιλιάς, καὶ φορολογίαν, ὡς ἐννοεῖται, πολὺ μείζονα ἐκείνης, ἣν εἶναι συνειθισμένοι νὰ καταβάλλωσι. Πλὴν αἰρομένου τοῦ ζητήματος τῆς παρακρατήσεως, καὶ οὐδὲν ἕτερον ἡμῶν ἐχόντων μέτρον πρὸς ἐφαρμογήν, νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ προσφύγωμεν καὶ εἰς τὴν ἐπί τινα ἔτη βαρεῖαν ταύτην φορολογίαν πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ. Λέγουσιν ἡμῖν, τίς παρῄνεσεν αὐτοὺς νὰ ἐκριζώνωσι τὰς ἐλαίας, καὶ ἀντ’ αὐτῶν νὰ φυτεύωσι σταφιδαμπέλους; τίς συνεβούλευσεν αὐτοὺς νὰ δαπανῶσιν ἀστόχως χρήματα καὶ νὰ μὴ σκέπτωνται διὰ τὸ μέλλον; Ἀλλ’ ἀφοῦ εὕρισκον χρήματα ἄφθονα καὶ ἐδαπάνων εἰς τὴν τοιούτου εἴδους καλλιέργειαν, ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι δὲν ὀφείλομεν νὰ συνδράμωμεν αὐτούς; Μήπως δὲν ἐτιμωρήθησαν ἀρκούντως ἐκ τῆς δυστυχίας, ἐν ᾗ περιέπεσαν; Ὅταν παιδίον τι ἀσθενήσῃ ἐξ ἰδίας αὐτοῦ ὑπαιτιότητος, ἡ μήτηρ του θὰ ἐπιπλήξῃ αὐτὸ καὶ ἴσως διὰ τῆς μιᾶς χειρὸς τὸ ῥαπίσῃ, πλὴν διὰ τῆς ἑτέρας θέλει θωπεύσει τὸ μέτωπον αὐτοῦ, ἵνα ἴδῃ μήπως πάσχῃ ἐκ πυρετοῦ, καὶ θέλει φροντίσει φιλοστόργως περὶ προλήψεως τοῦ κινδύνου. Καὶ δὲν πρόκειται ἤδη διὰ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, πρόκειται περὶ τοῦ ἔθνους ὁλοκλήρου. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι, ἀφοῦ σήμερον δὲν πρόκειται περὶ παρακρατήσεως, ὀφείλομεν νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν κατ’ εἶδος φορολογίαν. Τὸ δὲ λόγῳ φορολογίας ἀρθησόμενον 20% νὰ παραχωρήσωμεν εἰς ἑταιρίαν ἐπὶ 5 ἔτη, ἥτις θὰ ἦναι ὑποχρεωμένη νὰ καταβάλλῃ τὸν φόρον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὃν αὕτη θὰ ἐκαρποῦτο ἐκ τῆς ἐξαγομένης σταφίδος. Οὕτω ποιοῦντες, θέλομεν φθάσει εἰς τὸ ἐπιδιωκόμενον ἀποτέλεσμα, ὅπως καὶ ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος αὐξηθῇ καὶ ἡ Κυβέρνησις εἰσπράξῃ τὸν φόρον.

§161ΣΠ. ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω, Κύριοι, τὴν Βουλὴν ἐπὶ πολὺ, διότι τὸ σταφιδικὸν ζήτημα συνεζητήθη καὶ ἀνεπτύχθη ὑπὸ ὅλας αὐτοῦ τὰς ἐπόψεις, καὶ ἑπομένως δὲν χρήζει ἀναπτύξεως καὶ συζητήσεως. Δὲν πρόκειται περὶ ἄλλου ἢ μόνον περὶ τοῦ πῶς νὰ ἐλαττώσωμεν τὸ περίσσευμα τῆς ἐνεστώσης συγκομιδῆς. Γίνονται διάφοροι προτάσεις· ἄλλοι προτείνουσι τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου εἰς εἶδος κατὰ τὸ ἥμισυ, ἄλλοι προτείνουσι παρακράτησιν 20%, ἔχομεν δὲ καὶ τὰ νομοσχέδια τοῦ ἐκ Παρνασσίδος κ. Βουλευτοῦ, τὰ ὁποῖα εἶναι λαμπρὰ καὶ ἀναγκαῖα, ἀλλ’ οὐχ ἧττον δὲν εἶναι διὰ τὴν σημερινὴν περίστασιν, διότι σήμερον πρόκειται περὶ τῆς ἐφετεινῆς ἐσοδείας, δηλ. περὶ τοῦ πῶς νὰ ὑπερτιμήσωμεν τὰς ἐξευτελισμένας τιμὰς, ὄχι νὰ πλουτίσωμεν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Κραναίας τὸ θεωρῶ συντελεστικώτατον, περιέχει πολλὰ, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἀνακουφίσωσι τὴν παραγωγὴν, ἐπειδὴ ὅμως φοβοῦμαι ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν θὰ κάμῃ καλὴν ἐντύπωσιν εἰς τὰ μέρη τὰ οἰνοπαραγωγὰ καὶ ἑπομένως θὰ καταψηφισθῇ, ὑποστηρίζω τὸ παρ’ ἐμοῦ ὑποβληθὲν χθὲς νομοσχέδιον, ὅπερ εἶναι νομοσχέδιον μικτὸν, κατὰ τὸ ὁποῖον καὶ οἱ οἰνοπαραγωγοὶ θὰ ἔχωσι τὴν πεποίθησιν ὅτι δὲν ζημιοῦνται, ἀλλὰ μᾶλλον ὠφελοῦνται, καὶ ἡ παρακράτησις θὰ γίνηται, καὶ θὰ γίνηται κατὰ τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον νὰ ἦναι παρακράτησις καὶ νὰ μὴ ἦναι παρακράτησις. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον χθὲς εἰσήγαγον, Κύριοι, εἶναι «περὶ καταστροφῆς τοῦ πλεονάσματος τοῦ σταφιδοκάρπου τῆς ἐνεστώσης συγκομιδῆς τοῦ 1895 καὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἐξαγωγῆς αὐτοῦ, ἐὰν οὗτος δὲν ἦναι ἐντελῶς ἀπεξηραμένος καὶ ἀμέτοχος ξένων ὑλῶν». Ἐὰν τὸ μέτρον τοῦτο αὐστηρῶς ἐφαρμοσθῇ, ἐστὲ βέβαιοι, ὅτι θὰ ἔχωμεν μείωσιν τῆς ἐσοδείας κατὰ 8 καὶ 10 ἢ καὶ 15%. Αὐτὸ μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι παρακράτησις, συντελεῖ ὅμως εἰς τὴν μείωσιν τοῦ παραχθησομένου ποσοῦ. Εἰς τὸ νομοσχέδιόν μου τοῦτο ἀναφέρω ὅτι τὸ παρακρατηθησόμενον ποσὸν πρέπει νὰ τὸ καταστρέψωμεν, διότι, ἐὰν δὲν τὸ καταστρέψωμεν, καὶ παρακράτησιν ἂν κάμωμεν, αὕτη οὐδεμίαν θὰ ἔχῃ σημασίαν. Διότι ἐὰν τὸ ἐξ 80 ἢ 90 ἑκατομμυρίων πλεόνασμα τὸ παρακρατήσωμεν καὶ τὸ ἀφήσωμεν εἰς τὸ Κράτος, τὸ ἐμπόριον θὰ τὸ ὑπολογίσῃ καὶ ἑπομένως ἡ παρακράτησις ματαιοῦται. Νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγον, οὔτε ἐναντίον τοῦ δεδικασμένου εἶναι· εἶναι τρόπος μειώσεως ἄνευ παρακρατήσεως, ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ σεβαστὴ Κυβέρνησις, ἰδίως δὲ ὁ ἀξιοσέβαστος φίλος μου κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος τοσοῦτον μεριμνᾷ ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου, θὰ μεριμνήσῃ καὶ πρὸς ἀνακούφισιν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν.

§162ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Μετὰ τὴν γενομένην κατὰ τὴν τελευταίαν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος, φρονῶ ὅτι καθῆκον ἔχω νὰ ἀποφύγω πᾶν ὅ,τι δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐπανάληψις, καὶ διότι δυσαρέστως ἀκούουσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ τὰς ἐπαναλήψεις καὶ διότι φρονῶ ὅτι ὅσον συντομώτεροι εἴμεθα, τοσοῦτον δυνάμεθα ταχύτερον νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα ὁριστικόν. Ἐπεθύμουν νὰ εἰσακουσθῇ ἡ παράκλησις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ἠλείας πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην του ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, διότι ἡ ἔκφρασις γνώμης ἐκ μέρους τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἤθελε διευκολύνει πολὺ τὴν ἐργασίαν τῆς Βουλῆς καὶ ἤθελε μᾶς ἀγάγῃ τὸ ταχύτερον εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ θέλει ὑποδείξει διὰ τῆς ψήφου της. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τοσοῦτον μᾶλλον ὑποχρεοῦται νὰ ἐκφέρῃ οἵαν γνώμην ἔχει ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, καθόσον ὁ ἴδιος, ὡς εἶπε, παρακολουθεῖ μετὰ προσοχῆς τὰς γενομένας συζητήσεις ἐν τῇ Βουλῇ καὶ τὰς φάσεις, τὰς ὁποίας λαμβάνει τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας. Οἱ ὁμιλήσαντες μέχρι τοῦδε κατὰ τοῦ νομοσχεδίου περιεστράφησαν κυρίως εἰς τὸ ζήτημα τῆς παρακρατήσεως, καὶ σχεδὸν ἐπανέλαβον αὐτὰ ἐκεῖνα τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα εἶχον ἐπικαλεσθῆ καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἀποῤῥιφθέντος περὶ σταφιδικοῦ ταμείου νομοσχεδίου. Ἀλλὰ, Κύριοι, δὲν πρόκειται περὶ παρακρατήσεως. Ὅτι δὲ δὲν πρόκειται περὶ παρακρατήσεως καὶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπ’ ἐμοῦ ὑποβληθὲν δὲν ὑπεβλήθη, ὥς τινες ἰσχυρίσθησαν, ἵνα παρακάμψωμεν τὸ ζήτημα τῆς παρακρατήσεως, ἀποδεικνύει αὐτὴ αὕτη ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπεβλήθη καὶ ἡ ἐργασία ἡ παρ’ ἐμοῦ γενομένη ἐν τῇ σταφιδικῇ ἐπιτροπῇ. Δὲν ὑπέγραψα τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν παρὰ τῶν λοιπῶν μελῶν τῆς σταφιδικῆς ἐπιτροπῆς, διότι ἀκριβῶς δὲν ἤμην σύμφωνος ὡς πρὸς τὴν λύσιν τοῦ συζητουμένου ζητήματος διὰ τῆς διὰ τούτου προτεινομένης παρακρατήσεως, διότι προέβλεπον τοὺς σπουδαίους πρὸς ἀπόκρουσιν τῆς παρακρατήσεως λόγους, ἔχων ὑπ’ ὄψει τὴν παραβίασιν τῶν διατάξεων τοῦ θεμελιώδους ἡμῶν νόμου, τὴν καταπάτησιν τοῦ ἱεροῦ δικαιώματος τῆς ἰδιοκτησίας, ὡς πρὸ ὀλίγου ἔλεγόν τινες ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Καὶ πράγματι τὸ Κράτος δὲν δικαιοῦται ν’ ἀπαιτήσῃ παρὰ τῶν ἰδιοκτητῶν νὰ ἐγκαταλείψωσιν ἢ νὰ καταστρέψωσι μέρος τῆς παραγωγῆς αὑτῶν, ἀλλὰ ἔχει ἀπόλυτον δικαίωμα νὰ κανονίσῃ τὰ τῆς φορολογίας κατὰ τὰς σκέψεις, κρίσεις καὶ συμφέροντα τῆς ὁλομελείας τοῦ Κράτους. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις φρονῇ, ὅτι διὰ τῆς μεταῤῥυθμίσεως τῆς φορολογίας ἐνεργεῖ ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους καὶ συνάμα ἐνεργεῖ καὶ ὑπὲρ τῆς πολυτίμου παραγωγῆς τοῦ σταφιδοκάρπου, βεβαίως καθῆκον ἔχει νὰ ἔλθῃ εἰς ἀρωγὴν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, ἔστω καὶ ἂν πρόκειται νὰ ὑποστῇ θυσίαν τινὰ ὑπὲρ τούτων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου μου δὲν ἐπιζητεῖται αὐθαίρετον μέτρον περὶ παρακρατήσεως. Δὲν πρόκειται νὰ καταναγκάσωμεν τοὺς ἰδιοκτήτας ἀκουσίως νὰ δώσωσι μέρος τῆς περιουσίας των, δὲν πρόκειται νὰ ληστεύσωμεν ἢ νὰ ἁρπάσωμεν περιουσίαν τινά, πρόκειται νὰ κανονίσωμεν τὰ τῆς φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου, καὶ ὅπωςδήποτε κανονισθῇ ἡ φορολογία αὕτη ἐκ μέρους τοῦ Κοινοβουλίου, οὐδεμία ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν δικαιοῦται νὰ παραπονεθῇ, εἴτε ὠφελεῖται, εἴτε ζημιοῦται ἐκ τοῦ τοιούτου κανονισμοῦ, διότι τοιοῦτον παράπονον θὰ ἦτο ὅμοιον μὲ τὸ παράπονον παντὸς φορολογουμένου, ὅστις φρονεῖ ὅτι βαρέως φορολογεῖται. Ἐὰν λοιπὸν πρόκειται περὶ ἁπλοῦ κανονισμοῦ φορολογίας, ποῖα εἶναι τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ὀφείλει νὰ ἐξετάσῃ τὸ Κοινοβούλιον καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων στηριζόμενοι οἱ Βουλευταὶ θὰ δώσωσι ψῆφον ὑπὲρ ἢ κατὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου; Πρῶτον ζήτημα, ὅπερ ὑποβάλλεται εἰς τὰς σκέψεις τῶν Βουλευτῶν καὶ τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξαν οἱ κατὰ τοῦ νομοσχεδίου μέχρι τοῦδε ἀγορεύσαντες, εἶναι ὅτι οἱ παράγοντες σταφιδόκαρπον εὐγενέστερον τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν ζημιοῦνται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ δὲν εἶναι δίκαιον διὰ τοιαύτης φορολογίας νὰ εὐεργετηθῶσι πληθυσμοί τινες τοῦ Κράτους, ἄλλοι δὲ νὰ ζημιωθῶσιν. Ἀλλ’ ἐνῷ ταῦτα ὑπεστήριζον ἀπὸ τοῦ βήματος, κατέληγον κατόπιν διὰ τῶν συμπερασμάτων των νὰ καταδείξωσιν, ὅτι σφάλλουσιν, ὑποστηρίζοντες τοιοῦτόν τι. Ὁ μᾶλλον ἔνθερμος κατὰ τῆς παρακρατήσεως καὶ ἑπομένως καὶ κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ἀγωνιστὴς, ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Αἰγειαλείας, ὑπεχρεώθη νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι ἡ κατάστασις ἐν γένει τοῦ σταφιδοκάρπου ἐπηρεάζει οὐ μόνον τὸν σταφιδόκαρπον τῶν κατωτέρων ποιοτήτων, ἀλλὰ καὶ τὸν σταφιδόκαρπον τῆς ἀνωτέρας ποιότητος. Ὑπεχρεώθη νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι καὶ ὁ σταφιδόκαρπος οὗτος πωλεῖται εἰς ἐξευτελισμένας τιμὰς, καὶ ὅτι εἰς τὰς τιμὰς εἰς τὰς ὁποίας πωλεῖται, ὡς ἐκ τῶν ἐξόδων, τὰ ὁποῖα καταβάλλονται πρὸς παραγωγὴν τοῦ τοιούτου καρποῦ, ἡ ζημία εἶναι ὡσαύτως ἐπαισθητὴ εἰς αὐτοὺς, ὅσον καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς παραγωγοὺς τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ἐὰν λοιπὸν ζημιοῦνται καὶ οἱ παράγοντες τὸν καλλιτέρας ποιότητος σταφιδόκαρπον, ὡς καὶ οἱ παράγοντες τὸν τῆς τελευταίας ποιότητος, ἂς ἐξετάσωμεν ἐὰν τὸ μέτρον, ὅπερ προτείνεται, ἦναι ὠφέλιμον καὶ πρὸς τοὺς μὲν καὶ πρὸς τοὺς δὲ, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ ἰσχυρισμὸς περὶ ζημιῶν ἐκλείπει καθ’ ὁλοκληρίαν καὶ κατὰ συνέπειαν εἶναι ἀδικαιολόγητοι οἱ ὑποστηρίζοντες ὅτι διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ζητοῦσί τινες ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ἐπιδιώκουσι τὴν ζημίαν ἄλλων παραγωγῶν. Ἐὰν, Κύριοι, σήμερον πωλήσωμεν τὴν σταφίδα, ὡς πωλεῖται, πρὸς 70 δραχμὰς τὴν χιλιάδα, τί ἀπολαμβάνει ὁ παραγωγός; 70 δραχμάς. Ἐὰν ἐκ τῶν χιλίων λιτρῶν σταφιδοκάρπου ἀφαιρεθῇ ὁ καταβληθησόμενος πρὸς τὸ Δημόσιον φόρος τῶν 200 λιτρῶν καὶ ἑπομένως ὁ παραγωγὸς πωλήσῃ μόνον 800 λίτρας, ἀλλ’ ὡς ἐκ τῆς ἀφαιρέσεως ταύτης ὁ σταφιδόκαρπος ἀνατιμηθῇ καὶ λάβῃ τὴν ἀξίαν τῶν 100 δραχ. κατὰ χιλιάδα, ποῖον εἶναι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ περιέλθῃ εἰς τὰ θυλάκια τοῦ παραγωγοῦ; ὄχι πλέον 70, ἀλλὰ 80 δραχμαὶ, καὶ κατὰ συνέπειαν πωλῶν 70 δραχ. τὸν σταφιδόκαρπόν του λαμβάνει μόνον 70 διὰ μίαν χιλιάδα λιτρῶν, πωλῶν δὲ 800 λίτρας πρὸς 100 δραχ. τὴν χιλιάδα, λαμβάνει 10 δραχμὰς περιπλέον τοῦ ὅσον ἤθελε λάβει, ἐὰν ἤθελε πωλήσει πρὸς 70 δραχ. χιλίας λίτρας σταφιδοκάρπου· καὶ τοιουτοτρόπως ἐξακολουθοῦντες τὴν κλίμακα ταύτην εὑρίσκομεν τὴν διαφορὰν πολὺ σπουδαιοτέραν καὶ πολὺ ἀνωτέραν. Τί δὲ ἐπιδιώκεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου; ἐπιδιώκεται ἡ ἀφαίρεσις ἐκ τῆς προσφορᾶς 80,000,000, τὰ ὁποῖα θὰ περιέλθωσιν εἰς χεῖρας τοῦ Δημοσίου. Καὶ διατὶ 80,000,000; διότι πάντες ἐν γένει ἔμειναν σύμφωνοι, ὅτι τὸ πλεόνασμα περιστρέφεται εἰς τὰ 80 ἢ 100 ἑκατομμύρια, καὶ κατὰ συνέπειαν φρονοῦμεν πάντες, ὅτι ἀφαιρουμένων τῶν 80,000,000 θὰ ἐπέλθῃ ἰσοῤῥοπία τις μεταξὺ προσφορᾶς καὶ ζητήσεως, ἂν ὄχι πλήρης, θὰ ἐπέλθῃ ὅμως τοιαύτη, ἥτις τουλάχιστον θὰ φέρῃ ἀνατίμησιν τοῦ σταφιδοκάρπου ἐκ 30 δραχ. τουλάχιστον.

§163ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Διὰ νὰ δοθῶσιν εἰς τὸ Δημόσιον 80,000,000, πόσον ποσὸν πρέπει νὰ ἐξαχθῇ;

§164ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. 320,000,000.

§165Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. 400,000,000 πρέπει, διὰ νὰ κρατήσωμεν τὰ 80.

