1895.06.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 23

τῆς 14 Ἰουνίου 1895.

(Τετάρτη).

Ὥρᾳ 5 καὶ 25′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Αὐγερινὸς κατέθεσεν εἰς τὸ Προεδρεῖον ψήφισμα τοῦ λαοῦ τοῦ Δήμου Λετρίνων, διὰ τοῦ ὁποίου παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβωσι τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς προστασίαν τῆς σταφίδος. Ὁ λαὸς τῆς Ἀμαλιάδος ἐπίσης ὑποβάλλει ψήφισμα, παρακαλῶν τὴν Βουλὴν, ὅπως λάβῃ μέτρα ὑπὲρ τῆς σταφίδος. Ὁ Ἀνδρέας Βαρλέντης, ἐκ Πάρου, παραπονεῖται κατὰ τῆς διαγωγῆς τοῦ ἐκεῖ ἀστυνόμου.

§2Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ εἰσαγάγω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1ον) Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως 1894 ἐκ δραχμῶν 268,573.86. 2ον) Περὶ προσωρινῆς ἀτελείας νημάτων λελευκασμένων, κεχρωματισμένων, ἀστράπτων ἢ ἐστραμμένων, χρησίμων πρὸς πλέξιμον συνήθων φλανελλῶν, περιποδίων καὶ λοιπῶν. 3ον) Περὶ ἐλαττώσεως εἰσαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τοῦ τυπογραφικοῦ χάρτου. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρὸ πολλοῦ ἔπρεπε νὰ εἰσαχθῇ, δὲν ἐγένετο δ’ ἴσως τοῦτο δυνατὸν, διότι δυσκολίαι εἶχον παρασταθῆ εἰς τοὺς προκατόχους μου. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅπερ εἰσάγω, διατυποῦται μελέτη, τὴν ὁποίαν καὶ κατὰ τὸ 1891 εἶχον ποιήσει ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν· δι’ αὐτοῦ δ’ ἐλαττοῦται κατὰ τὸ ἥμισυ τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος τοῦ τυπογραφικοῦ χάρτου, τοῦ ἀποκλειστικῶς πρὸς τύπωσιν ἐφημερίδων χρησίμου, ἀστιλβώτου, προσδιοριζομένου τοῦ τέλους ἐπὶ 100 ὀκάδων εἰς δραχμὰς 10 εἰς μεταλλικὸν, ἐστιλβωμένου δὲ, ἀποκλειστικῶς ὡσαύτως πρὸς τύπωσιν ἐφημερίδων, τὸ τέλος ἐπὶ 100 ὀκάδων προσδιορίζεται εἰς δραχμὰς 15 εἰς μεταλλικὸν καὶ δραχ. 20 εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια· διατάσσεται δὲ, ἵνα ὁ τυπογραφικὸς οὗτος χάρτης διακρίνηται διὰ δύο γραμμῶν, τὰς ὁποίας περιγράφει τὸ νομοσχέδιον.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέντα νομοσχέδια θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα ἀριθ. 141–143). Ὁ κ. Παραμυθιώτης, βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας, μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀπουσιάζει καὶ δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος καὶ νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὰ ἔργα τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω, συμφώνως μὲ τὸ ἄρθρον 55 τοῦ Κανονισμοῦ, τὸν κ. Τσαρλαμπᾶν, μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἀναπληρώσῃ τὸν κ. Παραμυθιώτην.

§4ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ φροντίσητε πρὸς ἀναπλήρωσιν καὶ τοῦ κ. Σκουζὲ, ὁ ὁποῖος ἐπίσης εἶναι μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ κωλύεται νὰ λάβῃ μέρος, ἕνεκα τοῦ ὑπουργικοῦ ἀξιώματός του.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντὶ τοῦ κ. Σκουζὲ θὰ παρακαλέσω νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὁ κ. Νομικὸς, μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Οἰκονομικῶν.

§6ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ τροποποίησις τοῦ ἄρθρου 55 τοῦ Κανονισμοῦ εἶχε γείνῃ ἄλλοτε, διότι εἶχον ἀναφυῆ δυσκολίαι πρὸς συγκρότησιν ἀπαρτίας τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐφέτος ὅμως δὲν παρετηρήθησαν τοιαῦται δυσκολίαι. Δὲν βλέπω λοιπὸν τὴν ἀνάγκην, διὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ διορισθῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἀναπληρωματικὰ μέλη. Ἐπεθύμουν νὰ μὴ ἐκφρασθῇ, ἔστω καὶ ἐμμέσως, μομφὴ κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἡ ὁποία κανονικῶς ἐργάζεται.

§7ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Δὲν κατωρθώθη ποτὲ ἀπαρτία κατὰ τὴν ὡρισμένην ὥραν. Παρέρχεται πολλάκις ἡμίσεια καὶ μία ὥρα, ἕως ὅτου κατορθωθῇ. Ὡς ἐκ τούτου εἶναι ἀναγκαία ἡ ἀντικατάστασις τῶν ἀπουσιαζόντων μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς.

§8Ι. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναντιῤῥήτως τὰ μέλη τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπῆς ὀφείλουσι χάριτας εἰς τὰ μέλη τῆς μειοψηφίας, διότι τακτικώτατα προσέρχονται εἰς τὰς ἐργασίας αὐτῆς, πολλάκις δὲ συνετέλεσαν, ὅπως ἀποτελεσθῇ ἀπαρτία, ἡ ὁποία ἄνευ αὐτῶν δὲν ἐδύνατο ν’ ἀποτελεσθῇ. Οὐχ ἧττον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐπράξατε, νὰ ἀντικαταστήσητε δηλ. δύο μέλη ἀπόντα, ἦτο ὄχι πλέον δικαίωμα, ἀλλ’ ὑποχρέωσις, τὴν ὁποίαν ῥητῶς ἐπιβάλλει εἰς τὸν Πρόεδρον ὁ Κανονισμὸς, ὁσάκις μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἀπουσιάζωσιν ἢ κωλύωνται, ν’ ἀντικαθίστανται διὰ μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι ὁ ἔντιμος συνάδελφος κ. Εὐταξίας δὲν εἶχε δίκαιον νὰ νομίσῃ, ὅτι ἐκ τῆς ἀντικαταστάσεως ταύτης ἠδύνατο νὰ ῥιφθῇ μομφή τις κατὰ τῶν μελῶν τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλω νὰ ἐξηγήσω, ὅτι εἰς τὴν ἀπόφασιν ταύτην προέβην ἕνεκα τηλεγραφήματος τοῦ βουλευτοῦ κ. Παραμυθιώτου, παρακαλοῦντός με νὰ διορίσω ἀναπληρωτὴν αὐτοῦ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, διότι αὐτὸς δὲν δύναται νὰ παραστῇ ἐγκαίρως.

§10ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθησαν διάφορα νομοσχέδια, προτείνοντα τὴν τροποποίησιν διατάξεων τοῦ δασμολογίου. Νομίζω ὅτι χάριν εὐκολίας τῆς ὑπηρεσίας θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ συγχωνευθῶσι ταῦτα εἰς ἓν μόνον νομοσχέδιον, διότι οὐδὲν ἐξ αὐτῶν συνεζητήθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, καὶ ὑποθέτω ὅτι οὐδὲ σήμερον θὰ συζητηθῇ. Ἀντὶ νὰ ἔχωμεν 5 ἢ 6 νομοσχέδια τροποποιοῦντα τὸ δασμολόγιον, θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ ἔχωμεν ἓν μόνον νομοσχέδιον, χάριν εὐκολίας τῆς ὑπηρεσίας, ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νομίζῃ ὅτι εἶναι τοῦτο δυνατόν.

§11Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι μία ἰδέα.

§12ΣΜΟΛΕΝΙΤΖ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας καὶ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, χθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος εἶπεν, ὅτι ἡ σημείωσις, τὴν ὁποίαν προσήγαγον εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ ἡμερῶν καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἀποδεικνύεται, ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐσχάτως γενομένους προβιβασμοὺς, θὰ ληφθῇ ἀνάγκη πιστώσεως μόνον 12,000 δραχμῶν περίπου, δὲν εἶναι ἀκριβής· προσεπάθησε δὲ νὰ ἀποδείξῃ διὰ διδομένων μὴ ἀκριβῶν, ὅτι θὰ ληφθῇ ἀνάγκη πιστώσεως πολὺ μεγαλειτέρας, δηλαδὴ πλέον τῶν 200,000 δραχμῶν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας ἀνέφερεν, ὅτι δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν οἱ μισθοὶ τῶν ὑπεραρίθμων. Ἐὰν παρατηρήσητε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, θὰ ἴδητε τὰ ἑξῆς. Εἰς τὴν σελίδα 19: «Πεζικὸν καὶ εὔζωνοι. Προστίθεται ὁ μισθὸς 40 ἀνθυπολοχαγῶν ὑπεραρίθμων, δρ. 67,200». Εἰς τὴν σελίδα 17: «Ἱππικόν. Προστίθεται ὁ μισθὸς 39 ἀνθυπιλάρχων ὑπεραρίθμων, δρ. 78,880». Εἰς τὴν σελίδα 16: «Πυροβολικὸν καὶ Ὁπλοστάσιον. Προστίθεται ὁ μισθὸς 55 ἀνθυπολοχαγῶν ὑπεραρίθμων, δρ. 112,200». Εἰς τὸ κεφάλαιον 7 δὲν προσετέθη ὁ μισθὸς 21 ὑπεραρίθμων ἀνθυπολοχαγῶν τοῦ οἰκονομικοῦ, διότι ἐλλείπουσι 32 ἀνθυπίατροι καὶ φαρμακοποιοί, τῶν ὁποίων αἱ θέσεις δὲν ἐπληρώθησαν, διότι δὲν κατετάχθησαν. Ἐκ τῆς μελέτης τοῦ προϋπολογισμοῦ προκύπτει, ὅτι εἰς πολλὰ ἄλλα κεφάλαια ἐξόδων αἱ ἀναγραφόμεναι πιστώσεις εἶναι ἀνεπαρκεῖς, καὶ θὰ ζητηθῶσιν ἐν καιρῷ αἱ ἀπαιτούμεναι ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις. Ὥστε θεωρῶ τὰς σημειώσεις μου πολὺ ἀκριβεστέρας τῶν ὅσων ἐξέθηκεν ἀπὸ τοῦ βήματος χθὲς ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας καὶ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§13Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἤθελον χθὲς νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον ἐξ Ὕδρας, ἐθεώρησα ὅμως καλὸν νὰ ἀναβάλω τὴν ἀπάντησιν μου εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐπειδὴ δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εὐηρεστήθη νὰ δώσῃ σημειώσεις τινὰς εἰς τὴν Βουλὴν, παρέχω καὶ ἐγὼ συγκριτικόν τινα πίνακα, ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ κατίδῃ ἡ Βουλὴ τὰς ἀνακριβείας τοῦ κ. ἐξ Ὕδρας Βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος διέστρεψεν ἐντελῶς τὰ πράγματα καὶ παρέστησεν ἄλλα ἀντὶ ἄλλων. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, καὶ δύναται καὶ ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐπίσημον πίνακα, κατατεθέντα ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν τὴν 1 Ὀκτωβρίου 1894, ἐν τῷ ὁποίῳ ἐμφαίνεται ἀκριβῶς ἡ τότε δύναμις τῶν ἀξιωματικῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὸν ὑποβληθέντα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἕτερον πίνακα, κατὰ τὴν 7 Ἰουνίου 1895, εἰς τὸν ὁποῖον φαίνεται ἡ παροῦσα δύναμις τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐκ τῆς συγκρίσεως τῶν δύο τούτων πινάκων ἢ καταστάσεων συνάγομεν ἓν συμπέρασμα. Ἐπιτρέψατέ μοι δὲ, ἵνα δι’ ὀλίγων θέσω ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν τοὺς ἀριθμοὺς, ὅπως καὶ οὕτω καταδειχθῇ ἡ ἀνακρίβεια τῶν 100,000 δραχμῶν. Ἐκ τῆς συγκρίσεως τῶν δύο αὐτῶν καταστάσεων καταδείκνυται, ὅτι πλεονάζουσι σήμερον (κατὰ τὴν κατάστασιν τῆς 1 Ὀκτωβρίου 1894, οὐχὶ δὲ καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ):

Ἑπομένως ἡ ἐπὶ πλέον προελθοῦσα δαπάνη διὰ τῶν προβιβασμῶν ἀνέρχεται διὰ τῆς ἀθροίσεως τοῦ ἀνωτέρω ποσοῦ εἰς δραχ. 277,680. Ἀλλ’ ἤδη ἂς ἐξετάσωμεν καὶ τοὺς ἐπὶ μεῖον βαθμοφόρους εἰς τὰς αὐτὰς καταστάσεις τῆς 1 Ὀκτωβρίου 1894 καὶ 7 Ἰουνίου 1895. Ρίπτοντες ἓν βλέμμα, παρατηροῦμεν ὅτι ἐλλείπουσιν:

Ἤτοι ἔχομεν δαπάνην ἐπὶ μεῖον ἐτησίως δρ. 358,840. Ἀνακεφαλαιοῦντες παρατηροῦμεν ὅτι δυνάμει τῶν προβιβασμῶν ἐπῆλθε δαπάνη δραχ. 277,680, μείωσις δὲ δραχ. 358,840, ἤτοι οὐ μόνον δὲν ἐπῆλθεν ὑπέρβασις δραχμῶν 100 ὅλων χιλιάδων, ὡς ἰσχυρίσθη ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὕδρας συνάδελφος, ἀλλὰ τοὐναντίον μείωσις δαπανῶν κατὰ τὸ οὐκ εὐκαταφρόνητον ποσὸν τῶν δραχμῶν 81,160, ἐκτὸς ἄλλων μειώσεων, ἐπελθουσῶν ἕνεκεν ἀποβιώσεων καὶ ἀποστρατεύσεων, αἵτινες, ὡς καταδείκνυται ἐκ τῶν μηνιαίων τοῦ στρατοῦ μεταβολῶν, εἰσὶν οὐκ ὀλίγαι. Ἐκεῖνο δὲ, τὸ ὁποῖον ἐδήλωσεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Λοκρίδος κ. Βασιλειάδης, εἶναι ἡ ἀλήθεια, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ἐνεργήσας τοὺς δικαιοτάτους προβιβασμούς, ἐστηρίχθη ἐπὶ τῶν χορηγηθεισῶν πιστώσεων διὰ τὴν βαθμολογίαν τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ ἐκ τῶν πιστώσεων ἐκείνων προὐνόησε νὰ ἐνεργήσῃ τοὺς προβιβασμοὺς συμφώνως καὶ πολὺ μάλιστα ὀλιγωτέρους ἀπὸ τὰς ἀναγραφομένας θέσεις ἐν τῷ ὀργανισμῷ τοῦ στρατοῦ, καὶ πάντοτε ἐντὸς τῶν ζητηθεισῶν πιστώσεων παρὰ τῆς τότε Κυβερνήσεως τοῦ πρώην ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτοῦ. Ἐκ τῆς συγκρίσεως λοιπὸν τῶν ἀποτελεσμάτων αὐτῶν βεβαιοῦται, ὅτι τοιαύτη τις ἐνέργεια ἐγένετο. Ἑπομένως φρονῶ ὅτι τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. Τσαμαδοῦ ἦσαν ὅλως ἀνακριβῆ. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ, ὅταν ἔλθῃ καὶ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ἀποδείξω τὰς ἀνακριβείας αὐτάς.

§14ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αἱ 180 θέσεις ἀνθυπολοχαγῶν εἶναι κεναί;

§15ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶναι ὑπεράριθμοι.

§16Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὸν ἀριθμὸν τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ· ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὰς δύο καταστάσεις, τὸν ἐπίσημον πίνακα, τὸν ὁποῖον κατέθεσεν ὁ κ. ἐξ Ὕδρας Βουλευτὴς, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, κατὰ τὴν 1 Ὀκτωβρίου 1894, εἰς τὸν ὁποῖον ἐμφαίνεται ἡ δύναμις τοῦ στρατοῦ κατὰ τὴν 1 Ὀκτωβρίου 1894, καὶ τὸν πίνακα τὸν κατατεθέντα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν τὴν 7 Ἰουνίου, ἐξ οὗ ἐμφαίνεται, ὅτι κατὰ μὲν τὸ 1894 ἀνθυπολοχαγοὶ ὑπῆρχον εἰς τὸν στρατὸν 895, σήμερον δὲ ὑπάρχουσιν 715, ἤτοι ὀλιγώτεροι 180, ὁ μισθὸς δὲ τῶν 895 ἀνθυπολοχαγῶν, ἀφοῦ ὑπῆρχον, ἐννοεῖται ὅτι εἶχεν ἀναγραφῆ καὶ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἀνέρχεται εἰς 302,400 δραχμάς. Ἐκ τῶν ἄλλων δὲ κονδυλίων, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέφερον, αἱ διαφοραὶ τῶν μισθῶν δὲν παρουσιάζουσι, μετὰ τοὺς γενομένους προβιβασμούς, αὔξησιν, ἀλλὰ μείωσιν ἐπὶ τοῦ ὅλου δρ. 81,160, ἤτοι ἐπὶ τοῦ κεφαλ. καὶ ἄρθρου «μισθοδοσία ἀξιωματικῶν» θέλει μείνῃ ἡ εἰρημένη πίστωσις.

§17ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ὥστε διὰ τῶν προβιβασμῶν ἐπῆλθεν οἰκονομία.

§18ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν οἱ ἀνθυπολοχαγοὶ αὐτοὶ ἐπροβιβάσθησαν, θὰ λαμβάνωσι περισσότερον μισθόν.

§19Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι διεσάφησα πολὺ καλὰ τὰ πράγματα. Ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν, πόσοι ἦσαν εἰς τὰ 1894 καὶ πόσοι εἶναι εἰς τὰ 1895, καὶ προσέθεσα ὁλοκλήρους τὰς μισθοδοσίας ὅλων τῶν προστεθέντων εἰς ἕκαστον βαθμὸν, διότι περὶ τῶν ὑπαρχόντων εἶχον ζητηθῆ πιστώσεις. Ἑπομένως, ὅταν εἴχετε 42 συνταγματάρχας καὶ ἔχετε σήμερον 43, προστίθεται ὁλόκληρος ὁ μισθὸς τοῦ ἑνὸς συνταγματάρχου. Τὴν αὐτὴν πρᾶξιν ἐνήργησα καὶ διὰ τοὺς ἀντισυνταγματάρχας καὶ ταγματάρχας. Ἀφαιρῶν δὲ τὰς μισθοδοσίας τῶν ἐπὶ μεῖον λοχαγῶν βʹ τάξεως καὶ ἀνθυπολοχαγῶν, ἔχω τὸ εἰρημένον ἀποτέλεσμα.

§20ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀφοῦ εὕρετε ἀριθμὸν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τόσον, ὅσος ἀρκεῖ, ἵνα ἀντικαταστήσῃ τοὺς ἐλλείποντας ἀνθυπολοχαγούς, ἕπεται ὅτι οἱ ἀνθυπολοχαγοὶ αὐτοὶ οἱ προβιβασθέντες καὶ ἑπομένως κατὰ τὴν κλίμακα συντελέσαντες εἰς τὸ νὰ αὐξήσῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν δὲν δύνανται διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῆς μισθοδοσίας των νὰ σᾶς δώσωσι ποσὸν τόσον, ὥστε νὰ καλύψῃ τοὺς μισθοὺς τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπορία μου.

§21Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Φαίνεται ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἄρτης ὑπολαμβάνει τοὺς ἀξιωματικοὺς ὡς ἀθανάτους, καὶ τοῦτο, διότι οὐδέποτε ἔλαβεν ἀφορμὴν νὰ ῥίψῃ ἓν βλέμμα ἐπὶ τῶν μηνιαίων τοῦ στρατοῦ μεταβολῶν, αἱ ὁποῖαι δημοσιεύονται καὶ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἐξετάσητε τὰς μηνιαίας μεταβολάς, θέλετε ἴδει, ὅτι κατ’ ἔτος ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν πλέον τῶν 50 μᾶς ἐγκαταλείπει, εἴτε ἕνεκα θανάτου, εἴτε ἕνεκα ἀποστρατεύσεως. Ὁ μέσος ὅρος τῶν ἀξιωματικῶν ἀνέρχεται εἰς 2,000· ἐὰν δὲ παραδεχθῆτε ὡς μέσην ὑπηρεσίαν ἑκάστου ἀξιωματικοῦ 40 ἔτη, θὰ ἔχητε κενὰς ἐτησίως θέσεις τοὐλάχιστον 50.

§22ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εὑρίσκετε διαφορὰν 180 ἀνθυπολοχαγῶν μεταξὺ τῆς καταστάσεως τοῦ 1894 καὶ τῆς καταστάσεως τοῦ 1895. Εἶναι πιθανὸν αἱ κεναὶ θέσεις νὰ πληρωθῶσι λίαν προσεχῶς;

§23Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Θὰ πληρωθῶσι μόνον ἐκ τῶν ἐξερχομένων ἐκ τῶν δύο Σχολῶν, ἐξ ὧν 27 νομίζω εἶναι εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Ὑπαξιωματικῶν καὶ 24 εἰς τὴν τῶν Εὐελπίδων.

§24ΡΑΛΛΗΣ. Πόσους ὑπολοχαγοὺς εἴχομεν κατὰ τὸ 1894 καὶ πόσους τώρα;

§25Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Τὸ 1894 εἴχομεν 429, σήμερον ἔχομεν 453. Οἱ 180 ἀνθυπολοχαγοὶ διεμοιράσθησαν διαδοχικῶς, καθόσον προήχθησαν εἰς ὅλους τοὺς βαθμούς, διότι ὁ συνταγματάρχης ἕλκει ἀντισυνταγματάρχην, ταγματάρχην, λοχαγόν, καὶ οὕτω καθεξῆς. Περαίνων φρονῶ ὅτι διὰ τῆς συγκρίσεως μόνον αὐτῶν τῶν δύο πινάκων λύεται τὸ μέγα ζήτημα, τὸ ὁποῖον χθὲς ἐπαρουσίασεν ὁ κ. ἐξ Ὕδρας συνάδελφος, παραστήσας αὐτὸ ὑπὸ διάφορον ὅλως μορφήν.

§26ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ....

§27Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἐγὼ ἀνέφερα τὰς δυνάμεις τοῦ στρατοῦ κατὰ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1894 καὶ κατὰ τὸν Ἰούνιον τοῦ 1895. Συγκρίνων τὰς δύο αὐτὰς καταστάσεις, συνάγω τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέφερα. Τώρα, ἐὰν θέλητε νὰ συγκρίνητε μὲ τὸν ὀργανικὸν νόμον, τὸν ὁρίζοντα τὸν ἀριθμὸν τῶν βαθμοφόρων εἰς ἕκαστον βαθμόν, εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§28ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ καταθέσητε τὸ σημείωμα αὐτὸ, ὥστε νὰ λάβῃ γνῶσιν ὁ κ. Τσαμαδός;

§29Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἀπορῶ, πῶς ὁ εἰς τὰ λογιστικὰ τόσον ἐντριβὴς κ. Σιμόπουλος δεικνύει τὸν ἐνδοιασμὸν τοῦτον. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὕδρας συνάδελφος ἔχει βεβαίως εἰς τὴν βιβλιοθήκην του τὸν πίνακα τυπωμένον, κατατεθέντα εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, ἐξ οὗ ἐμφαίνεται ἡ δύναμις, τὴν ὁποίαν αὐτὸς ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὸν Νοέμβριον τοῦ 1894· τὸν ἄλλον πίνακα, τὸν ὁποῖον κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπίσης τὸν ἔλαβεν, ὡς Βουλευτής· ὅ,τι λοιπὸν ἔκαμα ἐγὼ ἂς κάμῃ καὶ ὁ ἐξ Ὕδρας κ. συνάδελφος, καὶ θέλει συναγάγει τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα. Ἐν τούτοις καταθέτω τὸ σημείωμα.

§30ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τυπωθῇ (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 144).

§31ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὑπεραρίθμους εἴχομεν, ἔχομεν καί θά ἔχωμεν πάντοτε, καθ’ ὅσον δηλαδὴ ἐξέρχονται ἐκ τῶν Στρατιωτικῶν Σχολῶν· οἱ ἐξερχόμενοι δὲν ἀναμένουσι νὰ κενωθῇ μία θέσις, ἀλλὰ λαμβάνουσι τὸν βαθμὸν ipso jure. Ὥστε εἴχομεν, ἔχομεν καὶ θὰ ἔχωμεν ὑπεραρίθμους.

§32ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριοι, ἐν μιᾷ τῶν συνεδριάσεων τῆς τελευταίας ἑβδομάδος ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας ἠθέλησε δι’ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ὑπουργὸν νὰ μάθῃ, ἐὰν κατόπιν τῶν γενομένων προβιβασμῶν παρὰ τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν τὸ Ὑπουργεῖον ἀνέγραψεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὰς πιστώσεις, αἵτινες ἀναγκαίως θὰ ζητηθῶσιν ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἀντηλλάγησαν γνῶμαι, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἐξέφρασα καὶ ἐγὼ τὴν ἐμὴν ἐκ τῆς θέσεώς μου, ὅτι, ἐπειδὴ οἱ προβιβασμοὶ περιωρίσθησαν ἐντὸς τοῦ ὑποβληθέντος προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895 παρὰ τοῦ πρώην Ὑπουργείου, τὸ Ὑπουργεῖον σήμερον δὲν θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσῃ νέας πιστώσεις. Αὐτὴ ἦτο ἡ γνώμη μου. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας χθές, λαβὼν τὸν λόγον, κατὰ πρῶτον εἶπεν, ὅτι παρεξήγησα τὴν ἐπερώτησίν του, καὶ ὅτι ἐθεώρησα ταύτην ὡς μίαν ἐπίθεσιν κατὰ τῶν πράξεων τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦ ἐνεργήσαντος τοὺς προβιβασμούς. Παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ὕδρας νὰ πιστεύσῃ, ὅτι οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἔχω νὰ ὑπερασπίσω, ἔστω καὶ ἀπόντα, τὸν τέως Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ὅτι ποσῶς δὲν ἐθεώρησα τὴν ἐπερώτησίν του αὐτὴν ὡς ἐπίθεσιν κατὰ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁμολογῶ δέ, ὅτι ἡ ἀνάμιξίς μου εἰς τὴν ἐπερώτησίν του ἦτο τυχαία, καὶ ἐξήνεγκον ἁπλῶς γνώμην ἀτομικήν, τὴν ὁποίαν ἐπρέσβευον καὶ πρεσβεύω καὶ σήμερον. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὸ δεύτερον μέρος τῆς ὁμιλίας του, διὰ τοῦ ὁποίου ἠθέλησε νὰ παραστήσῃ ὡς ἀνακριβῆ τὰ λεχθέντα παρ’ ἐμοῦ ἐκ τῆς θέσεώς μου τότε, τοῦτο ἐπιτρέψατέ μοι σήμερον ν’ ἀποκρούσω...

§33ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό, διότι ἐγὼ δὲν εἶπον περὶ ἀνακριβείας.

§34ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Εἴπετε ὅτι εἶναι ἀνάγκη πιστώσεων, διότι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον ἐγώ, δὲν εἶναι ὀρθά.

§35ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἀπ’ ἐναντίας, εἶπον ὅτι ἡ διαβεβαίωσις εἶναι θετικὴ καὶ ἀληθής.

§36ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη πιστώσεων;

§37ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Εἶπον ὅτι ἐλάβετε τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἐνηργήθησαν οἱ προβιβασμοὶ ἐντὸς τῶν πιστώσεων· τοῦτο, ὡμολόγησα, ὅτι εἶναι ἀληθές, ἀλλ’ ὅτι αἱ πιστώσεις δὲν ἐπαρκοῦσι.

§38ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ εἶπον τότε, ὅτι δὲν ὑπάρχει σήμερον ἀνάγκη πιστώσεων, καὶ εἰς αὐτὸ ἐπιμένω καὶ σήμερον. Ἐάν, Κύριοι, ἐπρόκειτο περὶ γνώμης ἐπὶ ἄλλων ζητημάτων, βεβαίως νομίζω ὅτι οὐδεὶς πρέπει νὰ πρεσβεύῃ τὸ ἀλάνθαστον τῆς γνώμης του· ἄλλως τε ἡμεῖς, οἱ κατὰ πρῶτον εἰσερχόμενοι ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου, φρονῶ ὅτι πρέπει ὡς παράδειγμα νὰ ἔχωμεν τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος πάντοτε εἰς τὰ ὑποβαλλόμενα νομοσχέδια λέγει, ὅτι δὲν ἀξιοῖ τὸ ἀλάνθαστον, καὶ ὅτι ἀποδέχεται πᾶσαν τροποποίησιν· πολὺ περισσότερον ἡμεῖς. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου λέγω, ὅτι εὑρίσκομαι ἐντὸς τῆς ἀκριβείας. Θὰ παρακαλέσω δὲ τοὺς Κυρίους, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα δὲν εἶναι οἰκονομολογικόν, οὐδ’ ἀξιῶ ὅτι ἔχω γνώσεις οἰκονομολογικάς, ἀλλ’ εἶναι ἀριθμητικόν, θὰ παρακαλέσω, λέγω, τοὺς Κυρίους νὰ παρακολουθήσουν τὰς σκέψεις μου. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, Κύριοι, κατὰ μίαν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν παρεδέχθη πρὸ ἐτῶν, κακῶς κατ’ ἐμὲ, εἰς τὸν προϋπολογισμόν του, ὄχι μόνον δὲν παρακολουθεῖ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ,—καὶ θέλω σᾶς ἐξηγήσει τοῦτο,— ἀλλὰ καὶ τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας ἀναγράφει, ἐλαττόνει διὰ μιᾶς φράσεως τυπικῆς, τὴν ὁποίαν θέτει κάτωθεν παντὸς φύλλου λεπτομερείας «ἀφαιρεῖται διὰ κενὰς θέσεις ἢ δι’ ἀπρόοπτα συμβάντα τόσον ποσόν». Κατ’ ἐμὲ, τοῦτο εἶναι ἐσφαλμένον, διότι ὁ προϋπολογισμὸς πρέπει νὰ ἦναι ἀκριβὴς, ἐὰν δὲ περισσεύσουν χρήματα, διότι ἔξαφνα 30 θέσεις λοχαγῶν ἐκενώθησαν κατὰ τὸ ἔτος, τὰ χρήματα θὰ μείνουν εἰς τὸ ταμεῖον. Εἰς τὸν Ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ ὑπάρχει, ὅτι τοῦ τμήματος τοῦ Προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν προΐσταται ἀνώτερος ἀξιωματικός. Ἐκ τούτου εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1893 ἔχομεν συνταγματάρχην μὲ 560 δραχμὰς, εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895 ἔχομεν ταγματάρχην μὲ 420 δραχμὰς, καὶ οὕτω σήμερον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δεσμεύεται ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ἐκλέξῃ, ἐὰν ἤθελεν, ἕνα συνταγματάρχην ὡς προσωπάρχην. Ὁ Ὑπουργὸς, ὁ καταρτίζων ἑκάστοτε τὸν προϋπολογισμὸν, καταρτίζει αὐτὸν ἀποβλέπων μόνον εἰς τὸ προσωπικὸν, τὸ ὁποῖον ἔχει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ εἰς τὰς σκέψεις του, ἐὰν σκέπτηται νὰ κάμῃ προβιβασμοὺς ἡ Κυβέρνησις ἢ ὄχι. Τοῦτο εἶναι ἐσφαλμένον, ἀλλ’ αὐτὸ ἀκολουθεῖ πάντοτε πρὸ ἐτῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲ, κατόπιν τῶν ἐνεργηθέντων προβιβασμῶν, ἔχει ἀνάγκην σήμερον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, διὰ νὰ πληρώσῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς, νὰ ζητήσῃ πιστώσεις; Λέγω ὄχι· καὶ θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω. Ὑποθέσατε ὅτι τὰ ἔξοδα διὰ μισθοὺς τῶν ἀξιωματικῶν ἀνέρχονται ἐν στρογγύλῳ ἀριθμῷ εἰς 300,000 δραχμῶν. Ὁ προϋπολογισμὸς ἀφαιρεῖ κάτωθεν εἰς τὸ φύλλον λεπτομερείας 60,000 δραχμῶν. Αἱ 60,000 δραχμαὶ εἶναι διὰ τοὺς 12 μῆνας τοῦ ἔτους· παρῆλθον οἱ 5 μῆνες, ὥστε τὰ 5/12 πρέπει ν’ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τὸ ποσὸν αὐτὸ, διότι ἐπληρώθησαν διὰ τοὺς 5 μῆνας εἶναι 25,000 δραχμαὶ, ὧν ἀφαιρουμένων ἀπὸ τὰς 60,000, μένουσι 35,000. Αὐταὶ αἱ 35,000 θὰ ἐπαρκέσουν τώρα, ὅτε εἶναι ἐλάσσονες αἱ δαπάναι τῶν θέσεων, ἀφοῦ ὑπάρχει τὸ ἔλλειμμα τῶν 35,000 δραχμῶν; πῶς θὰ πληρωθῶσιν οἱ μισθοὶ αὐτοὶ μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν θέσεων; ἁπλούστατα· διότι ὑπάρχουσιν ἱκανοὶ πόροι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν οἰκονομεῖ τὰς ἀνάγκας του, κακῶς κατ’ ἐμὲ, διότι ἔπρεπε νὰ ἀναγράφωνται τὰ ποσὰ, ἀλλὰ τέλος πάντων, ἐπειδὴ ἐπεκράτησεν αὐτὴ ἡ συνήθεια, βεβαίως καὶ ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ ἀκολουθήσῃ τὸν αὐτὸν δρόμον. Ποῖοι λοιπὸν εἶναι οἱ πόροι; 1ον) Ὁ μισθὸς τῶν διαθεσίμων Βουλευτῶν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἦσαν 17, ἤδη εἶναι 32. 2ον) Αἱ κενωθησόμεναι θέσεις κατὰ τὸ ἑπτάμηνον τοῦτο διάστημα εἴτε λόγῳ θανάτου, εἴτε λόγῳ ἀποστρατεύσεων, καὶ ἰδίως εἰς τὸ Πεζικὸν, ὅπου οἱ ἀξιωματικοὶ ἀποστρατεύονται. 3ον) Ἐκ τῶν ἐνοικίων, διότι ἕκαστος ἀξιωματικὸς ἔχει καὶ ἐνοίκιον χωριστὰ ἀπὸ τὸν μισθὸν, δηλαδὴ ἐγὼ ὁ συνταγματάρχης λαμβάνω 70 δραχμὰς κατὰ μῆνα ἐνοίκιον, τὸ ὁποῖον μετὰ τοῦ καθαροῦ μισθοῦ ἀποτελεῖ τὸν μισθὸν, τὸν ἀναγραφόμενον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, τῶν 560 δραχμῶν.

§39ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀλλὰ τὸ ἐνοίκιον εἶναι ἀναγεγραμμένον εἰς ἕτερον φύλλον.

§40ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὄχι, εἶναι συνηνωμένον μὲ τὸν μισθόν. Ἄλλοτε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἠθέλησε τὰ ἐνοίκια τῶν ἀξιωματικῶν νὰ τὰ λαμβάνῃ ὡς δημόσιον ἔσοδον, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπολογίσωσιν ἐκ τῶν προτέρων, διότι σήμερον εἷς ἀξιωματικὸς κατοικεῖ εἰς ἓν κτίριον, αὔριον εἰς ἄλλο· λ. χ. ἐγώ, ὡς Διοικητὴς τοῦ Σχολείου τῶν Ὑπαξιωματικῶν, κατῴκουν εἰς τὸ Σχολεῖον, ὁ ἀντικαταστήσας με δὲν κατοικεῖ. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι εἶναι εἷς ἕτερος πόρος, τὸν ὁποῖον ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐκ τῶν μισθῶν τῶν ἀξιωματικῶν. Ἀλλὰ ὁ σπουδαιότερος πόρος, Κύριοι, διὰ τὴν σημερινὴν ἀκριβῶς περίστασιν γνωρίζετε ποῖος εἶναι; εἶναι ὁ πόρος τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἀστυνομίας. Ἐὰν παρατηρήσητε τὰ φύλλα λεπτομερείας, ὡς διῆλθον ἐγὼ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἔκαμα τοὺς λογαριασμοὺς αὐτούς, τοὺς κοινοτάτους, θὰ ἴδητε, ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐκ τῶν μισθῶν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἀστυνομίας εἶναι πλέον τῶν 100,000 δρ. τὰς ὁποίας δύναται νὰ διαθέσῃ ὑπὲρ τῶν προβιβασθέντων σήμερον, ἵνα συμπληρώσῃ τοὺς μισθούς των, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἠλάττωσε τὰ ἔξοδά του κατὰ 410 χιλ. δραχμὰς, ὅση εἶναι ἡ δαπάνη διὰ τοὺς ἀστυνόμους, διότι τοσοῦτον ἀριθμὸν ἀστυνόμων ὑπελόγισε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι θὰ ἀπαιτήσῃ ἡ ὑπηρεσία ἡ ἀστυνομική. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὅμως ἐζήτησε πλείονας. Ὁ μισθὸς αὐτῶν τῶν 50 λ. χ. ἐπὶ πλέον, τοὺς ὁποίους δὲν ὑπελόγισε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, μένει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν σήμερον, διότι αὐτοὺς τοὺς μισθοδοτεῖ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ἂν ῥίψητε ἓν βλέμμα εἰς τὴν σελίδα 18 τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ ἴδητε ὅτι εἰς τὸ Κεφάλαιον τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἄρθρον 1, «Προσωπικὸν τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς», εἶναι 61,440 δρ. Εἰς τὴν σελ. 20 θὰ ἴδητε «Προσωπικὸν Ἀστυνομιῶν τοῦ λοιποῦ Κράτους 529,360 δραχ.». Τὰ δύο ταῦτα ποσὰ ἀνέρχονται εἰς 590,800 δραχμάς. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀπέναντι τῶν ἐξόδων τῶν ἀξιωματικῶν, τοὺς ὁποίους ἐχορήγησεν εἰς τὴν Ἀστυνομίαν, ὑπελόγισε ποσὸν μικρότερον. Εἰς τὴν σελίδα 19 τοῦ φύλλου λεπτομερείας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν «ἐκπίπτεται ὁ μισθὸς τῶν εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν ἀπεσπασμένων καὶ ἀποσπασθησομένων ἀξιωματικῶν, δι’ οὗ ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν», δρ. 410,000. Εἰς τὴν σελίδα 28 ὑπελόγισεν, ὅτι «ἐκπίπτεται ὁ μισθὸς τῶν εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν ἀπεσπασμένων ὑπομοιράρχων καὶ ἀνθυπομοιράρχων», δρ. 109,000, δι’ οὗ ἐπίσης ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Θὰ ἴδητε λοιπὸν, ὅτι εἶναι μία διαφορὰ 100 σχεδὸν χιλιάδων δραχμῶν.

§41ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Συγχρόνως συνετάχθησαν καὶ τῶν δύο Ὑπουργείων οἱ προϋπολογισμοί. (Διάλογοι).

§42ΣΕΧΟΣ. Ἀπὸ τὴν δαπάνην τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἀφαιρεῖται ἓν ποσὸν ὡρισμένως 400,000 δραχμῶν διὰ τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν προστίθενται 500,000 δραχμαί.

§43ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς. (Διάλογοι).

§44ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τοὺς ἀνθυπολοχαγοὺς τοὺς ὑπεραρίθμους, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν σᾶς τὸ ἐξήγησε. Σήμερον μάλιστα βλέπετε, ὅτι εἰς τὸ πεζικὸν εἶναι ἔλλειψις ἀνθυπολοχαγῶν, διότι ἔγειναν 110 προβιβασμοί. Ἐὰν ἐξέλθουν κατὰ τὸν Αὔγουστον ἐκ τῆς Σχολῆς 25, τὰ κενὰ βεβαίως δὲν θὰ πληρωθῶσιν· ὥστε καὶ ὁ μισθὸς τῶν ἀνθυπολοχαγῶν, ὁ ἀναγραφόμενος, θὰ μένῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐλπίζω, Κύριοι, ὅτι μετὰ τὴν ἀριθμητικήν, οὕτως εἰπεῖν, ἀνάπτυξιν τῆς γνώμης μου θὰ ἐπείσθητε ὅτι, ὅ,τι εἶπον προχθὲς, δὲν τὸ εἶπον διὰ νὰ ὑπερασπίσω τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν ἐνεργήσαντα τοὺς προβιβασμοὺς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895...

§45Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὥστε εἶναι εἰκονικοὶ οἱ προϋπολογισμοί.

§46ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ ἐννοῶ, ὅτι πρέπει, διὰ νὰ ὑπάρχῃ εἰλικρίνεια, νὰ ἀναγράφωνται ὅλαι αἱ ἀνάγκαι. Ἐὰν περισσεύῃ τὸ χρῆμα, δὲν χάνεται. Φρονῶ δὲ, ὅτι οὕτω θὰ ἐκλείψῃ καὶ ὁ λόγος τοῦ σκανδαλώδους ζητήματος τῶν προβιβασμῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι πάντοτε τὸ μόνον φλέγον ἐν ταῖς τάξεσι τοῦ στρατοῦ, διότι αἱ κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις, θέλουσαι νὰ παριστάνωσι τὸν προϋπολογισμὸν ὄχι ἐξωγκωμένον, ἐπιμένουσι νὰ κρατῶσι κενὰς τὰς θέσεις τῶν ἀξιωματικῶν, νὰ ἀφαιρῶσι τὰς μισθοδοσίας των ἐκ τοῦ ὁλικοῦ ποσοῦ, καὶ τοιουτοτρόπως ἀπὸ 17 ἑκατομμύρια λ. χ. νὰ παρουσιάζωνται 16 ἢ 15, καὶ ὁ Πρωθυπουργὸς νὰ λέγῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν: «ἄ! λαμπρὰ οἰκονομία!» Τὸ ἄτοπον τοῦτο ἂς διορθωθῇ τουλάχιστον εἰς τὸ ἐρχόμενον ἔτος, ἂς συνταχθῇ προϋπολογισμὸς ἀληθὴς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν συμφώνως πρὸς τὸν ὀργανισμόν. Ἐὰν ὁ ὀργανισμὸς ἦναι πολυτελὴς, νὰ τροποποιηθῇ, διότι ἐκεῖ πρέπει πράγματι νὰ γείνωσιν οἰκονομίαι, ἀλλ’ ὅσαι θέσεις ἀναγράφονται εἰς τὸν ὀργανισμὸν πρέπει νὰ ἀναγράφωνται καὶ εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἐξήγησα ὅσον ἠδυνάμην σαφέστερον τὴν ἰδέαν μου ἐπὶ τῶν πιστώσεων, τὰς ὁποίας ἐπιμένουν οἱ Κύριοι ὅτι πρέπει νὰ ζητήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον. Τώρα, καὶ ἂν ζητήσῃ τοιαύτας, εἶναι κατακριτέος ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν; Ὄχι! διότι δὲν ἐπροκάλεσεν αὐτὸς τὴν ἀνάγκην τῶν πιστώσεων.

§47ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λοκρίδος Βουλευτὴς φρονεῖ, ὅτι ἡ σύνταξις τοῦ προϋπολογισμοῦ δέον νὰ περιλαμβάνῃ πάσας τὰς πιστώσεις τῶν θέσεων τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, μὴ λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει τῶν κενῶν θέσεων. Καὶ τοῦτο ἐχαρακτήρισεν ὡς ἀνακρίβειαν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ὡς σφαλερὰν αὐτοῦ σύνταξιν. Τοῦτ’ αὐτὸ ὑπεστήριξε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βόλου Βουλευτής...

§48Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὄχι.

