1895.06.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 28

τῆς 20 Ἰουνίου 1895.

(Τρίτη).

Ὥρᾳ 5 καὶ 30′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν σταφιδεμπόρων Αἰγίου, παρακαλούντων ὅπως καταργηθῇ ἡ διάταξις τοῦ νόμου ͵ΒΜΕʹ τῆς 27 Ἰουλίου 1892, ἡ ἀπαγορεύουσα τὴν φόρτωσιν πρὸς ἐξαγωγὴν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ξηρᾶς σταφίδος πρὸ τῆς 16 Αὐγούστου. Ὡσαύτως ἀνακοινῶ ἀναφορὰν τῆς κοινότητος Μποτιᾶ, παρακαλούσης, ὅπως διαταχθῇ ἡ ἐπιστροφὴ τοῦ ὑδραγωγείου, τὸ ὁποῖον πρό τινος κατέστρεψαν καὶ παρανόμως κατέχουσιν οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Λεβιδίου.

§2ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταθέτω πίνακα, ἐμφαίνοντα τὴν στάσιν τῶν ἐγκρίσεων καὶ δαπανῶν ἔργων ὁδοποιΐας, εἰς ἀπάντησιν ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Καραπάνου. Ἐπίσης καταθέτω πίνακα ἐμφαίνοντα τὰ ὀνόματα τῶν διὰ Β. Διαταγμάτων πολιτογραφηθέντων δυνάμει τοῦ νόμου ͵ΒΡΜΔʹ τοῦ 1893. Οἱ κύριοι Βουλευταὶ Καρδίτσης κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 14 Ἰουνίου ἐπηρώτησαν τὴν Κυβέρνησιν περὶ τῆς ἐπιχαλικώσεως τῆς μόνης ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Καρδίτσης ἐθνικῆς ὁδοῦ ἀπὸ Καρδίτσης εἰς Λάρισαν. Πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἀνακαίνισις τῶν τμημάτων τῆς περὶ ἧς ὁ λόγος ὁδοῦ ἔχει δοθῆ εἰς ἐργολαβίαν, ἤδη δὲ ἀνακαινίζεται τὸ πρῶτον τμῆμα· μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ πρώτου τμήματος θ’ ἀνακαινισθῶσι καὶ τὰ ἐπίλοιπα. Ἐπίσης καταθέτω τὴν σύμβασιν τὴν συνομολογηθεῖσαν μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Βραΐλᾳ ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας «Ἐμπειρίκων», καὶ τὸ περὶ κυρώσεως αὐτῆς σχετικὸν νομοσχέδιον. Ὡς ἐνθυμεῖσθε ἴσως, ἡ σύμβασις αὕτη εἶχεν ἤδη ψηφισθῆ ὑπὸ τῆς διαλυθείσης Βουλῆς, δὲν ἐκυρώθη ὅμως ἐγκαίρως, νομίζω ἕνεκεν ἀμελείας τοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς. Παρέστη λοιπὸν ἀνάγκη νὰ ὑποβληθῇ νέα σύμβασις, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ψηφισθείσης τοιαύτης, ἧς οἱ ὅροι εἶναι οἱ συνήθεις ὅροι τῶν τοιούτων συμβάσεων. Ἡ ἑταιρία ἀπολαμβάνει τῶν πλεονεκτημάτων τῶν συνήθων ἐπὶ τῶν τελῶν ἀγκυροβολίας καὶ φαρικῶν, τὰ ὁποῖα ἐλαττοῦνται κατὰ τρία δεκατημόρια· εἰς ἀντάλλαγμα δὲ τῶν εὐκολιῶν τούτων ὑποχρεοῦται νὰ παρέχῃ ἀριθμὸν εἰσιτηρίων δωρεὰν καὶ νὰ μεταφέρῃ δωρεὰν τοὺς ταχυδρομικοὺς φακέλλους καὶ πάντα τὰ ἀντικείμενα τὰ ἀνήκοντα εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἥ τε σύμβασις καὶ τὸ νομοσχέδιον θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 156).

§4Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. ἐκ Βονίτσης Βουλευτὴς κατὰ παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἐζήτησε πληροφορίας τινάς. Καταθέτω λοιπὸν πίνακα δηλοῦντα τὰ εἰσπραχθέντα ἐκ τελῶν εἰσαγωγικῶν κατὰ τὰ ἔτη 1893, 1894 καὶ 1895 κατὰ τοὺς μῆνας Ἀπρίλιον καὶ Μάϊον ἐκ τῶν τελωνείων Βονίτσης καὶ Καρβασαρᾶ. Ἐπίσης δίδω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν πρὸς συμπλήρωσιν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Βονίτσης. Ὁ τελώνης Βονίτσης κατήγγειλε τὴν 19 Μαρτίου ἐ. ἔ. διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 255 ἀναφορᾶς του τὸν κυβερνήτην τῆς ἐν Βονίτσῃ πρὸς καταδίωξιν λαθρεμπορίου σταθμευούσης ἀτμοτελωνίδος «Κεφαλληνίας» Ι. Μηλάκαν, «ὡς ἐργαζόμενον ἀνειλικρινῶς καὶ ἐπὶ βλάβῃ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, ἕνεκεν τῶν μεγάλων σχέσεών του μετὰ λαθρεμπόρων φίλων του καὶ συγγενῶν του ἐκ γυναικὸς ἐκεῖθεν καταγομένης καὶ κατοικούσης ἐκεῖ», καὶ ἐζήτησε τὴν ταχίστην ἐκεῖθεν ἀπομάκρυνσίν του καὶ τὴν ἀντικατάστασιν αὐτοῦ δι’ ἑτέρου δραστηρίου καὶ ἐντίμου. Χθὲς δὲ μόνον περιῆλθεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8576 ἀπὸ 16 Ἰουνίου ἐ. ἔ. ἔγγραφον τῆς Διαχειρίσεως τῶν Μονοπωλίων τῆς Ἑλλάδος, καταγγελλούσης τὸν κυβερνήτην τῆς ἀτμοτελωνίδος ταύτης. Πλὴν τῶν εἰρημένων ἐγγράφων ὁ νομάρχης Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας ὑπέβαλε πρωτόκολλον περὶ τῶν ληπτέων μέτρων πρὸς περιστολὴν τοῦ λαθρεμπορίου τοῦ μαστίζοντος τὰ παράλια τῆς Ἀκαρνανίας. Σχετικῶς δὲ πρὸς τὰς ἀτμοτελωνίδας ἀνακοινόνω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πληροφορίαν, ὅτι τὸ μέτρον τῆς διὰ θαλάσσης καταδιώξεως τοῦ λαθρεμπορίου εἶχεν εἰσαχθῆ κατὰ τὸ 1876, ὅτε κατεσκευάσθησαν αἱ ἀτμοτελωνίδες πρὸς τοῦτο. Κατὰ τὸ 1878 αἱ ἀτμοτελωνίδες δὲν εἶχον ἀκόμη ὀργανισμόν τινα· τυγχάνων δὲ τότε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, προεκάλεσα Β. Διάταγμα, δι’ οὗ ἐνεκρίθη δι’ αὐτὰς ὀργανισμός. Ἀλλὰ κατὰ τὸ 1882 ὁ κ. πρώην Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου, γενόμενος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, μετέβαλε τὸν ὀργανισμὸν ἐκεῖνον, καὶ προσεκόλλησε τὰς ἀτμοτελωνίδας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Ἑπομένως νῦν, ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἢ τελωνειακὴ ἀρχὴ λάβῃ ἀνάγκην νὰ δώσῃ ἐντολὴν εἰς τὰς ἀτμοτελωνίδας, πρέπει νὰ ἀποταθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ὁ δὲ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ δώσῃ διαταγὰς, δὲν ἠξεύρω εἰς ποίαν Μοῖραν, καὶ αὕτη πάλιν νὰ διατάξῃ τὸν πλοῦν τῆς ζητουμένης ἀτμοτελωνίδος. Πρὸς τούτοις αἱ ἀτμοτελωνίδες αὗται ἀπώλεσαν τὴν ἀρχικὴν αὐτῶν ταχύτητα καὶ διατρέχουσιν ἤδη 5 μόνον μίλια κατὰ ὥραν. Διὰ τοῦτο κατὰ τὸ 1891, ὅτε ἤμην Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπρότεινα εἰς τὴν Βουλὴν νομοθέτημα πρὸς περιστολὴν τῆς λαθρεμπορίας, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ ἐπεψήφισε, καὶ ἐγένετο νόμος, καὶ λειτουργεῖ ὡς νόμος· ἐπειδὴ ὅμως τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἐκανόνιζε τὰ τῆς τιμωρίας τῶν λαθρεμπόρων, διὰ νὰ τιμωρηθῶσιν ὅμως πρέπει προηγουμένως νὰ συλληφθῶσι, διὰ νὰ συλληφθῶσι δὲ πρέπει νὰ καταδιωχθῶσι, παρήγγειλα εἰς Εὐρώπην τὴν κατασκευὴν δύο ἀτμακάτων μὲ ταχύτητα δεκαπέντε μιλίων καθ’ ὥραν, καὶ ἡ παραγγελία ὅμως ἐκείνη ἀνεστάλη ὑπὸ τῆς διαδόχου Κυβερνήσεως τοῦ ἐκ Μεσολογγίου κ. πρώην Βουλευτοῦ. Αἱ ἀτμοτελωνίδες, τὰς ὁποίας ἔχομεν σήμερον, μὲ τὴν ταχύτητα, ἣν διανύουσιν, ἥκιστα συντρέχουσι πρὸς τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν διατηροῦνται.

§5ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἐξ ὅλων τούτων ἀποδεικνύεται, ὅτι αἱ πληροφορίαι μου ἦσαν ἀκριβεῖς, ὅτι τὰ ἔσοδα εἶχον ἐντελῶς ἐκλείψει, ὅτι ἡ τελωνειακὴ ἀρχὴ διεβίβασε σφοδρὰ παράπονα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τοῦ κυβερνήτου τῆς ἀτμοτελωνίδος, καὶ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἐξηκολούθει μέχρι χθὲς νὰ διατηρῇ τὸν Μηλάκαν ὡς κυβερνήτην τῆς ἐν Βονίτσῃ σταθμευούσης ἀτμοτελωνίδος.

§6ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ νόμου ΚΘʹ τοῦ ἔτους 1864 περὶ βοσκησίμων γαιῶν παρεχωρήθησαν εἰς τὰς κοινότητας τοῦ δήμου Ἀνακτορίων μεγάλαι ἐκτάσεις ἐθνικῶν βοσκησίμων τόπων, εἰς τὴν κατὰ παράκλησιν δηλαδὴ κατοχὴν αὐτῶν. Ἀλλὰ δυστυχῶς αἱ κοινότητες αὐταὶ δὲν δύνανται νὰ προστατεύσωσι τὰ ἐπ’ αὐτῶν δικαιώματά των, διότι καὶ πολλὰ μέλη τῶν κοινοτήτων ἀπουσιάζουσι, καὶ εἰς φυσικὰς μεταβολὰς ὑπόκεινται καὶ ἕνεκα θανάτων καὶ ἕνεκα ἀνηλικιοτήτων, καὶ δὲν δύνανται νὰ συγκροτηθῶσι νομίμως καὶ ἐκλέξωσι τοὺς πληρεξουσίους των. Διὰ τοῦτο καὶ ἄλλοτε εἶχον λάβει τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ διοικήσεως τῶν κοινοτήτων τοῦ νομοῦ Λαρίσης ἔμελλον νὰ ἰσχύωσιν ἐφεξῆς καὶ διὰ τὰς κοινότητας τοῦ δήμου Ἀνακτορίων. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο δὲν ἐψηφίσθη, ἕνεκα λόγων, τοὺς ὁποίους ἐξέθηκα τότε. Ἑπομένως λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τοῦτο καὶ αὖθις, καὶ νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ στέρξῃ εἰς τὴν κατὰ προτίμησιν ψήφισιν τούτου, διότι αἱ κοινότητες αὗται δὲν ζητοῦσιν οὔτε ἀπαλλαγὴν ἀπὸ φόρου, οὔτε χρήματα ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου. Τόσῳ δὲ μᾶλλον ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς θὰ στέρξῃ εἰς τὴν ψήφισιν κατὰ προτίμησιν τῆς προτάσεως ταύτης τοῦ νόμου, καθόσον πρόκειται διὰ τοῦ νόμου τούτου νὰ προστατευθῶσι συμφέροντα τοῦ Δημοσίου. Τὸ Δημόσιον διετήρησε τὴν κυριότητα αὐτοῦ ἐπὶ τῶν παραχωρηθεισῶν δυνάμει τοῦ νόμου γαιῶν καὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι μεγάλης ἐκτάσεως, ἂν δὲν λάβῃ ὅμως πρόνοιαν ἡ Κυβέρνησις, αἱ γαῖαι αὗται θέλουσι διαρπαγῆ ὑπὸ διαφόρων. Εἶναι νομοσχέδιον ἐξ ἑνὸς μόνον ἄρθρου, καὶ δὲν ἀπαιτεῖται πολὺς χρόνος πρὸς ψήφισιν αὐτοῦ.

§7Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὴν ἀνάγκην τῆς μεταβολῆς τῆς ὑπαρχούσης περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου νομοθεσίας ἀναγνωρίζομεν, καὶ ὁμολογῶ, ὅτι μία ἐκ τῶν πολλῶν ἀσχολιῶν, αἵτινες περιμένουσιν ἡμᾶς, εἶναι καὶ αὕτη. Ἐὰν ἡ πρότασις νόμου ἀποβλέπῃ τὴν ἀνάγκην ταύτην, βεβαίως θέλω σᾶς ὀφείλει καὶ χάριν.

§8ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω ἐπίσης καὶ ἑτέραν ἐξ ἑνὸς μόνον ἄρθρου πρότασιν νόμου, ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς τὴν ὑγείαν κοινότητός τινος τοῦ δήμου Σολλίου. Ζητοῦσιν οἱ κάτοικοι νὰ ἐκτελεσθῇ ἔργον τι ἢ περάτωσις τοῦ ὑδραγωγείου των, δαπάνῃ ἰδίᾳ.

§9ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον εἶχε προταθῆ ὑπὸ τῆς πρώην Κυβερνήσεως τοῦ κ. Τρικούπη κατὰ τὴν παρελθοῦσαν τελευταίαν σύνοδον.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Βονίτσης ὑποβληθεῖσαι δύο προτάσεις νόμων θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 157–158).

§11ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βονίτσης καὶ ἀξιότιμος συνάδελφός μας, κύριοι Βουλευταὶ, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τὴν προχθεσινὴν εἶχεν ἐκθέσει εἰς τὴν Βουλὴν τινὰ περὶ τῆς λαθρεμπορίας τῆς τελουμένης ἐν τῷ κόλπῳ τῷ Ἀμβρακικῷ, σχετίσας τὴν λαθρεμπορίαν ταύτην μὲ τὴν τοποθέτησιν ἐκεῖ ἑνὸς ὑπαξιωματικοῦ, ὡς κυβερνήτου τῆς ἀτμοτελωνίδος. Ἐγὼ εἶχον περιορισθῆ νὰ κάμω τὰς δεούσας παραστάσεις εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, διότι δὲν ἐπρόκειτο μόνον περὶ τοῦ ὑπαξιωματικοῦ τούτου, ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς διαγωγῆς τοῦ τοποθετηθέντος ὡς διευθυντοῦ τοῦ τελωνείου Βονίτσης. Εἰς τὴν Βουλὴν δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ κάμω λόγον, διότι ἐνόμιζον ὅτι ἐν ἄλλῳ χρόνῳ ἔπρεπε νὰ ἀπασχοληθῇ αὕτη, τῶν τοποθετήσεων ἐκείνων ἐχουσῶν γενικωτέραν τινὰ ἔννοιαν καὶ σημασίαν. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βονίτσης ἀνέμιξε καὶ ἐμὲ εἰς τὴν ὁμιλίαν του, καὶ ἐπειδὴ περιστατικὰ τινά, σχέσιν ἔχοντα μὲ τὴν πολιτικὴν τοῦ πρώην Ὑπουργείου, τοῦ Αὐλικοῦ Ὑπουργείου, ἐξετέθησαν ἀνακριβῶς ἐξ ἐσφαλμένων, ὡς ὑποθέτω, πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας εἶχεν, ἐνόμισα ὅτι ἤμην ὑπόχρεως νὰ λάβω τὸν λόγον, καὶ ἐξαιτοῦμαι τὴν εὐμενῆ προσοχὴν τῆς Βουλῆς δι’ ὀλίγας στιγμάς. Ἀληθῶς, κύριοι Βουλευταί, ἡ σπουδαιότης τοῦ Ἀμβρακιακοῦ κόλπου ἐν σχέσει πρὸς τὴν λαθρεμπορίαν εἶναι μεγάλη, διότι αἱ ἀκταὶ αἱ τουρκικαί, ἰδίως ἡ πόλις τῆς Πρεβέζης καὶ ὁ ἐμπορικὸς σταθμὸς τῆς Σαλαχώρας, κεῖνται τόσον πλησίον τῆς περιφερείας τοῦ τελωνείου Βονίτσης, ὥστε ἡ λαθρεμπορία οὐδὲ πολλοῦ κόπου ἔχει ἀνάγκην διὰ ν’ ἀσκηθῇ, οὐδὲ σπουδαίους κινδύνους διατρέχει, διὰ νὰ ἦναι περισταλμένη. Αἱ κατὰ καιροὺς ἁρμόδιαι ἀρχαὶ ὑπέβαλον, εἴτε αὐθόρμητοι εἴτε προκληθεῖσαι ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, διαφόρους γνώμας περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον αὕτη ἠδύνατο νὰ περισταλῇ, καὶ εἶχεν ἀποφασισθῆ πρὸ δύο ἢ τριῶν ἐτῶν, νομίζω, ἡ σύστασις στρατιωτικῶν τινων σταθμῶν κατὰ μῆκος τῆς ἐκτεταμένης ἐκείνης παραλίας, ἔντονοι διαταγαὶ εἶχον διαβιβασθῆ εἰς τὸ ἐν Πρεβέζῃ Ἑλληνικὸν Προξενεῖον, καὶ μία τῶν ἀτμοτελωνίδων ἐτέθη ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῶν ἐν Λευκάδι καὶ Βονίτσῃ τελωνειακῶν ἀρχῶν. Ἐκ πάντων τῶν μέτρων τούτων ἡ ἀποστολὴ τῆς ἀτμοτελωνίδος ἐθεωρήθη ὡς τὸ μᾶλλον τελεσφόρον, καὶ διὰ τοῦτο δὲν εἶμαι τόσον σύμφωνος μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος πρὸ μικροῦ ἐξήγησεν, ὅτι δὲν νομίζει ὅτι δύναται νὰ περισταλῇ ἡ λαθρεμπορία διὰ τῶν ἀτμοτελωνίδων τόσον, ὅσον ἴσως διὰ τῶν ἄλλων μέσων...

§12Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δι’ ἀτμοτελωνίδων μάλιστα, ἀλλ’ οὐχὶ δι’ ἀτμοτελωνίδων ταχύτητος 4 ἢ 5 μιλίων τὴν ὥραν.

§13ΤΟΜΑΝ. Αἱ ἀτμοτελωνίδες εἶναι τόσον μικραὶ, ὥστε μὲ τὴν ἐλαχίστην ταραχὴν εἶναι ἀδύνατον νὰ πλεύσωσι.

§14ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. .. Ἡ ἀποστολὴ, λέγω, τῆς ἀτμοτελωνίδος ἐθεωρήθη ὡς τὸ μέσον τὸ μᾶλλον τελεσφόρον, διότι ἡ ἀτμοτελωνὶς δύναται ἐκ τοῦ σύνεγγυς νὰ παρακολουθῇ πᾶσαν ὕποπτον κίνησιν τῶν πλοιαρίων, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦσι τοὺς πλόας μεταξὺ τῶν ὀθωμανικῶν καὶ ἑλληνικῶν ἀκτῶν, καὶ νὰ κατασκοπεύῃ ἐν Πρεβέζῃ πᾶσαν ἐργασίαν τῶν λαθρεμπόρων. Οὕτως εἶχε κατορθωθῆ διὰ τῶν μέτρων τούτων ὄχι βεβαίως νὰ ἐκλείψῃ ἐντελῶς ἡ λαθρεμπορία, οὐδὲ σπουδαίως νὰ περισταλῇ, ἀλλὰ τοὐλάχιστον νὰ εἰσπράξῃ τὸ τελωνεῖον Βονίτσης κατὰ μῆνα καὶ κατὰ μέσον ὅρον κατὰ μὲν τὸ 1893 δραχμὰς 868, κατὰ τὸ 1894 δραχμὰς 852 κατὰ μῆνα, κατὰ τὴν πρώτην δὲ τριμηνίαν τοῦ τρέχοντος ἔτους 937 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Οὕτως εἶχον τὰ πράγματα, ὅτε ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὑπὸ τὸν κ. πρώην ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴν, παρῃτήθη. Ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς ἐθεωρεῖτο ἀναπόφευκτος, ἀλλὰ τὸ Στέμμα δὲν ἔδωκε ταύτην οὔτε εἰς τὸν παραιτηθέντα Πρωθυπουργὸν, οὔτε εἰς τὸν κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴν, τὸν ἐνδεδειγμένον τότε ὑπὸ τῆς θελήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὡς ἀπολαύοντα τῆς πλήρους αὐτοῦ ἐμπιστοσύνης, ἀλλ’ οὔτε εἰς ἄλλον τινὰ ἐκ τῶν ἡγετῶν τῶν ἄλλων ἐν τῇ Βουλῇ κομμάτων, ἐὰν ἤθελεν ὑποτεθῆ, ὅτι ἐκ τούτων τις ἐνεδεικνύετο εἴτε ὑπὸ τῆς θελήσεως τοῦ Κοινοβουλίου, εἴτε ὑπὸ τῆς κοινῆς γνώμης, ἀλλ’ εἰς ἄνδρας ἀπολαύοντα τῆς ἰδιαιτέρας Αὐτοῦ ἐμπιστοσύνης, τοὺς ὁποίους καὶ διώρισεν Ὑπουργούς. Τὴν τακτικὴν ταύτην τῆς Αὐλῆς ἀπροκαλύπτως ἀπεδοκίμασαν καὶ μετὰ πολλῆς δριμύτητος ἤλεγξαν ἑκάστοτε καὶ διὰ τῶν δημοσιογραφικῶν αὐτῶν ὀργάνων καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος πολλάκις τῆς Βουλῆς πάντα τὰ παρ’ ἡμῖν πολιτικὰ κόμματα, καταδείξαντα τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους ἐνεῖχεν αὕτη καὶ διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ διὰ τὴν Βασιλείαν. Ἀλλ’ ὅπως μὴ μείνῃ ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ οὐδ’ ὁ ἐλάχιστος δισταγμὸς, ὅτι ὀρθῶς καὶ εὐλόγως ἡ τακτικὴ αὕτη ἀπεδοκιμάσθη, ἔσπευσεν αὐτὴ αὕτη ἡ Αὐλὴ νὰ δώσῃ ἐν τῇ διοικήσει τοῦ Αὐλικοῦ Ὑπουργείου τὸ ὑπόδειγμα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἤθελε κυβερνηθῆ καὶ διοικηθῆ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ἐὰν πρὸς τοῖς ἄλλοις εἶχε καὶ τοῦτο τὸ ἀτύχημα, νὰ ἴδῃ καταργουμένους, εἴτε σιωπηλῶς, εἴτε καὶ ἄλλως, τοὺς κοινοβουλευτικοὺς αὑτοῦ θεσμούς. Καὶ ἀληθῶς, ὑπὸ τὴν πρόφασιν τῆς ἐνεργείας ἐλευθέρων ἐκλογῶν, ἀδυνάτου οὔσης ὑπὸ Κυβέρνησιν κοινοβουλευτικὴν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἤθελεν ἀναστατωθῆ ἡ ὑπηρεσία καὶ πρὸς μετατροπὴν τοῦ φρονήματος τῶν ἐκλογέων καὶ πρὸς ζημίαν τοῦ δημοσίου ταμείου, κατακλυσμὸς βασιλικῶν διαταγμάτων καὶ ὑπουργικῶν διαταγῶν, ἄγνωστος τέως ἐν παραμοναῖς ἐκλογῶν, ὑπὸ κοινοβουλευτικῆς Κυβερνήσεως διεξαγομένων, κατακλυσμὸς διαρκέσας καὶ μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐκλογῶν καὶ μέχρι τῶν ὑστάτων στιγμῶν τοῦ βίου τοῦ Αὐλικοῦ Ὑπουργείου, δὲν ἀφῆκε τίποτε εἰς τὴν θέσιν του, οὔτε αὐτοὺς τοὺς ἐπὶ λιποταξίᾳ καταδεδικασμένους στρατιώτας, τοὺς ὁποίους ἀπέστειλεν εἰς τὰ σώματά των, πρὸς παραδειγματισμὸν τοῦ στρατοῦ, τοῦ ὁποίου εἶχον χαλαρώσει καὶ παραλύσει τὴν πειθαρχίαν αἱ κοινοβουλευτικαὶ Κυβερνήσεις, οὔτε αὐτοὺς τοὺς λαθρεμπόρους, τοὺς ὁποίους ἐκ τοῦ σκότους, ἐν τῷ ὁποίῳ εἰργάζοντο ὑπὸ τὰς Κυβερνήσεις τὰς κοινοβουλευτικὰς, ἀνέσυρεν εἰς τὸ φῶς τῆς ἡμέρας, ὅπως ὑπ’ αὐτὸ ἀνέτως ἐνασκήσωσι τὰ ἐπάγγελμά των καὶ ἀκινδύνως καὶ παρὰ τὸ πλευρὸν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν τεταγμένοι ὑπὸ τοῦ νόμου ὡς διῶκται αὐτῶν. Τὸ τελωνεῖον Βονίτσης, κύριοι Βουλευταί, περὶ οὗ πρόκειται, ἔσχε τὴν τιμὴν νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ὄργανον τῶν τοιούτων ἐπιεικῶν ὑπὲρ τῆς λαθρεμπορίας διαθέσεων τοῦ Αὐλικοῦ Ὑπουργείου, καὶ ἡ πόλις τῆς Βονίτσης, ἡ ὁποία ἔσχε τὴν πρωτοβουλίαν τῆς ἐξεγέρσεως κατὰ τοῦ πρώτου ἡμῶν Βασιλέως, τοῦ ἐναρέτου καὶ φιλοπάτριδος Ὄθωνος, μόνον διότι οὗτος δὲν ἐδείκνυε τὸν πρέποντα πρὸς τὰς ἐλευθερίας καὶ τοὺς θεσμοὺς τοῦ ἔθνους σεβασμὸν, εἶδε μετ’ ἀγανακτήσεως, ὁποίου σεβασμοῦ ἐτύγχανον αἱ ἐλευθερίαι καὶ οἱ θεσμοὶ οὗτοι, μετὰ παρέλευσιν δεκαετηρίδων ὅλων ἀπὸ τῆς ἐξεγέρσεως ἐκείνης, καὶ δι’ ὁποίων μέσων ἐξεδηλοῦτο ἡ πρὸς τούτους περιφρόνησις. Τὰς τοιαύτας τῶν συμπολιτῶν μου ἐντυπώσεις, κύριοι Βουλευταί, ἐν ὁμοίᾳ ἀγανακτήσει εὑρεθεὶς καὶ ἐγὼ, ἐνόμισα ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ διαβιβάσω πρὸς τὸν Βασιλέα διὰ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον ἀναγινώσκω, ἵνα μάθῃ ἡ Βουλὴ καὶ τοὺς λόγους τῆς συναλλαγῆς τοῦ Αὐλικοῦ Ὑπουργείου πρὸς τοὺς λαθρεμπόρους τῆς περιφερείας τοῦ τελωνείου Βονίτσης (ἀναγινώσκει): «Εὐθὺς ὡς διωρίσθη ἡ Κυβέρνησις, εἷς τῶν πολιτευομένων τῆς ἐπαρχίας Βονίτσης, διὰ στενωτάτων συγγενικῶν δεσμῶν συνδεόμενος μὲ δύο τῶν ὑπασπιστῶν τῆς Ὑμετέρας Μεγαλειότητος, ὧν ὁ ἕτερος εἶναι μέλος τῆς Κυβερνήσεως, ἠρώτησε τοὺς ἐνταῦθα καὶ ἀλλαχοῦ τῆς ἐπαρχίας φίλους του, τίνας τῶν στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν ὑπαλλήλων θέλουσι νὰ ἐκτοπίσῃ καὶ διὰ τίνων νὰ τοὺς ἀντικαταστήσῃ. Αἱ ἐπιστολαὶ ἐπεδείχθησαν τοῖς ὑπαλλήλοις, οἱ ἀρνηθέντες νὰ γείνωσιν ὄργανα ἠπειλήθησαν διὰ δυσμενοῦς μεταθέσεως καὶ καταδιώξεως, ἐζητήθησαν δὲ εἰς ἀντικατάστασιν ὡρισμένα πρόσωπα, ὧν τινα, καὶ ἄλλοτε ὑπηρετήσαντα ἐν τῷ τόπῳ, εἶναι γνωστὰ διὰ τὴν πρὸς αὐτοὺς ἀφοσίωσιν. «Αἱ αἰτήσεις των αὗται ἐξετελέσθησαν, διορίζονται δὲ βαθμηδὸν οἱ ζητηθέντες, πλὴν τοῦ διαβοήτου εἰρηνοδίκου Τριπύλα, ἕνεκα παραστάσεων παρὰ τῷ Ὑπουργῷ ἐντόνων ἑτέρου ὑποψηφίου Βουλευτοῦ καὶ δυσμενῶν πληροφοριῶν τῆς ὑπηρεσίας, ἀναμένονται οἱ ἄρτι τῇ ὑποδείξει τούτων διορισθέντες ἔφορος Χατζῆ Παναγιώτου, τελώνης Καλπαξῆς, Ἀλεξανδρόπουλος γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου, μεμνηστευμένος ἐνταῦθα, καὶ ἀγγέλλεται ἡ ἀντικατάστασις τοῦ φρουράρχου. Ἀλλ’ ἡ πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀπετέλεσεν ἀληθὲς σκάνδαλον, εἶναι ὁ διορισμὸς ὡς κυβερνήτου τῆς ἀτμοτελωνίδος ἑνὸς ὑπαξιωματικοῦ Μηλάκα, ἐντοπίου, ἐκτοπισθέντος ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἕνεκα τῶν λίαν σκανδαλωδῶν σχέσεών του πρὸς τοὺς λαθρεμπόρους καὶ τῶν ζημιῶν, ἃς ὑφίστατο τὸ Δημόσιον, ἐπιμόνως δὲ ζητηθέντος ὑπὸ τῶν φίλων τοῦ Αὐλικοῦ ὑποψηφίου, καίτοι ἀνεκοινώθησαν τῷ ἁρμοδίῳ Ὑπουργῷ πάντα ταῦτα. Καὶ ὁ κυβερνήτης καὶ ὁ μηχανικὸς τοῦ πλοίου ἀναφανδὸν συνεργάζονται μετὰ τῶν λαθρεμπόρων, καὶ δημοσίᾳ καθ’ ἑκάστην ψηφοθηροῦσιν ὑπὲρ τοῦ ὑποψηφίου των, ἀπειλοῦντες καὶ ὑπισχνούμενοι καὶ στοιχηματίζοντες περὶ τῆς ἐπιτυχίας του, καθυβρίζοντες τοὺς λοιποὺς ὑποψηφίους, καὶ ἐπιδεικτικῶς χρησιμοποιοῦντες τὸ πλοῖον ὑπὲρ τῶν φίλων των εἰς πλόας εἰς τὴν ὅμορον ἐπικράτειαν καὶ ἀπηγορευμένους ἐκ τοῦ νόμου καὶ ὑπόπτους. «Ὁ διορισμὸς Κυβερνήσεως καθαρῶς αὐλικῆς, παρὰ τὰ κρατοῦντα πανταχοῦ κοινοβουλευτικὰ καὶ συνταγματικὰ νόμιμα, ἀπεδόθη εἰς τὴν ἐπιθυμίαν, ἣν ἔχει ἡ Ὑμετέρα Μεγαλειότης, νὰ ἐνεργηθῶσιν αἱ προσεχεῖς βουλευτικαὶ ἐκλογαὶ ἀφατριάστως, ἡ ἐκτέλεσις δὲ τῆς ἐπιθυμίας ταύτης προσβάλλεται ὡς δικαιολογία τῶν ἀλλεπαλλήλων καὶ ἀκαταπαύστων παύσεων, μεταθέσεων, ἀνακλήσεων μεταθέσεων, διορισμῶν, προβιβασμῶν ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν καὶ τῆς ἀπονομῆς χαρίτων εἰς διαφόρους καταδίκους. Ἀλλ’ ὁ λαὸς τῆς ἐπαρχίας ταύτης, Μεγαλειότατε, βλέπει μὲ ἔκπληξιν καὶ μὲ λύπην του, ὅτι σκοπὸς αὐτῶν, ὡς πρὸς τὴν ἐπαρχίαν ταύτην τοὐλάχιστον, εἶναι οὐχὶ ἡ ἐνέργεια ἐλευθέρων ἐκλογῶν, ἀλλ’ ἡ ἐπιδεικτικὴ ὑποστήριξις εὐνοουμένων ὑποψηφίων, ἀφοῦ τῇ ὑποδείξει τούτων ἐκτοπίζονται οἱ μὴ στέργοντες νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς ὄργανά των ὑπάλληλοι, καὶ τῇ ὑποδείξει τούτων ἀποστέλλονται οἱ διάδοχοι. «Ἡ Κυβέρνησις ἀναλαμβάνει βαρεῖαν εὐθύνην ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καταβιβάζουσα τὴν Βασιλείαν μέχρι τῆς παλαίστρας τῶν ἐκλογικῶν παθῶν, ἐκθέτουσα Αὐτὴν εἰς τὴν κοινὴν ἐπίκρισιν, καὶ μειοῦσα τὸ γόητρόν Της, ἀφοῦ τὸ δικαίωμα τοῦτο δὲν ἔχει οὔτε ἡ Ὑμετέρα Μεγαλειότης, ἐνόσῳ τοὐλάχιστον ἡ Βασιλεία θεωρεῖται ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὡς θεσμὸς ἀναγκαῖος διὰ τὸ μεγαλεῖον καὶ τὴν εὐημερίαν του.» Δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας μετὰ τὸ τηλεγράφημα τοῦτο καὶ ὁ συνυποψήφιός μου κ. ἐκ Βονίτσης Βουλευτὴς ἀπηύθυνεν, ὅπως σᾶς εἶπε προχθὲς, πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν τηλεγράφημα σχετικὸν μὲ τὴν τοποθέτησιν ἐκεῖ τοῦ Μηλάκα (ἀναγινώσκει): «Παρὰ παραστάσεις μου εἴχετε ἀποστείλει Βόνιτσαν, ὑποδείξει Γρίβα, κελευστὴν Μηλάκαν, μετατεθέντα ἐκεῖθεν ἕνεκα σκανδαλώδους κομματικῆς διαγωγῆς του καὶ ὡς συνένοχον λαθρεμπόρων. Κατὰ θετικὰς ἐκεῖθεν πληροφορίας καὶ ὡς ἦτο ἑπόμενον, Μηλάκας ἀναφανδὸν ἐνεργεῖ, φωνάζει, στοιχηματίζει ὑπὲρ ὑποψηφίου Γρίβα, μεταφέρει κομματάρχας του δι’ ἀτμοτελωνίδος, καὶ κατέστη κέντρον ἐκεῖ λαθρεμπόρων, πρὸς προφανῆ ζημίαν Δημοσίου. Τοιαύτη ἐνέργεια ἑπόμενον εἶναι νὰ ἐκθέτῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως ὑμᾶς, πολυειδῶς παρεξηγουμένη.» Ἀλλ’ οὔτε αἱ προφορικαὶ παραστάσεις, κύριοι Βουλευταὶ, τοῦ κ. ἐκ Βονίτσης Βουλευτοῦ ἴσχυσαν ν’ ἀποτρέψωσι τὸν αὐλικὸν Ὑπουργὸν νὰ ὑπακούσῃ εἰς τὰς ἀξιώσεις καὶ τὰ κελεύσματα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐνδιεφέροντο διὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς Βονίτσης, οὔτε τὸ ἰδικόν μου τηλεγράφημα ἐνομίσθη ἀναγκαῖον ν’ ἀξιωθῇ προσοχῆς τινος· καὶ εὐλόγως, ἀφοῦ ἡ εἰς τὴν ἐκλογικὴν κίνησιν τῆς ἐπαρχίας Βονίτσης ἀνάμιξις δὲν ἦτο τυχαία, ἀλλὰ σκόπιμος. Δὲν κατηγγείλαμεν ὅμως ἡμεῖς μόνον, κύριοι Βουλευταὶ, τὰ σκάνδαλα ταῦτα καὶ τὴν ἀπρεπῆ χρησιμοποίησιν τῆς ἀτμοτελωνίδος ὑπὲρ τῆς λαθρεμπορίας τῶν μερῶν ἐκείνων· τὴν κατήγγειλε καὶ αὐτὸς ὁ τελώνης, οὐχὶ ὁ τελώνης τοῦ Αὐλικοῦ Ὑπουργείου, ὡς ἰσχυρίσθη ὁ κ. ἐκ Βονίτσης Βουλευτὴς ἐξ ἐσφαλμένων πληροφοριῶν, ἀλλ’ ὁ τελώνης τοῦ κοινοβουλευτικοῦ Τρικουπικοῦ Ὑπουργείου. Ἰδοὺ τί ἀναφέρει οὗτος πρὸς τὸ προϊστάμενον αὐτοῦ Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 255 τῆς 19 Μαρτίου ἐ. ἔ. ἐγγράφου του (ἀναγινώσκει): «Πρὸ ἑνὸς περίπου μηνὸς διεδίδετο ἐνταῦθα ὅτι ἐτοποθετήθη ὡς κυβερνήτης τῆς ἀτμοτελωνίδος ὁ ὑπαξιωματικὸς τοῦ Β. Ναυτικοῦ Ἰωάννης Μηλάκας, καὶ ἐδυσκολεύθην ἀληθῶς νὰ τὸ πιστεύσω, διότι ἤμην εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω, ὅτι πρὸ διετίας, ὅτε ἦτο καὶ πάλιν οὗτος κυβερνήτης τῆς ἀτμοτελωνίδος, ἐξετοπίσθη ἐντεῦθεν κατόπιν ὑπηρεσιακῶν παραστάσεων, ὅτι εἰργάζετο ἀνειλικρινῶς καὶ ἐπὶ βλάβῃ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, ἕνεκεν τῶν μεγάλων σχέσεών του μετὰ λαθρεμπόρων φίλων του καὶ συγγενῶν του ἐκ γυναικὸς, ἐντεῦθεν καταγομένης καὶ κατοικούσης ἐνταῦθα. Καταπλευσάσης ὅμως τῆς ἀτμοτελωνίδος ἐνταῦθα πρό τινων ἡμερῶν, ἐξεπλάγην, ἰδὼν τὸν εἰρημένον Μηλάκαν ὡς κυβερνήτην, καὶ ἔτι περισσότερον ἐξεπλάγην βραδύτερον, ὅτε ἀντελήφθην τὰς τρυφερὰς μετὰ τῶν λαθρεμπόρων σχέσεις του. Ἡ ἀτμοτελωνὶς οὐδένα ἕτερον προορισμὸν ἔχει ἢ νὰ περιπλέῃ τὸν Ἀμβρακικὸν πρὸς καταδίωξιν τῶν λαθρεμπορικῶν πλοίων, καὶ εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸν προορισμόν της, ἐφ’ ὅσον τοὐλάχιστον θὰ ἔχῃ τὸ ἀτύχημα νὰ κυβερνᾶται ἀπὸ τὸν εἰρημένον Μηλάκαν, τοῦ ὁποίου ἡ ἐνέργεια ὡς κυβερνήτου πολεμικοῦ πλοίου, ταχθέντος διὰ τὴν καταδίωξιν τῶν λαθρεμπορίων, περιορίζεται ἀποκλειστικῶς νὰ συνδιαλέγηται ἐν μέσῃ ἀγορᾷ καὶ ὑπὸ τὰς ὄψεις ὅλων τῶν Ἀρχῶν μετὰ τῶν ἐξ ἐπαγγέλματος λαθρεμπόρων, τουτέστι μετὰ τῶν ἐχθρῶν ἐκείνων τῆς ὑπηρεσίας, τὰ διαβήματα τῶν ὁποίων παρακολουθεῖ τὸ τελωνεῖον διὰ τῶν ὀργάνων τῆς Ἀστυνομίας καὶ τοῦ Φρουραρχείου. «Ἡ ὑπηρεσία μου, μὴ ἀνεχομένη τὴν τοιαύτην τοποθέτησιν, ὡς ἐξευτελίζουσαν τὸ γόητρόν της, ἀπαιτεῖ νὰ διαταχθῇ τάχιστα καὶ τηλεγραφικῶς ἡ ἀπομάκρυνσις τοῦ εἰρημένου κυβερνήτου, ἐκ τῆς διαγωγῆς τοῦ ὁποίου οἱ λαθρέμποροι τῆς περιφερείας μου ὕψωσαν θρασεῖαν κεφαλήν, καὶ ν’ ἀντικατασταθῇ δι’ ἑτέρου, δραστηρίου, ἐντίμου καὶ δυναμένου ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς προσδοκίας τῆς ὑπηρεσίας» κτλ.