§166ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Εἰς τὰ τελωνεῖα θὰ δηλωθοῦν πρὸς ἐξαγωγὴν 400,000,000, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ κρατηθοῦν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου 80,000,000, καὶ τοιουτοτρόπως ἡ ἐξαγωγὴ θὰ περιορισθῇ εἰς 320,000,000. Κατὰ τελευταίαν στατιστικὴν, δημοσιευθεῖσαν παρὰ γνωστοῦ ἐμπορικοῦ οἴκου τοῦ Κράτους, ὑπελογίζετο, πρὸ μηνὸς ὅμως καὶ πλέον, ὅτι ἡ παρακαταθήκη συνίσταται ἐν τῷ Κράτει μὲν εἰς 10,000 τόννους, ἐν Ἀγγλίᾳ εἰς 15,000, εἰς δὲ τὰ λοιπὰ μέρη τῆς καταναλώσεως εἰς 15,000 τόννους, τὸ ὅλον 40,000 τόννοι. Ὑπολογίζεται δὲ ἡ ἐσοδεία ἡ προσεχὴς εἰς 170,000 τόννους, καὶ 40,000, τὸ ὅλον 210,000 τόννοι. Ἡ κατανάλωσις κατὰ μέσον ὅρον ὑπολογίζεται εἰς 160 ἢ 170 χιλιάδας τόννους, ὥστε ἔχομεν πλεονάζον ποσὸν 40 μέχρι 50 χιλιάδων τόννων, ἤτοι 100 περίπου ἑκατομμύρια. Ἕνεκα τούτου εἶπον, ὅτι ἡ ἀφαίρεσις 80,000,000 ἐκ τῆς ὅλης παραγωγῆς καὶ τῆς ὑφισταμένης ἤδη παρακαταθήκης θὰ φέρῃ ἰσοῤῥοπίαν τινὰ, ἂν ὄχι πλήρη, ὅπως δώσῃ ὤθησιν μεγάλην εἰς τὰς τιμὰς τοῦ σταφιδοκάρπου, ἀλλὰ τοιαύτην, ἥτις ὄχι μόνον θὰ ἀσφαλίσῃ τὴν πώλησιν τοῦ σταφιδοκάρπου, ἀλλὰ συνάμα θὰ παρέξῃ καὶ ἀξίαν τοιαύτην, ἥτις θὰ προμηθεύσῃ τὰ μέσα εἰς τοὺς παραγωγοὺς νὰ ἐξακολουθήσωσι καλλιεργοῦντες τὰ κτήματά των καὶ νὰ ἀνθέξωσιν ὅπως δήποτε εἰς τὴν κατατρύχουσαν αὐτοὺς δυστυχίαν. Τὸ μέτρον δὲ, τὸ ὁποῖον προτείνομεν πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ παρακαλοῦμεν νὰ γείνῃ παραδεκτὸν παρὰ ταύτης, δὲν εἶναι μέτρον καινοφανὲς, εἶναι ἐξ ἐκείνων, εἰς τὰ ὁποῖα κατέφυγον πρὸ ἡμῶν πλεῖσται ὅσαι Κυβερνήσεις, ὁσάκις ἠναγκάσθησαν νὰ προστατεύσωσι τὴν ἐγχώριον παραγωγὴν, καὶ περὶ τοιαύτης προστασίας πρόκειται. Ἠπόρησα δὲ, ἀκούσας ἀγορεύοντα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εὑρίσκοντα τὴν μὲν φορολογίαν π. χ. τοῦ σίτου ὡς δικαίαν καὶ νόμιμον διὰ τὴν προστασίαν τοῦ προϊόντος τούτου, ὄχι ὅμως τοιαύτην καὶ τὴν φορολογίαν τὴν προτεινομένην παρ’ ἡμῶν διὰ τὴν προστασίαν τοῦ σταφιδοκάρπου, ἐνῷ, ἐὰν ἀνατρέξωμεν εἰς τοὺς πραγματευομένους τὰ ζητήματα ταῦτα καὶ ἰδίως εἰς τοὺς ὀπαδοὺς τῆς ἐλευθέρας ἐμπορίας, ἀνευρίσκομεν ὅτι οὗτοι δὲν παραδέχονται ὅτι δικαιοῦνται τὰ Κράτη νὰ ἐπιβαρύνωσι μεγάλην ὁμάδα πολιτῶν πρὸς ὠφέλειαν περιωρισμένου πληθυσμοῦ τοῦ Κράτους, ἤτοι πρεσβεύουσιν ὀρθῶς, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις ὑποχρεοῦνται νὰ μεριμνῶσι διὰ τὸ πλῆθος τῶν καταναλωτῶν καὶ οὐχὶ διὰ τὰς ὁμάδας τῶν παραγωγῶν, διότι ἄλλως ἐπιβαρύνονται οἱ πολλοὶ, διὰ νὰ ὠφεληθῶσιν οἱ ὀλίγοι. Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα, τὰ Κράτη καταφεύγουσιν εἰς τοιαῦτα μέτρα, καὶ ἐπιβαρύνουσι τὴν μεγάλην πλειονότητα τοῦ Κράτους, ἵνα προστατεύσωσι κινδυνεύουσαν παραγωγήν. Ἐπεκράτησαν δὲ σήμερον αἱ προστατευτικαὶ ἰδέαι, καὶ, ὡς ἐσχάτως ἔλεγεν ὁ μέγας θιασώτης τοῦ προστατευτικοῦ συστήματος ἐν Γαλλίᾳ, ὁ Μελὲν, αἱ θεωρίαι εἶναι μὲν ἀληθεῖς καὶ τὰς παραδέχομαι, καὶ ταύτας ἡ λογικὴ ὑπαγορεύει, ἀλλ’ ἡ ἀνάγκη ἀπαιτεῖ τὴν ἐφαρμογὴν μέτρων, ἅπερ ὑποδεικνύουσιν αἱ ἀνάγκαι καὶ τὰ ἄμεσα συμφέροντα τοῦ Κράτους. Καὶ τί ἀμεσώτερον συμφέρον τοῦ Κράτους ἢ ἡ προστασία τῆς παραγωγῆς τοῦ σταφιδοκάρπου; Τί ἄλλο ἀμεσώτερον ἢ ἡ πρόληψις τῆς καταστροφῆς σπουδαιοτάτου κεφαλαίου τοῦ Κράτους; Καὶ τοῦτο ὑπεστήριξεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας, ἐπικαλούμενος ὡς μέτρον θεραπείας τὴν μετὰ καιρὸν ἰσοῤῥοπίαν μεταξὺ προσφορᾶς καὶ ζητήσεως, διὰ τῆς κανονικῆς λειτουργίας τοῦ ἀξιώματος τῆς πολιτικῆς οἰκονομίας, ὅπερ θὰ φέρῃ βεβαίως τὴν ἰσοῤῥοπίαν, ἀλλὰ διὰ τῆς καταστροφῆς τῶν κτηματιῶν. Καὶ πράγματι, ἐὰν ἐξακολουθήσωμεν ἐπὶ 5 ἢ 6 ἔτη τοιουτοτρόπως βαδίζοντες, τί θὰ συμβῇ; Τὰ παλαιὰ κτήματα θὰ ἐγκαταλειφθῶσιν, οἱ ἀδυνατοῦντες νὰ καλλιεργήσωσι θὰ περιορισθῶσιν εἰς ὀλίγα, ὅσοι δὲ ἀνθέξωσιν εἰς τὴν καταστροφὴν, βεβαίως θὰ πωλήσωσι πάλιν τὸ προϊόν των εἰς 200 καὶ 300 δρ. τὴν χιλιάδα, ἀλλ’ ἐν τούτοις ὁ πληθυσμὸς, ὅστις θὰ ἐγκαταλείψῃ τὰ κτήματά του, θὰ περιέλθῃ εἰς τὴν ἐσχάτην πενίαν, καὶ τὸ Κράτος θὰ αἰσθανθῇ τὴν ἀπώλειαν μεγάλου πλούτου. Θὰ τὸ αἰσθανθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμόν του, θὰ τὸ αἰσθανθῇ εἰς τὴν ἀδυναμίαν του νὰ προσέλθῃ ἀρωγὸς εἰς πενομένους πληθυσμούς. Δὲν ἀπεδέχθην τὴν γνώμην τῶν λοιπῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, οὐ μόνον διότι ἐπρόκειτο περὶ παρακρατήσεως ἀντιβαινούσης εἰς τὴν ἰσχύουσαν παρ’ ἡμῖν νομοθεσίαν, ἀλλὰ καὶ διότι διὰ τῶν λεπτομερειῶν, δι’ ὧν ἐκανονίζετο τὸ ζήτημα τοῦτο, προεῖδον ὅτι εἶναι ἀδύνατος ἡ ἐκτέλεσις, ἀδύνατος ἰδίως κατὰ τὴν προσεχῆ συγκομιδήν. Ὅτε δὲ συνήλθομεν, ἵνα σκεφθῶμεν, τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἐθέσαμεν, καὶ ἡ βάσις τῆς συνδιασκέψεως ἀφεώρα εἰς τὴν ἀνεύρεσιν μέτρων προσφόρων διὰ τὴν προσεχῆ συγκομιδὴν, καὶ πῶς νὰ προλάβωμεν τὴν ἀπειλοῦσαν τὴν νέαν ἐσοδείαν συμφοράν. Δὲν παρεδέχθην ὡσαύτως τὸ ἕτερον περὶ μονοπωλίου τῶν πνευματωδῶν ποτῶν νομοσχέδιον, καθότι καὶ διὰ τούτου δεσμεύεται ἐκ τῶν προτέρων, ὡς καὶ διὰ τοῦ πρώτου, ἡ Κυβέρνησις ὡς πρὸς τὴν χρῆσιν τῆς σταφίδος, προσβάλλεται δὲ ἀμέσως λειτουργοῦσα βιομηχανία τοῦ Κράτους, καὶ ἡμεῖς ὀφείλομεν νὰ ἀποφύγωμεν πάντα συναγωνισμὸν μὲ οἱανδήποτε ἄλλην ἐγχώριον παραγωγὴν ἢ βιομηχανίαν. Ἡ οἰνοπνευματοποιΐα ἀνεπτύχθη σπουδαίως καὶ προβαίνει ἀναπτυσσομένη, ἀλλὰ αἱ δοθεῖσαι κατὰ καιροὺς καλαὶ τιμαὶ καὶ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ οἴνου ὤθησαν ἐπὶ τοσοῦτον ὡσαύτως τὴν παραγωγὴν τῶν ἀμπέλων, ὥστε περιήλθομεν ἤδη εἰς κρίσιν, διότι ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ οἴνου σχεδὸν ἔπαυσεν, ἡ δὲ κατανάλωσις δὲν δύναται νὰ ἀποῤῥοφήσῃ ἢ μέρος τοῦ παραγομένου προϊόντος, ἀνακουφίζεται ὅμως ἡ παραγωγὴ διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῆς πνευματοποιΐας, ἥτις εὑρίσκει ἐν αὐτῇ ὅλον τὸ ἀναγκαῖον ὑλικὸν καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν προμήθειαν ἄλλου ὑλικοῦ, διότι ἀρκοῦσι τὰ στέμφυλα, οἱ οἶνοι, αἱ σταφυλαί. Πολὺ δικαίως δὲ οἱ παραγωγοὶ τῶν ἀμπελοφόρων ἐπαρχιῶν ἐτρόμαξαν, ἀκούσαντες ὅτι ὁ σταφιδόκαρπος θὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν πνευματοποιΐαν τοῦ τόπου, διότι εἰς τὴν σωτηρίαν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν διεῖδον τὴν ζημίαν τῶν ἰδιαιτέρων αὑτῶν ἐπαρχιῶν καὶ δικαίως ἀνέστησαν, καὶ ὀρθῶς παρετήρησαν ὅτι, ἐὰν πρόκειται νὰ σώσωμεν τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, δὲν πρέπει ὅμως νὰ βλάψωμεν ἑτέρας ἐπαρχίας. Ὡς ἐκ τούτου ἐνόμισα, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς διαθέσεως τοῦ σταφιδοκάρπου δὲν πρέπει νὰ τὸ θίξω, ἀλλὰ νὰ τὸ ἀφήσω ἐκκρεμὲς, ἵνα ἀποφύγω τὰς ἀναφυομένας δυσχερείας καὶ διασκεδάσω τοὺς ἀναφυομένους δισταγμοὺς εἰς τοὺς ἀφορῶντας εἰς τὰ γενικὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ ἀγρυπνοῦντας διὰ τὰ ἰδιαίτερα συμφέροντα τῶν ἐπαρχιῶν των, τὸ ἀνέθεσα δὲ εἰς τὰς σκέψεις καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς προσεχοῦς συνόδου, καθ’ ἣν ἡ Βουλὴ θὰ ἦναι εἰς θέσιν ν’ ἀποφανθῇ ἐν πλήρει πεποιθήσει περὶ τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως τοῦ εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Κράτους περιερχομένου ποσοῦ. Παρίσταται ἑταιρία τις ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ζητεῖ τὴν ἀγορὰν τοῦ σταφιδοκάρπου τούτου, ἵνα τὸν χρησιμοποιήσῃ πρὸς οἰνοπνευματοποιίαν; Εἶναι εὔκολος ἡ διάθεσις τούτου πρὸς τοιοῦτον σκοπόν; Ἀναφαίνεται ἄλλος τρόπος διαθέσεως πρὸς χρησιμοποίησιν; Ταῦτα θέλουσιν ἐπασχολήσει τὴν Βουλὴν ἐν καιρῷ εὐθέτῳ. Διὰ τοῦ συστήματός μου ἀποβλέπω καὶ εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι βεβαίως τολμηρὸν εἶναι ν’ ἀφαιρέσωμεν ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ μας ἓν ποσὸν τοσοῦτον στρογγύλον 5,000,000 ἕως 6,000,000, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ ἐὰν τηρήσωμεν τὴν φορολογίαν εἰς χρήματα ἐν μέρει, ἤτοι ἐὰν καταβάλληται ὁ ἥμισυς φόρος εἰς χρήματα, ὁ ἕτερος δὲ ἥμισυς εἰς εἶδος. Οὕτω ἐπὶ 320,000,000 ἐξαγομένων πρὸς 16 δραχ. τὴν χιλιὰδα ἔχει τὸ Κράτος ἔσοδον 5,120,000 δρ.

§167ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ὅλον.

§168ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Μάλιστα. Ὑπολογίζω ἐξαγωγὴν 320 ἑκατομ. Τὸ ἥμισυ τοῦ φόρου εἶναι 2,560,000 δραχμαί. Τὸ Κράτος λοιπὸν διὰ τῆς φορολογίας ταύτης ἐξασφαλίζει τὸ ἥμισυ τοῦ φόρου εἰς χρῆμα καὶ ἑπομένως ἔχει εἰς τὸ ταμεῖον βέβαιον ἔσοδον ἐκ 2,560,000 δραχμῶν. Ἐὰν ἡ σταφὶς, ἥτις θέλει περιέλθει εἰς τὸ Δημόσιον, ὑποθέσωμεν ὅτι θὰ πωληθῇ πρὸς 40 δραχ. ἡ χιλιὰς, θὰ ἔχωμεν 3,200,000, ἐὰν πρὸς 30 δραχμὰς, 2,400,000. Καὶ δυνάμεθα, φρονῶ, νὰ ἐλπίσωμεν, ὅτι εἶναι πιθανὸν νὰ παρουσιασθῇ ἑταιρία τις ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἵνα προμηθευθῇ εἰς τόσον εὐτελῆ ἀξίαν προϊόν, ἐκ τοῦ ὁποίου δύναται νὰ παραγάγῃ γνήσιον κονιὰκ, τοῦ ὁποίου ἡ κατανάλωσις ἐξηπλώθη σήμερον εἰς ὅλην τὴν ὑφήλιον, ὑποχρεουμένη νὰ ἐξάγῃ τὸ προϊὸν εἰς οἰνόπνευμα, γιγνομένης ἐν τῷ Κράτει τῆς πρὸς τοῦτο ἐργασίας, καὶ οὕτως ἐξασφαλίζεται καθ’ ὁλοκληρίαν ὁ φόρος ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Ἐὰν δὲ πωλήσῃ τὸ Δημόσιον καὶ ἄνω τῶν 30 δραχ., τότε οὐ μόνον ἐξασφαλίζει τὸν φόρον, ὃν στερεῖται διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ ἡμίσεως, ἀλλὰ συνάμα εἰσπράττει καὶ πλέον αὐτοῦ.

§169ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν πρότασιν ὑμῶν, ὁ ἐξάγων σταφιδοκάρπου ὀφείλει νὰ πληρώσῃ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον τὸ ἥμισυ τοῦ ὑφεστῶτος φόρου εἰς χρήματα, πλὴν δὲ τούτου καὶ 20% εἰς εἶδος, ἤτοι εἰς σταφίδα.

§170ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Μάλιστα, τὰ 20% εἰς εἶδος διὰ τὸ ἕτερον ἥμισυ τοῦ φόρου.

§171ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ 20% εἰς εἶδος ἔσονται κτῆμα τοῦ Δημοσίου, κατὰ τὴν πρότασίν σας.

§172ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Βεβαίως, διότι δίδεται ἀντὶ τοῦ ἡμίσεως φόρου, τὸ ὁποῖον δὲν καταβάλλεται εἰς χρῆμα. Ἴσως δύναται νὰ θεωρηθῇ τὸ ποσὸν ὑπερβολικόν.

§173ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠρώτησα μόνον, ὅπως διευκρινισθῇ καὶ γένηται καταληπτὴ ἡ πρότασίς σας.

§174ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει, πρῶτον ποῖος ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ σκοπὸς δὲ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι, πῶς νὰ φέρωμεν ἰσοῤῥοπίαν τινὰ μεταξὺ προσφορᾶς καὶ ζητήσεως· ἵνα δὲ τύχωμεν ἀποτελέσματος, πρέπει νὰ δοθῇ ποσὸν ἀρκετὸν ἀντὶ τοῦ ὀφειλομένου φόρου· ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀξίαν τῆς σταφίδος κατὰ τὴν προσεχῆ ἐσοδείαν, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν λάβωμεν κανὲν μέτρον· διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν δίδομεν τίποτε περιπλέον τοῦ ὀφειλομένου φόρου εἰς τὸ Δημόσιον, διότι τὸ Δημόσιον δύναται μόνον νὰ ὠφεληθῇ ἐὰν ἐπέλθῃ ἀποτέλεσμά τι ἐκ τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ ἡ ἀνατίμησις τούτου ἐπιφέρῃ ἀνατίμησιν ἐκ τοῦ εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Δημοσίου σταφιδοκάρπου.

§175ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἆρα ὁ φόρος θὰ ἦναι βαρύς.

§176ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Δὲν θὰ ἦναι βαρύς. Ἔχω ἐπιστολὴν μεγαλεμπόρου ἐκ Βελγίου, ὅστις ἀπαντᾷ εἰς μεγαλέμπορον Κεφαλληνίας, ἐμπορευόμενον τὸν σταφιδόκαρπον, καὶ ζητήσαντα πληροφορίας, ἵνα ἀνοίξῃ ἐργασίας καὶ εἰς τὸ Βέλγιον, ὡς ἐκ τῆς συμβάσεως μεταξὺ Βελγίου καὶ ἡμῶν, καὶ νὰ προετοιμασθῇ διὰ τὴν μέλλουσαν ἐσοδείαν· ἐκθέτει δὲ τὰ ἑξῆς. Δὲν σᾶς τὴν ἀναγινώσκω ὁλόκληρον. Περὶ τῆς συμβάσεως λέγει, ὅτι «vos ministres se sont joliment coupés dans les droits». Κατόπιν λέγει (ἀναγινώσκει: «Ἐὰν βασίζησθε ἐπὶ τῆς ἐν Βελγίῳ βιομηχανίας πρὸς πώλησιν τοῦ σταφιδοκάρπου σας, ἀπέχετε πολὺ τῆς πιθανότητος. Ἡμεῖς ἐνταῦθα δὲν προβλέπομεν ἀνωτέρας τιμὰς τῶν 3–4 (σελινίων ἴσως τὸ καντάριον) διὰ τὸ καλὸν πρᾶγμα τῆς νέας ἐσοδείας, ἐὰν ἔσται ἄφθονος, ὡς προαγγέλλεται. Ἀξία καλύπτουσα τὴν δαπάνην τῆς μετακομίσεως». Καὶ ὁ γράφων εἶχε συμφέρον νὰ ἐνισχύσῃ τὸν πρὸς ὃν ἀπαντᾷ εἰς τὴν ἐργασίαν. Λοιπὸν πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ποία ἔσεται ἡ ἀξία τοῦ ἐξαχθησομένου κατὰ τὴν προσεχῆ ἐσοδείαν σταφιδοκάρπου, καὶ ἐκ τῆς ἀξίας ταύτης νὰ κρίνωμεν κατὰ πόσον τὸ παρὰ τοῦ παραγωγοῦ εἰς τὸ Δημόσιον παραδιδόμενον εἶναι θυσία πραγματική. Ὁπωσδήποτε ὅμως, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει καταβάλλεται κατά τι περισσότερον εἰς τὸ Δημόσιον, ἐνῷ τὸ Δημόσιον ἔρχεται ἀρωγὸν πρὸς τὸν παραγωγὸν, δὲν πρέπει οὗτος νὰ ἦναι γλίσχρος εἰς τὴν εἶδος εἰσφορὰν αὐτοῦ, διότι δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ὁ παραγωγὸς ζητεῖ ἀρωγὴν παρὰ τοῦ Δημοσίου, ἵνα ζημιώσῃ τοῦτο. Δὲν πρέπει νὰ δείξωμεν εἰς τοὺς δανειστὰς, ὅτι ζητοῦμεν νὰ ὠφεληθῶμεν ἐκ τῆς περιστάσεως καὶ νὰ ἀπαλλαχθῶμεν φόρου, τὸν ὁποῖον πληρόνομεν· διότι τοιοῦτος σκοπὸς δὲν ὑπάρχει ἐν τῷ νῷ ἡμῶν, ἀπ’ ἐναντίας ὑπάρχει ἀντίθετος σκοπὸς, διότι διὰ τοῦ ἐπιδιωκομένου μέτρου φρονοῦμεν, ὅτι θὰ συντελέσωμεν οὐ μόνον εἰς τὴν ὠφέλειαν τῶν παραγωγῶν, ἀλλὰ ἐν γένει εἰς τὴν οἰκονομίαν τοῦ Κράτους καὶ εἰς τὴν εὐρωστίαν τοῦ δημοσίου θησαυροῦ. Τί θὰ κερδήσῃ τὸ Κράτος, ἐὰν ἕνεκεν ἐλλείψεως πρωτοβουλίας δὲν ληφθῇ μέτρον διὰ τὸν σταφιδόκαρπον; Τί θὰ κερδήσῃ τὸ Κράτος, ἐὰν δὲν πωληθῇ ὁ σταφιδόκαρπος καὶ μείνῃ εἰς τὰς ἀποθήκας κεκλεισμένος, ὡς ἤδη εἶναι περὶ τὰ 40,000,000, ἢ ὅταν ὁ πανικὸς καταλάβῃ τὸ ἐμπόριον ἢ τὴν παραγωγήν; Καὶ πανικὸς, Κύριοι, κατέλαβεν ἤδη καὶ τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν παραγωγὴν τοιοῦτος, ὥστε οὐδεὶς τολμᾷ νὰ προσφέρῃ τιμὴν, καὶ ἤδη οἱ ἔμποροι ἔκλεισαν τὰ γραφεῖά των καὶ τὰς ἀποθήκας των. Καὶ ἐνῷ εἰς ἐποχὰς ἄλλας, ὡς αὐτὴν, ἡ εὐθυμία καὶ ἡ χαρὰ ἐζωγραφεῖτο εἰς τὰ πρόσωπα τῶν παραγωγῶν, σήμερον βλέποντες ἄφθονον τὴν παραγωγὴν ἀπελπίζονται. Καὶ ἐνῷ ἄλλοτε ἐζητοῦντο εἰς τὰ κτήματά των παρὰ τῶν ἐμπόρων καὶ τοῖς προσεφέροντο χρήματα καὶ πᾶν ὅ,τι ἤθελον, σήμερον ἀπ’ ἐναντίας μεταβαίνουσιν οὗτοι καὶ εὑρίσκουσι κεκλεισμένας τὰς θύρας, διότι οὐδεὶς τολμᾷ νὰ ἐξαγάγῃ χρήματα ἐκ τοῦ ταμείου του. Καὶ τί δύνανται νὰ πράξωσιν ὅσοι ἐκ τῶν ἐμπόρων ἔχουσι τὰς σταφιδαποθήκας των πλήρεις σταφιδοκάρπου, τοῦ ὁποίου ἡ καταβληθεῖσα παρ’ αὐτῶν ἀξία εἶναι διπλασία τῆς προσφερομένης σήμερον; Θὰ ἔχωσι τὴν τόλμην νὰ προβῶσιν εἰς νέας ἀγορὰς καὶ ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις; Ἡ δὲ κερδοσκοπία, Κύριοι, ἐπωφελεῖται τῆς καταστάσεως αὐτῆς, καὶ ἤδη οἱ ἐμπορευόμενοι εἰς τοὺς διαφόρους τόπος τῆς καταναλώσεως ἐκμεταλλεύονται τὴν ἀπορίαν μας, καὶ ἐνῷ ἡμεῖς ἐλπίζομεν, ὅτι διὰ τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος ἐν Ἀμερικῇ αὕτη θὰ ἀνοίξῃ τὰς πύλας της, ματαίως περιμένομεν τὴν ζήτησιν. Διατί; Διότι ἐλπίζουσιν, ὅτι τὸ σήμερον ἀγοραζόμενον ἀντὶ 70 ἢ 75 δραχμῶν, αὔριον θὰ τὸ ἀγοράσωσιν εἰς 50 ἢ 40 δραχμάς. Ἐκ τοιαύτης βεβαιότητος δὲν προβαίνουσιν εἰς καμμίαν ἀγοράν, καίτοι ὁ σταφιδόκαρπος τῆς παρελθούσης ἐσοδείας εἶναι ἄριστος. Καὶ τοιαύτη, Κύριοι, θὰ ἦναι ἡ θέσις τῶν πραγμάτων, ἡ θέσις τοῦ ἐμπορίου. Νέκρωσις πανταχοῦ, ἀπελπισία πανταχοῦ. Καὶ ἐν τῇ νεκρώσει ταύτῃ καὶ ἀπελπισίᾳ ἐλπίζετε, ὅτι δύνασθε νὰ εἰσπράξητε τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀναγράφετε ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ; Εἴθε νὰ ἦτο τοῦτο ἀληθές, εἴθε νὰ ἐπραγματοποιεῖτο ὁ σκοπὸς τῆς Κυβερνήσεως, πρῶτον διότι ἔχομεν ἀνάγκην τοῦ ἐσόδου καὶ δεύτερον διότι θὰ ἐξαχθῇ ὁ σταφιδόκαρπος εἰς τιμὴν δυναμένην νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὰ ἔξοδα τῆς παραγωγῆς. Μοὶ παρετηρήσατε κ. Μάνεση, ὅτι εἶναι βαρὺς ὁ φόρος.

§177ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἐπειδὴ τὸ ἥμισυ εἶναι εἰς χρήματα, τὸ 20% εὑρίσκω ὑπερβολικόν.

§178ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι ὑπερβολικόν, δι’ οὓς λόγους ἀνέφερον, δὲν εἶναι ὑπερβολικόν, διότι ἀφοῦ οἱ παραγωγοὶ πρωτίστως θὰ ὠφεληθῶσιν ἐξ οἱουδήποτε μέτρου, ἂς συνεισφέρωσι καὶ κἄτι τι περισσότερον. Δὲν εἶναι ὑπερβολικόν, διότι ὡς ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου τούτου ἐλπίζομεν, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ τοιαύτη ἀνατίμησις, ὥστε ὄχι μόνον δὲν θὰ ζημιωθῶμεν διὰ τοῦ 20%, ἀλλὰ θὰ τὸ λάβωμεν διπλάσιον. Ὡς σᾶς εἶπον προηγουμένως, ἀρκεῖ κατὰ 30 δραχ. μόνον νὰ ὑπερτιμηθῇ ἡ σταφίς, ἀπὸ 70 δηλ. εἰς 100, ὅπως μᾶς δώσῃ περιπλέον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἠθέλομεν λάβει, ἐὰν ἐπωλοῦμεν ὁλόκληρον τὸ ποσόν.

§179ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ὅλος ὁ φόρος θὰ ἦναι 40%;

§180ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Τὸ ἥμισυ θὰ δίδεται εἰς χρήματα. Ἡ χιλιὰς πληρόνει κατὰ μέσον ὅρον 18 δραχμὰς φόρον, 9 δραχμαὶ θὰ δίδωνται εἰς χρήματα, διὰ δὲ τὰς ἄλλας 9 θὰ δοθῇ τὸ εἴκοσι τοῖς ἑκατὸν ἐκ τοῦ ἐξαγομένου πράγματος εἰς σταφιδόκαρπον. Ἐξάγω π. χ. 100 λίτρας; θὰ δώσω 20· ἐξάγω 1000; θὰ δώσω 200 καὶ προσέτι 9 δραχμάς.

§181ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπολογίζετε δηλαδὴ τὴν ἀξίαν τοῦ σταφιδοκάρπου εἰς 40 δραχμάς.

§182ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Δὲν ὑπολογίζω καμμίαν ἀξίαν.

§183ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς φόρον τὸ θέλετε ἢ εἰσφοράν;

§184ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὡς φόρον εἰς εἶδος.

§185ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν στιγμήν; Ἐὰν τὸ ὑπολογίζητε ὡς φόρον, θὰ ὑπολογίσωμεν 9 δραχμάς, τὸ ἥμισυ τοῦ φόρου· θὰ ἐξεύρωμεν καὶ μίαν τιμὴν ἀνάλογον, ἵνα κανονίσωμεν τὸ ἄλλο ἥμισυ, τὸ ὁποῖον διδόμενον θὰ δώσῃ τὰς ἄλλας 9 δραχμάς. Δὲν ἔχομεν νὰ ὑπολογίσωμεν 20%· ἀλλὰ θὰ εἴπωμεν πόση εἶναι ἡ τιμή ἡ ἀγοραία; εἶναι 100 δραχμαί; θὰ δώσωμεν 100 λίτρας, ἵνα εἰσπράξωμεν τὰς 9 δραχμάς. Εἶναι 200 δραχμαί; θὰ δώσωμεν 50. Ὅταν προκαταβολικῶς ὁρίζητε 20%, τοῦτο εἶναι σύστημα παρακρατητικόν, ὡς ἐξ ἀρχῆς τὸ ὠνόμασα, καὶ τοιαύτη εἶναι ἡ ἔννοια αὐτοῦ.