§49ΤΣΑΜΑΔΟΣ. ... Ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα ὑπ’ ὄψει τὸν ὀργανισμὸν καὶ τὰς θέσεις τὰς χηρευούσας, κανονίζει τὰς μισθοδοσίας τοῦ στρατοῦ. Θὰ ἦτο ἔλλειψις βεβαίως, ἄν, ὑπαρχόντων κενῶν, τῶν ὁποίων ἡ συμπλήρωσις δὲν ἔκειτο ὑπ’ ὄψει τῆς Κυβερνήσεως, ἀνεγράφοντο αἱ δαπάναι, διότι τοῦτο θὰ ἦτο ψευδὴς ἀναγραφὴ πιστώσεων. Ἡ τότε Κυβέρνησις ἀνέγραφε καὶ πᾶσαι αἱ Κυβερνήσεις ἀναγράφουσι πάντοτε τὰς ἀληθεῖς δαπάνας· ἐὰν δὲ κατὰ τὸ διάστημα τῆς χρήσεως ὑφίστατο ἀνάγκη τῆς συμπληρώσεως τῶν κενῶν θέσεων, ἡ Κυβέρνησις, παρουσιαζομένη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐζήτει τὰς ἀναγκαίας πιστώσεις. Τοῦτο εἶναι δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως, ἀποῤῥέον ἐκ τῶν νόμων. Τοῦ δικαιώματος τούτου καὶ ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ποιούμενος χρῆσιν, ἐνήργησε τοὺς προβιβασμούς. Βλέπετε ὅθεν, ὅτι τὸ ζήτημα δὲν ἦτο τόσον παράδοξον, ὅσον ἐθεωρήθη, καὶ ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ὁ συνταχθεὶς κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦτο ἀκριβὴς καὶ ἐστηρίζετο ἐπὶ τῆς ἀληθείας. Παραδέχομαι ὅτι περιελήφθησαν ἐκ τῶν 68 οἱ 40 ἀνθυπολοχαγοὶ τοῦ πεζικοῦ· ἀλλὰ ποία πίστωσις προβλέπει τὴν μετ’ ὀλίγον κατάταξιν 50 καὶ πλέον ἀνθυπολοχαγῶν, μελλόντων νὰ ἐξέλθωσιν ἐκ τῶν στρατιωτικῶν σχολείων; Ἀλλὰ τάχα εἶναι βέβαιον, ὅτι τὰ κονδύλια τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀρκοῦσι; Βεβαίως ὄχι· διότι δὲν γνωρίζει κανείς, τί ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ κατόπιν. Ἀλλὰ λέγει ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ὑπηρετοῦσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν πλείονες τῶν ἀναγεγραμμένων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Πιθανὸν νὰ παρεισέδυσε λάθος τι· διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐκανόνισε τὰς θέσεις, συνεννοούμενον μετὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνέγραψε μικροτέραν πίστωσιν, τοῦτο ἀφορᾷ εἰς αὐτό. Ἐκ τοῦ συνόλου τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψῃ περίσσευμα, ἀλλὰ τοῦτο δὲν δικαιολογεῖ τὴν μὴ ἀναγραφὴν τῶν εἰδικῶν πιστώσεων. Ἐνταῦθα ἔγκειται ἡ λεπτότης τοῦ ζητήματος, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ λογιστικοῦ νόμου. Δυνατὸν ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς χρήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ προκύψῃ περίσσευμα ἢ ἔλλειμμα· τοῦτο κατ’ οὐδὲν μεταβάλλει τὴν κανονικὴν σύνταξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§50ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Λυποῦμαι διότι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ὕδρας δὲν ἦτο παρὼν εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ὁμιλίας μου. Ἐπαναλαμβάνω ὅθεν νὰ εἴπω, ὅτι δὲν κατέκρινα τὸν προϋπολογισμὸν τὸν ὑπ’ αὐτοῦ, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, συνταχθέντα. Εἶπον μόνον, ὅτι αὐτὴ ἡ κακὴ συνήθεια ἐπεκράτησεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὰς πιστώσεις, τὰς ὁποίας ἐπαναλαμβάνει, λέγω ὅτι κατὰ τὸν νόμον συμπληρωτικαὶ πιστώσεις ἐπιτρέπονται μόνον διὰ δύο αἰτίας, δι’ ἔξοδα τροφοδοσίας καὶ δι’ ἔξοδα μετακινήσεως στρατεύματος, διότι αὐτὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ προβλέψῃ ὁ προϋπολογισμός.

§51ΒΕΛΛΙΝΗΣ. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Καρδίτσης μία καὶ μόνη ἐθνικὴ ὁδὸς ὑπάρχει, διὰ τῆς ὁποίας συγκοινωνεῖ ἡ ἐπαρχία Καρδίτσης μὲ τὴν ἐπαρχίαν Λαρίσης. Ἡ ὁδὸς αὕτη κατεσκευάσθη, ἀλλ’ ἐξακολουθεῖ εἰσέτι μένουσα ἡμιτελής, διότι δὲν διετάχθη ἡ χαλικόστρωσις αὐτῆς. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι καταστρέφεται ἡ ὁδός, ἐνῷ πολλὰ μέχρι τοῦδε ἐδαπανήθησαν δι’ αὐτήν. Ἐπίσης ἐν τῷ δήμῳ Σιλάνων τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης ὑπάρχει ἀνάγκη γεφυρῶν, καθόσον κατακλύζεται ὑπὸ τῶν ὑδάτων· ἐντούτοις, ἐνῷ ἡ κατασκευὴ αὐτῶν διετάχθη πρὸ δύο ἐτῶν, μέχρι σήμερον αἱ γέφυραι αὗται μένουσιν ἐν σχεδίῳ. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ, ὅπως καὶ αἱ γέφυραι αὗται ἐκτεθῶσιν εἰς δημοπρασίαν καὶ ἀρχίσῃ ἡ κατασκευὴ αὐτῶν.

§52Γ. ΚΟΖΑΚΗΣ ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Πρὸ ὀλίγου ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ Λαυρίου. Ἀναγινώσκω αὐτό, διότι οὐ μόνον περὶ ἀνάγκης σπουδαιοτάτης τῆς πόλεως ταύτης πρόκειται, ἀλλὰ πρόκειται καὶ περὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει πάντας ἡμᾶς. Τὸ τηλεγράφημα ἔχει οὕτω: «Οἱ κατοικοῦντες ἐν Λαυρίῳ πάσχομεν δεινῶς ἐκ μεγίστης λειψυδρίας, δαπανῶμεν περισσότερον εἰς πόσιμον ὕδωρ παρὰ εἰς τροφήν. Ἱκετεύομεν ὑμᾶς, ὅπως συστήσητε εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, ἵνα ὑποβάλῃ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ἐπικύρωσιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 232 ψηφίσματος τῆς 1 Ἰουλίου 1894 τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Λαυρεωτικῆς, τοῦ ἀφορῶντος τὴν διοχέτευσιν ποσίμου ὕδατος ἐνταῦθα.» Θὰ παρακαλέσω τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐνέργειαν, ὑποβάλλων τὸ νομοσχέδιον τὸ σχετικὸν πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην· ἀλλὰ πρὸ τούτου, ὅπως ἡ Βουλὴ ὑπάρχῃ ἐν γνώσει τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, παρακαλῶ νὰ κατατεθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 232 ψήφισμα τῆς πρώτης Ἰουλίου 1894 τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Λαυρεωτικῆς. Πρόκειται περὶ πόλεως, ἡ ὁποία ἁμιλλᾶται ὑπὸ ἔποψιν βιομηχανικῆς δραστηριότητος πρὸς τὸν Πειραιᾶ. Οἱ ὑγιεινοὶ ὅροι τῆς πόλεως ταύτης ἔχουσί τι ὅλως τὸ εἰδικόν, ὡς γνωρίζετε. Διότι ἕνεκα τῆς γιγνομένης ἐκεῖ ἐκμεταλλεύσεως ὑπάρχει πάντοτε ἐπικείμενος καὶ συνεχὴς κίνδυνος δηλητηριάσεως διὰ τοὺς κατοίκους. Τοῦτο βεβαίως σᾶς εἶναι γνωστόν. Γνωρίζετε ὅτι ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην τὸ Λαύριον εὑρίσκεται εἰς θέσιν ὅλως εἰδικήν. Ὑπάρχει ἀνάγκη μεγάλης καθαριότητος εἰς τοὺς κατοίκους, ὑπάρχει ἀνάγκη ὕδατος καλοῦ, διότι ἡ ἄφθονος πόσις καλοῦ ὕδατος γίνεται καὶ αὕτη διὰ τῆς ἀποκρίσεως καὶ τῆς διαφορήσεως εἶναι ἓν τῶν μέσων τῆς προφυλάξεως ἀπὸ τῆς συνεχοῦς δηλητηριάσεως, τῆς προκυπτούσης ἐκ τῶν ἀερίων, τῶν ἀποδιδομένων εἰς τὴν ἀτμόσφαιραν διὰ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν μετάλλων...

§53ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τῶν μολυβδούχων.

§54ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Τῶν μολυβδούχων... Καὶ βεβαίως δὲν λανθάνει τοὺς κ.κ. Βουλευτὰς, ὅτι ὁ κίνδυνος αὐτὸς εἶναι λίαν σπουδαῖος. Γνωστόν, ὅτι τὰ ζῶα εἰς τὸ Λαύριον δὲν δύνανται νὰ ζήσωσι πέραν ὡρισμένου τινὸς χρόνου, σχετικῶς συντόμου· εἰς κίνδυνον ἐν γένει εὑρίσκονται καὶ τὰ παιδιὰ εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο, χρειάζεται δὲ εἰδική τις δίαιτα. Ἄριστος ἰατρὸς ἐκεῖ, ἀπὸ πολλῶν ἐγκατεστημένος ἐτῶν, ὁ ὁποῖος προσφέρει μεγίστας ὑπηρεσίας εἰς τὴν κοινότητα τοῦ Λαυρίου, καὶ τὸν ὁποῖον, εἶμαι εὐτυχὴς, δυνάμενος νὰ ὀνομάσω ἐνταῦθα, ὁ κ. Αἰσωπίδης, διὰ μακρῶν μοὶ ἐξέθεσε, κατὰ παράκλησίν μου, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν ὑγιεινὴν κατάστασιν τῶν κατοίκων τοῦ Λαυρίου. Μεταξὺ τῶν προφυλακτικῶν ἢ μᾶλλον τῶν ἀπαλλακτικῶν, οὕτως εἰπεῖν, μέσων ἐναντίον αὐτῆς τῆς εἰδικῆς δηλητηριάσεως, εἶναι ἡ ἄφθονος χρῆσις ὕδατος, καὶ ὕδατος ἔχοντος ὅλας τὰς καλὰς φυσιολογικὰς ἐνεργείας τοῦ ὕδατος...

§55ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὑπάρχει ἄφθονον τὸ θαλάσσιον ὕδωρ.

§56ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Τὸ θαλάσσιον δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ εἰς πόσιν.

§57ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρὸς καθαρισμόν.

§58ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Πρόκειται περὶ ἀφθόνου πόσεως καλοῦ ὕδατος, τὸ ὁποῖον εἶναι μέσον οὐσιῶδες ἀποκρίσεως καὶ διαφορήσεως. Ἀλλὰ τὸ ὕδωρ, τὸ ὁποῖον σήμερον εἶναι ἐν χρήσει ἐν Λαυρίῳ, ὄχι μόνον σπάνιον εἶναι, ἀλλὰ καὶ δὲν εἶναι καλόν. Καθὼς μοὶ ἐξηγεῖ ὁ κ. Αἰσωπίδης, καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ποιότητος μειονεκτεῖ ἐκεῖ τὸ ὕδωρ. Ἀνάγκη λοιπὸν τὸ Λαύριον νὰ ἔχῃ ἄφθονον ὕδωρ καὶ καλὸν ὕδωρ. Μὴ ἐκλάβῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ἐκ τῶν ἀδιαφόρων καὶ ἀσημάντων. Σημαντικώτατον εἶναι νὰ δοθῇ εἰς τοὺς κατοίκους πόλεως δραστηριωτάτης, ἀποφερούσης καὶ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ποσὸν σπουδαῖον, συγκεντρούσης τὴν σπουδαιοτάτην ἴσως ἐκμεταλλευτικὴν ἐργασίαν, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὴν Ἑλλάδα, νὰ χορηγήσῃ, λέγω, τὸ Κράτος εἰς τὴν δραστηριωτάτην καὶ λαμπρὰν ταύτην κοινότητα τὸ στοιχειῶδες ἐφόδιον, οὕτως εἰπεῖν, τῆς καθημερινῆς ζωῆς. Διὰ τοῦτο θερμότατα παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαιοτάτην ἔποψιν τὸ ζήτημα τοῦτο, νὰ μὴ φεισθῇ, ἂν ἦναι ἀνάγκη, καὶ δαπάνης, ἔστω καὶ σπουδαίας δαπάνης, διότι δὲν ἤθελεν εἶσθαι καλὴ οἰκονομία ἡ φειδωλία ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Πᾶσα δαπάνη, ἡ ὁποία ἤθελε γείνῃ εἰς τὴν περίστασιν ταύτην, θὰ ἦτο δαπάνη παραδεκτή, θὰ ἦτο δαπάνη, ἥτις θὰ δώσῃ εἰς τοὺς κατοίκους τοιαύτης κοινότητος, ἐξόχως δραστηρίας, τὴν ὑγιείαν ἐκείνην, ἥτις εἶναι ὁ πρώτιστος παράγων τῆς δραστηριότητος καὶ τῆς ἐργασίας. Καταθέτω λοιπὸν τὸ τηλεγράφημα τοῦτο εἰς τὸ Προεδρεῖον. Παρακαλῶ δὲ, ὅπως παρουσιασθῇ τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ἐνταῦθα, ἵνα λάβῃ ἡ Βουλὴ εὐρυτέραν γνῶσιν τοῦ ζητήματος τούτου.

§59ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν γνωρίζομεν τὸ περιεχόμενον τοῦ ψηφίσματος.

§60ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Οὔτε ἐγὼ τὸ γνωρίζω, διότι δὲν τὸ εἶδα.

§61ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀδείας πρὸς συνομολόγησιν δανείου.

§62ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Ἀκριβῶς τοῦτο θέλομεν νὰ μάθωμεν. Καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ ὑπὸ σπουδαιοτάτην ἔποψιν τὴν ἐπερώτησίν μου καὶ τὴν σύστασίν μου ταύτην, καὶ ὑποβάλῃ τὸ ἁρμόδιον νομοσχέδιον.

§63ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πληροφορῶ τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον τῆς Βουλῆς, φρονῶ κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1894, οἱ κάτοικοι τοῦ Λαυρίου, ἐν οἷς ἔχω τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἀριθμῶ χιλίους συμπολίτας μου, ἀνηνέχθησαν πρὸς πολλοὺς τῶν κ.κ. Βουλευτῶν ἰδιαιτέρως, ζητοῦντες ὅ,τι καὶ τώρα ζητοῦσιν. Ὁ τότε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐδήλωσεν ὅτι εἶχε κατηρτισμένον νομοσχέδιον, διὰ νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ αἱ περιστάσεις αἱ πολιτικαὶ δὲν ἐπέτρεψαν τοῦτο. Εἶναι δίκαιον νῦν νὰ ἐπισπεύσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ὑποβολὴν, καὶ πρὸς τοῦτο συνενῶ καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὴν τοῦ ἐντίμου προλαλήσαντος φίλου μου κ. Κοζάκη.

§64ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Δευτέραν 143 συνδημόται μου, παρεπιδημοῦντες ἐν Ἀθήναις, ὑπέβαλον ἀναφορὰν πρὸς τὴν Βουλήν, διὰ τῆς ὁποίας παρεκάλουν νὰ ψηφισθῇ πίστωσις 2150 δραχμῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ πρὸς ἀνασύστασιν τοῦ Εἰρηνοδικείου Πανόρμου, τὸ ὁποῖον συνέστη ἀπὸ αὐτῆς τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, καὶ τὸ ὁποῖον κατήργησεν ἡ Κυβέρνησις πρὸ διετίας ἄνευ οὐδενὸς λόγου. Ἐγὼ δὲ ἐζήτησα ν’ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος εἶναι ἁρμόδιος νὰ λάβῃ γνῶσιν τοῦ περιεχομένου καὶ νὰ ἀποφανθῇ ἐν καιρῷ τῷ δέοντι, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἂν ἦναι ἀναγκαία, ἢ οὔ, αὐτὴ ἡ πίστωσις πρὸς θεραπείαν τοιαύτης ἐπειγούσης κοινωνικῆς ἀνάγκης. Δυστυχῶς ἔμαθον, ὅτι ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἔμεινεν εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀποβαίνει μάταιον τὸ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ἀναγνωρισθὲν καὶ καθιερωθὲν δικαίωμα τοῦ ἀναφέρεσθαι τῶν πολιτῶν. Λοιπὸν παρακαλῶ, ὅπως ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἀποσταλῇ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν τοῦ περιεχομένου καὶ νὰ δηλώσῃ ἐν καιρῷ τῷ προσήκοντι, ἐὰν ἡ ζητουμένη πίστωσις ἦναι δικαία ἢ οὔ· θέλω δὲ ἀποδείξει ἐν καιρῷ, ὅτι ὄχι μόνον ἡ πίστωσις εἶναι δικαία, ἀλλὰ καὶ ὅτι τὸ Δημόσιον ζημιοῦται διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Εἰρηνοδικείου Πανόρμου. Ὁ δῆμος Πανόρμου, κύριοι Βουλευταί, ἠρημώθη ἐντελῶς, διότι κατηργήθη τὸ Εἰρηνοδικεῖον, τὸ Συμβολαιογραφεῖον, τὸ αὐτόθι Ἑλληνικὸν σχολεῖον, κατηργήθησαν ἀκόμη καὶ τὰ δημοτικὰ σχολεῖα, καὶ δὲν ἔχει τίποτε, ἐνῷ πληρόνει 25,000 δραχμὰς δημοσίους φόρους κατ’ ἔτος, ἐνῷ πληρόνει φόρον αἵματος καὶ ἀντισηκώματα,—καὶ προσέφερεν ἐφέτος 63 κληρωτοὺς, ἐκτὸς τῶν ἀντισηκωμάτων,—καὶ μ’ ὅλα ταῦτα, τό γε νῦν ἔχον, καμμία δαπάνη δὲν ἐπιβαρύνει τὸ Δημόσιον διὰ τὸν δῆμον αὐτὸν, διότι καὶ αὐτὴ ἡ δαπάνη τῆς ἀστυνομίας καὶ ἡ λεγομένη δαπάνη διὰ δύο μόνον δημοτικὰ σχολεῖα, τὰ ὁποῖα ἔμειναν, βαρύνει τὸν δῆμον, ἑπομένως τὸ Δημόσιον δὲν δαπανᾷ τίποτε ἄλλο, ἐκτὸς τῆς μισθοδοσίας ἑνὸς ὑποτελώνου καὶ ἑνὸς τελωνοφύλακος. Ἀλλ’ εἶναι δίκαιον εἰς δῆμον κατοικούμενον ἀπὸ 6,000 ἀνθρώπους, ἀπὸ 1150 οἰκογενείας, νὰ λείπῃ ἡ προχειροτέρα δικαιοσύνη, ἡ ὁποία εἶναι ἡ μόνη τροφὴ τοῦ λαοῦ, καὶ νὰ ἦναι ἐκεῖ ἐντελὲς δικαιοστάσιον πρὸ δύο ἐτῶν; νὰ ἀγανακτῇ δὲ ὁ κόσμος ὅλος, καὶ νὰ γεννηθῇ κοινωνικὸν ζήτημα ἐν Πανόρμῳ, ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἀπειλοῦσι τὴν Πελοπόννησον ἕνεκα τῆς σταφιδικῆς κρίσεως; Λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον ν’ ἀποστείλῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τὴν ἀναφορὰν ταύτην τῶν συνδημοτῶν μου, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν, διότι δικαίως πρέπει νὰ ἔχῃ γνῶσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Βεβαιῶ δὲ, ὅτι δὲν θὰ ζημιωθῇ τὸ Δημόσιον, διότι μόνον 2150 δραχμαὶ κατ’ ἔτος ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἀνασύστασιν τοῦ Εἰρηνοδικείου τούτου· ἤτοι 100 δραχμαὶ διὰ τὸν εἰρηνοδίκην γʹ. τάξεως κατὰ μῆνα, 70 διὰ τὸν γραμματέα, καὶ 9 δραχμαὶ διὰ τὴν γραφικὴν ὕλην, ἡμεῖς δὲ πληρόνομεν 25,000 δρ. κατ’ ἔτος, καὶ ἐκτὸς τῶν ἄλλων φόρων, τὸν φόρον τοῦ αἵματος. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι ἔχομεν δίκαιον ἀναμφισβήτητον. Εἴχομεν τὸ Εἰρηνοδικεῖον ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ ἔθνους, καὶ τώρα κατηργήθη, καὶ δὲν ἔχομεν οὔτε Συμβολαιογραφεῖον, διότι ὁ εἰρηνοδίκης ἦτο καὶ συμβολαιογραφῶν, ἤδη δὲ ἀναγκάζονται οἱ ἄνθρωποι, ὁδοιποροῦντες διὰ τῶν δυσβάτων ὀρέων τῆς Τήνου ἐπὶ πέντε ὥρας, νὰ πηγαίνωσι διὰ ψύλλου πήδημα εἰς τὴν πόλιν τῆς Τήνου, καὶ ν’ ἀγανακτῶσιν ἄνδρες, γυναῖκες, γέροντες καὶ παιδία καὶ διὰ τὴν παραμικροτέραν πρᾶξιν τῆς ἀναγκαστικῆς ἢ ἑκουσίας δικαιοδοσίας.

§65Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πληροφορῶ τὸν κ. Βουλευτήν, ὅτι, ἅμα τῇ ἐνάρξει τῆς Βουλῆς, ὁ συνάδελφος αὐτοῦ κ. Δρόσος μοὶ ἀπηύθυνε ζωηροτάτας παραστάσεις περὶ τούτου, καὶ ὅτι συνεπείᾳ τούτου συνεννοήθην μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἐμελετήθη δ’ ὑπ’ αὐτοῦ ἡ ὑπόθεσις ἔκτοτε, ἀλλ’ εἰσέτι δὲν κατέληξεν εἰς ἀποτέλεσμα. Ἐλπίζω δὲ, ὅτι προσεχῶς θέλομεν δυνηθῆ νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον πιθανῶς θὰ εὐχαριστήσῃ τὸν κ. Βουλευτήν, ἑπομένως δὲν ἐννοῶ τὴν ἀνάγκην τῆς ἀγανακτήσεως αὐτοῦ.

§66Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω παντελῶς, ὅτι τὸ παράπονον, τὸ ὁποῖον διετύπωσεν ὁ κ. ἐκ Τήνου συνάδελφος, στηρίζεται εἰς πραγματικὴν ἀνάγκην, ἀλλὰ ἡ ὑποστήρηξις τῆς προτάσεώς του μὲ φέρει εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προσθέσω μερικὰς λέξεις. Ἔχω νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι δὲν ἀρκεῖ ν’ ἀναγραφῇ πίστωσις διὰ νὰ συστηθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον. Ὡς καλῶς γινώσκει, ἀπαιτεῖται καὶ πρότασις τῆς ὁλομελείας τοῦ Πρωτοδικείου, διότι ὁ νόμος τοῦ 1882 ἀπαιτεῖ τοῦτο...

§67ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε... Μὲ αὐτὰς τὰς λέξεις κατεστρέψατε τὸν κόσμον! (ἱλαρότης).

§68Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Μαυρομαρᾶς ταράσσεται ἀδίκως, ἐνῷ ἀκριβῶς ἔρχομαι εἰς ἐπικουρίαν του.

§69ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Εἶναι νευρικός.

§70ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Νὰ γνωμοδοτήσῃ τὸ Πρωτοδικεῖον τῆς Σύρου, τὸ ὁποῖον δὲν ἠξεύρει τί κάμνει!

§71Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἀγανακτεῖτε ἀδίκως.

§72ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἀγανακτῶ, καὶ δικαίως, καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀναμιγνύησθε εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα (ἱλαρότης).

§73ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ συνάδελφος μάτην ἀγανακτεῖ· διότι ἀκριβῶς ἔλαβον τὸν λόγον διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὴν πρότασίν του. Ἀλλ’ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νομίζω καλὸν νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο, λαμβάνων ἀφορμὴν ἀπὸ τὰ δίκαια παράπονα τοῦ ἀγανακτοῦντος συναδέλφου, νὰ λάβῃ γενικώτερα μέτρα περὶ Εἰρηνοδικείων, καὶ νὰ μὴ τὸ ἐξαρτᾷ ἀπὸ τὰς προσωπικὰς συστάσεις τοῦ Α καὶ τοῦ Β, τὰς δικαίας μὲν, ἀλλ’ αἱ ὁποῖαι ἐνίοτε δύναται νὰ μὴ ἦναι ἐπαρκῶς δεδικαιολογημέναι. Κατ’ ἀρχὴν τοῦ δικαίου, ἡ σύστασις τῶν δικαστηρίων πρέπει νὰ γίνηται διὰ νόμου, καὶ τοῦτο γίνεται δι’ ὅλα τὰ δικαστήρια. Ἐξαιρετικῶς ἐν τῷ δικαστικῷ ὀργανισμῷ ἐπιτρέπεται ἡ σύστασις Εἰρηνοδικείου κατὰ τὴν διαδικασίαν, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος τοῦ 1882 ὁρίζει, δηλ. ἡ ὁλομέλεια τοῦ Πρωτοδικείου ἀποφασίζει περὶ τῆς προτάσεως, καὶ διὰ διατάγματος συνιστᾶται τὸ Εἰρηνοδικεῖον. Αὐτὸ δὲν τὸ θεωρῶ καλόν. Νομίζω καλὸν νὰ γείνῃ ἀναθεώρησις ὅλων τῶν εἰρηνοδικειακῶν περιφερειῶν καὶ νὰ ὑποβληθῇ νόμος. Ἔχω καὶ ῥιζικωτέραν ἰδέαν περὶ τῆς διορθώσεως τῶν δικαίων παραπόνων ὅλων τῶν διαδίκων, ἔχω τὴν γνώμην περὶ Εἰρηνοδικείων μεταβατικῶν, διὰ τῶν ὁποίων νομίζω ὅτι δύναται νὰ ἐπέλθῃ ῥιζικὴ βελτίωσις, Εἰρηνοδικείων, λέγω, μεταβατικῶν εἰς κέντρα ὁριζομένου πληθυσμοῦ διὰ τοῦ νόμου. Ἀλλὰ τοῦτο τὸ μέτρον ἀπαιτεῖ μακρὰν συζήτησιν. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ παρατηρήσω κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην, εἶναι ὅτι τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν ἐν Πανόρμῳ, ὑπάρχουσι καὶ εἰς πολλὰ ἄλλα μέρη, ποῦ μὲν δίκαια, ποῦ δὲ ἧττον δίκαια· ἀλλὰ τοῦτο θὰ ἦτο ἀτελεύτητον. Καλὸν εἶναι νὰ γείνῃ μία ἀναθεώρησις ὅλων τῶν εἰρηνοδικειακῶν περιφερειῶν, διὰ νὰ ἐπέλθῃ θεραπεία, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν συμμερίζηται τὴν γνώμην μου περὶ ὑποβολῆς νομοσχεδίου περὶ μεταβατικῶν Εἰρηνοδικείων.

§74ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νόμου διὰ τὴν ἀνασύστασιν τοῦ Εἰρηνοδικείου Πανόρμου, διότι ὁ τόσον ἐντριβὴς περὶ τὴν μελέτην τῶν νόμων κ. Φιλάρετος ὤφειλε νὰ γνωρίζῃ ἀπὸ τὸν Δικαστικὸν Ὀργανισμὸν, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Ἀντιβασιλείαν τὸ 1835, ὅτι τὸ Εἰρηνοδικεῖον Πανόρμου ἦτο ἀπὸ τότε συνεστημένον, ὅτι εἶναι ἐντὸς τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων ἐκ τῶν πρώτων Εἰρηνοδικείων τῆς Ἀνεξαρτησίας τοῦ Ἔθνους, διότι ἡ τότε Ἀντιβασιλεία ἐξετίμησεν ὅλας τὰς τοπικὰς περιστάσεις καὶ ὅλας τὰς ἀνάγκας τῆς τότε παλαιᾶς Ἑλλάδος, καὶ κατήρτισε τὰ Εἰρηνοδικεῖα ὅπου ἦσαν ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖα. Εἶδεν ὅτι μεταξὺ τῆς πόλεως Τήνου καὶ τοῦ δήμου Πανόρμου ὑπάρχει ἀπόστασις πέντε ὡρῶν, ὅτι εἶναι ὄρη δύσβατα, ὅτι εἶναι εὐκολώτερον νὰ μεταβῇ τις ἐντὸς μιᾶς ὥρας ἀπὸ τὰ παράλια τοῦ Πανόρμου εἰς Σῦρον, παρὰ νὰ μεταβῇ ἀπὸ τοῦ Πανόρμου εἰς τὴν πόλιν τῆς Τήνου. Λοιπὸν μεμελετημένως αἰσθανθεῖσα ἡ Ἀντιβασιλεία τὴν ἀπαραίτητον ταύτην ἀνάγκην, ἔκρινεν ἀπαραίτητον τὴν σύστασιν ἐκεῖ Εἰρηνοδικείου, ἔνθα δὲν εἶναι ἁπλοῦς δῆμος τυχαῖος, ἀλλ’ εἶναι δῆμος πολυάνθρωπος, εἶναι δῆμος, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐμπόριον, ὁ ὁποῖος ἔχει λιμένα καὶ συναλλαγὰς, ὅστις ἔχει πλοῖα, ὄντα καὶ νῦν εἴκοσι περίπου, καὶ ὅστις εἶναι ἡ ἑστία ὅλων τῶν βιωτικῶν τεχνῶν καὶ τῆς καλλιτεχνίας, διότι ὅλοι οἱ καλλιτέχναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καὶ σήμερον τιμῶσιν ὄχι μόνον τὴν Τῆνον, ἀλλὰ καὶ τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον καὶ ἐνταῦθα καὶ εἰς τὴν Εὐρώπην, κατάγονται ἐκ τοῦ δήμου ἐκείνου. Ἐκεῖθεν εἶναι ὁ διαπρύσιος καλλιτέχνης Λάζαρος Σῶχος, ὁ ὁποῖος ἐν Παρισίοις τιμᾷ τὴν Ἑλλάδα καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι μετὰ τοῦ ἐπίσης Τηνίου καὶ ἐξόχου καλλιτέχνου Νικολάου Γκίζη, τοῦ ἐπίσης τιμῶντος τὴν Ἑλλάδα ἐν Εὐρώπῃ, ἀντιπρόσωποι εἰς τὴν Καλλιτεχνικὴν ἔκθεσιν τῶν Παρισίων. Λοιπὸν δὲν ὁμιλῶ περὶ ἀγνώστων πραγμάτων ἢ ἀδίκων, ὁμιλῶ καὶ ζητῶ δίκαια πράγματα, εὔλογα καὶ μὴ ἀπάδοντα πρὸ τὰ δημόσια συμφέροντα, διότι ἡ ἀνασύστασις τοῦ Εἰρηνοδικείου ἐκ τῶν συμβολαίων καὶ τῶν δικαστικῶν τελῶν θὰ φέρῃ εἰσόδημα δραχμῶν 3,000 κατ’ ἔτος ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, ἡ δὲ δαπάνη αὐτοῦ δὲν ὑπερβαίνει τὰς δραχμὰς 2148. Λοιπὸν δὲν ἀπαιτεῖται ἢ ἁπλῆ πίστωσις, διότι ὁ νόμος ὑπάρχει· ἐὰν δὲ νεώτερον μέτρον ἐθεώρησεν ὅτι, εἴτε δι’ οἰκονομικοὺς λόγους, εἴτε δι’ ἄλλον λόγον, πρέπει νὰ ὑποβάλλῃ εἰς Συμβούλια καὶ Εἰσαγγελεῖς καὶ εἰς νεαροὺς δικαστὰς, οἱ ὁποῖοι πᾶν ἄλλο γνωρίζουσι παρὰ τὰς κοινωνικὰς ἀνάγκας τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν, νὰ κάμνουν συστάσεις περὶ καταργήσεως καὶ συστάσεως Εἰρηνοδικείων, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, διότι ὅλα ταῦτα εἶναι ἐλεεινὰ πράγματα καὶ μέτρα παράχορδα καὶ ἐπιζήμια εἰς τὴν κοινωνίαν.

§75Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔλαβον, κύριε Πρόεδρε, τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον καταθέτω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως ὑποβληθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Εἶναι ἐκ Καρυταίνης κατὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Καταγγέλλεται ὁ ἐκεῖ ἀστυνόμος, ὅτι συνέλαβε πολίτας, τοὺς ἐβασάνισε, καὶ μετὰ πολλὰς διαμαρτυρίας τῶν κατοίκων τοὺς ἀπέλυσε. Νομίζω ὅτι, μέχρις οὗ ἐπέλθῃ θεραπεία τοῦ κακοῦ, καλὸν εἶναι νὰ προληφθῶσιν αὐτά. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ συστηθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἀποσταλῇ ἀνακριτὴς καὶ ῥυθμίσῃ τὰ κατὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Καταθέτω τὸ τηλεγράφημα.

§76ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§77ΜΠΟΥΤΟΣ. Διάφοροι ἔντιμοι καὶ φιλήσυχοι πολῖται τῆς Μεσσήνης, πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, μοὶ γράφουσιν, ὅτι ὁ ἐκεῖ λοχαγὸς ἀστυνόμος ἔθεσεν εἰς ἐνέργειαν τὸ ξύλον, τὸν βούρδουλαν καὶ τὸ κρατητήριον. Ὁ προϊστάμενος τῆς ἐκεῖ ἀστυνομίας καὶ πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ κατὰ τὰς ἐκλογὰς διὰ πολλῶν πράξεών του ἔδειξεν ὅτι ἔχει συμπαθείας πρὸς μίαν τῶν ἀνταγωνισθεισῶν ἐκεῖ μερίδων. Ἀλλ’ ἐπειδὴ αἱ συμβουλαί του δὲν κατώρθωσαν νὰ ἱκανοποιήσουν τὰς ἀπαιτήσεις του, διὰ τοῦτο ἤδη, μετὰ τὰς ἐκλογὰς, μετέρχεται πᾶν μέσον ἔκτροπον, παράνομον, βάρβαρον, ἵνα τιμωρῇ τοὺς φίλους μου, καὶ δὴ ἐσχάτως δύο πολίτας, ἔχοντας τὸ αὐτὸ ἐπώνυμον, Χριστοπούλους, τοὺς ἐσάπισε κατὰ γράμμα εἰς τὸ ξύλον...

§78Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Πρωθυπουργός). Πῶς ὀνομάζεται;

§79ΜΠΟΥΤΟΣ. Καμπέρης... Αἱ πράξεις αὗται κατηγγέλθησαν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ ἐπειγόντως τὸν κ. Εἰσαγγελέα Καλαμῶν, ὅπως ἐνεργήσῃ τὴν δέουσαν καταδίωξιν, ἵνα τιμωρηθῇ ὁ ὑπάλληλος ἐκεῖνος. Ἐπειδὴ δὲ εἶμαι ἤδη εἰς τὴν σειρὰν τοῦ λόγου, ὀφείλω νὰ συνενώσω καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησίν μου εἰς ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνε χθὲς ὁ κ. Μερλόπουλος πρὸς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, καθόσον δὲν ἤμην ἐν τῇ αἰθούσῃ τότε, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Παμίσου καὶ προτείνῃ νόμον εἰς τὴν Βουλὴν, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐκ τῶν χρημάτων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου νὰ συντηρῆται τὸ δημοτικὸν Γυμνάσιον τοῦ δήμου Παμίσου.

§80ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί σχέσιν ἔχει;

§81ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἀκούω μίαν φωνὴν, ὅτι δὲν ἔχει σχέσιν τὸ λιμενικὸν ταμεῖον πρὸς τὴν δαπάνην τοῦ Γυμνασίου Μεσσήνης· ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, ὅτι τὸ χρῆμα τοῦ λιμενικοῦ ταμείου εἶναι χρῆμα τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης, καὶ ἐπωφελεστέρα δαπάνη ταύτης δὲν δύναται νὰ γείνῃ.

§82ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὸ Γυμνάσιον Γυθείου ἐκ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου συντηρεῖται.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐταξίας ὑποβάλλει ἔγγραφον ἐπερώτησιν, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς.

§84ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Παρακαλεῖται ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσαγάγῃ τὸν φάκελλον τῆς ἀλληλογραφίας, τῆς διαλαμβανούσης περὶ μὴ γενομένης ἐμπροθέσμως ὑπὸ δημοτῶν τοῦ δήμου Ἡραίας τῆς Γόρτυνος δηλώσεως κτηνῶν, ἕνεκεν ἐξαπατήσεως αὐτῶν ὑπὸ τοῦ γραφείου τῆς Δημαρχίας περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τῶν δηλώσεων, περὶ ὑποβολῆς δὲ τοιούτων δηλώσεων ἐνώπιον τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου καὶ τοῦ εἰρηνοδίκου, μὴ γενομένων δεκτῶν, καὶ πληροφορήσῃ ἅμα, ἂν καὶ τίνα ἔκβασιν ἔσχε τὸ ἀντικείμενον τοῦτο ὡς πρός τε τὰς ὑποχρεώσεις τῶν δηλωτῶν καὶ ὡς πρὸς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν δραστῶν τῆς ἐξαπατήσεως. Πρὸς δὲ, ἂν δὲν ὑπάρχῃ περίπτωσις, ὅπως ληφθῇ παραπλήσιόν τι μέτρον πρὸς τὸ λαμβανόμενον διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ μὴ δηλωθέντων ἐμπροθέσμων ζώων ἐν τῷ δήμῳ Φαλαισίας.»

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους.