§15ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πῶς λέγεται ὁ τελώνης οὗτος;

§16ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Βενδραμῆς. Ὅτι δὲ τὸ περιεχόμενον τῆς ἀναφορᾶς τοῦ τελώνου Βονίτσης περὶ τῆς συγγενείας τοῦ εἰρημένου κυβερνήτου μετὰ λαθρεμπόρων ἐκεῖ εἶναι ἀληθές, προκύπτει καὶ ἐκ τηλεγραφήματος τοῦ δημάρχου Ἀνακτορίων, ὑπὸ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν προκληθέντος, ἔχοντος δὲ ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Γνωρίζομεν Ὑμῖν, ὅτι κυβερνήτης ἐνταῦθα σταθμευούσης ἀτμοτελωνίδος ὑπαξιωματικὸς Μηλάκας εἶναι ἐνταῦθα νυμφευμένος μὲ τὴν ἀδελφὴν τοῦ Ἀθανασίου Παπαβασίλη, καταδικασθέντος κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος 1894 ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ ζακχάρεως, ὁ δὲ γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου Ἀντώνιος Ἀλεξανδρόπουλος εἶναι μεμνηστευμένος ἐνταῦθα θυγατέρα Βασιλείου Βραχωρίτου.» Ἀλλ’ ἡ συγγένεια καὶ τὸ ἐπάγγελμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ γυναικάδελφος οὗτος τοῦ κυβερνήτου Μηλάκα, δὲν προκύπτει μόνον ἐκ τοῦ τηλεγραφήματος τοῦ δημάρχου Ἀνακτορίων, ἀλλὰ καὶ ἐκ τηλεγραφήματος πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς αὐτοῦ τούτου τοῦ τελώνου, οὐχὶ τοῦ τελώνου, τοῦ ὁποίου ἀνέγνων πρὸς ὑμᾶς τὴν ἀναφορὰν, ἀλλὰ τοῦ διαδόχου αὐτοῦ, τοῦ τελώνου τοῦ Αὐλικοῦ Ὑπουργείου. Οὗτος ἐν τῷ τηλεγραφήματι τούτῳ, τῷ προκληθέντι ὑπὸ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς, σημειώνει τὰ ὀνόματα πάντων τῶν λαθρεμπόρων τῆς περιφερείας του, τῶν καταδεδικασμένων ἐπὶ διαφόροις πράξεσι, καὶ μεταξὺ τούτων, ὡς ἠκούσατε, καὶ τοῦ γυναικαδέλφου τοῦ κυβερνήτου τῆς ἀτμοτελωνίδος, ὡς ἐπανειλημμένως καταδικασθέντος, ὡς συστηματικοῦ δηλαδὴ λαθρεμπόρου. Εἰς τὴν ἔντονον ταύτην τοῦ τελώνου Βονίτσης ἔκθεσιν τί ἀπήντησεν ὁ ἀντιπρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, τὸν ὁποῖον τὸ Στέμμα ἀνεβίβασεν εἰς τὸ ἀξίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ, διὰ νὰ διδάξῃ τοὺς κοινοβουλευτικοὺς Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, τοὺς Ὑπουργοὺς τῆς συναλλαγῆς, πῶς πρέπει νὰ διοικῆται τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ κατὰ τίνα τρόπον πρέπει νὰ προστατεύωνται τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου; τίνα μέτρα ἔλαβε; Τὴν μὲν ἔκθεσιν τοῦ τελώνου ἀπέστειλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, πρὸς ἐνέργειαν τῶν δεόντων, ἐκ τῶν ἀρχείων τοῦ ὁποίου μετὰ πολλῆς δυσκολίας καὶ πολλοῦ κόπου κατώρθωσα νὰ τὴν ἀποσπάσω καὶ κατόπιν ἐπανειλημμένων τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς καὶ ἐγγράφων καὶ προφορικῶν αἰτήσεων, τὸν δὲ τελώνην, τὸν τολμήσαντα νὰ δείξῃ ἐνδιαφέρον ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, ἐξεσφενδόνισεν εἰς Πύλον. Οὕτω, κύριοι Βουλευταὶ, πλήρους ἁρμονίας ἀποκαταστάσης μεταξὺ τοῦ νέου τελώνου Βονίτσης καὶ τοῦ κυβερνήτου τῆς ἀτμοτελωνίδος, ἡ λαθρεμπορία, γενομένη πλέον ἐλευθέρα καὶ ἀτελὴς ἐμπορία, ὁποίας μὲν ἐκλογικὰς ὑπηρεσίας εἰς τὸ Αὐλικὸν Ὑπουργεῖον προσήνεγκε, δὲν ἀναφέρω, διότι οὔτε ἐνδιαφέρεται ἡ Βουλὴ νὰ μάθῃ, οὔτε πρόκειται περὶ τούτου, ὁποίων ὅμως ζημιῶν ἐγένετο πρόξενος, νομίζω ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ κάμω λόγον. Πρὸς τοῦτο δὲ παρουσιάζω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς αὐτὸν τοῦτον τὸν νέον τελώνην Βονίτσης, ὅπως σᾶς καταστήσῃ γνωστὰς τὰς εἰσπράξεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐγκαταστάσεως αὐτοῦ. Ὡς προκύπτει ἐκ πληροφοριῶν τῆς ὑπηρεσίας, ὁ τελώνης οὗτος διωρίσθη δύο ἡμέρας μετὰ τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τοῦ πρώτου τελώνου ἔκθεσιν, ἐγκατεστάθη δὲ εἰς τὴν θέσιν αὐτοῦ τῇ 31 Μαρτίου, καὶ εἶναι ὁ τελώνης, ὁ ὁποῖος ἀνεμένετο νὰ ἔλθῃ ἐκεῖ, προαγγελθεὶς, ὡς ἐμνημονεύθη ἐν τῷ τηλεγραφήματί μου πρὸς τὸν Βασιλέα, ὑπὸ τῶν ἐκεῖ φίλων τοῦ Ὑπουργείου, ἦτο δὲ τελώνης καὶ ἄλλοτε ἐν Βονίτσῃ καὶ πρὸ πολλοῦ ἤδη πεπαυμένος...

§17ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς λέγεται;

§18ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καλπαξῆς... Ἐνῷ δὲ πρότερον τὸ τελωνεῖον Βονίτσης εἰσέπραττεν, ὡς εἶπον, κατὰ μέσον ὅρον καὶ κατὰ μῆνα κατὰ τὸ 1893 καὶ 1894 ἀρκετὰ μέγα ποσὸν μόνον ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς, οὐχὶ ἐκ τῶν προστίμων καὶ λοιπῶν εἰδῶν, κατὰ δὲ τὴν πρώτην τριμηνίαν τοῦ τρέχοντος ἔτους, ὑπὸ τὸν μετατεθέντα τελώνην, εἰσέπραξεν ἐννεακοσίας τριάκοντα ἑπτὰ δραχμὰς, εὐθὺς ἀπὸ τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ νέου τελώνου αἱ εἰσπράξεις γίνονται ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν. Πρῶτον δεκαήμερον τοῦ μηνὸς Ἀπριλίου. Ἐξ εἰσαγωγῆς καὶ ἄλλων εἰδῶν, εἴσπραξις μηδέν! Καλπαξῆς τελώνης. Δεύτερον δεκαήμερον. Εἴσπραξις εἰσαγωγῆς ἐκ δημητριακῶν καρπῶν καὶ ἄλλων εἰδῶν, μηδέν! Τρίτον δεκαήμερον. Εἴσπραξις δημητριακῶν καὶ ἄλλων εἰδῶν, μηδέν! Πρῶτον δεκαήμερον Μαΐου. Εἴσπραξις δημητριακῶν καρπῶν καὶ ἄλλων εἰδῶν, μηδέν!» Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ δεύτερον δεκαήμερον τοῦ Μαΐου ὅμοιον ἀπηυθύνθη τηλεγράφημα. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι πᾶσα εἴσπραξις διεκόπη.

§19ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχει ἀκόμη ὁ τελώνης αὐτὸς ἐκεῖ;

§20ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν μοὶ εἶπεν ὅτι μετατίθεται. Ἀλλὰ δὲν περιωρίσθη μόνον εἰς ταῦτα ὁ τελώνης τοῦ Αὐλικοῦ Ὑπουργείου! Ἐνόμισεν ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ τοποθετήσῃ καὶ εἰς ἄλλα κέντρα μέλη τῆς λαθρεμπορικῆς συμμορίας, δυνάμενα νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τοὺς σκοποὺς αὐτῆς. Καὶ ἀληθῶς προεκάλεσε παρὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου τηλεγραφικῶς τὸν διορισμὸν ἐν Ἀκτίῳ, ἀπέχοντι τῆς Πρεβέζης πέντε ἕως δέκα λεπτὰ, τὸν διορισμὸν ὡς ὑπαλλήλων δύο μελῶν τῆς συμμορίας τῶν συστηματικῶν λαθρεμπόρων. Ἐπειδὴ δὲ, προκειμένου περὶ τοιούτων καταγγελιῶν, δέον νὰ προσάγωνται καὶ αἱ ἀποδείξεις αὐτῶν, ἐφρόντισα νὰ ἔχω καὶ ἔγγραφα, πιστοποιοῦντα τὴν ἀκρίβειαν τῶν λόγων μου. Ὅτι λοιπὸν διωρίσθησαν οὗτοι, προκύπτει ἐκ τηλεγραφήματος τοῦ διευθυντοῦ τοῦ τηλεγραφείου Ἀκτίου πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, ὅπερ ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Τελώνης Βονίτσης, ἀπομακρύνας τοὺς ἐκ Λευκάδος καταγομένους καὶ πρὸ ἐτῶν ἐνεργοῦντας τὴν μεταφορὰν τηλεγραφημάτων καὶ ἐπιβατῶν Μάρκον Ρημόνην καὶ Γ. Λισάτον, διώρισεν ὡς τοιούτους τοὺς γνωστοὺς αὐτῷ ὡς ἐξ ἐπαγγέλματος λαθρεμπόρους Θεόδωρον Σῶζον, Ἰωάννην Κατσαρὸν καὶ Μιχαὴλ Κατσαρὸν, καταδικασθέντας πολλάκις, ὡς ἐκ τῶν βιβλίων τοῦ τελωνείου ἐμφαίνεται. Εἰς αὐτοὺς δὲν δύναμαι ἔχειν οἵαν καὶ τελώνης ἐμπιστοσύνην νὰ παραδίδω πρὸς μεταφορὰν τηλεγραφήματα.» Ἀλλ’ ὅτι οἱ διορισθέντες ὑπὸ τοῦ τελώνου τοῦ Αὐλικοῦ Ὑπουργείου εἶναι συστηματικοὶ λαθρέμποροι, βεβαιοῖ καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ τελώνης ἐν τῷ τηλεγραφήματί του, τοῦ ὁποίου πρὸ ὀλίγου ἔκαμον χρῆσιν, καὶ ἐν τῷ ὁποίῳ ὑπάρχουν τὰ ὀνόματα ὅλων τῶν συστηματικῶν λαθρεμπόρων. Μεταξὺ τούτων, ὡς ἠκούσατε, μνημονεύονται καὶ τὰ ὀνόματα τῶν διορισθέντων ὑπ’ αὐτοῦ ὡς ὑπαλλήλων ἐν Ἀκτίῳ. Μετὰ τὴν ἀφήγησιν τῶν περιστατικῶν τούτων, κύριοι Βουλευταὶ, νομίζω ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον νὰ ἀπαιτήσω παρὰ τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν, τοὺς ὁποίους ἡ ψῆφος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὑπέδειξεν ὡς συμβούλους εἰς τὸ Στέμμα, λαμβάνοντες ἀφορμὴν ἐκ τοῦ διορισμοῦ τοῦ Αὐλικοῦ Ὑπουργείου καὶ τῆς καθόλου πολιτείας αὐτοῦ καὶ πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ μετὰ ταύτας, ὡς ἐπίσης καὶ ἐκ τῶν ὑπόπτων γνωμῶν περὶ τῆς χρησιμότητος τῶν κοινοβουλευτικῶν θεσμῶν, τῶν ἀποδιδομένων ὑπὸ πολλῶν εἰς τὸ Στέμμα, νὰ ὑποδείξωσιν εἰς Τοῦτο, ὅτι δὲν ἀρκεῖ νὰ μὴ ἔχῃ καὶ νὰ μὴ συμμερίζηται τὰς γνώμας ταύτας, ἀλλὰ καὶ ὅτι πρέπει, ὅταν καλῆται ὑπὸ τοῦ πολιτεύματος νὰ δράσῃ, νὰ ἀποδεικνύῃ ὅτι ἀληθῶς δὲν τὰς ἔχει καὶ δὲν τὰς συμμερίζεται, ἂν ὄχι ἐκ πεποιθήσεως, τοὐλάχιστον ἐκ τοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει εἰς Αὐτὸ ὁ ὅρκος, τὸν ὁποῖον ἔδωκε, καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, καὶ ὅτι πᾶσα πρᾶξις Αὐτοῦ, μετατοπίζουσα τὴν εὐθύνην ἀπὸ τῶν κοινοβουλευτικῶν Ὑπουργῶν εἰς Αὐτὸ, ἢ δημιουργοῦσα μίση καὶ ἔχθρας κατ’ Αὐτοῦ εἴτε ἀτόμων εἴτε πολιτικῶν κομμάτων, ὑποσκάπτει τὰ θεμέλια τῆς δυναστείας, καὶ χαλαρόνει ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τὴν περὶ τῆς χρησιμότητος τοῦ θεσμοῦ τῆς Βασιλείας πεποίθησιν. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔδωκε πολλάκις δείγματα τῆς ἀγάπης του πρὸς τὸν Βασιλέα, καὶ ἐπιεικῶς πάντοτε, ἐπιεικέστερον ἴσως τοῦ δέοντος, ἔκρινε πολλὰς τῶν βασιλικῶν Αὐτοῦ πράξεων καὶ ἀποφάσεων, δι’ ὧν ἐκανονίσθησαν ὕψιστα τοῦ Κράτους συμφέροντα. Δίκαιον ἑπομένως εἶναι νὰ τύχῃ προσοχῆς ἡ ἀπαίτησις, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς παρ’ Αὐτοῦ, οὔτε νὰ λέγῃ οὔτε νὰ πράττῃ τι, δυνάμενον νὰ δώσῃ ἀφορμὰς εἰς εὐλόγους ἐπικρίσεις καὶ νὰ συντελέσῃ εἰς χαλάρωσιν τῶν δεσμῶν, οἱ ὁποῖοι συνδέουσιν αὐτὸν μὲ τὴν δυναστείαν, μετὰ τῆς ὁποίας συνεταύτισε τὴν τύχην του καὶ διὰ τῆς συνδρομῆς τῆς ὁποίας ἐλπίζει, εὐδοκούσης τῆς θείας προνοίας, νὰ ἴδῃ ἐκπληρουμένους τοὺς ἐθνικοὺς αὐτοῦ πόθους.

§21Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὀφείλω νὰ ποιήσωμαι παρατήρησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον φίλον μου Βουλευτὴν ἐκ Βονίτσης. Ἡ πρακτικὴ τῶν Κοινοβουλίων δὲν παρέδωκεν ἡμῖν ὡς εἰθισμένον νὰ γίνηται λόγος ἐν αὐτοῖς περὶ τοῦ Στέμματος, διότι ἐν τοῖς Κράτεσιν, ἐν οἷς κρατεῖ τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, πᾶσαι αἱ πράξεις καὶ πᾶσαι αἱ γνῶμαι τοῦ Στέμματος ἔχουσι πρὸ αὐτῶν τὴν ἀσπίδα τῆς ὑπουργικῆς εὐθύνης. Ἑπομένως, ἂν Ὑπουργοὶ ἔσφαλαν, οἱ ἐξασκοῦντες τὸν ἔλεγχον τῶν πράξεων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ ἔχουσι δικαίωμα νὰ ἀπευθύνωνται κατὰ τῶν Ὑπουργῶν, ἂν δὲ ὑπάρχωσι λόγοι, οἵτινες δύνανται νὰ δικαιολογήσωσι κρίσιν καὶ ἐπὶ τοῦ σχηματισμοῦ ποτε Ὑπουργείου τινός, καὶ τότε ἀκόμη ἡ ὑπουργικὴ εὐθύνη καλύπτει τὴν ἀπόφασιν τοῦ Στέμματος, διότι ὑπεύθυνος εἶναι ὁ Πρωθυπουργὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος προσυπέγραψε τὸ περὶ τοῦ σχηματισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Β. Διάταγμα. Ἑπομένως καὶ μίζω, ὅτι αἱ μελέται τοῦ φίλου μου δὲν ἠδύναντο νὰ ἔχωσι χώραν ἐν τῇ Βουλῇ.

§22ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Δύο ἐκ τῶν ἀξιοτίμων μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου κατήγγειλαν ὑπαλλήλους, ὅτι συμμετέσχον εἰς λαθρεμπόρια ἢ συνήργησαν εἰς λαθρεμπόρια. Ἔρχομαι καὶ ἐγὼ νὰ καταγγείλω ἄλλους ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι διαπράττουσι τοιαῦτα λαθρεμπόρια, καὶ εἰς μεγάλας πόλεις, ἢ ἐγένοντο συνεργοὶ τοιούτων λαθρεμπορικῶν πράξεων. Δὲν θέλω νὰ ἀναπτύξω τώρα τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἀπευθύνω πρὸς τὸν εὐγενῆ Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπιφυλαττόμενος κατόπιν, ὅταν θὰ καταθέσῃ τὴν δικογραφίαν εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, νὰ ἐξηγήσω αὐτὴν (ἀναγινώσκει): «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα εὐαρεστούμενος ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Διεύθυνσιν τῶν τηλεγράφων καὶ ταχυδρομείων τὴν σχηματισθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ Περσάκη δικογραφίαν τῆς διεξαχθείσης διοικητικῆς ἀνακρίσεως ἐπὶ πράξεως καταγγελθείσης ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας διὰ τὸ διενεργηθὲν λαθρεμπόριον ὑπὸ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ταχυδρομείου Σύρου, ἐντὸς τοῦ ὁποίου κατεσχέθη ὑπὸ τοῦ διευθυντοῦ τῆς ἀστυνομίας λαθραίως εἰσαχθεῖσα ζάχαρις ἐξ Ἄνδρου καὶ ταινίαι μεταξωταὶ, εἰσαχθεῖσαι ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, πληρόνουσαι τέλος 50 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν, ὑπὸ τελωνειακοῦ τινος ὑπαλλήλου, καὶ καταθέσῃ τὴν δικογραφίαν αὐτὴν εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἵνα ταύτης λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλή.» Βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἔχει γνῶσιν· τῷ ἔδωκα ἀφορμὴν νὰ μελετήσῃ τὴν ὑπόθεσιν καὶ μετὰ ταῦτα νὰ τὴν φέρῃ ἐδῶ, διὰ νὰ περισταλῇ τὸ κακὸν, τὸ ὁποῖον ἤρχισε νὰ ἐπιπολάζῃ.

§23ΤΣΑΜΑΓΚΙΔΗΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τηλεγράφημα, ὅπερ μοὶ ἐστάλη ἐκ Καρδίτσης, σχετικὸν πρὸς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ δήμου Ταμασίου, περὶ ἧς ἀπηύθυνα ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει. (Ἀναγινώσκει τὸ τηλεγράφημα).

§24ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὁ ἐκ Βονίτσης, νομίζω, ἀξιότιμος συνάδελφος κατά τινα προηγουμένην συνεδρίασιν ἐζήτησε νὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν μετὰ τοῦ Βελγίου σύμβασιν. Καταθέτω τὰ ἔγγραφα ταῦτα. Ὁ ἐκ Βόλου ἀξιότιμος συνάδελφος πρό τινων ἡμερῶν εἶχε ζητήσει πληροφορίας περὶ τῆς εἰδήσεως, καθ’ ἣν ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις ἤθελεν ὑποβάλει εἰς στράτευσιν ὅλους τοὺς ἐν τῇ Αἰγύπτῳ ξένους ὑπηκόους. Κατὰ πληροφορίας τοῦ Πολιτικοῦ Πρακτορείου, καὶ συμφώνως ταῖς ἐνεργείαις αὐτοῦ, ἀναγγέλλω ὅτι, κατ’ ἑρμηνείαν δοθεῖσαν, ἡ πρὸς στράτευσιν ὑποχρέωσις περιορισθήσεται κυρίως εἰς τοὺς ἰθαγενεῖς Αἰγυπτίους ὑπηκόους. Ἐὰν θέλητε καὶ λεπτομερεστέρας πληροφορίας, εἶμαι πρόθυμος νὰ σᾶς δώσω.

§25Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ στράτευσις;

§26ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἐὰν θέλητε λεπτομερεστέρας πληροφορίας, νομίζω ὅτι εἶναι καλλίτερον νὰ λάβητε γνῶσιν ἰδιαιτέρως.

§27ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν μεταξὺ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα κατετέθησαν, περὶ τῆς συμβάσεως μετὰ τοῦ Βελγίου, ὑπάρχῃ καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ὁποία ἐζητήθη παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, περὶ τοῦ ἂν συμφέρῃ τοιαύτη σύμβασις νὰ συνομολογηθῇ. Ἐὰν δὲ δὲν εἶναι μεταξὺ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, παρακαλῶ νὰ κατατεθῇ.

§28ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ ἐπερώτησις αὕτη ὑπεβλήθη μόλις χθὲς, ἀλλ’ ἕνεκα τοῦ προκεχωρηκότος τῆς ὥρας μόλις σήμερον περὶ τὴν μεσημβρίαν ἔλαβον αὐτήν· ἑπομένως ἐπιφυλάσσομαι νὰ προσαγάγω καὶ τὴν ἔκθεσιν ταύτην.

§29ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Χθὲς ὑπέβαλον μίαν ἐπερώτησιν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν μετὰ τοῦ Βελγίου σύμβασιν, καὶ μεταξὺ τῶν ἄλλων ἐζήτησα νὰ κατατεθῶσιν αἱ ἐμπορικαὶ ἐκθέσεις τῶν ἐν Βελγίῳ Προξένων, σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς σταφίδος καὶ τῶν ἐλπίδων περὶ σταφιδίτου.

§30ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐὰν θέλητε νὰ μάθητε τὸ ποσὸν τῆς εἰσαγομένης σταφίδος ἐν Βελγίῳ, αὐτὸ θὰ ἠδυνάμην νὰ σᾶς τὸ εἴπω καὶ τώρα, ἀλλ’ ὄχι εἰς ἀπάντησιν τῆς χθεσινῆς ἢ μᾶλλον τῆς σημερινῆς ἐπερωτήσεώς σας. Ἐὰν θέλητε νὰ γνωρίζητε τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον εἰσήχθη κατὰ τὸ 1893 ἐν Βελγίῳ...

§31ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Αὐτὸ εἶναι εἰς τὰς στατιστικάς.

§32ΣΚΟΥΖΕΣ. Μήπως νομίζητε ὅτι θὰ σᾶς δώσω ἰδιαιτέρας πληροφορίας, παρὰ τὰς ἐν τῇ στατιστικῇ εὑρισκομένας;

§33ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Αἱ ἐκθέσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον δημοσιευθῆ ἄλλοτε, ἀνέφερον, νομίζω, καὶ περὶ τοῦ ποσοῦ τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον δαπανᾶται, καὶ περὶ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ δαπανηθῇ.

§34ΣΚΟΥΖΕΣ. Εἰς αὐτὸ ἐπιφυλάσσομαι νὰ σᾶς δώσω τὰς λεπτομερεστέρας πληροφορίας.

§35ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὑποβάλλω πρότασιν νόμου περὶ μεταβολῆς τῆς φορολογίας τῆς σταφίδος. Προτείνω νὰ φορολογῆται ἐπὶ τῆς ἀξίας τῆς ἀκαθαρίστου.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 159).

§37ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὑπενθυμίζω δὲ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι καθυστερεῖ ἀπάντησιν ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεών μου διὰ τὸν σιδηρόδρομον Διακοφτοῦ–Καλαβρύτων. Δὲν γνωρίζομεν ἀκόμη τί γίνεται, ποία εἶναι ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν θὰ τεθῇ εἰς χρῆσιν ὁ σιδηρόδρομος οὗτος καὶ πότε θὰ τεθῇ· ἐὰν δὲ χρειάζηται νομοθετικὸν μέτρον περὶ τούτου, πότε θὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλὴν· θὰ προφθάσῃ ἆρά γε εἰς τὴν σύνοδον αὐτὴν νὰ ψηφισθῇ;

§38ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν εἶναι ἁπλοῦν, ὡς γνωρίζετε. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ μοὶ δώσητε ἀκόμη ὀλίγον καιρὸν, διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ μελετήσω καὶ φέρω τὸ πόρισμα τῶν μελετῶν μου.

§39ΡΑΛΛΗΣ. Ὀλίγα σχετικῶς πρὸς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἐκ Καλαβρύτων ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, διότι πρὸ ὀλίγου ἀκριβῶς ἐν τῇ ἐπιτροπῇ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐγένετο συζήτησις περί τινος πιστώσεως, ἀναγεγραμμένης ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀφορώσης δ’ εἰς τὸν σιδηρόδρομον Διακοφτοῦ–Καλαβρύτων. Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπάρχει ἀναγεγραμμένη πίστωσις δραχ. 20,000, καὶ ἐζητεῖτο ἐν τῇ ἐπιτροπῇ εἰς τί θὰ χρησιμεύσῃ ἡ πίστωσις αὕτη, ἐὰν τὰ ἔργα ἦναι περαιωμένα, καὶ ἐὰν πρόκειται μόνον περὶ συνεννοήσεως μετὰ τῆς ἑταιρίας, ἡ ὁποία ἀνέλαβε καὶ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὸν σιδηρόδρομον. Πρόκειται περὶ συνεννοήσεως, ὡς πρὸς τὸν τρόπον, καθ’ ὃν θέλει γείνῃ ἡ ἐκμετάλλευσις; περὶ τίνος πρόκειται; Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ν’ ἀποταθῇ πρὸς τὸ τμῆμα τῶν Δημοσίων ἔργων, καὶ θέλει δυνηθῆ νὰ λάβῃ τὰς δεούσας πληροφορίας, τὰς ὁποίας θὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν.

§40Ι. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν τὴν παράκλησίν μου, γενομένην συνεπείᾳ ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ, διότι αἱ ἐργασίαι τῆς ἐπιτροπῆς σήμερον ἀνεβλήθησαν ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως τῶν ζητηθεισῶν πληροφοριῶν. Παρακαλῶ, ὅπως ἄνευ ἀναβολῆς κατατεθῶσι, διότι ἄλλως αἱ ἐργασίαι τῆς ἐπιτροπῆς θὰ παραταθῶσι.

§41ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Λυποῦμαι ὅτι πράγματι συνέβη κακὴ συνεννόησις ἐπὶ τούτου. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ μοὶ ἀνεκοίνωσε τὴν παράκλησιν, καὶ ἔδωκα παραγγελίαν εἰς τὸν ὑπάλληλον τοῦ Ὑπουργείου, ὅστις προσῆλθε χθὲς κατὰ τὴν ὁρισθεῖσαν ὥραν, ἐκ παρανοήσεως ὅμως τῷ εἶπον, ὅτι οἱ Κύριοι δὲν ἦλθον, ἕνεκα τῆς κηδείας τοῦ μακαρίτου Πετιμεζᾶ, καὶ ἀφοῦ ἐπερίμενεν ἐπί τινα ὥραν, ἀνεχώρησεν. Ὅταν ἀνήγγειλα τοῦτο εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Λεβαδείας συνάδελφον, μοὶ εἶπεν ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ συνεδρίαζε. Πῶς συνέβη ἡ παρανόησις αὕτη, δὲν γνωρίζω, καὶ λυποῦμαι διὰ τοῦτο.

§42ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τουλάχιστον αὔριον νὰ ἔλθῃ μεθ’ ὅλων τῶν σχετικῶν ἐγγράφων.

§43ΣΚΟΥΖΕΣ. Μάλιστα.