§186ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Κατὰ τοῦτο σφάλλετε, κύριε Ἀσημακόπουλε. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρίσητε ἐκ τῶν προτέρων τὴν ἀξίαν τῆς σταφίδος.

§187ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ὁρίζετε ὑμεῖς διὰ τοῦ 20%.

§188ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Καθόλου. Ἐγὼ λαμβάνω τὸν ὑπάρχοντα φόρον, ὁ δὲ ὑπάρχων φόρος εἶναι 18 δραχμαί. Ἐκ τούτου θὰ καταβληθῇ τὸ ἥμισυ εἰς χρῆμα, δηλ. 9 δραχμαί. Διὰ τὸ ἄλλο ἥμισυ, τὸ ὁποῖον δὲν δίδομεν εἰς χρῆμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ τὸ καταβάλλομεν εἰς εἶδος, πῶς θὰ ὁρίσωμεν τὴν ἀξίαν αὐτοῦ; Ἐπειδὴ ἐκ τῶν προτέρων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρισθῇ ἡ ἀξία τῆς σταφίδος, ἐπειδὴ ἐκ τῶν προτέρων γνωρίζομεν μόνον, ὅτι, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις αὕτη τῶν πραγμάτων, ἡ ἀξία τῆς σταφίδος θὰ φθάσῃ εἰς εὐτελεστάτην τιμήν, ἕνεκα τούτου ὁρίζω 20%, φρονῶν ὅτι δὲν ζημιῶ τὸν παραγωγὸν, προλαμβάνω δὲ συνάμα καὶ τὴν ζημίαν τοῦ Δημοσίου.

§189ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀλλ’ ὠφελεῖτε καὶ τὸν ἰδιοκτήτην τῆς σταφίδος.

§190ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο δὲν εἶναι δεδομένον.

§191ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Μὴ τὸ ἀμφισβητεῖτε, κ. Ἀσημακόπουλε· ὑμεῖς ὁ ἴδιος ὑπεστηρίξατε προηγουμένως, ὅτι ἡ κατάστασις ἡ σημερινὴ τοῦ σταφιδοκάρπου ἐπηρεάζει οὐ μόνον τὸν τῆς κατωτέρας ποιότητος, ἀλλ’ ἐπηρεάζει καὶ τὸν τῆς καλλιτέρας ποιότητος. Πόσον τιμᾶται σήμερον ὁ σταφιδόκαρπος τοῦ Αἰγίου;

§192ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου σήμερον. Ἀφοῦ ἐπωλήθη τὸ ὅλον καὶ ἔμεινεν ἓν 20%, τοῦτο εἶναι ἀδιάφορον πόσον θὰ πωληθῇ.

§193ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ποῖος εἶναι ὁ μέσος ὅρος;

§194ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. 200–250 δραχ.

§195ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Σφάλλετε, νομίζω, πολύ.

§196ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν σφάλλω.

§197ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἀλλὰ καὶ 200 ἂν ἀποδεχθῆτε, καὶ ὅταν ἀφαιρέσητε τὸ 75% ἐκ τοῦ συναλλάγματος, θὰ ἴδητε ποία εἶναι ἡ κατάστασις. Ἐνθυμήθητε ὅτι ἐπωλεῖτε πρὸς 200 καὶ 400 δραχμάς, ὅταν ἦτο χρυσὸς τὸ χαρτί μας, καὶ σήμερον πωλεῖτε πρὸς 200 δραχμὰς, ἤτοι πρὸς 115 περίπου.

§198ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μὴ διακόπτετε.

§199ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέπει ὁ ἀγορεύων, Κύριοι.

§200ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συζητοῦμεν ἄν συμφέρῃ τὸ 20%, ἐν ᾧ ἡμεῖς δίδομεν χάρισμα.

§201ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς εἰσφορὰ, μάλιστα, ἂς δοθῇ.

§202ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀνομάσατέ το ὅπως θέλετε· παρακράτησιν, συγκράτησιν, ἀνακράτησιν, ὅπως θέλετε.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολουθήσατε, κύριε Βαλσαμάκη, καὶ μὴ ἐπιτρέπετε διακοπάς.

§204ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὁ ἐξ Αἰγιαλείας συνάδελφος, ἀποτεινόμενος πρὸς τοὺς Βουλευτὰς τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, ἔλεγε πρὸς αὐτούς: «μιμηθῆτε τὸ παράδειγμά μας, στείλατε ἀποστόλους εἰς τὰ διάφορα μέρη, διὰ νὰ ἐξαπλωθῇ ἡ κατανάλωσις.» Καὶ βεβαίως τὸ παράδειγμα, ἐὰν τὸ ἔπραξαν, καὶ πρέπει νὰ τὸ ἔπραξαν, ἀφοῦ τὸ ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς, εἶναι ἀξιομίμητον καὶ ἀξιέπαινον· ἀλλ’ ὅ,τι δύνανται οἱ Αἰγιεῖς νὰ πράξωσι δὲν δύνανται ἀτυχῶς νὰ τὸ πράξωσιν αἱ ἄλλαι σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι, διότι οἱ Αἰγιεῖς δύνανται νὰ περιμένωσι καὶ τρία καὶ τέσσαρα καὶ πέντε ἔτη, καθὼς ἐπίσης καὶ οἱ Ζακύνθιοι δύνανται νὰ περιμένωσιν ἐπί τινα ἔτη, ὅπως καὶ ἡμεῖς ἀκόμη δυνάμεθα νὰ περιμένωμεν ἐπὶ πολλὰ ἔτη, διότι διὰ τοῦ συστήματος τῆς καλλιεργείας, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἐφαρμόζομεν ὡς ἰδιοκτῆται, δυνάμεθα νὰ ἀνθέξωμεν ἐπὶ πολύ· ἀλλὰ δὲν διατελοῦσι τὸ πλεῖστον τῶν ἐπαρχιῶν ὑπὸ τὰς αὐτὰς περιστάσεις, δὲν δύνανται νὰ περιμένωσι τὰ μέσα ταῦτα τῆς ἐξαπλώσεως, ἐπείγουσι τὰ πράγματα, βοῶσι πανταχόθεν, ἐπιβάλλονται, καὶ ἑπομένως μᾶς ἀναγκάζωσι νὰ προσέλθωμεν καὶ νὰ τείνωμεν χεῖρα βοηθείας πρὸς ἐκείνους, οἵτινες ἐν ἀπελπισίᾳ ἔστρεψαν πλέον τὰ βλέμματα πρὸς ἡμᾶς. Καὶ ἐὰν, Κύριοι, τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα προτείνονται καὶ τὰ ὁποῖα παρακαλοῦμεν τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ, ἤθελον εἶσθαι καὶ ἀνάρμοστα, ἀφοῦ ἅπαξ περιῆλθον εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ, ἀφοῦ ἅπαξ περιῆλθον εἰς τὰς πεποιθήσεις τῶν φορολογουμένων ἐπαρχιῶν, ἃς ἐνθυμηθῶμεν τὸ λόγιον «φωνὴ λαοῦ, φωνὴ Κυρίου», καὶ ἂς ὁδηγηθῶμεν ἐκ τούτου καὶ μόνου, καὶ ἂς κύψωμεν εἰς τὴν φωνὴν τοῦ λαοῦ καὶ ἂς παραδεχθῶμεν ὅ,τι ὁ λαὸς μᾶς ὑποδεικνύει, καὶ ἂς πράξωμεν ὅ,τι ἐκεῖνος θεωρεῖ ὡς σωτηρίαν του, διότι ἐπὶ τέλους ἱκανοποιοῦμεν τὴν συνείδησίν μας, ἐκτελοῦμεν τὴν ἐντολήν μας, καὶ δυνάμεθα πρὸς αὐτοὺς νὰ εἴπωμεν: «φίλοι μας, ἐξεπληρώσαμεν τὸ καθῆκόν μας.» Μὴ τυχὸν παρουσιάζηται ἕτερον μέτρον πρὸς ἀπαλλαγὴν ἐκ τῆς ἀπελπισίας τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν; Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας κ. Παναγιωτόπουλος ὑπεστήριξε διὰ θεωριῶν τὴν γνώμην του, ἀλλ’ αἱ θεωρίαι, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον, δὲν γεμίζουσι δυστυχῶς τοὺς κενοὺς στομάχους, αἱ θεωρίαι δὲν παρηγοροῦσιν ἐκ τῆς ἀπελπισίας τὸν λαόν. Ἂς λάβωμεν τὸ παράδειγμα τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων, οἵτινες προΐστανται Κράτους ἐπὶ τοσοῦτον προηγμένου, καὶ οἵτινες, μολονότι εἶχον ἐφαρμόσει τὸ σύστημα τῆς ἐλευθέρας ἐμπορίας ἐπὶ Ναπολέοντος, ὑπεχρεώθησαν κατόπιν νὰ τὸ ἐγκαταλείψωσιν, ὑπείκοντες εἰς τὴν ἀνάγκην, ὑπείκοντες εἰς τὰ πράγματα, ἐξετάζοντες αὐτά ὑπὸ ἔποψιν οὐχὶ ἐπιστημονικήν, ἀλλ’ ὑπὸ ἔποψιν πρακτικήν, ἐξετάζοντες αὐτὰ διὰ τῆς πείρας, τὴν ὁποίαν ἀπέκτησαν διοικοῦντες τὸ Κράτος καὶ συναναστρεφόμενοι καὶ προσερχόμενοι πρὸς ἐκείνους, οἵτινες εἶχον ἀνάγκην τῶν φώτων καὶ τῆς ἐργασίας των. Τοῦτο ὀφείλομεν νὰ πράξωμεν καὶ ἡμεῖς. Ὀφείλομεν οἱ Βουλευταὶ ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, οἵτινες ἀντελήφθημεν τὴν θέσιν τῶν κατοίκων ἐκείνων, νὰ σκεφθῶμεν, πῶς δυνάμεθα, ἂν ὄχι νὰ τοὺς ἐξαγάγωμεν ἐκ τῆς δυσπραγίας, τοὐλάχιστον νὰ βελτιώσωμεν τὴν θέσιν των καὶ νὰ τὴν καταστήσωμεν ἀνεκτήν, καὶ νὰ τοῖς δώσωμεν τὴν ἐλπίδα, ὅτι τὸ μέλλον δύναται νὰ ἦναι αἰσιώτερον δι’ αὐτούς. Πρὸς τοῦτο καὶ μόνον καλεῖται ἡ Βουλὴ νὰ σκεφθῇ· ἐπείσθη δὲ, ὅτι πρὸς ἐπιτυχίαν τούτου ἀπαιτεῖται νομοσχέδιον, διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ ὁποίου καὶ μόνον νὰ ἐπιτευχθῇ ὅ,τι ἐπιδιώκομεν, διότι πάντα τὰ λοιπὰ προταθέντα μέτρα ἀπαιτοῦσι χρόνον, δαπάνην, κεφάλαια, ὑπαλληλίαν, καὶ κατ’ ἐμὲ εἶναι καὶ ἀνεφάρμοστα, ἐνῷ τὸ παρ’ ἐμοῦ προτεινόμενον θὰ ἐφαρμοσθῇ ἀμέσως, διότι θέλομεν ἔχει τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ 20%, ἅμα δημοσιευθῇ ὁ νόμος. Ἐνῷ δὲ θὰ ὠφεληθῶσιν οἱ Μεσσήνιοι, παράγοντες τὸν χειρότερον σταφιδόκαρπον, καὶ κατὰ συνέπειαν αὐτοὶ κυρίως ἔχουσιν ἀνάγκην προστασίας, ἐνῷ θὰ ὠφεληθῶσι καὶ οἱ παράγοντες τὸν καλλίτερον σταφιδόκαρπον, διότι ἀναλόγως τῆς ποιότητος θὰ ἐπιδράσῃ ἡ γενικὴ ἀνατίμησις, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω διατὶ ἐξανίστανται κατὰ τοῦ μέτρου. Ἡ ἀποδοθεῖσα μομφὴ εἰς τὸ ὑποβληθὲν παρ’ ἐμοῦ νομοσχέδιον, ὅτι ἔσεται ἀνεφάρμοστον, εἶναι ἄδικος καὶ ἀβάσιμος. Ὁ ἰσχυρισθεὶς τοῦτο ἀποδεικνύει ὅτι οὐδόλως ἐμελέτησεν ἢ οὐδόλως ἀνέγνωσε τὸ νομοσχέδιον, διότι πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ τοιούτου ἰσχυρισμοῦ ὑπεχρεώθη νὰ ἐπαναλάβῃ, ὅτι ἀποκαθιστᾷ τὴν Κυβέρνησιν ἔμπορον, ἀποθηκάριον, ἐπιστάτην κλπ., ἐνῷ αὕτη ἐλαχίστην φροντίδα ἀναλαμβάνει· διαταγὴν μόνον θὰ δώσῃ πρὸς τοὺς τελώνας, ἢ τὸν νόμον μόνον θὰ διαβιβάσῃ πρὸς αὐτούς, καὶ ἕκαστος τούτων κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν θὰ χρεώσῃ τὸν ἐξάγοντα σταφιδόκαρπον, φροντίζων μόνον περὶ ἐγγυοδοσίας ἐν ἀνάγκῃ, καὶ βεβαιώσεως τῆς ἀποθήκης, εἰς δὲ τὴν Βουλὴν ἐναπόκειται νὰ μεταβάλῃ τὰ πρὸς τοῦτο μέτρα, ἢ νὰ συμπληρώσῃ ταῦτα, διότι δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν τὸ νομοσχέδιόν μου νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει. Μίαν ἰδέαν εἶχον, ταύτην ὑπέβαλα πρὸς τὴν Βουλήν, καὶ ταύτην συζητῶ, καὶ ἀποτείνομαι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, παρακαλῶν αὐτὴν νὰ μὴ ἀδιαφορήσῃ πρὸς τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων, διότι ἡ βοήθεια, ἣν ἐπιζητεῖ διὰ τῆς ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων τοῦ κ. ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτοῦ, εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν παρηγοριῶν, αἵτινες αὐξάνουσι τὴν ἀπελπισίαν, ἀντὶ νὰ ἐλαττώνωσιν αὐτήν. Τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα προτείνει ὁ ἀξιότιμος ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτής, ἐφήρμοσαν ἄλλα πεπολιτισμένα ἔθνη πρὸ ἡμῶν, ταῦτα δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν καὶ ἡμεῖς, ἀλλ’ ἀπαιτοῦσι καταβολὴν κεφαλαίου, ὑπαλληλίας, σύστασιν ἑταιριῶν, ἔκδοσιν μετοχῶν, καταρτισμὸν διοικητικῶν συμβουλίων, κατασκευὴν ἀποθηκῶν, καὶ τὰ ὁποῖα, καὶ ἂν ἔτι ἐπιτύχωσιν ἐν τῷ Κράτει δι’ ἡμῶν, ὅπερ ἀμφιβάλλω πολὺ, οὐ μόνον κατὰ τὴν παροῦσαν συγκομιδὴν δὲν δύνανται νὰ ἐπιδράσωσιν, ἀλλ’ οὔτε κἂν κατὰ τὴν μέλλουσαν θὰ ἤμεθα εἰς θέσιν ἴσως ἐκ τῶν προτέρων νὰ βεβαιώσωμεν ὅτι διὰ τούτων θὰ καταστῶμεν ἀρωγοὶ καὶ θ’ ἀνακουφίσωμεν τοὺς πάσχοντας πληθυσμούς. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ σκεφθῇ ὡρίμως, πρὶν λάβῃ ἀπόφασίν τινα, διότι αἱ συνέπειαι θὰ βαρύνωσι μὲν τὴν Βουλήν, ἀποῤῥίπτουσαν τὸ μέτρον, ἀλλὰ θὰ βαρύνωσι κυρίως τὴν Κυβέρνησιν. Ὀφείλει δὲ, νομίζω, ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκφράσῃ ὡρισμένην γνώμην ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ὀφείλει δὲ τοῦτο νὰ τὸ πράξῃ, μετὰ τὰς δοθείσας ἐξηγήσεις παρ’ ἀξιοτίμων Βουλευτῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Τὸ ἐπεισόδιον, τὸ ὁποῖον ἐπροκάλεσε νύξις τις ἢ παρανόησις τῶν λόγων τοῦ κ. Δεληγεώργη, σᾶς κατέδειξεν ἀρκούντως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἔχῃ γνώμην, καὶ τὴν γνώμην ταύτην ὀφείλει νὰ τὴν ἐκφράσῃ. Δὲν εἶναι πάντες κάτοχοι τοῦ θέματος, δὲν εἶναι πάντες γνῶσται τῶν ἰδιαιτέρων περιστάσεων καὶ περιπετειῶν τοῦ ζητήματος, καὶ ἠκούσατε τί σᾶς εἶπον οἱ ἀρνηθέντες ψῆφον καὶ οἱ ἀπουσιάσαντες: «ἀμφιβάλλομεν τί νὰ πράξωμεν· ἐπειδή τινες ἐκ τῶν Βουλευτῶν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν ἐνίστανται κατὰ τῆς παρακρατήσεως, φοβούμεθα μὴ τυχὸν δώσωμεν ψῆφον ἐναντίαν τοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, νὰ ψηφίσωμεν πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ τόπου.» Ἐν τοιαύτῃ ἀμφιταλαντεύσει τοῦ Κοινοβουλίου, ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον διὰ τοῦ προέδρου αὐτῆς νὰ ἐπιδράσῃ ἐπὶ τῶν πεποιθήσεων, διότι ἡ φωνὴ ἡ ἰδική μου καὶ παντὸς ἄλλου Βουλευτοῦ δὲν ἔχει τὴν ἐπιῤῥοὴν, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἔχῃ ἡ φωνὴ τῆς Κυβερνήσεως· πάντες δὲ δὲν δύνανται ν’ ἀντιληφθῶσι καὶ μελετήσωσι τὸ ζήτημα μόνοι, καὶ ὅσοι εὑρίσκονται εἰς τοιαύτην θέσιν, ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ ἀκούσωσι τὴν ἐπίσημον ἐπὶ τοῦ ζητήματος ψῆφον.

§205ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ζητήσω μίαν διασάφησιν, διὰ νὰ ὁδηγηθῶ ὡς πρὸς τὴν ψῆφον, τὴν ὁποίαν θὰ δώσω.

§206ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§207ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιόν σας, δὲν πρόκειται τὸ Δημόσιον νὰ παραλαμβάνῃ οὔτε κόκκον σταφίδος. Ἕκαστος τελώνης ὑποχρεοῦται νὰ ζητῇ παρὰ τοῦ ἐξάγοντος σταφιδόκαρπον μίαν ἀπόδειξιν, ὅτι ἐν ταῖς ἀποθήκαις του θὰ κρατήσῃ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Δημοσίου 20% ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ ἐξαγομένου· θὰ κρατῆται ἐπὶ τούτῳ εἷς ἀνοικτὸς λογαριασμὸς μεταξὺ τοῦ ἐξάγοντος σταφιδόκαρπον καὶ τοῦ τελώνου.

§208ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω.

§209ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἀνέγνωσα καὶ ἐγώ· ἀλλ’ ἐπειδὴ, ὡς εἶπον, δὲν ἐφωτίσθην ἐκ τοῦ ἐντύπου, δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐξηγήσητε καλλίτερον τὴν ἰδέαν σας. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὅταν θὰ συνέλθῃ ἐκ νέου ἡ Βουλὴ κατὰ Νοέμβριον ἢ Δεκέμβριον, — δὲν ἠξεύρω πότε, — τότε θ’ ἀποφασίσῃ περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ διαθέσῃ τὸν σταφιδόκαρπον. Καὶ ὑμεῖς καὶ πολλοὶ ἄλλοι, ἔμπειροι τῶν ἀφορώντων τὴν σταφίδα, γινώσκετε, ὅτι οἱ ἐξάγοντες σταφίδα εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν εἶναι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον κάτοχοι μεγάλης ποσότητος. Ἑπομένως ἐν ταῖς ἑαυτῶν ἀποθήκαις ἔχουσι πάντοτε ποσὸν μὴ διατεθὲν ἢ μὴ ἐξαχθέν. Μετὰ τῆς μεγαλειτέρας λοιπὸν εὐκολίας θέλουσι πάντες οἱ ἐξάγοντες σταφίδα μέχρι τοῦ Νοεμβρίου δίδει εἰς τὸν τελώνην ἀπόδειξιν, ὅτι ἔχουσιν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Δημοσίου τὸ 20%, περὶ τοῦ ὁποίου γίνεται λόγος ἐν τῷ νομοσχεδίῳ σας. Κατ’ ἐμὴν γνώμην, διὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ παρακράτησις δὲν ἐγένετο, διότι ἅπαν τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος εὑρίσκεται εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς παραγωγῆς. Ἑπομένως οἱ μέλλοντες νὰ ὁδηγηθῶσιν ἐν ταῖς ἀγοραῖς τῆς καταναλώσεως δὲν θέλουσιν αἰσθανθῆ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου αὐτοῦ ἐμπράκτως· διότι ἡ σταφὶς πᾶσα ἐν πάσῃ περιπτώσει δύναται νὰ μεταβιβασθῇ εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως. Ἄλλως ἤθελεν ἔχῃ τὸ πρᾶγμα, ἂν τὸ Δημόσιον παρελάμβανεν αὐτὰ τὰ 20% ἐκ τοῦ παραχθέντος σταφιδοκάρπου καὶ ἀπεταμίευεν αὐτὰ εἰς ἀποθήκας, ἢ ἐκ τῶν προτέρων ἦτο γνωστόν, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ μὴ τὰ παραδώσῃ εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως. Ἀλλ’ ὡς ἔχουσι τὰ πράγματα, δὲν φρονεῖτε, ὅτι οἱ ὁδηγοῦντες ἢ οἱ κανονίζοντες τὰ κατὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην ἐν ταῖς ἀγοραῖς τῆς καταναλώσεως θέλουσιν ἔχῃ τὸν φόβον, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον ἡ μέλλουσα Βουλή, ἢ ἡ μέλλουσα Κυβέρνησις, πρὸ τῆς νέας παραγωγῆς τὸ μέτρον αὐτὸ νὰ τὸ ἀνατρέψῃ καὶ ὁλόκληρον αὐτὴν τὴν παραχθεῖσαν σταφίδα νὰ παραδώσῃ πάλιν εἰς τὴν κατανάλωσιν; Νομίζετε, ὅτι ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐκ τοῦ μέτρου τούτου νὰ προέλθῃ τι καλὸν διὰ τὴν σταφίδα ἡμῶν; δηλ. νὰ σχηματισθῇ ἡ πεποίθησις, ὅτι ἐκρατήθη τὸ πλεόνασμα μεταξὺ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως; Τὸ ἐπ’ ἐμοί, δὲν τὸ ἐννοῶ. Ἐπὶ τούτου παρακαλῶ νὰ παράσχητε εἰς τὴν Βουλὴν ἐξήγησίν τινα, ἵνα πεισθῶμεν, ἂν τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον προτείνετε, δύναται νὰ ὁδηγήσῃ πρὸς ἐκεῖνα τὰ πρακτικὰ ἀποτελέσματα, εἰς τὰ ὁποῖα τῷ ὄντι ἀφορᾷ ἡ πρόθεσίς σας.