§86ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ τῆς ἐν τῇ χθεσινῇ συνεδριάσει δηλώσεως τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δὲν προεθέμην νὰ μετάσχω τῆς συζητήσεως τῆς ἀφορώσης εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους, διότι ἐπίστευον, καὶ εὐλόγως, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο συνδέεται στενῶς πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενον συμβιβασμὸν τοῦ Κράτους ἡμῶν μετὰ τῶν πιστωτῶν αὐτοῦ. Τὴν αὐτὴν πεποίθησιν εἶχον καὶ πάντες οἱ ἀναγνόντες τὸ νομοσχέδιον, ὡς καὶ πάντες οἱ ἀναγνόντες ἢ οἱ ἀκούσαντες τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, εἰσηγουμένου τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895. Γινώσκετε, ἄλλως τε, ὅτι ὅσοι τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἠγόρευσαν χθὲς ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἀνεχώρουν ἐκ τῆς πεποιθήσεως, ὅτι τὸ νομοσχέδιον συνδέεται ἀῤῥήκτως πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενον συμβιβασμόν. Μεταξὺ τῶν χθὲς ἀγορευσάντων ὑπάρχει καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τροιζηνίας συνάδελφος, ὁ ὁποῖος τάσσεται μεταξὺ τῶν φίλων τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὁποῖος ἠγόρευσεν ἐπὶ τῇ βάσει ὅτι τὸ νομοσχέδιον στενώτατα συνδέεται πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενον συμβιβασμόν. Δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη, ὅτι ὁ συμβιβασμὸς ἀποτελεῖ τὴν ἀφετηρίαν καὶ τὴν βάσιν τῆς ἀνορθώσεως τῶν οἰκονομικῶν ἡμῶν. Ἐὰν δὲ πρὸς τὸν συμβιβασμὸν συνδυασθῶσι καὶ ἕτερα μέτρα νομοθετικὰ καὶ κυβερνητικὰ, βελτιοῦντα τὴν νομισματικὴν ἀνωμαλίαν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν διατελοῦμεν, εἶναι ἐλπὶς, ὅτι θέλομεν εἰσέλθει εἰς τὴν σταθερὰν ὁδὸν τῆς προόδου καὶ τῆς ἐθνικῆς εὐημερίας. Τοσαύτην ἀποδίδων σημασίαν εἰς τὸν συμβιβασμὸν, φρονῶ, ὅτι πᾶν ὅ,τι θίγει ἢ ἀφορᾷ εἰς τὸν συμβιβασμὸν δὲν εἶναι προσῆκον νὰ τεθῇ προώρως ἐπὶ τοῦ τάπητος, ἤτοι νὰ συζητηθῇ ὑπὸ τοῦ Κοινοβουλίου. Ἐφρόνουν καὶ φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι πρέπον διὰ προώρων συζητήσεων, σχετιζομένως πρὸς τὸν συμβιβασμὸν, νὰ παρατρέψωμεν ἢ ἐπηρεάσωμεν τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἐνεργείας τὴν Κυβερνήσεως· τοὐναντίον ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι οἱ κυβερνῶντες καὶ οἱ ὑπεύθυνοι ἐπὶ ταῖς πράξεσι ταῖς ἀφορώσαις εἰς τὰ δημόσια συμφέροντα τῆς χώρας δὲν πρέπει νὰ ἐπηρεάζωνται ἐκ τῶν προώρων συζητήσεων ἐν τῇ πορείᾳ, τὴν ὁποίαν κρίνουσι σκόπιμον πρὸς συντέλεσιν τοῦ συμβιβασμοῦ ἐπὶ ὅροις εὐπροσδέκτοις, ἤτοι ἐπὶ ὅροις ἐξίσου συμφέρουσιν εἴς τε τὸ Κράτος καὶ εἰς τοὺς δανειστὰς ἡμῶν. Ἔχων δὲ τὴν πεποίθησιν τῆς στενῆς σχέσεως τοῦ νομοσχεδίου πρὸς τὸν συμβιβασμὸν, εἶχον τὴν πρόθεσιν, ὅταν ἠθέλομεν εἰσέλθει εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου, νὰ προβάλω γνώμας τινὰς πρὸς βελτίωσιν τῆς διασκευῆς αὐτοῦ. Ἀλλὰ μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄρτης συναδέλφου ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενον συμβιβασμὸν, καὶ ὅτι εἰς οὐδὲν ἄλλο σκοπεῖ, εἰμὴ νὰ εἰσαγάγῃ τὴν προσήκουσαν τάξιν ἐν τῇ λογιστικῇ ἡμῶν ὑπηρεσίᾳ καὶ ἐμπνεύσῃ τὴν ἀπαιτουμένην ὑπὸ τῶν δημοσίων συμφερόντων ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς ἐπιθυμοῦντας νὰ κρίνωσι περὶ τῶν οἰκονομικῶν ἡμῶν πραγμάτων. Μετὰ τὴν δήλωσιν ταύτην, τὸ νομοσχέδιον δὲν δύναται νὰ ἔχῃ πλέον τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν ἀρχῆθεν ἀπεδώκαμεν εἰς αὐτό. Ἂν ὡς εἰλικρινῆ ὑπολάβωμεν τὴν δήλωσιν ταύτην καὶ ἀσφαλῶς ἐπ’ αὐτῆς στηριχθῶμεν, τὸ νομοσχέδιον γίνεται ἁπλῶς ὑπηρεσιακὸν, ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς ἡμᾶς, τοὺς ἔχοντας τὴν γνώμην, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ προσφέρῃ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις προσδοκᾷ ἐξ αὐτοῦ ὑπηρεσίαν, νὰ ἀντιταχθῶμεν καὶ κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἐπὶ τῇ δηλώσει τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δὲν δύναμαι νὰ ἀποκρύψω γεννηθεῖσαν ἐν ἐμοὶ ἀμφιβολίαν ἢ ἀπορίαν. Προηγήθη πολὺς θόρυβος, πρὶν ἢ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν, θόρυβος οὐ μόνον σχετιζόμενος πρὸς τὸν συμβιβασμὸν, ἀλλὰ καὶ παριστῶν τοῦτον ὡς σχεδὸν συντετελεσμένον μετὰ τὴν νομοθετικὴν κύρωσιν αὐτοῦ· πάντες δὲ ἐφρόνουν, ὅτι ἐκ τῆς διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτεινομένης συστάσεως κλάδου αὐτοβούλου καὶ ἀνεξαρτήτου ἀπὸ τῶν ἄλλων οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους ἤρτηται ἡ πρώτη βάσις, ἢ μᾶλλον εἷς τῶν σπουδαιοτάτων ὅρων, οἵτινες πρόκειται νὰ κανονίσωσι τὰ τοῦ συμβιβασμοῦ· εἰς ἐπίῤῥωσιν δὲ τῆς γνώμης ταύτης, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, εἰσηγούμενος εἰς τὴν Βουλὴν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895, εἶπον αὐτολεξεὶ ταῦτα: «Μεταξὺ τοῦ νομοθετήματος τούτου καὶ τοῦ κανονισμοῦ τῶν σχέσεων ἡμῶν πρὸς τοὺς δανειστὰς τοῦ Κράτους ὑπάρχει συγγένεια». Τὸ νομοσχέδιον δὲ τοῦτο ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰσήγαγεν ἐν τῇ πρώτῃ αὐτοῦ συναντήσει πρὸς τὴν νέαν Βουλὴν κατὰ προτίμησιν παντὸς ἄλλου, παρέστησε δὲ αὐτὸ ὡς σπουδαιότερον καὶ αὐτοῦ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τοσοῦτῳ δὲ θερμῶς συνέστησε τὴν ἄμεσον αὐτοῦ ἐπιψήφισιν, ὥστε οἱ ἀκροώμενοι αὐτοῦ ἐδικαιοῦντο νὰ ὑπολάβωσιν, ὅτι ἐπρόκειτο ἐκ τῆς εἰς νόμον μεταβολῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ προληφθῶσιν ἐπικειμέναι μέγισται ζημίαι τῶν συμφερόντων τοῦ τε Κράτους καὶ τῆς χώρας. Ἡ ἐντύπωσις πάντων ἡμῶν ἐκ τῶν λόγων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἦτο, ὅτι ἔχει στενὴν συγγένειαν πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενον συμβιβασμὸν, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις ἀπέδιδεν εἰς αὐτὸ ὑψίστην σπουδαιότητα. Εἰς οὐδένα ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν συνδέεται πρὸς τὴν συντέλεσιν τοῦ συμβιβασμοῦ, ἀφοῦ τοῦτο δὲν ἀναγράφῃ τὰ ἔσοδα, τῶν ὁποίων ἡ διαχείρισις πρόκειται νὰ μεταβιβασθῇ εἰς τὴν συνιστωμένην αὐτόβουλον καὶ ἀνεξάρτητον ἀρχὴν, ἀλλὰ παραπέμπει τὸν προσδιορισμὸν τῶν ἐσόδων τούτω εἰς νέαν νομοθετικὴν πρᾶξιν. Πᾶς τις ἐδικαιοῦτο νὰ ὑπολάβῃ, ὅτι ἡ νέα νομοθετικὴ πρᾶξις ἔσεται ἡ περὶ συνομολογήσεως τοῦ συμβιβασμοῦ σύμβασις, εἰς τὴν ὁποίαν βεβαίως θὰ προσδιορισθῶσι τὰ ἔσοδα τὰ ἀποκλειστικῶς χρησιμεύσοντα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους. Ἐὰν ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην ἐξετάσῃ τις τὸ νομοσχέδιον, ἠδύνατο ἴσως νὰ ὑπολάβῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνισις ἐνόμισεν, ὅτι ἦτο προτιμότερον διὰ τοῦ νομοθετήματος τούτου νὰ κανονίσῃ, ὡς τὰ κανονίζει, τὰ τῶν ἐγγυήσεων ἐν σχέσει πρὸς τὸν συμβιβασμὸν, ὥστε, ὅταν εὑρεθῇ ἀπέναντι τῶν πιστωτῶν ἐν ταῖς διαπραγματεύσεσι τοῦ συμβιβασμοῦ, νὰ δύναται νὰ εἴπῃ εἰς αὐτοὺς, ὅτι παρέσχεν ἤδη οἴκοθεν διὰ νόμου πάσας τὰς ἐγγυήσεις περὶ τῆς ἀκριβοῦς ἐκπληρώσεως τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἐπρόκειτο νὰ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος, οὕτω δὲ θέλει καταστήσει περιττὴν τὴν συζήτησιν περὶ τῶν δοτέων ἐγγυήσεων. Ἐὰν ὑπὸ τοιούτων σκέψεων ὡδηγήθη ἡ Κυβέρνησις, ὑποβαλοῦσα τὸ νομοσχέδιον, οὐδὲ νὰ ἐπικρίνω, οὐδὲ νὰ ἐπιδοκιμάσω αὐτὰς δύναμαι σήμερον, ἐπιφυλάττομαι δὲ τὴν γνώμην μου νὰ δηλώσω ἐν καιρῷ τῷ δέοντι. Σήμερον ὁμολογῶ μόνον, ὅτι ἐν τῇ συστάσει τῆς αὐτοτελοῦς ταύτης ἀρχῆς, εἰς τῆς ὁποίας τὴν διαχείρισιν παραδίδονται αἱ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους καθορισθησόμεναι διὰ τοῦ συμβιβασμοῦ πρόσοδοι τοῦ Κράτους, καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἀνατίθεται ἡ φροντὶς τῆς πληρωμῆς πρὸς τοὺς δικαιούχους, δὲν διαβλέπω ἰδέαν ξενικοῦ ἐλέγχου. Εὔχομαι μάλιστα ἐγκαρδίως νὰ θεωρηθῇ τὸ νομοθέτημα τοῦτο ὡς ἐπαρκεῖς παρέχον τοῖς δανεισταῖς ἐγγυήσεις. Ποιοῦμαι δὲ μνείαν τῶν χορηγηθησομένων διὰ τοῦ συμβιβασμοῦ ἐγγυήσεων, οὐχὶ διότι ἀποδίδω σπουδαιότητα εἰς τὸ εἶδος ἢ τὴν διατύπωσιν αὐτῶν, ἀλλὰ διότι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν δανειστῶν ἐποιήσαντο πολὺν ἐν τῷ παρελθόντι θόρυβον. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, ἐγγύησις ἀποχρῶσα καὶ ὑπεραρκὴς διὰ τοὺς δανειστὰς ἡμῶν εἶναι ἡ καλὴ πίστις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ ἡ ὁμόφωνος τοῦ ἔθνους ἀπόφασις περὶ τῆς ἀκριβοῦς ἐκπληρώσεως τῶν ὅσων θέλομεν ἀναλάβει διὰ τοῦ συμβιβασμοῦ ὑποχρεώσεων· ἀπόφασις, ἥτις ἐλήφθη ἐν τῇ ἐκτιμήσει τῶν συμφερόντων ἡμῶν, ταὐτιζομένων πρὸς τὰ τῶν δανειστῶν μας· ἀπόφασις, ἥτις ὑπηγορεύθη ἐκ τῆς ἐπιβαλλομένης ἡμῖν ἀνάγκης νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἀνόρθωσιν τῶν οἰκονομικῶν ἡμῶν καὶ τὴν ἐμπέδωσιν τῆς δημοσίας ἡμῶν πίστεως, δι’ ἧς καὶ μόνης δυνάμεθα νὰ εἰσέλθωμεν ἀσφαλῶς εἰς τὸ στάδιον τῆς προόδου. Ἐγγύησις λοιπὸν ἀποχρῶσα εἶναι τὸ συμφέρον ἡμῶν καὶ ἡ ἐκ τούτου πηγάζουσα ἠθικὴ καὶ ὑλικὴ ὑποχρέωσις ἡμῶν πρὸς τήρησιν τῶν συμφωνηθέντων. Ὑπὸ τὴν ἔποψιν ὅμως ταύτην ἐξετάζων τις τὸ νομοσχέδιον, ἠδύνατο νὰ εὕρῃ παραλείψεις τινάς. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου κανονίζονται ἄλλως τὰ ἀφορῶντα εἰς τὸ δημόσιον ἡμῶν χρέος ἢ ὅπως ἐκανονίσθησαν διὰ τοῦ νόμου τῆς δεκάτης Δεκεμβρίου 1893. Βεβαίως ὁ νόμος ἐκεῖνος εἶναι προσωρινὸς, βεβαίως δὲν θὰ ἔχῃ οὗτος λόγον ὑπάρξεως, εὐθὺς ὡς συνομολογηθῇ ὁ συμβιβασμὸς, ἀλλὰ σήμερον εἶναι νόμος τοῦ Κράτους. Ὁ νόμος ἐκεῖνος ὥρισεν, ὅτι πᾶσαι αἱ εἰσπράξεις τοῦ Δημοσίου, αἱ προωρισμέναι εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν τόκων, κατατίθενται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, καὶ παρ’ αὐτῆς πληρόνονται εἰς τοὺς δικαιούχους πιστωτὰς ἡμῶν, εἴτε ἀπ’ εὐθείας, εἴτε διὰ τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἀνταποκριτῶν της. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, περὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν, οὐδεμίαν εὑρίσκω διάταξιν, ἀφορῶσαν εἰς τὸν νόμον τῆς δεκάτης Δεκεμβρίου. Ἀλλὰ καὶ ἑτέραν εὑρίσκω ἀτέλειαν, ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην ἐξετάζων τὸ νομοσχέδιον. Ἐν αὐτῷ ὁ ἀξιότιμος κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, προθέμενος νὰ συστήσῃ νέαν ἀρχὴν αὐτόβουλον πρὸς διαχείρισιν τῶν προσόδων, τῶν προωρισμένων διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, προσέτρεξε μόνον εἰς τὸ διάταγμα τῆς τρίτης Ἀπριλίου 1833, τὸ κανονίζον τὴν δικαιοδοσίαν τῶν Γραμματειῶν, ἐνόμισε δὲ, ὅτι μόνον διὰ τῆς μεταβολῆς τοῦ διατάγματος ἐκείνου ἦτο δυνατὸν νὰ κανονίσῃ τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν αὐτόβουλον ταύτην ἀρχὴν, τὴν συνιστωμένην διὰ τοῦ νομοσχεδίου· δὲν ὑποθέτω, ὅτι ἐλησμόνησεν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅτι μετὰ τὸ διάταγμα ἐκεῖνο ἔχομεν τὸν νόμον περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, ὅστις περιέλαβεν οὐσιώδεις διατάξεις, ἀφορώσας εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείου. Ἀλλὰ, τὸ σπουδαιότερον πάντων, ἐλησμόνησεν ὅ,τι ἔκτοτε ἐνομοθετήθη, ἀφορῶν εἰς τὰς χορηγηθείσας πρὸς τοὺς πιστωτὰς ἡμῶν ἐγγυήσεις καὶ εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν ὀφειλῶν ἡμῶν. Ἔχομεν πολλοὺς περὶ δανείων νόμους ἔκτοτε, μεταξὺ τῶν ὁποίων καί τινας ψηφισθέντας ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τῇ πρωτοβουλίᾳ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχομεν πρῶτον νόμον, ἐν τῷ ὁποίῳ ἀνεγράφησαν διατάξεις μεταβάλλουσαι καὶ τὸ διάταγμα τοῦ 1833 περὶ δικαιοδοσίας τῶν Γραμματειῶν καὶ τὸν νόμον περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, τὸν νόμον ΣΖʹ περὶ τοῦ δανείου τῶν 25 ἑκατομμυρίων τῆς 12 Ἀπριλίου 1867. Κατὰ τὸν νόμον αὐτὸν καὶ τοὺς κατόπιν αὐτοῦ ἐκδοθέντας νόμους, διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν προσόδων, τῶν προσδιορισθεισῶν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, δὲν μεσολαβεῖ τὸ Κεντρικὸν Ταμεῖον. Οἱ ἐπιτετραμμένοι τὴν εἴσπραξιν τῶν ἐσόδων τούτων ὑπάλληλοι εἶναι ὑπόχρεοι νὰ παραδίδωσι τὰ εἰσπραττόμενα ὑπ’ αὐτῶν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἡ δὲ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔχει ἐκ τοῦ αὐτοῦ νόμου τὸ δικαίωμα νὰ κατανέμῃ τὰ χρήματα ταῦτα εἰς τοὺς ὁμολογιούχους. Ἐν τῷ νόμῳ μάλιστα τούτῳ τοῦ 1867 ὑπάρχει ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 7, καθ’ ὃ οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ἐπιτετραμμένοι τὴν εἴσπραξιν τῶν καθορισθέντων ἐπὶ τούτῳ ἐσόδων, εἶναι προσωπικῶς ὑπεύθυνοι ἀπέναντι τῶν ὁμολογιούχων, καθ’ ἣν περίπτωσιν δὲν ἤθελον ἐγκαίρως, δηλ. εἰς τὸ τέλος ἑκάστης ἑβδομάδος, καταθέσει τὰς εἰσπράξεις ταύτας παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ· ἀλλὰ, πλὴν τούτου, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τιμωροῦνται καὶ ποινικῶς ἐπὶ ἀπιστίᾳ καὶ ὑπεξαιρέσει Ἔχομεν τὸν νόμον τοῦ δανείου τῶν 60,000,000 φράγκων, τὸν ψηφισθέντα τῇ πρωτοβουλίᾳ τοῦ νῦν Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐν τῷ ὁποίῳ νόμῳ ἐπαναλαμβάνεται ἡ αὐτὴ διάταξις. Μάλιστα ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ δὲν ἐπρόκειτο περὶ τελωνειακῶν εἰσπράξεων, ἀλλὰ περὶ τῶν προσόδων ἐκ τοῦ χαρτοσήμου· παραγγέλλονται δὲ πάντες οἱ ταμίαι καὶ πάντες οἱ εἰσπράττοντες τέλη χαρτοσήμου νὰ καταθέτωσιν εἰς τὸ τέλος ἑκάστης ἑβδομάδος τὰς εἰσπράξεις των παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, ἄλλως οὐ μόνον ὑπεῖχον εὐθύνην ἀπέναντι τῶν ὁμολογιούχων, ἀλλὰ καὶ κατεδιώκοντο ποινικῶς. Ἡ διάταξις περὶ ποινικῆς καταδιώξεως τὸ παράπαν δὲν θίγει τὰ κυριαρχικὰ δικαιώματα τοῦ Κράτους, διότι, εὐθὺς ὡς εἷς νόμος τοῦ Κράτους ἐπιβάλλῃ εἰς ὑπάλληλον, ἐπιτετραμμένον τὴν εἴσπραξιν δημοσίων ἐσόδων, τὴν ὑποχρέωσιν νὰ καταθέτῃ τὰς εἰσπράξεις του εἰς αὐτὴν ἢ ἐκείνην τὴν Τράπεζαν, βεβαίως ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς, παραβαίνων τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην, τὴν εἰς αὐτὸν ἐκ τοῦ νόμου ἐπιβληθεῖσαν, δέον νὰ τιμωρηθῇ καὶ ποινικῶς, πλὴν τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ νὰ ἀποζημιώσῃ τοὺς δικαιούχους. Τὴν διάταξιν ταύτην δὲν βλέπω ἀναγραφομένην ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ. Κατὰ τοὺς κρατοῦντας καὶ νῦν ἔτι νόμους, διότι εἰσέτι οἱ νόμοι περὶ τῶν δανείων, τὰ ὁποῖα ὑφίστανται, δὲν εἶναι κατηργημένοι, ἀλλὰ μόνον προσωρινῶς ἀνεσταλμένοι διὰ τοῦ νόμου τῆς 10 Δεκεμβρίου 1893, καὶ κατὰ τὰς συμβάσεις, τὰς νόμῳ κεκυρωμένας, δὲν μεσολαβεῖ ἑτέρα τις ἀρχὴ μεταξὺ τοῦ εἰσπράττοντος τὰ ποσὰ, τὰ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους καθωρισμένα, καὶ τῶν ὁμολογιούχων ἢ μόνον ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ συζητοῦμεν, παρεμβαίνει τὸ Δημόσιον, διότι τὸ νομοσχέδιον ἐν ἄρθρῳ 16 ὁρίζει ὅτι «τὰ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους ὡρισμένα ἔσοδα εἰσπράττονται μὲν ὡς καὶ μέχρι τοῦδε ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὀργάνων, ὑποχρεοῦνται ὅμως ταῦτα νὰ καταθέτωσι τὰ εἰσπραχθέντα ἐν τῇ ὁρισθησομένῃ Τραπέζῃ, εἴτε ἀμέσως πρὸς αὐτὴν, εἴτε διὰ τοῦ Κεντρικοῦ Ταμείου». Πρὸς τί ἡ μεσολάβησις αὕτη τοῦ Κεντρικοῦ Ταμείου, ἐὰν σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἦναι νὰ συνδεθῇ πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενον συμβιβασμόν; Ἐξακολουθῶ ὑπὸ τὴν ἄποψιν ταύτην ἐξετάζων τὸ νομοσχέδιον. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, ἡ τοῦ ἄρθρου 17, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους, δι’ ἐπιταγῶν φερουσῶν τὴν ὑπογραφὴν τοῦ παρὰ τῷ Συμβουλίῳ τούτῳ γραμματέως, ἀναλαμβάνει τὰ παρὰ τῇ Τραπέζῃ κατατεθειμένα χρήματα διὰ τοῦ κεντρικοῦ ταμίου. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀναγράφει, τί περαιτέρω ὀφείλει νὰ πράξῃ ὁ ταμίας. Ὁ κεντρικὸς ταμίας γίνεται ἑπομένως κάτοχος ὅλων τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἤδη κατατεθειμένα εἰς τὴν Τράπεζαν, καὶ τῶν ὁποίων ὁ προορισμὸς ἦτο νὰ ἐξυπηρετήσωσι τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους. Ἐξετάσωμεν ἤδη τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν ἑτέραν αὐτοῦ ἄποψιν, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὴν τακτοποίησιν τῶν λογιστικῶν ἡμῶν πραγμάτων. Αὕτη εἶναι ἡ δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅστις χθὲς εἶπε πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι οὐδεμία σχέσις ὑπάρχει μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ ἐπιδιωκομένου συμβιβασμοῦ. Ἐγένετο μάλιστα καὶ μία παρατήρησις ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄρτης συναδέλφου, λέγοντος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν: «Πρὸς τίνα σκοπὸν σπεύδετε εἰς τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὴν ἐπιψήφισιν, προδηλοῦντες ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀμέσως πρέπει νὰ τεθῇ ἐν ἐνεργείᾳ, καθόσον πᾶσα ἡμέρα βραδύτητος ζημιοῖ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, ἀφοῦ διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι καθωρισμέναι αἱ πρόσοδοι, τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ διαχειρίζηται τὸ Συμβούλιον;» Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀπήντησεν, ὅτι τῷ ὄντι ἡ ἀρχικὴ γνώμη του ἦτο, ὅτι δι’ ἄλλης νομοθετικῆς πράξεως ἔπρεπε νὰ καθορισθῶσιν αἱ πρόσοδοι αὗται, ἀλλ’ ἐὰν ἐν τῇ Βουλῇ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία περὶ τῆς ἀδρανείας, εἰς τὴν ὁποίαν ἤθελεν εὑρεθῆ τὸ Συμβούλιον, δὲν ἔχει δυσκολίαν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ νὰ ἀναγραφῇ, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν χρημάτων, διὰ τῶν ὁποίων ἐξυπηρετεῖται νῦν τὸ δημόσιον χρέος, θέλει δίδεσθαι ὑπὸ τοῦ κεντρικοῦ ταμείου εἰς τὸ Συμβούλιον. Ἀντὶ λοιπὸν, κατὰ τὸν νόμον τῆς 10 Δεκεμβρίου 1893, αἱ εἰσπράξεις νὰ κατατίθενται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἥτις διανέμει ταύτας εἰς τοὺς δικαιούχους, τὸ νομοσχέδιον θέλει καταργήσει τὴν μεσολάβησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ θέλει μεταβιβάσει τὴν ὑπηρεσίαν αὐτῆς εἰς τὸ Συμβούλιον. Ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ χρησιμοποιήσει τῆς νέας ἀνεξαρτήτου ἀρχῆς ἠδύνατό τις, κατὰ παραβολὴν, νὰ εἴπῃ, ὅτι τὸ Κράτος κατασκευάζει ἓν πολυτελὲς ἐργοστάσιον πρὸς μεταποίησιν σίτου εἰς ἄλευρα καὶ πώλησιν αὐτῶν, ἀλλὰ μὴ ἔχον σῖτον, ἀγοράζει ἀπὸ ἕτερον ἐργοστάσιον τὰ ἄλευρα καὶ τὰ δίδει εἰς τὸν διευθυντὴν τοῦ ἐργοστασίου τούτου, ἵνα τὰ μεταπωλῇ. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν παραδέχομαι, ὅτι αὕτη ἦτο ἡ γνώμη τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι καὶ ἐν τῇ χθεσινῇ δηλώσει του ὑπέδειξέ τι, τὸ ὁποῖον παρέχει τὸ ἐνδόσιμον εἰς τὴν ὑπόθεσιν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τῆς σημερινῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους, ἡ ὁποία εἶναι ὄντως προσωρινὴ, καὶ ἧς χάριν δὲν δικαιολογεῖται ἡ σύστασις τοιούτου πολυτελοῦς κλάδου ὑπηρεσίας. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅτι ἐκ τῶν διαπραγματεύσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, γινώσκει ἤδη ἡ Βουλὴ, ποῖαι περίπου εἶναι αἱ πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους προοριζόμεναι πρόσοδοι, τὴν αὐτὴν δὲ περίπου γνώμην ἔχει καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ γινώσκομεν πάντες, ὅτι πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον πρόκειται νὰ δοθῶσιν αἱ πρόσοδοι τῶν μονοπωλίων, αἱ ἐκ τοῦ κοπτομένου καπνοῦ εἰσπράξεις καὶ αἱ τοῦ χαρτοσήμου. Ταῦτα εἶναι περίπου γνωστὰ εἰς πάντας τοὺς παρακολουθήσαντας τὰς διαπραγματεύσεις πρὸς συνομολόγησιν τοῦ συμβιβασμοῦ, καὶ εἰς πάντας ὑμᾶς, ὅσοι ἦσθε μέλη τῆς παρελθούσης Βουλῆς, ἐνώπιον τῆς ὁποίας συνεζητήθησαν πάντα τὰ ἀφορῶντα εἰς τὰς διαπραγματεύσεις. Ἀλλ’ ἐὰν πρόκειται τὸ νομοθέτημα νὰ ψηφισθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς καὶ τεθῇ ἐν ἰσχύϊ ὡς νόμος τοῦ Κράτους πρὸς ἕνα καὶ μόνον σκοπὸν, πρὸς διαῤῥύθμισιν τῶν λογιστικῶν ἡμῶν ὑποθέσεων, ἵνα ἐμπνέωμεν ἐμπιστοσύνην καὶ πεποίθησιν πρὸς πάντας, ὅσοι πρόκειται νὰ συναλλαχθῶσι μεθ’ ἡμῶν, βεβαίως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν δύναται τὸ παράπαν νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐπαρκὲς πρὸς τοιοῦτον σκοπόν. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δικαιολογῶν τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦτον τοῦ νομοσχεδίου, εἶπεν, ὅτι ἐν τῷ παρελθόντι πολλαὶ ἐγεννήθησαν ἀμφιβολίαι καὶ ἐντὸς τῆς Βουλῆς καὶ ἐκτὸς αὐτῆς καὶ πολλοὶ ἠγέρθησαν ἐνδοιασμοὶ περὶ τῶν λογαριασμῶν καὶ καταστάσεων, αἱ ὁποῖαι κατετίθεντο ὑπὸ τῶν κατὰ καιροὺς Ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἐν ταῖς ὁποίαις ἀνεγράφοντο οὐ μόνον τὰ δάνεια, ἀλλὰ καὶ αἱ πράξεις αἱ λογιστικαί, αἱ διαπιστοῦσαι τὴν κατάστασιν τοῦ δημοσίου ταμείου. Εἶναι λοιπὸν πρέπον, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νὰ κανονίσωμεν οὕτω τὰ τοῦ λογιστικοῦ ἡμῶν, ὥστε πᾶσα πρᾶξις, πᾶσα κατάστασις ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἴτε ἐν τῇ δημοσιότητι παραδιδομένη, εἴτε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς κατατιθεμένη, νὰ ἐμπνέῃ ἀνεπιφύλακτον ἐμπιστοσύνην περὶ τῆς ἀκριβείας αὐτῆς. Καὶ πρὸς τοῦτο συνιστᾶται ὁ περὶ οὗ πρόκειται κλάδος, ὁ ἀνεξάρτητος τῶν λοιπῶν κλάδων τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως, ὑπὸ ἀρχὴν αὐτόβουλον. Ἀλλ’ ἐὰν τοιαύτη ἦτο τῷ ὄντι ἡ πρόθεσις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νὰ κανονίσῃ δηλονότι εὐῤῥυθμότερον, νὰ διαῤῥυθμίσῃ κρεῖσσον τὰ τοῦ λογιστικοῦ ἡμῶν, βεβαίως δὲν ἔπρεπε νὰ περιορισθῇ εἰς μόνον τὰς προσόδους τὰς προωρισμένας εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, εἰς μόνον τὰς πληρωμὰς, αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους. Εἶναι μάλιστα γνωστόν, ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ αὐτὰς τὰς προσόδους, οὐδέποτε προέκυψαν ἀμφιβολίαι περὶ τῆς ἀκριβείας τῶν ἐκδοθεισῶν καταστάσεων ἢ τῶν δημοσιευθέντων λογαριασμῶν, διότι εἶναι ὁμαλωτάτη ἡ εἴσπραξις αὐτῶν καὶ ὁμαλώταται αἱ λογιστικαὶ πράξεις αἱ πρὸς αὐτὰς σχετιζόμεναι. Ἐπίσης καὶ ὡς πρὸς τὰς γινομένας πληρωμὰς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, τῇ μεσολαβήσει μάλιστα τῶν Τραπεζῶν, οὐδέποτε ἐγεννήθη ἀμφιβολία. Κατ’ ἀκολουθίαν, ἂν τοιαύτη ἦτο ἡ πρόθεσις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν ἐνώπιον ἡμῶν νομοσχέδιον κανονίζον ἐν γένει τὰ τοῦ λογιστικοῦ ἡμῶν συστήματος κατὰ τρόπον καὶ μέθοδον διάφορον τῆς σήμερον κρατούσης. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, οὐδὲν παραδέχομαι ἐκ τῶν ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ λεχθέντων ὡς πρὸς τὴν κατάστασιν τοῦ παρ’ ἡμῖν Γενικοῦ Λογιστηρίου. Τὸ Λογιστήριον, μετὰ τὴν γενομένην μάλιστα τελευταίως προσθήκην κατωτέρου προσωπικοῦ, λειτουργεῖ κανονικῶς, ὑπὸ τὸν φιλοπονώτατον καὶ ἐμπειρότατον Διευθυντὴν τοῦ δημοσίου λογιστικοῦ, εἰς ὃν ὀφείλεται ἡ ἐνημερότης εἰς τὴν δημοσίευσιν τῆς γενικῆς ληψοδοσίας τοῦ Κράτους καὶ ἡ κατάρτισις τῶν προσωρινῶν ἀπολογισμῶν μέχρι τοῦ 1893. Ἐὰν ἐγεννήθησαν ἐν τῷ παρελθόντι ἀμφιβολίαι περὶ τὴν ἀκρίβειαν καταστάσεών τινων ἐκδοθεισῶν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦτο ἀποδοτέον οὐχὶ εἰς τὸ Λογιστήριον, ἀλλ’ εἰς τὴν ἀσυμφωνίαν τῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ κρατουμένων βιβλίων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑποβαλλομένων εἰς αὐτὸ πληροφοριῶν ὑπὸ τῶν οἰκονομικῶν ἀρχῶν πρὸς τὰ βιβλία τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, εἰς ἃ ἀναγράφονται αἱ εἰσπράξεις καὶ πληρωμαὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν καταστάσεων τῶν ταμείων, μετὰ προηγούμενον διοικητικὸν ἔλεγχον. Οὐδεμίαν δ’ ἔχω ἀμφιβολίαν, ὅτι μετά τινα χρόνον τὸ παρ’ ἡμῖν Γεν. Λογιστήριον ἔσεται ἐνήμερον, ἂν δὲν ἐπέλθῃ ἡ περικοπὴ τῶν ὑπαλλήλων, εἰς ἣν προέρχεται ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ὑποβληθέντος εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἂν ὁ νῦν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις πολλάκις διῴκησε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, νομίζῃ, ὅτι δὲν εἶναι διωργανωμένον καλῶς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, ἠδύνατο νὰ προβάλῃ νομοσχέδιον, διαῤῥυθμίζον τὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Λογιστηρίου κατὰ σύστημα παρέχον πάσας τὰς ἐγγυήσεις περὶ τῆς ἐνημέρου καὶ ἀκριβοῦς διεξαγωγῆς τοῦ διοικητικοῦ καὶ δικαστικοῦ ἐλέγχου πασῶν τῶν λογιστικῶν καὶ διαχειριστικῶν πράξεων, τῶν συνδεομένων πρὸς τὰ δημόσια συμφέροντα. Ἐὰν δὲ ἐφρόνει, ὅτι, ὅπως αἱ πράξεις τοῦ Λογιστηρίου ἐμπνέωσι μείζονα καὶ ἀνεπιφύλακτον ἐμπιστοσύνην, δέον νὰ περιβάλλωνται ὑπὸ τοῦ κύρους ἑτέρων δημοσίων ἀνδρῶν, ἠδύνατο νὰ προσφύγῃ εἰς τὰ παρ’ ἄλλοις ἔθνεσιν ἐν τῷ παρελθόντι γενόμενα. Ἠδύνατο, ἐπὶ παραδείγματι, νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ παρ’ ἡμῖν ὅ,τι ἄλλοτε ἐγένετο ἐν Γαλλίᾳ διὰ τῆς συστάσεως χρεωλυτικοῦ ταμείου, ὅπερ εἶχε καὶ διευθυντὴν καὶ ὑποδιευθυντὴν καὶ ταμίαν καὶ ἑτέρους ὑπαλλήλους, ἦτο δὲ τεθειμένον ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν ἐπιτροπῆς, ἀποτελουμένης ἀπὸ δύο γερουσιαστὰς, ἀπὸ δύο βουλευτὰς, ἀπὸ ἕνα τῶν προέδρων τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἀπὸ τὸν διοικητὴν ἢ ὑποδιοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης (ὄντα ἐν Γαλλίᾳ ὑπάλληλον τῆς Κυβερνήσεως), ἀπὸ τὸν πρόεδρον τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου τῶν Παρισίων καὶ ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τοῦ λογιστικοῦ τμήματος τοῦ δημοσίου χρέους. Τὸ ἐποπτικὸν τοῦτο συμβούλιον ἠδύνατο μὲν ἐν πάσῃ ὥρᾳ νὰ ἐξετάζῃ τὰ βιβλία τοῦ χρεωλυτικοῦ ταμείου, ὤφειλεν ὅμως κατὰ τριμηνίαν νὰ ἐξελέγχῃ πάσας τὰς πράξεις αὐτοῦ καὶ νὰ κυρόνῃ τὸν ἐκδιδόμενον ἀπολογισμόν. Τὸ ταμεῖον ἐκεῖνο ὑπεβάλλετο εἰς τὸν ἔλεγχον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ὑπόλογος δὲ ἦτο ὁ ταμίας αὐτοῦ. Δὲν φρονῶ, ὅτι ἦτο ἀνάγκη ὅμοιον ἵδρυμα νὰ ἐγκατασταθῇ παρ’ ἡμῖν· ἠδύνατο ὅμως νὰ δημιουργηθῇ διὰ νόμου ἐπιτροπή τις ἐξ ἀνωτέρων δημοσίων λειτουργῶν, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ἦναι ἀνατεθειμένη ἡ ἐπιτήρησις τῶν πράξεων τοῦ Λογιστηρίου καὶ ἡ κύρωσις αὐτῶν. Ὅτε τὸ πρῶτον παρ’ ἡμῖν συνωμολογήθη δάνειον σχέσιν ἔχον πρὸς τὸ ἐξωτερικὸν, ἤτοι τὸ δάνειον τῶν 25,000,000 φράγκων, κατὰ τὸ 1867, καὶ καθωρίσθησαν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ ὡρισμέναι πρόσοδοι τοῦ Κράτους, πλὴν τῆς ἐπιβαρυνούσης τοὺς διαχειριζομένους τὰς προσόδους ταύτας εὐθύνης καὶ ποινικῆς καταδιώξεως, ἀνεγράφη ἐν τῷ σχετικῷ νόμῳ διάταξις, ὑποχρεοῦσα τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ὅπως αὐτοπροσώπως ἢ δι’ ἀντιπροσώπου κατὰ τριμηνίαν ἐπιθεωρῇ καὶ ἐξελέγχῃ τοὺς διαχειριζομένους τὰς προσόδους ταύτας καὶ τὰ βιβλία αὐτῶν, καὶ δι’ ἐκθέσεώς του πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, δημοσιευομένης, ὑποβάλλῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τοιαύτης ἐπιθεωρήσεως. Ἡ παρέμβασις αὕτη τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἐθεωρήθη ἀναγκαία, ὅπως μείζων ἐμπνέηται ἐμπιστοσύνη εἰς τοὺς ὁμολογιούχους περὶ τῆς ἀκριβοῦς ἐκπληρώσεως τῶν ὁποίων ἀνέλαβε τὸ Κράτος πρὸς αὐτοὺς ὑποχρεώσεων. Κατ’ ἐμὲ, προκειμένου περὶ διαῤῥυθμίσεως τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν λογιστικὴν ἡμῶν ὑπηρεσίαν, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἄρσεως πάσης ἀμφιβολίας περὶ τῆς ἀκριβείας καὶ τῆς ἐνημερότητος αὐτῆς, πᾶν ἄλλο ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ νομοθετηθῇ, ἐκτὸς τοῦ νῦν προτεινομένου. Δι’ αὐτοῦ ἀναγνωρίζομεν, ὅτι διατελοῦμεν ἐν πλήρει ἀνικανότητι καὶ ἀδυναμίᾳ ὡς πρὸς τὴν προσήκουσαν διοργάνωσιν τῶν λογιστικῶν ἡμῶν, καὶ ἐγκαταλείποντες ταῦτα ὡς ἔχουσιν, ἀποσπῶμεν μόνον ἕνα κλάδον τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν διαχειρίσεως, καθιστῶντες τοῦτον ἀνεξάρτητον τῶν λοιπῶν, καὶ ὑποβάλλοντες ὡς πρὸς τὴν διεύθυνσιν αὐτοῦ ὑπὸ κηδεμονίαν τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Τίνα ἐκ τῶν ἀναγνωσάντων τὸ προκείμενον νομοσχέδιον δύναται νὰ λανθάνῃ, ὅτι ὡς πρὸς τὸν κλάδον τοῦτον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τίθεται ὑπὸ τὴν κηδεμονίαν τῶν προέδρων τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ τῶν διευθυνόντων τὰς τρεῖς παρ’ ἡμῖν προνομιούχους Τραπέζας; Ἐὰν, ὡς εἶπον προηγουμένως, ἡ δημιουργία τοῦ ἀνεξαρτήτου τούτου κλάδου τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως εἶχεν ὡς σκοπὸν νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἐγγύησις πρὸς τοὺς δανειστὰς ἡμῶν ἐν τῷ συνομολογηθησομένῳ μετ’ αὐτῶν συμβιβασμῷ, ἠδύνατο νὰ δικαιολογηθῇ ἡ ἐξαιρετικὴ αὕτη πρόνοια, συμπληρουμένων καὶ διαῤῥυθμιζομένων καταλλήλως τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὑπέλαβεν, ὅτι ἠδύνατο ν’ ἀρνηθῇ τὸν τοιοῦτον τοῦ νομοσχεδίου προορισμὸν, καὶ νὰ προσδώσῃ εἰς αὐτὸ χαρακτῆρα ὑπηρεσιακόν. Ὡς ἐκ τούτου δικαιοῦμαι νὰ παρατηρήσω εἰς αὐτὸν, ὅτι ὤφειλεν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ προνοήσῃ οὐχὶ μόνον περὶ ἑνὸς τῶν κλάδων τῆς διαχειρίσεως τῶν οἰκονομικῶν ἡμῶν, ἀλλὰ περὶ τοῦ συνόλου τῶν ἀφορωσῶν εἰς τὰ δημόσια συμφέροντα λογιστικῶν καὶ διαχειριστικῶν πράξεων. Ἐπανειλημμένως διηύθυνε τὰς ἐργασίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ κέκτηται πᾶσαν τὴν πρὸς τοῦτο ἱκανότητα καὶ πεῖραν. Διατὶ περιώρισε τὴν ἐνέργειάν του εἰς μόνον ἕνα κλάδον; Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ σκεφθῶμεν περὶ βελτιώσεων καὶ μεταῤῥυθμίσεων ἐπιβαλλομένων