§44ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ ἐστάλη ἐκ Ναυπλίου ἀναφορὰ πολλῶν καταδίκων, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν, ἵνα παραπεμφθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως λάβῃ γνῶσιν αὐτῆς καὶ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος ἐζήτησε τὸν λόγον. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν σταφιδικῶν λεγομένων νομοσχεδίων. Ὁ κ. Βότσης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§46ΒΟΤΣΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§47ΔΑΓΡΕΣ. Εἰς τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα ἐκ Πατρῶν Βουλευτὴν, ἀποροῦντα διὰ τὴν ἐχθρικὴν στάσιν, τὴν ὁποίαν λαμβάνουσιν οἱ συνεπαρχιῶταί μου καὶ ὁ ἀντιπρόσωπος αὐτῶν, θὰ ὑπομνήσω ὅτι, ὅταν πρόκειται περὶ ἐθνικῶν ζητημάτων, ὡς τὸ ὑπὸ συζήτησιν, συνδεόμενον μὲ τὴν οἰκονομικὴν θέσιν τῆς χώρας, πᾶσαι αἱ σκέψεις, αἱ ἐμπνεόμεναι ὑπὸ τῶν ἀτομικῶν καὶ μερικῶν συμφερόντων, εἰς οὐδὲν δέον νὰ λογίζωνται· πρέπει νὰ κυριαρχῇ ἐπὶ τοιούτων ὑψίστης σπουδαιότητος ζητημάτων ἐν ταῖς σκέψεσιν ἡμῶν τὸ ἐθνικὸν συμφέρον, ἐξ οὗ νὰ ἐξαρτῶμεν πάντα τὰ λοιπά. Ὑπὸ τοιούτων ἀρχῶν ἐμπνέονται οἱ συνεπαρχιῶταί μου, τῶν ὑπὲρ τοῦ γενικοῦ συμφέροντος, ὑπὸ τῶν αὐτῶν δ’ ἐμπνεόμενος καὶ ἐγὼ, ἄρχομαι τοῦ ἐλέγχου τῶν ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίων, ἤτοι τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως. Κατόπιν ἐμβριθοῦς μελέτης καὶ ἐπανειλημμένων συζητήσεων ἐν Μεσσηνίᾳ, ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις νὰ πολεμηθῇ τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως, ὡς ἄγαν ἐπιβλαβὲς διὰ τὸ μέλλον τῆς σταφίδος καὶ ὡς ἀνεφάρμοστον, ὑπὸ γενικὴν ἔποψιν ἐξετασθέντος τοῦ ζητήματος. Οὐδένα λανθάνει, Κύριοι, ἡ κρίσις, τὴν ὁποίαν διατρέχει τὸ πολύτιμον προϊὸν τῆς σταφίδος. Οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι ἡ σταφὶς συνδέεται μὲ τὴν οἰκονομικὴν δυσπραγίαν τοῦ ἔθνους καὶ τῶν ἀτόμων τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς σταφίδος συνδέεται μὲ τὴν κατάστασιν ἐν γένει τῆς χώρας, ἀλλ’ ἐπίσης οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι πάντες κατεχόμεθα ὑπὸ τῶν αὐτῶν αἰσθημάτων ἀπέναντι τῆς τοιαύτης καταστάσεως, ὅτι πάντες συγκινούμεθα διὰ τὴν δυσπραγίαν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, καὶ αἰσθανόμεθα ἄλγος ἐν τῇ καρδίᾳ ἡμῶν ἀπέναντι τῆς ὄντως δυσφορήτου θέσεως τῶν λαῶν ἐκείνων, ἐπὶ τῶν προσώπων τῶν ὁποίων ἠκτινοβόλει ἄλλοτε ἡ χαρὰ καὶ ἡ εὐτυχία. Τίς, λέγω, ἐξ ἡμῶν τὴν ψυχὴν καὶ τὴν καρδίαν δὲν ἀλγεῖ ἀπέναντι τοιαύτης δυσαρέστου καταστάσεως; Ἀλλὰ τί δυνάμεθα νὰ πράξωμεν, οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων; Δύο λύσεις ἐπιτρέπονται· ἢ νὰ χύσωμεν δάκρυα, δεικνύοντες ὅτι συμπάσχομεν μετὰ τῶν πασχόντων μερῶν ἐκείνων, καὶ οὕτω νὰ δικαιολογήσωμεν τὴν θέσιν μας, ἢ νὰ λάβωμεν μέτρον τι λυσιτελές. Ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ πιστεύσω τὸ πρῶτον, οὐχὶ δὲ τὸ δεύτερον. Διότι, ὅταν ἐπανερχώμεθα ἐπὶ θέματος ἐντελῶς ἐξηντλημένου καθ’ ὅλας τὰς λεπτομερείας αὐτοῦ, βεβαίως δὲν δεικνύομεν ὅτι σκεπτόμεθα σπουδαίως. Ὅταν ἐπανερχώμεθα εἰς τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως, δὲν σκεπτόμεθα ὡς ἔδει· διότι τὸ μέτρον τοῦτο ἀπεδείχθη ἐκ τῶν συζητήσεων ὡς μὴ ἐφαρμόσιμον, ὡς μὴ λυσιτελὲς πρὸς διάσωσιν τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος. Δὲν ἤρκεσεν δηλ. αἱ συζητήσεις ἐπὶ τετραετίαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἐπαναληφθεῖσαι καὶ ἐν συλλαλητηρίοις καὶ ἐν τῇ δημοσιογραφίᾳ, ἵνα πείσωσιν ἡμᾶς, ὅτι τοιοῦτον μέτρον δὲν θὰ ἀποβῇ πρὸς ὄφελος τῆς σταφίδος, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος; Αἱ αὐταὶ σκέψεις καὶ διασκέψεις πρέπει νὰ ἐπαναλαμβάνωνται, ἵνα καταλήγωσιν εἰς τὰς ἀποτριβείσας ὑπὸ τῆς λογικῆς ἰδέας περὶ παρακρατήσεως, ὑπὸ τὰς διαφόρους αὐτῆς μορφὰς, ἀφοῦ ἀπεδείχθη ἐναργῶς ὡς ἐντελῶς ἀνεφάρμοστον μέτρον; Ἤκουσα πολλῶν, ὅτι πρέπει νὰ υἱοθετήσῃ τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως ἡ Κυβέρνησις· ἀλλ’ οἱ τοιαῦτα ὑποστηρίζοντες, φρονῶ ὅτι δὲν ἀναχωροῦσιν ἀπὸ ἀληθοῦς σκοποῦ. Πῶς δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναλάβῃ εὐθύνην ἐπὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον μετὰ πολυχρόνιον συζήτησιν ἀπεδείχθη ἀλυσιτελὲς καὶ ἀνεφάρμοστον; τίς δύναται νὰ ἐγγυηθῇ, ὅτι τὸ μέτρον τῆς Κυβερνήσεως ἤθελεν ἀποβῇ πρὸς ὄφελος ἢ πρὸς βλάβην τοῦ προϊόντος τούτου; Ἀφοῦ δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ λύσωμεν τὸ πρόβλημα τοῦτο, πολυετῶς ἐργασθέντες καὶ μελετήσαντες, τίνι τρόπῳ ἤθελε δυνηθῆ ἡ Κυβέρνησις, κατόπιν ὀλιγοημέρου βίου ἐν τῇ ἐξουσίᾳ, νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην τοιούτου μέτρου σοβαροῦ; Οἱ ὑποστηρίζοντες τοιαύτην ἰδέαν δὲν ἔχουσι κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμὸν ὅ,τι λέγουσι. Βάσις τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως εἶναι, ὡς φρονοῦσι, νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ πλεόνασμα, τὸ ὁποῖον θεωρεῖται περισσὸν διὰ τὴν κατανάλωσιν, ἵνα τὸ ὑπόλοιπον, τὸ ὁποῖον θεωρεῖται χρήσιμον, πωληθῇ εἰς μεγαλειτέραν τιμὴν, τουτέστι νὰ ἐξισωθῇ ἡ παραγωγὴ μὲ τὴν κατανάλωσιν, νὰ ἔλθῃ ἐν ἰσοῤῥοπίᾳ ἡ προσφορὰ μὲ τὴν ζήτησιν. Ἀλλ’ ἐρωτῶν, διὰ τῶν ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίων ἐπιτυγχάνεται ὁ ἐπιδιωκόμενος σκοπός; Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον τοῦ κ. Σωτηροπούλου ἐν ἄρθρῳ ἐννάτῳ λέγει: «Ἡ εἰσαγομένη εἰς τὰς ἀποθήκας σταφὶς θέλει πωληθῆ ἐκ διαλειμμάτων διὰ δημοπρασίας πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν» κλπ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Κοκκέβη ὁ φόρος οὗτος, πληρονόμενος εἰς εἶδος, θὰ χρησιμεύσῃ μόνον διὰ τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν, οἰνοποιΐαν καὶ ὀξοποιΐαν. Δηλαδὴ ἀμφότερα καταλήγουσιν εἰς ἓν καὶ τὸ αὐτὸ συμπέρασμα.

§48ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω, ὅτι τὸ Κράτος ἔχει δικαίωμα νὰ φορολογήσῃ ὅ,τι παράγει ὁ φορολογούμενος.

§49ΔΑΓΡΕΣ. Καὶ ὑμεῖς μετὰ τοῦ κ. Σωτηροπούλου ὑποστηρίζετε, ὅτι τὸ παρακρατούμενον πρέπει νὰ χρησιμεύῃ διὰ τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν, ἵνα καταναλωθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Ἐρωτῶ ὑμᾶς, ἐνῷ ἐννοεῖτε νὰ ἀφαιρεθῇ ἐκ τῆς παραγωγῆς μέρος, τὸ ὁποῖον θεωρεῖτε περιττὸν, διατὶ χρησιμοποιεῖτε αὐτὸ εἰς τὴν κατανάλωσιν; Ἀφοῦ εἶναι περιττὸν, δὲν πρέπει νὰ διατίθεται δι’ οὐδένα σκοπὸν, ἢ πρέπει νὰ θεωρῆται ὡς μὴ ὑπάρχον, καὶ νὰ καταστρέφηται· ἄλλως ἡ κατανάλωσις τούτου, καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, ἀπόλλυσι τὸ πνεῦμα καὶ τὸν σκοπὸν τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως, ὑπηρετουμένου διὰ τῆς ἐντελοῦς καταστροφῆς τοῦ παρακρατουμένου, ὡς περιττοῦ.

§50ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Δὲν εἶναι περιττόν.

§51ΔΑΓΡΕΣ. Τότε πῶς τὸ θεωρεῖτε περίσσευμα;

§52ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἂν δὲν ζητῆται, δὲν χρησιμοποιεῖται.

§53ΔΑΓΡΕΣ. Τοῦτο δύναται νὰ γείνῃ καὶ σήμερον ἄρα οὐδὲν προσγίνεται ὄφελος. Λοιπὸν ἀμφότερα τὰ νομοσχέδια ὑποστηρίζουσι τὴν αὐτὴν ἰδέαν· ἑπομένως ὅ,τι διὰ τῆς μιᾶς χειρὸς ἀφαιρεῖται, διὰ τῆς ἄλλης τίθεται ἐν τῇ ἰδίᾳ θέσει. Μήπως σήμερον δὲν καταναλίσκεται ποσὸν διὰ τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν; Συνεζητήθη ἡ ἑτέρα ἰδέα, ὅτι εἶναι δυνατὸν, μετὰ τὴν κατανάλωσιν εἰς τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν τοῦ χρησίμου ποσοῦ ἐκ τοῦ παρακρατηθησομένου πράγματος, τὸ ὑπόλοιπον κατόπιν ἀλλοιώσεως νὰ πωληθῇ εἰς τὴν Ρωσσίαν· ἀλλὰ μήπως σήμερον δὲν εἰσάγεται ποσὸν ἱκανὸν, ὥστε νὰ προσδοκῶμεν εὔελπι μέλλον; Νὰ ἐπιτευχθῇ, λέγουσι, σύμβασις, ὅπως ἐμποδισθῇ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ προϊόντος ἐκ τῆς Ρωσσίας. Ἀλλὰ τοιαύτη ἀξίωσις εἶναι ὑπερβολική. Δύναται ἐθνάριον νὰ ἔλθῃ εἰς τοιαύτας συμβάσεις;...

§54ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν πρόκειται περὶ συμβάσεως μεταξὺ ἐθνῶν, εἴτε μικρὸν εἶναι τὸ ἓν ἔθνος εἴτε μέγα, δύνανται νὰ συνομολογήσουν ὅ,τι θέλουν.

§55ΔΑΓΡΕΣ. Λέγω ἀπραγματοποίητον... Ὁ κ. Κοκκέβης ὑποστηρίζει ὅτι δύναται νὰ γείνῃ μονοπώλιον καὶ νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ περίσσευμα διὰ τὴν οἰνοποιΐαν, πνευματοποιΐαν καὶ ὀξοποιΐαν; Φρονῶ ὅτι τὸ μονοπώλιον θὰ δεσμεύσῃ τὸ προϊὸν ἐπὶ πολλὰ ἔτη, διότι μονοπώλιον ὀλιγοχρόνιον δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ. Ἀλλὰ διατὶ νὰ δεσμεύσωμεν τὸ προϊόν ἐπὶ πολλὰ ἔτη, ἀφοῦ ἔχομεν ἐλπίδας, ὅτι ἡ κατανάλωσις τῆς σταφίδος θὰ αὐξήσῃ, νὰ καταστρέψωμεν δὲ μίαν βιομηχανίαν, ἡ ὁποία λειτουργεῖ τόσον λαμπρὰ, καὶ νὰ ὑποστῶμεν δαπάνας διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν βιομηχανικῶν καταστημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ δημεύσωμεν; Κηρύσσομαι, Κύριοι, κατ’ ἀρχὴν κατὰ τῶν ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίων καὶ τοῦ μέτρου πάσης παρακρατήσεως, διότι φρονῶ ἀδιστάκτως ὅτι, ὅ,τι παρέσχεν ἡ φύσις, ἅμα παύσῃ ἡ χρησιμότης αὐτοῦ, τὸ ἀναλαμβάνει, καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀντιταχθῶμεν κατὰ τῶν κανόνων τῆς φύσεως, διότι δὲν δυνάμεθα νὰ προΐδωμεν τὰς ἀνάγκας τῆς ἀνθρωπότητος. Ἂν δὲν ἔχῃ σήμερον ἀνάγκην ἔθνος τι τῆς σταφίδος, δύναται νὰ ἔχῃ αὔριον· πῶς δυνάμεθα νὰ προΐδωμεν τὰς ἀνάγκας τῆς ἀνθρωπότητος; Ἐν Ρωσσίᾳ πρὸ τριετίας μόλις εἰσήγοντο 500 τόννοι σταφίδος, τὸ 1893 εἰσήχθησαν 1800, τὸ 1894 ἔφθασαν εἰς 20,000 τόννους. Ἀλλ’ ἠδυνάμεθα νὰ προΐδωμεν πρὸ τριετίας τὴν ἀνάγκην τῆς Ρωσσίας, ὅπως κανονίσωμεν τὰ συμφέροντά μας; δυνάμεθα νὰ προΐδωμεν ὁπόση θέλει γείνῃ κατανάλωσις ἐν Ἑλβετίᾳ καὶ ἐν Βελγίῳ μετὰ τὴν σύμβασιν; καὶ ἂν κατασταθῇ χρησιμωτάτη ἡ εἰσαγωγὴ τῆς σταφίδος εἰς τὰς χώρας ἐκείνας, δὲν θέλει αὐξήσει σπουδαίως τὴν κατανάλωσιν; Διατὶ λοιπὸν νὰ δεσμευθῶμεν; Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ὥστε καὶ μόνον ἓν ἔθνος νὰ χρειασθῇ ὁλόκληρον τὸ παραγόμενον ποσόν; Καὶ ἐν Ἀμερικῇ καὶ ἐν Γαλλίᾳ δυνατὸν νὰ ἐπιζητηθῇ ἡ σταφίς. Κατὰ τὰς τελευταίας εἰδήσεις, εἰς τὰ μεσημβρινὰ μέρη τῆς Γαλλίας, ἕνεκα τῆς πολυομβρίας, ἐπῆλθε καταστροφὴ μεγίστου μέρους τῶν σταφυλῶν τῶν ἀμπέλων, ἑπομένως ἀναγκαίως θὰ καταφύγωσιν εἰς τὴν σταφίδα. Διὰ τῆς παρακρατήσεως τίποτε ἄλλο δὲν θὰ πράξωμεν ἢ μόνον νὰ ὑψώσωμεν ὀλίγον τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος· ἀλλὰ ἡ ὕψωσις αὕτη τῶν τιμῶν θὰ ἦναι ἐφήμερος, δὲν θὰ ἦναι κατάστασις ὁριστικὴ, ἡ ὁποία θὰ καταστήσῃ σταθερὰς τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος. Ἀλλὰ μήπως ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος θὰ φέρῃ ἀναντιῤῥήτως ἀγαθὰ ἀποτελέσματα; Μήπως δὲν πρέπει νὰ ἀποβλέψωμεν μετὰ βλέμματος αὐστηροῦ καὶ προσοχῆς μεγάλης ἐπὶ τῆς ἰδέας τῆς ἐξαπλώσεως τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος ἐν Ρωσσίᾳ, τῇ πολυτιμοτέρα ἴσως σήμερον τῶν ἀγορῶν; Δὲν πρέπει ἐκεῖ νὰ ἀτενίσωμεν καὶ νὰ ἀποβλέψωμεν σπουδαίως πρὸς τὰ μέρη ἐκεῖνα τῆς Ρωσσίας; Ἡ ὕψωσις ἔστω τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος, ἡ ἐφήμερος πάντοτε, δὲν θὰ ἀπεμπολήσῃ τὴν σταφίδα ἀπὸ τὴν ἀγορὰν τῆς Ρωσσίας; Ἐγὼ τολμῶ νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἰδέαν, ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ διατηρηθῇ καὶ ἐφέτος ἡ τιμὴ ἡ ὑπάρχουσα σήμερον, παρὰ νὰ χάσωμεν τὴν ἀγορὰν τῆς Ρωσσίας, ἥτις εἶναι πολύτιμος, καὶ ἀσφαλὲς ὑπόσχεται τὸ μέλλον τῆς σταφίδος. Ἤδη εἰσήχθη σταφὶς ἐν Ρωσσίᾳ διὰ μόνον τὸν λόγον τοῦ εὐτελοῦς τῆς τιμῆς· ἐὰν αὐξηθῇ ἡ τιμὴ, θὰ παύσῃ εἰσαγομένη, καὶ ἑπομένως θὰ ἀποτύχωμεν εἰς τὴν εἰσαγωγὴν αὐτῆς καὶ διάδοσιν εἰς τὰ ἐνδότερα μέρη τῆς Ρωσσίας, ἐνῷ διὰ τῆς εὐτελοῦς τιμῆς, ἐὰν ὄχι κατ’ ἀνάγκην, ἀλλὰ βεβαίως κατὰ σύστασιν θὰ διαδοθῇ ἡ σταφίς. Ὁ χρόνος δὲ, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ καταστῇ ἡ σταφὶς ἀνάγκη διὰ τὴν Ρωσσίαν, δὲν εἶναι μακρὰν, ἕνεκεν τῶν πολλῶν καὶ χρησίμων ἰδιοτήτων αὐτῆς. Ὅταν λοιπὸν κατορθωθῇ νὰ συστηθῇ τὸ προϊόν τοῦτο καὶ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι ἄγνωστον, ἔσται βέβαιοι, ὅτι, καὶ ἂν θέλωμεν νὰ ἀπομακρύνωμεν αὐτὸ ἐκεῖθεν, δὲν θὰ τὸ κατορθώσωμεν. Καὶ ἔχομεν περὶ τούτου παραδείγματα πολλῶν ἄλλων εἰδῶν. Διὰ τῆς βραδείας ἐπελεύσεως τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς διαδόσεως θέλομεν ἐξασφαλίσει ἐντελῶς τὸ προϊόν τοῦτο. Τὰ μέτρα, τῶν ὁποίων σήμερον συζητοῦμεν τὴν ἐφαρμογὴν, εἶναι ἐφήμερα, καὶ εἰς οὐδὲν ἀσφαλὲς ἀποτέλεσμα δύνανται νὰ καταλήξωσι· τὰ προτεινόμενα μέτρα δὲν εἶναι λυσιτελῆ καὶ ἀσφαλῆ πρὸς ἐξασφάλισιν τοῦ προϊόντος τούτου. Ἡμεῖς σήμερον πρέπει νὰ ἀποβλέψωμεν πρὸς τὰ μέτρα ἐκεῖνα, ἅτινα τείνουσι νὰ ἀσφαλίσωσι τὸ μέλλον τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος. Πρόσφορον πρὸς τοῦτο μέτρον εἶναι νὰ συστήσῃ ἡ Κυβέρνησις ἰδιαίτερον τμῆμα ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐξωτερικῶν, τὸ ὁποῖον εἰδικῶς θὰ ἀσχολῆται εἰς τὴν ἐξάπλωσιν τοῦ προϊόντος τούτου διὰ τοῦ διορισμοῦ ἱκανῶν πρακτόρων εἰς χώρας, εἰς ἃς τυγχάνει ἄγνωστος ἡ σταφὶς οἱ ὁποῖοι, ὡς πρόσωπα ἐντεταλμένα εἰδικὴν ὑπηρεσίαν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, θὰ δύνανται νὰ εἰσέρχωνται πανταχοῦ, καὶ νὰ ἐκτελῶσι τὸ ἔργον τοῦτο ἐπωφελῶς. Πρέπει προσέτι νὰ λάβωμεν μέτρα πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς καλῆς ποιότητος τῆς σταφίδος καὶ παρακώλυσιν τῶν κατὰ τὴν ἀποστολὴν αὐτῆς λαμβανουσῶν χώραν δολιοτήτων, αἱ ὁποῖαι σπουδαίως ἐπέδρασαν καὶ σπουδαίως θὰ ἐπιδράσωσιν εἰς τὴν διάδοσιν αὐτῆς. Ἐγνωστοποιήθησαν εἰς ἐμὲ κακοήθεις πράξεις ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι ἀνέμιξαν ἄμμον καὶ λίθους, καὶ οὕτως ἀπέστελλον τὴν σταφίδα εἰς τοὺς καταναλωτάς· αἱ πράξεις δὲ αὗται βεβαίως σπουδαίως ἐπέδρασαν κατὰ τῆς σταφίδος. Ἰδιαιτέραν δὲ παράκλησιν θὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Κυβέρνησιν περὶ τῆς καταργήσεως ἐν ταῖς ἐπαρχίαις Καλαμῶν, Μεσσήνης, Πυλίας καὶ Τρυφυλίας τοῦ ἤδη ὑπάρχοντος νόμου, τοῦ ἀπαγορεύοντος τὴν ἐξαγωγὴν τῆς σταφίδος ἐκ τῶν λιμένων τούτων πρὸ τῆς 15 Αὐγούστου. Τὸ μέτρον τοῦτο μεγάλως ἐπέδρασεν εἰς τὴν ὑποτίμησιν τῆς σταφίδος καὶ εἶναι λίαν ἐπιβλαβὲς διὰ τὰς ἐπαρχίας ταύτας. Διότι εἰς τὰς ἐπαρχίας ταύτας ὁ σταφιδόκαρπος ὡριμάζει πρὸ μηνὸς περίπου πρὸ τοῦ τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους· κατὰ τὴν 20–30 Ἰουλίου ἐν Καλάμαις ὁλόκληρος ὁ σταφιδόκαρπος εἶναι ἀπεξηραμένος. Πρὸ τοῦ νόμου τοῦ ἀπαγορευτικοῦ ἡ σταφὶς τῶν μερῶν ἡμῶν ἀπεστέλλετο κατὰ τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα εἰς Ἀγγλίαν ὡς πριμαρόλι.

§56ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἀκριβῶς τοῦτο κατέστρεψε τὴν Μεσσηνίαν, διότι συνελέγετο ἡ σταφὶς πρωΐμως, πρὶν ὡριμάσῃ.

§57ΔΑΓΡΕΣ. Εἰς τοῦτο ἔχει συνειθίσει ὁ τόπος· ὁ δὲ νόμος ὁ ἀπαγορεύων τὴν ἐξαγωγὴν πρὸ τῆς 15 Αὐγούστου οὐδεμίαν βελτίωσιν ἐπήνεγκε. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι μόλις φανῇ ἓν νέφος ἐν τῷ ὁρίζοντι, ἀμέσως ὅλοι οἱ σταφιδοκτήμονες τρέχουσι καὶ συλλέγουσι τὴν σταφίδα. Ἀλλὰ καὶ ἤδη μήπως μένῃ εἰς τοὺς παραγωγοὺς ἡ σταφίς; δὲν πωλεῖται πρὸ τῆς 15 Αὐγούστου εἰς τοὺς ἐν τῷ τόπῳ ἐμπόρους, κρατουμένη ἐν ταῖς ἀποθήκαις αὐτῶν; Ἀποστελλομένη βραδύτερον, συγχρόνως μετὰ τῆς σταφίδος τοῦ Αἰγίου καὶ τῶν Πατρῶν, ὑποτιμᾶται οὐσιωδῶς, καθόσον ἡ ποιότης τῆς Μεσσηνίας εἶναι ἀναντιῤῥήτως κατωτέρα, καὶ δὲν δύναται νὰ συναγωνισθῇ μετ’ αὐτῶν, πωλεῖται δὲ εἰς πολὺ μικροτέρας τιμὰς ἢ πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου τούτου. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν σεβαστὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς συστάσεις μου ταύτας καὶ ὑποβάλῃ πρότασιν νόμου εἰς τὴν Βουλὴν περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου τούτου, τοῦ τοσοῦτον ἐπιζημίου διὰ τὸ προϊὸν τῶν ἐπαρχιῶν ἡμῶν.

§58ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§59ΜΥΛΩΝΑΣ. Κατόπιν, κύριοι Βουλευταί, ὅσων ἐξετυλίχθησαν ἐν τῇ Βουλῇ περὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, δὲν δύναμαι νὰ προσθέσω τι, διότι ἀρκετὰ ἐλέχθησαν καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν σύνοδον καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν βουλευτικὴν περίοδον. Ἀλλ’ ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ κατάγομαι ἐκ σταφιδοφόρου ἐπαρχίας, καὶ ἐπειδὴ θέλω νὰ διερμηνεύσω τὴν γνώμην τῶν ἐπαρχιωτῶν μου ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου, λέγω μόνον, ὅτι κηρύσσομαι καὶ ἐγὼ κατὰ τῆς παρακρατήσεως. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γείνῃ ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο, εἶναι ἡ διάδοσις τοῦ προϊόντος εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε δὲν τὸ γνωρίζουσιν. Εἶπόν τινες ἐκ τῶν κηρυχθέντων ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, ὅτι γινομένης τῆς παρακρατήσεως τὸ εἶδος τοῦτο θὰ λάβῃ μεγαλειτέραν τιμήν. Ἀλλ’ ἀφοῦ τὸ προϊόν λάβῃ μεγάλην τιμὴν, δὲν θὰ ἦναι βεβαίως δυνατὸν νὰ εἰσαχθῇ καὶ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε δὲν τὸ γνωρίζουσι, διότι μέρη τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι συνειθίσει ἀκόμη τὸ προϊὸν αὐτὸ, βεβαίως, ὅταν τοῦτο εὑρίσκηται εἰς μεγάλην τιμὴν, εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸ ἀγοράσωσι. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον θὰ παρεκάλουν καὶ θὰ συνίστων εἰς τὸν σεβαστὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι τοῦτο, τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοι πρὸ ἐμοῦ εἶπον, νὰ διορισθῶσιν, εἰ δυνατόν, πράκτορες ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τῶν ὑπαλλήλων, εἰς ὅλα τὰ μέρη ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι συνειθισμένοι οἱ ἄνθρωποι νὰ τρώγωσι τὴν σταφίδα, ὥστε τὸ προϊὸν αὐτὸ νὰ εἰσαχθῇ καὶ ἐκεῖ. Πρὸς τούτοις θὰ συνίστων νὰ καταβληθῇ μεγίστη φροντὶς καὶ προσοχὴ εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ προϊόντος, ἥτις ἐπιτυγχάνεται διὰ τῆς τελείας ὡριμάνσεως, τῆς καλῆς ἀποξηράνσεως ἐν τοῖς ἁλωνίοις καὶ τοῦ προσεκτικοῦ κατόπιν καθαρισμοῦ, διότι μέχρι τοῦδε ἔχει παρατηρηθῆ, ὅτι εἰς πολλὰ μέρη, σχεδὸν εἰς ὅλας τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ἐπειδὴ ὁπωσδήποτε τὸ προϊόν αὐτὸ ἐπωλεῖτο εἰς μεγάλας τιμὰς, ἐστέλλετο εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς ἄωρον, ἀτελῶς ἀπεξηραμένον καὶ οὐχὶ καλῶς καθαρισμένον· ἕνεκα δὲ τῆς καταστάσεως αὐτῆς τοῦ προϊόντος καὶ ἐπειδὴ πολλοὶ ἔμποροι, χάριν αἰσχροκερδείας, ἀνεμίγνυον καὶ διαφόρους ἀκαθάρτους ὕλας, ἐξηυτελίσθησαν αἱ τιμαὶ τοῦ σταφιδοκάρπου εἰς τὰ μέρη τῆς καταναλώσεως.

§60ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Πταίει τὸ πλεόνασμα.

§61ΜΥΛΩΝΑΣ. Τὰ μέτρα λοιπὸν ταῦτα ἐγὼ νομίζω συντελεστικὰ εἰς τὴν ζήτησιν τῆς σταφίδος καὶ τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν αὐτῆς, καὶ οὐχὶ τὴν παρακράτησιν. Διὰ τοῦτο κηρύσσομαι κατὰ τῆς παρακρατήσεως.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος ἐζήτησε τὸν λόγον.

§63Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ἤκουσα μετὰ προσοχῆς πάντας τοὺς μέχρι τοῦδε ἀγορεύσαντας, καθ’ ἣν δὲ ἔδωκα ὑπόσχεσιν εἰς τὴν Βουλὴν, σκοπῶ νὰ μετάσχω τῆς συζητήσεως καὶ νὰ ἀνακοινώσω εἰς αὐτὴν τὰς γνώμας μου. Παρακαλῶ ὅμως αὐτὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ πράξω τοῦτο κατὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν, δυνάμεθα δὲ νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὸ ὑπόλοιπον τῆς συνεδριάσεως κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην εἰς τὰ λοιπὰ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγραφόμενα νομοσχέδια.

§64ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ διακόψωμεν καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν.

§65Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ διακόψωμεν μέχρι τῆς 9½.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ ¾. (Γίνεται διακοπὴ ὥρα 8 καὶ 45′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 μ. μ.)

§67ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις, παρακαλῶ.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος τώρα. Προβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰγύπτου ἐμπορικῆς συμβάσεως. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§69ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐζητήθησαν πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι μέλλουσι νὰ φωτίσωσι τὴν Βουλήν, καὶ ἐπειδὴ ἡ σύμβασις ἔχει σπουδαιότητα ἀναμφισβήτητον, θὰ ἦτο καλὸν νὰ ἔχωμεν τὰς πληροφορίας ταύτας.

§70Α. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐζητήθησαν δύο εἰδῶν πληροφορίαι, πληροφορίαι ἀναγόμεναι εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἀστυνομικῶν κανονισμῶν, κατόπιν ἡ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν καθαυτὸ σύμβασιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν ἀστυνομικῶν κανονισμῶν, θὰ παρατηρήσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τοῦτο δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν σύμβασιν. Θὰ ἴδητε ὅτι δὲν γίνεται μνεία περὶ αὐτῶν, διότι εἶναι ζήτημα ὅλως ἄσχετον καὶ ἀνεξάρτητον τῆς συμβάσεως. Νομίζω δὲ, ὅτι θὰ ἦναι καλὸν νὰ μὴ γείνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἀστυνομικῶν κανονισμῶν, καθόσον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος διατηροῦμεν ἀκεραίαν τὴν ἐλευθερίαν τῆς δράσεως ἡμῶν, καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ κατάλληλος στιγμή, ὅπως ζητήσωμεν νὰ ἐπιτύχωμεν, εἰ δυνατὸν, βελτιώσεις διὰ μετατροπῆς τοῦ καθεστῶτος, τότε δὲν θὰ λείψῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐνεργήσῃ τὸ καθῆκον αὐτῆς. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι θὰ ἦναι πρακτικώτερον νὰ μὴ γείνῃ συζήτησις ἐπὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον οὐδὲ εἶναι ἐπὶ τοῦ τάπητος, καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκκρεμές. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων τῶν ἀφορώντων εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν σύμβασιν, ἤθελον παρακαλέσει τοὺς κυρίους συναδέλφους, τοὺς ζητήσαντας τὰ ἔγγραφα ταῦτα, ἐὰν ἦναι δυνατόν, νὰ μοὶ ὁρίσωσι ποῖα ἔγγραφα ζητοῦσι· διότι σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι ἴσως ὄχι ἀχθοφόροι μόνον, ἀλλὰ καὶ χειράμαξαι ἤθελον χρειασθῆ, ἵνα κομίσω ἐνταῦθα ὅλα τὰ ἔγγραφα, διότι γνωρίζετε, ὅτι ἡ διαπραγμάτευσις ἤρχισεν ἀπὸ τοῦ 1891, ὅτε ἔληξεν ἡ σύμβασις τοῦ 1884. Φαντάζεσθε λοιπὸν, ἀφοῦ ἀπὸ τοῦ 1891 ἤρξαντο αἱ διαπραγματεύσεις, πόσα εἶναι τὰ ἔγγραφα. Δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ παραγγείλω νὰ προσαχθῶσι πάντα, καίτοι ἴσως ὑπάρχουσι μερικὰ ἔγγραφα, ἐπὶ τῶν ὁποίων καλλίτερον θὰ ἦτο νὰ μὴ γείνῃ συζήτησις. Ἐὰν θέλητε, τὰ προσκομίζω, ἀλλὰ θὰ εὑρεθῆτε πρὸ τοιούτου ὄγκου, ὥστε θὰ ἐκπλαγῆτε, καὶ οὔτε θὰ τὰ ἀνοίξητε. Ἐὰν εἴπητε ὡρισμένως ποῖα ἔγγραφα ζητεῖτε, θὰ ἦτο καὶ δι’ ἐμὲ καὶ δι’ ὑμᾶς εὐκολώτερον.

§71ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἐνόουν τὰ ἔγγραφα τὰ σχετιζόμενα μὲ τοὺς ἀστυνομικοὺς κανονισμοὺς τῆς Αἰγύπτου, μήτε τὴν διπλωματικὴν ἀνταπόκρισιν, ἀλλὰ τὰ ἔγγραφα ἢ μᾶλλον τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας θεωρῶ στενῶς συνδεομένας μὲ τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως. Αὗται εἶναι ἰδίως αἱ πληροφορίαι αἱ ἀφορῶσαι τὴν κίνησιν τοῦ καπνοῦ καὶ τοῦ ἐν γένει ἐμπορίου μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰγύπτου. Ἡ σύμβασις αὕτη ἑλκύει ἰδίως τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ κοινοῦ, καθόσον σχετίζεται μὲ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν ἑλληνικῶν καπνῶν· δευτερεύοντα εἶναι τὰ ἄλλα ζητήματα. Ἐξ ὅσον δ’ ἀντελήφθην ἐκ τῆς ἀναγνώσεως αὐτῆς, ἡ σύμβασις αὕτη, ἐὰν αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἐζητήσαμεν, ἦναι τοιαῦται, οἵας ἐξωδίκως γνωρίζομεν, δύναται νὰ ἀποβῇ ἐπιβλαβὴς εἰς τὴν ἐξαγωγὴν καὶ τὴν κατανάλωσιν τῶν ἑλληνικῶν καπνῶν. Διὰ τοῦτο, ὅπως μορφώσωμεν γνώμην ἀσφαλῆ ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ τούτου ζητήματος, εἶναι καλὸν νὰ ἔχωμεν τὰς πληροφορίας ταύτας, διὰ νὰ γνωρίζωμεν ἐὰν πράγματι δύναται νὰ φέρῃ ὠφελείας ἡ σύμβασις αὕτη εἰς τὸ ἐμπόριον τῶν ἑλληνικῶν καπνῶν, ἢ ἀπ’ ἐναντίας δύναται νὰ φέρῃ βλάβην. Ταύτας τὰς πληροφορίας ἐθεώρησα ἀναγκαίας, ἵνα προσαχθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν.

§72Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς λίαν σαφῶς καὶ διακεκριμένως ἔθεσε τὰ ζητήματα· εὐθὺς δὲ δηλῶ, ὅτι τάσσομαι μὲ τὴν γνώμην του. Θὰ παρεκάλουν μάλιστα νὰ γραφῇ εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ ἡ ἐπίσημος καὶ τόσον σαφὴς δήλωσίς του, διότι ἔχει μεγάλην σημασίαν. Ὅταν συζητήσωμεν τὸ ζήτημα τῶν ἀστυνομικῶν κανονισμῶν, τότε θὰ ἐξηγήσω εἰς ὑμᾶς διατὶ λέγω τοῦτο. Νομίζω λοιπὸν καὶ ἐγώ, ὡς ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ ἡ σύμβασις. Τὸ κατεπεῖγον τῆς συμβάσεως εἶναι ἀναμφισβήτητον· ἐζητήθησαν πληροφορίαι, καὶ αὗται βεβαίως πρέπει νὰ προσκομισθῶσιν, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἐμποδισθῇ ἐξ αὐτῶν ἡ συζήτησις. Νομίζω, ὅτι δύναται νὰ γείνῃ ἀπόψε ἡ πρώτη ἀνάγνωσις, νὰ μὴ ἀναγραφῇ δὲ αὔριον μεταξὺ τῶν πρώτων θεμάτων ἡ σύμβασις, ὥστε εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν νὰ ἔχωμεν τὰς πληροφορίας αὐτάς. Ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται περαιτέρω ἀναβολή.