§210ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Πρῶτον δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὴν διαφορὰν, ἣν σεῖς εὑρίσκετε, ἐὰν ὁ σταφιδόκαρπος εὑρίσκεται εἰς ἰδιαιτέρας ἀποθήκας, ἢ εἰς ἀποθήκας τῆς Κυβερνήσεως, ἢ εἰς ἀποθήκας τῶν ἐμπόρων. Τοιαύτην διαφορὰν δὲν ἐννοῶ, διότι καὶ εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Δημοσίου ἐν τῷ τόπῳ τῆς παραγωγῆς εὑρίσκεται, καὶ εἰς τὰς ἀποθήκας τῶν ἐμπόρων ὡσαύτως· καὶ ἐκ τούτων καὶ ἐκ τῶν ἄλλων δύναται τὸ πρᾶγμα νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν πρὸς πώλησιν. Ἑπομένως διαφορὰ δὲν ὑπάρχει. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον μέρος, ὅτι οἱ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ καταναλωταὶ δὲν θὰ ἔχωσι τὴν βεβαιότητα, ὅτι τὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἀφαιρεθῇ ἐκ τῆς καταναλώσεως, δὲν θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ ἐμπόριον, τοῦτο δὲν δύναταί τις νὰ τὸ ἐξασφαλίσῃ, δι’ οἱουδήποτε μέτρου καὶ ἄν λάβῃ, ἐκτὸς ἄν προβῇ ἀμέσως εἰς τὴν καταστροφὴν τοῦ πράγματος, ἂν δηλ. ὡς κρατεῖται τὸ πρᾶγμα ἐκ τοῦ τελωνείου ῥίπτηται εἰς τὴν θάλασσαν, ἢ ὁπωσδήποτε διασκευάζηται εἰς τρόπον, καθ’ ὃν νὰ μὴ δύναται πλέον νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς βρῶσιν. Ἀλλ’ εἴτε ἑταιρίας σταφιδικὰς ἱδρύσητε, εἴτε σταφιδικὰ ταμεῖα, εἴτε ἄλλου εἴδους μέτρα λάβητε, τὸ πρᾶγμα θὰ μένῃ πάντοτε, ἀλλὰ θὰ μένῃ, ἐννοεῖται, διὰ τὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον ἀφαιρεῖται ἐκ τῆς καταναλώσεως. Ἡ Βουλὴ, ἥτις σκέπτεται σήμερον περὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν καὶ ὑπὲρ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, δὲν θὰ μεταβάλῃ γνώμην καὶ δὲν θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ ἀποφασισθὲν, ἐὰν μάλιστα βεβαιωθῇ ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος, ὅτι τὸ μέτρον ἔφερεν αἴσια ἀποτελέσματα, καὶ δὲν θὰ δώσῃ εἰς τὴν κατανάλωσιν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἀφῄρεσεν ἐκ ταύτης, διὰ νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα; Ἐὰν ὅμως ἡ ἀνατίμησις ᾖναι τοιαύτη, ὥστε δὲν συμφέρει νὰ καταστραφῇ, ἀλλὰ νὰ δοθῇ εἰς τὴν κατανάλωσιν, διότι ἡ κατανάλωσις τὸ ζητεῖ, καὶ διδόμενον δὲν θὰ διαταράξῃ τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν σταφιδοπαραγωγὴν, δύναται νὰ τὸ διαθέσῃ, ἐὰν μάλιστα ἡ ἀξία ἦναι τοιαύτη, ὥστε ἡ Ρωσσία παύει ἀπὸ τοῦ νὰ καταναλίσκῃ· διότι μέχρι τοῦδε ἔχομεν βεβαιότητα, ὅτι ἡ κατανάλωσις ἐν Ρωσσίᾳ ἐξαπλοῦται μέχρις οὗ ἡ τιμὴ διατηρεῖται εἰς ἓν σημεῖον, ἐλαττοῦται ὅμως, ὡς αὐξάνει ἡ τιμή. Ἔχομεν δὲ μέγιστον συμφέρον νὰ διατηρήσωμεν τὴν κατανάλωσιν ἐν Ρωσσίᾳ, διότι μόνον δι’ αὐτῆς θὰ δυνηθῶμεν νὰ εἰσαγάγωμεν αὐτὴν εἰς τὰ ἤθη, εἰς τὰ ἔθιμα καὶ εἰς τὰς ὀρέξεις τῶν κατοίκων. Ἕνεκα τούτου κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν παρεκάλεσα τὴν Κυβέρνησιν, εὑρισκομένην εἰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Ρωσσικῆς Κυβερνήσεως, νὰ ζητήσῃ νὰ τεθῇ ἐν τῇ συμβάσει ὅρος, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ προλάβωμεν τὴν ἐξαγωγὴν ἐκ τοῦ Ρωσσικοῦ Κράτους, ὅπερ ἴσως δὲν θὰ δυσκολευθῇ νὰ τὸ πράξῃ, διότι, ἐὰν δέχηται τὴν ἀτέλειαν τοῦ προϊόντος, μὴ ἀποβλέπουσα εἰς ταμιευτικὸν σκοπὸν χάριν τοῦ λαοῦ της, δύναται νὰ δεχθῇ καὶ τὸν ὅρον τοῦτον, διότι ἐν τῷ συμφέροντι αὐτοῦ θὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἐξαγωγήν. Οὕτω ἐξασφαλίζεται ἡ κατανάλωσις εἰς Κράτος, ὅπερ ὑπόσχεται εὐρὺ τὸ μέλον.

§211ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πᾶσαι αἱ σκέψεις αὗται, αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὴν ἐν Ρωσσίᾳ κατανάλωσιν, θὰ εἶχον τὸν τόπον των, ἐὰν ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς ἡμᾶς νὰ νομοθετήσωμεν, ὅτι πᾶς εἰσαγόμενος εἰς τὴν Ρωσσίαν σταφιδόκαρπος δὲν πρέπει νὰ ἐξάγηται ἐκ τῆς ἐπικρατείας ἐκείνης, ἢ ὅτι πρέπει νὰ ὑποβάλληται εἰς τοιαύτην φορολογίαν, ἐξαγόμενος τῆς Ρωσσίας, ὥστε νὰ μὴ συμφέρῃ αὕτη. Ἤθελον ἐννοήσει τὸ σύστημά σας, ἐὰν τὸ Δημόσιον, παραλαμβάνον κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τὸ πέμπτον τῆς παραγωγῆς, ὑπεχρεοῦτο νὰ καταστήσῃ τοῦτο ἀνεπιτήδειον πρὸς βρῶσιν.

§212ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐκ Παρνασσίδος, ὅτι ἐλησμόνησεν ὅτι, ἡ συζήτησις γίνεται ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ὅτι ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὰ καθέκαστα, δύναται νὰ ἀναπτύξῃ τὰς ἀπορίας του. Αἱ συμβάσεις ἀποτελοῦνται ἐκ διαφόρων ὅρων, καὶ τοιοῦτον, ὡς προεῖπον, δὲν βλέπω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἀποκρούσῃ ἡ Ρωσσικὴ Κυβέρνησις· βεβαίως δὲ ἐκ ταύτης ἐξαρτᾶται καὶ οὐχὶ ἐκ τῆς Βουλῆς.

§213ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μολονότι ἀνάγεται εἰς τὰς λεπτομερείας, πρέπει νὰ σαφηνισθῶσι τὰ κατ’ αὐτό. Τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ παρακρατηθῇ καὶ τὸ ὁποῖον ὑπολογίζεται μέχρις 80,000,000 λιτρῶν, δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε, ὅτι ἐκεῖ ἀφ’ ἑνὸς δύναται νὰ συντελῇ διὰ τῆς ἐλαττώσεως εἰς τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν, διατηρούμενον ὅμως ἐν ταῖς ἀποθήκαις ἐν Ἑλλάδι, θὰ ἀπειλῇ τοὺς κανονίζοντας τὰς τιμὰς ἐμπόρους, ὅπως μὴ προσφέρωσι τὰς τιμὰς, ἃς ἄλλως ἤθελον προσφέρῃ. Ἐὰν ἐγνώριζον, ὅτι μόνον τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἠλαττώθη διὰ τῆς παρακρατήσεως καὶ τὸ ὁποῖον ἂς ὑποθέσωμεν 300,000,000 λιτρῶν, αὐτὸ πρόκειται νὰ δοθῇ εἰς τὴν κατανάλωσιν, βεβαίως θὰ εἶχον ἀσφάλειαν καὶ θάῤῥος νὰ δώσωσι καλλιτέρας τιμάς. Οὐδεὶς ὅμως δύναται νὰ προσφέρῃ τιμὰς καλὰς, ὅταν φοβῆται, ὅτι σπουδαῖον ποσὸν σταφίδος δύναται αὔριον νὰ ῥιφθῇ εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως, καὶ νὰ ῥιφθῇ εἰς εὐθηνοτέρας τιμάς. Ὁ φοβούμενος τοιοῦτόν τι προεξοφλεῖ τὴν ζημίαν, καταβιβάζει τὰς τιμάς. Αὐτὸ εἶναι τὸ συμφέρον τοῦ ἐμπορίου παντὸς εἴδους. Ὅταν θέλητε νὰ ἐπιτύχητε διὰ τῆς παρακρατήσεως μεγαλειτέρας τιμὰς, πρέπει νὰ φροντίσητε νὰ ἄρητε ὅλα τὰ ἐμπόδια, ὅλους τοὺς φόβους, οὓς γεννᾷ ἡ ἀβεβαιότης τῆς προσφορᾶς. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ οὐδὲν ἐλήφθη μέτρον περὶ τοῦ τί θὰ γείνῃ τὸ παρακρατηθὲν ποσόν. Αὐτὸ, ὡς γνωστὸν, δύο εἰδῶν καταναλώσεις δύναται νὰ ἔχῃ, τὴν διὰ τῆς βρώσεως καὶ τὴν βιομηχανικήν. Ἀμφότεραι ἐν Εὐρώπῃ θὰ αἰσθάνωνται τὸν διαγωνισμὸν τοῦ παρακρατηθέντος ποσοῦ, καὶ θὰ συγκρατῶσιν ἐκ φόβου χαμηλὰς τὰς τιμάς. Ἐὰν τοὐλάχιστον οἱ ἐμπορευόμενοι νέαν πρὸς βρῶσιν σταφίδα ἦσαν βέβαιοι, ὅτι αὐτὸ τὸ ποσόν, ὅπερ πάντως θὰ ἦναι κατωτέρας ποιότητος, δὲν ἤθελε δοθῆ εἰς βρῶσιν, ἤθελον ἔχει ὀλιγωτέρους φόβους συναγωνισμοῦ ἐν τῷ ἐμπορίῳ τῆς πρὸς βρῶσιν σταφίδος, καὶ ἡ σταφὶς αὕτη ἤθελεν ἀνακτήσει τὰς τιμάς, ἃς τῇ ἐγγυῶνται ἡ προσφορὰ καὶ ἡ ζήτησις. Μὴ ὑπάρχοντος τοῦ περιορισμοῦ, ὅτι ἡ ποσότης αὐτὴ μόνον διὰ βιομηχανικὴν χρῆσιν δύναται νὰ ἐξαχθῇ, ὁ κίνδυνος εἶναι βέβαιος, καὶ ἡ σταφὶς δὲν θ’ ἀνακτήσῃ οἵαν τιμὴν τῇ ἐγγυᾶται ἡ ἐλάττωσις τῆς προσφορᾶς, ἂν δὲν ἦτο προβληματική. Διὰ νὰ μὴ ἀποβῇ ματαιοπονία ἡ παρακράτησις, πρέπει νὰ τεθῶσί τινες περιορισμοὶ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάθεσιν τοῦ παρακρατηθέντος ποσοῦ.

§214ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο μόνον λέγω, ὅτι ἡ ὑποψία τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτοῦ εἶναι ἀνυπόστατος, διότι ὑποθέτει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ κερδοσκοπήσῃ ἐπὶ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ παρακρατήσῃ πρὸς ὑποστήριξιν τῶν παραγωγῶν.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοζάκης Τυπάλδος ἔχει τὸν λόγον.

§216ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι καλὸν νὰ διακόψωμεν ἐπὶ μίαν ὥραν;

§217Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μέχρι τοῦδε κατηργήσαμεν αὐτὸ τὸ σύστημα τῆς διακοπῆς.

§218Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν βλέπω ἐνταῦθα πολλοὺς Βουλευτάς· ἕνεκα δὲ τῆς σπουδαιότητος τοῦ νομοσχεδίου καὶ διότι κατόπιν θὰ γείνῃ ψηφοφορία ἐπ’ αὐτοῦ, καλὸν εἶναι νὰ διακόψωμεν, ὅπως ἔλθωσι κατόπιν οἱ Βουλευταί.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τούτου πρέπει ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή.

§220ΒΟΤΣΗΣ. Πρέπει νὰ γείνῃ διακοπή, διότι οἱ περισσότεροι Βουλευταὶ δὲν εἶναι παρόντες.

§221ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν γείνῃ διακοπή, προβάλλω ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§222ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε, κύριε Παπαδιαμαντόπουλε;

§224ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιμένω. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν Βουλευτῶν κατάλογος).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες 114. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ. Ὁ κ. Κοζάκης Τυπάλδος ἔχει τὸν λόγον.

§226Γ. ΚΟΖΑΚΗΣ ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ βῆμα μὲ φέρει ἡ ἔννοια ἑνὸς ὑψηλοῦ καὶ ἀπαραιτήτου καθήκοντος. Ὁμολογῶ ὅτι ἤμην ξένος εἰς τὸ ζήτημα, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς λεπτομερείας αὐτοῦ, ὅτε πρὸ δύο ἐτῶν περίπου ἤρχισε νὰ λαμβάνῃ τὴν ὀξύτητα, τὴν ὁποίαν ἔχει ἤδη. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας, βεβαίως δὲν ἤθελον τὸ κάμει, ὄχι μόνον διότι δὲν εἶμαι ἀρκούντως παρεσκευασμένος πρὸς τοῦτο, ἀλλὰ καὶ διότι αἱ λεπτομέρειαι αὗται ἐξετέθησαν ὁμολογουμένως μετὰ πολλῆς ἀκριβείας κατὰ τὴν μακρὰν συζήτησιν, ἡ ὁποία διεξήχθη ἐνταῦθα. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἤκουσα ἐκφερομένας ἰδέας ἀναφερομένας εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς πολιτικῆς οἰκονομίας, ἰδέας ὀρθὰς βεβαίως, ἀλλ’ ἐκ τοῦ συνόλου τῶν συζητήσεων ἐπείσθην ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα ἢ μᾶλλον τὰ ζητήματα τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν δεινὴν κρίσιν, τὴν ὁποίαν διέρχεται ὁ τόπος, ὀχυρούμενοι ὄπισθεν γενικῶν ἀρχῶν. Προκειμένου περὶ γενικῶν ἀρχῶν προσφορᾶς καὶ ζητήσεως, βεβαίως πάντες γνωρίζομεν τὰ στοιχειώδη περὶ τούτων, πλὴν διὰ τῆς ἀναγνωρίσεως τῶν ἀρχῶν καὶ μόνον αὐτῶν δὲν ἀποσοβεῖται ἡ δεινὴ κρίσις, ἥτις μαστίζει τὸν τόπον. Καὶ τὸ ζήτημα εἶναι βεβαίως πολυσύνθετον, — περὶ τούτου δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία, — ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι σαφέστατον, εἶναι τοῦτο, ὅτι μεγάλαι κρίσεις προσβάλλουσιν ὁλοκλήρους ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, μεγάλη οἰκονομικὴ ἀνισοῤῥοπία, οὕτως εἰπεῖν, ἐπεκτείνεται ἐφ’ ὅλων τῶν συμφερόντων τῆς κοινωνίας καὶ τῆς πολιτείας, εἰς τρόπον ὥστε εἴμεθα ἠναγκασμένοι ἑκόντες ἄκοντες νὰ σκεφθῶμεν περὶ μέτρων, ὅσον καὶ ἄν ταῦτα ἤθελον θεωρηθῆ προσωρινὰ ἢ ἀμφίβολα. Καὶ εὐθὺς εὑρισκόμεθα ἀπέναντι τοῦ φαινομένου τούτου, ὅτι τὸ σταφιδικὸν ζήτημα δὲν τὸ ἀντιλαμβάνονται ὅλαι αἱ σταφιδικαὶ ἐπαρχίαι τῆς Ἑλλάδος ὑπὸ τὸν αὐτὸν τρόπον. Εἰς ἄλλας ἐπαρχίας θεωρεῖται ἡ παρακράτησις ὡς μέτρον ἐπιζημιώτατον εἰς τὰ συμφέροντα τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, εἰς ἄλλας ἀπ’ ἐναντίας τὸ μέτρον τοῦτο θεωρεῖται ὡς μέσον σωτηρίας. Εἶναι βεβαίως φόβος, ὅτι μέτρα τινὰ, τὰ ὁποῖα ἤθελον ἐφαρμοσθῆ καὶ τὰ ὁποῖα ἤθελον ἱκανοποιήσει τινὰς τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ἤθελον ἐξεγείρει ἄλλας. Καὶ ὅμως εἶναι βεβαίως ἀναγκαῖον, ἵνα τὸ Κοινοβούλιον ἐκφράσῃ ὁριστικήν τινα γνώμην, οἱανδήποτε, ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Πρό τινων ἡμερῶν ἐγένετο ψηφοφορία, τῆς ὁποίας τὸ ἀποτέλεσμα κατ’ ἐμὲ ὑπῆρξεν ἀμφίβολον· ἀπεκρούσθη μὲν ἡ πρότασις τῆς παρακρατήσεως, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθημεν ἴσως νὰ σχηματίσωμεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἀπόφασις ἐκείνη τῆς Βουλῆς ἀντιπροσωπεύει πράγματι ὁλόκληρον τὸν κύκλον τῶν ἰδεῶν, τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ ἔχει ἐπὶ τοῦ τόσῳ πολυσυνθέτου τούτου ζητήματος. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, σᾶς ὁμολογῶ ὅτι ὄχι διότι προσκρούονται αἱ γενικαὶ ἀρχαὶ τῆς πολιτικῆς οἰκονομίας, αἱ ἀρχαὶ τῆς ζητήσεως καὶ τῆς προσφορᾶς, ὄχι διότι προσβάλλονται τὰ συμφέροντά τινων, ἐνῷ πρόκειται νὰ ἐξυπηρετηθῶσι τὰ συμφέροντα ἄλλων συμπολιτῶν ἡμῶν, οὐχὶ διὰ τοὺς λόγους τούτους, ἔχω ἀμφιβολίας περὶ τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως, περὶ τῆς ἀρχῆς αὐτῆς, ἥτις τόσον συνεζητήθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἀλλ’ ὁμολογῶ ὅτι ἐξ ὅλων τῶν ποικίλων θεωριῶν, ἐξ ὅλων τῶν ἀφθόνων πληροφοριῶν, αἵτινες παρεσχέθησαν κατὰ τὴν συζήτησιν ταύτην, οὐδαμῶς ἠδυνήθην νὰ πεισθῶ, ὅτι ἡ παρακράτησις, ἐφαρμοζομένη ἁπλῶς, οὕτως εἰπεῖν, δύναται νὰ ἐπιφέρῃ ἀποτελέσματα ἀσφαλῆ πρὸς ἀνακούφισιν ἐκείνων, οἵτινες ζητοῦσιν αὐτήν. Ὁμολογῶ ὅτι μετὰ μεγίστης προσοχῆς ἤκουσα τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, καὶ ἀφοῦ ἀπέκρουσα ἐντελῶς καὶ τὰς ἰδέας τὰς γενικὰς καὶ τὰς γενικὰς ἀρχὰς, καὶ τὴν ἰδέαν τῆς ζημίας, ἡ ὁποία τυχὸν ἠδύνατο νὰ ἐπέλθῃ εἰς τοὺς μὴ στέργοντας εἰς τὴν παρακράτησιν, λέγω ὅτι, χωρὶς νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν ταύτας, μοὶ ἔμεινε μεγίστη ἀμφιβολία, ἐὰν ἐκ τοῦ μέτρου τούτου ἠδύνατο νὰ προκύψῃ ἔστω καὶ προσωρινὴ ἀνακούφισις. Διότι τὰ ζητήματα τῆς ζητήσεως καὶ τῆς προσφορᾶς δύνανται νὰ παρουσιάσουν ποικίλας διακυμάνσεις καὶ ἀλλοιώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐντελῶς νὰ ἀναιρέσωσι τὸ ἐπιζητούμενον ἀποτέλεσμα. Καὶ δυνάμεθα νὰ εὑρεθῶμεν ἀπέναντι τοῦ φαινομένου τούτου, καὶ μετὰ τὴν παρακράτησιν ὁ καρπὸς νὰ μείνῃ εἰς τὰς τιμὰς, εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκεται σήμερον. Τοῦτο δὲ ἤθελεν ἐντείνει τὴν ἀπελπισίαν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Ἡ ἀποτυχία τοῦ μέτρου τούτου, εἰς τὸ ὁποῖον ἀπεδόθη παράδοξος σημασία, ἤθελε ῥίψει τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους εἰς κατάστασιν ἠθικὴν δεινοτέραν, οὕτως εἰπεῖν, ἐκείνης, εἰς ἣν εὑρίσκονται σήμερον καὶ εἶπον ἠθικήν, διότι κατ’ ἐμὲ ἓν μέρος τοῦ ζητήματος τούτου δὲν εἶναι σήμερον οἰκονομικὸν, ἀλλὰ τολμῶ νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι καὶ ψυχολογικόν. Σήμερον τὰ τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας, μᾶς πείθουσιν ὅτι ἐσχηματίσθησαν πεποιθήσεις τινὲς ἀληθῶς ἥκιστα ἐμπορικαὶ, πεποιθήσεις παράδοξοι, αἱ ὁποῖαι εἰς ἄλλην ἐποχὴν ἤθελον θεωρηθῆ ὡς θεόπνευστοι εἰσηγήσεις. Διότι ποίαν ἔχομεν πεῖραν θετικὴν περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ μέτρου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον μετὰ τόσου πείσματος συνεζητήθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ μετὰ τόσου πείσματος ἀπεῤῥίφθη; Νομίζω ὅτι οὐδεμίαν ἔχομεν πεῖραν. Διότι καλῶς γνωρίζομεν πάντες, ὅτι, ἐὰν ἡ ποσότης τοῦ καρποῦ ἐλαττωθῇ, ἡ τιμὴ θὰ αὐξήσῃ ἀλλ’ ὅπως ἐῤῥήθη ἐνταῦθα παρά τινων τῶν ἀγορευσάντων, δὲν δυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν, ἐὰν ἡ ἐλάττωσις αὕτη τοῦ καρποῦ θὰ ἐπιφέρῃ τὴν ζήτησιν αὐτοῦ. Ἀφοῦ δὲν βλέπομεν νὰ ζητῆται σήμερον μὲ τιμὰς κατωτέρας, διατὶ πιστεύουσί τινες μετὰ τόσης πεποιθήσεως, ὅτι ἐλαττουμένης τῆς ποσότητος, θὰ ἐπέλθῃ ζήτησις;

§227ΒΟΤΣΗΣ. Ἐὰν ἀφαιρεθῇ ἓν μέρος, δὲν θὰ ὑπερτιμᾶται τὸ ὑπόλοιπον;

§228Γ. ΚΟΖΑΚΗΣ ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Ὄχι· διότι ἀφαιρουμένου τοῦ μέρους, θὰ αὐξήσῃ ἴσως ἡ τιμή. Τοῦτο ὅμως δὲν θὰ γείνῃ εὐθύς, ὡς ἡ εἴδησις τῆς παρακρατήσεως καταστῇ γνωστή.

§229ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀμέσως.