ἐπὶ τῶν ὑφεστώτων νόμων, τῶν ἀφορώντων εἰς τὸν διοικητικὸν καὶ δικαστικὸν ἔλεγχον τῶν τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν διαχειρίσεως, ἔπρεπέ τι γενικώτερον νὰ πράξωμεν, ἔπρεπε ν’ ἀποβλέψωμεν μᾶλλον εἰς καθίδρυσιν ἐλέγχου ζῶντος καὶ ἐνεργοῦ· ἔπρεπεν ἴσως τότε νὰ συγχωνεύσωμεν τὸν δικαστικὸν μετὰ τοῦ διοικητικοῦ ἐλέγχου, ὁ ὁποῖος, κατὰ τὴν γνώμην τινῶν, οὐδὲν παρήγαγε πρακτικὸν ἀποτέλεσμα. Ὅσοι εἶχον ἀφορμὴν νὰ γινώσκωσι τὸ σύστημα τὸ κρατοῦν παρ’ ἡμῖν ἐν τῷ δικαστικῷ ἐλέγχῳ, ἢ μᾶλλον τὴν καθυστέρησιν καὶ τὴν ἐλαττωματικὴν ἄσκησιν αὐτοῦ, βεβαίως αἰσθάνονται λύπην ἐνδόμυχον· ἀλλ’ ὄχι μόνον λύπην αἰσθάνονται, ἀλλὰ διατελοῦσι πεπεισμένοι, ὅτι ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως τοῦ προσήκοντος ἐλέγχου διαπράττονται καταχρήσεις σπουδαῖαι, ἐπὶ βλάβῃ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Δὲν δύναμαι νὰ εἴπω, εἰς ὁποῖον ποσὸν δύναται ἡ βλάβη αὕτη νὰ ἀνέρχηται, βεβαίως ὅμως εἶναι σπουδαιοτάτη, βεβαίως δὲ ἠδύνατο ἔλεγχος πληρέστερος νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν αὔξησιν τῶν δημοσίων ἡμῶν προσόδων. Ἐὰν ἐπρόκειτο γνώμην τινὰ προχείρως νὰ μεταδώσω εἰς τὴν Βουλὴν, ἤθελον εἴπει, ὅτι τὰ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἠδυνάμεθα νὰ διαῤῥυθμίσωμεν, οὐχὶ διὰ πολυπλόκου, ἀλλὰ δι’ ἁπλουστάτου νομοθετήματος, οὕτως, ὥστε νὰ ἦναι δυνατὸν ἕκαστος τῶν ὑπολόγων εἰς τὸ πρῶτον δεκαήμερον τοῦ ἑπομένου μηνὸς νὰ ὑποβάλλῃ τὸν λογαριασμόν του μετὰ τῶν ἀναγκαίων παραστατικῶν εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, τοῦτο δὲ, ὡς εἶναι σήμερον διωργανωμένον, προστιθεμένων εἰς αὐτὸ πέντε ἢ ἓξ λογιστῶν ἐκ τῶν παρὰ τῷ Γενικῷ Λογιστηρίῳ ὑπηρετούντων καὶ μὲ τὴν προσθήκην ἀκόμη τεσσάρων ἢ πέντε λογιστῶν, ἐγκαθιδρυομένων εἰς τὰ μεγάλα τελωνεῖα τοῦ Κράτους, θὰ ἠδύνατο ἐντὸς τοῦ ἑπομένου μηνὸς νὰ ἐξελέγχῃ τὸν λογαριασμὸν ἑκάστου ὑπολόγου. Ἐὰν οὕτω διεῤῥυθμίζοντο πρὸ πολλοῦ τὰ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, δὲν ἠθέλομεν εὑρίσκεσθαι σήμερον πρὸ καταστάσεως ἀναιρούσης τὸν ἔλεγχον, δὲν ἠθέλομεν σήμερον μανθάνει παρὰ τῶν ἐξελεγχόντων τοὺς δημοσίους ὑπολόγους λογιστῶν τοῦ Συνεδρίου, ὅτι πρὸ 15 ἐτῶν εἷς τελώνης καθυστερεῖ ἑκατοστύας ἴσως χιλιάδων δραχμῶν, καὶ ὅτι ἑτέρου ὑπολόγου δὲν εὑρίσκονται οὐδὲ οἱ λογαριασμοί. Ἀλλ’ ἴσως μοὶ προταθῇ ἡ ἀντίῤῥησις, τί δέον γενέσθαι ὡς πρὸς τὸν ἔλεγχον τῶν μέχρι τοῦδε διαχειρίσεων; Δύναται ἄριστα ὡς πρὸς τοὺς μέχρι τοῦδε λογαριασμοὺς τῶν ὑπολόγων νὰ ὁρισθῇ ἓν προσωπικὸν ἰδιαίτερον. Μάλιστα δὲν γινώσκω, ἂν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τροιζηνίας συνάδελφος ἦτο ὁ προκληθεὶς περὶ τούτου, ὡς Πρόεδρος τοῦ Συνεδρίου, ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ καὶ ὑποβαλὼν γνώμην. Γινώσκω ὅμως, ὅτι ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ Συνεδρίου ἔκθεσις, κατὰ τὴν ὁποίαν διὰ τὸν ἔλεγχον τῶν μέχρι τοῦδε διαχειρίσεων, ἐὰν ὁ ἔλεγχος οὗτος ἤθελε διεξαχθῆ ὑπὸ λογιστῶν, καταλλήλως ἐκλεγομένων, κατ’ ἀποκοπὴν, δυναμένην ἄριστα νὰ ἐφαρμοσθῇ, ἠθέλομεν ἔχει δαπάνην περίπου διακοσίων χιλιάδων δραχμῶν. Ἐννοεῖται, βεβαίως, ὅτι αἱ διακόσιαι χιλιάδες δραχμαὶ δὲν ἐπρόκειτο νὰ δαπανηθῶσιν εἰς διάστημα ἑνὸς ἔτους· ἡ ἐργασία τοῦ ἐλέγχου τῶν μέχρι τοῦδε διαχειρίσεων πρέπει νὰ κατανεμηθῇ εἰς 4 ἢ 5 ἔτη· ἑπομένως θὰ δαπανῶμεν 40 χιλιάδας δραχμῶν κατ’ ἔτος, ὥστε μετὰ 5 ἔτη νὰ ἔχωμεν καὶ τὸν ἔλεγχον τῶν μέχρι τοῦδε διαχειρίσεων πλήρη καὶ ἄρτιον. Γινώσκω, ὅτι μέχρι τοῦδε διὰ δύο νόμων ὡρίσθη ὁ χωρισμὸς τῆς ἐλεγκτικῆς ἐργασίας εἰς δύο κατηγορίας, εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν τοῦ παρελθόντος καὶ εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν ἐν ἐνεργείᾳ χρήσεων. Ἡ τελευταία διαίρεσις εἶχε λάβει ὡς σημεῖον χρονικὸν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νέου νομισματικοῦ συστήματος, ἤτοι τὰς ἀπὸ τοῦ 1883 διαχειρίσεις. Ἐπεραιώθη, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὁ ἔλεγχος τῶν ἐτῶν 1883 καὶ 1884, εὑρίσκεται δὲ νῦν τὸ Συνέδριον εἰς τὸ 1885. Πολλαὶ προέκυψαν πρακτικαὶ δυσκολίαι, ἰδίως ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως καταλλήλου καταστήματος. Δὲν κατεβλήθη ὅμως ἡ ἀπαιτουμένη προσπάθεια καὶ δαπάνη, ὅπως ὑπερνικηθῶσιν αἱ δυσκολίαι αὗται καὶ κατορθωθῇ ἡ ἐνημερότης τοῦ Συνεδρίου. Ἐν τῷ ὑποβληθέντι ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 ὑπάρχει ἀναγεγραμμένη πίστωσις ἐκ δραχμῶν 24,000 πρὸς ἀποζημίωσιν ἐκτάκτων λογιστῶν, εἰς οὓς ἔδει ν’ ἀνατεθῇ ὁ ἔλεγχος τῶν τοῦ παρελθόντος διαχειρίσεων. Ἀλλ’ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, λόγῳ οἰκονομίας, διέγραψε τὴν πίστωσιν ταύτην ἐκ τοῦ ὑπ’ αὐτῆς ὑποβληθέντος προϋπολογισμοῦ, διὰ νὰ συντελέσῃ ἴσως εἰς τὴν ἐνημερότητα τοῦ δικαστικοῦ ἐλέγχου. Ἤθελον λοιπὸν ἐννοήσει τὴν εἰς τὸ θέμα τοῦτο ἀπασχόλησιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπαινέσει ταύτην ἐπὶ τῇ ὁποίᾳ λαμβάνει προνοίᾳ πρὸς σκοπιμωτέραν διαῤῥύθμισιν τῶν ἀφορώντων εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν διαχειρίσεως. Ἤθελον ἐννοήσει προβαλλόμενον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Βουλὴν τοιοῦτο νομοσχέδιον, καὶ δὲν ἤθελον ἐπικρίνει τὴν προκύπτουσαν ἐκ τούτου ἐλάττωσιν τῶν ὑπαλλήλων, οἵτινες ἀσχολοῦνται νῦν εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, διότι τότε μόνον ἐδικαιολογεῖσθε ὡς συγχωνεύοντες ἐν τῷ δικαστικῷ τὸν διοικητικὸν ἔλεγχον. Ἐν τοιαύτῃ μόνον μεταῤῥυθμίσει ἠδύνασθε νὰ ἐλαττώσητε τὸν ἀριθμὸν τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Γεν. Λογιστηρίου, ἀριθμὸν δέ τινα λογιστῶν νὰ προσθέσητε εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, καὶ νὰ ὑποχρεώσητε αὐτὸ ἐντὸς τοῦ ἑπομένου μηνὸς νὰ ἐξελέγχῃ πάντας τοὺς λογαριασμοὺς τοῦ προηγουμένου μηνὸς, ὥστε νὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν παρ’ ἡμῖν ἔλεγχον ἄξιον τοῦ ὀνόματος. Ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, νομίζω, ὅτι θὰ καταστρέψωμεν πρῶτον τὸ ὑπάρχον Γενικὸν Λογιστήριον, θὰ γεννήσωμεν δὲ σύγχυσιν καὶ κυκεῶνα εἰς τὴν λογιστικὴν παρ’ ἡμῖν ὑπηρεσίαν, καθόσον θὰ ἔχωμεν δύο Λογιστήρια, τὸ Λογιστήριον τὸ καθιδρυόμενον παρὰ τῷ Συμβουλίῳ τοῦ δημοσίου χρέους καὶ τὸ Λογιστήριον τὸ ὑφιστάμενον ἤδη, ἀλλὰ κεκολοβωμένον κατὰ 18, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ὑπαλλήλους. Σήμερον ἔχομεν εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον 40 ὑπαλλήλους, ἐκ τῶν ὁποίων εἷς ὑποδιευθυντὴς, εἷς ὑπουργικὸς γραμματεὺς καὶ εἷς γραφεὺς ἀσχολοῦνται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, τὴν ἤδη ἀποσπωμένην ἐκ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ προστιθεμένην εἰς τὸ τοῦ δημοσίου χρέους Συμβούλιον. Ἀλλ’ ὅπως ἔχουσι τὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, τοῦτο διαιρεῖται εἰς τρία μεγάλα τμήματα καὶ 10 κλάδους. Τὸ 1ον τμῆμα ἀφορᾷ εἰς τὴν σύνταξιν τῶν καθυστερούντων ἀπολογισμῶν καὶ λογαριασμῶν τῶν μέχρι τοῦ 1880. Ὡς πρὸς τοῦτο ἀνεγράφετο ἐν τῷ προϋπολογισμῷ πίστωσις ἔκτακτος διὰ τοὺς ἐπὶ τούτῳ ἐργαζομένους ἐκτάκτους ὑπαλλήλους. Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῷ ὑπ’ ὄψει ἡμῶν ἀνεγράφετο πίστωσις ἐκ δραχμῶν 11,000, διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲ τούτου καὶ ἡ πίστωσις αὕτη περιορίζεται εἰς 7200, ὥστε τὸ προσωπικὸν τοῦτο μειοῦται κατὰ 4000 δραχμὰς περίπου, καὶ ἑπομένως κατὰ τοσοῦτον θὰ ἔχωμεν καθυστέρησιν τοῦ ἐλέγχου τῶν λογαριασμῶν τῶν πρὸ τοῦ 1880. Ἔχομεν εἶτα τὸ 2ον τμῆμα τοῦ ἐλέγχου τῶν μετὰ τὸ 1862 ληψοδοσιῶν. Ἔχομεν δὲ καὶ 3ον τμῆμα ἐπὶ τῆς συγκεντρώσεως τῆς ληψοδοσίας ἐκ τῶν μηνιαίων καταστάσεων τῶν ὑπολόγων πρὸ τοῦ ἐλέγχου, πρὸς σύνταξιν τοῦ κατὰ μῆνα δημοσιευομένου ἰσολογισμοῦ τοῦ ἐνεργητικοῦ καὶ παθητικοῦ. Ἔχομεν λοιπὸν πρῶτον ἕνα κλάδον τῶν ἐσόδων, εἰς τὸν ὁποῖον ἀσχολοῦνται 8 ὑπάλληλοι, ἕνα κλάδον τῶν ἐξόδων, εἰς τὸν ὁποῖον ἀσχολοῦνται 9 ὑπάλληλοι, τρίτον τὸν τῶν εἰδικῶν ταμιῶν, ἀσχολοῦντα 3 ὑπαλλήλους, τέταρτον τὸν τῶν χρηματικῶν γραμματίων καὶ τοῦ συμψηφισμοῦ, ἀσχολοῦντα δύο ὑπαλλήλους, πέμπτον τὴν εἰδικὴν ὑπηρεσίαν τῶν προξενικῶν λογαριασμῶν, λιμένων, προκυμαιῶν, κληροδοτημάτων κλπ., ἀπασχολοῦσαν δύο ὑπαλλήλους, ἕκτον παρακαταθήκας, προκαταβολάς, ταχυδρομικὰς ἐπιταγὰς κλπ. μετὰ τριῶν ὑπαλλήλων, ἕβδομον ἐκκαθάρισιν ἐξόδων μετὰ δύο ὑπαλλήλων, ὄγδοον ὑπηρεσίαν δημοσίου χρέους μετὰ τριῶν ὑπαλλήλων, ἔννατον συγκέντρωσιν στοιχείων πρὸς σύνταξιν καθυστερούντων οἰκονομικῶν λογαριασμῶν καὶ ἀπολογισμῶν μετὰ τριῶν ὑπαλλήλων, δέκατον διεκπεραίωσιν μετὰ 4 ὑπαλλήλων καὶ ἑνὸς ἀρχειοφύλακος. Καὶ γίνονται τὸ ὅλον 40 ὑπάλληλοι. Κατ’ ἐμὲ, μελετήσαντα καλῶς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου δὲν πρόκειται νὰ ἀφαιρεθῇ παρὰ μόνον εἷς κλάδος, ὁ κλάδος ὁ ἀφορῶν εἰς τὸ δημόσιον χρέος, διὰ τὸν ὁποῖον σήμερον ἔχομεν τὸν ὑποδιευθυντὴν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου μὲ μισθὸν καὶ βαθμὸν τμηματάρχου Αʹ τάξεως, ἕνα ὑπουργικὸν γραμματέα καὶ ἕνα γραφέα. Ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ δημοσίου χρέους ἀναγράφεται πίστωσις, ἧς δυνάμει ἐλήφθησαν καὶ ἔκτακτοί τινες ὑπάλληλοι, ἀσχοληθέντες εἰς τὴν παραλαβὴν τῶν τοκομεριδίων ἀπὸ τὰς Τραπέζας. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν νομίζω, ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὕτη δέον νὰ διεξάγηται ὑπὸ ἐκτάκτων ὑπαλλήλων· ἐπειδὴ δὲ πρέπει νὰ συγκεντρωθῶσι τὰ τοκομερίδια καὶ αἱ ἐξωφλημέναι ὁμολογίαι καὶ νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς ἔλεγχον, νομίζω ὅτι, ἐὰν ἀσχοληθῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν δύο ὑπουργικοὶ γραμματεῖς καὶ δύο γραφεῖς, θὰ ἦναι ἐπαρκέστατοι. Ἀλλ’ ἐν τούτοις ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἀπὸ τοὺς 40 τούτους ὑπαλλήλους, ἢ μᾶλλον, ἐπειδὴ κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τρεῖς ἐξ αὐτῶν, ἀπησχολημένοι εἰς τὸ τμῆμα τοῦ δημοσίου χρέους, ἀποσπῶνται, ἀπὸ τὰς 37 καταργοῦνται 18 θέσεις. Γινώσκομεν πάντες, ὅτι τὸ Γενικὸν Λογιστήριον δὲν εἶναι εἰσέτι ἐνήμερον, διότι εὑρίσκεται εἰς τὸν οἰκονομικὸν λογαριασμὸν τοῦ 1879 καὶ εἰς τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ 1878. Τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, καὶ ἀφοῦ ἀκόμη ἄλλοι ὑπάλληλοι προστεθῶσι καὶ ἀφοῦ χρόνος πολὺς μεσολαβήσῃ, εἶναι δυνατὸν νὰ καταστῇ ἐνήμερον· ἀλλ’ ὅπως δήποτε σήμερον βλέπομεν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως δημοσιευομένους τακτικῶς τοὺς πίνακας τῆς γενικῆς ληψοδοσίας, καὶ ἔχομεν τοὺς προσωρινοὺς ἀπολογισμοὺς μέχρι τοῦ 1893. Ἐὰν δὲ ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἀποκόψωμεν 18 ὑπαλλήλους, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι τὸ Γενικὸν Λογιστήριον θέλει ἵστασθαι εἰς τοὺς πόδας του ὄρθιον; Δὲν πράττομεν ἕτερόν τι ἢ, ἔχοντες πρὸ ἡμῶν κατάστασιν ἐν καθυστερήσει, τὴν κατάστασιν ταύτην πρόκειται νὰ καταστήσωμεν ἀνεπίδεκτον βελτιώσεως. Πλὴν τούτων, τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἔχει ἓν θεμελιῶδες ἐλάττωμα, διότι οὐδαμοῦ ἐν αὐτῷ δύναταί τις νὰ διίδῃ, ἐὰν αἱ πράξεις τῆς αὐτοβούλου ταύτης ἀρχῆς ὑπόκεινται εἰς ἔλεγχον. Τὸ νομοσχέδιον λέγει, ὅτι «πᾶσαι αἱ κατὰ τὸ ἀνωτέρω ἄρθρον ὑπηρεσίαι συνιστῶσιν ἴδιον κλάδον οἰκονομικῆς διαχειρίσεως ὑπὸ τὸ ὄνομα «ὑπηρεσία τοῦ δημοσίου χρέους», κεχωρισμένον ἀπὸ τῆς ἄλλης διοικήσεως τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, τοῦ ὁποίου ἡ διοίκησις ἀνατίθεται εἰς ἀρχὴν αὐτόβουλον καὶ ἀνεξάρτητον, ὑπὸ τὸ ὄνομα «Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους». Δὲν εἶδον δὲ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ οὐδεμίαν διάταξιν, ὑποχρεοῦσαν αὐτὴν τὴν αὐτόβουλον καὶ ἀνεξάρτητον ἀρχὴν νὰ συντάσσῃ ἀπολογισμόν. Ἐρωτῶ, ἔχει δικαιοδοσίαν τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον νὰ ἐλέγχῃ τὰς πράξεις τῆς αὐτοβούλου καὶ ἀνεξαρτήτου ἀρχῆς; Πρόκειται περὶ διαχειρίσεως προσόδων 30,000,000 ἢ 25,000,000. Ταῦτα δὲ θὰ διαχειρίζηται κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐντελῶς ἀνεξάρτητος τῆς εὐθύνης τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι διὰ μιᾶς ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου τούτου, κατὰ πλειονοψηφίαν λαμβανομένης, ἀναλαμβάνονται τὰ χρήματα ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, εἰς τὴν ὁποίαν κατετέθησαν, καὶ διατίθενται εἰς ἀγορὰν συναλλάγματος ἐξωτερικοῦ, εἰς ἀγορὰν χρυσοῦ, καὶ διατίθενται ἐν γένει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους. Πᾶσαι αἱ πράξεις τοῦ Συμβουλίου εἰσὶ πράξεις διαχειρίσεως. Ἀλλ’ ἐὰν πρόκειται τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον νὰ ἐλέγξῃ τὰς πράξεις ταύτας, ἐρωτῶ, ποῖον δικαιοῦται νὰ καταλογίσῃ; Μὴ ὑπάρχοντος εἰδικοῦ ὑπολόγου ταμίου, τὸ Συνέδριον θὰ καταλογίσῃ τὸ Συμβούλιον ἢ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν; Οὐδεὶς ἀνευρίσκεται ἐν τῷ συστήματι τοῦ νομοσχεδίου εἰδικὸς ὑπόλογος, παρασχὼν τὴν τοῖς ὑπολόγοις ἐπιβαλλομένην ἐγγύησιν. Νὰ καταλογίσῃ τὸν γραμματέα τοῦ Συμβουλίου; νὰ καταλογίσῃ τοὺς δύο προέδρους τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἢ νὰ καταλογίσῃ τοὺς διευθυντὰς τῶν τριῶν Τραπεζῶν; Ὁμολογῶ, ὅτι τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον δὲν θὰ εὕρῃ ἐνώπιόν του τὸν ὑπόλογον, καθ’ ἣν περίπτωσιν, ὑποβληθέντων ἐνώπιον αὐτοῦ τῶν λογαριασμῶν τοῦ Κράτους, ἤθελεν εὕρει ἐλλείψεις ἢ καὶ καταχρήσεις. Ἀλλ’ ἕτερον ἐλάττωμα τοῦ νομοσχεδίου τούτου προσείλκυσε περισσότερον τὴν προσοχήν μου. Ἄν θέλητε μάλιστα, εἰς τὴν ἀνεύρεσιν τοῦ ἐλαττώματος τούτου μὲ ὡδήγησεν ἀγόρευσίς τις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, λίαν εὐγλώττως παραστήσαντος τὴν ἀνάγκην τοῦ ὑπευθύνου ἐν πάσῃ διαχειρίσει διοικητικῆς ἢ οἰκονομικῆς ἐξουσίας. Προκειμένου περὶ τοῦ Ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς, ἔλεγεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅτι αὐτὸ παρενεβλήθη ἐν τῷ μέσῳ, ἵνα καταστήσῃ ἀνεύθυνον τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, προκαλούμενος ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου ἐπὶ ἐλλείψει τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἀστυνομικῆς, ἠδύνατο νὰ εἴπῃ, ὅτι οὐδεμίαν δύναται νὰ ὑπέχῃ εὐθύνην ἐπὶ ταῖς πράξεσι ταύταις, ἀφοῦ δὲν δύναται ν’ ἀσκήσῃ πειθαρχικὴν ἐξουσίαν ἐπὶ τοῦ ἀστυνόμου, ὁ ὁποῖος καταγγέλλεται, καὶ ἂν ἀκόμη ἦτο πεπεισμένος, ὅτι ὁ ἀστυνόμος οὗτος παρέβη τὰ ἑαυτοῦ καθήκοντα. Προσέθηκε μάλιστα ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅτι, ἀντὶ νὰ ἔχητε ἀρχηγὸν τῆς χωροφυλακῆς, εἰς τὸν ὁποῖον τοιαύτη ἐχορηγήθη ἐξουσία, δὲν ἦτο προτιμότερον νὰ ἔχητε Ὑπουργὸν τῆς Ἀστυνομίας; Ἐγὼ ἀναγνωρίζω εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐν τοῖς θέμασι τοῖς ἀφορῶσιν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν κοινοβουλευτικῶν καὶ συνταγματικῶν θεσμῶν, ὄχι μόνον ἐμπειρίαν, ἀλλὰ καὶ γνώσεις ἀποκτηθείσας διὰ πολυχρονίου πείρας. Ἐρωτῶ ἤδη τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐν ᾗ ἂν περιπτώσει τὸ Συμβούλιον τοῦ δημοσίου χρέους ἤθελε παραβιάσει ἢ παραλείψει τὰ ἐπιβαλλόμενα εἰς αὐτὸ καθήκοντα, ἐπὶ βλάβῃ τῶν δημοσίων συμφερόντων, ἤθελε π. χ. προέλθει εἰς ἀγορὰν συναλλάγματος ἐξωτερικοῦ ἐπὶ τιμῇ ἀνωτέρᾳ τῆς ἀγοραίας, ἐνώπιον δὲ τοῦ Κοινοβουλίου ἐκαλεῖτο, ὅπως δώσῃ λόγον ἐπὶ ταῖς πράξεσι ταύταις ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δικαιοῦται νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι δὲν εἶναι ὑπεύθυνος; Δὲν δύναται οὗτος νὰ εἴπῃ πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι «ὁ νόμος οὐδεμίαν παρέχει εἰς ἐμὲ ἐξουσίαν, ὅτι ὁ νόμος ἐγκατέστησε παρ’ ἐμοὶ ἓν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον κατὰ πλειονοψηφίαν ἀποφαίνεται ἐπὶ πασῶν τῶν διαχειριστικῶν πράξεων τῶν ἀναγομένων εἰς τὰ καθήκοντα αὐτοῦ;» Ἄρα οὐδεμίαν ὑπέχει εὐθύνην. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐν τῇ χθεσινῇ ἀγορεύσει του ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου προσέθηκεν, ὅτι ἐν περιπτώσει, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελε διαφωνήσει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρὸς τὸ Συμβούλιον, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ παραιτηθῇ. Τοῦτο ὁμολογῶ, ὅτι δὲν περιέμενον νὰ ἀκούσω παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου· διότι, ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι οἱ τρεῖς διευθυνταὶ τῶν Τραπεζῶν μετά τινος τῶν Προέδρων ἤθελον συμφωνήσει, ἤθελον ἑκάστοτε ἀναγκάζει τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παραιτῆται, θὰ εἴχομεν δὲ οὕτω συνεχεῖς μεταβολὰς ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἄνευ ἀνάγκης καὶ ἄνευ σκοποῦ, θὰ εἴχομεν δὲ προφανῆ τὴν ἀνατροπὴν τῶν θεμελιωδῶν ἀρχῶν, κατὰ τὰς ὁποίας δέον νὰ λειτουργῇ τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, ἤτοι θὰ δημιουργήσωμεν ἀρχὴν ἀνωτέραν καὶ τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς Βουλῆς. Ὁ λόγος, ὅτι συμβαίνει νὰ προεδρεύῃ τοῦ Συμβουλίου ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἢ ὁ ἕτερος λόγος, ὅτι, ἵνα ἀναληφθῶσι τὰ χρήματα παρὰ τῆς Τραπέζης, πρέπει ἡ ἐπιταγὴ νὰ φέρῃ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν εἶναι ἐπαρκής· διότι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, εἶναι ἐκτελεστὴς τῶν ἀποφάσεων, τὰς ὁποίας τὸ Συμβούλιον λαμβάνει. Ὑπάρχει μία διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐὰν συμβῇ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἔχῃ ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ δύο ἄλλας ψήφους, τότε ἐπικρατεῖ ἡ γνώμη αὐτοῦ, ἀλλ’ ἡ εἰδικὴ αὕτη περίπτωσις δὲν προλαμβάνει τὰ καταδειχθέντα ἄτοπα. Ἔχομεν λοιπὸν πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ τὸ ἀνεύθυνον ἐν τῇ ἐγκαταστάσει τῆς αὐτοβούλου καὶ ἀνεξαρτήτου ἀρχῆς. Εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου, ὅτι ἐγείρει ἐν ἐμοὶ ἀπορίαν τὸ σύστημα, ὅπερ ἠσπάσθη ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ διασκευῇ τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι δηλαδὴ ὁ συντάκτης αὐτοῦ ἐνόμισεν, ὅτι, ἵνα ἐγκαταστήσῃ τὴν αὐτόβουλον αὐτὴν καὶ ἀνεξάρτητον ἀρχήν, δὲν εἶχεν ἀνάγκην νὰ καταφύγῃ, εἰμὴ μόνον εἰς τὸ διάταγμα τῆς 3 Ἀπριλίου 1833, τὸ κανονίζον τὴν ἁρμοδιότητα τῆς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Γραμματείας, ἤτοι τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1833 μέχρι σήμερον πολλοὶ ἐξεδόθησαν νόμοι, κανονίσαντες τὰ περὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους, εἴτε γενικῶς, εἴτε ἐν μέρει. Καὶ γενικῶς μὲν τὰ περὶ τούτου ἐκανονίσθησαν διὰ τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, εἰδικῶς δὲ διὰ τῶν περὶ δανείων νόμων καὶ τῶν σχετικῶν συμβάσεων. Αὐτὸς οὗτος ὁ νῦν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε τὴν πρωτοβουλίαν εἰς δύο περὶ δανείων νόμους, δι’ ὧν ὡρισμένα ἔσοδα τοῦ Κράτους, ἀποσπώμενα ἐκ τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, προσδιωρίζοντο εἰς τὴν ὑπηρεσίαν δανείων, καὶ διετίθεντο πρὸς τοῦτο ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Τότε οὐδεμίαν ἐποιήσατο μνείαν περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ διατάγματος τῆς 3 Ἀπριλίου 1833. Ἀλλ’ ἴσως δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι τότε ἐπρόκειτο περὶ εἰδικοῦ νόμου, οὗτινος ἡ λειτουργία ἤθελε διαρκέσει ἐπὶ 50 ἔτη περίπου, ἐνῷ σήμερον πρόκειται περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ λειτουργήσῃ ἐπὶ αἰῶνας. Ὁ ἰσχυρισμὸς οὗτος, ὡς οἴκοθεν ἐννοεῖτε, δὲν εἶναι σπουδαῖος. Ἀνέτρεξα εἰς τὸ διάταγμα, διὰ νὰ ἴδω, ἐὰν ἦτο ἀπαιτούμενον νὰ μεταβληθῶσιν αἱ διατάξεις αὐτοῦ, καὶ ἂν διὰ μόνης τῆς μεταβολῆς τῶν διατάξεων αὐτοῦ δυνάμεθα νὰ θεωρήσωμεν ἄρτιον τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 1. Ἀφαιροῦνται ἀπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ αἱ ἑπόμεναι ὑπηρεσίαι, ὑπαγόμεναι μέχρι τοῦδε εἰς αὐτὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ἀπὸ 3 Ἀπριλίου 1833 περὶ ἁρμοδιότητος τῆς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Γραμματείας Β. Διατάγματος. «αʹ) Ἐκ τῶν ἀναφερομένων ἐν τῇ § ιεʹ τοῦ εἰρημένου 2 ἄρθρου τοῦ μνημονευθέντος Β. Διατάγματος, ἡ φροντὶς τῆς παραλαβῆς καὶ τῆς κατὰ τοὺς νενομοθετημένους εἰδικοὺς κανονισμοὺς τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους ἀποταμιεύσεως τῶν κατὰ τοὺς ἰσχύοντας νόμους εἰσπραττομένων ἐσόδων ἐκ τῶν φόρων καὶ δικαιωμάτων τοῦ Δημοσίου, τῶν διὰ νομοθετικῆς πράξεως προσδιορισθησομένων ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους.» Ἀφοῦ ἤδη γινώσκετε, πόσα τὸ νομοσχέδιον ἀφαιρεῖ ἐκ τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, δικαιοδοσίας καθορισθείσης διὰ τοῦ διατάγματος τοῦ 1833, ὀφείλω νῦν νὰ ἀναγνώσω πρὸς ὑμᾶς τὴν ιεʹ παράγραφον τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ διατάγματος τῆς 3 Ἀπριλίου 1833, διὰ νὰ ἴδητε, ἐὰν ὅλα ταῦτα ἀναγράφωνται ἐκεῖ. Ἰδοὺ ἐπὶ λέξει ἡ § ιεʹ τοῦ διατάγματος (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἀνωτάτη διεύθυνσις τῆς εἰσπράξεως ὅλων τῶν εἰσοδημάτων τοῦ Κράτους ἐκ τῆς περιουσίας αὐτοῦ, ἐκ τῶν δικαιωμάτων καὶ ἐνεργητικῶν ἀπαιτήσεών του καὶ ἐκ τῶν ἐμμέσων καὶ ἀμέσων φόρων.» Ἀλλ’ ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν, εἶναι λογικὸν ν’ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἡ ἀνωτάτη διεύθυνσις τῶν εἰσπράξεων; Ἔχομεν ἐν ἄλλοις νόμοις, περὶ ὧν οὐδεμίαν ποιεῖται μνείαν τὸ νομοσχέδιον, διατάξεις, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ἀντιπρόσωπος τοῦ Δημοσίου καὶ εἶναι ὁ διαχειριστὴς καὶ κηδεμὼν εἰς πάσας τὰς δημοσίας προσόδους. Ἀλλ’ ἐν ᾧ ἐν τῷ διατάγματι τοῦ 1833 γίνεται μνεία περὶ μόνης τῆς ἀνωτάτης διευθύνσεως τῶν εἰσπράξεων, διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἀποσπᾶται ἡ φροντὶς τῆς παραλαβῆς καὶ ἀποταμιεύσεως τῶν δημοσίων χρημάτων. Μήπως σήμερον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὴν παραλαβὴν καὶ τὴν ἀποταμίευσιν τῶν δημοσίων χρημάτων; Κατὰ τὴν ὑφισταμένην νομοθεσίαν, εἰσὶν ὡρισμέναι ἀρχαὶ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς παραλαβῆς καὶ ἀποταμιεύσεως τῶν χρημάτων. Εἰς πάντας ἐκείνους, οἵτινες εἶχον τὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ ἢ τῶν νόμων περὶ δανείων, ἐν τοῖς ὁποίοις ἀνεγράφησαν διατάξεις εἰδικαὶ περὶ διαχειρίσεως τῶν δημοσίων ἐσόδων, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔλθῃ ἡ ἰδέα, ὅτι, διὰ νὰ νομοθετήσωσιν οὕτως, ἔπρεπε νὰ μεταβάλωσι τὰς διατάξεις τοῦ διατάγματος τοῦ 1833, διότι ἐν αὐτῷ ἀναγράφεται μία γενικωτάτη ἀρχὴ, ἡ ὁποία θέλει ὑφίστασθαι πάντοτε, ὅτι εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ἀνατεθειμένη ἡ ἀνωτάτη διεύθυνσις. Ἡ ἀνωτάτη διεύθυνσις καὶ σήμερον δὲν δύναται νὰ λείψῃ, διότι πῶς δύνασθε νὰ ἐννοήσητε Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἄνευ τῆς ἐποπτείας τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν δημοσίων ἐσόδων; Μεταβαίνω εἰς τὴν παράγραφον βʹ τοῦ νομοσχεδίου, ἥτις μεταῤῥυθμίζει τὴν παράγραφον ιϛʹ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ διατάγματος τῆς 3 Ἀπριλίου 1833. Καὶ τὸ μὲν νομοσχέδιον ἔχει οὕτω (ἀναγινώσκει): «βʹ) Ἐκ τῶν ἐν τῇ § ιϛʹ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου τοῦ εἰρημένου διατάγματος ἀναγραφομένων, ἡ διαχείρισις τῶν κατὰ τὰς ἐν τῷ ἐτησίῳ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους ἀναγραφὰς προσδιορισθεισῶν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους πιστώσεων, ἡ φροντὶς καὶ ἡ ἐπιτήρησις πρὸς ἐκπλήρωσιν ἐμπρόθεσμον καὶ ἀκεραίαν τῶν κατὰ τοὺς νομοθετηθησομένους εἰδικοὺς κανονισμοὺς τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους ὁρισθησομένων ὑποχρεώσεων τοῦ δημοσίου ταμείου, καὶ ὁ ἔλεγχος τῶν τε γενομένων πληρωμῶν καὶ πασῶν τῶν συναφῶν εἰς ταύτας ἐργασιῶν.» Πῶς δ’ ἔχει ἡ παράγραφος τοῦ διατάγματος τοῦ 1833; (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἐπιτήρησις εἰς τὴν ὁλικὴν τῆς Ἐπικρατείας δαπάνην. Ἡ χορήγησις τῆς ἀναγκαίας πιστώσεως εἰς τὰς λοιπὰς Γραμματείας κατὰ τοὺς προσδιορισμοὺς τοῦ Οἰκονομικοῦ νόμου, καὶ ἡ διεύθυνσις τῆς διαχειρίσεως ὅλων τῶν ποσοτήτων, αἵτινες ἐχορηγήθησαν εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Γραμματείαν ἐπὶ τοῦ ἰδίου αὐτῆς προϋπολογισμοῦ.» Βεβαίως ἡ ἀνωτέρα ἐποπτεία δὲν δύναται νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν δύναται ἐπίσης νὰ ἀφαιρεθῇ καὶ ἡ διανομὴ τῶν πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι ἀνάγονται εἰς τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα. Πρόκειται λοιπὸν περὶ τῶν πιστώσεων, αἵτινες ἀνάγονται εἰς μόνον τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν· ἔχομεν μάλιστα καὶ ἐν τῷ νόμῳ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ εἰδικὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 11, καθ’ ἣν «ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς δὲν δύναται ἐπὶ ἰδίᾳ αὐτοῦ εὐθύνῃ νὰ ἐπιτρέψῃ πληρωμὰς ὑπερβαινούσας τὰς χορηγηθείσας εἰς ἕκαστον Ὑπουργὸν πιστώσεις.» Διατηρεῖται ἄθικτον, μετὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ἄρθρον τοῦτο; Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ δὲν πρόκειται περὶ γενικῆς ἐποπτείας πάντων τῶν ἀφορώντων εἰς τὰς δαπάνας τοῦ Κράτους. Διατὶ λοιπὸν ἡ διατυπουμένη ἀφαίρεσις ἐκ τῆς δικαιοδοσίας τῆς καθορισθείσης διὰ τοῦ διατάγματος τοῦ 1833; Ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἀφαιροῦμεν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν ἔλεγχον τῶν γενομένων πληρωμῶν καὶ πασῶν τῶν συναφῶν εἰς ταύτας ἐργασιῶν, διότι τὸν ἔλεγχον τοῦτον πρόκειται νὰ ἀσκῇ αὐτὴ ἡ αὐτόβουλος καὶ ἀνεξάρτητος ὑπηρεσία. Μεταβαίνω εἰς ἄλλην παράγραφον τοῦ ἄρθρου αʹ τοῦ νομοσχεδίου. Κατὰ τὴν παράγραφον γʹ ἀφαιρεῖται ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν «ἡ ὑπηρεσία τῆς ἀποσβέσεως τοῦ δημοσίου χρέους, περὶ ἧς διέλαβεν ἡ § ιζʹ τοῦ εἰρημένου ἄρθρου τοῦ μνημονευθέντος Β. Διατάγματος τῆς 3 Ἀπριλίου 1833, ἥ τε πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν περὶ ἀποσβέσεως διατάξεων τῶν περὶ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους νομοθετηθησομένων κανονισμῶν καὶ πᾶσα ἄλλη πρὸς πραγματοποίησιν ἀποσβέσεων, εἴτε διὰ τῆς ἐφαρμογῆς γενικοῦ ἀποσβεστικοῦ σχεδίου, εἴτε διὰ τῆς διαθέσεως πιστώσεων εἰδικῶς πρὸς τοῦτο χορηγηθεισῶν.» Πῶς ἔχει τὸ διάταγμα τῆς 3 Ἀπριλίου τοῦ 1833; (ἀναγινώσκει): «ιζʹ) Τὸ περὶ ἀποσβέσεως τῶν χρεῶν τῆς Ἐπικρατείας κατάστημα καὶ ἡ φροντὶς τῆς ἐν συνειδήσει διατηρήσεως τοῦ περὶ ἀποσβέσεως τῶν χρεῶν ἀποδεχθέντος σχεδίου, ἡ ἐξέτασις ὅλων τῶν παθητικῶν ἀπαιτήσεων τῆς περιουσίας τῆς Ἐπικρατείας, καὶ ἡ ἀγωγὴ τῶν ἐκ τούτου προκυπτουσῶν περὶ δικαιώματος διενέξεων.» Κατάστημα εἰδικὸν ἀποσβέσεως μέχρι τοῦδε δὲν ὑπάρχει παρ’ ἡμῖν. Τὸ πρῶτον σήμερον συνιστῶμεν τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Πῶς θέλετε ν’ ἀφαιρέσητε ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἐπιτήρησιν αὐτοῦ τοῦ καταστήματος, καὶ νὰ λέγητε, ὅτι τὴν ἀφαιρεῖτε ἐκ τῆς παραγράφου ιζʹ, ἐνῷ ἐκεῖ οὐδὲν ἄλλο ἀναφέρεται, εἰμὴ ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει ἁρμοδιότητα ἐπὶ τοῦ καταστήματος τῆς ἀποσβέσεως; Ἐν τῷ ἄρθρῳ πρώτῳ, παραγράφῳ δʹ τοῦ νομοσχεδίου, ἀναφέρονται ὡς ἀφαιρούμενα καὶ πάλιν ἀπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ «δʹ) Ἡ λογοδοσία τῆς διαχειρίσεως τῶν Τραπεζῶν, τραπεζιτῶν καὶ ἄλλων οἱωνδήποτε, οἵτινες κατ’ ἐντολὴν τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ ἐνήργησαν κατὰ πᾶσαν τὴν παρελθοῦσαν περίοδον πληρωμὰς ἀπέναντι τόκων ἢ χρεωλυσίων δανείων τοῦ Κράτους, καὶ ὁ ἔλεγχος τῶν πρὸς ἐπαλήθευσιν τῆς διαχειρίσεως ταύτης παραδοθησομένων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους τοκομεριδίων ὑπὸ τῶν τὰς πληρωμὰς ταύτας ἐνεργησάντων.» Ἐν τῷ διατάγματι τῆς 3ης Ἀπριλίου 1833 οὐδεμία ἀπαντᾷ διάταξις, ἀφορῶσα εἰς τὴν λογοδοσίαν ταύτην. Ἡ λογοδοσία ἑπομένως τῶν Τραπεζῶν ἠδύνατο νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, χωρὶς νὰ γίνηται μνεία, ὅτι ἀφαιρεῖται ἀπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν καθορισθεῖσαν διὰ τοῦ διατάγματος τοῦ 1833. Εἶναί τι νέον καὶ ἀνεξάρτητον, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ νομοθετηθῇ, προκειμένου περὶ συστάσεως ἀνεξαρτήτου καὶ αὐτοβούλου κλάδου. Ἀλλὰ, ὡς εἶναι συντεταγμένον τὸ νομοσχέδιον, νομίζω, ὅτι δὲν δύναταί τις νὰ μὴ ὁμολογήσῃ τὸ ἄστοχον καὶ ἀσυναρμολόγητον αὐτοῦ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς εἶπον καὶ πρότερον, συνιστᾶται κλάδος ἐντελῶς αὐτόβουλος καὶ ἀνεξάρτητος. Οὔτε ἐν τῷ ἄρθρῳ 2, οὔτε ἐν ἄλλῳ τινὶ ἄρθρῳ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἀναγράφεται ἡ ὑποχρέωσις τῆς συντάξεως προϋπολογισμοῦ, ἰδίᾳ δὲ εἰδικοῦ ἀπολογισμοῦ· ἐγὼ νομίζω, ὅτι, εὐθὺς ὡς πρόκειται νὰ δοθῇ εἰς τὴν αὐτόβουλον ταύτην ἀρχὴν τοιαύτη ἐξουσία ἐντελῶς ἀνεξάρτητος, εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ ὑποχρεωθῇ αὕτη νὰ συντάσσῃ ἴδιον ἀπολογισμὸν, ὑποβαλλόμενον εἰς τὴν Βουλὴν ὡς παράρτημα ἀπαραίτητον τοῦ γενικοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Δὲν εἶναι προσῆκον νὰ ἔχωμεν δύο Λογιστήρια καὶ νὰ ἐμβάλωμεν εἰς αὐτὰ τὴν σύγχυσιν. Τὸ 3ον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου καθορίζει τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου· καὶ περὶ μὲν τῆς ἀναπληρώσεως τῶν ἄλλων μελῶν τοῦ Συμβουλίου προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον, δὲν προνοεῖ ὅμως περὶ ἀναπληρώσεως τῶν διευθυνόντων τὰς Τραπέζας. Ἑπομένως εἶναι προσῆκον νὰ συμπληρωθῇ τὸ ἄρθρον οὕτως, ὥστε ἐν περιπτώσει κωλύματος νὰ ἔρχηται ὁ νόμιμος ἀναπληρωτὴς, κατὰ τὰ καταστατικὰ τῶν οἰκείων Τραπεζῶν...