§73ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἡ σύμβασις ὀφείλει νὰ συζητηθῇ καὶ εἶναι ἀναποσπάστως συνδεδεμένη μετὰ τῶν ἀστυνομικῶν κανονισμῶν, διότι μετὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς συμβάσεως ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις θὰ θέσῃ εἰς ἐνέργειαν τοὺς ἀστυνομικοὺς κανονισμούς, καὶ τότε ἡ ζημία θέλει εἶσθαι πολὺ μεγαλειτέρα τῆς ὠφελείας τῆς ἐκ τῆς συμβάσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν πρέπει νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐζητήθησαν, καὶ τότε νὰ γείνῃ ἡ συζήτησις.

§74ΤΟΜΑΝ. Ἐζητήθησαν ἔγγραφα, ἐζητήθησαν καὶ πληροφορίαι· αἱ πληροφορίαι αἱ ζητηθεῖσαι φρονῶ ὅτι δὲν ἀπαιτοῦσι χρόνον πολὺν, ὅπως προσκομισθῶσιν, οὔτε ἀποτελοῦσιν ὄγκον. Προκειμένου περὶ τῶν ἐγγράφων, ἴσως ἔχει δίκαιον ὁ κ. Ὑπουργός. Παρ’ ἐμοῦ ἐζητήθησαν χθὲς πληροφορίαι σχετικαὶ, ἀφορῶσαι τὴν κίνησιν τοῦ ἐμπορίου τοῦ καπνοῦ. Ἐὰν διὰ τῆς συμβάσεως κινδυνεύωμεν νὰ ἐφαρμοσθῶσιν οἱ κανονισμοὶ οἱ ἀστυνομικοί, οἱ δυνάμενοι νὰ φέρωσι βλάβην εἰς τὰ συμφέροντα τῶν ἐκεῖ ὁμογενῶν, καὶ ἴδωμεν ὅτι τὰ ἐκ τῆς συμβάσεως προσποριζόμενα ὀφέλη εἶναι ἀνώτερα, τότε πρέπει νὰ δεχθῶμεν τὴν σύμβασιν. Ἀλλὰ πρωτίστως πρέπει νὰ ἴδωμεν ὁποῖα ὀφέλη θὰ εἴχομεν ἐκ τῶν καπνῶν. Πρὸς τοῦτο φρονῶ, ὅτι εἶναι ἐπάναγκες νὰ προσκομισθῶσιν αἱ πληροφορίαι, διὰ νὰ μὴ βασιζώμεθα ἐπὶ ἐλπίδων φρούδων, καὶ νὰ μὴ ἀπατῶμεν ἡμᾶς καὶ ἐκείνους, οἵτινες πολὺ δικαίως ἀναμένουσιν ὠφέλειαν, ἐνίσχυσιν καὶ προστασίαν τῆς παραγωγῆς τοῦ καπνοῦ αὐτῶν.

§75Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ κεφάλαιον τῆς εἰσαγωγῆς τῶν καπνῶν ἐν Αἰγύπτῳ εἶναι ζήτημα λίαν ἐνδιαφέρον ἅπαντας, ἰδίᾳ δὲ τὰς καπνοφόρους ἐπαρχίας. Ὅθεν, ἐὰν ἓν βλέμμα ῥίψωμεν ἐπὶ τῶν πινάκων τῆς κινήσεως τοῦ ἐμπορίου κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη καὶ τῆς εἰσαγωγῆς...

§76ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τοῦ ἰδικοῦ μας ἐμπορίου;

§77Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Μάλιστα.

§78ΤΟΜΑΝ. Μοὶ ἐπιτρέπετε δύο λέξεις; Εἶναι ἀπηγορευμένη ἡ εἰσαγωγή. Ἐγὼ πρωτίστως θέλω νὰ βασισθῶ ἐπὶ τῆς ἑξῆς βάσεως, ὅπως κρίνω περὶ τῆς διαδόσεως τοῦ προϊόντος. Ἐζήτησα τὴν πληροφορίαν, ἐὰν ὑπάρχουν ἑλληνικοὶ καπνοὶ ἐν Αἰγύπτῳ διαθέσιμοι, καὶ ἠρώτησα: ἐὰν ὑπάρχουν, διατὶ δὲν διετέθησαν; Ἐκ τούτου θέλω συναγάγει, ἐὰν ἐν τῷ μέλλοντι πρέπῃ νὰ ἔχωμεν ἐλπίδας.

§79Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Αἰγύπτου θὰ ἀνοίξῃ τὸ ἐμπόριον εἰς τὰ ἑλληνικὰ καπνά· ὁ δὲ λόγος εἶναι ὁ ἀκόλουθος. Ἐν Αἰγύπτῳ ὑπάρχουν ἐργοστάσια κατασκευῆς σιγαρέτων, κατασκευαζομένων διὰ τῆς καθ’ ὡρισμένας ἀναλογίας ἀναμίξεως καπνῶν προερχομένων ἔκ τε Καββάλας καὶ ἐκ Θεσσαλίας...

§80ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Οὐδόλως.

§81Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Τώρα φαινομενικῶς ὄχι, ἀλλ’ εἰς ἄλλας ἐποχὰς, ὅταν ἦναι ἐλευθέρα ἡ εἰσαγωγή... Καὶ ἐὰν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, θὰ δώσῃ ἐργασίαν οὐ μόνον εἰς τὴν πόλιν τοῦ Βόλου, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλας, τοὐλάχιστον εἰς 4,000 ἐργάτας. Τοῦτο δὲ δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ, καὶ συναγωνισμὸς νὰ ἐπέλθῃ, ἐὰν ἐπιτραπῇ ἡ εἰς τὴν Ἑλλάδα εἰσαγωγὴ καπνῶν ἐκ Καββάλας, ὑπὸ τὸν ῥητὸν ὅρον τῆς ἀναμίξεως αὐτῶν μετὰ καπνῶν τῆς Θεσσαλίας κατὰ 40 ἢ 60%. Οὕτω θέλομεν παραγάγει σιγαρέτα, τὰ ὁποῖα θὰ ἁμιλλῶνται πρὸς τὰ ὡραιότερα σιγαρέτα τῆς Ἀλεξανδρείας. Τὸ ζήτημα τοῦτο προεκάλεσα ἄλλοτε ἐγὼ αὐτὸς, ἀλλὰ δυστυχῶς ἐπῆλθεν ἡ πτῶσις τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης καὶ τὸ ἀντικείμενον ἐσταμάτησεν. Ἐπὶ τοῦ παρόντος ὅμως πρόκειται περὶ εἰσαγωγῆς καπνῶν ἐν Αἰγύπτῳ, καὶ τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον, καθόσον πολλὰ καπνὰ μένουν ἐναποτεταμιευμένα εἰς πολλὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος, καὶ διὰ τοῦτο κρίνω ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον νὰ προβῶμεν εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν, ὅπως καὶ ὁ συνάδελφός μου κ. Φιλάρετος ἐδήλωσεν, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ καταθέσῃ ὅσα ἔγγραφα ἢ πληροφορίας θέλουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἂν εὕρωμεν ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην νὰ μελετήσωμεν περισσότερον, νὰ ἀναβάλωμεν διὰ μίαν ἢ δύο ἡμέρας τὴν δευτέραν συζήτησιν. Ἡ πρώτη συζήτησις μάλιστα δύναται νὰ θέσῃ τὰς βάσεις τῆς γενικῆς συζητήσεως καὶ νὰ προκαλέσῃ λεπτομερεστέραν συζήτησιν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι οἱ κύριοι συνάδελφοι δύνανται νὰ ἀρκεσθῶσιν εἰς τὴν προθυμίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν περὶ προσαγωγῆς ὅλων τῶν ἐγγράφων καὶ ὅλων τῶν πληροφοριῶν, καὶ τοιουτοτρόπως δυνάμεθα νὰ προβῶμεν.

§82ΒΕΛΛΙΝΗΣ. Ζητοῦμεν, κύριοι Βουλευταί, ἀγορὰς καταναλώσεως τῶν διαφόρων προϊόντων. Ἔχομεν μίαν ἀγορὰν κεκλεισμένην, διὰ τῆς συμβάσεως δὲ πρόκειται ἡ ἀγορὰ αὕτη νὰ ἀνοίξῃ εἰς τὴν ἑλληνικὴν παραγωγήν...

§83ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πλάνη.

§84ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Καὶ πλάνη σπουδαία.

§85ΒΕΛΛΙΝΗΣ. Νομίζω ὅτι πλανῶνται οἱ θεωροῦντες ἐμὲ ἐν τῇ πλάνῃ. Οἱ ἀσφαλέστεροι κριταὶ, ἐπὶ τοιούτου ζητήματος δὲν δύνανται νὰ ἦναι ἢ αὐτοὶ οἱ ἀμέσως ἐνδιαφερόμενοι.

§86Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι.

§87ΒΕΛΛΙΝΗΣ. Αὐτοὶ οἱ ἀμέσως ἐνδιαφερόμενοι εἶναι αἱ καπνοφόροι ἐπαρχίαι. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω τὴν μεγαλειτέραν ἐξ αὐτῶν, ἥτις παράγει κατ’ ἔτος ποσὸν πλέον τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἑκατομμυρίου ὀκάδων, δηλαδὴ τὰ ⅔ τοῦ ὅλου παραγομένου ἐν Θεσσαλίᾳ καπνοῦ. Ἡ ἐπαρχία αὕτη σύσσωμος ἐξαρτᾷ ἐκ τῆς συμβάσεως τὴν τύχην τοῦ πολυτίμου αὐτῆς προϊόντος, δι’ ἐπανειλημμένων δὲ καθ’ ἑκάστην τηλεγραφημάτων ἐπικαλεῖται τὴν ἀρωγὴν τῆς σεβαστῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἀτενίζει εὔελπις εἰς τὴν ψῆφον ὑμῶν, κύριοι Βουλευταί, ὅπως ταχέως περιβληθῇ διὰ τῆς νομοθετικῆς κυρώσεως ἡ σύμβασις αὕτη. Ἐν τῷ παρελθόντι εἰσήγετο ἐν Αἰγύπτῳ ὅλος ὁ παραγόμενος ἐν Θεσσαλίᾳ καπνός. Ἦτο ἡ μόνη σχεδὸν ἀγορὰ καταναλώσεως τῶν καπνῶν τῆς Θεσσαλίας. Σήμερον ἡ ἀγορὰ αὕτη εἶναι κεκλεισμένη, σήμερον ὁ καπνὸς ἐναποταμιεύεται ἐν ταῖς ἀποθήκαις τῆς Θεσσαλίας, καὶ παραμένει ἀζήτητος. Εὑρίσκεται λοιπὸν περίστασις νὰ ἀνοιχθῇ μία ἀγορὰ καταναλώσεως τῶν καπνῶν. Ἂν αἱ ζητούμεναι πληροφορίαι ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἀφεώρων εἰς ἄλλα τινὰ ζητήματα, βεβαίως δὲν ἠδυνάμην παρὰ νὰ ἦμαι τῆς γνώμης, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῆς συμβάσεως, ἕως ὅτου προσαχθῶσιν αἱ πληροφορίαι αὗται· φρονῶ ὅμως, ὅτι οὔτε αἱ πληροφορίαι αἱ ζητηθεῖσαι παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἑρμουπόλεως συναδέλφου, οὔτε αἱ πληροφορίαι αἱ ζητηθεῖσαι παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Βόλου συναδέλφου εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ ἐπιφέρωσι τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τῆς συμβάσεως...

§88Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τίνος ἐννοεῖτε ἐκ Βόλου;

§89ΒΕΛΛΙΝΗΣ. Τοῦ κυρίου Τοπάλη· διότι αὐτὸς ἐζήτησε τὰς πληροφορίας... Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σύρου Βουλευτὴς ἐζήτησε νὰ πληροφορηθῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, πόσον ποσὸν καπνοῦ εἰσήχθη, ὡς ἔγγιστα, κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς συμβάσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ καπνὰ ἐπλήρονον φόρον εἰσαγωγῆς γρόσια 5, ἐπὶ πόσον χρόνον εἰσήγοντο τὰ καπνὰ ταῦτα, καὶ πόσον ποσὸν εἰσήγετο ὅταν ἐπλήρονον γρόσια 14, καὶ πόσον ποσὸν εἰσήγετο ἐφ’ ὅσον ἐφορολογοῦντο πρὸς γρόσια 25. Φρονῶ ὅτι αἱ πληροφορίαι αὗται τὴν σήμερον, καὶ ἂν δὲν χορηγηθῶσιν ἐντελῶς, δὲν εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ ἐπιφέρωσι τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τῆς συμβάσεως, καθόσον εἶναι ἄσχετον, φρονῶ, τὸ ζήτημα πόσον ποσὸν καπνοῦ εἰσήγετο τότε...

§90ΤΟΜΑΝ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§91ΒΕΛΛΙΝΗΣ. .. ἀφοῦ εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῶν παραγομένων ἐν Ἑλλάδι καπνῶν διετίθετο ἀνεξαιρέτως καὶ τὸ πλεῖστον αὐτοῦ εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς Αἰγύπτου.

§92ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Τῷ 1892 ἦτο ἓν ἀπόθεμα καπνοῦ τόσον...

§93ΒΕΛΛΙΝΗΣ. Δὲν ὑπάρχει οὔτε φύλλον ἐν Αἰγύπτῳ. Ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τὸ εἰσαχθὲν ἐκεῖσε ὑπὸ τῶν ἐν Καρδίτσῃ ἐμπόρων, ἀνερχόμενον εἰς 700,000 ὀκάδας, ἐντὸς 8 ἡμερῶν κατηναλώθη εἰς τὴν ἀγορὰν ἐκείνην.

§94ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πότε;

§95ΒΕΛΛΙΝΗΣ. Τὸν Ἰούνιον τοῦ 1890, ὅτε ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις κατήγγειλε τὴν σύμβασιν.

§96ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ ἦναι τὸ 1889.

§97ΒΕΛΛΙΝΗΣ. Γνωρίζω καλῶς, ὅτι εἶναι τὸ 1890. Ἀκριβῶς κατηγγέλθη τότε ἡ σύμβασις· μέχρι δὲ τοῦ Ἰουνίου εἰσήχθη τὸ ποσὸν τῶν 700,000 ὀκάδων.

§98ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀπὸ πότε;

§99ΒΕΛΛΙΝΗΣ. Ἀπὸ Ἰανουαρίου μέχρις Ἰουνίου, ὅτε κατηγγέλθη, ὡς εἶπον, ἡ σύμβασις· τὸ δὲ ποσὸν αὐτὸ κατηναλώθη ὁλόκληρον ἐν Αἰγύπτῳ. Καὶ δὲν δύναμαι μὲν νὰ ἦμαι ἀντίθετος τοῦ νὰ διαφωτισθῇ ἡ Βουλὴ καὶ διευκρινισθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, δὲν φρονῶ ὅμως, ὅτι πρέπει ἕνεκα τούτου νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῆς συμβάσεως, ὡς ἐπίσης δὲν φρονῶ, ὅτι δύναται νὰ ἦναι ἀφορμὴ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως τῆς συμβάσεως αἱ πληροφορίαι αἱ ζητηθεῖσαι παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Βόλου συναδέλφου· διότι δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω κατὰ πόσον δύνανται νὰ ἐπιδράσωσιν αἱ πληροφορίαι αὗται πρὸς ὑπολογισμὸν τοῦ καταναλισκομένου οἰνοπνεύματος ἐν Αἰγύπτῳ, καθόσον σήμερον δὲν ἐμποδίζεται ἀπολύτως ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ οἰνοπνεύματος, ἀλλ’ ἐμποδίζεται μόνον εἴς τινας μικρὰς πόλεις καὶ μικρὰ χωρία, ἔχοντα πληθυσμὸν ὀλιγώτερον τῶν 15,000 κατοίκων. Ἑπομένως, καὶ ἂν βεβαιωθῇ πόσον ποσὸν εἰσήγετο οἰνοπνεύματος ἐν Αἰγύπτῳ, νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν δύναται νὰ μᾶς διαφωτίσῃ, διότι δὲν δυνάμεθα νὰ γινώσκωμεν τὸ ποσὸν τῆς καταναλώσεως τοῦ οἰνοπνεύματος τούτου εἰς τὰς μεγάλας πόλεις καὶ τὸ ποσὸν τὸ καταλισκόμενον εἰς τὰς μικράς. Τὰ οἰνοπνεύματα ἐξοδεύονται εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, τὰ οἰνοπνεύματα, τὰ ὁποῖα ἐξοδεύονται εἰς τὴν Τουρκίαν καὶ τὴν Αἴγυπτον, εἰσάγονται εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, καὶ ἐκεῖ γίνεται ἡ κατανάλωσις. Ἂν ἐμποδισθῇ ἑπομένως ἡ εἰς μικρὰ χωρία κατανάλωσις, δὲν δύναται τοῦτο νὰ ἔχῃ τοιαύτην ἐπιῤῥοὴν, ὥστε νὰ ἐμποδίσῃ τὴν συζήτησιν καὶ τὴν ψήφισιν τῆς συμβάσεως, ἀφοῦ πρόκειται δι’ αὐτῆς νὰ καταναλωθῇ ποσὸν πολὺ μέγα καπνοῦ ἐν Αἰγύπτῳ· δηλαδὴ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ὡς ἀπόθεμα ἔν τε τῇ Θεσσαλίᾳ καὶ τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι, καὶ τὸ ὁποῖον σήμερον μένει ἀδιάθετον καὶ χωρὶς ποσῶς ἐλπίδα διαθέσεως, αὐτὸ τὸ ποσὸν θὰ εὕρῃ τόπον καταναλώσεως ἐν Αἰγύπτῳ. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι αἱ ζητηθεῖσαι πληροφορίαι δὲν πρέπει νὰ ἀναβάλωσι τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως, καὶ διὰ τοῦτο ἀντιτάσσομαι κατὰ τῆς γνώμης τῶν συναδέλφων μου, καὶ φρονῶ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ σταματήσῃ, ἀναμένουσα τὰς πληροφορίας τῶν συναδέλφων, καθόσον ὅλη ἡ ἐπαρχία, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύω, καὶ ἡ ὁποία παράγει τὸ μεγαλείτερον ποσὸν τοῦ ἐν Ἑλλάδι καπνοῦ, πρόκειται ἤδη, γενομένης νέας ἐσοδείας, νὰ στερηθῇ μεγάλου εὐεργετήματος, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἔχῃ, δυναμένη νὰ ἐξοδεύσῃ τὸν καπνόν της ἐν Αἰγύπτῳ· δὲν πρόκειται δὲ περὶ μικρῶν, διότι δυνατὸν νὰ εἰσπράττωνται παρὰ τῶν καπνοφόρων ἐπαρχιῶν πλέον τῶν 5 ἑκατομμυρίων ἐν ὅλῳ χρυσῶν φράγκων. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι προκειμένου περὶ τόσον σπουδαίου κέρδους, πρέπει βεβαίως ἡ Βουλὴ νὰ μὴ ἀρνηθῇ τὴν προστασίαν της εἰς μεγάλην ἐπαρχίαν, τοσαῦτα εἰσφέρουσαν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, καὶ ἰδίως εἰς ἓν προϊὸν, τοῦ ὁποίου ἡ αὔξουσα κατανάλωσις δύναται σπουδαίως νὰ ἐπιδράσῃ ἐπὶ τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου τῆς Ἑλλάδος.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις ἀναβολῆς; Διότι, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ πρότασις ἀναβολῆς, δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν περὶ αὐτῆς.

§101ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὑπάρχει ἐρώτησις, ἂν αἱ πληροφορίαι, αἱ σχετιζόμεναι μὲ τὴν κίνησιν τοῦ ἐμπορίου τοῦ καπνοῦ, θὰ δοθῶσιν ἐγκαίρως. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι ἁρμοδιώτερος νὰ φωτίσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν θὰ ἔχωμεν τὰς πληροφορίας ταύτας. Βεβαίως, ἂν πρόκειται τὰς πληροφορίας ταύτας νὰ τὰς ἔχωμεν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν, δὲν θὰ ἐπιμείνωμεν, ὅπως μὴ ἀναγνωσθῇ εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον· ἀλλ’ ἡ συζήτησις εἶναι οὐσιαστική. Θὰ γείνῃ δὲ σπουδαία, ὅταν ἔχωμεν αὐτὰς τὰς πληροφορίας. Ἐξ αὐτῶν θὰ πεισθῶμεν καὶ ἡμεῖς, ἂν πράγματι δὲν ἦναι χίμαιρα ἡ ἐλπὶς τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, αἵτινες πιστεύουσιν, ὅτι θὰ καταναλώσωσι τοὺς καπνοὺς αὐτῶν μετὰ τὴν ψήφισιν τῆς συμβάσεως, καὶ ἂν ἡ χίμαιρα αὕτη δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἐπιβλαβῆ ἀποτελέσματα εἰς ἄλλα συμφέροντα ἑλληνικά. Τοῦτο ἀκριβῶς ἐννοοῦμεν· ἄλλως τε δὲν νομίζω νὰ ὑπάρχῃ πρότασις ἀναβολῆς τῆς πρώτης ἀναγνώσεως.

§102Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι γνωστὸν κατὰ ποίαν ἡμέραν ἐζητήθησαν ὑπὸ τῶν κυρίων Βουλευτῶν αἱ πληροφορίαι περὶ κινήσεως τοῦ ἐμπορίου τοῦ καπνοῦ; Ἐρωτῶ.

§103ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρὸ τεσσάρων ἡμερῶν.

§104ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὄχι· χθές.

§105Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Αἰγύπτου εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν 6 Ἰουνίου, καὶ ἔχομεν σήμερον 20 Ἰουνίου. Δέκα καὶ τρεῖς ἡμέραι παρῆλθον, καθ’ ἃς δὲν ἐζητήθη καμμία πληροφορία· ἐζητήθη δὲ μόνον χθές, καὶ σήμερον ζητεῖτε παρ’ ἡμῶν νὰ καταθέσωμεν τὰς πληροφορίας! Ἐγὼ δὲν ἔλαβον ἀκόμη τὴν ἐπερώτησιν, διότι ἀκόμη δὲν μοὶ ἐδόθη αὕτη, δὲν δύναμαι δὲ οὐδὲ νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ἂν τὰ γραφεῖα τοῦ Ὑπουργείου δύνανται νὰ μᾶς παράσχωσι πάσας τὰς ζητουμένας πληροφορίας. Ἂν δύνανται νὰ μᾶς παράσχωσιν αὐτὰς, βεβαίως θέλω σπεύσει νὰ τὰς πορισθῶ καὶ τὰς καταθέσω· ἀλλὰ βεβαίως δὲν δύναμαι νὰ μεταδώσω εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ τοῦδε θετικήν τινα βεβαίωσιν, τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσῳ δὲν γνωρίζω, ἄρτι ἀναλαβὼν τὸ Ὑπουργεῖον, ἂν τὰ γραφεῖα τὰ ἐπιτετραμμένα τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου περὶ καπνοῦ καὶ περὶ ἐμπορίου αὐτοῦ ἐφρόντισαν νὰ συλλέξωσι τὰς ζητουμένας πληροφορίας.

§106ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Οὔτε δύνασθε νὰ ἀποφανθῆτε, ἂν δύνασθε νὰ τὰς χορηγήσητε.

§107Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως. Πῶς εἶναι δυνατόν;

§108ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἂν ἠδύνασθε ν’ ἀποφανθῆτε, βεβαίως δὲν ἠθέλομεν ἐπιμένει· ἀλλ’ ἀφοῦ δὲν δύνασθε νὰ ἀποφανθῆτε, ὑπάρχει ἐλπὶς ὅτι δύνασθε νὰ τὰς προσκομίσητε.

§109Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ τοῦτο καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ προβῇ ἤδη εἰς τὴν συζήτησιν, καὶ εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν θὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ποίας δύναμαι νὰ πορισθῶ πληροφορίας, τὰς ὁποίας θέλω δώσει εἰς αὐτήν.

§110ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρὸ τῆς δευτέρας ἀναγνώσεως.

§111Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν.

§112ΤΟΜΑΝ. Ἔχω καθῆκον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ἀπαντήσω πρὸς τοὺς ἐντίμους συναδέλφους, τοὺς πρὸ ἐμοῦ ἀγορεύσαντας, εἰς ἀναίρεσιν λεχθέντων τινῶν παρ’ αὐτῶν, ὡς μὴ ἀκριβῶν.

§113Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐπὶ ζητήματος τοῦ Κανονισμοῦ ἤθελον νὰ ζητήσω τὸν λόγον. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ μοὶ δώσῃ τὸν λόγον ἐπὶ ζητήματος τοῦ Κανονισμοῦ.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§115Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὁ κ. Καραπάνος δὲν προέβαλε πρότασιν ἀναβολῆς, ὡς ῥητῶς ἐδήλωσε πρὸ μικροῦ· ἁπλῶς ὑπέβαλε μίαν παρατήρησιν, ἂν θὰ ἔχωμεν τὰς πληροφορίας, καὶ πότε. Νομίζω ὅτι αἱ πληροφορίαι τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἶναι ὑπὲρ αὐτοῦ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τὰς ἔχωμεν. Ἐζήτησεν ὁ κ. ἐκ Βονίτσης συνάδελφος ἄλλας περὶ ἐγγράφων, εἰς τὰς ὁποίας ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ὑπῆρχε δυσχέρεια τῆς προσκομίσεως τόσων ἐγγράφων. Νομίζω ὅτι, ἂν ὑπάρχῃ ἀνάγκη τῶν ἐγγράφων, δύναται νὰ γείνῃ τοῦτο κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Ἀλλὰ πρὸ τούτου πρέπει νὰ ἴδωμεν περὶ τίνος συζητοῦμεν. Πολὺ ὀρθῶς ὁ κ. Πρόεδρος εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει πρότασις ἀναβολῆς. Ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει τοιαύτη πρότασις, πρέπει νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως ἢ νὰ διατυπωθῇ πρότασις ὑπὸ δέκα Βουλευτῶν περὶ μεταβολῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἢ ἂν δὲν ὑποβάλληται τοιαύτη, νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ προτάσεως μὴ ὑπαρχούσης δὲν εἶναι δυνατή.

§117ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω ὅτι ἔχει δικαίωμα ἡ Βουλή, πρὶν εἰσέλθῃ εἰς συζήτησιν, μεθ’ ὅσα ἀντηλλάγησαν, νὰ ζητήσῃ τοὐλάχιστον νὰ ὁδηγηθῇ εἰς τὴν συζήτησίν της ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Βλέπομεν ἐκ τῶν ζητηθεισῶν πληροφοριῶν καὶ ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ, ὅτι εἶναι δύσκολον νὰ ἔχωμεν, καθ’ ὃν χρόνον θὰ συζητηθῇ ἡ σύμβασις, τὰς πληροφορίας ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου θέματος. Τὰ περὶ καπνοῦ εἶναι βεβαίως ὁ σπουδαιότερος λόγος, δι’ ὃν ἡ σύμβασις αὕτη ὑπεγράφη.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ εἰσέρχεσθε εἰς τὴν οὐσίαν.

§119ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐπὶ τοῦ καπνοῦ ὑπάρχει ἡ διαφωνία. Τινὲς φρονοῦσιν, ὅτι δὲν θὰ ἀποκομίσωμεν ὠφελείας καὶ κέρδη ἐκ τῆς συμβάσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐμπόριον τοῦ καπνοῦ. Ἄλλοι τοὐναντίον ἰσχυρίζονται, ὅτι εἶναι τόσον βεβαία ἡ ὠφέλεια, ὥστε ἀνάστατοι ἐγένοντό τινες ἐπαρχίαι διὰ τὴν ψήφισιν τῆς συμβάσεως, θέλουσαι νὰ εἰσαγάγωσι τὸ ταχύτερον τὸν καπνὸν αὐτῶν. Νομίζω ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ συνεκέντρωσε καὶ νὰ μὴ ἔχῃ εἴτε ἐκ πληροφοριῶν ἐπισήμων, εἴτε ἐξ ἰδιωτικῶν ἐξ Ἀλεξανδρείας, ὅλας τὰς πληροφορίας, αἵτινες ἔπεισαν τὸν προκάτοχον Ὑπουργὸν, ὅτι εἶναι συμφέρον εἰς τὸ Κράτος νὰ ὑπογράψῃ σύμβασιν περιέχουσαν τὰς παραχωρήσεις, ἃς περιέχει διὰ τὸν καπνόν. Αὐτὰς τοὐλάχιστον τὰς πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσιν ἤδη ἐν τοῖς ἀρχείοις καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ζητηθῶσιν, εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἀφοῦ μάλιστα τὸ νομοσχέδιον δὲν συνοδεύει εἰσηγητικὴ ἔκθεσις. Ἄλλως νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσωμεν ἐν ἐπιγνώσει καὶ ἀσφαλῶς, καὶ νὰ φέρωμεν γνώμην θετικὴν καὶ βεβαίαν, ἂν δὲν ἔχωμεν στοιχειώδεις τινὰς πληροφορίας, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ ἡμῶν ἐν Αἰγύπτῳ.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν φέρετε πρότασιν ἀναβολῆς;

§121ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν φέρω· ἀλλ’ εἰς τὴν ἑπομένην συζήτησιν φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμέν τινας πληροφορίας. (Πολλοὶ Βουλευταὶ ζητοῦσι τὸν λόγον).

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τίνος ἀντικειμένου συζητοῦμεν;

§123ΤΟΜΑΝ. Νὰ σᾶς διατυπώσω ἐγὼ ἐπὶ τίνος ἀντικειμένου συζητοῦμεν;

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§125ΤΟΜΑΝ. Ἐζητήθησαν πληροφορίαι· ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπεν ὅτι δὲν δύναται νὰ προσκομίσῃ ἔγγραφα, ἢ νὰ προσκομίσῃ πληροφορίας...

§126ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν εἶπον αὐτό. Εἶπον ὅτι θεωρῶ δύσκολον νὰ προσκομίσω πάσας τὰς πληροφορίας.

§127ΤΟΜΑΝ. Αὐτὸ ἐννοῶ καὶ ἐγώ, ὅτι θεωρεῖτε δύσκολον. Εἷς τῶν συναδέλφων εἶπεν, ὅτι αἱ ζητηθεῖσαι πληροφορίαι εἶναι ἀλυσιτελεῖς, ὅτι πρέπει, προκειμένου περὶ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἀνοίγει νέας ἀγορὰς πρὸς διάθεσιν πολυτίμου προϊόντος,— καὶ τὸ γνωρίζω — πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ προχωρήσῃ ἀμέσως, διότι νομίζει, ὅτι δὲν ἔχουσιν ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ νομοθετήματος αἱ ζητηθεῖσαι πληροφορίαι. Ζητῶ παρ’ ὑμῶν τὸν λόγον, ὅπως ἀποδείξω εἰς τὸν ἔντιμον συνάδελφόν μου μὲ δύο λέξεις, ὅτι αἱ ζητηθεῖσαι πληροφορίαι εἶναι ἀναγκαῖαι...

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπὸ τοῦ βήματος.

§129ΤΟΜΑΝ. .. Βεβαίως πρόκειται περὶ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἐλπίδας πλείστας παρέχει, ὅτι τὸ προϊὸν τοῦ καπνοῦ θέλει εὕρει νέαν ἀγορὰν, προκειμένου δὲ περὶ νομοθετήματος τοιούτου, λίαν δικαίως δύναταί τις νὰ ἀξιώσῃ παρὰ τῆς Βουλῆς, ὅτι ἔχει οὐ μόνον ὑποχρέωσιν, ἀλλὰ καὶ καθῆκον, νὰ σπεύσῃ πρὸς συζήτησιν αὐτοῦ, διότι εἰς τὰς περιστάσεις, εἰς ἃς εὑρισκόμεθα, δέον νὰ ἐπιλαμβάνηταί τις λίαν εὐχαρίστως τῆς συζητήσεως τοιούτων νομοθετημάτων, ἅπερ τείνουσι πρὸς προστασίαν τῆς ἡμετέρας ἐθνικῆς παραγωγῆς. Ἀλλὰ πρὶν ἢ ἐπιληφθῶμεν τούτων, δὲν νομίζετε ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην πρωτίστως νὰ ἐξετάσωμεν, ἂν ὠφέλειά τις παρέχηται; δὲν νομίζετε ὅτι πρωτίστως ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐρευνήσωμεν, ἐὰν πράγματι δι’ αὐτῶν θέλῃ προστατευθῆ ἡ ἐθνικὴ ἡμῶν παραγωγή;

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσέρχεσθε εἰς τὰ καθέκαστα.