§230Γ. ΚΟΖΑΚΗΣ ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Εἰς τοῦτο ἀκριβῶς διστάζω· τὸ ἐπ’ ἐμοί, πιστεύω ὅτι τὸ τοιοῦτον δύναται νὰ συμβῇ, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀσφαλὲς ὅτι θὰ συμβῇ, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀκριβῶς ὑπάρχουσι τοιαῦται ἀμφιβολίαι, ἐπειδὴ δυνατὸν εἶναι καὶ νὰ συμβῇ τοῦτο, τὸ ἐπ’ ἐμοί, δὲν ἐδίστασα νὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως καὶ θὰ ψηφίσω καὶ αὖθις, ἐὰν τυχὸν παρουσιασθῇ τὸ ζήτημα ὑπὲρ αὐτῆς, χωρὶς νὰ ἔχω τὴν ἐμπορικὴν, οὕτως εἰπεῖν, πεποίθησιν, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἐπέλθῃ. Τοῦτο θέλω νὰ εἴπω, διότι ἀγορεύων τὴν στιγμὴν ταύτην παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ὑπερψηφίσῃ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἡ πεποίθησίς μου, τὴν ὁποίαν θέλω νὰ μεταδώσω, εἶναι, ὅτι ἀπέναντι τῆς δεινῆς κρίσεως, ἥτις μαστίζει τὸν τόπον, ἀπέναντι τῶν ἐλπίδων, αἵτινες μένουσιν, ὠφέλιμον εἶναι νὰ ψηφίσωμεν τοιοῦτο μέτρον, ἔστω καὶ ἂν ἔχωμεν τὰς ἀμφιβολίας, αἵτινες ἐξεφράσθησαν καὶ ἀνεπτύχθησαν ἐνταῦθα, αἱ ὁποῖαι ἀμφιβολίαι δὲν εἶναι λόγος, ὅπως καταψηφίσωμεν κατὰ τοῦ μέτρου τούτου, τὸ ὁποῖον ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ φέρῃ ἠθικὴν ἀνακούφισιν εἰς τὸν τόπον. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι πράγματι δὲν ἔχω ποσῶς τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι ὀρθὸν, δὲν διστάζω ὅμως νὰ τὸ συμβουλεύσω, δὲν διστάζω νὰ τὸ ψηφίσω. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, εὑρισκόμεθα ἤδη ἀπέναντι νομοσχεδίου φύσεως ἄλλης. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἀφορᾷ εἰς τὸν τρόπον τῆς φορολογίας, καὶ ἂν ἠδυνάμην νὰ ἔχω δισταγμόν τινα περὶ τοῦ ἀποτελέσματος τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρακτικὸν αὐτοῦ ἀποτέλεσμα, τὴν ἐλαχίστην ἀμφιβολίαν δὲν δύναμαι νὰ ἔχω, ὅτι πᾶν μέτρον λαμβανόμενον πρὸς ἀνακούφισιν τῶν φορολογουμένων σταφιδοπαραγωγῶν εἶναι μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Βουλήν. Δυνάμεθα νὰ ἀμφιβάλλωμεν περὶ τῆς ἐπιτυχίας τῆς παρακρατήσεως, καίτοι διὰ λόγους τοὺς ὁποίους σᾶς εἶπον, ἀδιστάκτως φρονῶ, ὅτι ἔπρεπε νὰ ψηφισθῇ, πλὴν δὲν δυνάμεθα δι’ οὐδένα λόγον νὰ ἀμφιβάλλωμεν, ὅτι ἡ φορολογία εἰς εἶδος, ὁποίαν προτείνει τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Βαλσαμάκη, εἶναι μεγίστη ἀνακούφισις διὰ τὴν σταφιδοπαραγωγήν. Πράγματι, ὅταν ἤκουσα τὰς ἐπανειλημμένας ἀγορεύσεις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Πετιμεζᾶ περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, σᾶς ὁμολογῶ ὅτι οὐδενὸς ῥήτορος τὰ ἐπιχειρήματα τόσον μὲ ἔπεισαν, ὅσον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἤκουσα παρ’ αὐτοῦ. Θεωρῶ καὶ ἐγὼ, ὅτι εἶναι δεινὸν, ὅτι εἶναι σκληρὸν, —δὲν θέλω νὰ εἴπω ἄδικον— νὰ ἐπιβάλληται ἡ Πολιτεία ἐν ὅλῃ αὐτῆς τῇ δυνάμει πρὸς πολίτας, οἱ ὁποῖοι ἀδυνατοῦσι νὰ ἐκπληρώσωσι τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῶν, καὶ ἐκ τῆς ἀρχῆς αὐτῆς ἀναχωρῶν, ὁλοψύχως συντάσσομαι πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἤδη συζητεῖται, διότι ἐν μέρει πραγματοποιεῖ τὴν ἀρχὴν ταύτην τῆς ἀνακουφίσεως τοῦ φορολογουμένου σταφιδοπαραγωγοῦ, καθόσον ἡ ἀνακούφισις αὕτη ὄχι μόνον ἐπιβάλλεται ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων, διότι εἶναι ἴσως ἀμφίβολον, ἐὰν εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας τὰς μαστιζομένας ὑπὸ τῆς παρούσης κρίσεως δυνηθῇ ἡ Πολιτεία νὰ εἰσπράξῃ καὶ τὸ ἥμισυ τοῦ φόρου, ἀλλ’ ἐπιβάλλεται καὶ δι’ ἄλλον λόγον, ὅτι ἡ Πολιτεία δὲν πρέπει νὰ ἐξαντλήσῃ τὸν σταφιδοπαραγωγὸν, ἀπ’ ἐναντίας καθῆκον ἔχει, ὅσον εἶναι δυνατὸν, νὰ προστατεύσῃ τὰς παραγωγικὰς δυνάμεις του, ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνακουφίσῃ αὐτὸν, διότι διὰ τοιούτου μέτρου ἀνακουφιστικοῦ θέλει συντηρήσει σπουδαιότατον ἐθνικὸν πλοῦτον, θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν σταφιδοπαραγωγὸν νὰ καλλιεργήσῃ, νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰς στοιχειωδεστάτας, οὕτως εἰπεῖν, ἀνάγκας αὐτοῦ, καὶ ὡς γεωργοῦ καὶ ὡς οἰκογενειάρχου, ἐνῷ, ἐὰν θελήσῃ νὰ ἐξασκήσῃ τὰ δικαιώματα αὐτῆς ἡ Πολιτεία, ἐν μέσῳ τοιαύτης δεινῆς κρίσεως, τὸ ὀλιγώτερον κακὸν, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἐπιφέρῃ, θὰ ἦναι ἡ καταστροφὴ τῶν πληθυσμῶν τούτων, καὶ ἑπομένως καὶ αὐτὴ ἡ Πολιτεία θὰ ἴδῃ εἰς τὸν προϋπολογισμόν της τὰς συνεπείας τοιαύτης καταστροφῆς. Ἀλλ’ ἡ κοινωνία, τὸ ἔθνος θέλουσιν ἀκόμη περισσότερον αἰσθανθῆ αὐτὰς τὰς συνεπείας. Δὲν δυνάμεθα νὰ κηρύξωμεν, οὕτως εἰπεῖν, ὅτι ἀδιαφοροῦμεν πρὸς τὴν δεινὴν κρίσιν, ἥτις συγκλονίζει τὸ Κράτος σήμερον, δὲν δυνάμεθα διὰ γενικῶν τινων θεωριῶν νὰ ἀποκρούσωμεν τὰς ἐλπίδας, τὰς ὁποίας οἱ συμπολῖται ἡμῶν, οἱ πάσχοντες, στηρίζουσιν ἐπὶ τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας, οὔτε εἶναι ἀληθὲς, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις παντοῦ καὶ πάντοτε ἀφῆκαν τὰ πράγματα εἰς τὴν τύχην των. Ἀπ’ ἐναντίας καὶ ἐνταῦθα ἐπανειλημμένως ἐξετέθη, ὅτι πολλάκις ἐλήφθησαν μέτρα, τῶν ὁποίων κατ’ ἀρχὰς ἡ δικαιοσύνη ἠμφισβητήθη, καὶ ὅμως ἐλήφθησαν παρὰ τῶν μᾶλλον πεπολιτισμένων Κρατῶν ἕνεκα δημοσίας ἀνάγκης. Βεβαίως δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, διότι, ὡς εἶπον, αἱ λεπτομέρειαι αὗται ἐζητήθησαν μετὰ τῆς μεγαλειτέρας ἀκριβείας· γνωρίζομεν ἀκριβῶς οἱ Βουλευταὶ πάντα τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ ῥηθέντα ἐπὶ τῶν διαφόρων ζητημάτων τῶν ἀφορώντων εἰς τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, πλὴν ὁμολογῶ, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶ νὰ ἐξηγήσω τὴν ἀπόῤῥιψιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ἐὰν ἠδυνήθην, καίτοι δὲν συνεμερίσθην τὴν ἰδέαν ἐκείνων οἵτινες ἀπέκρουσαν τὴν παρακράτησιν, ἐὰν ἠδυνήθην νὰ ἐννοήσω λόγους τινὰς θεωρητικοὺς καὶ πρακτικοὺς, δι’ οὓς ἀπέκρουσαν τὴν παρακράτησιν, — καὶ λέγω πρακτικοὺς, διότι μεταξὺ ἄλλων ἐῤῥήθη καὶ τοῦτο, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἔχῃ ὑπόστασιν, ὅτι τεχνητὴ καὶ, οὕτως εἰπεῖν, βιαία ἀνύψωσις τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος διὰ τῆς παρακρατήσεως δύναται νὰ ζημιώσῃ τὸ μέγα ζήτημα τῆς διαδόσεως τοῦ σταφιδοκάρπου εἰς τὴν Ῥωσσίαν, — ἐὰν λέγω, τοιαῦται βλέψεις θεωρητικαὶ καὶ πρακτικαὶ δύνανται νὰ ἐξηγήσωσι τὸν δισταγμὸν, ὅστις ἐφάνη εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ψηφοφορίαν ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς παρακρατήσεως, ὁμολογῶ ὅτι θὰ μοὶ ἦναι ἀδύνατον ἐντελῶς νὰ ἐννοήσω, — σᾶς τὸ ὁμολογῶ, Κύριοι, σᾶς ζητῶ τὴν ἄδειαν νὰ τὸ ἐκφράσω, — δὲν θὰ δυνηθῶ νὰ ἐξηγήσω τὴν ἔννοιαν τῆς ψήφου ἐκείνων, οἵτινες θὰ ἀρνηθοῦν τὴν ἀνακούφισιν ταύτην τὴν φορολογικὴν εἰς τοὺς μαστιζομένους ὑπὸ τῆς παρούσης κρίσεως σταφιδοπαραγωγούς. Ἀπολύτως θὰ μοὶ ἦναι ἀδύνατον νὰ τὸ ἐννοήσω. Πιστεύω ὅτι ὑπὸ τὴν μορφὴν ταύτην δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία τις ἐπὶ πάσης παρομοίας περιστάσεως. Ὑποθέτω ὅτι θεομηνία τις ἤθελε προσβάλει προϊόντα ἄλλα, ὑποθέτω ὅτι περιστάσεις δυσμενεῖς ἤθελον παρακωλύσει τὴν κανονικὴν ἀνάπτυξιν καὶ ἐργασίαν ὡρισμένων βιομηχανιῶν, καὶ οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν διστάζω νὰ εἴπω, ὅτι εἰς τοιαύτην περίστασιν ἡ Πολιτεία, ἡ Κυβέρνησις, ἡ Βουλὴ καθῆκον ἔχει νὰ ἔλθῃ εἰς ἀντίληψιν τῶν πασχόντων· καὶ ποία ἄλλη μεγαλειτέρα ἀντίληψις δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀπὸ ἐκείνην τῆς ἐλαττώσεως τῆς φορολογίας; Εὑρισκόμεθα βεβαίως εἰς περιστάσεις ἐκτάκτους, εὑρισκόμεθα ἐντὸς τῶν ἐνεργειῶν τῶν διαπραγματεύσεων μετὰ τῶν πιστωτῶν ἡμῶν, καὶ ὅμως, ὅταν ἐν εἰλικρινείᾳ, ὅταν ἐν μέτρῳ ληφθῇ πρόνοιά τις ὑπὲρ ὡρισμένης τάξεως παραγωγικῆς εἴτε γεωργῶν εἴτε βιομηχάνων, οὐδεὶς δύναται νὰ κατακρίνῃ τὴν Πολιτείαν διὰ τοῦτο. Καὶ ἐδῶ τί ζητεῖ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; Ζητεῖ ἁπλῶς νὰ ἀνακουφίσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι βεβαίως δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰς πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλάς των, οἱ ὁποῖοι βεβαίως δὲν θὰ πληρώσουν ὁλόκληρον αὐτὸν τὸν φόρον, ὁ ὁποῖος θὰ ζητηθῇ παρ’ αὐτῶν, καὶ, ὡς εἶπον πρὸ ὀλίγου, λίαν εὐτυχεῖς θὰ ᾖναι, ἐὰν θὰ δυνηθοῦν νὰ πληρώσουν ἐκεῖνο τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ νομοσχέδιον πρόκειται νὰ καταβληθῇ εἰς χρήματα, ἑπομένως κατ’ οὐσίαν τὸ Δημόσιον δὲν κάμνει καμμίαν πραγματικὴν θυσίαν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὀρθῶς παρατηρήθη ὅτι ἐπανερχόμεθα ἐν μέρει εἰς τὴν θεωρίαν τῆς παρακρατήσεως, ἀλλὰ τόσῳ τὸ καλλίτερον, ἐπανερχόμεθα ὅμως διὰ τρόπου, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ νομιμώτατος. Τίποτε νομιμώτερον δὲν ὑπάρχει σήμερον, παρὰ ἡ ἀπαλλαγὴ, ἡ ἀνακούφισις τῶν τοσοῦτον πιεζομένων γεωργῶν, τῶν παραγόντων τὴν σταφίδα. Διὰ ταῦτα, Κύριοι, ἔλαβον τὸν λόγον, ὅπως εἴπω τὰς ὀλίγας ταύτας λέξεις, ὅπως ἐπὶ τοσοῦτον σοβαροῦ ζητήματος δικαιολογήσω τὴν ψῆφόν μου, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔδωσα ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, καίτοι ἐδίσταζον καὶ διστάζω ἀκόμη σήμερον περὶ τῶν ἀμέσων ἀποτελεσμάτων τοῦ μέτρου τούτου, καὶ ἵνα δικαιολογήσω τὴν ψῆφον, τὴν ὁποίαν δίδω σήμερον, τὴν ὁποίαν θεωρῶ ὡς ἐνδεδειγμένην ὑπὸ τῶν πραγμάτων, διότι, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα δὲν μεταβληθῶσι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, πάντως ὅμως θέλομεν προσφέρει τὴν μεγίστην ταύτην ὑπηρεσίαν πρὸς τοὺς πάσχοντας πληθυσμοὺς, ἀνακουφίζοντες αὐτοὺς ἀπὸ τὰ βάρη πρὸς τὴν Πολιτείαν.

§231ΣΙΝΑΝΙΩΤΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναγνώσω τι σχετικὸν πρὸς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν, διότι ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Βότσης.

§233ΣΙΝΑΝΙΩΤΗΣ. Τότε παρακαλῶ τὸν κ. Βότσην νὰ τὸ ἀναγνώσῃ.