§87Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔγεινε χθὲς αὐτό.

§88ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἐγίνωσκον. Ὅταν ἀπευθύνω παρατήρησιν ἢ ἐρώτησίν τινα πρὸς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, δικαιοῦμαι ν’ ἀναμένω παρ’ αὐτοῦ τὴν ἀπάντησιν καὶ οὐχὶ παρὰ συναδέλφου.

§89ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔκαμεν ἔγκλημα ὁ κύριος Βουλευτής· ἔχει δικαίωμα πᾶς Βουλευτὴς νὰ κάμῃ παρατηρήσεις.

§90ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε ἄδικον. Εἶσθε νέος Βουλευτὴς, καὶ δὲν γινώσκετε τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ, μὴ ἐπιτρέποντος τὰς διακοπάς.

§91ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσως σεῖς γνωρίζετε ἄλλα πράγματα· ἐγὼ γνωρίζω τὰ καθήκοντά μου.

§92ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ ὀνομάζονται μέλη τοῦ Συμβουλίου οἱ διευθυνταὶ τῶν Τραπεζῶν. Ἀλλ’ οἱ διευθυνταὶ τῶν Τραπεζῶν εἶναι ἰδιῶται, δὲν εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μετάσχωσι τοῦ Συμβουλίου τούτου. Παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν προῆλθεν εἰς τὰς ἀναγκαίας συμβάσεις μετὰ τῶν Τραπεζῶν, διὰ τῶν ὁποίων αἱ Τράπεζαι ἀνέλαβον τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην· διότι, ἐὰν τὸ νομοθέτημα τοῦτο μεταβληθῇ εἰς νόμον, καὶ ἐὰν προσκληθῇ ὁ διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης νὰ μετάσχῃ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Συμβουλίου, δικαιοῦται οὗτος νὰ παρατηρήσῃ, ὅτι οὐδεμίαν πρὸς τοῦτο ἔχει ὑποχρέωσιν. Εἰς τὸ νομοσχέδιον ὑπάρχει πολυτέλεια ἄρθρων. Ἐν αὐτῷ εὑρίσκω ἄρθρον, τὸ ὁποῖον εἰς οὐδένα ἄλλον νόμον ὑπάρχει· τὸ ἄρθρον 5ον ὑποχρεοῖ τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου νὰ συνέρχωνται ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ νοσοῦντος τυχὸν μέλους πρὸς συνεδρίασιν. Οὐδέποτε ἐθεωρήθη ἀναγκαία τοιαύτη διάταξις, διότι, ὁσάκις συμβαίνῃ νὰ ἀσθενῇ τις ἐλαφρῶς, ἡ συνεδρίασις γίνεται ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ ἀδιαθετοῦντος, χωρὶς νὰ ἦναι ἀναγεγραμμένον ἐν τῷ νόμῳ. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐνταῦθα ἔχομεν οὐχὶ ὑπαλλήλους μόνον, ἀλλὰ καὶ ἰδιώτας, εἶναι δυνατὸν μεταξὺ αὐτῶν νὰ ἦναί τις συνεχῶς ἀδιάθετος καὶ νὰ ὑποχρεοῖ τὰ λοιπὰ μέλη νὰ συνεδριάζωσιν ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ, ἐνῷ, ἐκτὸς τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, πάντων τῶν λοιπῶν μελῶν ὑπάρχουσι νόμιμοι ἀναπληρωταί. Ἐποιησάμην περὶ τούτου μνείαν, ἵνα καταδείξω τὴν πολυτέλειαν ἢ μᾶλλον τὸ περιττὸν πολλῶν ἄρθρων, ἅτινα ἠδύναντο νὰ περιληφθῶσι καταλληλότερον καὶ σκοπιμώτερον ἐν Β. Διατάγματι, ἐκδοθησομένῳ δυνάμει τοῦ νόμου καὶ κανονίζοντι πάσας τὰς λεπτομερείας τῆς συνιστωμένης νέας ὑπηρεσίας. Πλὴν ὅμως τῆς πολυτελείας τῶν ἄρθρων ἔχομεν καὶ πολυτελέστατον προσωπικὸν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Αἱ δαπάναι τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους ἀνέρχονται κατὰ πρόχειρον ὑπολογισμὸν εἰς 65,500 δρ. Ἀλλὰ τὸ ποσὸν τῆς δαπάνης δὲν ἤθελε δικαιολογήσει τὴν παρατήρησίν μου, ἂν τῷ ὄντι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἦναι προωρισμένον νὰ σχετισθῇ πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενον συμβιβασμόν. Ὁμολογῶ, ὅτι πᾶσα δαπάνη τοῦ δημοσίου ταμείου εἶναι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δεδικαιολογημένη. Ἐπειδὴ ὅμως, κατὰ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, τὸ νομοσχέδιον ἔχει καθαρῶς χαρακτῆρα ὑπηρεσιακὸν, νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ παρατηρήσω, ὅτι εἶναι πολυτελέστατον καὶ οὐχὶ ἀναγκαῖον τὸ προσωπικὸν, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται. Ἔχομεν σήμερον τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, εἰς τὴν ὁποίαν, ὡς εἶπον, ἐργάζονται εἷς τμηματάρχης, εἷς ὑπουργικὸς γραμματεὺς καὶ εἷς γραφεύς· ἂν προσθέσωμεν εἰς αὐτοὺς καὶ δύο ὑπουργικοὺς γραμματεῖς βʹ τάξεως καὶ δύο γραφεῖς πρὸς παραλαβὴν καὶ ἔλεγχον τῶν τοκομεριδίων καὶ τῶν ἐξωφλημένων ὁμολογιῶν, δυνάμεθα, ἀντὶ 65,000, νὰ συντηρήσωμεν τὸ γραφεῖον αὐτὸ μὲ μόνον 15,000 δρ. Ἀλλ’ ἐνταῦθα ἔχομεν γενικὸν γραμματέα μὲ μισθὸν καὶ βαθμὸν γενικοῦ γραμματέως τῶν Ὑπουργείων. Ἔχομεν δὲ δι’ αὐτὸν τὸν γενικὸν γραμματέα καὶ ἕτερόν τι, θητείαν πενταετῆ. Δημιουργοῦνται καὶ ἕτερά τινα προνόμια ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ κλάδου τούτου, ἤτοι ἐπιμίσθια. Πράγματι δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω πρὸς τίνα σκοπὸν δίδονται ἐπιμίσθια εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ κλάδου τούτου, ὅταν οὗτοι ἔχωσι μισθὸν καὶ βαθμὸν εἴτε τμηματάρχου, εἴτε ὑπουργικοῦ γραμματέως, εἴτε ὑπουργικοῦ γραφέως. Πράττομεν τοῦτο διὰ νὰ καταστήσωμεν τὰς θέσεις ταύτας μᾶλλον ἐπιζήλους καὶ ἐπιφθόνους, ἐν σχέσει πρὸς τὰς ὁμοιοβάθμους, μεταξὺ ὅλων τῶν ἄλλων τοῦ Κράτους ὑπαλλήλων; Καὶ τίνα περισσοτέραν ὑπηρεσίαν θὰ προσφέρῃ ὁ τμηματάρχης τοῦ κλάδου τούτου ἀπὸ τὸν τμηματάρχην τὸν ἐργαζόμενον παρά τινι Ὑπουργείῳ; Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀποφεύγωμεν πάντοτε ὅ,τι δύναται νὰ ἐγκαταστήσῃ τὴν ἀνισότητα μεταξὺ τῶν βαθμῶν καὶ τῶν μισθῶν τῶν ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς ἔργοις καὶ τῷ αὐτῷ βαθμῷ ἀσχολουμένων, διότι ἡ ἀνισότης αὕτη ἐπάγεται πολλὰ τὰ κακὰ καὶ πολλὰς τὰς βλάβας εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Γιγνώσκομεν πάντες, ὁποίαν ἤγειρεν ἀντιζηλίαν καὶ βλάβην ἡ σύστασις τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου καὶ ἡ χορηγουμένη ὑπὲρ τῶν νομικῶν συμβούλων μισθοδοσία, ἡ ὑπερβαίνουσα τὴν μισθοδοσίαν τῶν ἀνωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Γιγνώσκομεν δὲ, πόσον αἱ θέσεις αὗται κατέστησαν ἐπίζηλοι καὶ ἐπιδιώκονται ὑπὸ τῶν λειτουργῶν τῆς Θέμιδος, ἐπὶ βλάβῃ τῆς δικαστικῆς ὑπηρεσίας. Διατὶ λοιπὸν θέλετε καὶ σήμερον, ἀφοῦ παρετηρήθησαν τοιαῦται συνέπειαι εἰς ἄλλα νομοθετήματα, νὰ καθιερώσωμεν τοιαύτην ἀνισότητα; Βλέπω δὲ, ἄλλως τε, καὶ τὰ ἐπιμίσθια ταῦτα οὕτω κεκανονισμένα, ὥστε, διά τινα τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου τουλάχιστον, νὰ θεωρῶνται οὐχὶ γελοῖα, ἀλλ’ ἴσως καὶ ὑβριστικά. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, εἰς τὸν διοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης δίδεται ἐπιμίσθιον 50 δραχμῶν κατὰ μῆνα, ἤτοι 600 δραχ. κατ’ ἔτος, διὰ νὰ ἐργάζηται ὡς μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου! Νομίζετε, ὅτι ὁ διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀντὶ αὐτοῦ τοῦ χορηγήματος τῶν 600 δραχμῶν, καὶ μόνον δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, θ’ ἀποφασίσῃ νὰ μετάσχῃ εἰς τὰς ἐργασίας τοῦ Συμβουλίου; Δὲν νομίζετε, ὅτι δὲν θὰ καταδεχθῇ οὐδέποτε νὰ λάβῃ τόσον γλίσχρον μισθόν; Ἤθελον ἐννοήσει, ἂν εἰς αὐτὸν ἐδίδετε μίαν ἀποζημίωσιν δι’ ἑκάστην συνεδρίασιν, ὅπως γίνεται εἰς τὰ Συμβούλια τῶν ἑταιριῶν· ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῶν δημοσίων συμφερόντων, ἐγὼ νομίζω, ὅτι καὶ ὁ διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ οἱ διευθυνταὶ τῶν ἄλλων Τραπεζῶν εὐχαρίστως θέλουσι προσφέρει τὰς ὑπηρεσίας των δωρεάν, ἀρκεῖ μόνον ἐκ τῶν προτέρων νὰ ζητηθῇ ἡ συγκατάθεσις αὐτῶν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 17 τοῦ νομοσχεδίου «Ἐκ τῶν κατατεθειμένων ἐν τῇ κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον Τραπέζῃ χρημάτων ἀναλαμβάνονται, δυνάμει ἐπιταγῶν τοῦ διευθύνοντος τὰς συνεδριάσεις τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, προσυπογεγραμμένων ὑπὸ τοῦ γραμματέως τοῦ Συμβουλίου, φερουσῶν προσηρτημένον ἀπόσπασμα τῆς περὶ τούτου ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου, καὶ διὰ τακτικοῦ γραμματίου παραλαβῆς τοῦ Κεντρικοῦ ταμίου, τὰ ἑκάστοτε ἀναγκαιοῦντα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους ποσά». Αὐτὸ τὸ σύστημα τῶν ἐπιταγῶν εἶναι τὸ καὶ νῦν λειτουργοῦν διὰ τὰ παρὰ Τραπέζαις κατατιθέμενα εἰς λογαριασμὸν δανείων χρήματα τοῦ Δημοσίου καὶ διὰ τὸν τηρούμενον ἀνοικτὸν λογαριασμὸν ὡς πρὸς τὸ δάνειον τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας. Ἠδύνατο ἄρα ἀκινδύνως νὰ παραλειφθῇ ἡ τοῦ νομοσχεδίου διάταξις. Ἀφοῦ ὅμως ἀπεφάσισεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐν τῷ νόμῳ νὰ ἀναγράψῃ τὴν διάταξιν ταύτην, ἦτο προσῆκον νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ, ὁποῖαι εἶναι αἱ περαιτέρω ὑποχρεώσεις τοῦ κεντρικοῦ ταμίου, διότι μέχρι τοῦ σημείου τούτου ἀφικνεῖται τὸ νομοθέτημα καὶ πέραν τούτου οὐδὲν λέγει. Ἑπομένως ὁ κεντρικὸς ταμίας ὡς πρὸς τὰ χρήματα ταῦτα οὐδεμίαν εὐθύνην εἰδικὴν ἀναλαμβάνει. Ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι εὑρίσκεται τὸ Κράτος εἴς τινα ἔκτακτον ἀνάγκην, ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι εἶναι ἀπαιτούμενον νὰ δοθῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν χάριν τοῦ στρατοῦ κατεπειγόντως 200,000 ἢ 500,000, ὁ κεντρικὸς ταμίας ἔχει ἤδη εἰς χεῖράς του τὰ χρήματα ταῦτα, τὰ εἰλημμένα ἐκ τῆς Τραπέζης καὶ τὰ προωρισμένα διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, καὶ δύναται ἴσως νὰ δώσῃ, ὑπέχων μίαν μόνον εὐθύνην, τὴν τῆς ἀποζημιώσεως, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἀξία λόγου δι’ αὐτὸν, διότι γινώσκει, ὅτι θὰ εἰσπράξῃ βραδύτερον καὶ θὰ τὰ ἀναπληρώσῃ διὰ τῶν νέων εἰσπράξεών του. Ποινικὴ καταδίωξις ἐνταῦθα δὲν ὑπάρχει, διότι περὶ ποινικῆς καταδιώξεως τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου ἤθελον διαχειρισθῆ τὰ χρήματα τὰ παρ’ αὐτῶν εἰσπραττόμενα καὶ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους προωρισμένα, οὐδαμοῦ τοῦ νομοσχεδίου ἀπαντᾷ διάταξίς τις. Κατὰ τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νομοσχεδίου, «τὰ χρηματικὰ ἐντάλματα πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους ἐκδίδονται ὑπὸ τοῦ διευθύνοντος τὰς συνεδριάσεις τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ἐπ’ ὀνόματι τῶν δικαιούχων, ἀλλὰ πάντοτε ἐπὶ τῇ βάσει καὶ ἐντὸς τῶν διὰ τοῦ ἐτησίου προϋπολογισμοῦ κεχορηγημένων πιστώσεων, προσυπογράφονται δὲ ὑπὸ τοῦ γραμματέως τοῦ Συμβουλίου, καὶ θεωροῦνται ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου κατὰ τὰ περὶ τούτου νενομοθετημένα.» Ἔχομεν τὸ ἄρθρον 26 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, τὸ ὁποῖον τὸ παράπαν δὲν θίγεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο, «κανὲν ἔξοδον δὲν ἐκκαθαρίζεται, οὔτε ἀναγνωρίζεται ὡς χρέος δημόσιον, εἰμὴ παρὰ τῶν Ὑπουργῶν ἢ τῶν ἐπιτρόπων αὐτῶν». Ἐνταῦθα τὰ χρηματικὰ ἐντάλματα θέλουσιν ἐκδίδεσθαι, ἢ μᾶλλον τὰ ἔξοδα τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους θέλουσι ἐκκαθαρίζεσθαι καὶ ἀναγνωρίζεσθαι ὑπὸ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ὅπερ δὲν δύναται νὰ καταλεχθῇ μεταξὺ τῶν δευτερευόντων διατακτῶν. Ἀλλ’ ἐνταῦθα καὶ πάλιν γεννᾶται τὸ ζήτημα: ἀφοῦ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς διευθύνων τὰς συνεδριάσεις τοῦ Συμβουλίου, ἔχει δικαίωμα νὰ ἐκδίδῃ καὶ τὰ ἐντάλματα, δὲν πρέπει νὰ ὑπέχῃ εὐθύνην, οὐχὶ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλ’ ὡς πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου τούτου, καὶ νὰ ἦναι ὑποχρεωμένος νὰ δίδῃ λόγον τῆς παρ’ αὐτοῦ διεξαγομένης διαχειρίσεως; Καὶ περὶ τῶν ἐσόδων καὶ περὶ τῶν ἐξόδων τὸ αὐτὸ δύναται νὰ λεχθῇ. Ἀλλ’ ἔχομεν ἑτέραν διάταξιν, ἡ ὁποία παρουσιάζει κενὸν, ἐν τῷ αὐτῷ ἄρθρῳ (ἀναγινώσκει): «Τὰ ἐντάλματα ταῦτα ἐξοφλοῦνται πρὸ τῆς προσαρτήσεως εἰς αὐτὰ τῶν δικαιολογητικῶν αὐτῶν, ἤτοι τῶν οἰκείων τοκομεριδίων ἢ τῶν ἐξωφλημένων ὁμολογιῶν. Ταῦτα συγκεντρούμενα βαθμηδὸν προσαρτῶνται εἰς τὰ ἐντάλματα, εἰς ἃ ἀνήκουσι, καὶ ἀποστέλλονται εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον». Ἡ § βʹ τοῦ ἄρθρου 18, ὡς ἀνέγνων ταύτην, ὁρίζει, ὅτι τὰ ἐντάλματα ταῦτα, πρὶν ἢ προσαχθῶσι πάντα τὰ τοκομερίδια, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσιν εἰς τὴν γενομένην δι’ αὐτοῦ τοῦ ἐντάλματος πληρωμὴν, δὲν δύνανται νὰ σταλῶσιν εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον· ἑπομένως πρέπει τὰ ἐντάλματα ταῦτα νὰ παραμένωσιν ἐν τῷ γραφείῳ τοῦ Κεντρικοῦ ταμίου, μέχρις οὗ πάντα τὰ τοκομερίδια καὶ πᾶσαι αἱ ἐξωφλημέναι ὁμολογίαι συγκεντρωθῶσιν εἰς τὸ Ταμεῖον ἢ εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Γινώσκομεν ἐν τούτοις πάντες, ὅτι ἡ συγκέντρωσις τῶν τοκομεριδίων, ἡ συγκέντρωσις τῶν ἐξωφλημένων ὁμολογιῶν πάντοτε βραδύνει καὶ πέραν τοῦ ἔτους ἀναγκαίως. Αἱ τοιαῦται πληρωμαὶ ἐπιτρέπεται νὰ γίνωνται καὶ μετὰ τρία ἔτη καὶ μετὰ τέσσαρα ἔτη, μόνον δὲ μετὰ πενταετίαν χωρεῖ ἡ παραγραφή. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ καταρτισθῶσιν οἱ τοῦ Κράτους λογαριασμοὶ, ἂν τὰ ἐντάλματα ταῦτα παραμένωσιν εἰς τὸ Κεντρικὸν Ταμεῖον ὡς ἀνεξόφλητα, διότι δὲν προσεκομίσθησαν εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Συμβουλίου τούτου πάντα τὰ τοκομερίδια καὶ πᾶσαι αἱ ἐξωφλημέναι ὁμολογίαι; Σήμερον τὰ τοῦ θέματος τούτου εἶναι κεκανονισμένα καὶ λειτουργοῦσιν ἀπροσκόπτως· σήμερον τὰ ἐντάλματα ταῦτα ἐκδίδονται ἐπὶ ἀποδόσει λογαριασμοῦ, ἐξοφλοῦνται δὲ ὑπὸ τοῦ Κεντρικοῦ ταμίου διὰ τῆς προσαρτήσεως τῆς ἐπιταγῆς τῆς Τραπέζης, τὸ ἔνταλμα δὲ τοῦτο θεωρεῖται ἐξωφλημένον, καὶ ἀποστέλλεται εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον. Ἀλλὰ γεννᾶται τὸ ζήτημα, πῶς βραδύτερον τὰ τῶν τοκομεριδίων τούτων θὰ ῥυθμισθῶσι; ποῖος εἶναι ὁ ὑπέχων εὐθύνην ἐπὶ τούτῳ; Καὶ τὰ περὶ τοῦ θέματος τούτου ἐκανονίσθησαν καὶ λειτουργοῦσιν ὅπως ἡ πεῖρα κατέδειξε τοῦτο ἀναγκαῖον καὶ χρήσιμον. Σήμερον εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον κρατεῖται πάντοτε μία μερίς, χρεοῦσα τὰς Τραπέζας διὰ πάντα τὰ τοκομερίδια, τὰ ὁποῖα δὲν προσήχθησαν μέχρι τοῦδε, διὰ πάντα τὰ ποσὰ, διὰ τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν ὑπὲρ τῶν Τραπεζῶν ἐντάλματα ἀφορῶντα εἰς τὴν πληρωμὴν πρὶν τοκομεριδίων’ ὅταν δὲ προσάγωνται τὰ τοκομερίδια ταῦτα, τότε τὸ Γενικὸν Λογιστήριον πιστόνει τὴν Τράπεζαν ταύτην καὶ χρεόνει τὴν μερίδα τῶν δανειστῶν. Τὸ σύστημα τοῦτο βλέπει πᾶς ὁ βουλόμενος ἐν τῷ δημοσιευομένῳ οἰκονομικῷ λογαριασμῷ τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ἀφοῦ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀπεφάσισε νὰ κανονίσῃ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου πάσας τὰς λεπτομερείας τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, συμπεριλαμβανομένων καὶ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι διὰ διαταγμάτων κανονιστικῶν ἢ ἐγκυκλίων τῶν Ὑπουργείων διατελοῦσι νῦν κεκανονισμέναι, νομίζω ὅτι αὐτὴ αὕτη ἡ διάταξις πρὸ παντὸς ἔπρεπε νὰ ἀναγραφῇ, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν αὐτὸ τὸ κενὸν, διὰ νὰ μὴ παραμένωσι πάντα τὰ ἐντάλματα τὰ χρηματικὰ, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, παρὰ τῷ Ταμείῳ ἐπὶ χρόνον ἀόριστον, καὶ προσκόπτῃ οὕτως ἡ συγκέντρωσις τῶν ἀναγκαίων στοιχείων καὶ ἡ κατάρτισις τῶν ἀπολογισμῶν τοῦ Κράτους. Πράγματι ὡς πρὸς τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ τοῦ μηχανισμοῦ, τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὰ ἐντάλματα τὰ ἐκδιδόμενα διὰ τὸ δημόσιον χρέος, ἐπαρουσιάσθη ὁμοία δυσκολία κατὰ τὸ παρελθὸν, καθόσον τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ἠρνήθη νὰ θεωρήσῃ τὰ ἐντάλματα ταῦτα, λόγῳ ὅτι δὲν ἦσαν προσκεκολλημένα τὰ τοκομερίδια. Ἡ ἀνάγκη τῆς συμπληρώσεως καὶ μεταῤῥυθμίσεως διατάξεών τινων τοῦ δημοσίου λογιστικοῦ ἦτο ἐνδεδειγμένη πρὸ πολλοῦ, ὑπεβλήθη δὲ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπεψηφίσθη, καίτοι ἦτο μεταξὺ τῶν ἀναγεγραμμένων εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου μετεβιβάσθη εἰς τὸ σημερινὸν τὸ ἐδάφ. 3 τοῦ ἄρθρου 18, ἤτοι ἡ περικοπὴ ἡ ἀφορῶσα εἰς τὸ θέμα τοῦτο, χωρὶς ὅμως ν’ ἀντιγραφῇ πλήρης καὶ χωρὶς νὰ προνοηθῇ τὸ γενησόμενον ἐν ᾗ ἂν περιπτώσει δὲν ἤθελον προσαχθῆ ἐγκαίρως τὰ τοκομερίδια, εἰς τὰ ὁποῖα ἀφορᾷ τὸ ἐκδοθὲν ἔνταλμα. Τὰ ἄρθρα 20 καὶ 21 τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἀντιγεγραμμένα ἐκ τοῦ νόμου ᾼΥΟΒʹ τοῦ 1887 περὶ τμήματος τοῦ δημοσίου χρέους, καὶ ἐκ τοῦ τῆς 9 Ὀκτωβρίου 1887 διατάγματος, τοῦ ἐκδοθέντος πρὸς ἐκτέλεσιν αὐτοῦ. Δὲν νομίζω ἀναγκαῖον νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἐν τῇ ἀντιγραφῇ ταύτῃ δὲν κατεβλήθη ἡ δέουσα προσοχή, ὥστε νὰ προνοηθῇ ἡ περίστασις, κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει πάντα ταῦτα νὰ συγκεντρῶνται ἐγκαίρως, ἵνα χρησιμεύσωσιν εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ ἀπολογισμοῦ. Ἐξήτασα τὸ νομοσχέδιον, ὡς εἶπον ἀρχόμενος τοῦ λόγου, ὑπὸ δύο ἀπόψεις, ὑπὸ τὴν ἄποψιν τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὴν σχέσιν αὐτοῦ πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενον συμβιβασμὸν, καὶ ὑπὸ τὴν ἄποψιν τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὴν τακτοποίησιν τοῦ λογιστικοῦ ἡμῶν συστήματος, ἔστω καὶ ὡς πρὸς ἕνα τῶν κλάδων τῆς διαχειρίσεως τῶν οἰκονομικῶν ἡμῶν. Νομίζω, ὅτι δι’ ὅσων εἶπον ὑμῖν ἀπέδειξα, ὅτι ὑπὸ τὴν πρώτην ἄποψιν τὸ νομοσχέδιον ἔχει τοσαύτας ἀτελείας, ὥστε δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἐπαρκὲς, ὑπὸ τὴν δευτέραν δὲ ἄποψιν αὐτοῦ εἶναι οὐχὶ ἀτελὲς, ἀλλὰ τοσοῦτον ἐλλιπὲς, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ λειτουργήσῃ ἄνευ βλάβης τοῦ λογιστικοῦ ἡμῶν συστήματος καὶ ἄνευ συγχύσεως καὶ τῶν νῦν λειτουργουσῶν ὑπηρεσιῶν. Ἐὰν πρόκηται πρᾶγμα τι, ὑπὲρ τὴν δευτέραν αὐτοῦ ἄποψιν ἐξεταζόμενον τὸ νομοσχέδιον, νὰ χρησιμοποιηθῇ πρὸς τοὺς σκοποὺς προώρισε τὸ νομοθέτημα ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀγορεύων χθὲς εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἐξ Ἄρτης κ. Βουλευτοῦ, εἶναι ἐπάναγκες νὰ διαῤῥυθμισθῇ καὶ συνταχθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅσων εἶπον, καὶ νὰ προνοήσῃ περὶ ὅλων τῶν περιστάσεων, περὶ ὧν ἐποιησάμην μνείαν. Διὰ διὰ νέου νόμου κατορθώσωμεν νὰ εἰσαγάγωμεν ἐπιβαλλομένας καὶ ἐνδεδειγμένας μεταῤῥυθμίσεις εἰς τὸ κρατοῦν παρ’ ἡμῖν σύστημα διοικητικοῦ καὶ δικαστικοῦ ἐλέγχου τῆς διαχειρίσεως τῶν οἰκονομικῶν ἡμῶν, δυνάμεθα νὰ ἀρυσθῶμεν ἐκ τῆς λειτουργίας τοιούτου νόμου ὠφέλειαν προφανῆ ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Ἐξετάζων τέλος τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν ἄποψιν τὴν πρώτην, τὴν σχετιζομένην πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενον συμβιβασμόν, καθόσον ἀδυνατῶ νὰ παραδεχθῶ, ὅτι λόγοι τακτοποιήσεως τῶν λογιστικῶν ἡμῶν ὑπηγόρευσαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὀφείλω νὰ προσελκύσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ πάσης προώρου καὶ ἀκαίρου ἐγερσείας, δυναμένης νὰ παρεμβάλῃ δυσχερείας εἰς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα ν’ ἀπευθύνω ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου συμβουλὰς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐπειδὴ δὲν πρόκειται περὶ ἐμῆς συμβουλῆς, ἀλλὰ περὶ συμβουλῆς, τὴν ὁποίαν ἕτερος πολιτευτὴς, εἰς τὸν ὁποῖον οὗτος ἀπονέμει ἀμέριστον ἐκτίμησιν καὶ ὑπόληψιν, ἐξήνεγκε, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τὴν ἀναγνώσω αὐταῖς λέξεσιν (ἀναγινώσκει). «Καὶ σήμερον λέγω, ὅτι πρέπει ὅσοι τυγχάνουσι κεκλημένοι νὰ διαπραγματευθῶσι μετὰ τῶν δανειστῶν τὰ τοῦ κανονισμοῦ τῶν χρεῶν τοῦ Κράτους, εἴτε οἱ παρόντες Ὑπουργοὶ, εἴτε ἕτεροι διάδοχοι αὐτῶν, πρέπει ὡσαύτως νὰ προσέξωσι, διότι τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα θέλουσι συζητήσει, ἡ σημαντικότης εἶναι μεγάλη, εἶναι δὲ φύσει τὰ ζητήματα ταῦτα ἀκροσφαλῆ.»

§93ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ποῖος εἶναι;

§94ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος πολιτευτὴς, ὁμιλῶν τότε καὶ ἐν ὀνόματι τῶν φίλων του, ὡς ἡγέτης τμήματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐν τῇ διαλυθείσῃ Βουλῇ. Ἂν ὅμως, ἀποδεχόμενοι ὡς εἰλικρινῆ τὴν εἰσήγησιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, παραδεχθῶμεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μόνον ἔχει σκοπὸν νὰ εἰσαγάγῃ τάξιν εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν διαχείρισιν ἑνὸς κλάδου τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν διαχειρίσεως, καὶ τότε νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ὑψίστης σπουδαιότητος. Ἐν τῇ Βουλῇ πρέπει πάντα τὰ θέματα αὐτὰ νὰ συζητῶνται κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ παρασκευάζωμεν ἀποτελέσματα ὅλως διάφορα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐπιδιώκομεν. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νομίζει, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, μεταβαλλομένου εἰς νόμον, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπνεύσωμεν μείζονα τὴν πεποίθησιν καὶ ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς μετὰ τοῦ Κράτους ἡμῶν συναλλαττομένους ἢ ὁπωσδήποτε ἐνδιαφερομένους. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, φρονῶ ὅτι, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μεταβληθῇ εἰς νόμον, θέλομεν περιαγάγει τὰ τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν διαχειρίσεως εἰς σύγχυσιν, δυναμένην νὰ παραβλάψῃ καιρίως τὰ συμφέροντα τοῦ τε Κράτους καὶ τῆς χώρας ἡμῶν.