§131ΤΟΜΑΝ. Ἐσεβάσθην πάντοτε τὸν Κανονισμὸν, ἐσεβάσθην πάντοτε τὴν ὑπομονὴν τῆς Βουλῆς καὶ γνωρίζω ὅτι πρέπει λίαν περιεκτικῶς νὰ ὁμιλῶ. Μὴ μὲ διακόπτετε συνεπῶς. Δὲν νομίζετε ὅτι πρωτίστως ἔχομεν ἀνάγκην νὰ τὸ ἐξετάσωμεν, ὅταν μάλιστα ἀκούωνται παράπονα, ὅταν προβάλλωνται ἀξιώσεις, καὶ ἴσως ἦναι δυνατὸν νὰ διατυπωθῶσιν ἐπὶ τὸ ὁριστικώτερον φόβοι βλάβης ἑτέρων ἐθνικῶν μεγάλων ἡμῶν συμφερόντων; Ἐὰν τοῦτο καὶ μόνον λάβητε ὑπ’ ὄψιν, θέλετε πεισθῆ, ὅτι εἶναι ἐπάναγκες πρὸ τῆς ὁριστικῆς συζητήσεως τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλὴ, τοὐλάχιστον, ἐὰν ψηφιζομένου τούτου παρέχηται ἢ μὴ ἡ ἐλπὶς ὅτι ἀνοίγεται πράγματι νέα ἀγορὰ καὶ ὅτι μεγάλη ἀναμένεται προστασία τοῦ προϊόντος τοῦ καπνοῦ. Διὰ τίνος μέσου τοῦτο θέλετε νὰ πληροφορηθῶμεν; Πῶς ἡ Βουλὴ περὶ τούτου θέλει πεισθῆ; Μία ἐκ τῶν παρ’ ἐμοῦ ζητηθεισῶν πληροφοριῶν, τὴν ὁποίαν παρέλειψε νὰ ἀναφέρῃ ὁ ἔντιμος συνάδελφος, ἴσως δὲν λύει ὁριστικῶς τὸ ζήτημα, ἀλλ’ ὅπως δήποτε σπουδαίαν περὶ αὐτοῦ νύξιν δίδει εἰς τὴν Βουλήν. Ἐζήτησα νὰ πληροφορηθῶ, τί ποσὸν καπνοῦ εἰσήχθη ἐν Αἰγύπτῳ ἰδίως κατὰ τοὺς δύο τελευταίους μῆνας, τοὺς πρὸ τῆς λήξεως τῆς συμβάσεως, ἐὰν τὰ καπνὰ ἐκεῖνα ὑπάρχωσιν εἰσέτι ἀδιάθετα ἐν Αἰγύπτῳ, ὅπερ ἀπεύχομαι, καὶ διὰ τίνα λόγον δὲν διετέθησαν ταῦτα. Ἐὰν — καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω — ὅπερ ἀπεύχομαι, λάβωμεν τὴν πληροφορίαν τὴν ὁποίαν βεβαιοῦσιν οἱ ἕτεροι συνάδελφοι, — ἐγὼ δὲν τὴν βεβαιῶ, διότι καλῇ τῇ πίστει συζητῶ, δὲν ἔχω καμμίαν πληροφορίαν, — ἀλλ’ ἐὰν παρ’ ἐλπίδα, λέγω, λάβωμεν τὴν πληροφορίαν ὅτι ὑπάρχουσιν ἐν Αἰγύπτῳ ἑλληνικὰ καπνὰ ἀδιάθετα ἀπὸ τοῦ ἔτους 1894, δὲν θέλομεν ἀναγκαίως καὶ ἀτυχῶς καταλήξει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ἑλληνικῶν καπνῶν ἐν Αἰγύπτῳ ἀτυχῶς ὀλίγας παρέχει ἡμῖν ἐλπίδας; Ἐὰν ὁ καπνὸς ὁ ἑλληνικὸς ἦτο περιζήτητος εἰς τὴν βιομηχανίαν, ἐὰν ζητῆται ἀπὸ τὸ ἐμπόριον, ἐὰν ἀναγκαιοῖ εἰς τὴν κατεργασίαν τῶν σιγαρέτων, διατὶ δὲν διετέθη τὸ ἀδιάθετον μέχρι τοῦ νῦν ποσὸν, ὅπερ εὔχομαι νὰ μὴ ὑπάρχῃ; Δὲν νομίζετε ὅτι ἐκ τούτου δικαιούμεθα νὰ λάβωμεν ἀφορμήν, ὅπως ἐρευνήσωμεν ἀκριβέστερον τὰ τῆς συμβάσεως ταύτης; Εὔχομαι νὰ μὴ ἐπαληθεύσωσιν, εὔχομαι αἱ πληροφορίαι αἱ δοθησόμεναι νὰ βεβαιῶσιν ἡμᾶς, ὅτι οὐδὲν ποσὸν καπνοῦ ὑπάρχει ἀδιάθετον ἐν Αἰγύπτῳ, εὔχομαι αἱ πληροφορίαι αἱ δοθησόμεναι νὰ βεβαιῶσιν ἡμᾶς, ὅτι τὰ ἑλληνικὰ καπνὰ παρέχουσι βεβαίαν τὴν ἐλπίδα ὅτι ἐν Αἰγύπτῳ θέλουσιν εὕρει νέαν ἀγορὰν διαθέσεως καὶ καταναλώσεως· ἀλλὰ πρὶν ἢ αἱ πληροφορίαι αὗται δοθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν, θεωρῶ ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον ἡμῖν νὰ μὴ προβῶμεν εἰς τὴν ὁριστικὴν, ἐπαναλέγω, ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅταν μάλιστα ὑπάρχῃ φωνή τις διατυποῦσα φόβους βλάβης ἑτέρων σπουδαίων δικαιωμάτων καὶ συμφερόντων ὁμογενῶν ἡμῶν.

§132ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρὰ τίνος δύνανται νὰ ζητηθῶσιν αὐταὶ αἱ πληροφορίαι;

§133ΤΟΜΑΝ. Φρονῶ ὅτι ὁ ἁρμόδιος Πράκτωρ τῆς Ἑλλάδος εἶναι εὐχερέστερον νὰ μάθῃ.

§134ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς ἐκ τῆς θέσεώς του δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ, καὶ δὲν πρέπει νὰ δώσῃ.

§135ΤΟΜΑΝ. Ἂς μοὶ τὸ εἴπωσιν ὅτι δὲν πρέπει νὰ δοθῶσι, καὶ θὰ σκεφθῶ· ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω, ὅτι καὶ νὰ δοθῶσι δύνανται καὶ πρέπει νὰ δοθῶσι.

§136ΒΕΛΛΙΝΗΣ. Ὀφείλω, Κύριοι, νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον. Ἐὰν ἐπρόκειτο τὸ πρῶτον τὴν σήμερον ἡ Βουλὴ νὰ ἀσχοληθῇ εἰς συζήτησιν συμβάσεως μεταξὺ Αἰγύπτου καὶ Ἑλλάδος περὶ καπνοῦ, αἱ πληροφορίαι αἱ ζητούμεναι παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἤθελον θεωρηθῆ ἴσως ἀπαραίτητοι, προκειμένου ὅμως νὰ συζητήσωμεν ἁπλῶς περὶ ἐπαναφορᾶς συμβάσεως, ἡ ὁποία συνήφθη μετὰ τῆς Αἰγύπτου πρὸ τόσων ἐτῶν, καὶ ἐξηκολούθησε λειτουργοῦσα ἐννέα ὁλόκληρα ἔτη, καθ’ ἃ εἰσήχθη μέγα ποσὸν καπνοῦ ἐν Αἰγύπτῳ, φρονῶ ὅτι αἱ πληροφορίαι αὗται δὲν πρέπει νὰ ἀπασχολήσωσι τὴν Βουλήν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, ἀλλὰ νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ σύμβασις.

§137ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐν τῇ ἐποχῇ, καθ’ ἣν συνήφθη ἡ πρώτη σύμβασις, δὲν εἶχον δημοσιευθῆ οἱ ἀστυνομικοὶ κανονισμοί, διὰ τῶν ὁποίων ἀπαγορεύεται ἡ εἰσαγωγὴ καὶ κατανάλωσις τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν εἰς τὴν Αἴγυπτον’ ἀφ’ ἧς ὅμως ἐδημοσιεύθησαν οἱ κανονισμοὶ ἐκεῖνοι καὶ ἐκ τῶν ὁποίων κινδυνεύει νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ κατανάλωσις τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν εἰς τὴν Αἴγυπτον, νομίζω ὅτι διαφέρουσι πολὺ οἱ ὅροι, καὶ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν ὡς βάσιν τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν πρώτην σύμβασιν, ἀλλὰ πρέπει ἐπὶ τῇ βάσει τῶν αἰτηθέντων ἐγγράφων νὰ συζητήσωμεν ἐν γνώσει τῶν ἀστυνομικῶν κανονισμῶν καὶ τῆς περὶ αὐτῶν ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἡμεῖς συνδέομεν ἀναποσπάστως μὲ τὴν σύμβασιν τὸ ζήτημα τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ἀστυνομικῶν κανονισμῶν.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;... Οὐδεὶς ἔχει τὸν λόγον. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§139ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὴν συζήτησιν τῆς οὐσίας, ἐπιφυλασσόμενος νὰ πράξω τοῦτο εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, εἴτε ὑποβληθῶσιν αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἐζητήσαμεν καὶ αἱ ὁποῖαι, ἐλπίζω, θὰ ὑποβληθῶσιν, εἴτε δὲν ὑποβληθῶσιν αὗται, βασιζόμενος εἰς ὅσα γνωρίζω, ἀνεξαρτήτως τῶν πληροφοριῶν τούτων. Ἀλλὰ νομίζω ἀναγκαῖον καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν τὸν Κανονισμὸν τῶν Αἰγυπτιακῶν τελωνείων τὸν παρεδέχθη ἤδη ἄλλη τις Δύναμις ἐν Αἰγύπτῳ, καὶ ἐάν, εἴτε ἐν ὅλῳ εἴτε ἐν μέρει, ὁ Κανονισμὸς οὗτος ἐφαρμόζηται σήμερον ἐκεῖ.

§140ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Σχεδὸν ὅλα τὰ Κράτη τὸν παρεδέχθησαν,—ἓξ, νομίζω, ἐκ τῶν Μεγάλων εὐρωπαϊκῶν Δυνάμεων· ἡ τελευταία δέ, νομίζω, ἀποδεχθεῖσα παρομοίαν σύμβασιν, καὶ συνεπῶς καὶ τὸν Κανονισμὸν, εἶναι ἡ Ἰταλία.

§141ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁριστικῶς τὸν παρεδέχθησαν;

§142ΣΚΟΥΖΕΣ. Μάλιστα. Ἐὰν θέλητε, αὔριον σᾶς προσκομίζω ἀντίγραφα τῶν συμβάσεων· ἡ τελευταία, νομίζω, συναφθεῖσα εἶναι, ὡς εἶπον, ἡ τῆς Ἰταλίας, ἀλλὰ Γερμανία, Αὐστρία, Ἀγγλία, Πορτογαλία καὶ Βέλγιον, ἀπαραλλάκτως συνῆψαν συμβάσεις, τολμῶ δὲ νὰ εἴπω, ὅτι, κατὰ τὰς πληροφορίας τοῦ Πράκτορος ἡμῶν, εἴς τινα ἄρθρα ἐπετύχομεν ποιάς τινας, μικρὰς μὲν, ἀλλὰ ποιάς τινας βελτιώσεις.

§143ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὥστε θὰ μᾶς εἴπητε καὶ τὰ ἄρθρα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐπετύχομεν τὰς μικρὰς αὐτὰς βελτιώσεις;

§144ΣΚΟΥΖΕΣ. Μάλιστα.

§145ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὰ ἄρθρα τῆς συμβάσεως συμπίπτουσιν οὐσιαστικῶς ἐν τοῖς πλείστοις μετὰ τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ;

§146ΣΚΟΥΖΕΣ. Μάλιστα.

§147ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν ἐπετύχομεν μεταῤῥυθμίσεις εὐνοϊκωτέρας δι’ ἡμᾶς, θὰ ἐπῆλθε φυσικῶς καὶ μεταῤῥύθμισις τοῦ Κανονισμοῦ τοῦ ἐφαρμοζομένου· διότι, ἐὰν αἱ ἄλλαι Δυνάμεις παρεδέχθησαν τὸν Κανονισμὸν, θὰ τὸν παρεδέχθησαν μὲ τὸν ὅρον, ὁ ὁποῖος περιλαμβάνεται καὶ ἐν τῇ παρούσῃ συμβάσει, τοῦ νὰ ἀπολαμβάνωσι πάσης βελτιώσεως εὐνοϊκῆς εἰς τὰ συμφέροντα τῶν ὑπηκόων των. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπὸν, μετὰ τῆς συνθήκης οἱασδήποτε ἄλλης Δυνάμεως, τελευταῖον συνομολογηθείσης ἐν Αἰγύπτῳ, νὰ εὐαρεστηθῆτε νὰ ὑποδείξητε καὶ τὰς βελτιώσεις, τὰς ὁποίας ἡμεῖς ἐπετύχομεν διὰ τῆς νέας ταύτης συμβάσεως, διότι τοῦτο θὰ χρησιμεύσῃ, ὅπως σταθμίσωμεν τὰς ὠφελείας, τὰς ὁποίας μᾶς παρέχει ἡ σύμβασις.

§148ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, ὁ Κανονισμὸς ὁ προσηρτημένος εἰς τὴν σύμβασιν εἶναι μετεῤῥυθμισμένος;

§149ΣΚΟΥΖΕΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὁ Κανονισμὸς εἶναι εἷς. Ἐν τῇ συμβάσει ἐπετύχομεν ποιάς τινας βελτιώσεις· ὁ Κανονισμὸς εἶναι ἑνιαῖος.

§150Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν ἐπιθυμῶ πρὸς ταῖς ἄλλαις πληροφορίαις νὰ μάθω, ἐὰν ὁ λειτουργῶν αὐτὸς Κανονισμὸς, ὁ παρ’ ἡμῶν ψηφιζόμενος, ᾖναι ὁ ἀνέκαθεν ἰσχύων ἐν Αἰγύπτῳ, ἢ ὑπέστη μεταβολάς τινας ἐν τῷ μεταξὺ χρόνῳ.

§151ΣΚΟΥΖΕΣ. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου προξενικῆς συμβάσεως.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου συνθήκης ἐμπορίου καὶ ναυτιλίας. Ὁ κ. Ν. Σχινᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§153Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Τὴν ἀρχὴν τῆς μετὰ τοῦ Βελγίου συμβάσεως ἀποδέχομαι καθ’ ὁλοκληρίαν, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι καθῆκον ἔχομεν νὰ προστατεύσωμεν τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν. Διὰ τοῦ ἄρθρ. 16 ἐδαφ. 4 καὶ 6 τῆς συμβάσεως ὁρίζεται ὅτι θὰ εἰσάγωνται τεμάχια σιδήρου ὑπὸ διαφόρους μορφὰς καὶ σχήματα· τὸ τοιοῦτον θέλει ἀποστερήσει τὴν ἤδη ἀναπτυσσομένην σιδηρουργικὴν βιομηχανίαν ἡμῶν τῶν μεγαλειτέρων αὐτῆς προσόδων, διότι ἕκαστος τῶν οἰκοδομούντων ἢ τῶν προτιθεμένων νὰ ἐκτελέσωσιν οἱανδήποτε ἐργασίαν δύναται, πέμπων τὰ διάφορα σχέδια εἰς Βέλγιον, νὰ δίδῃ εἰς τὰ τεμάχια τὰς διαφόρους μορφὰς, νὰ ἔρχωνται τὰ τεμάχια ταῦτα διὰ τοῦ ἐμπορίου εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ νὰ ἀπομένῃ μόνον εἰς τοὺς σιδηρουργοὺς ἡμῶν ἡ σύνθεσις· τοῦτο δὲ βεβαίως θὰ καταστρέψῃ τὴν σιδηρουργικὴν βιομηχανίαν τοῦ τόπου μας, ἡ ὁποία—δύναμαι, ὡς μηχανικὸς, νὰ εἴπω—προώδευσε μεγάλως, προώδευσε δὲ μεγάλως, διότι σήμερον αἱ κλῖναι, αἱ ὁποῖαι ἄλλοτε προήρχοντο ἐξ Ἀγγλίας καὶ ἀφήρουν οὐκ ὀλίγον ποσὸν χρυσοῦ ἐκ τῆς χώρας, κατασκευάζονται ἐνταῦθα· μικρὸς σιδηρουργὸς, μικρότατος χειρῶναξ, ὁ Κουκάκης, ἐπελήφθη τῆς κατασκευῆς κλινῶν κατ’ ἀρχὰς κοινῶν, κατόπιν προέβη εἰς κατασκευὴν ἀγγλικῶν κλινῶν, καὶ σήμερον ἐξωβέλισε καθ’ ὁλοκληρίαν τὰς ἀγγλικὰς κλίνας καὶ δὲν ἔρχονται ἐν Ἑλλάδι. Ἰδοὺ λοιπὸν μία βιομηχανία ἐκ τῶν σπαργάνων τοιουτοτρόπως καὶ ταχέως ἀναπτυχθεῖσα. Φρονῶ ὅτι τὴν βιομηχανίαν ταύτην καθῆκον ἔχομεν νὰ προστατεύσωμεν πάσαις δυνάμεσιν· ἑπομένως ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου 4 καὶ κυρίως ἐπὶ τοῦ ἐδαφ. 6 τοῦ ἄρθρου 16 τῆς συμβάσεως, περιέχοντος διάταξιν κρυφίαν, οὕτως εἰπεῖν, διὰ τῆς ὁποίας ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγὴ διαφόρων σιδήρων ὑπὸ διαφόρους μορφὰς καὶ σχήματα. Ἐξηγοῦμαι δὲ καλλίτερον, ἵνα γένωμαι καταληπτός. Ὑποθέσατε ὅτι θέλετε νὰ κάμητε οἱονδήποτε κιγκλίδωμα θύρας ἔστω τῆς πολυτελείας· δὲν ἔχετε τίποτε ἄλλο νὰ πράξητε, παρὰ νὰ δώσητε τὰ σχέδιά σας εἰς τὸν παραγγελιοδόχον, ὅστις νὰ μεταβιβάσῃ ταῦτα εἰς Βέλγιον, καὶ νὰ σᾶς φέρουν ἐκεῖθεν τὸ κιγκλίδωμα εἰς τὰ διάφορα σχήματα, καὶ οὕτω νὰ γείνῃ ἐνταῦθα μόνον ἓν μικρὸν κάρφωμα, τελούμενον ἐν διαστήματι μιᾶς ὥρας. Τοιουτοτρόπως δίδομεν τὴν ἐργασίαν εἰς τὸ Βέλγιον, καὶ τὴν ἀφαιροῦμεν ἀπὸ τὸν πτωχὸν τεχνίτην τῆς Ἑλλάδος. Ἄλλος τις πρόκειται νὰ κατασκευάσῃ ἓν θερμοκήπιον· τὰ θερμοκήπια, ὡς γνωστὸν, αἱ σέραι καλούμεναι, ἀνεπτύχθησαν ἐπ’ ἐσχάτων πολὺ ἐν Ἑλλάδι, καὶ ἰδίως ἐν Ἀθήναις, ὅπου οἱ πλεῖστοι τῶν εὐπορούντων ἔχουσι θερμοκήπια. Τῶν θερμοκηπίων τούτων τὰ διάφορα σιδηρᾶ τεμάχια κατεργάζονται καὶ ἄριστα ἐκτελοῦνται ἐν τῷ τόπῳ, δυνάμει τοῦ ἄρθρου ὅμως τούτου τῆς συμβάσεως, τὰ τεμάχια ταῦτα θὰ παραγγέλλωνται εἰς Βέλγιον, καὶ ἐκεῖθεν θὰ ἀποστέλλωνται ἐνταῦθα, ἕτοιμα καθ’ ὁλοκληρίαν, πλὴν τῆς συνθέσεως αὐτῶν, ἑνὸς κοχλιώματος, καὶ οὕτως ἀφαιροῦμεν ἀπὸ τοῦ τόπου τὴν ἐργασίαν. Ἔχομεν λοιπὸν, Κύριοι, πολίτας, οἱ ὁποῖοι ἐκ παντὸς τρόπου προάγονται καθ’ ἑκάστην εἰς τὴν σιδηρουργικὴν καὶ οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς προαγωγῆς των συνετέλεσαν μεγάλως εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τῶν εὐρωπαϊκῶν ἀρότρων κυρίως ἐν Θεσσαλίᾳ· καὶ ἐὰν φέρῃ τις τὰ βήματά του ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ἡφαίστου, θέλει ἴδει ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα κατασκευάζουσι κατ’ ἔτος ἑκατοντάδας ἀρότρων ἐντελῶς εὐρωπαϊκῶν. Ἐὰν λοιπὸν ἐπιτραπῇ ἡ ἐλευθέρα εἰσαγωγὴ τῶν τεμαχίων τούτων, τετέλεσται ἡ βιομηχανία αὕτη! Σημειώσατε, Κύριοι, ὅτι τόσον εἶναι ἀνεπτυγμένη εἰς μερικοὺς κλάδους ἡ βιομηχανία, ὥστε καὶ εἰς τὰ ὀρεινὰ χωρία τῶν Ἀμπελακίων κατασκευάζονται πέταλα ἵππων, τὰ ὁποῖα ἀποστέλλονται εἰς τὴν Μακεδονίαν, καὶ τὸ ὀρεινὸν ἐκεῖνο χωρίον, τὸ ὁποῖον ἄλλοτε εἶχε τὴν βαφὴν τῶν ἐρυθρῶν νημάτων, μετεσχηματίσθη εἰς σιδηρουργεῖον. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς, Κύριοι, καὶ ὡς μηχανικὸς, ὀφείλω νὰ ὑψώσω περισσότερον τὴν φωνήν μου πρὸς προστασίαν τῆς εὐέλπιδος ταύτης βιομηχανίας, καὶ παρακαλῶ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβωσι πάντα ταῦτα ὑπ’ ὄψιν, καὶ νὰ μὴ ἀφήσωσι τοιαύτην βιομηχανίαν ἀπροστάτευτον· παρακαλῶ δὲ αὐτοὺς νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψει τὴν ἀναφορὰν, τὴν ὁποίαν καὶ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι σιδηρουργοὶ ὑπέβαλον, καταθέτω δὲ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Βουλὴν.

§154ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὀλίγας παρατηρήσεις θὰ φέρω ἐπὶ τῆς συμβάσεως, ὡς πρὸς ἓν μόνον θέμα, τὸ τῆς σταφίδος, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, σήμερον ἢ ἐν ἄλλῃ συνεδριάσει, νὰ δώσῃ ἐπὶ τῶν ἀποριῶν αὐτῶν ἐξηγήσεις τινάς. Τὸ ζήτημα τῆς σταφίδος ἐν τῇ μετὰ τοῦ Βελγίου συμβάσει, θεωρῶ ὅτι εἶναι, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν Ἑλληνικῶν συμφερόντων, τὸ μόνον καὶ κύριον συμφέρον, ἑπομένως ὁ μόνος λόγος ὁ δικαιολογῶν τὴν σύμβασιν. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀπόκτημά τι τοιοῦτον, ὁποῖον φαίνεται ἐκ πρώτης ὄψεως τὸ ὑπὲρ τῆς σταφίδος, δὲν ἐννοῶ διὰ ποῖον λόγον προέβημεν εἰς τὴν σύναψιν συνθήκης ἐμπορικῆς, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει ὄχι μόνον θυσίας εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἀλλὰ, καθὼς παρετήρησε καὶ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, καὶ δυσχερείας εἰς τὴν ἐντόπιον βιομηχανίαν εἰδῶν τινων, τὴν μόλις πρὸ ὀλίγου ἀναπτυχθεῖσαν. Αἱ θυσίαι τοῦ Δημοσίου δὲν εἶναι ἀνάξιαι λόγου, κατά τι σημείωμα, τὸ ὁποῖον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐδόθη πρό τινων ἡμερῶν. Τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ὑπολογίζει εἰς 260,000 δρ., νομίζω, τὴν ἐλάττωσιν, ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ εἰς τὰ εἰσαγωγικὰ τέλη ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς συμβάσεως μετὰ τοῦ Βελγίου, διότι, ὡς εἶναι γνωστὸν, δὲν εἶναι μόνον τὸ Βέλγιον, τὸ ὁποῖον ὠφελεῖται ἐκ τῶν ἐλαττώσεων αὐτῶν καὶ ἀτελειῶν, ἀλλὰ καὶ ἄλλα Κράτη, μεθ’ ὧν συνδέεται ἡ Ἑλλὰς διὰ συμβάσεων περιεχουσῶν τὸν ὅρον τῆς ἀτελείας πρὸς τὸ μᾶλλον εὐνοούμενον Κράτος. Λοιπὸν ζημία ἀφ’ ἑνὸς 260,000 δραχμῶν τοῦ δημοσίου θησαυροῦ, ἀφ’ ἑτέρου περιορισμὸς εἰς τὴν ἐργασίαν διαφόρων ἐντοπίων βιομηχάνων. Ἀπέναντι τῶν παραχωρήσεων τούτων δικαίως ζητεῖ πᾶς τις, καὶ πρώτη ἡ Βουλὴ, νὰ μάθῃ, ποῖον ἀντάλλαγμα ἐπέτυχεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐκ μέρους τοῦ Βελγίου. Ὅλοι ἐπανηγύρησαν τὴν ἐπιτυχίαν τῆς εἰσαγωγῆς τῆς σταφίδος εἰς τὸ Βέλγιον, ἀπέναντι δὲ τῆς ἀτελείας αὐτῆς ὅλοι παρεῖδον τὰς ζημίας καὶ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς βιομηχανίας τῆς σιδηρουργικῆς. Ἀλλ’ ὑπάρχει παραχώρησις ἀτελείας τῆς σταφίδος; εἶναι δηλ. νέον ἀπόκτημα τῆς συμβάσεως, ἢ ὑπῆρχε; Βεβαίως παραδοξολογῶ, λέγων ὅτι ὑπῆρχεν, ἀλλὰ μολονότι δὲν ὑπῆρχεν ἀναγεγραμμένη ἐν τῷ δασμολογίῳ τοῦ Βελγίου, ὑπῆρχεν ὅμως πράγματι ἐν τῇ νομοθεσίᾳ αὐτοῦ, οὐδὲν δ’ ἀπεκτήσαμεν ἤδη διὰ τῆς ἀναγραφῆς ἐν τῇ συμβάσει τῆς ἀτελείας, ἡ ὁποία δὲν ἐχρησίμευσεν εἰς ἄλλο ἢ ὡς πρόφασις εἰς ἀπόκτησιν τῶν θυσιῶν τοῦ δημοσίου ταμείου καὶ τῆς βιομηχανίας ἡμῶν. Ἰδοὺ δὲ διὰ ποῖον λόγον λέγω, ὅτι ὑπῆρχεν ἡ ἀτέλεια αὕτη πράγματι. Ἐν Βελγίῳ εἰσαγομένη ἡ σταφὶς ἡμῶν, πραγματικῶς πληρώνει τέλος εἰσαγωγικὸν 25 φράγκων κατὰ 100 χιλιόγραμμα, ὁ δὲ σταφιδίτης οἶνος, ὁ κατασκευαζόμενος ἐν Βελγίῳ, ὑποβάλλεται, ὡς καὶ πᾶς οἶνος ἔξωθεν εἰσαγόμενος, εἰς φόρον 23 φράγκων καθ’ ἑκατόλιτρον. Ἀλλ’ ὁ Βελγικὸς νόμος τοῦ 1883, ὅστις διέλαβε περὶ τοῦ οἴνου τοῦ κατασκευαζομένου ἐκ ξηρῶν καρπῶν καὶ ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, λέγει ὅτι τὸ τέλος τὸ εἰσαγωγικὸν, τὸ πληρονόμενον κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τῆς σταφίδος, ἐκπίπτεται κατὰ τὴν φορολογίαν τοῦ οἴνου· ὥρισε δ’ εἰς ποίαν ἀναλογίαν παράγεται ὁ σταφιδίτης οἶνος ἐκ τῆς ξηρᾶς σταφίδος. Ἀπὸ τοῦ 1883 μέχρις αὐτῆς τῆς ἡμέρας ἐξακολουθεῖ διεπομένη ἡ βιομηχανία τῆς κατασκευῆς τοῦ σταφιδίτου ἐν Βελγίῳ ὑπὸ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου αὐτοῦ. Πληρόνει μὲν 25 φράγκα εἰσαγωγικὸν τέλος, εἰσερχομένη ἐν Βελγίῳ, ἀλλὰ τὴν στιγμὴν, καθ’ ἣν μεταβάλλεται εἰς σταφιδίτην οἶνον καὶ φορολογεῖται ὡς οἶνος, ὁ εἰσαγωγικὸς δασμὸς ἐκπίπτεται, καὶ δὲν πληρόνει παρὰ μόνον τὰ 23 φρ. καθ’ ἑκατόλιτρον, τὸν ὁποῖον τὴν σήμερον ἐπίσης μετὰ τὴν νέαν σύμβασιν θὰ ἐξακολουθῇ νὰ πληρόνῃ, ὅπως πληρόνεται ἀπὸ ὅλους τοὺς οἴνους, οἱ ὁποῖοι παράγονται ἀπὸ ξηρῶν καρπῶν ἢ εἰσάγονται ἔξωθεν. Ὡς βλέπετε, τὸ Βέλγιον, ὑπογράφον τὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Ἑλλάδος, οὐδεμίαν ποιεῖται παραχώρησιν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ἐνῷ σπουδαῖα παρ’ αὐτοῦ ἐπέτυχε πλεονεκτήματα. Ὁ φόβος ὅτι ἠδύνατο νὰ καταργήσῃ τὸ Βέλγιον μίαν ἡμέραν τὴν διάταξιν τοῦ νόμου τοῦ 1883, ἣν πρὸ μικροῦ ἀνέφερα, δὲν ὑπῆρχε. Διὰ ποῖον λόγον ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις, βλέπουσα ὅτι οὐδεμία βιομηχανία σταφιδίτου οἴνου εἶχεν ἀναπτυχθῆ ἐν Βελγίῳ, ἤθελε προβῆ εἰς τοιαύτην κατάργησιν, ἀποκλείουσαν τὴν κατασκευὴν τοῦ σταφιδίτου, ὅστις δὲν κατασκευάζεται; Ὅτε ἐψηφίσθη ὁ νόμος οὗτος ἐν Βελγίῳ, πράγματι εἶχεν ἀρχίσει, κατὰ μίμησιν τῶν ἐν Γαλλίᾳ, νὰ κατασκευάζηται σταφιδίτης οἶνος, ἀλλ’ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τοῦ Βελγίου, ὑποστηρίζων τὸν νόμον αὐτὸν τοῦ 1883 ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἔλεγεν ὅτι ἀκούει καὶ αὐτὸς, ὅτι κατασκευάζεται σταφιδίτης οἶνος ἐν Βελγίῳ, δὲν δύναται ὅμως νὰ βεβαιώσῃ πόθεν εἰσέρχεται ἡ σταφὶς, ἐξ ἧς κατασκευάζεται. Ἐπρόκειτο περὶ νενοθευμένου σταφιδίτου προδήλως. Ἀλλὰ δέχομαι, ὅτι εἰσάγεται σταφὶς εἰς Βέλγιον, καὶ ἐκ ταύτης κατασκευάζεται σταφιδίτης. Πιθανῶς ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ εὐνοήσῃ τὴν ἵδρυσιν τοιαύτης βιομηχανίας εὐθηνοῦ καὶ προσιτοῦ εἰς τὰς πτωχὰς, τὰς ἐργατικὰς τάξεις σταφιδίτου οἴνου ἐν Βελγίῳ, καὶ ἐθέσπισεν, ὅτι ὑποβάλλεται μὲν εἰς τὸν φόρον τῶν 23 φράγκων καὶ ὁ σταφιδίτης, ἀλλ’ ὁ φόρος τότε τῆς εἰσαγωγῆς τῆς σταφίδος, ὁ πληρωθεὶς διὰ τὴν σταφίδα, ἐξ ἧς ὁ οἶνος, ἐπιστρέφεται. Διὰ τίνα λόγον ἠθέλησεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ ποιήσηται τοσαύτας παραχωρήσεις—διότι σπουδαῖα ποσὰ ἐμπορευμάτων Βελγικῶν εἰσάγομεν—χωρὶς νὰ ζητήσῃ καὶ λάβῃ ἰσάξια ἀνταλλάγματα; Τοῦτο δὲ τοσοῦτο μᾶλλον ὑποστηρίζω, ὅσον, καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχεν ὑπὲρ τῆς σταφίδος ἡ διάταξις, περὶ ἧς ἐλάλησα, καὶ ἐπρόκειτο νῦν τὸ πρῶτον ν’ ἀποκτήσωμεν τὴν ὑπὲρ τῆς σταφίδος ἀτέλειαν, μικρὰν ἔπρεπε νὰ εἴχομεν ἐλπίδα, ὅτι εἰσάγοντες ἀτελῆ τὴν σταφίδα εἰς Βέλγιον, θὰ ηὐξάνομεν τοσοῦτον τὴν κατανάλωσιν αὐτῆς δι’ οἰνοποίησιν, ὥστε νὰ προβῶμεν εἰς οἵας προέβημεν παραχωρήσεις. Ἀφοῦ δὲν κατωρθώθη ὅμως μὲ ἀτελῆ, ὡς εἶπον, τὴν σταφίδα νὰ ἱδρυθῇ μέχρι τοῦδε ἐν Βελγίῳ βιομηχανία σταφιδίτου, πολὺ ὀλιγώτερον ἔπρεπε νὰ παρασυρθῶμεν ἐκ τοιούτων ἐλπίδων καὶ νὰ ζητήσωμεν νὰ ὑπογράψωμεν τοιαύτην σύμβασιν. Τὸ Βέλγιον δύναται νὰ ἔχῃ εὐθηνοὺς οἴνους ἐκ Γαλλίας, ἤδη μάλιστα, ὅτε ἐπηνωρθώθησαν αἱ ἐκ τῆς φυλλοξήρας καταστροφαί. Ἀλλὰ ἐκτὸς τούτου ἡ κατανάλωσις ἐκεῖ τοῦ οἴνου, κατὰ τὰς στατιστικὰς, δὲν ὑπερβαίνει τὰς 200–250 χιλιάδας ἑκατολίτρων κατ’ ἔτος, ὅπερ εἶναι ἀνάξιον λόγου. Ἡ Βελγικὴ καταναλίσκει πολὺν ζῦθον καὶ οἰνόπνευμα, καὶ ὀλίγον οἶνον. Ἀφοῦ λοιπὸν καταναλίσκει οἶνον ἐκ σταφυλῶν τοσοῦτον μικροῦ ποσοῦ, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι θὰ καταναλώσῃ τὸν ἡμέτερον σταφιδίτην; Ἐν Βελγίῳ πίνουσιν, ὡς εἶπον, μᾶλλον ζῦθον καὶ οἰνοπνεύματα, τὰ ὁποῖα ἐν τῷ τόπῳ παράγουσιν ἐξ ἰθαγενῶν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ προϊόντων, ἰδίως ἐκ γεωμήλων. Δὲν εἶναι εἰς τὰς ἕξεις τοῦ Βελγικοῦ λαοῦ, οὔτε σύμφωνος πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, ἡ προστασία τοῦ σταφιδίτου· οὐδέποτε θὰ ἐπιτρέψῃ ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις νὰ ἀναπτυχθῇ ἀξία λόγου βιομηχανία σταφιδίτου, χωρὶς, νὰ τὴν ἐπιβαρύνῃ. Ἐκ τοῦ φόρου μόνον τῶν οἰνοπνευμάτων εἰσπράττει σήμερον περὶ τὰ 35 ἑκατομμύρια φράγκων. Οὐ μόνον λοιπὸν ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων, οἵα ὑπάρχει ἐν Βελγίῳ, δὲν ἀπήτει μεταβολὴν, οἵαν φέρει ἡ σύμβασις, ἀλλ’ οὔτε ἡ νέα κατάστασις, ἣν διαπλάττει ἡ σύμβασις, ὑπόσχεται μετά τινος πιθανότητος ἀμοιβήν τινα τῶν θυσιῶν, εἰς ἃς ὑποβαλλόμεθα. Οὕτως ἐγὼ, ἐλλείψει ἐπισήμων πληροφοριῶν, ἀντιλαμβάνομαι τὰ τῆς συμβάσεως. Ἄν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν παρουσιάσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἄλλως ἢ ὡς ἐξέθηκα τὰ πράγματα, ἂν δὲν βεβαιώσῃ, ὅτι ἔκτοτε ταῦτα μετεβλήθησαν καὶ ὅτι ἕτερον καθεστὼς εἶχεν ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία διεπραγματεύθη τὴν σύμβασιν, καὶ ἕτερον ἐγὼ, δὲν βλέπω τοὺς σπουδαίους λόγους, οἵτινες ἔπεισαν αὐτὴν νὰ συνομολογήσῃ τοιαύτην σύμβασιν. Ἄν ὅμως τὰ πράγματα ἐν Βελγίῳ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν σταφίδα καὶ τὸν σταφιδίτην οἶνον, ἔχωσιν ὅπως ἐξέθηκα, τότε φρονῶ, ὅτι δὲν δικαιολογεῖται τὸ Ὑπουργεῖον, ὑποστηρίζον σύμβασιν, ἥτις ζημιόνει καὶ τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ τὴν ἐντόπιον βιομηχανίαν, χωρὶς νὰ ἀσφαλίζῃ τίποτε σχεδὸν εἰς τὴν παραγωγὴν τῆς σταφίδος. Ἐπιμένω παρακαλῶν, ὅπως δώσῃ τὰς πληροφορίας ἐκείνας ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, αἵτινες εἶναι ἀναγκαῖαι πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἄνευ αὐτῶν δὲν βλέπω τὸν λόγον καὶ τὸ συμφέρον τοιαύτης συμβάσεως.