§234ΒΟΤΣΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§235Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Συζητοῦμεν, Κύριοι, ἐπὶ προτάσεως νόμου, τὴν ὁποίαν προέτεινεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κραναίας. Εἴχομεν συζητήσει τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα ὡσαύτως ἐπὶ προτάσεως νόμου, τὴν ὁποίαν εἶχον προβάλει διάφοροι συνάδελφοι ἡμῶν ἐν τῇ Βουλῇ. Καὶ ἡ πρότασις ἐκείνη καὶ ἡ σήμερον συζητουμένη προέρχονται ἐκ τῆς βουλευτικῆς πρωτοβουλίας. Ἀλλὰ διατὶ, ἐνῷ πρόκειται περὶ συμφερόντων τοσοῦτον μεγάλων, ὁποῖον ἀληθῶς εἶναι τὸ συμφέρον τῆς συντηρήσεως τῆς παραγωγῆς τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ τῆς ἐμπορίας αὐτοῦ, διατὶ, λέγω, ἀφίνεται εἰς τὴν βουλευτικὴν πρωτοβουλίαν ἡ πρότασις τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα κρίνονται ὡς λυσιτελῆ, ὡς συντελοῦντα εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ προϊόντος, εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῶν παραγωγῶν, εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς ἐμπορίας; Διατὶ δὲν ἔχετε σαφεῖς γνώμας, εἶπόν τινες, καὶ δὲν ὑποβάλλετε ὑμεῖς, οἱ ἐν τῇ Κυβερνήσει, πρατάσεις ῥητάς; Καὶ δὲν προεβλήθη μὲν τοιοῦτον ἐρώτημα καθαρῶς, προεβλήθη ὅμως κατὰ τρόπον οὐχὶ καθαρὸν καὶ εὐκρινῆ. Ἡμεῖς δὲν διστάζομεν νὰ εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν. Δὲν προεβάλομεν πρότασίν τινα, διότι οὐδὲν εἴχομεν ἐξεύρει μέτρον, τὸ ὁποῖον ἠδυνάμεθα πεποιθότως καὶ εὐπρεπῶς νὰ προτείνωμεν. Δὲν ἠδυνήθημεν νὰ ἐξεύρωμεν, βασανίζοντες τὰ πράγματα, μέτρον, τὸ ὁποῖον νὰ ἠδυνάμεθα πεποιθότως νὰ προβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ προβάλλοντες νὰ ζητήσωμεν παρὰ τῆς Βουλῆς νὰ ἐπιψηφίσῃ αὐτὸ, οὐδὲ νὰ ἐνισχύσωμεν εἰς τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς, οἵτινες ἔμελλον νὰ δώσωσι τὴν ψῆφόν των, τὴν πεποίθησιν ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο ἤθελε πράγματι ὠφελήσει τὴν παραγωγὴν ἢ τὴν ἐμπορίαν τοῦ πολυτίμου τούτου προϊόντος. Ἐὰν εἴχομεν ἐξεύρῃ μέτρον τοιοῦτον, βεβαίως καθῆκον εἴχομεν νὰ τὸ προβάλωμεν, διότι ἡ πρότασις τῶν νόμων, ὅταν προέρχηται ἀπὸ τοὺς ἐν τῇ Κυβερνήσει, προέρχεται πληρεστέρα ἢ ὅσον τυγχάνει ὅταν προέρχηται ἀπὸ τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς, διότι οἱ ἐν τῇ Κυβερνήσει ἔχουσιν ἐν τοῖς ἀρχείοις αὐτῶν καὶ στατιστικὰς πληροφορίας, καὶ πλεῖστα ἄλλα στοιχεῖα, διὰ τῶν ὁποίων δύνανται νὰ καταρτίσωσι πληρέστερα καὶ σκοπιμώτερα τὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα προβάλλουσιν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡμεῖς δὲν εἴχομεν κανὲν μέτρον ἐξεύρῃ, οὔτε εἴχομεν σχηματίσει πεποίθησιν περὶ τῆς χρησιμότητος ἢ τῆς λυσιτελείας τούτου ἢ ἐκείνου τοῦ μέτρου, διατελέσαμεν καὶ κατὰ τὴν προγενεστέραν συζήτησιν μὲ ἐσταυρωμένας τὰς χεῖρας, καὶ κατ’ αὐτὴν ἀκόμη ἐν ἀπραξίᾳ, ἐπιφυλασσόμενοι νὰ ἐκπληρώσωμεν τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχουσιν οἱ συνταγματικοὶ Ὑπουργοὶ, ὅταν προβάλλωνται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ συζητῶνται ὑπὸ τῶν κ. κ. Βουλευτῶν νομοθετήματα. Ὅταν τὰ νομοθετήματα, τὰ συζητούμενα ἐν τῇ Βουλῇ, προέρχωνται ἀπὸ τῆς βουλευτικῆς πρωτοβουλίας, οἱ Ὑπουργοὶ ὀφείλουσι ν’ ἀκολουθῶσι τὰς συζητήσεις, καὶ ἂν μὲν ἔχωσιν αὐτοὶ ἰδίας γνώμας, νὰ προβάλλωσιν αὐτὰς πρὸς συμπλήρωσιν τῶν νομοσχεδίων, ἐὰν δὲ νομίζωσιν ὅτι αἱ διατάξεις αἱ περιλαμβανόμεναι ἐν τοῖς προταθεῖσιν ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν νομοσχεδίοις δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε συμφέρον εἰς τὸ Κράτος νὰ κυρωθῶσι καὶ νὰ καταχωρισθῶσιν ἐν τῷ νόμῳ, χρεωστοῦσιν οἱ Ὑπουργοὶ νὰ φωτίζωσιν ἐγκαίρως τὴν Βουλήν, ἵνα ἐξετάζουσα καὶ βασανίζουσα καὶ συζητοῦσα τὰ ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν προτεινόμενα νομοσχέδια, μὴ νομοθετήσῃ ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἀναγράφει ἡ ὑπὸ τῶν κυρίων Βουλευτῶν προταθεῖσα πρότασις· διότι θέλει μετ’ ὀλίγον ἐλθεῖ ὁ χρόνος, καθ’ ὃν ὡς συνταγματικοὶ Ὑπουργοὶ θὰ κρίνωσιν, ἂν πρέπῃ ἢ δὲν πρέπῃ νὰ ὑποβάλωσι τὸ νομοθέτημα εἰς τὴν κύρωσιν τοῦ Βασιλέως. Ἡμεῖς διετελέσαμεν σιωπῶντες, ἀλλὰ προσέχομεν εἰς τὰς συζητήσεις καὶ τὰς σήμερον καὶ τὰς προλαβόντως γενομένας, ἐπιφυλασσόμενοι νὰ ἐκφέρωμεν ἐν καιρῷ τὴν γνώμην ἡμῶν. Ἀδιαφορῶ τί θέλουσι τηλεγραφήσει περὶ ἡμῶν καὶ τὴν ἑσπέραν ταύτην εἰς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας οἱ ἐκμεταλλευόμενοι τὴν δυστυχίαν τῆς χώρας, διότι δὲν στερούμεθα τοῦ ἀναγκαίου ψυχικοῦ σθένους νὰ ὑποστηρίξωμεν τὰς γνώμας ἡμῶν, διότι ὅσα φρονοῦμεν τὰ φρονοῦμεν εἰλικρινῶς, καὶ ἐνδέχεται μὲν νὰ σφάλλωμεν κατὰ τὰς σκέψεις ἡμῶν, ἀλλ’ ὅσα λέγομεν, λέγομεν μετ’ εἰλικρινείας, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐπιβάλλει τὸ πρὸς τὴν πατρίδα καθῆκον ἡμῶν (χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ὅταν πρόκειται συζήτησις ζητήματος τοσοῦτον μεγάλου, οἷον τὸ ζήτημα τὸ ἀφορῶν τὴν τύχην πολυτίμου προϊόντος, τοῦ ὁποίου ἡ τύχη ἐπηρεάζει καὶ τῶν ἰδιωτῶν ἐν μέρει καὶ τὰ τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ Δημοσίου ἐν γένει τὰ συμφέροντα, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι μόνον ἄτοπον, ἀλλὰ ὅτι εἶναι ἄξιον κατακρίσεως νὰ ἀναμιγνύωνται συμφέροντα ἰδιοτελῆ κατὰ τὴν συζήτησιν, καὶ νὰ ζητῆται ἡ τροπὴ αὐτῆς πρὸς τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν σκοπόν. Τὴν τακτικὴν ταύτην οὐδέποτε ἠκολουθήσαμεν, πολλῷ δὲ ὀλιγώτερον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀκολουθήσω ἐν τῇ Κυβερνήσει τυγχάνων νῦν, μετὰ τὴν τοσοῦτον ἐκδηλωθεῖσαν πρὸς ἡμᾶς ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ. Ὅσῳ δὲ μείζων ἦτο ἡ ἐμπιστοσύνη αὕτη, τοσούτῳ βαρυτέρα καὶ πληρεστέρα εἶναι ἡ συνείδησις τοῦ καθήκοντος πρὸς τὴν πατρίδα καὶ πρὸς τὰ συμφέροντα αὐτῆς· Ἠθέλομεν δὲ παρορᾷ τὸ καθῆκον ἡμῶν, ἐὰν ἐχαριζόμεθα πρὸς τοῦτον ἢ ἐκεῖνον, ἢ ἂν δὲν ἐδηλοῦμεν τὸ ἡμέτερον φρόνημα. Καὶ μᾶς εἶπον ὅτι δὲν ἔχομεν σαφῆ γνώμην, ἐνῷ ῥητῶς διεκηρύξαμεν, ὅτι δὲν προβάλλομεν νομοθέτημα, διότι δὲν ἔχομεν θετικὴν γνώμην ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Ἐὰν εἴχομεν σαφῆ γνώμην καὶ ἀπεκρύπτομεν τὴν γνώμην ἡμῶν ταύτην, ὑπέχομεν ἀληθῆ εὐθύνην· ὅταν ὅμως δημοσία λέγωμεν, ὅτι τὰ ζητήματα εἶναι τόσον πολύπλοκα καὶ σοβαρὰ, καὶ τόσον ἀκροσφαλῆ, ὅτι πᾶσαι αἱ γενόμεναι μελέται δὲν διεφώτισαν τὴν συζήτησιν περὶ τοῦ τί δέον γενέσθαι, ὅταν βλέπωμεν ὅτι αὐτοὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἐρίζουσι καὶ διχογνωμοῦσι περὶ τῶν μελετῶν, πῶς δυνάμεθα νὰ προβάλωμεν ἡμεῖς γνώμην, περὶ τῆς ὁποίας δὲν ἔχομεν πλήρη πεποίθησιν; Καὶ τὴν στάσιν ἡμῶν ταύτην ἐζήτησαν νὰ ἑρμηνεύσωσι πολυτρόπως, καὶ μεταξὺ ἄλλων νὰ μᾶς ἐγκαλέσωσιν ὅτι συντελοῦμεν εἰς τὴν διακωμώδησιν τῆς νομοθετικῆς λειτουργίας, καὶ ὅτι μάλιστα αἱ ἐπὶ τῆς παρακρατήσεως ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς ἐγένοντο διότι αἱ ἐπὶ ταύτης γνῶμαι ἡμῶν ἐπηρέασαν αὐτὴν καὶ ἤγαγον εἰς τὴν μὴ ἀποδοχὴν τῆς παρακρατήσεως. Εἴμεθα ὑπέρτεροι τοιούτων αἰτιάσεων, καὶ ἂν μνημονεύωμεν αὐτῶν, τὸ πράττομεν διὰ νὰ ἀναγράψωμεν ὅτι καὶ τοιαῦτα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Κεφαλληνίας, δὲν περιεῖχε πρότασιν, οἵα ἦτο ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν προέβαλον ἕτεροι ἀξιότιμοι Βουλευταὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα, καὶ ἥτις ἀπεῤῥίφθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἐκεῖνο τὸ νομοσχέδιον ἦτο εὐκρινῶς συντεταγμένον, καὶ μίαν μόνον περιεῖχε κυριωτάτην διάταξιν, ἕνα μόνον προέθετο κύριον σκοπὸν, τὴν παρακράτησιν ποσοῦ ὡρισμένου ἐκ τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς τῆς σταφίδος, ὅπως ἐλαττωθῇ τὸ πρὸς ἐμπορίαν παραδοθησόμενον ποσὸν, ἐξισωθῇ δ’ οὕτως αὐτὸ πρὸς τὴν ζήτησιν, ἡ ὁποία ὑποτίθεται ὅτι θέλει παρουσιασθῆ. Ἡ Βουλὴ δι’ ἰσοψηφίας δὲν ἐνέκρινε τὸ προταθὲν ἐκεῖνο μέτρον. Δὲν σκοπῶ νὰ φέρω γνώμην ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως ταύτης· ἀλλ’ ἡ ἀπόφασις ἐκείνη παρακωλύει τὴν Βουλὴν ἀπὸ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Κραναίας; Δὲν φρονῶ τοῦτο. Τὸ ἄρθρον 25 τοῦ Συντάγματος διατάσσει ἀληθῶς, ὅτι, ἐὰν ἀποῤῥιφθῇ ὑπὸ μιᾶς τῶν δύο νομοθετικῶν ἐξουσιῶν πρότασις νόμου, αὕτη δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἰσαχθῇ κατὰ τὴν αὐτὴν σύνοδον· ἀλλὰ τὸ ἀποῤῥιφθὲν ἦτο νομοσχέδιον διατάσσον παρακράτησιν ἀκεραίαν καὶ ἁπλῆν, τὸ δ’ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον ἀναγράφει τὴν μεταβολὴν τῆς κρατούσης φορολογίας κατὰ τὸ ἥμισυ ἀντὶ χρημάτων εἰς εἶδος, τὸ ὁποῖον θέλει περιέλθει εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Κράτους, διὰ τῆς ἀφαιρέσεως δ’ αὐτοῦ θέλει ἐλαττωθῇ τὸ εἰς ἐμπορίαν παραδοθησόμενον ποσὸν τοῦ σταφιδοκάρπου. Ὅθεν οὐδὲν εὑρίσκω κώλυμα νὰ ἐπιλάβηται ἡ Βουλὴ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ὀρθῶς ἐποιήσατο, ἐπιληφθεῖσα αὐτῆς, καὶ ὀρθῶς θέλει φέρῃ τὴν ψῆφον αὐτῆς ἐπὶ τούτου. Τὸ νομοσχέδιον περιέχει δύο διατάξεις· ἡ μὲν εἶναι, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ὁ πληρωνόμενος ἐπὶ τῆς σταφίδος φόρος θέλει πληρωθῇ κατὰ τὸ ἥμισυ εἰς χρήματα καὶ κατὰ τὸ ἥμισυ εἰς εἶδος. Λυποῦμαι διότι δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ ἀποδεχθῶ τὴν μεταβολὴν ταύτην τῆς φορολογίας τῆς σταφίδος, ἂν καὶ κατ’ ἄλλην σύνοδον ἐδήλωσα εἰς τὴν Βουλὴν ῥητῶς, ὅτι τὸν ἐπὶ τῆς σταφίδος φόρον κρίνω καὶ ἄδικον καὶ βαρύν· δὲν δύναμαι ὅμως νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ στέρξῃ νὰ ἀποδεχθῇ πρότασιν ἀφορῶσαν εἰς μείωσιν τοῦ φόρου τούτου, διότι αἱ οἰκονομικαὶ περιστάσεις τοῦ Κράτους εἶναι τοιαῦται. Ἀλλὰ, λέγουσι, καθ’ ὃν χρόνον πρόκειται νὰ καταστραφῇ ἡ ἐφετεινὴ συγκομιδὴ τοῦ σταφιδοκάρπου, πρόκειται νὰ σώσητε τὸ ποσὸν τοῦ φόρου, ὃ ἀνεγράφη ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, δὲν συλλογίζεσθε ὅτι δὲν θέλετε εἰσπράξει τὸ ποσὸν τοῦτο, ἂν δὲν στέρξητε εἰς τὴν ἀποδοχὴν τῆς προτεινομένης ταύτης ὑπὸ τοῦ κ. ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ φορολογικῆς μεταβολῆς; Πάντα ταῦτα εἶναι ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ προβάλλωνται. Ἀλλὰ καθ’ ὃν χρόνον διατελοῦμεν ἐν πτωχεύσει, καὶ καθ’ ὃν χρόνον δὲν συνετελέσθη ἔτι ὁ κανονισμὸς τῶν πρὸς τοὺς δανειστὰς τοῦ Κράτους σχέσεων αὐτοῦ, δὲν διατρέχομεν τὸν κίνδυνον ὅτι καταδολιευόμεθα τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν δανειστῶν, ἐὰν ἀποδεχθῶμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Κραναίας; Κατὰ σημείωσιν τὴν ὁποίαν ἔχω πρόχειρον, κατὰ τὴν φορολογικὴν περίοδον τὴν ἀρχομένην ἀπὸ τῆς 16 Αὐγούστου 1893 καὶ λήγουσαν τῇ 15 Αὐγούστου 1894 εἰσεπράχθησαν ἐν μὲν τοῖς τελωνείοις διὰ τῶν ὁποίων ἐξάγεται σταφιδόκαρπος τῶν ἐπαρχιῶν Καλαμῶν, Μεσσήνης, Πυλίας, Ὀλυμπίας καὶ Ἠλείας, ἐκ τοῦ προσδιωρισμένου φόρου τῶν δραχμῶν 16 καὶ 50 λεπτῶν κατὰ χιλιάδα, δραχ. 2,680,027, ἐν δὲ τοῖς τελωνείοις, δι’ ὧν ἐξάγεται ὁ σταφιδόκαρπος τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, ἐφ’ οὗ ὁ εἰσπραττόμενος φόρος συνίσταται εἰς δραχ. 19 κατὰ χιλιάδα, εἰσεπράχθησαν δραχ. 2,313,342, οὕτω δὲ ἀμφότερα ταῦτα τὰ ποσὰ συγκεφαλαιοῦνται εἰς δραχ. 4,993,369· ἐὰν δὲ εἰς ταῦτα προσθέσωμεν καὶ τὸ ἔσοδον, τὸ ὁποῖον εἰσήχθη εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον διὰ τῶν τελωνείων τῆς Ἑπτανήσου κατὰ τὴν φορολογικὴν ταύτην περίοδον, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται ἐπὶ 43,229,056 λιτρῶν ἐξαχθεισῶν εἰς δραχ. 844,155.37, τὸ ἐκ τοῦ φόρου τῆς σταφίδος εἰσαχθὲν εἰς τὸ ταμεῖον ποσὸν κατὰ τὴν εἰρημένην φορολογικὴν περίοδον ἀνῆλθεν ἐν ὅλῳ εἰς δραχ. 5,837,524.37. Οὕτω δὲ διὰ τῆς φορολογικῆς ταύτης μεταβολῆς πρόκειται νὰ μειωθῶσι τὰ ἔσοδα τοῦ δημοσίου ταμείου κατὰ τὸ ἥμισυ, ἤτοι κατὰ τρία ἑκατομμύρια, διότι ἀντὶ χρημάτων θέλομεν εἰσπράξει τὸ εἶδος τοῦ προϊόντος, τῆς σταφίδος, τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος εἶναι βεβαίως ἀνίκανον νὰ διαθέσῃ, ὅπως εἰσπράξῃ τὰ περὶ ὧν εἴρηται τρία ἑκατομμύρια. Ἄλλως, ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ διαθέσῃ τὸ ποσὸν τοῦτο τῆς σταφίδος, ὅπως εἰσπράξῃ τὰ τρία ἑκατομμύρια, δὲν ἤθελε ματαιωθῆ ὁ σκοπὸς, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπροτάθη ἡ μεταβολὴ τῆς φορολογίας, καὶ ματαιωθῆ μάλιστα δι’ αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις ἤθελε παρασταθῆ συναγωνιζομένη πρὸς τοὺς παραγωγοὺς κατὰ τὴν ἐμπορίαν τοῦ προϊόντος; Ἀφοῦ δὲ τοῦ δημοσίου ταμείου τὰ ἔσοδα ἤθελον ἐλαττωθῆ κατὰ τρία ἑκατομμύρια, ὡς εἶπον, βεβαιῶ ὅτι δὲν ἔχω τὸ θάῤῥος νὰ στέρξω, ἵνα διὰ τοῦ νομοθετήματος τούτου μειωθῶσι τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου κατὰ τὸ ποσὸν τοῦτο. Καὶ εἶπον, ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ δημοσίου ταμείου ἤθελον ἐλαττωθῆ κατὰ τρία ἑκατομμύρια, ὑπολογίσας τὰ εἰσπραχθέντα κατὰ τὴν φορολογικὴν περίοδον τῶν ἐτῶν 1893 καὶ 1894, ὡς εἰσπράττονται νῦν, καὶ ὄχι ὡς εἰσεπράχθησαν πράγματι, διότι κατὰ τὸ 1893 ἐφηρμόσθη ὁ περὶ πληρωμῆς τοῦ φόρου εἰς χρυσὸν νόμος, τὰ δ’ εἰσπραχθέντα πράγματι ἦσαν πλείω. Καὶ ὄντως εἰσεπράχθησαν κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην περισσότερα, ἂν δ’ ὑπολογισθῇ ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς τοῦ χρυσοῦ καὶ ἂν αὕτη ἤθελεν ὑπολογισθῆ πρὸς 160 λεπτὰ κατὰ φράγκον, τὸ εἰσπραχθὲν ποσὸν ἀνέρχεται εἰς ὀκτὼ ἑκατομμύρια. Ἀλλ’ ἐνῷ τοιαύτην ἔχω γνώμην περὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ προταθέντος ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου φίλου μου ἐκ Κραναίας, δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι ἡ κατάστασις, εἰς ἣν εὑρίσκεται ἡ παραγωγὴ καὶ ἡ ἐμπορία τοῦ προϊόντος, εἶναι δεινὴ, οὐδ’ ἔχω δυστυχῶς πολλὰς ἀφορμὰς, ἵνα δώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ἡ δεινὴ αὕτη κατάστασις εἶναι παροδικὴ κατὰ τὸ παρὸν ἔτος 1895, καὶ ὅτι κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος ἡ κατάστασις θέλει βελτιωθῆ. Ἐὰν ἠδυνάμην νὰ μεταδώσω τοιαύτην ἐλπίδα, χωρὶς νὰ φοβῶμαι, ὅτι ἐνδεχόμενον τὰ πράγματα νὰ μὲ διαψεύσωσιν, ἤθελον τὸ πράξει μετὰ θάῤῥους καὶ εὐφροσύνης. Ἀλλὰ δὲν ἔχω δυστυχῶς τὴν δύναμιν ταύτην. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Κραναίας, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τοῦ πόθου τοῦ νὰ ἴδῃ τέλος πάντων ἐγκρινόμενον καὶ ἐκτελούμενον τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔκρινεν ὀρθὸν, ἐπροχώρησεν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ ἐλπίζῃ, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ κατορθώσωμεν νὰ ἐπιβάλῃ ἡ Ρωσσία τέλος ἐξαγωγῆς ἐπὶ τῆς σταφίδος, ἥτις ἤθελε συγκεντρωθῆ ἐν ταῖς χώραις αὐτῆς. Ἡ ἀξίωσις εἶναι πόθος εὐσεβὴς, ἀλλὰ δὲν πρέπει ἐπὶ τοιούτων πόθων νὰ στηρίζωμεν προτάσεις νόμων ἢ ἐλπίδας καὶ μέτρα, τὰ ὁποῖα μέλλουσι νὰ κανονίσωσι τὴν τύχην προϊόντος τοσοῦτον πολυτίμου. Ἀλλ’ ἐνῷ ταῦτα λέγω, καθορῶ ἐπίσης σαφῶς καὶ εὐκρινῶς, ὡς οἱ πλεῖστοι ἐξ ὑμῶν, ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ προϊόντος εἶναι δεινὴ, καὶ ὅτι ἡ ἐμπορία αὐτοῦ δὲν θέλει διεξαχθῆ ὑπὸ συνθήκας εὐαρέστους· ἐπειδὴ μάλιστα συνέπεσεν ἡ ἐμπορία τοῦ προϊόντος καὶ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο νὰ διεξαχθῇ ὑπὸ τὰς οἰκονομικὰς συνθήκας, ὑφ’ ἃς διατελεῖ ἔτι καὶ νῦν τὸ Κράτος, καὶ ὑφ’ ἃς θέλει διατελεῖ μέχρις οὗ συντελεσθῇ ὁ κανονισμὸς τῶν σχέσεων τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς δανειστὰς, ἤτοι μέχρις οὗ ἀνακτήσῃ τὸ Κράτος τὴν πίστιν αὐτοῦ, διὰ τοῦτο καὶ ἐγὼ καθορῶ τὴν ἀνάγκην τῆς ἐνισχύσεως τῆς καταναλώσεως τῆς ἐφετεινῆς ἐσοδείας, καὶ διὰ τοῦτο μὲ ἠκούσατε κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συζήτησιν στέργοντα καὶ τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως, ἂν καὶ, καθ’ ἃ ἀπεκάλυψα ὑμῖν, ἀνακοινώσας τοὺς μυχίους λογισμούς μου, δὲν ἔκρινα τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως ὀρθὸν, ἴσως δὲ κρίνω αὐτὸ συγκρουόμενον πρὸς πολλὰ δικαιώματα τοῦ ἀτόμου. Ἕνεκα τούτου ἐδέχθην νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ παρακράτησις ἐπὶ ἓν ἔτος, διότι δὲν ἐπεθύμουν νὰ καταλογισθῶσιν εἰς ἔλλειψιν τοῦ Ὑπουργείου αἱ ἐνδεχόμεναι συνέπειαι. Εὔχομαι δὲ νὰ μὴ ἐπαληθεύσωσιν οἱ περὶ τούτου λόγοι μου. Ὑπὸ τῶν αὐτῶν καὶ νῦν ὁδηγούμενος σκέψεων, δὲν σᾶς ἀποκρύπτω, ὅτι ἔστρεψα τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ ἐκ Πάλλης βουλευτὴς κ. Φορέστης. Δὲν ἐξετάζω αὐτὸ ἐν ταῖς λεπτομερείαις, ἀλλὰ κατ’ ἀρχήν. Ὡσαύτως τὸ αὐτὸ ἔπραξα, καὶ ὅταν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν ἔλεγε πρὸ μικροῦ, μετ’ ἀγανακτήσεως ἀδίκου, πρὸς ἡμᾶς, — διὰ τὴν ὁποίαν ὅμως δὲν παραπονούμεθα, διότι αὕτη ἐξεδήλου τὸν πόθον τῆς ψυχῆς, — ὅταν ἔλεγε πρὸ μικροῦ, ὅτι, «ἐὰν δὲν στέργητε νὰ ἀφήσητε τὸν φόρον, ἢ ἂν δὲν στέργητε νὰ εἰσπράξητε ποσοστὸν αὐτοῦ εἰς εἶδος, δεχθῆτε νὰ ἐπιβάλητε πρόσθετον φόρον, νὰ κρατήσητε 15% ἐκ τοῦ ἐφετεινοῦ προϊόντος, ὅπως συντελέσητε εἰς τὴν ἐξίσωσιν τῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως.» Ἀλλ’ εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἀποδεχθῶ τοιαύτην τινὰ πρότασιν; Ἐξηγῶ ὑμῖν τὴν γνώμην μου μετὰ πάσης εἰλικρινείας· ἐν τῇ δεινῇ δὲ ταύτῃ περιστάσει, σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι δὲν διστάζω νὰ δηλώσω, ὅτι ἤθελον ἀποδεχθῆ κατ’ ἀρχὴν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Πάλλης καὶ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Πατρῶν. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν λεπτομερειῶν, ἀλλ’ ἐὰν ἡ Βουλὴ ἤθελεν ἀποδεχθῆ τὴν ἀρχὴν τῆς ἑτέρας τῶν προτάσεων, θέλω μετὰ μεγάλης προσοχῆς ἀκολουθήσει τὰς συζητήσεις τῶν λεπτομερειῶν, καὶ θέλω προσπαθήσει νὰ συντελέσω καὶ ἐγὼ, ὅση ἐν ἐμοὶ δύναμις, ὅπως αἱ λεπτομέρειαι κανονισθῶσι σκοπίμως. Καὶ ἡ πρώτη καὶ ἡ ἑτέρα πρότασις δὲν δύναται νὰ κριθῇ ὅτι εἶναι πρότασις ὁμοία πρὸς τὴν ἀποῤῥιφθεῖσαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς· ἡ πρώτη εἶναι καταστροφὴ τοῦ περισσεύοντος προϊόντος, ἡ ἄλλη εἶναι πρόσθετος φόρος, ἐπιβαλλόμενος ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ἑπομένως οὐδὲν διορῶ κώλυμα, τὸ ὁποῖον ἤθελεν ἐμποδίσει τὴν Βουλήν, ἐὰν ἤθελεν ἐγκρίνει τὴν πρότασιν ταύτην κατ’ ἀρχὴν, νὰ ἐκδηλώσῃ τοιαύτην ψῆφον. Εἶναι περιττὸν, Κύριοι, νὰ ἀναμνήσω εἰς ὑμᾶς τὰς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας διελύθη ἡ παρελθοῦσα Βουλὴ, νὰ ἀναμνήσω δὲ καὶ τὰς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας συνεκλήθη ἡ Βουλὴ αὕτη, καὶ ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐσχηματίσθη τὸ Ὑπουργεῖον. Ὅσον μέγα καὶ σοβαρὸν εἶναι τὸ ζήτημα τῆς προστασίας τοῦ σταφιδοκάρπου, καθῆκον εἴχομεν νὰ περιορίσωμεν τὰς μελέτας ἡμῶν ἐντὸς τῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα διαγράφει ἡ ἐπιστήμη πρὸς προστασίαν τῶν παραγομένων προϊόντων εἴτε κατὰ τῶν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγομένων ὁμοειδῶν τῶν ἀνταγωνιζομένων πρὸς ταῦτα, εἴτε πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἐμπορίας αὐτῆς. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν εἶχον ἐγὼ τὸ θάῤῥος νὰ προτείνω τὰ μέτρα, ἐπὶ τῶν ὁποίων συζητοῦμεν, οὐδ’ ἐπρότεινα τοιοῦτόν τι, ἀφοῦ δὲν μὲ διαφεύγουσι τὰ ἐλαττώματα τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσι καὶ ἐν τῇ οὐσίᾳ καὶ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τῶν τοιούτων μέτρων. Ἀλλ’ αἱ ἀνάγκαι αἱ ἐπιβαλλόμεναι εἶναι μεγάλαι, τοῦ προϊόντος ἡ τύχη εὕρηται ἐν μεγάλῳ κινδύνῳ, καὶ ὅσον εὔχομαι οἱ κίνδυνοι οὗτοι ν’ ἀποσοβηθῶσι καὶ νὰ διεξαχθῇ ἡ ἐμπορία τοῦ προϊόντος αἰσίως, ἐπὶ τοσοῦτον ὅμως ἡμεῖς ἠθέλομεν ὑπέχει εὐθύνας, ἐὰν ἕνεκα λόγων εἴτε ἐπιστημονικῶν, εἴτε στηριζομένων εἰς οἰκονομικοὺς κανόνας, ἀπέστεργον μέτρον, τὸ ὁποῖον προβάλλεται ὡς μέτρον δυνάμενον νὰ σώσῃ ἡμᾶς ἀπὸ τὰς κινδύνους, ἐὰν τὸ μέτρον τοῦτο ἤθελεν ἀσπασθῆ ἡ Βουλή. Διὰ τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἤθελεν ἀποδεχθῆ τὴν ἀρχὴν τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἑτέρας τῶν μνημονευθεισῶν δύο προτάσεων, ἐγὼ θέλω συνταχθῆ μετὰ τῆς προτάσεως ταύτης, καὶ θέλω ἀποδεχθῆ τὴν ἀρχὴν αὐτῆς, ὡς θέλω ἀποδεχθῆ καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν δὲν εἰσφρήσωσιν ἐν αὐτῷ διατάξεις ἀντιβαίνουσαι εἰς τὰ γενικὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους ἢ τῆς κοινωνίας.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος εἶναι ἐγγεγραμμένος. Κηρύσσω τὴν συζήτησιν περατωμένην. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§237ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§238ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους δὲν ἐπιτρέπουσιν ἵνα τὸ Κράτος ἀναδεχθῇ εἰς βάρος αὐτοῦ μέρος τοῦ παρακρατηθησομένου σταφιδοκάρπου, βεβαίως ἡ ψηφοφορία οὐδεμίαν σημασίαν ἔχει. Δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ἐναντίον τῆς γνώμης τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐλάττωσιν τοῦ φόρου.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου λέγουσιν Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Π. Μερλοπούλου καὶ Ι. Τσερτίδου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 126, ἐξ ὧν 90 εἶπον Ὄχι, 35 εἶπον Ναὶ καὶ 1 ἠρνήθη ψῆφον. Ἑπομένως ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἀπεῤῥίφθη.

§241Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχετε δύο προτάσεις ἤδη· τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βότση καὶ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Φορέστη. Οἱασδήποτε προτάσεως ἐκ τῶν δύο θέσητε τὴν ἀρχὴν εἰς ψηφοφορίαν καὶ ἡ Βουλὴ ἀποδεχθῇ αὐτὴν, ἡμεῖς κηρυττόμεθα ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Φορέστη, κατόπιν δὲ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βότση, διότι δὲν εἶναι γνωστή.

§243ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται περὶ μιᾶς νέας προτάσεως, ἡ ὁποία οὔτε κατ’ ἐλάχιστον εἶναι γνωστή, — τοὐλάχιστον ἐγὼ δὲν γνωρίζω ὅτι ὑπάρχει τοιαύτη πρότασις ἀναγεγραμμένη ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, — παραδόξως δὲ, χωρὶς νὰ ζητηθῇ ἡ μεταβολὴ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, εἰσάγεται ἡ πρότασις αὕτη. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε χθὲς, ὅπως προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Βαλσαμάκη, τὸ ὁποῖον καὶ συνεζητήθη, τεθὲν δὲ εἰς ψηφοφορίαν, ἀπεῤῥίφθη· ἐὰν ἤδη πρόκειται νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ νέα αὕτη πρότασις, τότε πρέπει νὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτῆς καὶ νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τοὺς βουλομένους.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ μεταβολὴ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἐζητήθη ταύτην τὴν στιγμήν.

§245ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τὴν ζητοῦμεν τώρα.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ νὰ προταχθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8 νομοσχέδιον;

§247ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑπεβλήθη τροπολογία ὑπὸ τοῦ κ. Βότση, ἡ ὁποία δὲν εἶναι τυπωμένη, καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ.

§249ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8 νομοσχέδιον ποῖον εἶναι;

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ τοῦ κ. Φορέστη.

§251Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει μία παρατήρησις, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Φορέστη εἰς τὴν ἐπιγραφὴν ἔχει οὕτω: «Περὶ καταστροφῆς τοῦ σταφιδοκάρπου τῆς ἐνεστώσης συγκομιδῆς τοῦ 1895.» Ἀλλὰ τὸ «ἐνεστώσης συγκομιδῆς τοῦ 1895» δὲν εἶναι εἰς τὰ ἄρθρα, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐπιγραφήν· λοιπὸν ἐννοοῦμεν, ὅτι εἶναι μέτρον ἐφαρμοστέον μόνον διὰ τὸ 1895. Οὕτω πως παραδεχόμεθα τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναγνωσθῇ λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Φορέστη, μόνον ὅπως ἀνακοινωθῇ εἰς τὴν Βουλήν.

§253ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἄρθρον 1. Κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ σταφιδοκάρπου θέλει κρατεῖσθαι ἐν τοῖς τελωνείοις 20% ἐπὶ τοῦ σταφιδοκάρπου τοῦ ἐξαχθησομένου τῆς ἐνεστώσης συγκομιδῆς. «Ἄρθρον 2. Τὸ ποσὸν τοῦτο θέλει ἐναποτίθεσθαι προσωρινῶς εἴτε ἐν ταῖς ἀποθήκαις τῶν τελωνείων, εἴτε ἐν εἰδικαῖς ἀποθήκαις, καὶ θέλει καταστρέφεσθαι βαθμηδὸν, καθ’ ὃν τρόπον ὁρίσῃ ἡ ἐπὶ τούτῳ ἐπιτροπή, ἀποτελουμένη ἀπὸ τὸν οἰκεῖον τελώνην, εἰρηνοδίκην καὶ δύο σταφιδοκτήμονας, ἐκλεγομένους ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἢ ὑπὸ τοῦ οἰκείου νομάρχου. «Ἄρθρον 3. Ἀπαγορεύεται ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ σταφιδοκάρπου τῆς ἐνεστώσης ἐσοδείας, ἂν μὴ ἦναι οὗτος καλῶς ἐκκαθαρισμένος, ἡλιασμένος καὶ ἀμέτοχος ξένων ὑλῶν. Περὶ τούτου θέλει ἀποφαίνεσθαι ἐπιτροπή, ἀποτελουμένη ἀπὸ τὸν οἰκεῖον τελώνην καὶ τρεῖς σταφιδοκτήμονας, ἐκλεγομένους, τοῦ μὲν ὑπὸ τοῦ οἰκείου νομάρχου, τῶν δὲ ἑτέρων δύο ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ἔνθα ὑπάρχει τελωνεῖον ἢ ὑποτελωνεῖον.»

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤδη θ’ ἀναγνωσθῇ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βότση. Αἱ τροπολογίαι αὗται κατὰ τὸν Κανονισμὸν δέον νὰ συγχωνευθῶσι, νὰ τυπωθῶσι καὶ κατόπιν νὰ γείνῃ ἡ δευτέρα συζήτησις.

§255ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ τροπολογία μεταβάλλει τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου;

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§257ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πρόκειται λοιπὸν περὶ παρακρατήσεως τοῦ πλεονάσματος.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βότση ἔχει οὕτω.

§259ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἄρθρον 1. Κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ σταφιδοκάρπου θέλει κρατεῖσθαι ἐν τοῖς τελωνείοις, ὡς προσωρινὸς πρόσθετος φόρος, 20% ἐπὶ τοῦ ἐξαχθησομένου ἀπὸ τῆς 16 Αὐγούστου 1895 μέχρι 15 Αὐγούστου 1896 σταφιδοκάρπου. «Ἄρθρον 2. Τὸ ποσὸν τοῦτο θέλει ἐναποτίθεσθαι εἴτε ἐν ταῖς ἀποθήκαις τῶν τελωνείων, εἴτε ἐν εἰδικαῖς ἀποθήκαις· ἀπαγορεύεται δὲ ἡ διάθεσις αὐτοῦ πρὸς βρῶσιν ἢ βιομηχανικὴν οἱανδήποτε χρῆσιν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. «Τὸ ποσὸν τοῦτο δύναται νὰ ἦναι διαφόρου ποιότητος τῆς τοῦ ἐξαγομένου.»