§95Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος, ἐδυσφόρησεν, ὅτε ὁ ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος παρετήρησεν εἰς αὐτὸν, ὅτι περὶ τῶν κενῶν τοῦ νομοσχεδίου, περὶ τῶν ὁποίων ἠγόρευεν, εἶχον ἐγὼ δώσει χθὲς ἐπαρκῆ ἐξήγησιν. Ἀλλ’ ἐνῷ ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς ἐβοήθει τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Παρνασσίδος, διότι ἀπήλλασσεν αὐτὸν τῆς ἀνάγκης νὰ ἐκτείνῃ τὸν λόγον του ἐπὶ θέματος, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἤδη ἐξαντληθῆ, ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος ἠγανάκτησε κατὰ τοῦ συναδέλφου ἐξ Ἀττικῆς, ὡς διαταράξαντος τὴν τάξιν τῶν συζητήσεων, τῆς ὁποίας οὗτος τυγχάνει ὁ ἄριστος φρουρός. Καὶ τοσοῦτον ἠγανάκτησε διὰ τὴν διατάραξιν ταύτην τῆς τάξεως τῶν συζητήσεων, ὥστε, ὅταν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας ἠθέλησε νὰ παρέμβῃ, ὥρμησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος κατ’ αὐτοῦ καὶ μονονουχὶ ὕβρισεν αὐτόν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος γνωρίζει ἄριστα τὴν κοινοβουλευτικὴν τάξιν, ἤθελον δὲ εὐχηθῆ, ἵνα πάντες ἐκπληρῶσι τὸ καθῆκον αὑτῶν ὡς τὸ ἐκπληροῖ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος· ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἐνῷ τοσοῦτον ἠγανάκτησε διότι διεταράχθη ἡ τάξις, αὐτὸς οὗτος παρέβη πᾶσαν τάξιν, καὶ ἀγορεύσας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἐσύγχισε τὴν ἀρχὴν καὶ τὰ ἄρθρα αὐτοῦ, καὶ ἀπετέλεσε κυκεῶνα, ἀπὸ τὸν ὁποῖον οὐδόλως δύναμαι νὰ διεξέλθω· ἔπρεπε νὰ ἔχω τὸ νῆμα τῆς Ἀριάδνης, ἵνα διέλθω δι’ ὅλων τῶν ἀτραπῶν, τὰς ὁποίας διέγραψεν· οὕτω δὲ δὲν ἐχρησιμοποίησε δυστυχῶς τὰ γνώσεις του, οὐδὲ τὴν ἱκανότητά του περὶ τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν τῆς Βουλῆς. Ἔχει δὲ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος προτερήματα καὶ γνώσεις λογιστικάς, καὶ δύναται νὰ εἰσφέρῃ, πολύτιμον συμβολὴν κατὰ τὴν ἐνάσκησιν τῶν κοινοβουλευτικῶν καθηκόντων του· ἔπρεπεν ὅμως νὰ ἐπιφυλαχθῇ νὰ προτείνῃ, ἵνα γένηται συζήτησις εἰδικὴ ἐπὶ τῶν παρατηρήσεων αὐτοῦ, ὅπως φωτισθῇ ἡ Βουλὴ ἐπαρκῶς καὶ ἀποφασίσῃ ἐὰν ἀποδέχηται τὴν γνώμην αὐτοῦ ἢ οὔ. Ἡ σύγχυσις δὲ αὕτη, τὴν ὁποίαν ἐπέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος, καθιστᾷ ἀσθενεστέραν τὴν ἄμυνάν μου, καὶ διὰ τοῦτο ἔχω δίκαιον νὰ παραπονεθῶ, διότι ἐνδεχόμενον, ἀποκρινόμενος πρὸς τοὺς δισταγμοὺς καὶ τὰς μομφὰς κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, νὰ μὴ ἐπαρκέσω ἐπί τινῶν μερῶν, νὰ διαφύγωσι δὲ τῆς μνήμης μου πολλά, καὶ οὕτω νὰ ὑποληφθῇ ὅτι δὲν ἔχω λόγους, ἵνα ἀντεπεξέλθω. Διὰ τοῦτο εὐλόγως παραπονοῦμαι κατὰ τῆς τακτικῆς, τὴν ὁποίαν μετῆλθεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ μὴ φεισθῇ κόπου, ὅταν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, νὰ ἐπαναλάβῃ τὰς αἰτιάσεις αὑτοῦ ἐπὶ πάντων, ὅπως συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτῶν, ὅτε ἐλπίζω ὅτι θέλω ἀποδείξει, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν εἶχεν ἐν πᾶσι δίκαιον. Ἀποφεύγω νὰ ἀποδώσω αὐτῷ πονηρίαν, διότι ὁ κ. Βουλευτὴς εἶναι ὄντως ἀπόνηρος, οὐδὲ θέλω νὰ ἀποδώσω τὴν προαίρεσιν, ὅτι τοιαύτην μετῆλθε τακτικήν, ἵνα ἐμποιήσῃ εἰς τοὺς ἀκούοντας τὴν πεποίθησιν ἢ τὴν πρόληψιν, ὅτι τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, εἶναι ἀτελὲς, καὶ ὅτι αὐτὴ ἡ πλειονοψηφία, ἡ ὁποία συνήχθη ἐνταῦθα, ψηφίζει μόνον ἐκ φατριαστικῶν ἢ κομματικῶν λόγων, ἐπὶ βλάβῃ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, τῶν ὁποίων φύλαξ ἄγρυπνος ἐτάχθη ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος. Ἀληθῶς, ἐνῷ ὁ κ. Βουλευτὴς ἤρχισεν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἠγόρευσε κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε ἐγὼ δὲν ἐνόησα ἐὰν ἦναι ὑπὲρ ἢ κατὰ τῆς ἀρχῆς, καταλιπὼν εἶτα τὰ τῆς ἀρχῆς, προέβη εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου, διῆλθεν αὐτὸ ἄρθρον πρὸς ἄρθρον, ἐξέδραμεν εἰς τὸν νόμον περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, καὶ ἠγόρευσε περὶ τοῦ διατάγματος τοῦ 1833. Ἀλλὰ σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι, μὲ ὅλην τὴν προσοχὴν τὴν σύντονον, τὴν ὁποίαν κατέβαλον, ἀκροώμενος αὐτοῦ, δὲν δύναμαι νὰ ὑποσχεθῶ, ὅτι μοὶ εἶναι εὔκολον νὰ ἀπομνημονεύσω πάντων τῶν ἐπιχειρημάτων αὐτοῦ. Εἶπον ὅτι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἠγόρευσεν, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω ἐὰν ἠγόρευσεν ὑπὲρ ἢ κατά· διότι, ἐὰν ἐγὼ ἔλεγον ὅτι εἰσήγαγον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἵνα διευκολύνω τὰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῶν δανειστῶν, τότε εἶχεν ἄλλην γνώμην, ἦτο ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς· ἐὰν δὲ τὸ εἰσήγαγον οὐχὶ ὑπὸ τοιαύτην προαίρεσιν, ἀλλ’ ἵνα συντελέσω εἰς τὴν διαῤῥύθμισιν τῆς διοικήσεως τοῦ Κράτους ἐπὶ τοῦ κλάδου τούτου, τότε ὁ κ. Σιμόπουλος ἦτο κατὰ τῆς ἀρχῆς, θὰ ἦτο δὲ καὶ τότε ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς, ἂν τὸ νομοσχέδιον περιεῖχε διατάξεις ἄλλας ἢ ἐκείνας, τὰς ὁποίας περιέχει. Τίς ἐστὶν ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου; Ἕκαστον νομοσχέδιον ἀποκρίνεται εἰς ἓν ἐρώτημα, καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀποκρίνεται εἰς τὸ ἑξῆς ἐρώτημα: εἶναι ἀναγκαῖον νὰ κανονισθῶσιν ἄλλως τὰ τῆς διοικήσεως τοῦ δημοσίου χρέους, ἢ πρέπει νὰ μένωσιν ὡς τυγχάνουσι κεκανονισμένα; Ἰδοὺ ἡ ἀρχή· ἦτο δὲ μάταιον νὰ στρέψῃ τὸν νοῦν του εἴτε ἐπὶ τὸ Βερολῖνον, εἴτε ἐπὶ τὸ Λονδῖνον, ἵνα ἀνεύρῃ τὴν ὑπάρχουσαν συνάφειαν τῶν ἐνεργειῶν περὶ τοῦ συμβιβασμοῦ μετὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ὅτε ἠγόρευον πρὸς τὴν Βουλήν, εἰσάγων τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895, εἶπον πρὸς αὐτήν, ὅτι ὑπάρχει συγγένεια μεταξὺ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ τῶν συνεννοήσεων ὡς πρὸς τοὺς δανειστάς; Ἤθελον εἰπεῖ ψεῦδος, ἐὰν ἠρνούμην ὅτι ὑπάρχει συγγένεια, ὅταν πρόκειται νὰ κανονίσωμεν τὴν διοίκησιν τοῦ δημοσίου χρέους· διότι, ἐὰν ἠθέλομεν κανονίσει τὰς σχέσεις τοῦ Δημοσίου πρὸς τοὺς δανειστάς, βεβαίως αἱ σχέσεις αὗται ἤθελον ὑπαχθῆ εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἰδοὺ ἡ συγγένεια μεταξὺ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ κανονισμοῦ τῶν σχέσεων. Ἀλλ’ εἶπεν ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι ὑπάρχει σκοπὸς ἐν ἐμοὶ νὰ κανονίσω διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὰς σχέσεις τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς δανειστάς. Τοιοῦτος σκοπὸς δὲν ὑπάρχει, μόνος δὲ σκοπὸς ὑπάρχει ἡ διοργάνωσις τῆς λογιστικῆς ὑπηρεσίας. Καθ’ ἓν μόνον εἶχε δίκαιον ὁ προλαλήσας νὰ ἦναι κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, κατὰ τοῦτο, ὅτι, ἂν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ψηφισθῇ καὶ κυρωθὲν ὑπὸ τοῦ Βασιλέως κατασταθῇ νόμος τοῦ Κράτους, τὰ διάδοχα Κοινοβούλια θέλουσιν ἀπαλλαγῆ εἰς τὸ μέλλον τῆς δυσαρέστου ἀνάγκης νὰ ἀκροῶνται συζητήσεων, οἷαι πολλάκις ἐγένοντο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, νὰ ἀκροῶνται τῶν συζητήσεων ἐκείνων, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐβεβαίου τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ χρῆσις τοῦ 1887 ἔμελλε νὰ κλείσῃ μὲ περίσσευμα 17 ἑκατομμυρίων, καθ’ ὃν χρόνον ἡμεῖς ἐβεβαιοῦμεν τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ χρῆσις τοῦ 1887 ἔμελλε νὰ κλείσῃ μὲ ἔλλειμα 14 ἑκατομμυρίων. Καὶ τότε ἡ Βουλὴ τῆς περιλαλήτου ἐκείνης περιόδου, ἥτις ἤρξατο κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ 1887 καὶ ἔληξε κατὰ τὸ τέλος τοῦ 1890, δὲν ἠθέλησε νὰ πεισθῇ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος, τυγχάνων διαρκῶς πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ, χρεωστῶ νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἔπειθε τὴν πλειονοψηφίαν, διότι ἡ πλειονοψηφία ἐκείνη ἦτο διατεθειμένη νὰ πείθηται ἀπὸ τὸν κ. Σιμόπουλον. Δὲν ἐπείθετο ὅμως οὔτε τὸ δημόσιον φρόνημα, οὔτε ἡμεῖς, ὡς ἀπέδειξε τοῦτο ἡ 14 Ὀκτωβρίου τοῦ 1890. Καὶ ὅτι μὲν δὲν ἔπεισεν ἡμᾶς τότε ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος, ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι ἡμεῖς ἐφρονοῦμεν καὶ προελέγομεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα συνέβησαν, ἤτοι ὅτι βαίνομεν εἰς τὴν πτώχευσιν, καὶ ὅτι θὰ φθάσωμεν εἰς αὐτήν. Καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὴν πτώχευσιν, χάρις εἰς τὴν συνηγορίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Παρνασσίδος, καὶ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς ἐκείνης νὰ πείθηται ἀπὸ αὐτόν. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον δὲν ἔχει σκοπὸν τὴν διευκόλυνσιν τῶν συνεννοήσεων τοῦ Κράτους μετὰ τῶν δανειστῶν πρὸς κανονισμὸν τῶν ἀμοιβαίων σχέσεων, ἀλλ’ ἔχει σκοπὸν νὰ διαῤῥυθμίσῃ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, ὁ δὲ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος κηρύσσεται διὰ τοῦτο κατ’ αὐτοῦ, διότι πρέπει νὰ διαῤῥυθμισθῶσιν αἱ διατάξεις τοῦ λογιστικοῦ τοῦ Κράτους. Τὰς ὑπαρχούσας διατάξεις εὑρίσκει ὁ κ. Σιμόπουλος ἀνεπαρκεῖς, κρίνει ὅμως τὸ νομοσχέδιον ἐλλιπέστατον. Ἀλλ’ ἐνῷ καταγγέλλει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος ἐλλείψεις ὑπαρχούσας ἐν τῷ νόμῳ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, πῶς ἐπὶ δεκάδα καὶ πλέον ἐνιαυτῶν ὑπεστήριζε Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία δὲν ἔλαβε πρόνοιαν νὰ συμπληρώσῃ τὸν νόμον περὶ δημοσίου λογιστικοῦ καὶ νὰ διορθώσῃ τὰς πλημμελεῖς διατάξεις τῆς διαχειρίσεως τῶν δημοσίων χρημάτων, προβαίνει δὲ μετὰ τοσούτου θάῤῥους, ἐλέγχων ἡμᾶς, διότι δὲν ἐστέρξαμεν νὰ ἀνεχθῶμεν νὰ ἐξακολουθήσῃ τοιοῦτον σύστημα πλημμελές, τοὐλάχιστον διὰ τὴν διοίκησιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους; Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος μεταξὺ τῶν παρατηρήσεων, ἃς ἀγορεύων ἀπηύθυνεν, ἐπρόβαλε καὶ μίαν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἤκουσα μετ’ ἐκπλήξεως. Κατήγγειλεν ὡς ἐλάττωμα τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι οὐδὲν ἔχει κοινὸν μετὰ τοῦ διατάγματος τῆς 3 Ἀπριλίου τοῦ 1833, οὐδὲ συγγένειάν τινα. Ἠρώτα δὲ, διὰ ποίαν αἰτίαν ἐγένετο μνεία τοῦ διατάγματος ἐκείνου. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἠσχολήθη περὶ τὴν ἑρμηνείαν τῶν νόμων, ἔλαβον δὲ γνῶσιν ἐργασίας, τὴν ὁποίαν ἐδημοσίευσε συμφώνως μὲ τὴν μελέτην τοῦ ἔργου τούτου· ἀλλὰ πῶς ὑπέλαβεν ὅτι δὲν προσῆκε νὰ ποιήσηται τὸ νομοσχέδιον μνείαν τοῦ Β. Διατάγματος τοῦ 1833; Εἶναι ἀληθῶς τὰ πράγματα ἁπλᾶ καὶ οὐδενὸς χρήζουσι λόγου, καὶ ἴσως ἠδύνατό τις νὰ ἀξιώσῃ ὅτι ἔπρεπε νὰ σιωπήσω, ἵνα μὴ καὶ ἐγὼ συντελέσω εἰς τὴν ἀπώλειαν τοῦ χρόνου· δὲν δύναμαι ὅμως νὰ μὴ διαλάβω τινὰ, ἵνα ἀποδείξω ὅτι δικαίως ᾐσθάνθην ἔκπληξιν, ὅτε ἤκουον τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Παρνασσίδος. Ὅτε ἐτίθεντο αἱ βάσεις τῆς ὀργανώσεως τοῦ Κράτους κατὰ τὸ 1833, ἤρξαντο τῆς ὀργανώσεως διὰ τῆς κατανομῆς πασῶν τῶν δημοσίων ὑποθέσεων, πάντων τῶν ἔργων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, κατένειμαν δὲ ταῦτα κατὰ λόγον τῆς ὕλης αὐτῶν, πάντα δὲ τὰ συγγενῆ ἔργα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας συνεκέντρωσαν καὶ ὑπήγαγον εἰς ἓν Ὑπουργεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἔδωκαν τὸ ἀνάλογον εἰς ὑποθέσεις ταύτας ὄνομα. Οὕτως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὑπήγαγον τὴν ἀνωτάτην διεύθυνσιν τῶν εἰσπράξεων τῶν εἰσοδημάτων τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ἐξ αὐτῆς τῆς ὁμάδος τῶν δημοσίων ὑποθέσεων, τῆς ὑπαχθείσης εἰς τὴν ἀνωτάτην διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, οἱ προβαλόντες τὸ νομοσχέδιον ἐφρόνουν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποσπάσωσιν ἐκείνας τῶν ὑποθέσεων τῶν ἀναγομένων εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν εἰσπράξεων τῶν εἰσοδημάτων τοῦ Κράτους, αἵτινες συνδέονται μετὰ τοῦ δημοσίου χρέους, καὶ ἐκείνας τῶν ὑποθέσεων, αἵτινες ἀναφέρονται εἰς τὰς δαπάνας τοῦ Κράτους, αἵτινες συνδέονται μὲ τὴν πληρωμὴν δημοσίων χρημάτων διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, καὶ νὰ ἀποσπάσωσιν αὐτὰς διὰ νὰ τὰς ὑπαγάγωσιν οὐχὶ εἰς τὴν ἀνωτάτην διεύθυνσιν τῶν οἰκονομικῶν ὑποθέσεων τοῦ Κράτους, ἀλλ’ εἰς ἄλλην ἀρχήν, τὸ Συμβούλιον τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους. Ἀλλὰ ταῦτα μετέβαλλον νόμον τοῦ Κράτους, ἤτοι τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τῆς 3 Ἀπριλίου 1833, ἔπρεπε δὲ νὰ διαταχθῶσιν ἕνεκα τούτου διὰ νόμου. Διὰ τοῦτο καὶ τὸ νομοσχέδιον ἐποιήσατο μνείαν τοῦ εἰρημένου διατάγματος τοῦ 1833, ἀναγράψαν ὡς πρώτην αὐτοῦ διάταξιν τάδε (ἀναγινώσκει): «Ἀφαιροῦνται ἀπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείου αἱ ἑπόμεναι ὑπηρεσίαι, ὑπαγόμεναι μέχρι τοῦδε εἰς αὐτήν, κατὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ἀπὸ 3 Ἀπριλίου 1833 περὶ ἁρμοδιότητος τῆς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Γραμματείας Β. Διατάγματος». Προσδιώρισε λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον ποίας ὑποθέσεις ἐκ τῶν ὑπαχθεισῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἀναγομένων δὲ εἰς τὴν ἀνωτάτην διεύθυνσιν τῆς εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων, ποίας, λέγω, ὑποθέσεις ἀφαιροῦμεν, καὶ ἀνατίθεμεν εἰς τὴν νέαν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον καθιστᾷ. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος ἐξεπλήσσετο. «Δὲν εὑρίσκω ἐδῶ, ἔλεγεν ὁ κ. Βουλευτής, αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγει τὸ νομοσχέδιον». Τὸ νομοσχέδιον λέγει (ἀναγινώσκει): «...ἡ φροντὶς περὶ τῆς παραλαβῆς καὶ τῆς κατὰ τοὺς νενομοθετημένους εἰδικοὺς κανονισμοὺς τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους ἀποταμιεύσεως τῶν κατὰ τοὺς ἰσχύοντας νόμους εἰσπραττομένων ἐσόδων...» Ὅθεν δὲν ἀναφέρει ἡ παράγραφος ιεʹ τίποτε περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ αἱ ὑποθέσεις τὰς ὁποίας ἀναφέρει ἡ παράγραφος ιεʹ τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 3 Ἀπριλίου 1833, αἱ ὑποθέσεις αὗται ἀπεσπάσθησαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὑπήχθησαν εἰς τὴν εἰδικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους. Ἀφοῦ δημιουργεῖται ἰδία ὑπηρεσία, φυσικὸν ἦτο νὰ ἐρωτήσῃ τις, ποῖαι θέλουσιν ὑπαχθῆ εἰς αὐτὴν ἐργασίαι; τὴν ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐρώτησιν δίδωσι τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου, διατάσσον: «ἡ φροντὶς περὶ τῆς παραλαβῆς καὶ τῆς κατὰ τοὺς νενομοθετημένους εἰδικοὺς κανονισμοὺς τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους ἀποταμιεύσεως τῶν κατὰ τοὺς ἰσχύοντας νόμους εἰσπραττομένων ἐσόδων...». Ὡσαύτως καὶ ἐν τῇ ἑπομένῃ παραγράφῳ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου, τῇ πραγματευομένῃ περὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν ἐξόδων, ἠρώτα ὁ κ. Σιμόπουλος «ποίαν σχέσιν ἔχουν αὐτὰ μὲ τὸ διάταγμα τῆς 3 Ἀπριλίου 1833;» Τὸ διάταγμα τῆς 3 Ἀπριλίου 1833 ἀνέγραφε ποῖαι ὑποθέσεις ἐκ τοῦ ὅλου τῶν ὑποθέσεων τῶν ἀνηκουσῶν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ὑπάγονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, μεταξὺ δ’ αὐτῶν ἀνέγραφε τὴν διαχείρισιν τῶν δημοσίων ἐξόδων καὶ τὰς πληρωμὰς τοῦ δημοσίου ταμείου εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς διοικήσεως, ἐκ τῶν ὑποθέσεων δὲ τούτων, ἀναγραφομένων ἐν τῇ § ιϛʹ τοῦ 2 ἄρθρου τοῦ Β. Διατάγματος τοῦ 1833, ἀφαιρεῖται κατὰ τὸ νομοσχέδιον «ἡ διαχείρισις τῶν κατὰ τὰς ἐν τῷ ἐτησίῳ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους ἀναγραφὰς προσδιορισθεισῶν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους πιστώσεων, ἡ φροντὶς κλπ.» Δὲν ἔπρεπε λοιπὸν νὰ μνημονεύσωμεν τοῦ ἄρθρου τοῦ διατάγματος τῆς 3 Ἀπριλίου 1833, τὸ ὁποῖον κατένειμε τὴν κατηγορίαν ταύτην τῶν ὑποθέσεων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἀναγράψωμεν δὲ ποίας ἐκ τῆς κατηγορίας ταύτης τῶν τοιούτων ὑποθέσεων ἀπεσπάσαμεν καὶ ὑπηγάγομεν εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου Χρέους; Καὶ ἔφθασεν ὁ κ. Βουλευτὴς εἰς τὴν διάταξιν τοῦ διατάγματος τὴν πραγματευομένην περὶ τῆς ἀποσβέσεως, καὶ ἠρώτησεν: «ὑπάρχει κανὲν κατάστημα ἀποσβεστικὸν ἐδῶ;» Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοῇ, ὅτι τὰ διατάγματα τῆς 3 Ἀπριλίου 1833 ἐγράφησαν Γερμανιστὶ, καὶ ἀπὸ τοῦ Γερμανικοῦ μετεφράσθησαν Ἑλληστὶ, ἂν δ’ ἐν τῷ κειμένῳ τοῦ διατάγματος τῆς 3 Ἀπριλίου 1833 γίγνηται λόγος περὶ καταστήματος, οὐδόλως ἄπορον ἂν ἡ μετάφρασις ἀπὸ τοῦ Γερμανικοῦ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν δὲν ἦτο ἐντελῶς ἀκριβής. Λέγει τὸ διάταγμα τῆς 3 Ἀπριλίου 1833 (ἀναγινώσκει): «Τὸ περὶ ἀποσβέσεως τῶν χρεῶν τῆς Ἐπικρατείας κατάστημα καὶ ἡ φροντὶς τῆς ἐν συνειδήσει διατηρήσεως τοῦ περὶ ἀποσβέσεως τῶν χρεῶν ἀποδεχθέντος σχεδίου...» Ἐν τῇ Ἑλληνικῇ γλώσσῃ κατάστημα σημαίνει οἰκοδόμημα, ἐν τῷ ὁποίῳ καταστήματι διαιτᾶται, ἐργάζεται ἢ ὑπάρχει καθεστημένη ἀρχή τις ἢ ἄτομόν τι. Ἀλλὰ ἐν τῷ διατάγματι δὲν ἐπρόκειτο περὶ οἰκοδομήματος· «τὸ περὶ ἀποσβέσεως τῶν χρεῶν τῆς Ἐπικρατείας κατάστημα» ἐνόει τὸ περὶ ἀποσβέσεως τῶν χρεῶν τῆς Ἐπικρατείας Γραφεῖον, ἤτοι τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀποσβέσεως. Λοιπὸν τὸ διάταγμα τῆς 3 Ἀπριλίου 1833 πραγματεύεται περὶ ὑπηρεσίας ἀποσβέσεως δημοσίων χρεῶν, καὶ διατάσσει ὅτι ἡ ὑπηρεσία τῆς ἀποσβέσεως τῶν χρεῶν τοῦ Κράτους ἀνήκει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀφοῦ δὲ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην τῆς ἀποσβέσεως τοῦ δημοσίου χρέους ἡμεῖς ἐσκοποῦμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἀποσπάσωμεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ νὰ ὑπαγάγωμεν εἰς τὸ Συμβούλιον τὸ διοικοῦν τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, φυσικώτατον ἦτο νὰ ἀναγράψωμεν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου τοῦ διατάγματος τῆς 3 Ἀπριλίου 1833, τὴν ὑπαγαγοῦσαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, καὶ τὸ εἶδος τῶν ἀποσβεστικῶν ἐργασιῶν, τὰς ὁποίας ἀφῃροῦμεν, ἵνα ὑπαγάγωμεν εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους. Καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος ἐξεπλήσσετο, πῶς νὰ μνημονεύσωμεν τῆς διατάξεως τοῦ διατάγματος τῆς 3 Ἀπριλίου 1833, καὶ πῶς μάλιστα νὰ συνδέσωμεν πράγματα, τὰ ὁποῖα ὁ συνθετικώτατος κ. Βουλευτὴς ἔκρινεν ἀσύνδετα, διότι αἱ ὑπάρχουσαι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ λέξεις δὲν συμφωνοῦσι μὲ τὰς λέξεις, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσιν ἐν τῷ διατάγματι τῆς 3 Ἀπριλίου 1833. Αὕτη ἦτο ἡ ἀφορμὴ, ἧς ἕνεκα ἤλεγξεν ἡμᾶς! Ἀλλ’ ἤλεγξε προσέτι ἡμᾶς, διατὶ δὲν ἐμνημονεύσαμεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ. Καὶ ὁ νόμος περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, ἔλεγεν ὁ κ. Βουλευτὴς, πραγματεύεται περὶ δημοσίου χρέους· πῶς δὲν ἐποιησάμεθα μνείαν τινά; Ὁ νόμος περὶ δημοσίου λογιστικοῦ ἀληθῶς πραγματεύεται περὶ δημοσίων χρεῶν, περιλαμβάνει δὲ δύο μόνον διατάξεις, αἱ ὁποῖαι οὐδεμίαν ἔχουσι σημασίαν, ἢ ἐλαχίστην, διότι ὁ νόμος περὶ δημοσίου λογιστικοῦ μετεφράσθη ἐκ τοῦ Γαλλικοῦ καὶ εἰσήχθη εἰς τὴν Ἑλλάδα κατὰ τὸ 1852. Τότε ἦτο ἄγνωστος εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ δανειστικὴ πολιτικὴ, ὑπῆρχε τότε μοναδικὸν χρέος τῆς Ἑλλάδος τὰ δάνεια τοῦ 1824 καὶ 1825. Ἡ Βασιλεία ἐκείνη δὲν ἀνεγνώρισε τὰ δάνεια, οὔτε ἤθελε νὰ ἀκούσῃ περὶ αὐτῶν, οὔτε ἔστεργε νὰ τὰ μετατρέψωσι. Δὲν εἴχομεν λοιπὸν δάνεια τότε. Ὑπῆρχε καὶ τὸ δάνειον τοῦ 1833, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὁρισθῆ διὰ τῆς συνθήκης, κατέβαλε δ’ ὁ Ρότσιλδ, καὶ ἀνέλαβον αἱ Δυνάμεις αἱ ἐγγυήτριαι τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους νὰ ἀποτίνωσι τοὺς τόκους καὶ τὸ χρεωλύσιον. Ἑπομένως δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη κανονισμοῦ τινος. Ἐὰν δὲ ἐπὶ τῆς Βασιλείας τοῦ Ὄθωνος Ὑπουργός τις ἤθελε προτείνει, ἵνα συνομολογηθῇ δάνειον 80 χιλιάδων δραχμῶν, ἔπρεπε νὰ πτύσῃ τὸ αἷμα, νὰ βασανίζηται δύο ἔτη, ἵνα κατορθώσῃ νὰ γένηται δεκτὴ ἡ πρότασίς του. Τοιαῦται ἦσαν αἱ ἰδέαι, αἱ ὁποῖαι ἐπεκράτουν τότε· διὰ τοῦτο ὁ μεταφράσας τὸν νόμον περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, ὁ εἰσαγαγὼν αὐτὸν ὡς νομοσχέδιον εἰς τὰς Βουλὰς, μεταποιηθὲν εἰς νόμον, ὁ μακαρίτης Χρηστίδης, παρέλιπεν ὅλας τὰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον ἐν τῷ νόμῳ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ τῆς Γαλλίας, καὶ περιέλαβε μόνον δύο διατάξεις. Λοιπὸν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος ἐδυσχέραινε διατὶ δὲν ἐμνημονεύσαμεν τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ. Ἀλλ’ ὑποθέσατε ὅτι ὁ νόμος περὶ δημοσίου λογιστικοῦ περιεῖχε χρησιμωτάτας καὶ πληρεστάτας διατάξεις περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν πρέπει νὰ λειτουργῇ ἡ ὑπηρεσία τοῦ δημοσίου χρέους· διότι δὲν ἐμνημονεύσαμεν τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, τάχα ἐτίθεντο ἐν ἀργίᾳ αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ; Παντάπασι. Μήπως ἡ ὑπηρεσία τοῦ δημοσίου χρέους, τὴν ὁποίαν θέλει διεξάγει τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θέλει ἀναλάβει τὴν διεύθυνσιν, δὲν θέλει λειτουργεῖ κατὰ τὸν τρόπον, τὸν ὁποῖον διαγράφει ὁ νόμος περὶ δημοσίου λογιστικοῦ; Ὡς ἠπόρει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος, πῶς δὲν περιελάβομεν τίποτε περὶ προϋπολογισμοῦ καὶ ἀπολογισμοῦ, διότι, ἀφοῦ εἶναι ἀρχὴ αὐτόβουλος καὶ ἀνεξάρτητος, πρέπει νὰ διαλάβωμεν καὶ περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ αὐτῆς, καὶ ἔπρεπε νὰ ἀναθέσωμεν εἰς αὐτὴν νὰ συντάττῃ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὸν ἀπολογισμόν της. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περὶ προϋπολογισμοῦ, ἐξ ἐκείνων δὲ, τὰ ὁποῖα ἀναφέρει τὸ νομοσχέδιον περὶ προϋπολογισμοῦ, δύναται νὰ ἐξαγάγῃ τις, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ δημοσίου χρέους καὶ ὅλα τὰ ἔξοδα τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους ἀναγράφονται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους. Ἐὰν τώρα ἀναγράφωνται ὑπὸ Κεφ. Αʹ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων, θὰ ἀναγράφωνται ἐπίσης ὑπὸ Κεφ. Αʹ «Ὑπηρεσία δημοσίου χρέους». Τί εἶναι ἐν ἰσχύϊ; Ὁ νόμος τῆς 10ης Δεκεμβρίου 1893; ὁ προϋπολογισμὸς τῶν 30% τῶν τόκων; τὰ ποσὰ τὰ πληρωτέα καὶ τὰ ποσὰ τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν μεταποίησιν τῶν τραπεζικῶν γραμματίων εἰς συνάλλαγμα καὶ χρυσόν; Μετὰ τὴν συνομολόγησιν τοῦ συμβιβασμοῦ θέλουσιν ἀναγράφεσθαι ἄλλα ποσά, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θέλομεν ἀναδεχθῆ διὰ τοῦ συμβιβασμοῦ, τὸν ὁποῖον θὰ συνομολογήσωμεν, ἵνα ἀποτίνωμεν εἰς τοὺς δανειστὰς ἡμῶν. Ποῖον προϋπολογισμὸν νὰ συντάξῃ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς νέας ὑπηρεσίας, ὡς ἀρχῆς αὐτοβούλου καὶ ἀνεξαρτήτου; τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων αὐτῆς; ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους περιλαμβάνει αὐτά. Μήπως δὲν ἦναι αὐτόβουλος καὶ ἀνεξάρτητος ἡ ἀρχὴ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἥτις δὲν συντάσσει προϋπολογισμὸν ἴδιον, ἀλλὰ περιλαμβάνονται τὰ ἔξοδά της ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους; Ποία λοιπὸν ἡ ἔλλειψις, ἡ ὁποία ἐτάρασσε τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Παρνασσίδος, ὥστε νὰ βλέπῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀνεφάρμοστον ἐντελῶς; Ὁμολογῶ ὅτι πολλὰ ὑπολείπεται νὰ εἴπω περὶ τῶν παρατηρήσεων τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἀλλ’ ἔχω πεποίθησιν ἐπὶ τὸν ζῆλον, ὑπὸ τὸν ὁποῖον διατελεῖ, ὅταν πρόκειται περὶ συζητήσεων τοσούτῳ σημαντικωτάτων, ὅτι δὲν θέλει παραλίπει κατὰ πᾶν ἄρθρον νὰ ἐπαναλάβῃ ὅσα εἶπεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, οὕτω δὲ καὶ ἐγὼ θέλω δυνηθῆ νὰ ἀποκριθῶ ἐν λεπτομερείᾳ εἰς τὰς παρατηρήσεις αὐτοῦ, καὶ ἡ Βουλὴ θέλει δυνηθῆ νὰ συζητήσῃ καὶ σχηματίσῃ εὐκρινεστέραν ἰδέαν περὶ τοῦ νομοσχεδίου. Δύναμαι ὅμως νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, ὅτι τινὰ ἐξ ὧν εἶπεν, ἴσως ἦτο εὐκταῖον νὰ μὴ ἔλεγεν. Εἶπε, φέρ’ εἰπεῖν, ὅτι, πρὶν ἢ εἰσαγάγωμεν τὸ νομοσχέδιον, ἔπρεπε νὰ φροντίσωμεν νὰ δέσωμεν τοὺς διοικητὰς τῶν Τραπεζῶν, εἴτε διὰ συμβάσεως, εἴτε δι’ ὑποσχέσεως, ὅπως μὴ ἀρνηθῶσι νὰ συμπράξωσιν ὑπὸ τὰς συνθήκας τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὰς ὁποίας καλοῦνται νὰ συμπράξωσι. Δὲν πρέπει νὰ δώσω ἀπόκρισιν· διότι, ἐὰν ἤθελον δώσει ἀπόκρισιν, ἤθελον ὑποθέσει, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ συμβῇ ἡ περίπτωσις, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος προβλέπων ἀνέφερεν· ἐὰν δὲ ὑπέθετον ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ συμβῇ τοιαύτη περίπτωσις, ἡ τοιαύτη ὑπόθεσίς μου ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ ὑποληφθῇ ὡς ὑβριστικὴ πρὸς ἄνδρας, τοὺς ὁποίους πάντως τιμῶ. Λέγω ὅτι ἤθελεν ὑποτεθῆ ὅτι ἤθελεν εἶναι ὑβριστική, διότι δὲν νομίζω ὅτι δύναταί τις ἀψόγως νὰ ἀρνηθῇ ὑπηρεσίαν, τυγχάνων διοικητὴς μιᾶς τῶν τριῶν Τραπεζῶν, τῶν ἐχουσῶν δικαίωμα πρὸς ἔκδοσιν γραμματίων, νὰ ἀρνηθῇ, λέγω, ὑπηρεσίαν τοιαύτην, οἵαν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δημιουργεῖ καὶ εἰς τὴν ὁποίαν καλεῖται νὰ μετάσχῃ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος ἐποιήσατο ἐκδρομὴν ἐπὶ τὸν νόμον περὶ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Ἀλλ’ ἐνόησα τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἄρτης. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης ἐξέφερε τὰς γνώμας του, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν γραφείων τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου· εἶπε περίπου τοιαύτην γνώμην, ὅτι ἔκρινεν ὅτι αἱ ἀποκοπαὶ εἶναι μεγάλαι, ὅτι θέλει εἶσθαι ἀνεπαρκὴς ὁ ἀριθμὸς τῶν μετὰ τὰς ἀποκοπὰς μενόντων ὑπαλλήλων, καὶ τοῦτο εἶπεν, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον· ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος τότε ἐσιώπα· διατὶ δὲν μᾶς ἠξίωσε νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην του; Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης δὲν ἐπέμεινεν εἰς τὴν γνώμην του ταύτην, διότι κατόπιν ἀνεγνώρισεν, ὅτι ἀρκεῖ τὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ νομοσχεδίου προσδιωρίζετο διὰ τὰ γραφεῖα τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου· ἀλλὰ τέλος πάντων, καὶ ἐὰν ἐπέμενεν εἰς τὴν γνώμην ὅτι αἱ ἀποκοπαὶ εἶναι μεγάλαι καὶ ὅτι θέλει κατασταθῆ ἀνεπαρκὴς ἡ ὑπηρεσία τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου εἰς ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων αὐτοῦ, ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του, ζητήσας νὰ φωτίσῃ τὴν Βουλὴν καὶ ἡμᾶς, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο· ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος ὅμως ἐπεφυλάχθη νὰ εἴπῃ ταῦτα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους. Τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν γραφείων τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου δὲν ἐψηφίσθη εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, εἶναι ἐκκρεμὲς, παρακαλοῦμεν δὲ κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ νὰ μᾶς εἴπῃ τὴν γνώμην του. Ἡ ἀνάγνωσις τοῦ διατάγματος περὶ καθηκόντων τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἐχρησίμευσε καὶ αὕτη εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, ἵνα μᾶς ἀποδείξῃ τὴν ἀνεπάρκειαν τοῦ ὑπολειπομένου προσωπικοῦ. Ὁμολογῶ ὅτι ἐν τῷ Γενικῷ Λογιστηρίῳ πολλὰ βεβαίως συγκεντροῦνται ἔργα, ἀλλ’ ὀλίγιστα ἐκτελοῦνται, ἐκεῖνα δὲ, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦνται νῦν, ἐλπίζω ὅτι θέλει γείνῃ δυνατὸν νὰ διεξαχθῶσι πληρέστερον διὰ τοῦ προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον θέλει ὑπολειφθῆ, καίτοι ὀλιγωτέρου. Ἐὰν ἐπιχειρήσωμεν νὰ ἐκτελεσθῶσι πάντα τὰ ἔργα, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ μεταβάλωμεν ἐντελῶς τὸ Γεν. Λογιστήριον, νὰ μὴ ἀφήσωμεν αὐτὸ ἐπ’ αὐτῶν τῶν βάσεων. Καιρὸς ὀργανώσεων τοιούτων δὲν δίδοται κατὰ τὸ 1895, καὶ μάλιστα κατὰ τὸ μέσον τοῦ ἔτους, τῆς Βουλῆς ἀπερχομένης μετ’ ὀλίγας ἡμέρας. Ἐπεβάλλετο ἡμῖν νὰ οἰκονομήσωμεν τὰ πράγματα ὡς ᾠκονομοῦντο, ὅσον τὸ δυνατὸν δι’ ὀλιγωτέρας δαπάνης. Λοιπὸν οἷα ὑπηρεσία διεξήγετο μέχρι τοῦδε ἐν τῷ Γενικῷ Λογιστηρίῳ, ὑπόσχομαι ὅτι θέλει διεξάγεσθαι καὶ μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θέλει ψηφισθῆ. Εἶναι δυνατὸν βεβαίως νὰ ἐπιτύχωμεν πλείονα πράγματα, ἀλλὰ δὲν θέλομεν ἐπιτύχει αὐτὰ, διατηροῦντες τὸν ἀριθμὸν τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ὑπηρετοῦσι νῦν, θέλομεν δαπανᾷ περισσότερα, ἀλλὰ δὲν ἠθέλομεν ἀποκτήσει περισσότερα ἀπὸ ὅσα διὰ τοῦ ψηφιζομένου νομοσχεδίου θέλουσιν ἐπιτευχθῆ. Δὲν ζητῶ νὰ ἐπιῤῥίψω μομφὴν εἴς τινα. Ἐν τῷ Συνεδρίῳ τούτῳ παρακάθηται ἀνήρ, ὁ ὁποῖος πολλάκις διῴκησε τὸ Γεν. Λογιστήριον· ὁμολογῶ ὅτι μὲ ἠξίωσε τῆς συναινέσεώς του καὶ ἀνεγνώρισεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον δημιουργεῖ ἐπαρκὲς προσωπικόν. Καὶ δὲν μὲ ἠξίωσε τῆς συναινέσεώς του τώρα μόνον, διότι καὶ ὅτε ἐτύγχανον Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐτύγχανεν ἐκεῖνος Διευθυντὴς τοῦ Γεν. Λογιστηρίου, τρὶς ἢ τετράκις ὡμολόγησε τὰ αὐτὰ πράγματα! Ἐὰν ἀναγινώσκῃ τις διάταγμα περὶ ἐκτελέσεως νόμου τινὸς, βεβαίως θὰ ἀπορήσῃ, ὅταν παραβάλῃ τὰς διατάξεις αὐτοῦ μὲ τὰ γιγνόμενα, ὁμολογῶ δὲ, ὅτι τὰ γιγνόμενα δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὰ ἀναγραφόμενα ἐν τῷ διατάγματι περὶ τοῦ Γεν. Λογιστηρίου. Αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος ἐπρόβαλε περὶ τῆς πολυτελείας τῶν γραφείων, τὰ ὁποῖα καθιστῶνται, μοὶ εἶναι τὰ μάλιστα ἀσπασταὶ, διότι ὁμολογῶ, ὅτι ἔχω τὸ ἐλάττωμα τοῦτο, νὰ ζητῶ, νὰ προσπαθῶ, ἵνα ἐκτελῶνται αἱ ὑπηρεσίαι αἱ ἀναπόφευκτοι ὅσον εἶναι δυνατὸν δι’ ὀλιγωτέρας δαπάνης. Ἴσως πολλάκις ὄχι μόνον ἐπεκρίθην ἐγὼ καὶ οἱ πολιτικοὶ φίλοι μου, ἀλλ’ ἐσατυρίσθην καὶ ἐνθυμοῦμαι ποίας σατύρας ἠξιώθη ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης, ὅτε ἐτύγχανε πολιτικός μου φίλος, καὶ ὅτε συνεβούλευεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ κ. Σιμόπουλος, τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐξόδων. Διὰ τοῦτο μοὶ εἶναι ἀσπασταὶ αἱ γνῶμαι, τὰς ὁποίας νῦν προβάλλει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος, ὅστις τότε εἶχε τὰς γνώμας αὐτὰς, καὶ δὲν ἦτο ἐπίκουρος τοῦ κ. Καραπάνου. Ἀλλὰ, μολονότι μοὶ εἶναι ἀσπασταὶ αἱ γνῶμαι περὶ οἰκονομιῶν, ἡ ὑπηρεσία τοῦ δημοσίου χρέους εἶναι τοιαύτη, οἵα νομίζω ὅτι πρέπει νὰ πείσῃ τὰ μέλη τῆς Βουλῆς, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δειχθῶσι φειδωλὰ, ἀλλὰ πρέπει νὰ προσπαθήσωσιν, ἵνα καταστήσωσιν αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν πληρεστέραν καὶ ἀκριβεστέραν, ἔστω καὶ διὰ δαπάνης μείζονος ἐκείνης, ἡ ὁποία καταβάλλεται εἰς τὴν ἄλλην ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ διατὶ ὁμιλοῦμεν περὶ τούτου; Δὲν θέλω νὰ σχετίσω παντάπασι τὰς ἐκ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου ἐπιγιγνομένας δαπάνας πρὸς τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας ἤθελον ἐπιφέρει τὰ διάφορα σχέδια, τὰ ὁποῖα ἐπροτάθησαν κατὰ τὸ παρελθὸν, ὁσάκις ἐγένετο λόγος περὶ τοῦ συμβιβασμοῦ μετὰ τῶν δανειστῶν ἡμῶν. Ἐὰν ὅμως κατὰ κακὴν τύχην τῆς Ἑλλάδος ἤθελε γείνῃ δεκτὸν ἓν οἱονδήποτε σύστημα ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐπροτάθησαν κατὰ τοὺς χρόνους ἐκείνους, νομίζετε ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ δημοσίου χρέους ἤθελεν ἐπιφέρει δαπάνην μόνον 60 ἢ 50 χιλιάδων δραχμῶν; Καὶ δὲν ἤθελεν εἶσθαι μόνον τετραπλασία ἢ πενταπλασία ἡ δαπάνη τότε, ἀλλ’ ἤθελεν εἶσθαι συνδεδεμένη μετὰ θυσιῶν ἀνηκούστων, τὰς ὁποίας εὐτυχῶς ἐλπίζω ὅτι δὲν θέλει ὑποστῆ, ἡμῶν κυβερνώντων, τὸ Κράτος. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ψηφοφορήσωμεν μετ’ ὀλίγον, σκοπῶ νὰ προβάλω τροπολογίας διατάξεών τινων αὐτοῦ, καὶ ταύτας ἔχω γραπτὰς ἐπὶ χάρτου, ἄλλας δ’ ἔχω σημειώσει ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπαναλαμβάνω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Παρνασσίδος νὰ μὴ φεισθῇ κόπου, ἵνα ἐπαναλάβῃ τὰς ἐφ’ ἑκάστου ἄρθρου παρατηρήσεις αὐτοῦ. Τινὰς τῶν παρατηρήσεων τοῦ ἐκ Παρνασσίδος κ. Βουλευτοῦ περιλαμβάνουσιν αἱ τροπολογίαι, τὰς ὁποίας θέλω προβάλει, τινὰς δὲ τῶν παρατηρήσεων αὐτοῦ θεωρῶ ὅλως μὴ χρησίμους καὶ μὴ παραδεκτάς. Ὅταν γένηται ἡ ἐφ’ ἑκάστου τῶν ἄρθρων συζήτησις, θὰ εἴπω τὰς γνώμας μου ταύτας.

§96ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§97ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν προτίθεμαι νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Αἰγιαλείας, διότι οὗτος καταλέγεται μεταξὺ τῶν νέων συναδέλφων, τῶν τὸ πρῶτον εἰσελθόντων εἰς τὸ Κοινοβούλιον καὶ δὲν ἔχει οὐδὲ τὴν προσήκουσαν γνῶσιν, οὐδὲ τὴν συναίσθησιν τῶν καθηκόντων καὶ ὑποχρεώσεων, τῶν ἐπαγομένων ἐκ τοῦ ἀξιώματος τοῦ Βουλευτοῦ. Ὑπέλαβεν ὅτι ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς αὐτὸν νὰ ἐκτραπῇ καὶ δι’ ἀτόπων ἐκφράσεων νὰ ζωγραφίσῃ ἐμὲ καὶ μὲ παραστήσῃ ὡς μὴ γνωρίζοντα τὸ καθῆκόν μου. Ἐγὼ εἰς μίαν τῶν παρατηρήσεων αὐτοῦ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω, διότι πρὸς τὴν παρατήρησίν του ταύτην συνέπεσεν ὁμοία τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὁσάκις τις ἐξ ἡμῶν, τῶν ἀνηκόντων εἰς τὸ πολιτικὸν κόμμα, οὗτινος ὁ ἀρχηγὸς δὲν εἶναι ἐν τῇ Βουλῇ, ὁμιλῇ, νομίζουσιν οἱ ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως συνάδελφοι, ὅτι ἡμεῖς ἐσμὲν ὑπεύθυνοι καὶ δοσίλογοι ἐπὶ πάσῃ τῇ διαχειρίσει τῶν Κυβερνήσεων, ἅστινας ἐν ταῖς παρελθούσαις περιόδοις ὑπεστηρίξαμεν. Δὲν εἶναι προσῆκον νὰ ὑπολαμβανώμεθα ἐνταῦθα μόνον ὡς ἀντιπρόσωποι ἑνὸς κόμματος, τὸ ὁποῖον πράγματι ἡττήθη ἐν ταῖς ἐκλογαῖς τῆς 16 Ἀπριλίου, οὐδ’ ὅτι παριστάμεθα ἐνταῦθα μόνον ὡς συνέχεια τοῦ συστήματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον διὰ τῶν ἐκλογῶν κατεδικάσθη, ἢ τὸ ὁποῖον ἐθεωρήθη ὑπό τινος ὡς ἀποτυχὸν πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Δὲν ἔχομεν δὲ τὸ δικαίωμα νὰ παριστάμεθα ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ κόμματος τὸ ὁποῖον ἡττήθη κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 16ης Ἀπριλίου, διότι ὁ τέως πολιτικὸς ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τούτου δὲν ἔδωκεν ἡμῖν τὸ δικαίωμα τοῦτο. Οὗτος, ἀποτυχὼν ἐν ταῖς ἐκλογαῖς, ὑπέλαβεν ὡς ἐπιβαλλομένην αὐτῷ ὑποχρέωσιν νὰ ἀπόσχῃ τῆς ἐνεργοῦ πολιτικῆς, καὶ ῥητῶς ἐδήλωσεν, ὅτι οὐδεμίαν ἐννοεῖ νὰ ὑπέχῃ εὐθύνην ἐπὶ τῇ πορείᾳ τῶν ὀλίγων φίλων του, οἵτινες ἀπεπλεύσαμεν τοῦ ἐκλογικοῦ κλύδωνος καὶ τοῦ κλύδωνος τῶν ἐξελέγξεων. Ἐπειδὴ καὶ ἡμεῖς προερχόμεθα, ὡς πολὺ ὀρθῶς ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἶπεν, ἐκ τῆς αὐτῆς καταγωγῆς καὶ δὲν ὑστεροῦμεν τῶν ἄλλων συναδέλφων, ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ συζητῶμεν ἀπὸ τῶν ἴσων μετὰ τῶν λοιπῶν συναδέλφων, καὶ οὐδεὶς δικαιοῦται νὰ ἐγκαλῇ ἡμᾶς ἐπὶ τῇ τοῦ παρελθόντος πολιτικῇ. Πάντοτε ὅμως ἐσόμεθα ἕτοιμοι εἰς πᾶσαν πρόκλησιν. Δὲν εἶναι ἡ ὥρα ἡ κατάλληλος, καθ’ ἣν θὰ συζητηθῶσι τὰ θέματα τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὰς τελευταίας ἐκλογάς. Ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα ἡ κατάλληλος, θέλομεν εὐχαρίστως συζητήσει καὶ ἀντιμετωπίσει τοὺς ὑπολαμβάνοντας ἑαυτοὺς ὡς νικητάς. Ἴσως θὰ χρειασθῶσι καὶ ψυχολογικαὶ μελέται πρὸς ἐξήγησιν τῶν παραδόξων ἀποτελεσμάτων, ἅτινα προέκυψαν ἐκ τῶν ἐκλογῶν τῆς 16ης Ἀπριλίου, νομίζω δὲ, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι διατεθειμένη ταύτην τὴν ἑσπέραν διὰ μελέτας ψυχολογικάς. Ὀφείλω ὅμως μίαν παρατήρησιν ν’ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διότι πρὸς ἐμὲ ἀπευθύνων οὗτος τὸν λόγον, ἐξεδήλου τὴν ἀπορίαν του, διατὶ ὅσα εἶπον σήμερον, προτείνων νέον νομοσχέδιον, δὲν τὰ ὑπέβαλον ἐν τῷ παρελθόντι καὶ δὲν κατώρθωσα νὰ μεταβληθῶσιν εἰς νόμους τοῦ Κράτους. Φαίνεται, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς λησμονεῖ ὅτι δὲν ἔσχον τὴν τιμὴν οὐδέποτε ἐν τῷ παρελθόντι νὰ διευθύνω τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐν τῇ ἀμέσως παρελθούσῃ δωδεκαετίᾳ καὶ πρότερον ὑπῆρξεν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου· ἑπομένως, ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι εὐθύνεταί τις ἐπὶ ἀνωμαλίᾳ ὑφισταμένῃ ἐν τῇ λογιστικῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Κράτους, εὐθύνην ὑπέχει μόνος ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διότι διηύθυνε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἔσχεν εὐκαιρίαν νὰ λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν καὶ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν σύμπραξιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας ἐπὶ ζητημάτων σχετιζομένων πρὸς τὴν τακτοποίησιν τῆς λογιστικῆς ὑπηρεσίας. Ἐν τούτοις παρέλειψε νὰ πράξῃ τι ἐν τῷ παρελθόντι. Ἐγὼ δὲ, ὅστις διετέλουν μόνον ὡς Βουλευτὴς, ἐὰν παρέσχον τὴν ὑποστήριξίν μου ὑπὲρ τοῦ συστήματος, ὅπερ ἐκράτησε κατὰ τὸ πλεῖστον ἐν τῇ παρελθούσῃ δωδεκαετίᾳ, ἠγόμην εἰς τοῦτο ἐξ εἰλικρινοῦς πεποιθήσεως, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἐκείνη ἦτο ἡ προσφορωτέρα καὶ ἡ σκοπιμωτέρα πρὸς ἀνόρθωσιν τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν καὶ τῶν κατ’ ἰδίαν, καὶ πρὸς ἑδραίωσιν τῆς δημοσίας ἡμῶν πίστεως. Ἂν ἡ πολιτικὴ ἐκείνη ἀπέτυχε, παραίτιος τῆς ἀποτυχίας δὲν εἶναι οὔτε ὁ ἡγέτης τῆς πολικῆς ἐκείνης, οὔτε οἱ ὑποστηρίξαντες αὐτὸν ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ. Οἱ ὑπαίτιοι τῆς ἀποτυχίας εἶναι οἱ ἔχοντες τὴν ἐπιτηδειότητα νὰ ἐπωφελῶνται ἀπὸ τὴν ἀντίδρασιν, ἣν παράγει ἡ ὑποστήριξις πολιτικῆς εἰλικρινοῦς καὶ ὑπαγορευομένης ἐκ τῶν γενικῶν συμφερόντων τῆς χώρας.

§98Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιθυμῶ νὰ δώσω ἐξήγησιν. Μοὶ ἐπιβάλλεται μάλιστα, διότι δὲν ἔχω τὰς αὐτὰς γνώμας περὶ τῶν ὑποχρεώσεων τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν, τὰς ὁποίας ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι μεταξὺ τῶν μελῶν τῶν κομμάτων καὶ τοῦ Ὑπουργείου ἢ τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ταῦτα ὑποστηρίζουσιν, ὑπάρχει πλήρης καὶ τελεία ἀλληλεγγύη. Φρονῶ ὅτι, ἐὰν ἐγὼ ὑποστηρίζω ἐπὶ δεκάδα ἐτῶν μίαν Κυβέρνησιν, καὶ ἀποτελῶ μέρος τοῦ κόμματος, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ στήριγμα αὐτῆς, καὶ τὴν ἀκολουθῶ εἰς ὅλας τὰς περιπετείας καὶ εἰς ὅλας τὰς σκέψεις καὶ ἀποφάσεις αὐτῆς, ὅτι ἐγὼ εὐθύνομαι διὰ τὰς ἐλλείψεις καὶ ἀτελείας τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Καὶ ἀφοῦ εὐθύνομαι διὰ τὰς ἀτελείας, δὲν θὰ μοὶ ἀμφισβητήσῃ μὲν οὐδεὶς τὸ δικαίωμα νὰ φέρω γνώμας καὶ ἐξελέγξω τοὺς ἄλλους, τοῦ δικαιώματος ὅμως τούτου δὲν πρέπει νὰ ποιῶμαι κατάχρησιν. Ἐγὼ δὲν νομίζω ὅτι δὲν εἴχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἐπικρίνητε τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ παραστήσητε ὅτι τὸ σύστημα τὸ λογιστικὸν τῆς Ἑλλάδος ἔπρεπε πρὸ πολλοῦ νὰ διαῤῥυθμισθῇ, καὶ νὰ μὲ ἐπιτιμήσητε διατὶ νὰ μὴ φέρω τὴν διόρθωσιν ταύτην. Ἀλλὰ καθ’ ἣν στιγμὴν ἐλέγετε ταῦτα, ἔπρεπε νὰ ἐνθυμηθῆτε, ὅτι ἄλλη Κυβέρνησις ἐκυβέρνησεν ἐπὶ δέκα ἔτη, ὑποστηριζομένη ἀπὸ ὑμᾶς, ὁ ὁποῖος δὲν ἦσθε ἁπλοῦς Βουλευτής, ἀλλὰ μέλος τοῦ κόμματος ἐκείνου ἐκ τῶν ἐπιλέκτων, καὶ ἦσθε πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἐκείνη δὲν προέβη εἰς τὴν διαῤῥύθμισιν ταύτην. Ὑμεῖς δὲ τότε δὲν διεκρίνατε ταῦτα, δὲν ἐπηρωτήσατε τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην διατὶ δὲν ὑπέβαλε νόμον, ἵνα διαῤῥυθμίσῃ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐλειτούργει πλημμελῶς. Ἄν ἐνεθυμεῖσθε ταῦτα, καθ’ ἣν στιγμὴν ἠλέγχετε ἐμὲ, δὲν ἠθέλετε τολμήσει τοῦτο. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος ἐποιήσατο καί τινας ὑπαινιγμούς, ὑποθέτων ὅτι ἤθελε δώσει ἀφορμὴν νὰ συζητήσωμεν τοὺς ὑπαινιγμούς. Ὁμολογῶ ὅτι διετέλεσα Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐνῷ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασίδος δὲν διετέλεσεν Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλ’ ἐγώ, ὡς Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τοὺς δώδεκα μῆνας τοῦ 1885 καὶ 1886 καὶ τοὺς δεκαπέντε μῆνας κατὰ τὸ 1891 καὶ 1892 ἤμην περιβεβλημένος, ἰδίως κατὰ τοὺς δεκαπέντε τελευταίους, διὰ τοιούτων περιπετειῶν, τὰς ὁποίας εἶχον κληροδοτήσει οἱ προκάτοχοί μου, ὥστε μοὶ ἦτο ἀδύνατον νὰ ἀποβλέψω εἰς διαῤῥύθμισιν νόμων, ἀφοῦ δὲν μοὶ ἔμενε καιρὸς νὰ φροντίζω περὶ ἄλλου τινὸς ἢ μόνον πῶς νὰ οἰκονομῶ τὰς λήξεις τῶν δανείων τοῦ Κράτους, τὰ ὁποῖα εὗρον συνωμολογημένα καὶ ἐπιτεθειμένα ἐπὶ τῆς ῥάχεως αὐτοῦ.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος ἔχει τὸν λόγον. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§100Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης παρετήρησε χθὲς, κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι ὑπάρχει κενόν τι, διότι ἐν αὐτῷ οὐδεὶς ἐγένετο λόγος περὶ τῶν ἐσόδων, τὰ ὁποῖα μέλλουσι νὰ προσδιορισθῶσι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, ὅτι ἐντεῦθεν τὸ Συμβούλιον τὸ διοικητικὸν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους περιορίζεται μόνον εἰς τὴν φροντίδα τῆς πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους, ἑπομένως ὅτι ἔχει ὑπηρεσίαν πληρωμῶν καὶ ὄχι ὑπηρεσίαν ἐσόδων, καὶ ὅτι ἐντεῦθεν τὸ νομοσχέδιον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ. Παρετήρησα εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἄρτης χθὲς, ὅτι τὸ νομοσχέδιον πρόκειται νὰ διέλθῃ δύο περιόδους, τὴν πρώτην περίοδον τὴν διαβατικὴν, τὴν προσωρινὴν, καὶ τὴν δευτέραν, τὴν ὁριστικὴν καὶ μόνιμον. Ἐπειδὴ κατὰ τὴν ὁριστικὴν καὶ μόνιμον περίοδον θέλουσι προσδιορισθῆ τὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα θέλουσι προορισθῆ ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, τὸ νομοσχέδιον διέλαβε τὴν περίπτωσιν ταύτην, δὲν διέλαβε δὲ τὰ περὶ τῆς πρώτης περιόδου, ἤτοι τῆς περιόδου τῆς πρὸ τοῦ συμβιβασμοῦ, διότι κατὰ τὴν περίοδον ταύτην ἔμελλον αἱ πληρωμαὶ νὰ ἐξακολουθήσωσι νὰ γίνωνται καθ’ ὃν τρόπον ἐγένοντο μέχρι τοῦδε ὡς πρὸς τὰ ἔσοδα, ἤτοι ἐκ τοῦ ὅλου τῶν ἐσόδων, ἑπομένως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐντέλληται τὴν πληρωμὴν τῶν ποσῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀναλογοῦσι πρὸς τὸ ὁρισθὲν διὰ τοῦ νόμου τῆς 10 Δεκεμβρίου 1893 ποσὸν τῶν πληρωτέων τόκων. Οὕτως ἐφρόνουν, ὅτι δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ διαλάβῃ τὸ νομοσχέδιον τὰ περὶ τούτου, διότι ὑπέθετον, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἤθελε παρέχει εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Συμβουλίου τοῦ διοικητικοῦ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται, ἵνα πληρώνωνται τὰ 30% τῶν τόκων· προσέθηκα δὲ, ὅτι, ἂν ἤθελε κριθῆ ὅτι τοῦτο ἔπρεπε νὰ γείνῃ νομοθετικῶς, δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν, ἵνα προτείνω προσθήκην τοιαύτην. Τὴν προσθήκην λοιπὸν ταύτην προτείνω, ἵνα προστεθῇ ὡς δευτέρα περίοδος τῆς αʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου. Ἔχει δ’ οὕτω (ἀναγινώσκει): «Μέχρις οὗ ὁρισθῶσι νομοθετικῶς τὰ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους προσδιορισθησόμενα ἔσοδα, τίθενται ἑκάστοτε ὑπὸ τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείου εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους τὰ διὰ τὴν κατὰ τὰ νῦν ἰσχύοντα ὑπηρεσίαν ταύτην ἀπαιτούμενα ποσὰ ἐκ τοῦ ὅλου τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους.»

§101ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν πρόκειται πλέον περὶ παραλαβῆς καὶ ἀποταμιεύσεως.

§102Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐκτελεῖται ὁ νόμος. Ἀλλ’ ὁ Ὑπουργὸς θέτει τὰ χρήματα ταῦτα εἰς τὴν παραλαβὴν καὶ τὴν ἀποταμίευσιν. Τὰ χρήματα θ’ ἀποταμιεύωνται ἐν Τραπέζῃ.