§155ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι εἶναι εὔλογος καὶ δικαιολογημένη ἡ μέριμνα περὶ τῆς κρισίμου θέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τὸ πολύτιμον προϊὸν τοῦ τόπου, ἀλλ’ ἐνῷ θέλομεν νὰ προστατεύσωμεν τὸ προϊὸν τοῦτο διὰ προσωρινῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν πρόκειται νὰ μεταβάλωσι τοὺς αἰωνίους νόμους, τοὺς κανονίζοντας τὰς τιμὰς τῶν προϊόντων, πρέπει ἀφ’ ἑτέρου νὰ προσέξωμεν, μήπως, θέλοντες νὰ προστατεύσωμεν τὸ προϊὸν τοῦτο, βλάψωμεν ἄλλα διαρκέστερα συμφέροντα τοῦ τόπου, καὶ ἰδίως τὴν βιομηχανίαν, τὴν ὁποίαν πρέπει παντὶ σθένει νὰ προστατεύωμεν, διότι πιστεύω ὅτι ἀναγνωρίζεται παρ’ ἡμῖν ἡ ἀρχὴ, ὅτι ἰδίως εἰς τὰ ἀρτισύστατα Κράτη τὸ σύστημα τῆς πλήρους ἐλευθερίας δὲν εἶναι τὸ καλλίτερον, προστασία δὲ ἔν τινι μέτρῳ ἐπιβάλλεται, ὅταν πρόκειται περὶ ἀναπτύξεως βιομηχανίας. Δὲν πρέπει βεβαίως νὰ καταντήσωμεν εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε νὰ φανταζώμεθα τὴν Ἑλλάδα ἐξαρτωμένην ἀπὸ ἓν προϊὸν, καὶ νὰ ὑποτάξωμεν ὅλα τὰ ἄλλα, φροντίζοντες μόνον πῶς νὰ προαγάγωμεν τὴν καλλιέργειαν τῆς σταφίδος· οὕτω θὰ φθάσωμεν, νομίζω, εἰς σημεῖον ἀπελπιστικόν. Τοῦτο δὲ ἐπὶ τέλους δὲν θέλει σώσει καὶ τὴν τύχην αὐτοῦ τοῦ προϊόντος. Ὅταν δ’ ἐγείρηται ἀμφιβολία περὶ τοῦ ἂν διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης ὠφελῆται καὶ αὐτὸ τὸ προϊὸν, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ σκεφθῶμεν τόσον ἐλαφρῶς περὶ τῆς συμβάσεως ταύτης. Μεταξὺ ἄλλων βιομηχανιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀνεπτύχθησαν, ἤκουσα ὅτι ἑταιρία τις ἱδρύθη πρὸς κατασκευὴν ἀντικειμένων κοινοτάτης χρήσεως, τῶν ὑαλοπινάκων. Δὲν δύναταί τις νὰ θεωρηθῇ λαὸς πεπολιτισμένος, ἐὰν δὲν ἔχῃ βιομηχανίας τοιαύτας δι’ ἀντικείμενα κοινοτάτης χρήσεως. Ἀλλὰ διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς θὰ ἐμποδίσωμεν καὶ τὴν τοιαύτην βιομηχανίαν, ὡς ἤκουσα ὅτι θὰ συμβῇ καὶ περὶ ἄλλων βιομηχανιῶν. Διατὶ ἐνδιαφέρεται τὸ Κράτος εἰς τὴν μεγαλειτέραν διάδοσιν τῆς σταφίδος; Διότι εἰσάγει χρυσὸν εἰς τὸν τόπον. Ἀλλ’ ὅταν ἐξάγηται χρυσὸς, ὅσος εἰσάγεται, δὲν εἶναι ἓν καὶ τὸ αὐτό; Ἡ σπουδαιοτέρα λοιπὸν καὶ ῥιζικωτέρα θεραπεία τῶν τοῦ τόπου οἰκονομικῶν πραγμάτων εἶναι νὰ κατορθώσωμεν νὰ μὴ ἐξάγηται χρυσὸς, καὶ οὐχὶ διὰ βεβιασμένων μέτρων νὰ προνοῶμεν μόνον περὶ εἰσαγωγῆς χρυσοῦ. Ἐκεῖνο δὲ, τὸ ὁποῖον οἰκονομικῶς δύναται νὰ κραταιώσῃ μίαν Πολιτείαν, εἶναι νὰ ἔχῃ βιομηχανίαν καὶ νὰ μὴ ἐξάγῃ χρυσὸν, καὶ μάλιστα διὰ τὰ ἀντικείμενα τῆς κοινοτέρας χρήσεως, διότι οὕτω παριστάμεθα ὡς Κράτος ἀπολίτιστον ὅλως διόλου, στάσιμον, ἐξαρτώμενοι ἀπὸ ἓν προνομιοῦχον προϊὸν, καὶ ἐκ τούτου περιμένοντες τὰ πάντα, καὶ τοῦ ὁποίου ἡ εὐδοκίμησις δὲν ἐξαρτᾶται ἀφ’ ἡμῶν, ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ὀρέξεως καὶ τοῦ στομάχου τῶν ξένων· ὥστε ἂν παύσουν νὰ ἔχουν τὴν ὄρεξιν οἱ ξένοι πρὸς τὴν σταφίδα, ἡ Ἑλλὰς καταστρέφεται. Τὸ τοιοῦτον σύστημα εἶναι ὀλέθριον διὰ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς χώρας, καὶ διὰ τοῦτο ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως, ἐὰν δὲν ἔχῃ σπουδαῖα ὠφελήματα ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς εἰσαγωγῆς τῆς σταφίδος, προσέξῃ μήπως καταστρέψῃ τὴν λοιπὴν βιομηχανίαν.

§156ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὁμολογῶ χάριτας εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, οἵτινες κήδονται τῆς ἐθνικῆς βιομηχανίας, καὶ μοὶ ἔδωκαν ἀφορμὴν νὰ ἐξηγήσω αὐτοῖς καὶ ἀναγγείλω, πῶς ἔχουσι τὰ κατὰ τὴν μετὰ τοῦ Βελγίου συναφθεῖσαν σύμβασιν. Κολακεύομαι δὲ νὰ νομίζω, ὅτι θὰ πιστεύωσιν, ὅτι καὶ ἐγὼ ἐνδιαφέρομαι ὑπὲρ τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας, ὅσον καὶ ἐκεῖνοι. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον καὶ εἶχον καταθέσει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐν λόγῳ σύμβασιν, προσῆλθε τὸ σωματεῖον τῶν σιδηρουργῶν καὶ μοὶ ἐπέδωκεν ἀναφορὰν, ὁμοίαν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἐπέδωκεν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ τὸν Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἠρώτησα, ποῖα εἶναι τὰ παράπονά των κατὰ τῆς συμβάσεως, καὶ μοὶ εἶπον διὰ τὰ ἐμπεριεχόμενα εἴδη εἰς τὸ 16ον ἄρθρον, ἐδάφιον 4ον. Ἔλεγον ὅτι ὅλα τὰ ἀντικείμενα ταῦτα θὰ εἰσήγοντο ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, καὶ θὰ ἀπεστεροῦντο οὗτοι τῆς ἐργασίας. Ὁμολογῶ ὅτι καὶ ἐμὲ τὸ πρᾶγμα ἀπησχόλησε σπουδαίως, καὶ μὲ ἐτάραξεν, οὕτως εἰπεῖν, καὶ ἐζήτησα τὸν φάκελλον τῆς συμβάσεως, ἵνα ἴδω, πῶς ἐπεξηγήθη τὸ ἐδάφιον 4 τοῦ ἄρθρου 16, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς: «Κατειργασμένος εἰς τεμάχια σίδηρος, δι’ οἰκοδομὰς καὶ γεφύρας, ἐξαιρέσει τῶν γεφυρῶν σιδηροδρομικῶν ὁδῶν». Ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου τούτου δὲν εἶχε γείνῃ ἰδιαιτέρα ἐξήγησις, ὡς εἶχε γείνῃ ἐπὶ τοῦ ἀνωτέρω τρίτου ἐδαφίου. Ἐζήτησα λοιπὸν ἀπὸ τὸν πρέσβυν τοῦ Βελγίου, τί ἐννοεῖ ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις, δι’ ὅσα ἔχουσι διατυπωθῆ ἐν τῇ συμβάσει. Ἰδοὺ ἡ δήλωσις τοῦ πρέσβεως τοῦ Βελγίου, ἡ ὁποία θὰ προστεθῇ εἰς τὴν σύμβασιν καὶ θὰ ἀποτελῇ μέρος αὐτῆς. Ὁ πρέσβυς μοὶ ἀπαντᾷ, ἐξουσιοδοτημένος ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Κυβερνήσεώς του, ὅτι «διὰ τῶν ὑπὸ τὸ ἄρθρον 16 ἐδάριον 4 διατυπουμένων ἐννοοῦνται τὰ μεγάλα τεμάχια ἐκ κατειργασμένου σιδήρου, τὰ διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν οἰκοδομημάτων, ἤτοι οἱ μεταλλικοὶ σκελετοὶ ἐν γένει, ἐξ ὧν ἀποτελοῦνται τὰ κυριωδέστερα μέρη σιδηρῶν κατασκευασμάτων καὶ ἰδίως αἱ σιδηραῖ στέγαι, αἱ ἀπαρτίσεις, (armatures, σκελετοὶ) αἱ σύνθετοι δοκοὶ, τὰ παραθυρόφυλλα καὶ κυματοειδῆ παραπετάσματα τῶν καταστημάτων, τὰ σιδηρᾶ παράθυρα καὶ αἱ θύραι αἱ σιδηραῖ ἐξ ὁλοκλήρου, ὡς καὶ τὰ σιδηρᾶ πλαίσια θυρῶν καὶ παραθύρων, χωρὶς νὰ περιλαμβάνωνται ἐν αὐταῖς αἱ κιγκλιδωταὶ θύραι καὶ παράθυρα.» Ὥστε βλέπετε, ὅτι διὰ τῆς ἐπεξηγήσεως ταύτης καθορίζεται τίνα εἶναι τὰ μεγάλα τεμάχια, καὶ ταῦτα σχεδὸν πάντα δὲν κατασκευάζονται ἐν τῷ τόπῳ.

§157Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Μόνον τὰ κυματοειδῆ παραπετάσματα τῶν καταστημάτων δὲν κατασκευάζονται ἐνταῦθα, καὶ τοῦτο, διότι δὲν ὑπάρχει μεγάλη κατανάλωσις αὐτῶν· ἅπαντα τὰ ἄλλα εἴδη κατασκευάζονται, καὶ δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ἁπλοῦς σιδηρουργὸς ἀπέναντι τοῦ Πολυτεχνείου κατεσκεύασε τελευταίως ὁλόκληρον στέγην σιδηρᾶν. Ἀλλὰ δύναμαι ἐπίσης νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι καὶ αὐτὰ τὰ κυματοειδῆ παραπετάσματα δύνανται ἐντὸς ἑνὸς ἔτους νὰ ἀρχίζουν νὰ κατασκευάζωνται, ὅταν ἀρχίσῃ νὰ ὑπάρχῃ ζήτησις αὐτῶν.

§158ΣΚΟΥΖΕΣ. Τὸ «δύνανται» γνωρίζετε πόσον χωρεῖ. Ἐγὼ βλέπω, τί γίνεται σήμερον, καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, ὅτι ἡ διάρκεια τῆς συμβάσεως δὲν εἶναι αἰωνία· συμβαλλόμεθα δι’ ἓξ μόνον ἔτη, καὶ εἴμεθα μετὰ ἓξ ἔτη ἐλεύθεροι νὰ μεταβάλωμεν τὴν σύμβασιν, ἂν ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία παρασκευάζῃ τὰ εἴδη ταῦτα. Ἐγὼ δὲ ἠρώτησα τοὺς σιδηρουργοὺς περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, καὶ οὗτοι ἔμειναν εὐχαριστημένοι ἐκ τῶν δοθεισῶν ἐπεξηγήσεων· ὁ πρόεδρος δὲ τῆς συντεχνίας τῶν σιδηρουργῶν, ἐλθὼν σήμερον, καὶ ἀφοῦ τῷ ἀνεκοίνωσα τὴν ἐπιτευχθεῖσαν ἐπεξήγησιν, μοὶ ἐξέφρασεν εὐχαριστίας, προσθέσας ὅτι τὰ παράπονά των προήρχοντο, διότι ἐνόμιζον, ὅτι αἱ κλειδαριαὶ τῶν θυρῶν, οἱ σούρμεδες, αἱ πορταδέλλαι, οἱ γρύλλοι τῶν παραθύρων καὶ λοιπὰ παρόμοια περιελαμβάνοντο ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ τῆς συμβάσεως.

§159Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα κατασκευάζουσιν οἱ μικροὶ σιδηρουργοί· ἔχομεν καὶ μεγάλα ἐργοστάσια ἐνταῦθα, ὡς τοῦ Τζών, τοῦ Σταματοπούλου κλπ., εἰς τὰ ὁποῖα δύνανται τὰ πάντα νὰ κατασκευασθῶσιν, ἤδη δὲ δὲν κατασκευάζονται, διότι δὲν ὑπάρχει ζήτησις εἰσέτι ἐνταῦθα.

§160ΣΚΟΥΖΕΣ. Ὅταν λοιπὸν δὲν ὑπάρχῃ ζήτησις τῶν εἰδῶν τούτων, τότε ποία θὰ ἦναι ἡ ζημία, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῶμεν; Λέγετε ὅτι εἶναι ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ κατασκευάζωσι τὰ εἴδη ταῦτα. Τοῦτο εἶναι ἔδαφος, εἰς τὸ ὁποῖον ὁμολογῶ ὅτι δὲν θὰ σᾶς παρακολουθήσω. Ἐὰν μοὶ ἐλέγετε ὅτι ὑπάρχουσιν ἐργοστάσια, εἰς τὰ ὁποῖα κατασκευάζονται τὰ εἴδη ταῦτα, ὅτι πρόκειται νὰ στερήσωμεν τὰ ἐργοστάσια ταῦτα τῆς ἐργασίας των, τότε βεβαίως θὰ ἠδυνάμην νὰ συζητήσω τὸ πρᾶγμα.

§161ΣΕΧΟΣ. Ὅτι στῆλαι σιδηραῖ κατασκευάζονται ἐνταῦθα πρὸ πολλοῦ, οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, διότι ὅλαι αἱ στῆλαι αἱ ὑποστηρίζουσαι τὸ πάτωμα τοῦ στρατῶνος τοῦ ἱππικοῦ εἶναι ἐνταῦθα κατεσκευασμέναι.

§162ΣΚΟΥΖΕΣ. Τὰ πάντα δύνανται νὰ κατασκευασθῶσιν ἐνταῦθα. Εἷς τεχνίτης δύναται μὲ μεγάλην ὑπομονὴν νὰ κατασκευάσῃ καὶ ὡρολόγια, ἀλλὰ τὸ ὡρολόγιον τοῦτο εἰς αὐτὸν θὰ κοστίσῃ ἴσως χιλίας δραχμὰς, ἐνῷ εἰς τὴν Ἑλβετίαν θὰ ἐκόστιζε μόνον ἑκατόν. Ἀλλ’ ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι αὐτοὶ οὗτοι οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἦλθον καὶ μὲ ἐβεβαίωσαν, ὅτι ἡ ἐλάττωσις τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν εἰδῶν αὐτῶν δὲν βλάπτει τὴν βιομηχανίαν. Ἤδη ἔρχομαι εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ οἰκονομικοῦ μέρους τῆς συμβάσεως, δηλ. τῆς θυσίας, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῶμεν διὰ τῶν ἀτελειῶν καὶ ἐλαττώσεων τοῦ δασμολογίου, ἃς παραχωροῦμεν πρὸς τὴν Βελγικὴν Κυβέρνησιν. Τὸ σημείωμα, τοῦ ὁποίου ἐμνήσθη προηγουμένως ὁ κ. συνάδελφος, μᾶς δίδει τὴν πληροφορίαν, ὅτι αἱ ἐλαττώσεις αὗται ἀνέρχονται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 267,400 δραχμῶν. Ἀλλ’ ἐπὶ τούτου ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας· τὸ ἐδάφιον 4 τοῦ ἄρθρου 16, ὡς πρὸ ὀλίγου εἶπον, περιλαμβάνει «κατειργασμένος εἰς τεμάχια σίδηρος» κλπ. Τοῦτο δὲν εὑρίσκεται ἐν ἰδιαιτέρᾳ κλάσει παρ’ ἡμῖν, ἔχομεν μόνον κατ’ ἀναλογίαν τὴν κλάσιν 244 τοῦ δασμολογίου, ἡ ὁποία ἔχει οὕτω: «Παντοῖα εἴδη ἐκ σφυρηλατημένου σιδήρου, ἀστίλβωτα ἢ ἀσμύριστα (μὴ λειανθέντα διὰ σμύριδος) ἢ ἀνεπιχρύσωτα, μόνον δὲ κασσιτερωμένα ἢ βερνικωμένα, ἢ ἐπικεχρισμένα ἢ ῥινισμένα», ἐν παρενθέσει δέ: «Μάχαιραι κοιναὶ, μὲ λαβὴν ξυλίνην, ἐκ κοινοῦ ὀστοῦ, ἢ σιδηραῖ, ἢ ἐκ πάστας, ὑπάγονται ἐν ταύτῃ τῇ κλάσει.» Ὅταν τὸ τελωνειακὸν τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἠρωτήθη περὶ τῶν ἐν λόγῳ ἀντικειμένων, μὴ γνωρίζον ἄλλην κλάσιν, εἰς ἣν νὰ ὑπαγάγῃ αὐτὰ, ἐνόμισεν ὅτι ὑπάγονται εἰς τὴν κλάσιν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέφερα, τὴν 244. Κατὰ τὴν στατιστικὴν τῶν εἰσαχθέντων τὸ 1894, προκύπτει ὅτι ἐξ ὅλης τῆς κλάσεως αὐτῆς ἀντικείμενα ἐν γένει εἰσήχθησαν ὄχι μόνον ἐκ Βελγίου, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἄλλων ἐπικρατειῶν, αἱ ὁποῖαι καὶ ἐνταῦθα πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν, ἕνεκα τοῦ ὅρου τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους, ὀκάδες 380,000, εἰσεπράχθησαν δὲ τέλη δρ. 125,000, μὲ τὸ συμβατικὸν τέλος τῶν 25 λεπτῶν· ἤδη, ὅτε πρόκειται νὰ ἐλαττωθῇ τὸ τέλος εἰς δέκα λεπτὰ, θέλομεν ἔχει ἐλάττωσιν τῆς εἰσπράξεως ἐξ 75,191 δραχ. Ἐνταῦθα ὅμως νομίζω, ὅτι ὑπάρχει λάθος, ἢ κακὸς ὑπολογισμὸς, διότι, ὅταν ὅλα τὰ ἀντικείμενα τὰ εἰς τὴν κλάσιν ταύτην ὑπαγόμενα ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν, θὰ ἔχωμεν αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα. Ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὰ ἀντικείμενα, ὅπως ἔχουσι καθορισθῆ διὰ τῆς ἐπεξηγήσεως, τὴν ὁποίαν ἐπετύχομεν παρὰ τῆς Βελγικῆς Κυβερνήσεως, περιορίζονται κατὰ πολὺ, καὶ ἑπομένως ἡ ἐλάττωσις τοῦ εἰσπραχθησομένου ποσοῦ δὲν θὰ ἀνέλθῃ τόσον πολὺ, καὶ κατὰ τὴν ἰδέαν μου θὰ περιορισθῇ κατὰ 40,000 ἢ 50,000 δραχμὰς, ἑπομένως ἡ ἐν γένει ἐλάττωσις ἡ πραγματικὴ θὰ περιορισθῇ εἰς 225,000 ἢ 220,000 δραχμάς. Τώρα θὰ μὲ ἐρωτήσητε, ποῖον εἶναι τὸ ἀντάλλαγμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἔδωκε τὸ Βέλγιον; Κατὰ τὴν στατιστικὴν τοῦ 1893, ἡ εἰσαχθεῖσα ἐν Βελγίῳ σταφὶς εἶναι 2,904,000 χιλιόγραμμα, τὰ ὁποῖα κατὰ τὸ καθεστὼς πληρόνουσιν 25 φράγκα τὰ 100 χιλιόγραμμα, ὥστε ἀπέδωκαν 726,000 φράγκα. Διὰ τῆς συμβάσεως ἐπετύχομεν ἐλάττωσιν κατὰ 20%, δηλαδὴ ἀπὸ 25 περιωρίσθη τὸ τέλος εἰς 20 φράγκα τὰ ἑκατὸν χιλιόγραμμα. Λαμβάνοντες τὸ πέμπτον τῶν 726,000, εὑρίσκομεν 145,000 φράγκα χρυσᾶ, τὰ ὁποῖα παριστῶσιν, ἐπὶ τῇ σημερινῇ τιμῇ τοῦ φράγκου, 253,000 δραχμῶν, ἤτοι ποσὸν ἀνώτερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον θυσιάζομεν ἡμεῖς, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἀνέλθῃ ἡ θυσία τοῦ Βελγίου. Θὰ μοὶ εἴπητε, ὅτι σήμερον τὸ συνάλλαγμα εἶναι ἀκριβὸν, ἀλλὰ βεβαίως δὲν θὰ ἦναι πάντοτε. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι θὰ ἦναι ἀρκετὸν ὄφελος εἰς ἡμᾶς, ὅταν θὰ ἐκπέσῃ τὸ συνάλλαγμα, καὶ θὰ ἔχωμεν ἄλλοθεν μεγαλειτέραν ἱκανοποίησιν. Θὰ σᾶς εἴπω καὶ μίαν λεπτομέρειαν, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ μείνῃ τίποτε σκοτεινόν. Εἰς αὐτὰ τὰ 2,904,000 χιλιόγραμμα περιλαμβάνεται ὅλη ἡ σταφὶς, ἡ ὁποία εἰσέρχεται εἰς Βέλγιον· ἀλλ’ ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰς διαφόρους προελεύσεις, ἵνα ἴδητε, ὅτι ἅπασα αὕτη, πλὴν 300,000 χιλιογράμμων περίπου, εἶναι Ἑλληνική. Κατὰ τὴν στατιστικὴν, ἐξ Ἀγγλίας εἰσήχθησαν 200,000 χιλιόγραμμα, ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἡ Ἀγγλία δὲν παράγει· ἐξ Ἱσπανίας, ἡ ὁποία παράγει τὴν Μαλάγα, εἰσήχθησαν 105,000, ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα 1,301,000, ἀπὸ τὸ Ἀμβοῦργον 128,000 ἑκατόλιτρα, ἀπὸ τὴν Ὁλλανδίαν 753,000, ἀπὸ τὴν Τουρκίαν 236,000. Λοιπὸν μόνον αἱ 236,000 τῆς Τουρκίας καὶ αἱ 105,000 τῆς Ἱσπανίας δὲν εἶναι ἑλληνικὴ σταφὶς...

§163ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τῆς Ὁλλανδίας διατὶ τὴν θέλετε ἑλληνικήν;

§164ΣΚΟΥΖΕΣ. Διότι δὲν ἐγνώριζα μέχρι τοῦδε, ὅτι ἡ Ὁλλανδία παράγει σταφίδα.

§165ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν παράγει, ἀλλ’ εἶναι κέντρον, εἰς τὸ ὁποῖον συγκεντροῦνται ἐκ διαφόρων μερῶν, καὶ ἐκ τῆς Τουρκίας καὶ ἐκ τῆς Ἱσπανίας, καὶ ἐκεῖθεν ἐξάγονται εἰς ἄλλα Κράτη.

§166ΣΚΟΥΖΕΣ. Τὸ μεγαλείτερον μέρος τῆς σταφίδος Κεφαλληνίας καὶ μέρος τῆς Ζακύνθου εἰσάγεται εἰς Ὁλλανδίαν, καὶ ἐκεῖθεν εἰς τὸ Βέλγιον. Τοῦτο δὲ γίνεται, διότι εἶναι γνωστὸν, ὅτι οἱ ναῦλοι τῶν ἀτμοπλοίων εἶναι πολὺ ἠλαττωμένοι, ὅταν ἔχωσεν ὁλοκληρωτικὸν φορτίον, καὶ τότε κατέρχονται πολλάκις εἰς 14 καὶ 12 μόνον σελίνια, ἐνῷ, ὅταν τὸ ἀτμόπλοιον δὲν πρόκειται νὰ λάβῃ ὁλοκληρωτικὸν φορτίον, ἀλλὰ μόνον μέρος αὐτοῦ, τότε ζητοῦνται 20 καὶ 25 σελίνια. Ἀλλὰ, λέγω, ἐκτὸς τῆς ὠφελείας αὐτῆς, τὴν ὁποίαν ἐπετύχομεν ἀπὸ τὸ Βέλγιον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν σταφίδα τῆς βρώσεως, εἶναι καὶ ἄλλη ἐλπὶς, σπουδαία κατ’ ἐμὲ, διὰ τὴν πρὸς οἰνοποιΐαν σταφίδα, τῆς ὁποίας ἐπετύχομεν τὴν ἀτέλειαν. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου συνάδελφος μοὶ παρετήρησεν, ὅτι ἡ ἀτέλεια αὕτη δὲν εἶναι πραγματική. Μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ἐν πλάνῃ. Ναὶ μὲν ὁ νόμος τοῦ 1883, τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν, ἐμερίμνησε περὶ τούτου, ἀλλὰ δὲν εἰσήγαγε τὴν ἀτέλειαν τῆς σταφίδος· ἔδωκεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα...

§167ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὴν ὑποχρέωσιν.

§168ΣΚΟΥΖΕΣ. Ὄχι ὑποχρέωσιν, διότι τὴν γαλλικὴν λέξιν faculté ἐγὼ ἐξηγῶ τὸ δικαίωμα νὰ ἐκπίπτῃ ἀπὸ τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως (le droit d'accises), ὁ ὁποῖος ἐπιβαρύνει τὴν κατανάλωσιν τοῦ οἴνου... Ἔδωκε, λέγω, τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκπίπτῃ, ὅταν καὶ ὅποτε θέλῃ, εἴτε ἐὰν συνάψῃ σύμβασιν, εἴτε δι’ ἄλλον λόγον, νὰ ἐκπίπτῃ τὸν πληρονόμενον φόρον· ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι οὐδὲ δικαίωμα, οὐδὲ ἔθιμον, εἶναι ἁπλῶς faculté, δηλαδὴ εὐκολία, δικαίωμα, ἵνα κυριολεκτικώτερον εἴπω, τῆς Κυβερνήσεως. Τώρα θὰ μοὶ παρατηρήσῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἀφοῦ πρόκειται νὰ ἐπιστραφῇ ὁ φόρος, ποία εἶναι ἡ διαφορά; Λέγω πρῶτον, ὅτι εἶναι κατ’ ἐπιλογὴν τῆς Κυβερνήσεως νὰ παραχωρήσῃ τοῦτο ἢ μή· ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη ὑποθέσωμεν, ὅτι ἦτο τοῦτο παρακεχωρημένον, νομίζετε ὅτι εἶναι τὸ αὐτὸ, ἐὰν εἷς βιομήχανος, ὁ ὁποῖος κατασκευάζει σταφιδίτην οἶνον, ἦναι ὑποχρεωμένος νὰ προκαταβάλῃ 25 φράγκα κατὰ 100 χιλιόγραμμα διὰ τὴν πρώτην ὕλην, καὶ ἐὰν ἔχῃ νὰ κάμῃ ὅλας τὰς διατυπώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται εἰς πᾶν Κράτος, ἵνα ἐπιστραφῇ ὁ φόρος, εἶναι τὸ αὐτὸ, ὡς ἐὰν ἔχῃ τὴν ἀπόλυτον ἐλευθερίαν νὰ εἰσάγῃ τὴν πρώτην αὐτὴν ὕλην ἐλευθέραν; Δὲν πιστεύω ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι μέγα κώλυμα· διότι ἐκτὸς τῆς χρονοτριβῆς τῶν διατυπώσεων, εἰς ἃς ὁ κατασκευαστὴς θὰ ὑποβληθῇ, εἶναι καὶ τὸ ζήτημα τῆς προκαταβολῆς χρημάτων· διότι, ὅταν ὁ κατασκευαστὴς οἴνου, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ εἰσαγάγῃ χίλια ἑκατόλιτρα,—καὶ χίλια ἑκατόλιτρα δὲν εἶναι τίποτε δι’ ἕνα, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἱδρύσῃ οἰνοποιΐαν,— ἔχῃ νὰ προκαταβάλῃ 25,000 φράγκα, θὰ ὑπολογίσῃ καὶ τοὺς τόκους καὶ τὰς προμηθείας, τὰς ὁποίας ἔχει νὰ πληρώσῃ, καὶ ἑπομένως θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ προιὸν, τὸ ὁποῖον θὰ παραγάγῃ, δηλαδὴ τὸν οἶνον. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἄδωρον δῶρον, ὅπως ἐλέχθη, ἡ εὐκολία αὕτη, τοῦ νὰ εἰσάγηται ἡ πρώτη ὕλη ἀτελής. Τὸ Βέλγιον, ὡς γνωρίζετε, ἔγεινεν ἀπό τινων ἰδίως ἐτῶν μέγα κέντρον διαμετακομίσεως· ἠξεύρετε ὅτι ὁ λιμὴν τῆς Ἀμβέρσης ἁμιλλᾶται ἤδη πρὸς τοὺς σπουδαιοτέρους γαλλικοὺς λιμένας, ἀνεπτύχθη δὲ ἐκεῖ πολὺ τὸ ἐμπόριον, καὶ πιθανώτατον εἶναι, ὅτι θ’ ἀναπτυχθῇ καὶ ἡ οἰνοποιΐα, διότι ἤδη ἐν Βελγίῳ ἀνεπτύχθη ἓν εἶδος ἐμπορίου οἴνου, τὸ ὁποῖον ὅσοι ἐταξείδευσαν εἰς τὸ Βέλγιον θὰ παρετήρησαν ὅτι πανταχοῦ εὑρίσκεται διαδεδομένον, αἱ λεγόμεναι bottega. Ἡ bottega αὕτη εἶναι ἀνώνυμος ἑταιρία, ἡ ὁποία ἔχει εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ Βελγίου καταστήματα· ἡ ἑταιρία αὕτη ἔχει πολλῶν εἰδῶν οἴνους, καθ’ ἃς δ’ ἔχω πληροφορίας, μέγα μέρος τῶν οἴνων αὐτῶν παράγεται ἀπὸ σταφίδα ἑλληνικήν. Αὐτὰς τὰς πληροφορίας ἔχω ἐγώ. Λοιπὸν συμπεραίνων λέγω, ὅτι ἡ ἀτέλεια τῆς δι’ οἰνοποιΐαν σταφίδος δὲν εἶναι μικρὸν ἀντάλλαγμα, ἐν τοιαύτῃ μάλιστα στιγμῇ, καθ’ ἣν προσπαθοῦμεν διὰ παντὸς τρόπου νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν κατανάλωσιν τῆς σταφίδος. Εἶναι σπουδαῖος λόγος, ὁ ὁποῖος μᾶς ἄγει νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ εἰσαγωγὴ μεγαλειτέρου ποσοῦ χάριν τῶν εὐκολιῶν, αἱ ὁποῖαι παρέχονται εἰς αὐτὸ τὸ εἶδος.