§260ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο.

§261ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρισθῇ ἡ πρότασις ἡ ὑποβληθεῖσα παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Πατρῶν ὡς τροπολογία τῆς προτάσεως τῆς ὑποβληθείσης παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Πάλλης, διότι ἡ πρότασις ἡ ἀναγεγραμμένη ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ὡς ὑποβληθεῖσα παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Πάλλης καθιστᾷ ἀληθῆ παρακράτησιν. Τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου περιλαμβάνει τὴν ἀρχὴν αὐτὴν τῆς παρακρατήσεως, καὶ παρακρατήσεως ὑπὸ τοὺς βδελυρωτέρους ὅρους, δηλ. ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς καταστροφῆς τῆς παραγωγῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρότασις, ὑπὲρ τῆς ὁποίας συνηγόρησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τοσαύτης ἁγίας συγκινήσεως, δηλώσας ὅτι θέλει ἀποδεχθῆ αὐτήν!

§262ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Extra mala extra remedia.

§263ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν κατ’ οὐσίαν τὴν πρότασιν ταύτην. Ἀλλ’ εἰς τὴν πρότασιν αὐτὴν, τὴν ἀπαράδεκτον δυνάμει τοῦ Συντάγματος, ὡς περιλαμβάνουσαν τὴν ἀρχὴν τῆς παρακρατήσεως τὴν ἀποῤῥιφθεῖσαν ἤδη παρὰ τῆς Βουλῆς, ἔρχεται καὶ ὑποκαθίσταται μία ἄλλη πρότασις, ἐντελῶς ξένη πρὸς αὐτήν, καθιεροῦσα ὅλως διόλου ἄλλην ἀρχήν. Τίς εἶναι ἡ πρότασις αὕτη; Εἶναι ἡ ἑξῆς. (Ἀναγινώσκει τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βότση). Πρόκειται ἀναμφισβητήτως περὶ προτάσεως αὐτοτελοῦς, ἡ ὁποία ὀφείλει νὰ ὑποστῇ ὅλην τὴν βάσανον τῶν τοιούτων προτάσεων, πρέπει νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ πρὸ 24 ὡρῶν, πρὶν ἔλθῃ εἰς συζήτησιν. Ἐντεῦθεν θεωρῶ μὲν ὡς ἀπαράδεκτον τὴν πρότασιν τοῦ κ. Φορέστη, καθόσον πρόκειται νὰ καθιερωθῇ δι’ αὐτῆς ἡ παρακράτησις, ἡ ἀποῤῥιφθεῖσα ἐν τῇ συνόδῳ ταύτῃ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, θεωρῶ δὲ πρόωρον τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως τοῦ κ. Βότση, καθόσον δὲν ὑπέστη τὴν νόμιμον προδικασίαν, τὴν ὁποίαν ἀναγράφει ὁ Κανονισμὸς ὡς πρὸς τὰς προτάσεις τὰς αὐτοτελεῖς, οἵα ἡ προκειμένη.

§264ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ εἶναι ὀρθή, διότι ἡ παρακράτησις ἀπεῤῥίφθη, καὶ πάλιν ἐπανέρχεται ἡ παρακράτησις.

§265ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὰ ἠξεύρομεν αὐτά.

§266ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Φορέστη, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή· ἡ ἄλλη πρότασις ἂς ἀποτελέσῃ ἰδιαίτερον νομοσχέδιον.

§267ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται περὶ αὐτοτελοῦς προτάσεως, πρόκειται δὲ περὶ προτάσεως, ἡ ὁποία ἀναγράφει ὡς ἀρχὴν τὴν παρακράτησιν. Ἔχετε καθῆκον, κύριε Πρόεδρε, ὡς φύλαξ τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ἐκτελέσητε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διαγράφει ὁ Κανονισμός.

§268ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Φορέστη.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς πρὸς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Φορέστη ἐπροτάθη τὸ ἀπαράδεκτον, ἑπομένως πρέπει νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.

§270ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ἀντικανονικόν.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀπαράδεκτον, τὸ ἀντισυνταγματικόν.

§272ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι παρακράτησις, εἶναι καταστροφὴ περιουσίας, καταστροφὴν δὲ περιουσίας δὲν ἐπιτρέπει τὸ Σύνταγμα, ἀφοῦ δὲν ἐπιτρέπει ἀφαίρεσιν ἄνευ ἀποζημιώσεως προηγουμένης. Ὅταν νομοθετῆται παρακράτησις, τὸ παρακρατηθὲν μένει περιουσία τοῦ ἰδιοκτήτου ἐν τῷ ἐσωτερικῷ καὶ δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ. Ὅταν ὅμως ἔρχηται ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία καὶ διὰ νόμου ἐπιβάλλῃ τὴν ἀφαίρεσιν 20%, μὲ τὸν ὅρον νὰ καταστραφῇ, τοῦτο ὑπερβαίνει πᾶν ὅριον ἐξουσίας αὐτῆς. Ἂν ἐλέγομεν, ὅπως ἡ πρότασις τοῦ κ. Βότση, ὅτι ἡ παρακρατηθεῖσα σταφὶς θὰ μείνῃ καὶ δὲν δύναται μόνον νὰ ἐξαχθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς βρῶσιν, οὐδὲ νὰ δαπανηθῇ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν πρὸς βιομηχανίαν, θὰ ὑφίστατο τοὐλάχιστον ἡ ἰδέα, ἡ σκιὰ περιωρισμένης τινὸς διὰ τὸν τύπον ἰδιοκτησίας. Πιθανὸν τοῦτο νὰ ἰσοδυναμῇ μὲ ἀπώλειαν σχεδὸν, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε μένει οἱαδήποτε ἄλλη χρῆσις αὐτῆς εἰς τὸν ἰδιοκτήτην. Ἀφοῦ λοιπὸν ὑπάρχει ἡ ἄλλη πρότασις, νομίζω ὅτι αὕτη πρέπει νὰ προηγηθῇ.

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν καλῶς ἐννόησα, ὁ κ. Βουλευτῆς ἐξ Ἀττικῆς προέβαλε τὸ ἀπαράδεκτον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ Συντάγματος ...

§274ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θεωρῶ ἀπαράδεκτον τὴν πρότασιν ὄχι μόνον ἕνεκα τῆς διατάξεως ἐκείνης τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπει ἐντὸς μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς συνόδου νὰ ἐπαναληφθῇ πρότασις ἀποῤῥιφθεῖσα, ἀλλὰ καὶ συνεπείᾳ τῆς ἑτέρας διατάξεως τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὴν ὁποίαν οὐδεὶς στερεῖται ἄκων τῆς ἰδιοκτησίας του ἄνευ ἀποζημιώσεως· πρόκειται δὲ περὶ στερήσεως τῆς ἰδιοκτησίας ἐνταῦθα, ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ καταστραφῇ αὕτη. Ἐὰν δὲ ὑπὸ τοιούτους ὅρους πρόκειται νὰ λειτουργήσῃ τὸ Σύνταγμα, ἂς λείψῃ. Προτίθενται τὴν καταστροφὴν περιουσίας, διὰ τὴν παραγωγὴν τῆς ὁποίας κατεβλήθησαν ἀγῶνες καὶ κόποι.

§275ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Πρόκειται νὰ σωθῇ ὁλόκληρος λαός.

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς παρεμπιπτούσης προτάσεως;

§277Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς παρακαλῶ, ποία εἶναι;

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ παρεμπίπτουσα πρότασις εἶναι τὸ ἀπαράδεκτον.

§279ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπιμένει τις, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Φορέστη;

§280ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὅλοι ἐπιμένομεν.

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ ἀπαραδέκτου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§282ΡΑΛΛΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου πρέπει νὰ ἀναγραφῶσι τὰ ὀνόματα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θεωροῦσιν ὅτι δὲν εἶναι ἀπαράδεκτον· πρέπει νὰ μείνωσιν εἰς τὴν ἱστορίαν.

§283ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι δέκα οἱ ζητοῦντες τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν;

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§285ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποβάλλω μίαν τροπολογίαν.

§286ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἐπικαλεσθῶ τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ στάδιον τῆς ψηφοφορίας. Μετὰ τὴν πρότασιν τοῦ ἀπαραδέκτου τὴν ἰδικήν μου προεκαλέσατε τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς δι’ ἀναστάσεως, καὶ μετὰ τὴν ψηφοφορίαν ἀπεφάνθητε, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν περὶ ἀπαραδέκτου· ἐζητήσαμεν τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν, ἑπομένως θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐξακολουθήσῃ.

§288Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ τίνος πρόκειται;

§289ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τοῦ ἀπαραδέκτου τῆς ἀναγνωσθείσης προτάσεως τοῦ κ. Φορέστη.

§290ΤΟΜΑΝ. Ἡ πρότασις αὕτη ψηφίζεται μόνη ἢ μετὰ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βότση; Διότι ἔχει ἄλλην σημασίαν μετὰ τῆς τροπολογίας.

§291ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐννοῶ ὡς πρόσθετον φόρον....

§292ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτά, μεταξὺ δύο ψηφοφοριῶν δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλήσητε.

§293Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Φορέστης τώρα μεταβάλλει τὴν πρότασίν του· ἑπομένως, ἐὰν μεταβάλλῃ τὴν πρότασίν του, δὲν ὑπάρχει πλέον ζήτημα πρὸς ψηφοφορίαν, δὲν ὑπάρχει πλέον ἡ πρώτη πρότασις, καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάρχει πλέον οὐδὲ πρότασις περὶ ἀπαραδέκτου.

§294ΡΑΛΛΗΣ. Ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν μία πρότασις, ἡ πρότασις ἡ ἰδική μου περὶ ἀπαραδέκτου. Καταδικάζεσθε δὲ τώρα νὰ ψηφίσητε ὑπὲρ τοῦ ἀπαραδέκτου.

§295Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποῖος καταδικάζει, καὶ ποῖος καταδικάζεται; Ὁ κ. Βουλευτὴς Πάλλης εἶπεν, ὅτι ἐννοεῖ πρόσθετον φόρον. Ποῖος εἶναι ὁ καταδικάζων ἡμᾶς;

§296ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ καταδικάζων εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ζητεῖ τὰ νόμιμα, καὶ ὁ καταδικαζόμενος εἶναι ὁ ζητῶν τὰ παράνομα.

§297Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδεὶς ζητεῖ παράνομα. Σεῖς ἐψηφίσατε προχθὲς παρακράτησιν καὶ καταστροφήν, καὶ σήμερον δὲν τὴν δέχεσθε!

§298ΡΑΛΛΗΣ. Κατεψηφίσαμεν προχθὲς τὴν παρακράτησιν, καὶ σήμερον ζητοῦμεν τὴν παρακράτησιν.

§299Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διότι εἴχετε ἀβαρίαν.

§300ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ παράδειγμα τῆς ἀβαρίας δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ ζήτημα τοῦ ἀπαραδέκτου προτάσεως ἐπαναλαμβανομένης εἰς τὴν αὐτὴν σύνοδον μετὰ ψηφοφορίαν τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν.

§301ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπηγγείλατε ἤδη τὸ ἀποτέλεσμα τῆς δι’ ἀναστάσεως ψηφοφορίας· ἡμεῖς, ἀμφιβάλλοντες περὶ τούτου, ζητοῦμεν τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν.

§302ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεσύρθη ἡ πρότασις.

§303Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγένετο ψηφοφορία. Πῶς θὰ ἀποσυρθῇ;

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις δὲν δύναται νὰ τροπολογηθῇ, δύναται ὅμως νὰ ἀποσυρθῇ.

§305ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπάρχουσι ζητήματα, τὰ ὁποῖα θίγουσι καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Προεδρείου καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς. Τοιοῦτον δὲ εἶναι τὸ ζήτημα τὸ ὑπὸ συζήτησιν, τὸ ζήτημα τὸ παρεμπῖπτον...

§306ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§307ΡΑΛΛΗΣ. Δύνασθε νὰ ζητήσητε τὸν λόγον, ἀλλ’ ἀφήσατε νὰ ἐκθέσω τὴν ἰδέαν μου διότι συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς ἀξιοπρεπείας πάντων ὑμῶν (Θόρυβος). Οἱ Κύριοι, οἱ ὁποῖοι καγχάζουσι, νομίζουσιν ὅτι τοὺς ὑβρίζω, ὅταν λέγω, ὅτι συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς ἀξιοπρεπείας αὐτῶν. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Σώματος αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§308ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εὐχαριστοῦμεν πολύ.

§309ΜΑΝΕΣΗΣ. Πρέπει νὰ παύσουν, κ. Πρόεδρε. Ἐὰν θέλητε νὰ ἀρχίσωμεν καὶ ἡμεῖς, θὰ κάμωμεν χειρότερα.

§310ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ ἐκείνους, παρὰ τοῖς ὁποίοις ἀκούεται ἡ φωνή μου, νὰ ἀποδειχθῶσι καὶ νῦν εὐπρεπεῖς ἀπέναντι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουσι νὰ φαίνωνται τοιοῦτοι. Ἐτέθη, κ. Πρόεδρε, εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασίς μου περὶ ἀπαραδέκτου τῆς προτάσεως τοῦ κ. Φορέστη, καὶ ἀπεφάνθη τὸ Προεδρεῖον, ὅτι ἡ πρότασις περὶ ἀπαραδέκτου ἀπεῤῥίφθη, ἐζητήσαμεν δέ, ὅπως ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἀποφανθῇ, ἐὰν ἡ ἀπόφανσις τοῦ Προεδρείου ἦναι σύμφωνος μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Ὑποστηρίζουσι δέ, ὅτι μετὰ τὴν γενομένην ψηφοφορίαν καὶ ὅταν ζητῶμεν τὴν ἐξακρίβωσιν τοῦ ἀπαγγελθέντος ἀποτελέσματος τῆς γενομένης ψηφοφορίας, ὅτι δύναται ν’ ἀποσυρθῇ πλέον ἡ πρότασις ἡ ψηφοφορηθεῖσα καὶ ἀποῤῥιφθεῖσα. Πῶς θὰ ἀποσυρθῇ ἡ πρότασις; Ὑμεῖς ἀπηγγείλατε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας, τὸ ἀποτέλεσμα ὅτι ἀπεῤῥίφθη ἡ πρότασις περὶ ἀπαραδέκτου, ἡμεῖς δὲ ἐρχόμεθα καὶ ἀμφισβητοῦμεν τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον ἀπηγγείλατε· σᾶς λέγομεν, ὅτι οὐχὶ ὀρθῶς ἀντελήφθη τὸ Προεδρεῖον, καὶ ζητοῦμεν ὅπως δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ μεταξὺ ὑμῶν τοῦ Προέδρου καὶ ἡμῶν τῶν ἀμφισβητούντων τὸ ἀποτέλεσμα, ὁποῖον τὸ ἀπηγγείλατε. Πῶς εἶναι δυνατὸν πλέον ἡ πρότασις νὰ ἀνακληθῇ; Ἀναγκαίως θὰ προβῆτε εἰς ψηφοφορίαν. Καὶ πρὸ ὀλίγου μάλιστα, κ. Πρόεδρε, σεῖς ὁ ἴδιος εἴπετε ὅτι μεταξὺ δύο ψηφοφοριῶν δὲν ἐπιτρέπεται πρότασις.

§311ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐτέθη ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς μία πρότασις τοῦ κ. Φορέστη. Οἱ Κύριοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι φροντίζουσιν ὑπὲρ τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς, κατεψήφισαν τῆς προτάσεως αὐτῆς, σκοπὸν δηλαδὴ εἶχον νὰ ἀποῤῥιφθῇ ἡ πρότασις αὕτη. Ἀφοῦ ἀπεσύρθη ἡ πρότασις αὕτη ἐκ μέρους τοῦ κ. Φορέστη, δὲν τεκμέρεται ὅτι ἀπεῤῥίφθη ἡ πρότασις αὕτη; Δὲν εἶναι νικηταὶ οἱ Κύριοι; Τί ἀγωνίζονται περὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διέπραξαν τὰς ἀτοπωτέρας τῶν πράξεων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ; Δὲν ἔχω ἐκ τῆς συζητήσεως ταύτης, κ. Πρόεδρε, παρὰ νὰ συγχαρῶ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἠλείας, τὸν κ. Κρεστενίτην, ὁ ὁποῖος ἔδωκε τὸν ἀκριβῆ χαρακτηρισμὸν τῆς κωμῳδίας ταύτης.

§312Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Καὶ ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ ἡ εἰς βάρος ὁλοκλήρου πενομένου λαοῦ παιζομένη κωμῳδία αὕτη.

§313ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς τίμιος ἄνθρωπος ὁ κ. Κρεστενίτης ὀφείλει νὰ καταδείξῃ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα παίζουσι τὴν κωμῳδίαν ταύτην. Ψηφίζεται, Κύριοι, νομοσχέδιον περὶ τῆς παρακρατήσεως, καὶ οἱ Κύριοι, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται ὑπὲρ τοῦ πενομένου λαοῦ, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται ὑπὲρ τῆς τύχης τοῦ σταφιδοκάρπου, ἢ δραπετεύουσιν, ἢ καταψηφίζουσιν αὐτό.

§314ΜΑΝΕΣΗΣ. Καὶ ἐν τούτοις τὸν ἀφίνετε νὰ τὰ λέγῃ αὐτὰ, κύριε Πρόεδρε!

§315ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω τὰ πρακτικά. Καὶ σεῖς, κύριε Μάνεση, ἐφύγετε, καὶ δὲν ἐστάθητε ἐδῶ, ἵνα ὑποστηρίξητε τὴν πρότασιν περὶ παρακρατήσεως, τὴν ὁποίαν εὑρίσκετε ὡς σωστικήν. Δεκατέσσαρες ἐκ τοῦ μικροῦ ἐκείνου πολιτικοῦ ἀποσπάσματος δὲν παρευρέθησαν ἐδῶ, ἵνα ψηφίσωσιν ὑπὲρ τῆς προτάσεως τῆς παρακρατήσεως, τὴν ὁποίαν καὶ μόνην εὑρίσκουσιν ὡς σωστικὴν ὑπὲρ τοῦ σταφιδοκάρπου, δύο δὲ ἐξ αὐτῶν, ὁ κ. Μερλόπουλος καὶ ὁ κ. Βοῦλτσος, κατεψήφισαν τὴν παρακράτησιν. Ἡ παρακράτησις λοιπὸν δὲν ἀπεῤῥίφθη ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης (δεικνύει τὴν δεξιὰν), τῆς ὁποίας ὁ ἀρχηγὸς ἐψήφισεν ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως. Αἴτιοι τῆς ἀποῤῥίψεως τῆς παρακρατήσεως εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προσποιοῦνται ὅτι ἐνδιαφέρονται ὑπὲρ τῆς τύχης τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν...

§316ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ταῦτα εἶναι ἄσχετα.

§317ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ σχετικὰ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ ἀπαραδέκτου... Αἴτιοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ψηφίζουσι μόνον ὁσάκις διὰ τῆς ψήφου των πρόκειται νὰ παρεμβάλωσι δυσχερείας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, μόνον ὁσάκις πρόκειται νὰ παρεμβάλωσι δυσχερείας εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀφοῦ ἀπέσυρε τὴν πρότασίν του ὁ κ. Φορέστης, δὲν ὑπάρχει ζήτημα, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ μὴ θέσῃ εἰς ψηφοφορίαν πρότασιν μὴ ὑπάρχουσαν.

§318ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν πρόκειται νῦν περὶ προτάσεως ἢ μὴ τοῦ κ. Φορέστη. Πρόκειται περὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ψηφοφορίας, ἐὰν τὸ Προεδρεῖον ὀρθῶς ἀπήγγειλε τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο ἢ ὄχι. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ τιμὴ καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια τοῦ Προεδρείου ἀπαιτεῖ νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι ὀρθῶς ἀπηγγέλθη τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο. Δὲν ἔχομεν πλέον παρεμπίπτον ζήτημα ἐνταῦθα, παρὰ μόνον τὸ ζήτημα τῆς ἀκριβείας τοῦ ἀποτελέσματος, ὡς τὸ ἀπήγγειλε τὸ Προεδρεῖον, ἢ ὄχι. Ἡ τιμή καὶ ἡ ἀξιοπρέπειά σας ἀπαιτεῖ νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλήν.

§319ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πιστεύω ὅτι πρόκειται περὶ τῆς τιμῆς ἢ ἀξιοπρεπείας τοῦ Προεδρείου. Ἔγεινε μία ψηφοφορία, τὸ Προεδρεῖον ἀπήγγειλε τὸ ἀποτέλεσμα· ὑμεῖς διαμφισβητεῖτε τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο καὶ ζητεῖτε νέαν ψηφοφορίαν. Δυνατὸν τὸ Προεδρεῖον νὰ ἠπατήθη. Ποῦ βλέπετε ζήτημα ἀξιοπρεπείας τοῦ Προεδρείου;

§320ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως.

§321Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι τὰ θέματα ἠλλοιώθησαν. Καθ’ ἣν στιγμὴν ὑμεῖς, Κύριοι, ἠμφισβητεῖτε τὴν ἀκρίβειαν τῆς ἀπαγγελίας τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ψηφοφορίας, ὁ Βουλευτὴς, ὁ προβαλὼν τὴν πρότασιν, ἀνεκάλεσεν αὐτήν.

§322ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα.

§323Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ἔχει ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν.

§324ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ ὑπέβαλον τὴν πρότασιν περὶ ἀπαραδέκτου.

§325Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ ἀνεκλήθη ἡ πρότασις, δὲν ὑπάρχει πλέον πρότασις πρὸς ψηφοφορίαν, οὐδ’ εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ πρότασις. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀμφιβολία περὶ τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἂς τεθῇ τὸ ζήτημα καθαρῶς, καὶ ἂν δὲν τὸ προβάλητε ὑμεῖς, μᾶς ἀναγκάζετε νὰ τὸ θέσωμεν ἡμεῖς.

§326ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Μάλιστα, μάλιστα.

§327ΡΑΛΛΗΣ. Πρὸς τὸ Προεδρεῖον ἔχομεν τελείαν ἐμπιστοσύνην, καὶ ὅτε ἐζητήσαμεν νὰ ἐπαναληφθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἡ ψηφοφορία τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἀπαραδέκτου τῆς προτάσεως τοῦ Βουλευτοῦ Πάλλης, ἐνησκήσαμεν δικαίωμα, τὸ ὁποῖον παρέχει ἡμῖν ὁ Κανονισμὸς, ὁ ὁποῖος ποτὲ βεβαίως δὲν ἀπέβλεψεν εἰς τὸ νὰ ὑβρίσῃ τὸ Προεδρεῖον. Τὸ Προεδρεῖον ἀντελήφθη τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ψηφοφορίας, καὶ ὡς ἀντελήφθη τοῦ ἀποτελέσματος ἀπήγγειλεν αὐτό. Ἀλλ’ ὁ Κανονισμὸς δὲν δίδει εἰς ἡμᾶς τὸ δικαίωμα, ὅπως ζητήσωμεν, ἵνα δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία καὶ ψηφισθῇ ἐκ νέου ἡ πρότασις ὑπὸ τῆς Βουλῆς;

§328ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Ἀφοῦ ἀπεσύρθη ἡ πρότασίς μου...

§329ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἰσχυρίζεται ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ δύο ψηφοφοριῶν ὁ Βουλευτὴς Πάλλης ἀνεκάλεσε τὴν πρότασίν του, ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς προτάσεώς του. Ἐπρόκειτο περὶ ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς ἰδικῆς μου, ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἀπαραδέκτου, εἷς δὲ καὶ μόνος εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ παραιτηθῇ τῆς προτάσεως ἐκείνης, ἢ τῆς ψηφοφορίας αὐτῆς δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἀφοῦ ἅπαξ ἐψηφίσθη δι’ ἀναστάσεως· ἐγὼ, ὅστις ὄχι μόνον δὲν παραιτοῦμαι, ἀλλ’ ἐπιμένω. Ἀλλὰ τώρα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θέλει νὰ χαρακτηρίσῃ τοῦτο ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸ Προεδρεῖον. Ποσῶς. Εἰς τὸ Προεδρεῖον ἔχω τελείαν ἐμπιστοσύνην, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ὁ Πρόεδρος ἀπήγγειλεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὁ Κανονισμὸς, ὅτι μεταξὺ δύο ψηφοφοριῶν δὲν ἐπιτρέπεται ὑποβολὴ προτάσεως. Λοιπὸν σᾶς παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ προβῆτε εἰς τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν.

§330ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ περὶ τίνος θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν;

§331ΡΑΛΛΗΣ. Περὶ τοῦ ἀπαραδέκτου.