§103ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ βλέπω μετ’ εὐχαριστήσεως τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως παραδεχθέντα οὐχὶ πλέον ἐπεξήγησιν, ἀλλὰ μεταβολὴν θεμελιώδη εἰς τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον, μετὰ τὴν γενομένην προσθήκην, ἀποβαίνει νομοσχέδιον ἐφαρμόσιμον καὶ πρακτικόν, ἐνῷ ἄνευ αὐτῆς δὲν ἦτο δυνατὸν κἂν νὰ ὑπονοηθῇ ὡς ἐνδεχομένη ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ, διότι περιωρίζετο ἡ ὑπηρεσία τοῦ δημοσίου χρέους πρὸ τῆς προσθήκης ταύτης εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν πληρωμῶν τῆς ἐκ τῶν εἰσπράξεων προσόδου, τῆς ἀποκλειστικῶς προωρισμένης διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, τοιαύτη δὲ δὲν ὡρίζετο ἐν αὐτῷ. Ἡ τροποποίησις, ὡς εἶπον, μεταβάλλει καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι καθιστᾷ δυνατὴν τὴν ἐφαρμογήν του καὶ πρὶν ἀκόμη ἐπέλθῃ ὁ προσδιορισμὸς τῶν εἰδικῶν ἐσόδων, ἅτινα θὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, καὶ ἡ ἐποχὴ τοῦ προσδιορισμοῦ τούτου ἐνδέχεται νὰ ἦναι βραχεῖα, ἐνδέχεται νὰ ἦναι καὶ μακρά. Δὲν θέλω νὰ θίξω τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι καὶ ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἔχει πολλὴν σπουδαιότητα καὶ δὲν πρέπει νὰ τὸ θίγωμεν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν βάσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ στηρίξωμεν τοὺς συλλογισμούς μας. Ἐνδέχεται λοιπὸν ἡ περίοδος αὕτη, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος αὐτός, νὰ ἦναι βραχεῖα, ἐνδέχεται νὰ ἦναι μακρά· ἀλλὰ βεβαίως διὰ τὴν περίοδον, διὰ τὴν ὁποίαν θὰ ὁρισθῶσιν εἰδικοὶ πόροι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, δὲν δυνάμεθα σήμερον νὰ νομοθετήσωμεν ὁριστικῶς. Καὶ τοῦτο ἀκριβῶς εἶπον χθὲς καὶ ἐπὶ τοῦ συλλογισμοῦ τούτου στηριζόμενος εἶπον, ὅτι νομοθετοῦμεν ἀκαδημαϊκῶς. Σήμερον ἐπαναλαμβάνω, ὅτι βλέπω μετ’ εὐχαριστήσεως τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως παραδεχθέντα, μετὰ τὰ παρ’ ἐμοῦ λεχθέντα, τὴν θεμελιώδη ταύτην μεταῤῥύθμισιν. Ἐπιφυλάττομαι δὲ νὰ ἐκφέρω γνώμην ἐπὶ τοῦ ὅλου νομοθετήματος, ὅταν ἴδω καὶ τὰς ἄλλας τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας θὰ ὑποβάλῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐλπίζω δὲν θὰ ἐπισπευσθῇ πολύ, ἐὰν καὶ αἱ ἄλλαι τροποποιήσεις ἔχωσι σημασίαν τινὰ ὡς πρὸς τὴν ἐν γένει οἰκονομίαν τοῦ νομοθετήματος.

§104Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μὲ ὅλας τὰς εὐχαρίστους δι’ ἐμὲ κρίσεις, τὰς ὁποίας ἐξήνεγκεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν ἔχω τὴν αὐτὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κ. Βουλευτής. Ἵνα καθησυχάσω τὴν συνείδησιν αὐτοῦ, ὅτι, ἂν ἔμενε τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει καὶ ἂν δὲν περιελαμβάνετο ἡ προσθήκη, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινα ἤδη, δὲν θὰ ἐφηρμόζετο, ἀναγινώσκω τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει (ἀναγινώσκει): «Ἀφαιροῦνται ἀπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείου αἱ ἑπόμεναι ὑπηρεσίαι, ὑπαγόμεναι μέχρι τοῦδε εἰς αὐτὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ἀπὸ 3 Ἀπριλίου 1833 περὶ ἁρμοδιότητος τῆς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Γραμματείας Β. Διατάγματος. «αʹ) Ἐκ τῶν ἀναφερομένων ἐν τῇ § ιεʹ τοῦ εἰρημένου 2 ἄρθρου τοῦ μνημονευθέντος Β. Διατάγματος, ἡ φροντὶς περὶ τῆς παραλαβῆς καὶ τῆς κατὰ τοὺς νενομοθετημένους εἰδικοὺς κανονισμοὺς τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους ἀποταμιεύσεως τῶν κατὰ τοὺς ἰσχύοντας νόμους εἰσπραττομένων ἐσόδων ἐκ τῶν φόρων καὶ δικαιωμάτων τοῦ Δημοσίου, τῶν διὰ νομοθετικῆς πράξεως προσδιορισθησομένων ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους.» Καὶ ἂν ὑπῆρχε τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ἱδρυμένον, ἤμην δὲ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ μοὶ ἔγραφέ τις, ὅτι, ἐπειδὴ ἀκόμη δὲν ἐγένοντο οἱ νομοθετικοὶ κανονισμοὶ, οἵτινες ἔμελλον νὰ προσδιορίσωσι τὰ ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους προωρισμένα ἔσοδα, καὶ ἐπειδὴ ἐγὼ ὀφείλω νὰ πληρώσω τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχω, ἵνα ἐπαρκῶ ἐκπληρῶν ἐγκαίρως καὶ ἀκριβῶς τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους, πόθεν θέλω εὑρεῖ τὰ ἔσοδα, ἐγὼ, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἤθελον εἰπεῖ αὐτῷ, ὅτι, δὲν ἐγένοντο μὲν οἱ νομοθετικοὶ κανονισμοὶ, δὲν προωρίσθησαν μὲν ἀποκλειστικῶς τὰ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους δημόσια ἔσοδα, ἀλλ’ ὅλα τὰ ἔσοδα ἐπαρκοῦσι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην· διὰ τοῦτο σᾶς στέλλω ὅσα χρήματα ἀπαιτοῦνται, ἵνα πληρωθῶσι τὰ 30%, ταῦτα δὲ ἂς ἀποταμιευθῶσιν ἐν Τραπέζῃ. Δὲν ἤθελον στρεψοδικήσει, ἵνα μὴ δεχθῶ νὰ ἀποδώσω τὰ χρήματα, τῶν ὁποίων εἶχεν ἀνάγκην τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον πρὸς πληρωμὴν τῶν ὀφειλομένων εἰς τοὺς δανειστὰς δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ 1893, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι δὲν προσδιωρίσθησαν ἀκόμη τὰ εἰδικὰ ἔσοδα, τὰ προωρισμένα ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν ἀνάγκην ταύτην.

§105ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον καὶ πολὺ πιθανὸν, ἐὰν ἐκυροῦτο ὁ νόμος οὗτος καὶ ἐδημοσιεύετο, ὅτι ὑμεῖς, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἠθέλετε πράξει τοῦτο, ἀλλὰ εἶναι πλέον ἢ βέβαιον, ὅτι ἡμεῖς, ἐὰν ἤμεθα ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει, ἠθέλομεν σᾶς ἀποτείνει μομφὴν, καὶ ἠθέλομεν σᾶς χαρακτηρήσει ὡς παραβιάσαντα τὸν νόμον τοῦτον. Ἐὰν δὲ ἄλλος ἢ ὑμεῖς ἦτο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἤθελεν ἀπολύτως ἀρνηθῆ νὰ δώσῃ χρήματα ἄλλα, παρὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προσδιώριζεν ὁ νόμος οὗτος, καὶ ἤθελεν εἴπει, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ὅτι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ πληρώσῃ εἰς τοὺς δανειστὰς τοῦ Δημοσίου, θὰ τὰ πληρώσῃ συμφώνως μὲ τὸν νόμον τῆς 10 Δεκεμβρίου 1893 καὶ οὐχὶ συμφώνως μὲ τὸν νόμον τοῦτον. Ἀλλ’ ἡ συζήτησίς μας ἀποβαίνει ἤδη ἁπλῶς ἀκαδημαϊκή...

§106Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀργολογία.

§107ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. .. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι εἶδον μετ’ εὐχαριστήσεώς μου τοῦτο, διότι μετὰ πεποιθήσεως, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς μὴ ἔχων ἰδιαίτερον φίλτρον εἰς τὴν αʹ παράγραφον τοῦ ἄρθρου 1 δύναται νὰ μὴ συμμερισθῇ, φρονῶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἄνευ τῆς τροποποιήσεως ταύτης δὲν ἦτο ἐφαρμόσιμον· διότι μόνον διὰ τῶν εἰσπραττομένων ἐσόδων ἐκ τῶν φόρων καὶ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Δημοσίου τῶν διὰ νομοθετικῆς πράξεως προσδιωρισμένων ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους ὤφειλε νὰ λειτουργῇ.

§108Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν ὅσῳ δὲν καταργηθῇ ὁ νόμος τῆς 10 Δεκεμβρίου 1893, ἦτο δυνατὸν νὰ προταθῇ τοιαύτη ἄρνησις;

§109ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ νόμος οὗτος, ὁ ὁποῖος δὲν γνωρίζω ποίαν χρονολογίαν θὰ λάβῃ, περιέχει τὴν ἄρνησιν ταύτην, τὴν ἄρνησιν τοῦ νὰ χρησιμεύσωσιν ἄλλα χρήματα, ἐκτὸς τῶν προσδιωρισμένων ἀποκλειστικῶς διὰ τὸ δημόσιον χρέος.

§110Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω, ὅτι διὰ τὴν περίοδον τὴν προσωρινὴν, περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἀκίνδυνον τὸ «ἀποκλειστικῶς», ὅπερ περιέχει τὸ πρῶτον ἐδάφιον τοῦ 1 ἄρθρου, διότι τὸ δημόσιον ταμεῖον θὰ καταβάλλῃ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θ’ ἀπαιτῆται ἑκάστοτε διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν τόκων καὶ τῶν χρεωλύτρων. Ὅταν ὅμως θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἄλλην περίοδον, τὴν μόνιμον, ἡ ὁποία θὰ κανονισθῇ διὰ τοῦ συμβιβασμοῦ, ἐπειδὴ θὰ παραδίδωνται αἱ εἰσπράξεις ἐσόδων προσδιωρισμένων διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, καὶ τῶν ὁποίων τὸ προϊὸν βεβαίως θὰ ἦναι πάντοτε ὑπέρτερον τῶν ἐτησίων πληρωμῶν, ἃς θὰ ὑπηρετῇ, τὸ «ἀποκλειστικῶς» θὰ ἑρμηνευθῇ ὡς ἐννοοῦν, καὶ εὐλόγως, ὅτι πᾶν ἔσοδον ἐξ αὐτῶν τῶν φόρων, ἑπομένως καὶ τὸ πέραν τῆς ἐτησίας ὑπηρεσίας τοῦ χρέους, δὲν δύναται νὰ χρητιμεύσῃ ἢ μόνον εἰς ὑπηρεσίαν αὐτοῦ. Ἑπομένως, ἐὰν ὑπάρχωσι περισσεύματα, ταῦτα δὲν ἀνήκουσιν εἰς τὸ Κράτος, ὡς εἶναι ἑπόμενον μετὰ τὴν πληρωμὴν τῶν τόκων καὶ τῶν χρεωλύτρων. Καὶ τὰ περισσεύματα ταῦτα ἐξακολουθοῦσι νὰ μένωσιν ὑπέγγυα. Τὸ Δημόσιον μετὰ τὰς κεκανονισμένας πληρωμὰς, ἤτοι ἀφοῦ πληρωθῶσι τὰ τοκομερίδια τῶν δύο ἑξαμηνιῶν, ἢ τὰ τοκομερίδια τοῦ ὅλου ἔτους, πρέπει νὰ δύναται νὰ παραλαμβάνῃ τὰ περισσεύματα ταῦτα καὶ νὰ τὰ εἰσάγῃ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον ἄλλως ὁρίζει, ἂν δὲ συμβῇ ἡ σύμβασις τοῦ συμβιβασμοῦ ν’ ἀναφερθῇ εἰς τὸ ἄρθρον, ὅπερ συζητοῦμεν, θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα οἱ δανεισταί μας νὰ ἀρνηθῶσιν ἡμῖν τὰ περισσεύματα. Ὑποθέτω ὅτι δὲν ἐννοεῖτε τοῦτο. Λοιπὸν θὰ ἐπροτίμων ἀντὶ τοῦ «ἀποκλειστικῶς» νὰ ἐτίθετο «εἰδικῶς», ὅπερ ἀρκεῖ διὰ τὸν σκοπὸν, ὃν ἐπιδιώκετε καὶ ὅπερ ἀσφαλίζει τοὺς ὁμολογιούχους. Ὑποθέσατε ὅτι ἐπερίσσευσεν ἓν ἑκατομμύριον δραχμῶν ἐκ τῶν εἰσπράξεων τῶν δημοσίων τούτων ἐσόδων. Οἱ πιστωταὶ, οἱ ἠσφαλισμένοι διὰ τῶν προσόδων αὐτῶν, θὰ δύνανται νὰ εἴπωσιν ἡμῖν: «μὴ θέτετε χεῖρα εἰς τὰ περισσεύματα, διότι καὶ αὐτὰ ἀνήκουσιν ἡμῖν, διότι αἱ πρόσοδοι αὗται ὡρίσθησαν ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους»· ἀλλὰ τοιαύτη δὲν πιστεύω νὰ ἦναι ἡ ἐπιθυμία τοῦ συντάκτου τοῦ νομοσχεδίου.

§111Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ προσδιορισθῶσι τὰ ἔσοδα, ὅσα θέλουσι χρησιμεύει ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, ταῦτα θέλουσιν ἀποταμιεύεσθαι ἐκεῖ, ὅπου θέλει προσδιορισθῆ νὰ ἀποταμιεύωνται, καὶ θέλει γίνεσθαι χρῆσις αὐτῶν. Ἄν μετὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ὀφειλομένων διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους ὑπολειφθῶσι ποσὰ, δὲν δύναται νὰ ἀξιώσῃ τις, ὅτι θέλουσι καὶ ταῦτα διατίθεσθαι ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, ἀφοῦ ἀπετίθησαν ἤδη τὰ δι’ αὐτὴν πληρωτέα.

§112ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ναὶ, ἀλλ’ ἕπονται ἄλλαι ἑξαμηνίαι. Δύναται νὰ ἐγερθῇ ἡ ἀξίωσις, ὅτι καὶ τὰ περισσεύματα ταῦτα, τὰ μετὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἑξαμηνιαίων ἢ ἐτησίων τόκων ἢ χρεωλύτρων, πρέπει νὰ μείνωσι καὶ νὰ χρησιμεύσωσι διὰ τοὺς τόκους καὶ τὰ χρεώλυτρα τῶν ἑπομένων ἑξαμηνιῶν. Νομίζω ὅτι τὸ «εἰδικῶς» θὰ ἤρκει.

§113ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ζήτημα οὐσιαστικόν. Ἐὰν πρόκειται νὰ σχηματίσωμεν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, ἥτις νὰ ἐκτελέσῃ τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα θέλομεν νὰ ἀναθέσωμεν εἰς αὐτὴν διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ἡ λέξις «ἀποκλειστικῶς» εἶναι ἡ ἁρμόζουσα, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν πρόκειται νὰ κανονίσωμεν μόνον τὴν πληρωμὴν τῶν τόκων, τοὺς ὁποίους θὰ ὁρίσωμεν ὅτι θὰ λαμβάνωσιν οἱ δανεισταὶ ἡμῶν, ἀλλὰ πρόκειται ἀκόμη νὰ ἐπιδιώξωμεν καὶ τὴν ἐξόφλησιν τοῦ δημοσίου χρέους. Ἡ ἐξόφλησις δὲ τοῦ δημοσίου χρέους θὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἀχρηστίαν τοῦ νόμου τούτου, ἐάν ποτε ἔχωμεν τὸ εὐτύχημα νὰ ἐξοφλήσωμεν τὸ δημόσιον ἡμῶν χρέος. Νομίζω ὅτι μέγα συμφέρον ἐθνικὸν ἐπιβάλλει εἰς ἡμᾶς νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν ἐξόφλησιν τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους, συνδυάζοντες αὐτὴν καὶ μὲ τὴν διευθέτησιν τῆς νομισματικῆς ἡμῶν κυκλοφορίας. Ἐὰν ἑπομένως αἱ πρόσοδοι, αἵτινες πρόκειται νὰ ὁρισθῶσι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, εἰς τοιοῦτον πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῶσι σκοπὸν, τὴν ἐξόφλησιν τοῦ δημοσίου χρέους, τότε πρέπει νὰ μείνῃ ἡ λέξις «ἀποκλειστικῶς», διότι πρέπει νὰ γνωρίσωμεν καὶ νὰ ἐννοήσωμεν καλῶς, ὅτι τὰς δαπάνας τῆς ἐν γένει ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους θὰ τὰς περιορίσωμεν ἐν τῷ κύκλῳ τῶν ἐσόδων τοῦ Δημοσίου, τὰ ὁποῖα θὰ μείνωσιν ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους. Εἶναι δὲ ἀναγκαῖον τοῦτο, διότι πρέπει νὰ καταβληθῇ μεγίστη προσοχὴ εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ κατὰ τὴν μετὰ τῶν δανειστῶν ἡμῶν συνεννόησιν, καὶ θὰ ἐξετάσωμεν τοῦτο ἐπισταμένως, ὅταν θὰ ἔχωμεν νὰ νομοθετήσωμεν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, διότι βεβαίως μεταξὺ τῶν ἐσόδων τούτων δὲν δύνανται νὰ συμπεριληφθῶσιν ἔσοδα, τὰ ὁποῖα ἐπηρεάζουσιν ἀμέσως ὅλας τὰς σχέσεις τῆς κοινωνίας, ἔσοδα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχωσι τελείαν τὴν ἐλαστικότητα αὐτῶν, ἀλλὰ μόνον τὰ ἔσοδα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ γείνωσιν ὅσον τὸ δυνατὸν παγιώτερα καὶ νὰ ὁρισθῶσι πρὸς ἐξόφλησιν τοῦ δημοσίου χρέους, ἐφ’ ὅσον θὰ ἐπιτρέπῃ ἡ πρόοδος καὶ ἡ ἀνάπτυξις τῆς ἐξ αὐτῶν προσόδου. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι ζήτημα λέξεων καὶ συντάξεως, ἐὰν ἀναγράψωμεν «εἰδικῶς» ἢ «ἀποκλειστικῶς». Νομίζω ὅτι καὶ τὸ «εἰδικῶς» τὴν αὐτὴν ἔννοιαν ἔχει, ἐκτὸς ἐὰν κατόπιν ἑρμηνείας θέσωμεν ἄλλο, ὅτι τὰ περισσεύματα θέλουσιν ἐπανέρχεσθαι εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὁ σκοπὸς δὲν πρέπει νὰ ἦναι οὗτος, ὅτι τὰ περισσεύματα θὰ ἐπανέρχωνται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἀλλ’ ὅτι τὰ περισσεύματα θὰ χρησιμεύωσι πρὸς ἐξόφλησιν τοῦ δημοσίου χρέους. Ἐὰν λοιπὸν τοιαύτη ἦναι ἡ πρόθεσις ἡμῶν, πρέπει νὰ διατηρήσωμεν τὴν λέξιν «ἀποκλειστικῶς», ἡ ὁποία ἐμφαίνει πλειότερον τὴν ἔννοιαν ταύτην.

§114ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς Ἄρτης ἔλυσεν ἀπὸ τοῦδε τὸ ζήτημα περὶ τοῦ μέλλοντος συμβιβασμοῦ, καὶ λύσιν τοιαύτην ἔχων ἐν τῷ νῷ, φρονεῖ ὅτι τὸ «ἀποκλειστικῶς» πρέπει νὰ μείνῃ καὶ εἶναι ἀναγκαῖον. Ὁ κ. Βουλευτὴς Ἄρτης ὑποθέτει, ὅτι θὰ ὑποχρεωθῇ τὸ Κράτος ἡμῶν, πᾶσαν πρόσοδον ἐκ τῶν ὑπεγγύων φόρων, ἀφοῦ καταβάλῃ τοὺς συμπεφωνημένους τόκους, νὰ μεταχειρίζηται ἀπεριορίστως πρὸς ἀπόσβεσιν τοῦ δημοσίου χρέους, ἐξαγοράζον τίτλους αὐτοῦ...

§115Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μοὶ δίδετε τὴν ἄδειαν; Ἡ τρίτη παράγραφος προβλέπει τὰ περὶ τούτου (ἀναγινώσκει): «... ἥ τε πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν περὶ ἀποσβέσεως διατάξεων τῶν περὶ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους νομοθετηθησομένων κανονισμῶν καὶ πᾶσα ἄλλη πρὸς πραγματοποίησιν ἀποσβέσεων, εἴτε διὰ τῆς ἐφαρμογῆς γενικοῦ ἀποσβεστικοῦ σχεδίου, εἴτε διὰ τῆς διαθέσεως πιστώσεων εἰδικῶς πρὸς τοῦτο χορηγηθεισῶν.»

§116ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω ὅτι ταῦτα δὲν ἀφορῶσι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐπραγματεύθην. Ἐγὼ ὑποθέτω ὅτι ὡρισμένον ποσὸν τόκων καὶ ὡρισμένον ποσὸν χρεωλύτρων εἶναι συμπεφωνημένον μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῶν δανειστῶν μας. Τὸ ποσὸν τοῦτο θὰ λαμβάνηται ἐκ τῶν ὑπεγγύων προσόδων, αἵτινες θὰ κατατίθενται παρὰ τῶν εἰσπραττόντων αὐτὰς εἰς τίνα Τράπεζαν, ἡ ὁποία θὰ ὁρισθῇ. Μετὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ὀφειλομένων τόκων καὶ χρεωλύτρων ἑνὸς ἔτους δύναται νὰ ὑπολειφθῇ περίσσευμα. Ἐρωτῶ, ἄν καὶ τὸ περίσσευμα τοῦτο ἀνήκῃ εἰς τοὺς δανειστὰς καὶ πρέπῃ νὰ μένῃ καὶ νὰ χρησιμεύῃ εἰς ἐξόφλησιν μεγαλειτέρου μέρους τοῦ δημοσίου χρέους, ἢ θὰ ἀναλαμβάνηται παρὰ τοῦ Δημοσίου. Ἄν ἀποφασίσητε ἀπὸ τοῦδε νὰ δώσητε λύσιν τοῦ ζητήματος, ὅτι δηλαδὴ πρέπει ἢ νὰ συμμετέχωσιν εἰς τὰ περισσεύματα τῶν προσόδων τούτων οἱ δανεισταί, ἢ ὅτι θὰ ἔχῃ τὸ Κράτος τὸ δικαίωμα νὰ προβαίνῃ καὶ διὰ τῶν περισσευμάτων τῶν προσόδων αὐτῶν εἰς ἀπόσβεσιν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλειτέρου μέρους τοῦ δημοσίου χρέους, βεβαίως καλῶς τότε ἔχει τὸ «ἀποκλειστικῶς». Ἐγὼ ὅμως, ἔχων ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ θέσις τοιαύτης λύσεως δὲν εἶναι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, καὶ ὅτι ὡρισμένον ποσὸν τόκων μόνον καὶ ὡρισμένον ποσὸν χρεωλύτρων ἐκ τῶν προσόδων θὰ καταβάλληται τοῖς δανεισταῖς καθ’ ἑξαμηνίαν ἢ κατ’ ἔτος, ὡς μέχρι τοῦδε, εὑρίσκω ὅτι τὰ περισσεύματα πρέπει τὸ Κράτος νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ τὰ ἀναλαμβάνῃ, ἐκτὸς ἂν ἄλλως ἀποφασισθῇ βραδύτερον. Δὲν βλέπω ἄλλως τὸ τρίτον ἐδάφιον, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ ἀποσβέσεως, νὰ περιλαμβάνῃ καὶ τοιοῦτον εἶδος ἀποσβέσεως, ὅτι δηλαδὴ πᾶν περίσσευμα τῶν ὑπεγγύων ἐσόδων προορίζεται διὰ τὴν ἀπόσβεσιν.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§119Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὴν δευτέραν παράγραφον προτείνω ν’ ἀντικαταστήσωμεν διὰ τῆς ἑξῆς διατάξεως (ἀναγινώσκει): «Κωλυομένου τινὸς τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου, καλεῖται ὅπως μετάσχῃ τῆς συνεδριάσεως ὁ ἐν τῇ θέσει αὐτοῦ νόμιμος ἀναπληρωτής του.»

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5.

§122ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον συνεδριάζει ἐν τῷ καταστήματι τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους, πλὴν ἂν δὲν δύναταί τι ἐκ τῶν μελῶν ἕνεκα νόσου νὰ παρευρεθῇ κατὰ τὴν συνεδρίασιν, ὅτε ἐπιτρέπεται νὰ συγκροτηθῇ αὕτη ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ νοσοῦντος.»

§123ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω καλὸν ν’ ἀπαλειφθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις, ὅτι, ἐὰν ἀσθενῇ μέλος τι τοῦ Συμβουλίου, ὁλόκληρον τὸ Συμβούλιον νὰ συνέρχηται ἐν τῇ οἰκίᾳ του.

§124Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐνδέχεται νὰ προκύψωσιν ἄτοπα, ἐὰν δὲν γένηται ἀποδεκτὴ ἡ διάταξις. Νομίζω ὅτι πρέπει, κατὰ κανόνα ἀπαράβατον, ἐξαιρουμένων ὀλίγων περιπτώσεων, αἱ ἐργασίαι νὰ γίνωνται ἐν τῷ καταστήματι.

§125ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι καὶ ἄλλαι διατάξεις πρέπει νὰ λείψουν, ὡς ἁπλῶς κανονιστικαί· διότι, ἐὰν θελήσητε νὰ κανονίσητε τὰ τοιαῦτα, πρέπει νὰ εἴπωμεν τί θὰ κάμῃ τὸ Συμβούλιον. Ἐὰν αὐτὸ τὸ μέλος πάσχῃ ἀπὸ κολλητικὴν νόσον, ἢ ἐὰν τυχὸν πάσχουν δύο ἐκ τῶν συμβούλων, τίνος τὴν οἰκίαν θὰ προτιμήσουν; Θὰ ἀπαντήσωμεν τοσαύτας δυσκολίας, ὥστε καλλίτερον νὰ μὴ εἰσέλθωμεν εἰς αὐτά. Πιστεύω ὅτι τὸ ἀναγραφόμενον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ θὰ γείνῃ χωρὶς νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τοιαύτας λεπτολογίας ἀπέναντι τῆς σημασίας τοῦ νομοσχεδίου.

§126Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ διάταξις εἶναι ὄντως κανονιστική· ἑπομένως δύναται νὰ περιληφθῇ ἐν τῷ διατάγματι τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου, ἢ ἐν ἁπλῷ κανονισμῷ. Ἀλλ’ ὑπάρχουσιν ἐνίοτε διατάξεις κανονιστικαὶ, αἵτινες ἐπηρεάζουσι τοσοῦτον τὴν οὐσίαν, ὥστε συμφέρον εἶναι νὰ μὴ ἦναι μεταβληταὶ, καὶ διὰ νὰ μὴ ἦναι μεταβληταὶ, πρέπει νὰ περιλαμβάνωνται ἐν τῷ νόμῳ. Αἱ σκέψεις, αἵτινες ὑπηγόρευσαν τὴν συγγραφὴν τῆς διατάξεως ταύτης, εἰσὶν, ὅτι ἐνδέχεται νὰ συμβῇ περίστασις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ μεγάλη εὐκολία, ἡ ἄδεια πρὸς τὸ συνεδριάζειν πανταχοῦ, δύναται νὰ ἀποβῇ ἐπιζήμιος καὶ νὰ παραγάγῃ ἀποτελέσματα ἐπάγοντα εὐθύνην.

§127ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὅπως δήποτε νομίζω ὅτι πρέπει νὰ περιληφθῇ, ὅτι δύνανται νὰ συνεδριάζουν μόνον ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Ὑπουργοῦ, ὅταν ἀσθενῇ, ὁ ὁποῖος δὲν ἀναπληροῦται, διότι οἱ ἄλλοι ἀναπληροῦνται.

§128Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν τὴν ἀποδέχομαι.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν συμφώνως πρὸς τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Λοκρίδος, ἣν ἀπεδέχθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ἄρθρον 5 τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον συνεδριάζει ἐν τῷ καταστήματι τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους, πλὴν ἂν δὲν δύναται, ἕνεκα νόσου, νὰ παρευρεθῇ κατὰ τὴν συνεδρίασιν ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς, ὅτε ἐπιτρέπεται νὰ συγκροτηθῇ αὕτη ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ.» Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 6 καὶ 7). Ἄρθρον 8.

§130ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Αἱ πράξεις καὶ αἱ ἀποφάσεις τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου συντελοῦνται διὰ τῆς συμφωνίας τῶν γνωμῶν τῶν πλειόνων μελῶν αὐτοῦ. «Ἂν ἦναι παρόντα κατὰ τὴν συνεδρίασιν καὶ τὰ ἓξ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, δὲν συμφωνῶσι δ’ ἐπί τινος θέματος τὰ τέσσαρα τῶν μελῶν αὐτοῦ, ἐπιτρέπεται νὰ ἀναγραφῇ ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ὡς ἀπόφασις τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, καὶ ἡ γνώμη, ὑπὲρ ἧς συνεφώνησαν τὰ τρία τῶν μελῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων τυγχάνει ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός.»

§131ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ σύνδεσμος καὶ ἐν τῇ φράσει «καὶ ἡ γνώμη, ὑπὲρ ἧς συνεφώνησαν τὰ τρία τῶν μελῶν» δύναται νὰ δώσῃ ἀφορμὰς εἰς παρεξηγήσεις.

§132Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂς ἀφαιρεθῇ ὁ καί.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 9.

§134ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Παρὰ τῷ Διοικητικῷ Συμβουλίῳ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους διορίζεται γραμματεὺς, ἐπὶ τῷ βαθμῷ τοῦ γενικοῦ γραμματέως τῶν Ὑπουργείων, μὴ ὑπαγόμενος δὲ εἰς τοὺς περιορισμοὺς τῶν προσόντων. Τῆς ὑπηρεσίας δ’ αὐτοῦ ἡ διάρκεια ὁρίζεται πενταετής, οὐδ’ ἐπιτρέπεται νὰ ἀπολυθῇ οὗτος τῆς ὑπηρεσίας πρὸ τῆς λήξεως τῆς πενταετίας, πλὴν ἂν ἤθελε παραπεμφθῆ δι’ ὁριστικοῦ βουλεύματος ἐπὶ πράξει ἀναγομένῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ, εἰς βαθμὸν πλημμελήματος ἢ κακουργήματος.»

§135ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀντὶ τῆς τελευταίας περιόδου παρακαλῶ νὰ τεθῇ ἡ ἑξῆς: «πλὴν ἐὰν δὲν ἐκπληροῖ τὰ καθήκοντά του ἢ ἀποδειχθῇ ἀνίκανος».

§136Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει ἄλλη γνώμη, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, καὶ ταύτην παρεδέχθην ἐγώ.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· ἀλλὰ λείπει ἡ διατύπωσις.

§138ΡΑΛΛΗΣ. Τὴν ἔχω ἑτοίμην.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατυπώσατέ την.

§140Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (ἀναγινώσκει). «... πλὴν ἐὰν ἤθελε παραπεμφθῆ δι’ ὁριστικοῦ βουλεύματος ἐπὶ πράξει προβλεπομένῃ ὑπὸ τῶν ἄρθρων 21 καὶ 22 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ἢ ἀναγομένῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ εἰς βαθμὸν πλημμελήματος ἢ ἐπὶ κακουργήματι.»

§141ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἑπομένως τὴν ἀνικανότητα τὴν διανοητικὴν ἢ σωματικὴν τὴν ἀφίνετε.

§142Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τότε τὸν στέλλομεν εἰς τὸ Δρομοκαΐτειον (ἱλαρότης).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 10.

§144ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἐν τοῖς γραφείοις τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους διορίζονται· αʹ) Δύο τμηματάρχαι πρώτης τάξεως. βʹ) Εἷς τμηματάρχης δευτέρας τάξεως. γʹ) Τρεῖς ὑπουργικοὶ γραμματεῖς πρώτης τάξεως. δʹ) Τρεῖς ὑπουργικοὶ γραμματεῖς δευτέρας τάξεως. εʹ) Τρεῖς γραφεῖς πρώτης τάξεως. Ϛʹ) Δύο γραφεῖς δευτέρας τάξεως. ζʹ) Εἷς γραφεὺς τρίτης τάξεως. ηʹ) Δύο κλητῆρες πρώτης, δευτέρας ἢ τρίτης τάξεως.»

§145ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει σημείωμα, ὅπου εἶναι καὶ θέσις γραμματέως ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς ἀλληλογραφίας.

§146Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα, διὰ γραμματέα ἐπὶ τῆς ἀλληλογραφίας ἄνευ προσόντων.

§147ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ τοὐλάχιστον τρεῖς γλώσσας. Ποῦ θὰ εὕρητε τοιοῦτον μὲ βαθμὸν γραμματέως αʹ τάξεως;

§148Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δυνάμεθα νὰ ὁρίσωμεν ἀνώτερον μισθὸν, μέχρι 300 δραχμῶν.

§149ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἂς διατυπωθῇ.

§150Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἰδοὺ, κύριε Πρόεδρε, νὰ προστεθῇ ὡς ἐδάφιον εʹ τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «εʹ) Εἷς ὑπάλληλος ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς ἀλληλογραφίας, γνωρίζων τὰς ἀναγκαιούσας εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ξένας γλώσσας, ἐπὶ μισθῷ δραχμῶν τριακοσίων.» Οὕτω δὲ τὰ ἐδάφια εʹ Ϛʹ, ζʹ καὶ ηʹ τοῦ ἄρθρου γίνονται Ϛʹ, ζʹ, ηʹ καὶ θʹ.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 11.

§152ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Αἱ περὶ διορισμοῦ, παύσεως καὶ πειθαρχίας διατάξεις τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν ἐν τοῖς Ὑπουργείοις ὑπαλλήλων ἰσχύουσι καὶ ἐφαρμόζονται καὶ ἐπὶ τῶν ἐν τῷ ἀνωτέρῳ ἄρθρῳ ἀναγραφομένων ὑπαλλήλων τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους. Ἡ ἐπιτήρησις δὲ, ὁ ἔλεγχος καὶ ἡ ἐπ’ αὐτῶν πειθαρχικὴ ἐξουσία ἀνήκει εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, ἐνασκουμένη διὰ τοῦ Γραμματέως αὐτοῦ. «Κατὰ τὴν πρώτην ὅμως ἐγκατάστασιν τῶν γραφείων τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους, καὶ ἐπὶ πενταετίαν ἔτι μετ’ αὐτὴν, ἐπιτρέπεται νὰ διορισθῶσιν εἰς τὰς θέσεις γραμματέων καὶ γραφέων καὶ ἐκ τῶν διατελεσάντων ἐπὶ τριετῆ τοὐλάχιστον περίοδον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ Τραπεζικῶν καταστημάτων.»

§153ΡΑΛΛΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀντικατασταθῇ ἡ λέξις τῆς πρώτης σειρᾶς «πειθαρχίας» διὰ τῶν λέξεων «πειθαρχικῶν ποινῶν», διότι πρόκειται περὶ ποινῆς, καὶ πρέπει εἰδικῶς νὰ προβλεφθῇ.

§154Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα νὰ γείνῃ «πειθαρχικῶν ποινῶν». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἐτροποποιήθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ ἄρθρον 12, ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν αʹ συζήτησιν, καὶ τὸ ἄρθρον 13, ὡς ἔχει).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 14.

§156ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἡ ὑπηρεσία τῶν γραφείων τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου διαιρεῖται εἰς τρία τμήματα καὶ εἰς δύο γραφεῖα. Καὶ τὰ μὲν τμήματά εἰσι τὸ τῆς βεβαιώσεως τῶν ἐσόδων, τὸ τῆς διαχειρίσεως αὐτῶν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους, καὶ τρίτον τὸ τῆς ἀποσβέσεως τῶν χρεῶν τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς ἐξελέγξεως τῆς παρελθούσης διαχειρίσεως. Γραφεῖα δὲ, τὸ τῆς Διεκπεραιώσεως, περιλαμβάνον καὶ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ πρωτοκόλλου, καὶ τὸ τοῦ ἀρχείου. «Προΐσταται δ’ ἑκάστου μὲν τῶν τμημάτων εἷς τμηματάρχης, ἑκατέρου δὲ τῶν γραφείων εἷς γραμματεύς.»

§157Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μικρὰν παρατήρησιν, ἢ ἀπορίαν μᾶλλον, ἔχω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω εἰς τὸν σεβαστὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Κατὰ τὸ ἄρθρον 14, συνιστᾶται τμῆμα βεβαιώσεως τῶν ἐσόδων, ἀλλὰ καθόσον γνωρίζω, ἐγὼ τοὐλάχιστον, τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς βεβαιώσεως αὐτῶν διαιροῦνται εἰς δύο κατηγορίας, εἰς ἔσοδα βεβαιούμενα κατὰ τὴν εἴσπραξιν αὐτῶν, καὶ εἰς ἔσοδα βεβαιούμενα πρὸ τῆς εἰσπράξεως αὐτῶν διὰ σειρᾶς πράξεων ἐνεργουμένων ὑπὸ οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, τῇ συμπράξει, κατὰ τὰ νενομισμένα, καὶ ἄλλων ἀρχῶν. Ἐρωτῶ λοιπὸν—καὶ εἰς τοῦτο ἔγκειται ἡ ἀπορία, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω,—ποῖον σκοπὸν καὶ ποῖον προορισμὸν ἔχει τὸ τμῆμα τοῦτο τῆς βεβαιώσεως τῶν ἐσόδων; ποῖα ἔσοδα θὰ βεβαιώσῃ; Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν μεταβάλλει καθόλου τὸν τρόπον τῆς βεβαιώσεως τῶν δημοσίων ἐσόδων· ῥητῶς μάλιστα λέγει εἰς τὸ ἄρθρον 16, ὅτι «τὰ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους ὡρισμένα ἔσοδα εἰσπράττονται ὡς καὶ μέχρι τοῦδε ὑπὸ τῶν κατὰ τοὺς περὶ τῶν ἐσόδων τούτων νόμους ἁρμοδίων ὀργάνων.» Ἐὰν τὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα θὰ προορίσωμεν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, ἦναι ἐκ τῶν ἐσόδων τῶν βεβαιουμένων κατὰ τὴν εἴσπραξιν, εἶναι φανερὸν, ὅτι τὸ τμῆμα ἐπὶ τῆς βεβαιώσεως τῶν ἐσόδων δὲν ἔχει κἀμμίαν ἐργασίαν, δὲν ἔχει καμμίαν ὕλην πρὸς ἐνέργειαν· ἐὰν ἦναι ἐκ τῶν ἐσόδων, τὰ ὁποῖα θὰ προορίσωμεν ἐκ τῆς ἄλλης κατηγορίας τῶν φόρων, δηλ. ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα βεαιοῦνται πρὸ τῆς εἰσπράξεως, τότε, ἐρωτῶ, θὰ ἔχωμεν ὑπαλλήλους εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, οἱ ὁποῖοι θὰ συμπράττωσι μετὰ τῶν ἄλλων δημοσίων ὀργάνων κατὰ τὴν βεβαίωσιν τῶν φόρων αὐτῶν; Τοῦτο δὲν βλέπω, καὶ κατὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι τὸ τμῆμα αὐτὸ τῆς βεβαιώσεως τῶν ἐσόδων δὲν θὰ ἔχῃ ἀπολύτως ἄλλην ἐργασίαν, οὔτε βιβλία, οὔτε ὕλην πρὸς ἐνέργειαν, ἐπαναλαμβάνω, παρὰ δύο ἢ τρία ἢ δέκα γραμμάτια, τὰ ὁποῖα οἱ ταμίαι τοῦ Κράτους, κατὰ τὰ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διαλαμβανόμενα, θὰ καταθέτωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, ὡς ἀπόδειξιν ὅτι κατέθεσαν εἰς τὸ Ταμεῖον τὰ ἔσοδα, περὶ τῶν ὁποίων προνοεῖ ὁ νόμος. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἂν νομίζῃ ὅτι εἶναι ἄξιον προσοχῆς, νὰ διαλευκάνῃ τὸ ζήτημα τοῦτο τοῦ τμήματος τῆς βεβαιώσεως τῶν ἐσόδων, διότι πολὺ ὑποπτεύω, μήπως ἐγένετο σφάλμά τι περὶ τὴν ἔκφρασιν, καὶ ἄλλο τι ἤθελε νὰ δηλώσῃ ὁ συντάξας τὸ νομοσχέδιον καὶ ἄλλο ἐδήλωσε.

§158ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐλύθη χθὲς τὸ ζήτημα τοῦτο.

§159Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὸν νόμον, τὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα θέλουσι προσδιορισθῆ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, θέλουσιν εἰσπράττεσθαι, ὡς καὶ μέχρι τοῦδε, ὑπὸ τῶν κατὰ τοὺς περὶ τῶν ἐσόδων τούτων νόμους ἁρμοδίων ὀργάνων, ἑπομένως οὐδεμία ἐπέρχεται μεταβολή.

§160Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§161Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 16, οἱ εἰσπράττοντες τὰ ἔσοδα ταῦτα ὑποχρεοῦνται νὰ καταθέτωσιν ἐντὸς τοῦ ἑπομένου δεκαημέρου ὅσα κατὰ τὸ λῆξαν δεκαήμερον ἤθελον εἰσπραχθῆ, ὅταν δὲ ἀποδίδωνται τὰ χρήματα τὰ εἰσπραχθέντα κατὰ τὸ δεκαήμερον, ἡ Τράπεζα εἰδοποιεῖ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους, τὸ δὲ ἐπὶ τούτου ἁρμόδιον τμῆμα θέλει βεβαιόνει τὴν ἀπόδοσιν τῶν χρημάτων, καὶ θέλει ἐξελέγχει τὰ τῆς εἰσπράξεως αὐτῶν. Τοῦτο εἶναι τὸ ἀναγραφόμενον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ δικαίωμα ἐρεύνης, ἤτοι τὸ ἐξετάζειν ἂν εἰσεπράχθησαν ὅσα ἔπρεπε νὰ εἰσπραχθῶσι.

§162ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ διὰ τοῦτο ἐδέχθητε καὶ τὴν ἄλλην τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 16.

§163Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 14, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 15 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 16.

§165ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Τὰ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους ὡρισμένα ἔσοδα εἰσπράττονται μὲν, ὡς καὶ μέχρι τοῦδε, ὑπὸ τῶν κατὰ τοὺς περὶ τῶν ἐσόδων τούτων νόμους ἁρμοδίων ὀργάνων, ὑποχρεοῦνται ὅμως ταῦτα νὰ καταθέτωσιν ἐντὸς τοῦ ἑπομένου δεκαημέρου τὰ κατὰ τὸ λῆξαν δεκαήμερον εἰσπραχθέντα ἐν τῇ πρὸς τοῦτο ὁρισθησομένῃ Τραπέζῃ ἐπὶ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ, εἴτε ἀμέσως πρὸς αὐτὴν, εἴτε διὰ τοῦ Κεντρικοῦ Ταμείου».

§166Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν ἐγένετο πρότασις νὰ προστεθῇ ἡ λέξις «βεβαιοῦνται». Ταύτην ἀποδέχομαι· ἑπομένως τὸ ἄρθρον τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Τὰ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους ὡρισμένα ἔσοδα βεβαιοῦνται καὶ εἰσπράττονται, ὡς καὶ μέχρι τοῦδε, ὑπὸ τῶν κατὰ τοὺς περὶ τῶν ἐσόδων κτλ.» Ἀλλὰ ἡ λέξις «ὡρισμένα» νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γραφῇ «ὁρισθησόμενα». Προτείνω ὅμως νὰ προστεθῇ δεύτερον ἐδάφιον, τόδε: «Τὸ Συμβούλιον προνοεῖ περὶ τῆς εἰς χρυσὸν ἢ ἐξωτερικὸν συνάλλαγμα μετατροπῆς τοῦ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν εἰς χρυσῶν συνομολογημένων δανείων ἀναγκαιοῦντος μέρους τῶν ἐν λόγῳ καταθέσεων.»