§169ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπερτιμᾷ τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα ἀποκτῶμεν διὰ τῆς συμβάσεως, τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν, καὶ ὑποτιμᾷ τὰ βάρη, εἰς τὰ ὁποῖα ὑποβαλλόμεθα. Ἡ εἰσαγωγὴ σταφίδος ἐν Βελγίῳ, καὶ ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι ἀνέρχεται εἰς δύο ἑκατομμύρια, δὲν εἶναι τόσον σπουδαία, οὐδ’ ἡ πρόοδος ἐν γένει τῆς εἰσαγωγῆς τῆς σταφίδος ἐν Βελγίῳ, ἐξ ὅσων γνωρίζομεν, ὑπόσχεται τοιαύτην ἀνάπτυξιν, ὥστε νὰ μᾶς παρέχῃ τόσον μεγάλα πλεονεκτήματα ὡς πρὸς τὴν σταφίδα τὴν εἰσαγομένην ἐκεῖ πρὸς βρῶσιν. Δὲν νομίζω δὲ, ὅτι τὸ Βέλγιον δύναται νὰ διευκολύνῃ τὴν διαμετακόμισιν τῆς σταφίδος εἰς ἄλλας χώρας πρὸς κατανάλωσιν, διότι τὴν ἔχει ἤδη ἐν πλήρει λειτουργίᾳ, τελειοτέρᾳ τῆς τοῦ Βελγίου, ἡ Ὁλλανδία. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν οἰνοποίησιν, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μὴ ἔχω τόσον πολλὰς ἐλπίδας, διότι τὸ Βελγικὸν ἔθνος δὲν εἶναι ἐκ τῶν ἐθνῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα καταναλίσκουσι κυρίως οἶνον, ὅπως εἶναι τὸ Γαλλικόν. Καὶ ὅπως ἐν Ἀγγλίᾳ δὲν εἴδομεν οἰνοποίησιν ἐκ σταφίδος καὶ μετὰ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ τέλους, οὕτω φοβοῦμαι ὅτι δὲν θὰ ἴδωμεν μεγάλην οἰνοποίησιν καὶ ἐν Βελγίῳ, διότι οἱ οἶνοι, οἱ ὁποῖοι καταναλίσκονται ἐν Βελγίῳ, εἶναι ποιότητος ἀνωτέρας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ παραχθῶσιν ἐκ ξηρᾶς σταφίδος. Νομίζω ὅτι καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπολογισμῶν, τοὺς ὁποίους ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ τοὺς ὁποίους δὲν δυνάμεθα νὰ ἐλέγξωμεν ἐν λεπτομερείᾳ, διότι στερούμεθα τῶν δύο σημειώσεων, τὰς ὁποίας ὑπέβαλε τὴν στιγμὴν ταύτην, ἐπιφυλάττομαι δὲ νὰ πράξω τοῦτο εἰς ἄλλην συζήτησιν, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει, λέγω, τῶν ὑπολογισμῶν τούτων, νομίζω ὅτι τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα ἀποκτῶμεν ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν ταμιευτικήν, εἶναι κατώτερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς παραχωροῦμεν, καὶ ἂν ἀκόμη παραδεχθῶμεν, ὅτι τὰ ἰδικά μας ἀνέρχονται εἰς 240,000 δραχμάς. Ἀλλά, κατ’ ἐμέ, τὸ μειονέκτημα, τὸ ὁποῖον ἔχει δι’ ἡμᾶς ἡ παροῦσα σύμβασις, εἶναι ὅτι, χωρὶς νὰ ἔχωμεν βάσιμόν τινα ἐλπίδα αὐξήσεως τῆς καταναλώσεως ἑνὸς ἐκ τῶν προϊόντων ἡμῶν, τοῦ ὁποίου διὰ παντὸς τρόπου ἐπιδιώκομεν τὴν ἀνάπτυξιν, ἔχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι παραβλάπτομεν βιομηχανίαν ἀξίαν λόγου τοῦ τόπου. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι, ἐπειδὴ ἡ σιδηρουργία παρ’ ἡμῖν δὲν εἶναι ἀκόμη τοσοῦτον ἀνεπτυγμένη, ὥστε νὰ παράγῃ ὅλα τὰ ἐν τῇ συμβάσει ἀναφερόμενα εἴδη, ἐκ τῶν ὁποίων τινὰ μὲν ἀφίνομεν ἀτελῆ, ἄλλων δὲ ὑποβιβάζομεν τὸ τέλος, δὲν εἶναι καὶ ἀξία τῆς προστασίας ἡμῶν. Ἀπεναντίας νομίζω τοῦτο λόγον, ὅπως παράσχωμεν εἰς αὐτὴν πλήρη καὶ τελείαν τὴν προστασίαν ἡμῶν, ἀρκεῖ ὅτι ἔχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ σιδηρουργικὴ τέχνη ἤρξατο ἀπό τινων ἐτῶν νὰ προάγηται. Ὀφείλομεν νὰ πράξωμεν τοῦτο, ἀφοῦ ἔχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι παρέχοντες εἰς τὴν παρ’ ἡμῖν σιδηρουργίαν τὴν ὑποστήριξίν μας, θὰ συντελέσωμεν, ὅπως αὕτη προαχθῇ ἔτι μᾶλλον καὶ παραγάγῃ καὶ τὰ εἴδη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα σήμερον δὲν παράγει. Τοιαύτην δὲ πεποίθησιν μᾶς ἐμπνέει ἡ πορεία τῆς σιδηρουργίας, τὴν ὁποίαν βλέπομεν. Ἀπὸ 10 ἢ 15 ἐτῶν, ἀφ’ ὅτου τὸ δασμολόγιον ἡμῶν παρέσχε προστασίαν τινὰ εἰς τὴν τέχνην ταύτην, εἴδομεν πολλὰ εἴδη νὰ παραχθῶσιν ἐν τῷ τόπῳ, καὶ ἄλλα νὰ τελειοποιηθῶσι. Νομίζω δὲ, ὅτι σήμερον ἡμεῖς, ἐρχόμενοι νὰ ἀφαιρέσωμεν ἐπὶ ἓξ ἔτη μέρος τῆς προστασίας, τὴν ὁποίαν τὸ δασμολόγιόν μας παρέχει εἰς τὴν σιδηρουργίαν, ἀδικοῦμεν αὐτὴν καὶ τὴν βλάπτομεν. Ἀνεξαρτήτως ἑπομένως τῆς ταμιευτικῆς δυσαναλογίας, τὴν ὁποίαν παρουσιάζουσι τὰ πλεονεκτήματα καὶ τὰ βάρη τῆς συμβάσεως ταύτης, εὑρίσκω ὅτι τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα εἶναι πολὺ βαρύτερα δι’ ἡμᾶς, διότι ἑκατοντάδων ἴσως χιλιάδων φράγκων χρυσῶν θὰ ἐμποδίσωμεν τὴν ἐξαγωγὴν διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῆς σιδηρουργίας, ἐνῷ βεβαίως χιλιάδων μόνον δραχμῶν κατανάλωσιν σταφίδος δυνάμεθα νὰ ἐλπίσωμεν, ὡς ἔχουσι σήμερον τὰ πράγματα. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ σύμβασις αὕτη δὲν πρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς σύμβασις ἐπωφελὴς διὰ τὴν χώραν, οὐχὶ τόσον διὰ τὰ ταμιευτικὰ αὐτῆς ἀποτελέσματα, ὅσον διὰ τὰ οἰκονομικά. Ἐξ αὐτῆς δύναται νὰ παρακωλυθῇ ἡ ἀνάπτυξις μιᾶς παραγωγῆς, ἡ ὁποία τώρα ἴσως ὀλίγον, εἰς ἀπώτερον ὅμως χρόνον πολὺ δύναται νὰ ἀναπτυχθῇ καὶ νὰ προοδεύσῃ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς σιδηρουργίας, νομίζω ὅτι καὶ ἑτέρα βιομηχανία δύναται νὰ ἀναπτυχθῇ ἐν τῷ τόπῳ ἡμῶν, ἐὰν τύχῃ ὑποστηρίξεως, καὶ αὕτη εἶναι ἡ ὑελοποιΐα. Ἡ κατασκευὴ τῶν κοινῶν ὑελοπινάκων εἶναι ἐκ τῶν βιομηχανιῶν, αἵτινες εὐκολώτατα δύνανται ν’ ἀναπτυχθῶσιν ἐν παντὶ τόπῳ, ἰδίως δὲ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅπου ἔχομεν τὴν πρὸς ὑελοποιΐαν ἀναγκαίαν ὕλην. Ἡ μεταφορὰ τῶν ὑέλων τούτων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἶναι ἀρκετὰ δύσκολος, ἐὰν δὲ ἡ ὑελοποιΐα τύχῃ ὑποστηρίξεώς τινος τελωνειακῆς, παρέχει ἐλπίδας ὅτι δύναται ν’ ἀναπτυχθῇ καὶ τελειοποιηθῇ ἐν Ἑλλάδι. Καὶ ἐγὼ ἤκουσα, ὅπως καὶ ἄλλος τις συνάδελφος εἶπεν, ὅτι ὑπάρχουσι πρόσωπα προτιθέμενα νὰ ἱδρύσωσι κατάστημα ὑελοποιΐας.

§170ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔγεινεν ἤδη τὸ κατάστημα τοῦτο, κύριε συνάδελφε.

§171ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀλλὰ καὶ ἑτέρα βιομηχανία εἶναι ἐπιδεικτικὴ ἀναπτύξεως παρ’ ἡμῖν, εἶναι τὰ ὑφάσματα ἐκ λίνου. Δὲν ἠξεύρω ἐάν ποτε θὰ εἰσαχθῶσι παρ’ ἡμῖν ὑφάσματα ἐκ καννάβεως, μολονότι καὶ τοῦτο δὲν εἶναι ἀδύνατον, ἀλλὰ λέγω, ὅτι ὑφάσματα ἐκ λίνου δύνανται νὰ παραχθῶσι παρ’ ἡμῖν. Ἡ τροποποίησις, τὴν ὁποίαν εἰσάγει ἡ δεκάτη παράγραφος τοῦ ἄρθρου 16 διὰ τὰ τοιαῦτα ὑφάσματα, καὶ ἥτις παρέχει ἀκριβῶς εὐκολίαν εἰς τὴν Βελγικὴν βιομηχανίαν, ἴσως πλειοτέραν ἄλλων βιομηχανιῶν, θὰ συντελέσῃ ἀναμφισβητήτως, ὅπως παρεμποδίσῃ καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανίας ταύτης. Διὰ τοῦτο χωρὶς νὰ θέλω νὰ προβῶ μέχρι τῆς προτάσεως τῆς μὴ ψηφίσεως τῆς συμβάσεως ταύτης, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ πεισθῶμεν, ὅτι, καὶ ἂν ἀποφασίσωμεν τὴν ψήφισιν αὐτῆς, ψηφίζομεν μίαν σύμβασιν καθ’ ὁλοκληρίαν χαριστικὴν πρὸς τὸ Βέλγιον. Ἐὰν ἔχωμεν ἄλλο τι συμφέρον, ἵνα ψηφίσωμεν τοιαύτην σύμβασιν, πρέπει νὰ γνωρίσωμεν τοῦτο, ὅπως ἐξ ἐκείνου τοῦ συμφέροντος ὠθούμενοι ψηφίσωμεν αὐτήν, οὐχὶ δὲ ἐκ συμφέροντος εἴτε ταμιευτικοῦ εἴτε οἰκονομικοῦ, τὸ ὁποῖον δι’ ἡμᾶς δὲν ὑπάρχει ἐν τῇ συμβάσει ταύτῃ.

§172ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς οὐδὲν λογίζομαι, κύριε Πρόεδρε, τὰς ζημίας τὰς ὑλικὰς, τὰς προερχομένας ἐκ τοῦ ὑποβιβασμοῦ τοῦ τέλους, ἐὰν αὗται ἀνέρχωνται εἰς 100,000 ἢ εἰς 200,000, καὶ ἀδιαφορῶ ἐὰν τὰ ποσὰ ταῦτα ᾖναι ἐπαισθητὰ, προκειμένου περὶ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ τρομάζει εἶναι, μήπως πληρώνωμεν, ἵνα καταστρέψωμεν τὴν ἑλληνικὴν βιομηχανίαν, ἐνῷ ἰδίως ἔπρεπε νὰ πληρώσωμεν διπλάσια καὶ τριπλάσια ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπιτυγχάνομεν διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης, ἵνα ὑποστηρίξωμεν τὴν ἑλληνικὴν βιομηχανίαν. Καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος βεβαίως ὁρμᾶται ἀπὸ ἀγαθῆς προαιρέσεως, ἵνα ὑποστηρίξῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ὑποστηρίζων σύμβασιν, τὴν ὁποίαν αὐτὸς δὲν συνῆψε, θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ μελετήσῃ καλλίτερον τὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Ἠρώτησα προηγουμένως διὰ μίαν λεπτομέρειαν, ἡ ὁποία ὅμως εἶναι πολὺ ἐνδεικτική· ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν γνωρίζῃ ὅτι καὶ συνεστήθη τὸ κατάστημα τῶν ὑελοπινάκων, δηλαδὴ μιᾶς ἁπλουστάτης βιομηχανίας, τὴν ὁποίαν, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, εἶναι ἐντροπὴ νὰ μὴ ἔχωμεν. Συνεστήθη τὸ κατάστημα καὶ μετ’ ὀλίγον πρόκειται νὰ λειτουργήσῃ. Πόσος δ’ ἄρα χρυσὸς δὲν θὰ ἐξέρχηται ἔξω δι’ ὑελοπίνακας; Ἔπρεπε λοιπὸν ἴσως νὰ πληρώσωμεν καὶ περισσότερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀπολαύομεν διὰ τῆς συμβάσεως, καὶ ἐν τούτοις ἡμεῖς πληρόνομεν, ἵνα περιορίσωμεν τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν. Δὲν ἀποβλέπω εἰς τὴν σημερινὴν ζημίαν, καὶ, ὅπως παρετήρησε καὶ ἄλλος συνάδελφος, θεωρῶ ὀλίγου λόγου ἄξιον νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τί παράγει σήμερον ἡ βιομηχανία αὕτη καὶ τί σήμερον ζημιούμεθα διὰ τῆς συμβάσεως ὑλικῶς. Ἀρκεῖ ὅτι ἤρχισε νὰ παράγηται μία τοιαύτη βιομηχανία. Καὶ ἐνῷ ἄλλα Κράτη, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς ἣν καὶ ἡμεῖς θέσιν, προσπαθοῦσι νὰ δημιουργήσωσιν ἐκ τοῦ μηδενὸς βιομηχανίαν, νὰ προπαρασκευάσωσι ταύτην διὰ τῶν δασμῶν καὶ ἄλλων μέσων, ἡμεῖς, καὶ ἀρξαμένην ἤδη τὴν βιομηχανίαν, σπεύδομεν νὰ τὴν πνίξωμεν εἰς τὰ σπάργανά της. Τοῦτο εἶναι τὸ ὀλεθριώτερον ἀποτέλεσμα τῆς συμβάσεως ταύτης, νὰ πληρόνωμεν, ἵνα καταπνίξωμεν τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν, νὰ πληρόνωμεν ἵνα τηρῶμεν τὴν Ἑλλάδα εἰς κατάστασιν βάρβαρον! Καὶ μήπως τοὐλάχιστον ἐκ τῆς συμβάσεως ταύτης ἐξαρτᾶται τὸ προϊὸν τῆς σταφίδος; Ἐν ᾧ βλέπετε ὅτι δὲν πρόκειται νὰ λάβῃ μεγάλην κατανάλωσιν ἡ σταφὶς ἐν Βελγίῳ, καταστρέφομεν τὴν βιομηχανίαν τοῦ τόπου, ἐκεῖνο δηλαδή, τοῦ ὁποίου πρὸ παντὸς ἔχομεν ἀνάγκην. Καὶ ἄν, Κύριοι, δὲν ἐφοβούμην μὴ ἐλεγχθῶ ὡς πολὺ φιλύποπτος, θὰ ἐτόλμων νὰ παρατηρήσω, ὅτι (τοὐλάχιστον οὕτω μοὶ φαίνεται ἐκ πρώτης ὄψεως) φαίνεται ὡς νὰ παρατήρησέ τις, ξένος βεβαίως τοῦ τόπου ἡμῶν, σατανικῶς ποία βιομηχανία δύναται ν’ ἀναπτυχθῇ παρ’ ἡμῖν καὶ παρουσιάζει ἀπὸ τοῦδε τὰ φαινόμενα τῆς προσεχοῦς αὐτῆς ἀναπτύξεως καὶ ἐπεκτάσεως, ὅπως τὴν καταπνίξῃ εἰς τὰ σπάργανα αὐτῆς, καὶ οὕτω, ὡς νὰ ἔμαθέ τις λόγου χάριν ὅτι ἐγένετο κατάστημα πρὸς κατασκευὴν τζαμιῶν,—εἶναι δὲ γνωστόν, ὁποῖον ἀντικείμενον εἶναι τὰ τζάμια, πόσον δηλαδὴ γενικῆς καταναλώσεως εἶναι,—ὡς νὰ παρετήρησεν ὅτι ἤρχισεν ἡ σιδηρουργία νὰ ἀναπτύσσηται ἐν Ἑλλάδι, καὶ ἀμέσως ἐζήτησε νὰ καταπνίξῃ αὐτήν, οὐχὶ διὰ τὴν σημερινὴν ὠφέλειαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἡ ξένη βιομηχανία ἐκ τῆς ἀτελείας ταύτης, ἀλλὰ διὰ τὴν ὠφέλειαν τὴν μέλλουσαν, τὴν ὁποίαν οἱ ξένοι προβλέπουσι, καὶ ἡμεῖς δὲν προβλέπομεν, τυφλώττοντες εἰς τὰ ἴδια ἡμῶν συμφέροντα, τυφλώττοντες πρὸ τῆς παραγωγῆς, τὴν ὁποίαν ἠρχίσαμεν νὰ ἔχωμεν. Καὶ διὰ τοῦτο, Κύριοι, ἀναγκάζομαι νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, διότι βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπὸ τὰς αὐτὰς προθέσεις ὁρμᾶται. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς ζημίας τῶν 100,000 καὶ 200,000 δραχμῶν, πρόκειται περὶ τῆς τύχης τῆς βιομηχανίας ἐν Ἑλλάδι, δηλαδὴ ὡς θὰ ἐλέγομεν περὶ τῆς τύχης τῆς οἰκονομικῆς τῆς Ἑλλάδος, τῆς προόδου τοῦ τόπου, τοῦ ἐξανθρωπισμοῦ τοῦ τόπου, διότι ἡ κατάστασις ἡ οἰκονομικὴ ἐν Ἑλλάδι παρουσιάζει βεβαίως μίαν ὄψιν, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν πρέπει βεβαίως νὰ σεμνυνώμεθα. Ποῦ ἠκούσθη, Κύριοι, νὰ μὴ ἔχωμεν ἡμεῖς, οἱ θεωροῦντες ὅτι ἐξεπολιτίσθημεν, ὑελοπίνακας κατασκευαζομένους ἐν Ἑλλάδι; Ἤδη πρόκειται νὰ ἔχωμεν, καὶ σπεύδομεν νὰ πνίξωμεν τὴν ἀρχομένην βιομηχανίαν! Ἢ μήπως δυσπιστῆτε περὶ τῆς εὐδοκιμήσεως αὐτῆς, περὶ τοῦ ὅτι δὲν θὰ εὕρῃ τὰ μηχανήματα τὰ τέλεια, ἵνα κατασκευάσῃ τζάμια ἐν Ἑλλάδι; Εἰς τοῦτο ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ὁρμᾶται βεβαίως ἐκ τῆς προθέσεως, ὅπως βελτιώσῃ τὰ οἰκονομικὰ ὄχι μόνον τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ τῆς κοινωνίας. Τὸ μεγαλείτερον ἴσως οἰκονομικὸν ζήτημα τῆς Ἑλλάδος δὲν συνίσταται εἰς τὰ πρόσκαιρα ἐκεῖνα ἀτυχῆ μέτρα, τὰ ὁποῖα ὑφιστάμεθα, ἀλλ’ εἰς τὸ τίνι τρόπῳ πρόκειται νὰ θέσωμεν ἀληθεῖς βάσεις οἰκονομικὰς ἐν τῷ τόπῳ, τίνι τρόπῳ νὰ ἀναπτύξωμεν βιομηχανίαν ἐν τῷ τόπῳ, τίνι τρόπῳ νὰ μὴ ἐξάγωμεν χρυσόν. Ἡ σταφὶς βεβαίως εἶναι ἀξία προστασίας, ἀλλὰ δὲν ἀποτελεῖ βιομηχανίαν· εἶναι προϊόν, τὸ ὁποῖον συνέπεσε νὰ ἦναι προνομιοῦχον καὶ νὰ εἰσάγῃ χρυσόν. Ἀλλ’ ἡ τύχη τῆς σταφίδος δὲν ἐξαρτᾶται ἐκ νομοθετικῶν μέτρων, ἐξαρτᾶται ἐξ αἰωνίων νόμων, τοὺς ὁποίους δὲν δυνάμεθα νὰ μεταβάλωμεν. Ἀλλὰ δὲν πρέπει, διὰ νὰ φέρωμεν μίαν συμπτωματικὴν θεραπείαν, νὰ ἐνισχύσωμεν τὸ νόσημα τὸ γενικὸν τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ θεραπεύσωμεν. Καὶ τὸ νόσημα αὐτὸ εἶναι ἡ ἔλλειψις τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας.

§173ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὡς πρὸς τὴν ἐνθάῤῥυνσιν τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας, πιστεύω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὲν δύναταί τις νὰ προσάψῃ εἰς ἡμᾶς, τοὺς σήμερον ἐδῶ καθημένους, ὅτι δὲν ἐνδιαφερόμεθα, ὡς καὶ πᾶς ἕτερος συνάδελφος...

§174ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἀμφιβάλλομεν.

§175ΣΚΟΥΖΕΣ. .. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τὸ πρῶτον μέρος, τὸ τῆς σιδηρουργικῆς βιομηχανίας, νομίζω ὅτι ἀρκούντως ἐξήγησα, ὅτι δὲν θὰ γείνῃ οὐδ’ ἡ ἐλαχίστη ζημία εἰς τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον ὅμως μέρος, τὸ τῆς ὑελουργικῆς βιομηχανίας, περὶ τῆς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Εὐρυτανίας ὡμίλησε, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς· ὅτι δὲν δύναμαι νὰ πιστεύσω, ὅτι οἱ διαπραγματευόμενοι τὴν σύμβασιν ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου ἢ Νοεμβρίου 1894 εἶχον τὴν δύναμιν νὰ μαντεύσουν ὅτι θὰ ἔχῃ τις σκοπὸν νὰ συστήσῃ κατάστημα κατασκευῆς ὑελοπινάκων ἐν Ἀθήναις ἢ ἐν Πειραιεῖ· διότι, ὡς μὲ ἐπληροφόρησαν, τὸ κατάστημα τώρα μόνον κατασκευάζεται, ἑπομένως αὐτὴ ἡ ὄντως σατανικὴ ἰδέα, ἐὰν ἦτο ἀληθὴς, εἶναι ὀλίγον δύσκολον νὰ ὑποθέσῃ τις ὅτι διῆλθεν ἀπὸ τὸν νοῦν τῶν διαπραγματευομένων τὴν σύμβασιν κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1894. Ὡς πρὸς τὸ ἕτερον μέρος, τὸ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄρτης συναδέλφου, ὅστις δὲν λέγει ὅτι πρέπει νὰ ἀποκρουσθῇ ἡ σύμβασις, ἀλλ’ ὅτι νὰ ψηφίσωμεν αὐτὴν ὡς χαριστικὴν, δὲν ἠξεύρω τί φρονεῖ περὶ διαθέσεως τῶν δημοσίων ὁ κ. Βουλευτὴς, ἡμεῖς ὅμως,—καὶ νομίζω ὅτι ἐκφράζω καὶ τὴν γνώμην τῶν κ. συναδέλφων μου,—δὲν εἴμεθα ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι χαρίζομεν ἐκ τῶν δημοσίων οὔτε εἰς τὸ Βέλγιον οὔτε εἰς κανένα.

§176ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Καὶ μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, δὲν πείθομαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς συμβάσεως ἔλαβεν ἀντάλλαγμα ἄξιον τῶν παραχωρήσεων, τὰς ὁποίας ἐδέχθη. Τῆς σταφίδος ἡμῶν ἡ κατανάλωσις δύναται νὰ ἦναι ἢ πρὸς βρῶσιν ἢ πρὸς βιομηχανικὴν μεταποίησιν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρὸς βρῶσιν κατανάλωσιν ἐν Βελγίῳ, συνομολογοῦμεν πάντες, ὅτι αὕτη δὲν δύναται νὰ λάβῃ διαστάσεις τοιαύτας, ὥστε ἐπ’ αὐτῆς βασιζόμενός τις νὰ ὑπογράψῃ σύμβασιν, ὁποία ἡ συζητουμένη. Ἡ ὅλη κατανάλωσις αὐτῆς εἶναι μόλις 3 ἑκατομμύρια χιλιολίτρων, τὰ ὁποῖα προέρχονται καὶ ἐξ Ἱσπανίας καὶ ἐκ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας· ὥστε ἡ κατανάλωσις τῆς ἡμετέρας εἶναι τόσον μικρὰ, ὥστε καὶ μετὰ τὴν ἐλάττωσιν τῶν 5 φράγκων κατὰ 100 χιλιόγραμμα, ἣν ἐπετύχομεν, δὲν εἶναι εὔλογον νὰ περιμένωμεν ἐπέκτασιν καταναλώσεως. Αἱ κλάσεις μάλιστα, αἱ ὁποῖαι καταναλίσκουν ἐν Βελγίῳ τὴν σταφίδα ἡμῶν, οὐδόλως προσέχουν εἰς διαφορὰν 4 ἢ 5 λεπτῶν, τὰ ὁποῖα ἀναλογοῦν κατὰ χιλιόγραμμον ἐκ τῆς ἐλαττώσεως αὐτῆς. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἔπρεπεν ἑπομένως νὰ προσέξῃ μόνον εἰς τὴν μετατροπὴν τῆς σταφίδος εἰς οἶνον. Ἀλλ’ ἐν Βελγίῳ δὲν ὑπάρχουν οἱ ὅροι, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ στηρίξουν τοιαύτην βιομηχανίαν. Πρῶτον εἶναι πασίγνωστον, ὅτι ἡ Βελγικὴ δὲν παράγει οἴνους, ἑπομένως δυσκόλως οἱ Βέλγαι θὰ δέχωνται νὰ πίνουν οἶνον παραγόμενον ἐν Βελγίῳ ἐκ σταφίδος. Παντοῦ ὑπάρχει προκατάληψις κατὰ τοῦ σταφιδίτου οἴνου. Τὸν ἐδυσφήμησαν οἱ ἐκμεταλλευθέντες τὴν σταφίδα, μὲ ὅλα τὰ πιστοποιητικὰ, τὰ ὁποῖα ἔδωκαν ὑπὲρ τοῦ ἀνοθεύτου σταφιδίτου καὶ ἰατροὶ καὶ Ἀκαδημία. Τοῦτο δὲ, διότι τοσαύτη γίνεται ἀνάμιξις παντοίων οὐσιῶν πρὸς παραγωγὴν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέρου οἴνου ἐκ τῆς σταφίδος, καὶ τοσοῦτον ἐπιτυχῶς γίνεται ἡ μίμησις τοῦ οἴνου δι’ αὐτῆς, ὥστε οὐδεὶς πιστεύει εἰς αὐτὴν, ἂν ὁ ἴδιος δὲν τὴν κατεσκεύασε. Διὰ τοῦτο ἐν Γαλλίᾳ οἱ ἐχθροὶ τοῦ σταφιδίτου ἀπῄτησαν νὰ γράφηται ἐπὶ τῆς φιάλης ἢ τοῦ δοχείου, ὅτι εἶναι σταφιδίτης, ἐκ τούτου καὶ μόνου ἀναμένοντες τὸν περιορισμὸν τῆς καταναλώσεως. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Βέλγος νὰ ἀφήσῃ τὸν ζῦθον καὶ τὸ οἰνόπνευμα, διὰ νὰ πίνῃ τὸν σταφιδίτην, πολὺ ὀλιγώτερον εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ἐξαγωγὴ σταφιδίτου ἐκ Βελγίου, διότι οἱ ξένοι δύνανται νὰ εἰσάγουν οἶνον εὐθηνὸν ἐξ ἄλλων μερῶν πράγματι οἰνοφόρων. Παράδειγμα ἔχομεν τὴν Ἀγγλίαν. Οἱ Ἰταλοὶ, μὲ ὅλας τὰς προσπαθείας των, ὅπως εἰσαγάγωσι τοὺς οἴνους των εἰς Ἀγγλίαν, δὲν τὸ κατώρθωσαν. Ὁ Ἄγγλος ἐπίσης δὲν καταναλίσκει πολὺν οἶνον, ἔχων τὴν αὐτὴν ἕξιν, ἣν ἔχει καὶ ὁ Βέλγος. Κατὰ συνέπειαν δύσκολον θεωρῶ, ἐὰν δὲν ἔχῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἄλλας πληροφορίας, βεβαιούσας ὅτι δύναται νὰ ἐπεκταθῇ τοὐλάχιστον ἡ κατανάλωσις σταφιδίτου ἐν Βελγίῳ, δύσκολον, λέγω, θεωρῶ νὰ πείσῃ ἡμᾶς, ὅτι ἡ σύμβασις εἶναι συμφέρουσα ἡμῖν. Αὕτη ἄνευ ἀνταλλάγματος ὑποβάλλει τὴν ἐντόπιον βιομηχανίαν, τὴν μόλις γεννηθεῖσαν, εἰς ἀνταγωνισμὸν, εἰς τὸν ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ἀνθέξῃ, εἴτε περὶ σιδηρουργίας, εἴτε περὶ ὑφασμάτων πρόκειται. Διότι—τοῦτο ὅμως δὲν εἶμαι εἰς θέσιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ βεβαιώσω—ἀμφιβάλλω ἂν δύνανται τὰ λινὰ ὑφάσματα νὰ ἀνταγωνισθῶσι πρὸς τὰ ἐν Πειραιεῖ κατασκευαζόμενα βαμβακερὰ, διὰ τῶν ὁποίων ἐνδύονται πολλοὶ ἐν Ἑλλάδι καὶ τῶν ὁποίων ἡ κατανάλωσις εἶναι 2 ἢ 3 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Τοῦτο ἐπίσης εἶναι ἀνταγωνισμὸς ἐπιζήμιος εἰς τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους φρονῶ, ὅτι ἡ σύμβασις δὲν εἶναι συμφέρουσα διὰ τὸ Κράτος, καὶ ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ ψηφίσῃ αὐτήν.

§177Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἡ σύμβασις αὕτη ἐσκόπει νὰ συντηρήσῃ τὴν νῦν ὑπάρχουσαν κατανάλωσιν ἐν Βελγίῳ τῆς σταφίδος, ἤτοι τοῦ ποσοῦ τοῦ νῦν εἰσαγομένου ἐν τῇ χώρᾳ ἐκείνῃ, βεβαίως ἡ συνομολόγησις τῆς συμβάσεως ἦτο σφάλμα. Ἡ σύμβασις ὅμως δὲν συνωμολογήθη μετὰ τοῦ σκοποῦ τούτου, ἀλλὰ μετὰ τοῦ σκοποῦ τῆς ἐπεκτάσεως τῆς εἰσαγωγῆς τῆς σταφίδος ἐν Βελγίῳ, καὶ ὁ σκοπὸς οὗτος ἔχει πολλὰς πιθανότητας ἐπιτυχίας, ἐὰν κατορθωθῇ νὰ ἱδρυθῇ οἰνοποιΐα ἐν Βελγίῳ, ποιουμένη χρῆσιν τῆς σταφίδος. Ἀλλὰ δυνάμεθα νὰ ἐλπίσωμεν ἵδρυσιν βιομηχανίας τοιαύτης ἐν Βελγίῳ; Ἀπορῶ ποῦ στηριζόμενοι οἱ κ. συνάδελφοι Βουλευταὶ παρουσιάζουσιν ἀληθῆ κατακλυσμὸν ἀπὸ τοῦδε, βεβαιοῦντες ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ. Τάχα τὸ Βέλγιον δὲν ἔχει συμφέρον νὰ συναγωνισθῇ πρὸς τὴν οἰνοποιΐαν τὴν Γαλλικήν; τάχα δὲν ἔχει χώρας παρακειμένας, εἰς τὰς ὁποίας δύναται νὰ ἐξάγῃ οἶνον, τὸν ὁποῖον θέλει δυνηθῆ νὰ παρασκευάζῃ εὐθηνότερον; Ἀλλ’ οἱ προαγορεύσαντες φέρουσι τὸν κατακλυσμὸν, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ, ἰσχυρίζονται δὲ, ὅτι ποιούμεθα ἀνωφελεῖς θυσίας. Ἀλλὰ πρέπει νὰ πεισθῶσιν, ὅτι καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συνωμολόγησαν τὴν σύμβασιν, ἦσαν πεπεισμένοι, ὅτι δύναται νὰ ἱδρυθῇ ἡ οἰνοποιΐα ἐν Βελγίῳ, καὶ νὰ ἐπεκταθῇ ἡ κατανάλωσις τῆς σταφίδος ἐκεῖ πρὸς τὴν χρῆσιν ταύτην. Ἐὰν δ’ ὄντως ἤθελεν ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ οἰνοποιΐα δύναται νὰ ἱδρυθῇ ἐν Βελγίῳ, τότε αὕτη θέλει ἱδρυθῆ ἐπὶ μεγάλων βάσεων, διὰ τῆς συμβάσεως δὲ τῆς συνομολογηθείσης θέλομεν πορισθῆ μέγα κέρδος, διότι θέλουσιν ἐξάγεσθαι ἐκεῖσε μεγάλα ποσὰ σταφίδος. Καὶ ἐνῷ πρὸ μιᾶς ὥρας ἠγόρευον περὶ ἐνισχύσεως τῆς σταφίδος, καὶ ἠκούομεν ἡμεῖς προτροπὰς αὐτῶν, ὅτι πρέπει νὰ φροντίσωμεν νὰ εὕρωμεν τόπους καταναλώσεως νέους, πρέπει νὰ φροντίσωμεν περὶ τῆς σταφίδος, διότι εἶναι καταστροφὴ ἐθνικὴ, ἐὰν δὲν εὑρεθῶσι νέαι ἀγοραὶ, τὴν σύμβασιν, ἣν οἱ προκάτοχοι ἡμῶν συνωμολόγησαν, μετ’ ἐλπίδος τὴν ὁποίαν εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ θεωρῶσι πιθανὴν, πολεμοῦσι τῆς τύχης τῆς σταφίδος οἱ περιπαθεῖς συνήγοροι, ἀντιλέγοντες καὶ προσπαθοῦντες νὰ μὴ κυρωθῇ ἡ σύμβασις αὕτη! Ποῖαι δὲ εἶναι αἱ ζημίαι, αἱ ὁποῖαι ἤθελον προκύψει; Ζημιοῦται, λέγουσιν, ἡ βιομηχανία τῆς σιδηρουργίας! Καὶ ἐλέγχουν ἡμᾶς, καὶ μᾶς παριστῶσιν ὡς καταστροφεῖς τῆς σιδηρουργικῆς βιομηχανίας! Ἀλλὰ δὲν γνωρίζουν τὴν βιομηχανικὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος, δὲν γνωρίζουν ὅτι ἡμεῖς πρῶτοι ἐνεθαῤῥύναμεν τὴν ἐν Ἑλλάδι ἵδρυσιν τῆς σιδηρουργικῆς βιομηχανίας, παρασχόντες τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ συνομολογήσῃ δάνειον ὁ ἐν Πειραιεῖ κ. Βασιλειάδης καὶ συντηρήσῃ τὴν βιομηχανίαν του, ἣν ἀρτίως εἶχεν ἱδρύσει, τὴν ὁποίαν ὅμως κατέστρεψε τότε πυρκαϊά. Ἡμεῖς, οἵτινες τὴν ἰδίαν ἡμῶν εὐθύνην πρὸς τοῦτο προετάξαμεν, κατηγορούμεθα ὅτι φέρομεν τὴν σιδηρουργικὴν βιομηχανίαν εἰς πλήρη καταστροφήν. Τὴν βιομηχανίαν τῆς κατασκευῆς ὑελοπινάκων πάντες ποθοῦμεν νὰ συντηρήσωμεν καὶ ἐνισχύσωμεν. Ἀλλ’ αὕτη δὲν εἶναι ἐκ τῶν βιομηχανιῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι δύνανται ἐπὶ τοσοῦτον νὰ θορυβήσωσι τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Εὐρυτανίας. Δὲν ἠξεύρω πόσα κεφάλαια διετέθησαν μέχρι τοῦδε ὑπὲρ αὐτῆς, ἀλλ’ ὅσα δήποτε καὶ ἂν διετέθησαν, ἡ βιομηχανία τῶν ὑελοπινάκων δὲν εἶχε συστηθῆ, ἴσως δ’ οὔτε ὑπῆρχεν ἰδέα ὅτι ἤθελε συστηθῆ, καθ’ ὃν χρόνον ἐγίνοντο ὑπὸ τῶν προκατόχων ἡμῶν αἱ διαπραγματεύσεις μετὰ τοῦ Βελγίου, καὶ ἀκόμη καθ’ ὃν χρόνον ὑπέγραφον τὴν σύμβασιν ταύτην. Ἡ σύμβασις ἐπὶ τέλους ἔχει τοσοῦτον βραχεῖαν διάρκειαν, ὥστε, καὶ ἂν ἤθελεν ὑποτεθῆ, ὅτι οἱ συνομολογήσαντες αὐτὴν ἐποιήσαντο δοκιμὴν, καὶ ἐὰν ἤθελεν ὑποτεθῆ, ὅτι ἡ δοκιμὴ αὕτη ἀποτυγχάνει, ἡ ζημία, ἥτις θέλει ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐπέλθει εἰς τὸ Κράτος, θέλει εἶσθαι ἑκατοστύων τινῶν χιλιάδων φράγκων. Καθ’ ὃν χρόνον παριστάνομεν, ὅτι ἐσμὲν ἕτοιμοι νὰ ὑποκύψωμεν εἰς θυσίας ἑκατομμυρίων, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ σώσωμεν τὴν κινδυνεύουσαν παραγωγὴν προϊόντος τόσον πολυτίμου, μοὶ φαίνεται ὅτι οἱ δισταγμοὶ τῶν κ. συναδέλφων δὲν εἶναι βάσιμοι, καὶ ἑπομένως δὲν δυνάμεθα νὰ στέρξωμεν τὴν πρότασιν αὐτῶν περὶ ἐγκαταλείψεως τῆς συμβάσεως ταύτης.