§332ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίνος προτάσεως;

§333ΡΑΛΛΗΣ. Μὴ λησμονεῖτε, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ, ὡς καὶ εἰς τὰ ἐστενογραφημένα, ὑπάρχει μία ἀπόφανσις ἰδική σας, διὰ τῆς ὁποίας ἀποφαίνεσθε, ὅτι ἡ πρότασίς μου περὶ ἀπαραδέκτου ἀπεῤῥίφθη. Λοιπὸν, ὅτι αὕτη ἡ πρότασίς μου ἀπεῤῥίφθη, εἶναι ἀναγεγραμμένον ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς· ἐπίσης ἀνεγράφη ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς, ὡς καὶ ἐν τοῖς ἐστενογραφημένοις, ἡ πρότασίς μου περὶ ἐπαναλήψεως τῆς ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Λοιπὸν δὲν δύνασθε, παρὰ νὰ ἐξακολουθήσητε τὴν ψηφοφορίαν· θαυμάζω δὲ, μὲ τὰς ἐνδεικνυομένας διαθέσεις, ὅτι εὐαρεστεῖσθε νὰ μοὶ ἐπιτρέπηται καὶ ν’ ἀγορεύω.

§334ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀγορεύετε ἐπὶ τοῦ θέματος.

§335ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Ράλλη περὶ ἀπαραδέκτου δὲν ἀπεῤῥίφθη.

§336ΡΑΛΛΗΣ. Ἀπεῤῥίφθη.

§337ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Διότι ὁ κ. Πρόεδρος ἐξέλαβεν, ὅτι ἀπεῤῥίφθη· ὁ κ. Ράλλης ἐζήτησε ψηφοφορίαν, πρὶν ἢ ἀποῤῥιφθῇ, ὄχι μετὰ τὴν ἀνάκλησιν (Θόρυβος).

§338Ν. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Πανταχόθεν ζητεῖται νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα. Ὑπῆρχε πρότασις νόμου τοῦ κ. ἐκ Πάλλης Βουλευτοῦ, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐπρόκειτο νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή. Κατ’ αὐτῆς ἠγέρθη ἐκεῖθεν (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν) πρότασις περὶ ἀπαραδέκτου, ἀλλ’ ὁ κ. ἐκ Πάλλης Βουλευτὴς ἀπέσυρε τὴν πρότασιν, ἧς ἕνεκα προὐκλήθη ἡ ψηφοφορία περὶ ἀπαραδέκτου· ἑπομένως ἔμεινε τὸ ζήτημα ἄνευ βάσεως... (διαμαρτυρίαι ἐν τῇ ἀριστερᾷ).

§339ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὴν ἀπέσυρε πολὺ ἀργά. (Διάλογοι).

§340ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. .. Συζητοῦμεν δὲ ματαίως· διότι, καὶ ἂν ὑποθέτωμεν ὅτι κάμνομεν ψηφοφορίαν, ἐπὶ τίνος θὰ ψηφίσωμεν; Δὲν ὑπάρχει πρότασις, ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ γείνῃ παραδεκτὸν ἢ ἀπαράδεκτον, καὶ ἂν ὑποθέτωμεν, ὅτι εἶναι ὀρθὴ ἡ πρότασις τοῦ ἀπαραδέκτου, τὸ ἀπαράδεκτον τοῦτο εἶναι ἀδύνατον πλέον νὰ συζητηθῇ, διότι δὲν ὑπάρχει τὸ ἀντικείμενον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου νὰ γείνῃ ἡ συζήτησις περὶ ἀπαραδέκτου. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου δὲν θὰ ἐπιμείνῃ εἰς συζήτησιν, ἡ ὁποία θὰ ἦναι ματαιοπονία, ἀφοῦ ἄλλως τε ὁ σκοπὸς αὐτῆς, ἤτοι ἡ μὴ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. ἐκ Πάλλης Βουλευτοῦ, ἐπιτυγχάνεται διὰ τῆς ἀνακλήσεως αὐτοῦ ὑπὸ τοῦ ἰδίου Βουλευτοῦ.

§341ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητοῦντες τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν, ἐνασκοῦμεν δικαίωμα, ἀφίνομεν δὲ εἰς τὴν πλειονοψηφίαν τὴν εὐθύνην, ἐὰν στερήσῃ ἡμᾶς τοῦ δικαιώματος τούτου.

§342ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). (εἰρωνικῶς). Μάλιστα, μάλιστα!

§343ΡΑΛΛΗΣ. Ἂς μᾶς στερήσῃ, ἂν θέλῃ.

§344ΒΑΛΕΤΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα, ἡ λύσις τοῦ ὁποίου δὲν ἀπόκειται οὔτε εἰς τὴν Βουλὴν, οὔτε εἰς τὴν πλειονοψηφίαν. Ὀφείλετε νὰ τὸ λύσητε ὑμεῖς, κύριε Πρόεδρε, διότι ὑμεῖς εἶσθε τηρητὴς τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐὰν νομίζητε ὅτι, ἐν ᾧ γίνεται ψηφοφορία, δύναται ν’ ἀποσυρθῇ μία πρότασις, ἐὰν ἔχητε αὐτὴν τὴν ἰδέαν, ἀποφασίσατε.

§345ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως ἔχω αὐτὴν τὴν ἰδέαν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι μία πρότασις ἀποσύρεται εἰς πᾶν στάδιον τῆς συζητήσεως.

§346ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ πρότασις, ἡ ὁποία ψηφοφορεῖται, εἶναι ἡ τοῦ ἀπαραδέκτου, ζητοῦμεν δὲ νὰ βεβαιωθῇ ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Εἰπέτε τὴν γνώμην σας.

§347ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖτε νὰ βεβαιωθῇ τὸ ἀπαράδεκτον προτάσεως μὴ ὑπαρχούσης. Αὕτη εἶναι ἡ γνώμη μου.

§348ΡΑΛΛΗΣ. Ζητοῦμεν νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι ἡ πλειοψηφία μᾶς στερεῖ τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ζητήσωμεν τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§349ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τίνος;

§350Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πλειοψηφία οὐδὲν δικαίωμα ἀφαιρεῖ παρ’ οὐδενός. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι ματαιοπονία νὰ ψηφοφορῶμεν περὶ ἀπαραδέκτου προτάσεως, ἡ ὁποία δὲν ὑπάρχει, διότι ὁ προτείνας αὐτὴν τὴν ἀνεκάλεσε, καθ’ ὃ εἶχε δικαίωμα ν’ ἀνακαλέσῃ αὐτήν, οἱ δὲ προτείνοντες προτάσεις δύνανται ν’ ἀνακαλῶσι τὰς προτάσεις αὐτῶν κατὰ πᾶσαν στιγμὴν καὶ κατὰ πᾶν στάδιον τῆς διεξαγωγῆς αὐτῶν. (Ἐπιδοκιμασίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§351ΡΑΛΛΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· ἡ πρότασις ἡ ἀποῤῥιφθεῖσα ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς εἶναι ἡ τοῦ ἀπαραδέκτου.

§352Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι τοῦ ἀπαραδέκτου.

§353ΡΑΛΛΗΣ. Τοῦ ἀπαραδέκτου· ἐνόσῳ δὲ κεῖται ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα, συμφώνως μὲ τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ, ἐὰν ἀπεῤῥίφθη ἢ ὄχι ἡ πρότασις περὶ ἀπαραδέκτου, οὐδεὶς δικαιοῦται ν’ ἀποσύρῃ τὴν πρότασίν του. (Ὁ κ. Φορέστης ἀμέσως μετὰ τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν δύναται ν’ ἀποσύρῃ τὴν πρότασίν του, ἀλλὰ μεταξὺ τῶν δύο ψηφοφοριῶν—καὶ κάμνω ἔκκλησιν εἰς τὴν καλὴν πίστιν τοῦ κ. Προέδρου—δὲν ἐπιτρέπεται οἱαδήποτε ἀνάκλησις.

§354ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα ἐξηντλήθη. Ἀφοῦ ὑπάρχει διαφωνία, θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.

§355ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως αὐτὸ θὰ κάμητε.

§356Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τίνος;

§357ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος ἐὰν πρέπῃ νὰ γείνῃ ψηφοφορία ἢ ὄχι.

§358Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως.

§359ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ἀνακληθείσης τῆς προτάσεως.

§360ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως. Λοιπὸν ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἐὰν φρονῇ ὅτι δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, ἀφοῦ ὁ κ. ἐκ Πάλλης Βουλευτὴς ἐδήλωσεν ὅτι ἀποσύρει τὸ νομοσχέδιόν του.

§361ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Θὰ γείνῃ διάκρισις, ποῖος ἔκαμε τὴν δήλωσιν.

§362ΡΑΛΛΗΣ. Νομίζετε ὅτι δὲν δικαιούμεθα νὰ ζητήσωμεν τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν καὶ ἐπ’ αὐτῆς τῆς προτάσεως;

§363ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Βεβαίως.

§364ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὑμεῖς, κ. Πρόεδρε, εἴπετε, ὅτι δὲν ὑπῆρχε πρότασις καὶ ἑπομένως δὲν ἠδύνασθε νὰ προκαλέσητε ψηφοφορίαν. Ἐρωτῶ ὑμᾶς, τὸν κ. Πρόεδρον, ἐζητήσατε τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς δι’ ἀναστάσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Φορέστη, ναὶ ἢ οὔ;

§365ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπρόκειτο νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν τότε, διότι ὑπῆρχε πρότασις.

§366ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐπίσης ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ράλλη περὶ ἀπαραδέκτου ἐζητήσατε τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς δι’ ἀναστάσεως, καὶ ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη. Ὁ κ. Ράλλης ἐζήτησε κατόπιν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἑπομένως ἀπεδέχθητε τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν, καὶ ἐκαλέσατε ψηφολέκτην, ὅστις καὶ προσῆλθε. Κατόπιν δέ, μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας, ἐπροτάθη ἀνάκλησις ὑπὸ τοῦ κ. Φορέστη τῆς προτάσεώς του.

§367ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί θέλετε νὰ προτείνητε;

§368ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἰδοὺ τί θέλω νὰ προτείνω· πρέπει νὰ βεβαιωθῇ κατὰ τὴν ψηφοφορίαν, τὴν ὁποίαν ἤδη θὰ ἐνεργήσητε, ὅτι ἡ ψηφοφορία δι’ ἀναστάσεως ἐγένετο ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ράλλη, καὶ ἀμφισβητηθέντος τοῦ ἀποτελέσματος, ἐζητήθη καὶ ἤρξατο ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία.

§369ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπρόκειτο ν’ ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Τοῦτο εἶναι βεβαιωμένον, διότι θ’ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§370ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως θ’ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, καὶ μὴ ἔχετε καμμίαν ἀμφιβολίαν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἀπόφασις αὕτη τῆς Βουλῆς θὰ μείνῃ ἀνεξίτηλοις γράμμασιν ἀναγεγραμμένη (διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ἐγὼ γνωρίζω πῶς διαλύονται αἱ πλειοψηφίαι, καὶ εἶδον διαλυομένας μεγαλειτέρας πλειοψηφίας ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἀποτελεῖτε σεῖς.

§371ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ ψηφοφοριῶν καὶ δι’ ἀναγνώσεως τοῦ καταλόγου.

§372ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι δι’ αὐτῶν, ἀλλὰ διὰ τῶν παραβάσεων τοῦ Κανονισμοῦ καὶ μὴ ἔχετε καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι θὰ σᾶς καταλογισθῇ. Εἰς τὰς Βουλὰς καὶ τὰς πλειοψηφίας ἔπρεπε νὰ ὑπομιμνήσκηται ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπεμίμνησκεν εἰς ἑαυτὸν Φίλιππος ὁ Βασιλεύς: «μέμνησο ὅτι θνητὸς εἶ!» Σκεφθῆτε ὅτι ἡ περίοδός σας δὲν εἶναι αἰωνία. Θὰ ἔλθῃ ὥρα, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ γραφοῦν ὅλα αὐτά.

§373Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς ἐνθυμούμεθα πάντοτε, καὶ ἐνθυμούμεθα πληρέστατα, ὅτι εἴμεθα θνητοί· τὴν δὲ πλειοψηφίαν γνωρίζομεν, ὅτι τὴν διαλύει ὁ Βασιλεύς, ἢ τὴν ἀποδοκιμάζει τὸ δημόσιον φρόνημα, ὅταν νομοθετῇ νομοθετήματα βλαβερὰ εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους· ἀλλ’ ἡ ψηφοφορία, ἡ νῦν γενομένη, ἐγένετο ἐπὶ θέματος τὸ ὁποῖον δὲν ὑφίσταται πλέον. Ποῖον εἶναι τὸ θέμα; Πρότασις τοῦ κ. Φορέστη. Τί ἐλέχθη; Ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Φορέστη εἶναι ἀπαράδεκτος. Ἐγένετο ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ἂν ἦναι ἀπαράδεκτος ἢ δὲν ἦναι ἀπαράδεκτος. Ὁ κ. Πρόεδρος ἀντελήφθη ὅτι ἐκ τῆς ψηφοφορίας συνήγετο, ὅτι ἡ ψῆφος τῶν πλειόνων ἐδήλωσεν ὅτι δὲν εἶναι ἀπαράδεκτος· τότε ἐζητήθη ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἀλλ’ ὁ προτείνας ἀνεκάλεσε τὴν πρότασιν. Τί θὰ ψηφίσητε, κύριε Πρόεδρε, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως; Ἂν ἦναι ἀπαράδεκτος πρότασις, ἡ ὁποία δὲν ὑπάρχει; Θέλετε νὰ χάνωμεν τὸν καιρόν μας, καθ’ ἣν στιγμὴν μᾶς λέγουσιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐξέλθωμεν ἀπὸ τὴν αἴθουσαν ταύτην πρὶν ἢ λάβωμεν μέτρα ὑπὲρ τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν, καὶ εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν μένουσι, παρὰ 15 ἡμέραι ἀκόμη ἐργασίας, πρέπει νὰ χάνωμεν τὸν καιρόν μας, νὰ ψηφοφορῶμεν ἐπὶ προτάσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπάρχουσι, δὲν παρέχουσιν ἔδαφος; Δέχεται τὴν εὐθύνην πᾶσα ἡ πλειοψηφία τῆς διαγωγῆς της ταύτης (ἐπιδοκιμασίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§374ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἐπιῤῥίπτω ταύτην τὴν εὐθύνην ὁλόκληρον ἐφ’ ὑμᾶς! (Θόρυβος καὶ διακοπαὶ μετὰ φωνῶν ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§375ΜΑΝΕΣΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡμίλησε καὶ κανεὶς δὲν τὸν διέκοψεν· ἔχομεν τὴν ἀπαίτησιν νὰ ἀκουώμεθα· ἂν δὲν θέλητε νὰ ἀκουώμεθα, τότε... (Θόρυβος).

§376ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἄλλαι πλειοψηφίαι ὑπέστησαν τὰ αὐτὰ, διότι ἀκριβῶς ὑπερέβησαν τὰ ἐσκαμμένα. Σήμερον θέλετε νὰ μᾶς στερήσητε τοῦ δικαιώματος τοῦ νὰ ἐπιζητήσωμεν τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν ἐπὶ προτάσεως, ἡ ὁποία ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν ἤδη καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας ἀπεφάνθη ἡ Βουλή. Πράξατέ το· μὴ ἔχετε καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι θὰ καταλογισθῇ ὑμῖν αὐτὴ ἡ νόσφισις τῶν δικαιωμάτων τῆς μειοψηφίας, διότι περὶ τούτου πρόκειται. Ζητοῦμεν νὰ βεβαιωθῇ, τίνες εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπεφάνθησαν κατὰ τῆς προτάσεως ἡμῶν περὶ ἀπαραδέκτου. Ἐὰν δὲ προσπαθῆτε, ἀφοῦ ἀπεῤῥίψατε τὴν πρότασιν, νὰ ἀποτρέψητε τὴν ἰδίαν σας εὐθύνην, διότι ἀπεῤῥίψατε τὴν πρότασιν ἀπαραδέκτου, δὲν θὰ τὸ κατορθώσητε.

§377ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει διαφωνία.

§378ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπάρχει μεγίστη· καὶ θὰ τὸ ἴδητε, ἂν ἐκλεχθῆτε πάλιν Βουλευτής...

§379ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ! Σεῖς ἐγλυτώσατε ὑπὸ τὰς πτέρυγας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ πολλάκις.

§380ΡΑΛΛΗΣ. Ἂν ἐκλεχθῆτε πάλιν Βουλευτής, (καὶ τὸ εὔχομαι) θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ προσφεύγητε εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ, ὅπως δυνηθῆτε νὰ στεγασθῆτε ὑπ’ αὐτὰς ἀπέναντι τῶν ὑπερβασιῶν τῆς μελλούσης πλειοψηφίας· θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ αὕτη, ὡς ὑπῆρξε καὶ κατὰ τὸ παρελθόν, καὶ πολλάκις ὑπέστη τὴν ἀνάγκην ταύτην ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ πολλάκις προσέφυγεν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ προσεπάθησε διὰ παντὸς τρόπου νὰ ἀμυνθῇ δι’ αὐτῶν. Σήμερον νομίζει, ὅτι ἡ πλειοψηφία τοῦ ἐπιτρέπει νὰ παραβαίνῃ τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ. Ἄς τὸ πράξῃ. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§381Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ηὐξήθημεν κατὰ παραβάσεων τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ προσεπαθήσαμεν νὰ σώσωμεν τὰ δικαιώματα τῆς μειοψηφίας, τὰ ὁποῖα ἐμειοῦντο ἐκ τῶν παραβάσεων τούτων, αἵτινες παρέβλαπτον τὰ δημόσια συμφέροντα. Οὐδὲν θίγεται δικαίωμα τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Ὁ κ. Βουλευτὴς θέλει μόνον νὰ ξεμπροστίσῃ τοὺς συναδέλφους του. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα συμφέρον, τὸ ἐθνικὸν συμφέρον, τὸ δημόσιον, τὸ ὁποῖον τὸν κινεῖ. Τί ζητεῖ ὁ κ. Βουλευτής; ζητεῖ νὰ ἴδῃ τίνες ἐψήφισαν δι’ ἀναστάσεως ὑπὲρ τοῦ ἀπαραδέκτου. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει τοιαύτη πρότασις. Ἄν δὲν ὑπάρχῃ πρότασις, τί ζητεῖτε πλέον; τίς ὁ γενικὸς σκοπός, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ἀμύνεσθε;

§382ΡΑΛΛΗΣ. Ζητῶ ἀκριβῶς νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἠγόρευε πρὸ ἑνὸς τετάρτου τῆς ὥρας κατὰ τοῦ ἀπαραδέκτου, καὶ προσεπάθει νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ἡ πρότασις ἐκείνη δὲν περιεῖχε τὴν παρακράτησιν, ἦλθε κατόπιν καὶ ἐψήφισεν ὑπὲρ τῆς προτάσεως, ἡ ὁποία περιεῖχε τὴν παρακράτησιν· θέλω νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι πάντες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀκολουθοῦσι τὰς γνώμας του, ἔπραξαν κἄτι τι, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Τοῦτο εἶναι τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἀπεκομίσαμεν ἐκ τῆς ψηφοφορίας τῆς σημερινῆς. Ἄν ἤθελον νὰ μὴ ὑποστῶσιν αὐτὸ τὸ πάθημα, ἔπρεπε νὰ φροντίσωσι ν’ ἀποσυρθῇ ἡ πρότασις πρὸ τῆς ψηφίσεως τῆς προτάσεως τοῦ ἀπαραδέκτου (Φωναὶ καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§383Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς δὲν ἀποδείξῃ δι’ ἄρθρου τοῦ Κανονισμοῦ, ὅτι ὁ προτείνας πρότασίν τινα δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα κατὰ πᾶσαν στάσιν τῆς συζητήσεως νὰ ἀνακαλῇ αὐτὴν, ἐπὶ τοσοῦτον δὲν ἔχει δίκαιον δι’ ὅσα εἶπε καθ’ ἡμῶν. Ἡμεῖς δὲ, καὶ ὡς πλειονοψηφία καὶ ὡς ἄτομα, μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου εἰσηγητοῦ τῆς πλειοψηφίας κ. Πρωθυπουργοῦ, ἡμεῖς, καὶ ὡς ἄτομα καὶ ὡς ὁλομέλεια τῆς πλειοψηφίας, παρ’ οὐδενὸς ἔχομεν ἀνάγκην συμβουλῶν, οὔτε αὐτοὶ ὀφείλουσι νὰ μᾶς ἐπισείωσι τοὺς ἐκλογεῖς μας ἢ ἄλλο τι. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο· ἄν ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν ἀποδείξῃ ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα εἷς Βουλευτὴς νὰ ἀποσύρῃ τὴν πρότασίν του, δὲν ἔχει κανὲν δικαίωμα οὔτε νὰ ἀπειλῇ οὔτε νὰ συμβουλεύῃ, καὶ νὰ ἀποδίδῃ εἰς ἡμᾶς προθέσεις, τὰς ὁποίας δὲν ἔχομεν, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι χαρακτηριζόμεθα ἐπὶ νομιμοφροσύνῃ καὶ ἐπὶ τηρήσει τοῦ Κανονισμοῦ. Ἡμεῖς σεβόμεθα τὸν Κανονισμὸν, σεβόμεθα τὴν Βουλὴν, σεβόμεθα τὴν ἀξιοπρέπειαν αὐτῆς, ἀλλ’ οὐδέποτε θὰ κατέλθωμεν εἰς τοιαῦτα δικολαβικὰ μέσα, δῆθεν διὰ νὰ κλονίσωμεν τὴν πλειοψηφίαν. Παρακαλῶ λοιπὸν τοὺς Κυρίους νὰ φέρωσι τὰς προτάσεις, ὁποτεδήποτε θέλωσιν, ἀλλ’ οὐδέποτε θὰ τοῖς δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ ἦναι κήνσορες τῆς Βουλῆς καὶ κήνσορες τῆς πλειοψηφίας. Ἄν ἔχωσι τὸ δικαίωμα οὗτοι οἱ Κύριοι νὰ ἀξιῶσι νὰ σεβώμεθα ἡμεῖς αὐτοὺς, ἡλίκον ἔχομεν ἡμεῖς δικαίωμα νὰ ἀξιῶμεν παρ’ αὐτῶν νὰ σέβωνται καὶ εὐλαβῶνται ἡμᾶς, καὶ ὡς πλειοψηφίαν καὶ ὡς πολιτικοὺς νομιμόφρονας μεμαρτυρημένους. (Ἐπιδοκιμασίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§384ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Δὲν ὑπάρχει πλέον συζήτησις, κύριε Πρόεδρε.

§385ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας μᾶς ὕβρισεν, ὡς ἀσεβήσαντας...

§386Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν ὕβρισα κανένα. Δὲν συνειθίζω αὐτὴν τὴν γλῶσσαν ἐγώ. Ἄλλοι ὑβρίζουσι.

§387ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. .. ἐνῷ δυνάμεθα νὰ ὑπομνήσωμεν, ὅτι μέχρι τοῦδε, τοὐλάχιστον κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον, οὔτε διεκόψαμέν ποτε κανένα ἀγορεύοντα, οὔτε πρόσκομμα κανὲν ἐφέρομεν εἰς τὰ νομοσχέδια τὰ ψηφισθέντα, μολονότι ἔχομεν τὸ δικαίωμα, διότι προχθές, τὴν Δευτέραν τὸ ἑσπέρας, ἀνεθυμήσθε, καὶ πιστεύω θὰ ἐνθυμεῖσθε καλῶς, ἐζήτησα τὴν ἀναβολὴν ἑνὸς νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον συνεζητεῖτο εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν εἰς τὸν κ. Τόμαν, ὁ ὁποῖος ἐπέφερε μίαν τροπολογίαν: «προχωρεῖτε, προχωρεῖτε, καὶ φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι δέκα πέντε»· τὸ ἤκουσα καλῶς. Ἐν τούτοις δὲν κατεδέχθημέν ποτε νὰ τῷ ὑπομνήσωμεν ὅτι δὲν δύναταί ποτε νὰ συζητῇ μὲ 15 Βουλευτάς. Αὐτὴ εἶναι ἡ νομιμοφροσύνη, τὴν ὁποίαν ἀπέδειξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, καὶ θέλει ἤδη νὰ ὑβρίσῃ ὑμᾶς...

§388Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν ὕβρισα· νὰ ἀνακαλέσητε!

§389ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. .. Νομιμοφροσύνη τοῦ νὰ ψηφισθῇ σωρεία νομοσχεδίων, τεσσαράκοντα πέντε, ἐπὶ μίαν ἡμέραν, μὲ 25 μόνον Βουλευτάς, καὶ δὲν κατεδέχθημεν ποτὲ νὰ φέρωμεν οὔτε ἔνστασιν κἄν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ σέβηται ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι σέβονται πρωτίστως ἑαυτούς.

§390ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν, ἂν παραδέχηται νὰ γείνῃ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ράλλη περὶ ἀπαραδέκτου τῆς προτάσεως νόμου τοῦ κ. Φορέστη, ἀποσυρθείσης ἤδη ὑπὸ τούτου. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Ράλλη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§391ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ διὰ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα τί θὰ γείνῃ;

§392ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Φορέστη ἀπεσύρθη, ἡ τοῦ κ. Βότση ἐστάλη εἰς τύπωσιν· ἑπομένως τὴν ἑσπέραν ταύτην δὲν ἔχομεν σταφιδικὸν ζήτημα. Κατὰ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἔπρεπε νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Σιμοπούλου, ἀλλ’ ἡ ὥρα παρῆλθεν.

§393Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ συνέλθωμεν αὔριον τὴν 9ην ἀκριβῶς πρὸ μεσημβρίας, διότι μετὰ μεσημβρίαν δὲν θὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν.

§394ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§395ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 1 μετὰ τὸ μεσονύκτιον.