§167ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἑπόμενον ἄρθρον περιέχει τοῦτο.

§168Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ προτείνω τὴν ἀπάλειψιν αὐτοῦ.

§169ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον προτείνετε ὡς δεύτερον ἐδάφιον, ἁρμόζει καλλίτερον, ἐὰν προστεθῇ ὡς τοιοῦτον εἰς τὸ ἄρθρον 17, ἔνθα λέγει «ἐκ τῶν κατατεθειμένων ἐν τῇ κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον Τραπέζῃ χρημάτων ἀναλαμβάνονται κτλ.»

§170Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ ὑποθέτω ὅτι ἡ κυριωτέρα ἔννοια, ἡ ὁποία πρέπει νὰ περιληφθῇ, εἶναι αὐτὴ, τὴν ὁποίαν προτείνω, τὸ δὲ ἕτερον ἄρθρον, τὸ 17, νομίζω ὅτι εἶναι ἐντελῶς περιττὸν, διότι τοῦτο ἀνήκει εἰς τὰς κανονιστικὰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ περιληφθῶσιν ἐν τῷ νόμῳ.

§171ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ εἶναι περισσότερον οὐσιώδης διάταξις. Πρόκειται περὶ τοῦ ἁρμοδίου πρὸς ὑπογραφὴν τῶν ἐπιταγῶν.

§172Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 17).

§173ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὥστε ποῖος θὰ τὰ παραλάβῃ;

§174Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον θέλει ὑπογράψει.

§175ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁλόκληρον;

§176Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον προνοεῖ περὶ τῆς μετατροπῆς τοῦ χρυσοῦ, ἂν ἔχῃ ἀνάγκην χρυσοῦ ὅταν δὲ ὁ χρυσὸς ἐξευρεθῇ, θὰ διατάξῃ τὴν πληρωμήν.

§177ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δυνάμει τίνος ἐντάλματος;

§178Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶχον τὴν γνώμην, ὅτι τοῦτο ἠδύνατο νὰ γείνῃ διὰ βασιλικοῦ διατάγματος.

§179ΡΑΛΛΗΣ. Νομίζω ὅτι προὐκάλεσε τὴν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄρτης Βουλευτοῦ ἡ προσθήκη, τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ θέσητε, ἥτις κατ’ ἐμὲ εἶναι ὅλως διόλου περιττὴ, διότι περὶ αὐτῆς προβλέπεται ἐν ἐδαφίῳ βʹ τοῦ ἄρθρου 1. Ἐν ἐδαφίῳ βʹ τοῦ ἄρθρου 1 ὁρίζεται ὅτι (ἀναγινώσκει): «... ἡ φροντὶς καὶ ἡ ἐπιτήρησις πρὸς ἐκπλήρωσιν ἐμπρόθεσμον καὶ ἀκεραίαν τῶν κατὰ τοὺς νομοθετηθησομένους εἰδικοὺς κανονισμοὺς τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους ὁρισθησομένων ὑποχρεώσεων τοῦ δημοσίου ταμείου, καὶ ὁ ἔλεγχος τῶν γενομένων πληρωμῶν καὶ πασῶν τῶν συναφῶν εἰς ταύτας ἐργασιῶν.»

§180Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἶναι περιττή.

§181ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ὅτι τὸ Συμβούλιον φροντίζει περὶ τῆς μεταβολῆς τῶν τραπεζικῶν γραμματίων εἰς χρυσὸν εἶναι περιοριστικὴ διάταξις τῆς § βʹ τοῦ ἄρθρου τούτου.

§182Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι περιοριστική.

§183ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς ἐξηγήσω· διότι εἰς τὰς διατάξεις τῆς βʹ § τοῦ ἄρθρου 1 βλέπω ὅτι δίδεται εἰς τὸ Συμβούλιον ἡ ἐξουσία οὐ μόνον νὰ μεταβάλλῃ τὰ τραπεζογραμμάτια εἰς χρυσὸν, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐνεργῇ πᾶν ὅ,τι ἄλλο ἀπαιτεῖ ἡ ἀκριβὴς ἐκπλήρωσις τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Δημοσίου. Εἰς τοῦτο δὲ περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἀποστολὴ τούτου καὶ ὁ τρόπος τῆς προμηθείας συναλλάγματος καὶ ἐν Εὐρώπῃ ἀκόμη, ἥτις προμήθεια δύναται νὰ γείνῃ κατὰ διαφόρους συνδυασμοὺς, ἄνευ ἀμέσου τινὸς ἀγορᾶς. Τοῦτο θὰ ἦναι ἔργον τοῦ Συμβουλίου. Ἐὰν θέσητε τοιαύτην διάταξιν, ἀλλ’ ἐξηγήσητε αὐτὴν ὡς ἔχουσαν τὴν ἔννοιαν ὅτι θὰ μεταβάλλῃ ἀφεύκτως εἰς χρυσὸν, θὰ ἔχητε κἄτι τι τὸ περιοριστικὸν τῆς γενικωτέρας ἐντολῆς, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ Συμβούλιον. Ἐγὼ δὲ νομίζω ἀναγκαίαν τὴν εὐρυτέραν ἐξουσίαν τοῦ Συμβουλίου τούτου, διότι ἡ γνώμη μου, ἡ ὁποία, νομίζω, συμπίπτει καὶ μὲ τὴν ὑμετέραν, ὅπως ἐξεφράσατε αὐτὴν εἰσηγούμενος τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἶναι, ὅτι τὸ Συμβούλιον τοῦτο, ὅπως ἔχει, ἴσως καὶ μεταῤῥυθμιζόμενον, πρέπει νὰ ἀσχοληθῇ καὶ περὶ τῆς νομισματικῆς ἡμῶν ἀνωμαλίας. Τώρα δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο· τὸ λέγω ἁπλῶς.

§184Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶμαι πρόθυμος νὰ σᾶς ἐξηγήσω τὰ ἐμὰ διανοήματα. Τὸ Συμβούλιον τοῦτο διοικεῖ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, ἀλλὰ δημόσιον χρέος δὲν εἶναι μόνον τὰ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ὀφειλόμενα χρέη...

§185ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι· εἶναι καὶ ἡ ἀναγκαστικὴ κυκλοφορία.

§186Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. .. Δημόσιον χρέος εἶναι καὶ αἱ προκαταβολαὶ καὶ τὰ ὑπὸ ἀναγκαστικὴν κυκλοφορίαν χρέη. Πάντα δὲ ταῦτα κανονίζονται κατὰ τὴν γενικὴν διάταξιν, τὴν περιεχομένην ἐν τῇ § βʹ τοῦ ἄρθρου, διότι αὕτη κανονίζει τὴν περὶ τούτου ἐξουσίαν τοῦ Συμβουλίου. Καὶ ἔκρινα ὀρθὴν τὴν διάταξιν ταύτην, ἵνα μὴ ἡ ἐργασία αὕτη περιπέσῃ εἰς χεῖρας ἀλλοτρίας τοῦ Συμβουλίου.

§187ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πῶς ἔχετε τὸν φόβον αὐτόν;

§188Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Φρονῶ ὅτι ἡ φροντὶς αὕτη καὶ ἡ ἐπιτήρησις ἀνήκει εἰς τὸ Συμβούλιον, καὶ ὅτι ἐπιθυμοῦμεν αὐτὸ νὰ διαχειρίζηται τὰ περὶ τούτου.

§189ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Καὶ μόνον αὐτὸ τὸ Συμβούλιον, ὄχι ἄλλη ἀρχή.

§190ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἄλλη ἀρχή.

§191Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ Γενικὸς Γραμματεύς.

§192ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μόνον τὸ Συμβούλιον θὰ λαμβάνῃ γνῶσιν;

§193Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι· θέλει μανθάνει τὰ ἐν τῷ χρηματιστηρίῳ γιγνόμενα, θέλει ἐκτιμᾷ τὰς περιστάσεις. Ἐγὼ δὲν ἐννοῶ διατὶ δὲν στέργετε εἰς τοῦτο· πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποληφθῇ, ὅτι περιορίζει, ὅτι ἐξαιρεῖ τὴν γενικὴν φροντίδα, τὴν εἰδικοποιουμένην εἰς τοῦτο;

§194ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὴν προσθήκην ἠμποροῦμεν νὰ τὴν ἀκούσωμεν, κύριε Πρόεδρε;

§195Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀμέσως. Νὰ ἀναγνώσω πρῶτον τὴν γενικὴν διάταξιν τῆς § βʹ τοῦ ἄρθρου 1 (ἀναγινώσκει): «βʹ) Ἐκ τῶν ἐν τῇ § Ϛʹ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου τοῦ εἰρημένου διατάγματος ἀναγραφομένων, ἡ διαχείρισις τῶν κατὰ τὰς ἐν τῷ ἐτησίῳ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους ἀναγραφὰς προσδιορισθεισῶν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους πιστώσεων, ἡ φροντὶς καὶ ἡ ἐπιτήρησις πρὸς ἐκπλήρωσιν ἐμπρόθεσμον καὶ ἀκεραίαν τῶν κατὰ τοὺς νομοθετηθησομένους εἰδικοὺς κανονισμοὺς τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους ὁρισθησομένων ὑποχρεώσεων τοῦ δημοσίου ταμείου, καὶ ὁ ἔλεγχος τῶν τε γενομένων πληρωμῶν καὶ πασῶν τῶν συναφῶν εἰς ταύτας ἐργασιῶν.» Καὶ κατόπιν τὴν προτεινομένην § βʹ τοῦ ἄρθρου 16, ὡς εἶπον (ἀναγινώσκει): «Τὸ Συμβούλιον προνοεῖ περὶ τῆς εἰς χρυσὸν ἢ ἐξωτερικὸν συνάλλαγμα μετατροπῆς τοῦ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν εἰς χρυσὸν συνωμολογημένων δανείων ἀναγκαιοῦντος μέρους τῶν ἐν λόγῳ καταθέσεων.»

§196ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διατὶ τὸ δεσμεύετε νὰ προνοήσῃ καὶ περὶ ἄλλου ποσοῦ;

§197Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι περιοριστική.

§198ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πολὺ καλά.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 16, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).

§200Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τὸ ἄρθρον 17 δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ μείνῃ.

§201ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ μείνῃ.

§202ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἔμειναν τόσα ἄλλα, ὀλιγώτερον ἐπουσιώδη, ἂς μείνῃ αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι οὐσιωδέστερον.

§203Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ καὶ οὕτω τὸ ἄρθρον (ἀναγινώσκει): «Ἐκ τῶν κατατεθειμένων ἐν τῇ κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον Τραπέζῃ χρημάτων ἀναλαμβάνονται, δυνάμει ἐπιταγῶν τοῦ διευθύνοντος τὰς συνεδριάσεις τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, προσυπογεγραμμένων ὑπὸ τοῦ Γραμματέως τοῦ Συμβουλίου, φερουσῶν προσηρτημένον ἀπόσπασμα τῆς περὶ τούτου ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου, τὰ ἑκάστοτε ἀναγκαιοῦντα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους ποσά.» Τὸ περὶ τοῦ Κεντρικοῦ ταμίου νομίζω ὅτι πρέπει νὰ κανονισθῇ ἀκριβέστερον διὰ Β. Διατάγματος.

§204ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἔχετε τότε κανένα ὑπόλογον διὰ τὰ χρήματα.

§205Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπόλογος θέλει εἶσθαι ἡ Τράπεζα, εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι κατατεθειμένα ἐπ’ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ. Γίνεται ἡ μετατροπὴ διὰ συναλλάγματος.

§206ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀλλὰ τὰ χρήματα θὰ τὰ παραλάβῃ τὸ Συμβούλιον, ἢ μᾶλλον ὁ διευθύνων τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δυνάμει ἐπιταγῆς. Μεταβάλλετε οὕτω τὸν διευθύνοντα τὰς ὑποθέσεις τοῦ Συμβουλίου, τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς ὑπόλογον, διότι θὰ λαμβάνῃ χρήματα, θὰ μετρῇ τὰ χρήματα καὶ θὰ ἀγοράζῃ συνάλλαγμα, ἐνῷ τοῦτο ἔπρεπε νὰ πράττῃ ὁ Κεντρικὸς ταμίας, παραλαμβάνων τὰ χρήματα καὶ δίδων αὐτὰ εἰς τοὺς φέροντας αὐτῷ τὸ ἀγορασθὲν συνάλλαγμα.

§207Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει τοῦτο νὰ κανονισθῇ λεπτομερέστερον...

§208ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τότε θέσατέ το.

§209Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. .. Διότι ὑποθέσατε τὴν περίπτωσιν, ὅτι οὕτω πως δύναται νὰ γεννηθῇ ὑπόνοια, ὅτι τὰ χρήματα ταῦτα δύνανται νὰ συγχυσθῶσι μὲ τὰ ἄλλα δημόσια χρήματα.

§210ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αὐτὸ πάντοτε δύναται νὰ γείνῃ, καὶ ἂν τὰ εἶχε λάβει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸ γραφεῖόν του τὸ ἰδιαίτερον.

§211Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θέλει παραλάβει τὰ συναλλάγματα, ὄχι τὰ χρήματα· ταῦτα δὲ θὰ δίδωνται εἰς τὴν Τράπεζαν, καὶ ἐκεῖ θέλουσι μετατρέπεσθαι εἰς χρυσόν. Πρόκειται περὶ ἐγγράφου.

§212ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐνδέχεται νὰ ἦναι καὶ χρήματα.

§213Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἐγγράφων βεβαιούντων τὴν μετατροπὴν τῶν χρημάτων καὶ τὴν παραλαβὴν τῶν μερισμάτων τῶν κατατεθειμένων ἐν τῇ Τραπέζῃ πρὸς πληρωμήν, νομίζω ὅτι τὴν μετοχὴν τοῦ Κεντρικοῦ ταμίου πρέπει νὰ κανονίσωμεν λεπτομερέστερον καὶ ἀκριβέστερον διὰ Β. Διατάγματος.

§214ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν διὰ διατάγματος θὰ δυνηθῆτε νὰ κάμητε ὑπόλογον.

§215Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μήπως κάμνετε ὑπόλογον τὸν ταμίαν διότι τὸν περιλαμβάνετε ἐν τῷ διατάγματι; Πρέπει δὲ νὰ γείνῃ καὶ ἡ διαγραφὴ τῶν λέξεων «καὶ διὰ τακτικοῦ γραμματίου παραλαβῆς τοῦ Κεντρικοῦ ταμίου», τροποποιουμένου οὕτω τοῦ ἄρθρου ὡς προηγουμένως τὸ ἀνέγνωσα.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 18 (ἀναγινώσκεται).

§217Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τούτου προτείνω τὰς ἑξῆς τροποποιήσεις. Παρακαλῶ νὰ προστεθῶσιν ἐν ἀρχῇ τοῦ ἄρθρου αἱ λέξεις «Ἡ πληρωμὴ τῶν ἐξόδων τοῦ δημοσίου χρέους κανονίζεται ἑκάστοτε ἐμπροθέσμως ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου». Ἐν δὲ τῷ τετάρτῳ στίχῳ, μετὰ τὴν λέξιν «δικαιούχων», νὰ προστεθῶσι τὰ ἑξῆς: «εἰς βάρος τῆς ἐν τῷ ἄρθρῳ 16 ὁριζομένης Τραπέζης καὶ ἀπέναντι τῶν παρ’ αὐτῇ καταθέσεων». Νὰ διαγραφῶσι δὲ ἐντελῶς αἱ δύο τελευταῖαι παράγραφοι.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 18, συμφώνως ταῖς προτάσεσι τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τροποποιηθὲν, ἔχει ἤδη ὡς ἑξῆς.

§219ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἡ πληρωμὴ τῶν ἐξόδων τοῦ δημοσίου χρέους κανονίζεται ἑκάστοτε ἐμπροθέσμως ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου. Τὰ χρηματικὰ ἐντάλματα πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους ἐκδίδονται ὑπὸ τοῦ διευθύνοντος τὰς συνεδριάσεις τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ἐπ’ ὀνόματι τῶν δικαιούχων, εἰς βάρος τῆς ἐν τῷ ἄρθρῳ 16 ὁριζομένης Τραπέζης καὶ ἀπέναντι τῶν παρ’ αὐτῇ καταθέσεων, ἀλλὰ πάντοτε ἐπὶ τῇ βάσει καὶ ἐντὸς τῶν διὰ τοῦ ἐτησίου προϋπολογισμοῦ κεχορηγημένων πιστώσεων, καὶ θεωροῦνται ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου κατὰ τὰ περὶ τούτου νενομοθετημένα. «Τὰ ἐντάλματα ταῦτα ἐξοφλοῦνται πρὸ τῆς προσαρτήσεως εἰς αὐτὰ τῶν δικαιολογητικῶν αὐτῶν, ἤτοι τῶν οἰκείων τοκομεριδίων ἢ τῶν ἐξωφλημένων ὁμολογιῶν. Ταῦτα, συγκεντρούμενα βαθμηδὸν, ἀποστέλλονται εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, ἵνα προσαρτηθῶσιν εἰς τὰ ἐντάλματα εἰς τὰ ὁποῖα ἀνήκουσι.»

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 18, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 19.

§221ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἐὰν δὲν ἤθελον κατατεθῆ ἐν τῇ Τραπέζῃ ἐντὸς τῆς κατὰ τὸ προηγούμενον 16 ἄρθρον προθεσμίας τὰ κατὰ τὸ λῆξαν δεκαήμερον εἰσπραχθέντα χρήματα, ὁ τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην παραβὰς οὐ μόνον καθίσταται προσωπικῶς ὑπεύθυνος διὰ τὴν ἀκεραίαν ἀπόδοσιν αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ τιμωρεῖται διὰ προστίμου ἀπὸ 50 μέχρι 500 δραχμῶν, καὶ ὑποχρεοῦται νὰ πληρώσῃ συγχρόνως καὶ τὸν νόμιμον τόκον τῆς ὑπερημερίας διὰ τὸν χρόνον, ἐφ’ ὃν ἐβράδυνε νὰ καταθέσῃ αὐτά.»

§222Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τούτου προτείνω νὰ προστεθῇ παράγραφος δευτέρα, ἔχουσα ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Τὸ κατὰ τὸ προηγούμενον ἐδάφιον πρόστιμον ἐπιβάλλεται ὑπὸ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους, τὴν ἀκεραίαν ὅμως ἀπόδοσιν τῶν μὴ κατατεθέντων ἐμπροθέσμως χρημάτων, ὡς καὶ τὴν πληρωμὴν τοῦ νομίμου τόκου ὑπερημερίας ἐπιβάλλει τὸ ἁρμόδιον δικαστήριον, ἂν δὲν σπεύσῃ πρὸ τούτου νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του ταύτας ὁ ὑπερήμερος ὑπόλογος.»

§223ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Προτείνω νὰ προστεθῇ μετὰ τὴν λέξιν «τιμωρεῖται» ἡ λέξις «πειθαρχικῶς».

§224Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 19, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τῆς προσθήκης τῆς βʹ παραγράφου καὶ τῆς λέξεως «πειθαρχικῶς», παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 20.

§226ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἐν τοῖς γραφείοις τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους συγκεντρόνονται πάντες οἱ ἀναγόμενοι εἰς τὴν ἐκ τῶν ἐθνικῶν δανείων καὶ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν ληψοδοσίαν ταμιακοὶ λογαριασμοὶ, ὡς καὶ οἱ εἰς τὰς εἰσπράξεις τῶν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους ἐσόδων καὶ εἰς τὰς καταθέσεις αὐτῶν. Πρὸς τοῦτο ὁ Κεντρικὸς ταμίας, οἱ λοιποὶ ταμίαι τῶν Ἀθηνῶν καὶ πάντες οἱ ἐπαρχιακοὶ ταμίαι ὀφείλουσι νὰ διαβιβάζωσιν εἰς τὸν Γραμματέα τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους τὴν πέμπτην ἡμέραν ἑκάστου μηνὸς τοὺς τοῦ προηγουμένου μηνὸς λογαριασμοὺς αὑτῶν διὰ τὰ δάνεια καὶ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους μετὰ τῶν σχετικῶν στοιχείων τῶν τε ἐσόδων καὶ τῶν ἐξόδων αὑτῶν.»

§227Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ἐνταῦθα προτείνω τὴν ἑξῆς τροποποίησιν. Νὰ ἀπαλειφθῶσιν αἱ ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου λέξεις «διὰ τὰ δάνεια καὶ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους μετὰ τῶν σχετικῶν στοιχείων τῶν τε ἐσόδων καὶ τῶν ἐξόδων αὐτῶν», ἀντικαθιστάμεναι διὰ τῶν ἑξῆς: «διὰ τὰ εἰς ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους ὡρισμένα ἔσοδα· ἡ δὲ κατὰ τὸ ἄρθρον 16 ὁρισθησομένη Τράπεζα τοὺς λογαριασμοὺς τῶν ἐσόδων τοῦ δημοσίου χρέους.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 20, ὡς ἐτροποποιήθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ ἄρθρον 21, ὡς ἔχει).

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 22 (ἀναγινώσκεται).

§229Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἄρθρον τοῦτο παρακαλῶ νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Διὰ Β. Διαταγμάτων θέλουσι προσδιορισθῆ τὰ καθήκοντα καὶ ἡ ἁρμοδιότης τοῦ Γραμματέως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους, ὅστις προΐσταται καὶ διευθύνει καὶ τὴν ἐν τοῖς τμήμασι καὶ τοῖς γραφείοις ἐσωτερικὴν ὑπηρεσίαν, ὡς καὶ τὰ καθήκοντα ἑκάστου τῶν τμηματαρχῶν καὶ τῶν ἐν τοῖς τμήμασι τεταγμένων ὑπουργικῶν γραμματέων καὶ γραφέων, καὶ τῶν προϊσταμένων τῆς Διεκπεραιώσεως καὶ τοῦ ἀρχείου. «Διὰ Β. Διατάγματος ὡσαύτως θέλουσι κανονισθῆ λεπτομερέστερον τὰ τῆς ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Συμβουλίου καὶ τῶν τμημάτων καὶ τῶν γραφείων αὐτοῦ, τὰ περὶ τοῦ τύπου τῶν χρηματικῶν ἐνταλμάτων καὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐκδόσεως καὶ τῆς ἐξοφλήσεως αὐτῶν καὶ πάντα τὰ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ παρόντος νόμου.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 22, ὡς ἐτροποποιήθη).

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ νομοσχέδιον θέλει συναρμολογηθῆ καὶ τυπωθῆ ἐκ νέου, ὡς ἐτροποποιήθη. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ Ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς.

§231ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§232Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Δὲν πιστεύω ἡ σύμπραξις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως μέχρι τοῦδε ὅτι ἀπέβη εἰς βλάβην. Ὑπάρχει εἰλικρινὴς πρόθεσις, ὅπως προσφέρωμεν πάντες τὴν σύμπραξίν μας. Ἤδη, μετὰ πολύωρον ἐργασίαν, δὲν ἀντέχομεν νὰ παραμείνωμεν πλειότερον. Ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου θέλω νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγώ· διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§233Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἀνέχομαι νὰ ὑπολειφθῶ, ὅτι ζητῶ νὰ πιέσω τινά· ἐπειδὴ ὅμως ὀλίγαι ὑπολείπονται ἡμέραι, ἀναγκάζομαι νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ παρατείνῃ ὅσον δυνατὸν τὰς συνεδριάσεις, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ προφθάσωμεν. Διὰ τοῦτο δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς ἄλλα νομοσχέδια. Δὲν πρέπει δὲ νὰ λησμονῶμεν καὶ τὰς ἐπερωτήσεις. Καὶ δὲν τὸ λέγω διότι ἐπιθυμῶ νὰ ἐνασκήσω ἐπιῤῥοήν τινα ἐπὶ τῆς διαθέσεως τῶν συναδέλφων μου κ. κ. Βουλευτῶν, ἀλλ’ ἤθελον συστήσει εἰς πολλοὺς ἐξ αὐτῶν, ὅταν ἀσκῶσι τὸ δικαίωμα τῆς ἐπερωτήσεως, νὰ μὴ μηκύνωσι τὸν λόγον πέραν τοῦ δέοντος, διότι σχεδὸν εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν περὶ τὴν 8ην ὥραν τῆς ἑσπέρας.

§234ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καλὸν θὰ ἦτο οἱ θέλοντες νὰ ἀπευθύνωσι συστάσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἀπευθύνωσιν αὐτὰς ἰδιαιτέρως, καὶ οὕτω συντομεύεται ὁ χρόνος.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται λοιπὸν ἡ τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ Ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς· αὔριον δὲ θὰ τεθῇ πρῶτον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Προβαίνομεν ἤδη εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3).

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§237Ν. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἐπὶ τούτου θὰ κάμω μίαν παρατήρησιν. Ὅτι ὑπάρχει εἷς ὑπάλληλος, «στερεοτύπης γαλβανοπλάστης», μὲ μισθὸν 140 δραχμῶν, ὁ ὁποῖος ἐκτελεῖ ὑπηρεσίαν ὡς τρεῖς ὑπάλληλοι, νομίζω δὲ ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ ἔχῃ τόσον γλίσχραν μισθοδοσίαν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ στέρξῃ εἰς αὔξησιν μικρὰν, 20 τοὐλάχιστον δραχμῶν.

§238Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂς προστεθῇ.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ μισθοδοσία τοῦ στερεοτύπου γαλβανοπλάστου ἀπὸ δρ. 140 αὐξάνεται εἰς δραχμὰς 160. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν).

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς ταμιακῆς ὑπηρεσίας. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 1–4).

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5. (Ἀναγινώσκεται ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν).

§242Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν ἐξήγησιν, παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν προσθέτει διὰ προσθέτου ἐδαφίου τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἐπὶ διετίαν διατελέσαντας ὑποταμίας νὰ ἐπανέρχωνται εἰς τὴν θέσιν, ἐν ᾗ διετέλουν. Ἐπιθυμῶ νὰ δοθῇ μία ἐξήγησις εὐρυτέρα, τουτέστιν ἐὰν οἱ διατελέσαντες ὑποταμίαι δύνανται νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς οἷας θέσεις ἦσαν πρότερον· διότι πρὸ τοῦ 1892 θὰ ἐνόουν τοῦτο, ἀλλὰ μετὰ τὸ 1892 ἐπῆλθε νόμος, ὁ ὁποῖος περιώρισε τὰ δικαιώματα ταῦτα, καὶ ἀπήτησε βαθμὸν μεγαλείτερον.

§243Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἐδάφιον ϛʹ διατάσσει, ὅτι ὅσοι διετέλεσαν ὑποταμίαι δύνανται νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν θέσιν τοῦ ὑποταμίου ἐπὶ τῷ βαθμῷ ὃν εἶχον ὅτε διετέλουν ἐν ὑπηρεσίᾳ. Ἡ ὄψις τοῦ νόμου εἶναι σαφεστάτη, βεβαίως δὲ τροποποιεῖ τὴν διάταξιν τοῦ νόμου τοῦ 1892.

§244ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπέβαλον τροποποίησιν εἰς τὸ Προεδρεῖον περὶ προσθήκης εἰς τὸ «ἄρθρον 8 δὶς» καὶ τῶν ὑπουργικῶν γραμματέων βʹ τάξεως.

§245Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ προστεθῇ ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου 8 δὶς «ἢ γραμματεῖς βʹ τάξεως, ἐὰν ὑπηρέτησαν ὡς ὑποταμίαι ἐπὶ διετίαν, ἔχωσι δὲ οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν ἐν ὅλῳ πενταετῆ». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5 μετὰ τῆς προσθήκης ταύτης, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν).

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ περιορισμοῦ τῆς δυνάμεως τοῦ σώματος τῆς τελωνοφυλακῆς. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως καὶ συστάσεως τελωνειακῶν θέσεων. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§248Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου προτείνω νὰ προστεθῇ παράγραφος νέα, ἔχουσα ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ὁ προσδιορισμὸς τῶν πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ἄρθρου τούτου ἀπαλλαχθησομένων τῆς ὑπηρεσίας ὑπογραμματέων καὶ ὑπαποθηκαρίων θέλει γενῆ διὰ Β. Διατάγματος, ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, μὴ τηρουμένων κατ’ αὐτὸν τῶν περὶ παύσεως τῶν ὑπαλλήλων τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας διατάξεων τοῦ ἄρθρου 32 τοῦ ͵ΒΡΕʹ νόμου τοῦ ἔτους 1892.»

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 μετὰ τῆς προσθήκης ταύτης παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Σάκκη περὶ καταργήσεως τοῦ τελωνοσταθμαρχείου Γιαλόβης.

§250ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Τοῦ τελωνείου Πύλου νὰ μεταφερθῇ ἡ ἕδρα ἐν Γιαλόβῃ, διότι ἡ μὲν Πύλος οὐδὲν ἐμπόριον ἀσκεῖ, τὸ πᾶν δὲ τελωνίζεται ἐν Γιαλόβῃ.

§251ΣΑΚΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἀμφισβητῶ, ὅτι τὸ τελωνεῖον Γιαλόβης ἔχει ἐργασίαν, ὅτι τὸ πλεῖστον ἐμπόριον τῆς σταφίδος ἢ μᾶλλον ἡ ἐπιβίβασις τῆς σταφίδος γίνεται ἐν Γιαλόβῃ, ἀλλὰ τὸ ἐμπόριον πάσχει εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, ἐνεργούμενον ἐκεῖ, ὥστε οἱ ἐμπορευόμενοι καὶ οἱ ἐπιβιβάζοντες ἐκεῖ τὴν σταφίδα ὑφίστανται μαρτύρια, διότι τὸ μέρος εἶναι ἀκατοίκητον σχεδὸν, κατοικούμενον μόνον ἀπὸ ὀλίγους κηπουροὺς καὶ ἀπὸ τοὺς ἁλιεῖς τοῦ ἰχθυοτροφείου, εἶναι δὲ καὶ τόπος νοσηρός. Ἡ ἀπόστασις δὲ μεταξὺ Γιαλόβης καὶ Πύλου εἶναι ἐλαχίστη, ἤτοι ὅση εἶναι ἀπὸ Πειραιῶς μέχρι Κανθάρου. Σκοπὸς δὲ τῆς συστάσεως τοῦ τελωνοσταθμαρχείου Γιαλόβης ἦτο ἡ ἱκανοποίησις ἀτομικῶν συμφερόντων προσώπου, τὸ ὁποῖον γνωρίζομεν ὅτι ἔχει κτήματα αὐτόθι καὶ ἦτο ἐκ τῶν φίλων τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως, ἥτις ἠθέλησε νὰ χαρισθῇ εἰς αὐτό.

§252Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐγὼ δὲν ὑπέβαλον τροπολογίαν, οὔτε ἔχω ἀντίῤῥησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς μεταβολῆς τοῦ τελωνειακοῦ σταθμοῦ Ἀγριᾶς εἰς ὑποτελωνεῖον γʹ τάξεως, — μολονότι ἔχω τηλεγράφημα ν’ ἀντιταχθῶ εἰς τὴν πρότασιν ταύτην,— διότι δικαίαν εὑρίσκω τὴν σύστασιν τοῦ τελωνείου εἰς Ἀγριὰν, ἀλλ’ ὑπάρχει μικρά τις ἀνωμαλία εἰς τὸν συναγωνισμὸν τοῦ ἐμπορίου ἐν Βόλῳ, ὡς ἐκ τῶν λιμενικῶν ἐκεῖ φόρων, εἰ καὶ τὰ ἐκφορτονόμενα εἰς Ἀγριὰν ἐπιβαρύνονται μὲ ἔξοδα μεταφορᾶς μέχρι Βόλου. Ἀνάγκη ὅμως, καὶ χάριν κατασκευῆς τοῦ λιμένος εἰς Ἀγριὰν καὶ χάριν ἰσότητος, νὰ συσταθῇ λιμενικὸν ταμεῖον καὶ εἰς Ἀγριὰν, ἐπιβαλλομένου μικροῦ τινος φόρου, ἐὰν ζητηθῇ ὑπὸ τῶν ἐν τῇ Ἀγριᾷ. Ὑποβάλλω προσέτι τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἐν Πηλίῳ ὑπῆρχον πολλὰ ὑποτελωνεῖα, τὰ ὁποῖα κατηργήθησαν, μεταξὺ δὲ αὐτῶν ὑπῆρχε καὶ τὸ ὑποτελωνεῖον Χορευτοῦ, τὸ ὁποῖον ὅμως ἦτο ἀναγκαιότατον, διότι τὸ Χορευτὸν εἶναι τὸ μόνον μέρος εἰς τὴν ἀνατολικὴν ἐκείνην καὶ ἄξενον πλευρὰν τοῦ Πηλίου, εἰς τὸ ὁποῖον δύνανται νὰ γίνωνται φορτώσεις καὶ ἐκφορτώσεις, διευκολύνουσαι τὸ μετὰ τῆς Μακεδονίας ἐμπόριον. Τὴν πρότασίν μου ταύτην ἐλπίζω, ὅτι θέλουσιν ὑποστηρίξει καὶ οἱ λοιποὶ συνάδελφοι, ἰδίως ὁ ἐκ Βόλου βουλευτὴς κ. Γιαννακόπουλος, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ σᾶς ἐξηγήσῃ καὶ ἐμοῦ κάλλιον περὶ τῆς μεγάλης ἀνάγκης τῆς ἀνασυστάσεως τοῦ ὑποτελωνείου τούτου. Ἐγὼ ὑπενθυμίζω, ὅτι διὰ τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 3)5 Ἰουνίου 1885, ἤτοι καθ’ ἣν ἐποχὴν διηύθυνε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὁ νῦν κ. Πρωθυπουργός, εἶχεν ἀπαγορευθῆ ἡ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγωγὴ ἐμπορευμάτων εἰς τὰ ὑποτελωνεῖα Χορευτοῦ καὶ Ταμουχάρεως, ἀλλὰ μετὰ τὴν τοιαύτην ἄδικον ἀπαγόρευσιν ἅπαντες οἱ κάτοικοι τῶν ἀνατολικῶν παραλίων τοῦ Πηλίου ἐξηγέρθησαν τοσοῦτον, ὥστε τῇ προτάσει μου ἐδέχθη τότε ὁ κ. Δηλιγιάννης καὶ διὰ τοῦ ἀπὸ 24/27 Σεπτεμβρίου 1885 Β. Διατάγματος ἡ αὐτὴ Κυβέρνησις ἐπέτρεψε τὴν ἀνασύστασιν τοῦ ὑποτελωνείου Χορευτοῦ, οὐχὶ δὲ καὶ τοῦ τῆς Ταμουχάρεως.

§253ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 προτείνω, ὅπως προστεθῇ καὶ ἐδάφ. γʹ, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ τελωνειακὸς σταθμὸς Χορευτοῦ προάγεται εἰς ὑποτελωνεῖον γʹ τάξεως. Ἐκτὸς τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, καὶ ἄλλοι λόγοι σπουδαῖοι ὑπάρχουσιν, ὑπὲρ τῆς ἀνασυστάσεως τοῦ ὑποτελωνείου τούτου συνηγοροῦντες, διότι ἡ ἀνασύστασις τοῦ ὑποτελωνείου πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἕνα δῆμον, ὁ ὁποῖος ἀριθμεῖ ὑπὲρ τὰς ἓξ χιλιάδας κατοίκων, οἵτινες ἐν καιρῷ χειμῶνος εὑρίσκονται ἀποκεκλεισμένοι, καὶ μόνον διὰ θαλάσσης συγκοινωνοῦσι. Τὴν ἀνάγκην ὑπάρξεως τελωνείου ἐν Χορευτῷ εἶχεν ἀναγνωρίσει καὶ ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις, διατηροῦσα αὐτόθι τελωνεῖον, τὸ ὁποῖον καὶ μετὰ τὴν προσάρτησιν ἐξηκολούθησε διατηρούμενον μέχρι πρὸ τριῶν ἐτῶν, ὅτε λόγῳ οἰκονομίας τὸ κατήργησαν. Οἱ κάτοικοι ὅμως καὶ ἰδίως ὁ ναυτικὸς κόσμος ὑποφέρουσιν ἐκ τῆς καταργήσεως τοῦ ὑποτελωνείου τούτου, διότι, εἰς τακτικὴν συγκοινωνίαν μετὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ εὑρισκόμενοι, εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ προσεγγίζωσι τὰ πλοῖα αὑτῶν εἰς τὸ ὑποτελωνεῖον τῆς Σκιάθου ἢ τῶν Ὠρεῶν, καὶ τοιουτοτρόπως διατρέχουσι διάστημα 50 μιλίων ἀσκόπως καὶ ἄνευ λόγου. Ἐκ τοῦ μέρους τούτου, τοῦ Χορευτοῦ, ἐξάγονται ἰδίως ἡ ξυλεία, οἱ ξυλάνθρακες καὶ τὰ ὀπωρικὰ τοῦ Πηλίου. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν περίστασιν ταύτην καὶ φέρῃ τὴν προτεινομένην τροπολογίαν.

§254Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βόλου τὰς παραστάσεις ταύτας μοὶ εἶχεν ἀπευθύνει πρὸ ἡμερῶν, καὶ ἀνεκοίνωσα αὐτὰς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἐζήτησα παρ’ αὐτῆς νὰ μοὶ δώσῃ γνώμην, ἐὰν ὑπάρχωσι λόγοι νὰ μὴ γένωνται δεκταὶ αἱ παραστάσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἢ ἂν δύναμαι νὰ συναινέσω, ὅπως προαχθῇ τὸ τελωγειακὸν φυλακεῖον Χορευτοῦ εἰς ὑποτελωνεῖον. Ἐπειδὴ ὅμως τὰς πληροφορίας ταύτας δὲν μοὶ ἔδωκεν ἀκόμη ἡ ὑπηρεσία, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπὶ τούτῳ ἀπόφασις διὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις πασῶν τῶν τροπολογιῶν εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. Εἶναι ὑποβεβλημέναι πέντε τροπολογίαι.

§256Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὸ τελωνοφυλακεῖον Ὀστροβοῦ;

§257Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἰδοὺ ποίας ἐπορίσθην ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ τμήματος πληροφορίας. Ὅτι ἐν Κουτσούφλιανῃ δὲν εἶχε ποτὲ συστηθῆ τελωνειακὸν φυλακεῖον διὰ νόμου, ἀλλὰ τῇ αἰτήσει τοῦ τελώνου Καλαμπάκας διέταξε τὸ Ὑπουργεῖον νὰ σταθμεύῃ τελωνοφύλαξ, ὅπως ἐνασκῆται ἔλεγχος ἐπὶ τῶν ἐκ τῆς ὁμόρου ἐπικρατείας εἰσερχομένων εἰς τὸ Κράτος, διότι κατὰ τὸ μέρος τοῦτο ὑπάρχει τουρκικὸν ὑποτελωνεῖον, τὸ ὁποῖον μόνον κατὰ τὸ θέρος ἐργάζεται. Τὸ δὲ τελωνεῖον Ὀστροβοῦ, λεγόμενον καὶ Γεωργίτσας, εἶχε συστηθῆ διὰ τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 28 Μαρτίου 1882, κατηργήθη δὲ δι’ ἑτέρου Διατάγματος τῆς 24 Νοεμβρίου 1892, θεωρηθὲν περιττόν, ὡς μηδένα ἐκπληροῦν σκοπόν. Οὐδεὶς ὄντως, κατὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου, ὑπάρχει λόγος, συνηγορῶν ὑπὲρ τῆς συστάσεως ὑποτελωνείων κατὰ τὰ εἰρημένα μέρη, διότι πάντα τὰ ἐκ Μακεδονίας εἴδη, πλὴν ἐλαχίστων, εἰσάγονται διὰ τοῦ τελωνείου Βελεμιστίου καὶ τοῦ ὑποτελωνείου Ἄσπρης Ἐκκλησιᾶς, ἐὰν δὲ συστηθῶσι καὶ κατὰ τὰς μνημονευθείσας θέσεις ὑποτελωνεῖα, θέλουσιν ἐξυπηρετεῖσθαι μόνον αἱ ἀνάγκαι τῶν χωρίων τούτων.

§258Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ὁ δοὺς τὴν σημείωσιν ταύτην δὲν ἔλαβε καθόλου ὑπ’ ὄψιν, κ. Πρόεδρε, ἐκθέσεις σχοινοτενεῖς τῶν δύο οἰκονομικῶν ἐπιθεωρητῶν, τοῦ κ. Νομικοῦ καί τινος ἄλλου. Ὁ κ. τμηματάρχης, ὁ δοὺς τὰς πληροφορίας, ἀγνοεῖ καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν ὁροθετικὴν γραμμήν, καὶ δὲν δύναται νὰ παραστήσῃ εἰς ὑμᾶς τὴν ἀνάγκην, ἡ ὁποία ὑπάρχει, τῆς ἐξυπηρετήσεως καὶ στρατιωτικῶν καὶ διοικητικῶν συμφερόντων. Τὸ τονίζω, διότι καλλίτερον ἐμοῦ, δύναμαι νὰ εἴπω, δὲν γνωρίζει κανεὶς ἄλλος τὴν ὁροθετικὴν γραμμήν, καὶ ὄχι μόνον τὴν ὁροθετικὴν γραμμήν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπικοινωνίαν, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ Θεσσαλίας καὶ Μακεδονίας. Ἔχω δὲ τὸ θάῤῥος νὰ εἴπω καὶ εἰς τὸν κ. τμηματάρχην, ὅτι, ὅταν ἐξαναγκάζητε ἕνα ἄνθρωπον νὰ διανύσῃ 16 ὥρας περισσότερον, θὰ τὰς διανύσῃ, διότι δὲν δύναται νὰ κάμῃ ἄλλως. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἐθνικὴ νὰ συστηθῇ ὁ ἐν Κουτσούφλιανῃ σταθμὸς οὗτος, τοὐλάχιστον ἀπὸ τῶν ἀρχῶν Ἀπριλίου μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου, ὅτε ἐπανέρχονται τὰ ποίμνια.

§259Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ ἀνομολογῶ τὰς τοπογραφικὰς γνώσεις ὑμῶν ὑπὲρ πάντα ἄλλον, οὐδὲ ἀμφισβητῶ αὐτάς. Ἐπειδὴ ὅμως αἱ ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου μεταδοθεῖσαί μοι πληροφορίαι δὲν συνηγοροῦσιν ὑπὲρ τῆς ὑμετέρας προτάσεως, δὲν δύναμαι νὰ ἀποδεχθῶ αὐτήν. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ ἀνακοινώσω ὑμῖν, εἶναι, νὰ παραγγείλω ἕνα τῶν οἰκονομικῶν ἐπιθεωρητῶν, ἵνα ἐξετάσῃ καλῶς τὰ πράγματα, καὶ ἐὰν οὗτος μετὰ τὴν ἐξέτασιν μοὶ ἀναφέρῃ ὅτι ὑπάρχει τοιαύτη ἀνάγκη, νὰ εἰσαγάγω εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν τοιαύτην.

§260Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ὑπάρχουσι τοιαῦται ἐκθέσεις.

§261Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. τμηματάρχης μοὶ εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχουσι.

§262Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποβάλλω τροπολογίαν περὶ συστάσεως ὑποτελωνείου ἐν Κουτσούφλιανῃ. Περὶ τούτου θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ζητήσῃ πληροφορίας παρὰ τοῦ τμήματος, καὶ θὰ παρακαλέσω μάλιστα νὰ ἔλθωσιν ὅλαι αἱ ἐκθέσεις καὶ ὅλαι αἱ ἀποφάσεις τοῦ δικαστικοῦ τμήματος, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι τὸ λαθρεμπόριον ἀκμάζει εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον. Ζητῶ λοιπὸν νὰ κατασταλῇ τὸ λαθρεμπόριον.

§263Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πᾶσαι αἱ ὑποβληθεῖσαι τροπολογίαι θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 146). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν.

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ χορηγουμένου ποσοστοῦ ἐπὶ τοῦ πωλουμένου γραμματοσήμου. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως). Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 11 καὶ 30′ μ. μ.