§178ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐφέραμεν τὸν κατακλυσμόν, δὲν ἰσχυριζόμεθά τι μετ’ ἀπολύτου βεβαιότητος. Πράττομεν ἐκεῖνα, τὸ ὁποῖον ἔχομεν καθῆκον νὰ πράξωμεν. Ἐκτιμῶμεν τὰς διατάξεις τῆς συμβάσεως κατὰ τὰ πιθανὰ αὐτῶν ἀποτελέσματα· ταῦτα δὲ μᾶς πείθουσιν, ὅτι δυσκόλως δυνάμεθα νὰ ἐλπίσωμεν αὔξησιν καταναλώσεως σταφίδος πρὸς βρῶσιν ἐν Βελγίῳ διὰ τῆς μικρᾶς ἐκπτώσεως τοῦ τέλους τῆς εἰσαγωγῆς κατὰ 5 φράγκα ἐπὶ 25 τοῦ σημερινοῦ τέλους. Ἐλαχίστας δὲ δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν πιθανότητας, ὅτι θὰ ἐγκαθιδρυθῶσιν οἰνοποιεῖα ἐκ σταφίδος ἐν Βελγίῳ, κρίνοντες ἐξ ἄλλων Κρατῶν, ὅπου ἡ σταφὶς εἰσέρχεται ὑπὸ ὅρους πολὺ ἐλαφροτέρους, καὶ τοιοῦτον Κράτος εἶναι ἡ Ἀγγλία. Ἡ Ἀγγλία καταναλίσκει οἴνους ὁμοειδεῖς σχεδὸν μὲ ἐκείνους τοὺς ὁποίους καταναλίσκει τὸ Βέλγιον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἔθνος καταναλίσκον οἶνον, ὅπως εἶναι ἡ Γαλλία. Αἱ πιθανότητες αὗται μᾶς ἔκαμον νὰ ἐκτιμήσωμεν εἰς τὴν ἀληθῆ αὐτῶν ἀξίαν τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα μᾶς παρέχει ἡ σύμβασις. Ὅσον δὲ ἀφορᾶ τὰ βάρη, δὲν ἐνόησαμεν ποτέ, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ν’ ἀπευθύνωμεν μομφήν τινα εἰς οἱονδήποτε, ὅτι πρόκειται ἐν γνώσει νὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ βλάβη βιομηχανιῶν, αἵτινες ἔχουν στοιχεῖα ἀναπτύξεως ἐν τῇ χώρᾳ. Οὐδεμίαν ἔχομεν ἀμφιβολίαν περὶ τούτου. Αἱ γνῶμαι ἐμοῦ συμπίπτουν καὶ συνέπεσαν πάντοτε μετὰ τῆς γνώμης τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πρέπει νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ βιομηχανία ἡμῶν. Γνωρίζω πολὺ καλὰ, ὅτι τὰς θεωρίας τὰς ἀπολύτους τῆς ἐλευθέρας ἐμπορίας δὲν τὰς ἀσπάζεται καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως οὐδ’ ἐγώ. Ὥστε δὲν πρόκειται περὶ τούτου· δὲν πρόκειται νὰ μεμφθῶμέν τινα, ὡς ἐπίτηδες ἐπιδιώκοντα τὴν βλάβην τοπικῆς τινος βιομηχανίας· ἀλλὰ εὑρίσκομεν, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ὅτι βιομηχανίαι, αἵτινες δύνανται ν’ ἀναπτυχθῶσιν ἐν τῷ τόπῳ, ὅταν τύχωσι τῆς ὑποστηρίξεως τοῦ Κράτους, παραβλάπτονται διὰ τῆς συμβάσεως· καὶ τοιαῦται εἶναι ἡ σιδηρουργική, ἡ ὑαλουργία κατὰ πρῶτον λόγον, καὶ κατὰ δεύτερον λόγον ἡ ὑφασματουργία ἐκ λίνου. Διὰ τοῦτο παρετηρήσαμεν, ἀνεξαρτήτως πάσης ἐπόψεως ἰδεῶν καὶ σκοπῶν, μόνον τὰ ἀποτελέσματα τῶν διατάξεων τῆς συμβάσεως, καὶ κατελήξαμεν εἰς ἓν συμπέρασμα. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐλευθέρα βεβαίως νὰ ψηφίσῃ αὐτήν, ἀλλὰ κατ’ ἐμὴν γνώμην, θὰ ψηφίσῃ σύμβασιν βαρεῖαν διὰ τὴν χώραν.

§179ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κατὰ τῆς συμβάσεως ὡμίλησα, διότι πείθομαι ὅτι πράγματι οὐδεμίαν προστασίαν ἀσφαλίζει ὑπὲρ τῆς σταφίδος, καὶ ἐξέθηκα τοὺς λόγους. Εἶπον ὅτι ὁ Βελγικὸς νόμος τοῦ 1883 ἀπήλλαττε τὴν σταφίδα τὴν εἰσαγομένην πρὸς κατασκευὴν οἴνων ἐκ τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους, σήμερον δὲ ἡ σύμβασις οὐδὲν ἄλλο πράττει ἢ νὰ ἀπαλλάττῃ κατ’ ἄλλον τρόπον ἀπὸ τοῦ εἰσαγωγικοῦ αὐτοῦ τέλους. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπεν, ὅτι τοῦτο εἶναι προαιρετικόν. Ἀληθῶς ἡ διάταξις τοῦ Βελγικοῦ νόμου λέγει, ὅτι δύναται νὰ γείνῃ ἔκπτωσις τοῦ τέλους ἐκ τοῦ φόρου τῆς κατασκευῆς· ἀλλὰ δὲν πιστεύω νὰ ᾖναι εἰς θέσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι οἱ κατασκευασταὶ σταφιδίτου ἐν Βελγίῳ, εἰσαγαγόντες σταφίδα καὶ πληρώσαντες τέλος 25 φράγκων, δὲν συνεψήφισαν τὸ τέλος τοῦτο κατὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ οἴνου. Δὲν πιστεύω τὸ Βελγικὸν Δημόσιον νὰ ἠρνήθη ποτὲ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως, δηλαδὴ τὸν συμψηφισμὸν τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους πρὸς τὸν φόρον τοῦ οἴνου. Ἐὰν τοιαύτην ἐπίσημον βεβαίωσιν ἠδύνατο νὰ δώσῃ, τότε ἄλλας σκέψεις θὰ ἐνέπνεεν ἡ ἄρνησις, τὴν ὁποίαν ἀντέταξεν ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Ἴσως ὅμως θὰ εἴχομεν τότε τὸ δικαίωμα νὰ ἰσχυρισθῶμεν, ὅτι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι δι’ ἐσωτερικῶν φόρων ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις θέλει δυσχεράνει πιθανῶς τὴν ἐπέκτασιν τοῦ σταφιδίτου οἴνου· διότι δὲν ἐννοῶ πῶς, ἀφοῦ ὁ νόμος ἐπιτρέπει τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ τέλους τῶν 25 φράγκων καθ’ ἑκατὸν χιλιόγραμμα, ἐπιμένει ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις νὰ μὴ συμψηφίζῃ ἀναλόγως αὐτὰ καὶ νὰ καταναγκάζῃ τοὺς βιομηχάνους νὰ παραιτήσωσι τὴν βιομηχανίαν αὐτήν. Ἐὰν τοιαῦται διαθέσεις ἐξεδηλώθησαν μέχρι τοῦδε ὑπὸ τῆς Βελγικῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι ἀνυπόστατος ὁ φόβος, ὅτι καὶ μετὰ τὴν ἀτέλειαν ἡ βιομηχανία τοῦ σταφιδίτου, ἂν σπουδαίως ἐπεκταθῇ, θ’ ἀπαντήσῃ χάριν τῆς ζυθοποιΐας καὶ οἰνοπνευματοποιΐας ἄλλα προσκόμματα. Ἀλλὰ τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν πείθομαι ὅτι τοῦτο ἐγίνετο, ὅτι δηλ. τὸ δημόσιον ταμεῖον δὲν ἐξέπιπτε τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος ἐκ τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ σταφιδίτου. Πιστεύω ὅτι, μεθ’ ὅλον τὸ προαιρετικόν, ὅπερ ἡ διάταξις φαίνεται ἔχουσα, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Βελγίου συνεψήφιζε τὸ τέλος. Ὡμίλησεν ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ περὶ εὐκολιῶν μεγαλειτέρων, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ μετὰ τὴν σύμβασιν ὁ εἰσάγων σταφίδα, ὅπως μεταποιήσῃ αὐτὴν εἰς οἶνον συγκριτικῶς πρὸς τὰ μέχρι τοῦδε ἐν Βελγίῳ ἰσχύοντα. Σήμερον πρέπει ὁ ἔμπορος ἢ βιομήχανος νὰ προκαταβάλῃ τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος εἰς τὸ Δημόσιον, καὶ ἔπειτα νὰ τὸ συμψηφίσῃ κατὰ τὴν μεταποίησιν, τοῦτο δ’ εἶναι ἓν κεφάλαιον, καὶ δυσχεραίνει τὴν ἐργασίαν. Προκειμένου περὶ συμψηφισμοῦ, ἡ προκαταβολὴ τοῦ φόρου ὀλίγας ἡμέρας πρὶν δὲν εἶναι μέγα βάρος τοῦ οἰνοπαραγωγοῦ. Ἄλλως αἱ εὐκολίαι τοῦ ἐμπορίου ἐπὶ τοιούτων περιστάσεων εἶναι μεγάλαι. Ὁ θέλων νὰ μεταποιήσῃ σταφίδα εἰς σταφιδίτην δὲν ἔχει ἀνάγκην ὅλου τοῦ ποσοῦ σταφίδος, τὸ ὁποῖον χρειάζεται, ὅπως τὸ παραλάβῃ καὶ συνεπῶς πληρώσῃ τὸ τέλος. Τὸ διατηρεῖ εἰς τὴν διαμετακόμισιν, καὶ καθ’ ὅσον ἔχει ἀνάγκην, τὸ εἰσάγει εἰς τὸ ἐργοστάσιόν του. Ἀλλὰ δύναται καὶ νὰ μὴ πληρόνῃ ἀμέσως, διότι ἡ διοίκησις τῶν ἐμμέσων φόρων, ἥτις, ὡς γνωστὸν, ἐν Βελγίῳ φορολογεῖ τὰ ποτὰ ἀναλόγως τῆς περιεκτικότητος τῶν δοχείων, ἐν οἷς ταῦτα παρασκευάζονται, δύναται νὰ ἐπιβαρύνῃ τοὺς εἰσαγωγεῖς μὲ τὸν εἰσαγωγικὸν δασμόν, χωρὶς νὰ τὸν εἰσπράττῃ, χρεοῦσα αὐτοὺς καὶ εἰσπράττουσα αὐτὸν ἐν συμψηφισμῷ κατὰ τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ σταφιδίτου. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀπαιτῆται κίνησις μεγαλειτέρου κεφαλαίου, αὕτη εἶναι προσωρινή καὶ δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς σπουδαῖον κώλυμα τῆς ἐνασκήσεως τῆς βιομηχανίας ταύτης. Νομίζω ἑπομένως, ὅτι οὔτε κατὰ τοῦτο διευκολύνεται διὰ τῆς συμβάσεως ἡ βιομηχανία αὕτη. Οὐδὲ πρέπει ν’ ἀποδοθῇ εἰς τοιοῦτον κώλυμα ἡ μέχρι τοῦδε ἀποτυχία τῆς βιομηχανίας τοῦ σταφιδίτου ἐν Βελγίῳ, ὥστε ἤδη, ἀρθέντος αὐτοῦ, νὰ ἐλπίζωμεν τὴν πρόοδον αὐτῆς, καὶ νὰ σπεύδωμεν νὰ τὴν ἀσφαλίσωμεν διὰ τῶν ἀνταλλαγμάτων τῆς συμβάσεως. Διὰ τοιούτων μέσων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱδρυθῇ βιομηχανία σταφιδίτου ἐν Βελγίῳ. Ὅ,τι δὲν κατώρθωσε τόσα ἔτη τὸ παράδειγμα τῆς γείτονος αὐτῇ Γαλλίας, ἥτις ἵδρυσε καὶ ἀνέπτυξε τὴν βιομηχανίαν τοῦ σταφιδίτου, δὲν πρέπει νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι θὰ τὸ κατορθώσῃ νῦν ἡ σύμβασις. Τὸ Βέλγιον δὲν πρέπει νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι θὰ γείνῃ τόπος παραγωγῆς, καταναλώσεως καὶ ἐξαγωγῆς σταφιδίτου οἴνου· καὶ ἐὰν δὲ λάβῃ σπουδαίαν ποτὲ αὕτη ἐπέκτασιν, πεποίθησιν ἔχω, ὅτι ἀδύνατον νὰ μὴ παρεμβάλῃ προσκόμματα ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις, ὅπως ἐπίσης βεβαιότητα πρέπει νὰ ἔχῃ τις καὶ περὶ τῆς Ρωσσικῆς Κυβερνήσεως, διότι εἶναι ἀδύνατον εἰς Κράτη, ἐν οἷς διαγωνίζονται, ὡς καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ, οἱ ζυθοποιοὶ καὶ οἱ οἰνοπνευματοποιοί, εἰσάγοντες ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων φράγκων εἰς τὰ δημόσια ταμεῖα κατ’ ἔτος, ἀδύνατον νὰ ἐπιτρέψωσιν εἰς τὴν βιομηχανίαν τοῦ σταφιδίτου νὰ παραβλάψῃ τὰ μεγάλα συμφέροντα, τὰ δημόσια καὶ τὰ ἰδιωτικὰ, τὰ ὁποῖα ἐκεῖ ἱδρύθησαν διὰ τῆς ζυθοποιΐας καὶ τῆς οἰνοπνευματοποιΐας. Κολοσσιαῖα εἰσοδήματα εἰσέρχονται εἰς τὰ Κράτη αὐτὰ ἐκ τοῦ ζύθου καὶ τῶν οἰνοπνευμάτων. Ἡ Ἀγγλία δι’ ἕνδεκα ἢ δώδεκα οἰνοπνευματοποιείων, τὰ ὁποῖα εἶναι μᾶλλον μέγισται Τράπεζαι, εἰσάγει εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον τετρακόσια τριάκοντα καὶ πλέον ἑκατομμύρια φράγκων, ἡ Ρωσσία δ’ ἐκ τῶν οἰνοπνευμάτων 800 ἑκατομμύρια φράγκων περίπου, καὶ τοῦτο ἕνεκα τῆς ἐκπτώσεως τοῦ ῥουβλίου, ἄλλως τὸ εἰσόδημα αὐτῆς θὰ ὑπερέβαινε τὸ δισεκατομμύριον. Πῶς εἶναι δυνατὸν εἰς τοιαῦτα Κράτη, τὰ ὁποῖα διὰ τῶν ζυθοποιείων καὶ οἰνοπνευματοποιείων συντηροῦνται καὶ εἰσπράττουν τὸ μέγιστον μέρος τῶν ἐσόδων τοῦ Δημοσίου, νὰ ἐπιτρέψωσι νὰ ἱδρυθῶσιν αἱ βιομηχανίαι τοῦ σταφιδίτου; Αὐτὸ εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι οὐ μόνον ἀληθὲς, ἀλλ’ οὐδὲ βέβαιον ἀντάλλαγμα ἡ ἀτέλεια τῆς σταφίδος, καὶ διὰ τοῦτο ἡ πρώην Κυβέρνησις, συνομολογοῦσα τὴν σύμβασιν αὐτήν, ὤφειλε περισσότερον νὰ προσέξῃ παρ’ ὅσον ἐπρόσεξε.

§180Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ μόνον ἀντάλλαγμα, τὸ προσφερόμενον ἡμῖν παρὰ τῆς Βελγικῆς χώρας, εἶναι ἡ εἰσαγωγὴ σταφίδος, καὶ εἰσαγωγὴ σταφίδος προωρισμένης νὰ μετασχηματισθῇ εἰς οἶνον, σταφίδος πρὸς οἰνοποιΐαν. Ὁ καὶ μικρὸν χρονικὸν διάστημα παραμείνας ἐν Βελγίῳ βεβαίως γνωρίζει καλῶς, ὅτι ὁ πληθυσμὸς ἐκεῖνος εἶναι ἐργατικὸς πληθυσμὸς, ἐργατικώτατος, τὸν διακρίνει δὲ ἄκρα οἰκονομία, δύναμαι νὰ εἴπω, ἵνα μὴ εἴπω ἄλλο τι, οἰκονομία ὑπερβαίνουσα τὰ ὅρια, καὶ δι’ αὐτὸ ἡ χώρα τοῦ Βελγίου εἶναι εὐτυχὴς καὶ πλουσία. Δὲν ἔπαθεν ἡ χώρα τοῦ Βελγίου διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῆς βιομηχανίας ὅ,τι ἔπαθον αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι ἐν Ἑλλάδι, αἱ ὁποῖαι, ἰδοῦσαι τὸ χρῆμα, ἐσκόρπιζον αὐτὸ τῇδε κἀκεῖσε, μὴ μεριμνῶσαι διὰ τὴν αὔριον. Ὁ Βέλγος εἶναι οἰκονόμος, καὶ διὰ τῆς οἰκονομίας προάγεται καθ’ ἑκάστην. Μὴ λοιπὸν φαντασθῇ ἡ Ἑλλάς, ὅτι ἐν Βελγίῳ εἶναι δυνατὸν νὰ καταναλωθῇ ὁ σταφιδίτης οἶνος· εἶναι ἀδύνατον, τοσούτῳ δὲ μᾶλλον, καθόσον ὁ Βέλγος ἐκ παιδικῆς ἡλικίας ὁδηγεῖται παρὰ τοῦ πατρός του εἰς τὸ ζυθοποιεῖον. Θὰ περάνῃ τὴν ἐργασίαν του τὸ ἑσπέρας καὶ μετὰ τῆς οἰκογενείας του ὁ Βέλγος θὰ βαδίσῃ εἰς τὸ ζυθοποιεῖον, θὰ πίῃ τὸν ζῦθόν του καὶ κατόπιν μετὰ τῆς οἰκογενείας του πάλιν θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν οἶκόν του. Καὶ ὁ μικρὸν χρόνου διάστημα, ἐπαναλαμβάνω, παραμείνας ἐν Βελγίῳ θὰ εἶδε τὸ τοιοῦτον, τὸ εἶδον δὲ καὶ ἐγὼ αὐτός. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, θὰ μεταβληθῇ ἡ σταφὶς εἰς οἶνον; Λέγει ἡ παράγραφος γʹ τοῦ ἄρθρου 16 τῆς συμβάσεως, ὅτι αἱ ἐξ Ἑλλάδος εἰσαγόμεναι ἐν Βελγίῳ σταφίδες φορολογοῦνται μὲ τὸ ποσὸν τῶν 20 φρ. τὰ 100 χιλιόγραμμα, ἡ δὲ §δʹ, ὅτι αἱ σταφίδες εἰσαγόμεναι εἴτε εἰς χύμα εἴτε εἰς σάκκους κλπ. πρὸς οἰνοποιΐαν εἶναι ἀτελεῖς καὶ θὰ γίνηται ἡ χρησιμοποίησις αὐτῶν εἰς οἰνοποιΐαν ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῆς Βελγικῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ θὰ ἦναι ἀτελεῖς; θὰ φορολογηθῶσιν; ὑπὸ ποῖον ὅρον θὰ φορολογηθῶσιν; Εἶναι ἐντελῶς ἀόριστον· καὶ λέγω ἀόριστον, διότι κατωτέρω ἡ ἑτέρα παράγραφος, διαλαμβάνουσα περὶ κατασκευαζομένου ὄξους ἐκ τῶν ὑπολειμμάτων τοῦ σταφιδίτου οἴνου, ἐκ τῶν στεμφύλων, λέγει περὶ φορολογίας, ὅτι θὰ ἔχῃ τὸν κατώτατον ὅρον. Διατὶ περὶ τοῦ οἴνου δὲν ἔγεινε καμμία μνεία; Καὶ ποῖος βεβαιοῖ ἡμᾶς, ὅτι αὔριον ὁ οἶνος αὐτὸς δὲν θὰ ὑπαχθῇ εἰς φορολογίαν παρὰ τῆς Βελγικῆς Κυβερνήσεως; καὶ ἐὰν ὑπαχθῇ εἰς φορολογίαν, ποῖον τὸ ἐχέγγυον, ὅτι ἡ σταφὶς θὰ μεταποιηθῇ εἰς οἶνον; Θὰ εἰσαχθῇ ἀτελής, μάλιστα· ἀλλ’ ἅμα μετασχηματισθῇ εἰς οἶνον, ἡ Κυβέρνησις ἡ Βελγικὴ μένει ἐντελῶς ἐλευθέρα νὰ ἐπιβάλῃ οἱονδήποτε φόρον. Τοσούτῳ δὲ μᾶλλον τὸ τοιοῦτον προδήλως καταφαίνεται, διότι ἐν τῇ ἑπομένῃ παραγράφῳ, ἐπαναλαμβάνω, ἐν τῇ ὁποίᾳ γίνεται λόγος περὶ ὄξους, ἀναφέρεται, ὅτι τὸ ὄξος θὰ ἔχῃ τὴν μικροτέραν φορολογίαν, ἐνῷ περὶ τοῦ οἴνου οὐδεὶς λόγος γίνεται. Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι τὸ ἀντάλλαγμα, τὸ ὁποῖον λαμβάνομεν· τί δὲ ἔχομεν; αἱ στατιστικαί, τῶν ὁποίων ἐμνήσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, φέρουσιν εἰσαγωγὴν σιδήρου ἐν Ἑλλάδι γενικῶς ἐξ ὅλων τῶν ἐπικρατειῶν, τῆς μὲν 244ης κατηγορίας τοῦ δασμολογίου, τὸ 1891 ἀξίας δρ. 1,760,000, τὸ 1892 δρ. 1,419,000, τὸ 1893 δρ. 997,271, τῆς δὲ 245ης κατηγορίας: τὸ 1891 δρ. 277,412, τὸ 1892 δρ. 231,772, καὶ τὸ 1893 δρ. 181,584. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, μὴ ὢν μηχανικός, ἢ μὴ ἔχων συνάφειαν, ὡς ἐγὼ ἀπὸ τῆς παιδικῆς μου ἡλικίας, μετὰ τῶν σχετικῶν τῇ οἰκοδομικῇ συντεχνιῶν καὶ τῶν σιδηρουργῶν ἐν γένει, βεβαίως ἀγνοεῖ, ὅτι ἡ ἐργασία σχεδόν, ἀναλόγως τοῦ ἔργου, εἶναι διπλασία καὶ πολλάκις τριπλασία τῆς ἀξίας τῶν ὑλικῶν· ἑπομένως, ἐὰν τὰ σίδηρα ταῦτα μᾶς ἔλθωσιν ἐκ τοῦ Βελγίου, θ’ ἀποκλεισθῶσι τὰ ἄλλα μέρη, καὶ τοῦτο ζητεῖ τὸ Βέλγιον, ν’ ἀποῤῥοφήσῃ πᾶσαν εἰσαγωγὴν ἐκ τῶν ἄλλων μερῶν, διὰ νὰ μᾶς φέρῃ κατειργασμένα τὰ μέταλλα ταῦτα καὶ νὰ μᾶς ἀφαιρέσῃ τὴν κατεργασίαν. Τὸ Βέλγιον τί ἔφερε, κύριε Ὑπουργέ; τὸ Βέλγιον κατὰ μὲν τὸ 1892 εἰσήγαγεν ὑπὸ τὴν κατηγορίαν 244 τοῦ δασμολογίου ὀκ. 2492, ἀξίας δρ. 7475, καὶ εἰσέφερε δασμὸν δρ. 765, —τὰ ἔχω ἐκ τῶν ἐπισήμων βιβλίων τῆς στατιστικῆς τοῦ ἐμπορίου τῆς Ἑλλάδος — ὑπὸ δὲ τὴν κατηγορίαν 245 εἰσήγαγε κατὰ τὸ 1893 ὀκ. 520, ἀξίας δρ. 2080, καὶ εἰσέφερε δρ. 378, κατὰ δὲ τὸ 1893 εἰσήγαγεν ὑπὸ τὴν κατηγορίαν 244 ὀκ. 2037 ἀξίας δρ. 6111, καὶ εἰσέφερε φόρον δραχ. 646, ὑπὸ τὴν κατηγορίαν δὲ 245, ἡ ὁποία εἶναι συναφὴς μὲ τὴν 241, εἰσήγαγεν ὀκ. 478, ἀξίας δρ. 1912, καὶ εἰσέφερε δρ. 158. Ἑπομένως ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀπηλαύσαμεν κατὰ τὸ 1892 καὶ 1893 ἐκ τῆς Βελγικῆς ἐπικρατείας ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν διαφόρων εἰδῶν, ἀνέρχονται οὔτε εἰς 2,000 δραχμάς. Ἤδη διαβεβαιῶ καὶ αὖθις τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι πρὸ 20–25 ἐτῶν, ὅτε τὸ πρῶτον ἐξηρχόμην τοῦ σχολείου καὶ ὅτε, σχεδὸν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἐπυρπολήθη τὸ κατάστημα τοῦ Βασιλειάδου καὶ ἀρωγὸς ἦλθεν εἰς αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις, τῆς ὁποίας ἐμνήσθη ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τότε οὔτε ἴχνος βιομηχανίας ὑπῆρχεν ἐν Ἑλλάδι· τὸ κατάστημα τοῦ Βασιλειάδου καὶ τὸ ὁπλοστάσιον τὸ Ἑλληνικὸν ὑπῆρξαν οἱ πυρῆνες τῆς ἑλληνικῆς βιομηχανίας ἐν Ἑλλάδι. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἤρχισε προβαίνουσα ἡ βιομηχανία, καὶ δύναμαι εἰπεῖν, ὅτι σήμερον δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τελειοτάτην βιομηχανίαν, μετρίας δυνάμεως· δεῖγμα δὲ εἶναι, ὅτι πολλοὶ ἐκ τῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει, Σμύρνῃ καὶ ἀλλαχοῦ, θέλοντες νὰ κατασκευάσωσιν ἀτμόπλοια καὶ δυνάμενοι νὰ τὰ κατασκευάσωσιν ἐν Ἀγγλίᾳ ἢ Μασσαλίᾳ ἢ ἀλλαχοῦ, ὅπου κατεσκευάσαμεν καὶ ἡμεῖς τὰς ἀτμοτελωνίδας, τὰ κατεσκεύασαν εἰς τὸ κατάστημα ὁ «Ἥφαιστος» τοῦ κ. Τζὼν Μὰκ–Δούαλ. Τί ἀποδεικνύει τοῦτο, κ. Ὑπουργέ; ὅτι ἐν Ἑλλάδι δυνάμεθα ὅλα νὰ τὰ κατασκευάσωμεν. Ὅταν δυνάμεθα νὰ κατασκευάσωμεν μηχανάς, ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι μηδέν. Αὐτὸς δὲ ὁ ὑπόγειος σιδηρόδρομος τοὺς σιδηροῦς στύλους ὑποστηρίξεως ποῦ τοὺς κατεσκεύασεν;

§181ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ἔκοψε καὶ τὸ ποδάρι ἑνὸς σήμερον!

§182Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἄλλοτε θὰ τὰ εὕρωμεν αὐτὰ (γέλωτες). Κατεσκευάσθησαν εἰς τὰ ἐν Πειραιεῖ καταστήματα. Ἡ οἰκία τοῦ κ. Βούρου, ἡ μετασχηματισθεῖσα ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Σταδίου, ποῦ κατεσκεύασε τοὺς στύλους της; Ποῦ κατεσκευάσθησαν οἱ στῦλοι ὅλων τῶν καταστημάτων καὶ οἰκοδομῶν; Οὐδαμοῦ ἀλλοῦ, παρὰ εἰς τὰ καταστήματα Πειραιῶς. Ποῦ κατασκευάζονται ἐν Βόλῳ τὰ διάφορα μηχανήματα καὶ τὰ διάφορα τμήματα τῶν μηχανῶν, τὰ ὁποῖα λειτουργοῦσιν; εἰς τὰ ἐργοστάσια τοῦ Βόλου καὶ τῆς Λαρίσης. Ἐὰν μεταβῆτε, κύριε Ὑπουργὲ εἰς τὴν Λάρισαν, δὲν θὰ τὴν γνωρίσητε σήμερον· ἐγὼ αὐτὸς μόνον ἓν ἔτος εἶχον νὰ μεταβῶ, καὶ εἶδον ἐκεῖ ἁμαξοστάσια, σιδηρουργεῖα καὶ πλεῖστα ἄλλα ἐργοστάσια, ἅτινα προὐκάλεσαν τὸν θαυμασμόν μου. Διατὶ ὅλα αὐτά; διότι ὁ τόπος λαμβάνει ἀκατέργαστα τὰ εἴδη καὶ τὰ κατεργάζεται μόνος. Ἄλλοτε ἔφερον ἁμάξας ἐξ Εὐρώπης ὁλοκλήρους, σήμερον τὰ ὡραιότερα λανδὼ τὰ κατασκευάζομεν ἐδῶ, μόνον δ’ ἐάν τις ἔχῃ χρήματα πολλὰ νὰ δώσῃ, δύναται νὰ προμηθευθῇ μίαν ἅμαξαν λανδὼ ἢ ἄλλην ἐξ Εὐρώπης. Ἐὰν δὲ σήμερον τεμάχιά τινα ἁμαξῶν τὰ φέρωμεν ἐξ Εὐρώπης, αὔριον θὰ παύσουν καὶ αὐτὰ νὰ ἔρχωνται. Σήμερον, ἐξαιρέσει εὐαρίθμων εἰδῶν σιδηρουργίας, διαβεβαιῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι ὅλα κατασκευάζονται ἐν τῷ τόπῳ, διότι ὁ τόπος διψᾷ ἀπὸ ἐργασίαν, σήμερον δὲ, ἕνεκα τῆς ἐπελθούσης οἰκονομικῆς κρίσεως, ἀρχίζει ὁ ἐργατικὸς πληθυσμὸς, καὶ ἰδίως ὁ σιδηρουργὸς, νὰ πεινᾷ, κύριε Ὑπουργέ. Γνωρίζω ταῦτα, διότι εἶμαι μηχανικός· καὶ ἂν θέλητε, ζητήσατε στατιστικὴν τῶν οἰκοδομῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο πέρυσι καὶ προπέρυσιν ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς ἐφέτος γινομένας, καὶ θέλετε μάθει, ὅτι ἀρχίζει ἡ κατάπτωσις τοῦ ἐργατικοῦ πληθυσμοῦ, πολλοὶ δὲ ἐργατικοὶ ἀναχωροῦσι καὶ ἐγκαταλείπουσι τὰς Ἀθήνας. Διὰ νὰ λάβητε μίαν στάθμισιν ἀκριβῆ τῆς καταστάσεως ταύτης, μετάβητε εἰς τὸ ἀρτοποιεῖον τοῦ Ν. Βράγκαλη, ἐρωτήσατέ τον πόσους ἄρτους παρῆγε πέρυσι καθ’ ἑκάστην, καὶ πόσους παράγει σήμερον, ποῖοι κατηνάλισκον τὸν ἄρτον τῆς παραγωγῆς τῆς περυσινῆς καὶ ποῖοι σήμερον, καὶ θέλετε μάθει, ὅτι μέγας ἀριθμὸς ἐργατῶν ἀπῆλθεν. Ἐὰν λοιπὸν σήμερον εὑρισκόμεθα εἰς τὴν κρίσιμον στιγμὴν τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, πρέπει νὰ φροντίσωμεν ὅλαις δυνάμεσι νὰ προστατεύσωμεν τὴν ἐργατικὴν τάξιν. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ὅλαις δυνάμεσι πρέπει νὰ παρεμποδίσωμεν...

§183ΣΑΚΚΗΣ. Περὶ τῆς σταφίδος;...

§184Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Καὶ περὶ τῆς σταφίδος ἐπανέρχομαι, κύριε συνάδελφε. Δὲν θὰ μᾶς πνίξητε μὲ τὴν σταφίδα σας! Θὰ τὴν προστατεύσωμεν τὴν σταφίδα· ἀλλ’ ἂν θέλητε νὰ πετᾶτε τὰ ἑκατοντάδραχμα καὶ νὰ πυροβολῆτε δι’ αὐτῶν, ἔπρεπε νὰ τὸ συλλογισθῆτε τότε.

§185ΣΑΚΚΗΣ. Ἐὰν εὑρέθη εἷς μωρὸς, δὲν πταίει ὅλος ὁ λαός· ἄνευ τῆς σταφίδος δὲν ὑπάρχει Ἑλλάς.

§186Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Γνωρίζω καλλίτερον ὑμῶν, ὅτι ἡ σταφὶς ἄλλοτε εἰσέφερεν εἰς τὸ Κράτος καὶ μέχρι τῆς χθὲς 40 ἕως 46 ἑκατομμύρια, ἀλλὰ δὲν ἕπεται, ἀγαπητὲ συνάδελφε, ὅτι ἀπέναντι ἐλαχίστων παροχῶν, τὰς ὁποίας δὲν ἔχομεν βεβαίως, ὡς προεῖπον, δὲν τὰς ἔχομεν δὲ διότι ὁ μετασχηματιζόμενος εἰς οἶνον σταφιδίτης δὲν ἀσφαλίζεται διὰ τῆς συμβάσεως, πρέπει νὰ καταστρέψωμεν μίαν βιομηχανίαν τοῦ τόπου.

§187ΣΑΚΚΗΣ. Οἱ σιδηρουργοὶ ζημιοῦνται μόνον 25,000 δραχμάς.

§188Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἀπατᾶσθε.

§189ΣΑΚΚΗΣ. Δὲν ἀπατῶμαι.

§190Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριε συνάδελφε, φαίνεται ὅτι δὲν ἐλάβετε ποτὲ ἀνὰ χεῖρας τὸν κατάλογον τῶν ἐπιτηδευματιῶν οὐχὶ τῶν ἄλλων μερῶν, ἀλλ’ αὐτῶν τῶν Ἀθηνῶν· ἐὰν ἐλαμβάνετε τὸν κατάλογον, ἐὰν ἐρωτήσητε τοὺς Βουλευτὰς Ἀττικῆς, οἱ ὁποῖοι με προσβλέπουσι, θέλετε μάθει ὅτι ὑπάρχουσιν ἑκατοστύες ἢ χιλιάδες πολλαὶ σιδηρουργῶν ἐν Ἀθήναις.

§191ΣΑΚΚΗΣ. Χιλιάδες!

§192Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Μάλιστα· σιδηρουργοὶ εἶναι πολλοὶ, κύριε συνάδελφε, οἱ ὁποῖοι προσφέρουν ἐργασίαν ἐν τῷ τόπῳ καὶ ἔξω. Πρέπει νὰ συλλογισθῶμεν τὴν ἐργατικὴν τάξιν, καὶ οὐχὶ δι’ ἀνταλλαγμάτων νὰ πωλήσωμεν τὴν βιομηχανίαν τοῦ τόπου μας, ἢ νὰ τὴν θυσιάσωμεν. Γνωρίζω πολὺ καλὰ τὰ αἰσθήματα, ὑπὸ τῶν ὁποίων ἐμφορεῖται ἡ Κυβέρνησις. Μέχρι προχθὲς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως συνενοεῖτο, καὶ ἔχει κατατεθειμένον νομοσχέδιον περὶ προστασίας τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας, οὐδεμίαν δὲ ἀμφιβολίαν ἔχω, ὅτι καὶ ὁ κ. Πρόεδρος καὶ τὰ λοιπὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως ὑποστηρίζουσι τὴν βιομηχανίαν. Ἀλλὰ τὸ ἔργον, περὶ οὗ συζητοῦμεν, δὲν εἶναι ἰδικόν της, δὲν εἶναι τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως· αὕτη υἱοθέτησεν ἓν ἔργον, εἰς τὸ ὁποῖον παρεισέφρησαν γραμμαί τινες, λέξεις τινές, αἱ ὁποῖαι διέφυγον ἴσως τὴν προσοχήν της, διότι, ἐνῷ περὶ ὄξους ἀναφέρει ἡ σύμβασις, περὶ σταφιδίτου οἴνου δὲν γίνεται παντάπασι λόγος ἐν αὐτῇ.

§193ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἡ σύμβασις εἶναι καθαρά.

§194ΣΧΙΝΑΣ. Ἡ σύμβασις ὁμιλεῖ περὶ ὄξους, ἀλλ’ οὐδὲν λέγει περὶ οἰνοποιΐας.

§195ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Παρακαλῶ, εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ φέρῃ σημείωσιν περὶ τοῦ δασμοῦ τῶν εἰσαγομένων οἴνων εἰς τὸ Βέλγιον.

§196ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Σᾶς λέγω ἀπὸ τοῦδε, ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ τῶν οἴνων εἶναι ἀτελής. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 12 καὶ 45′ τῆς νυκτός.