1895.01.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 48

τῆς 4 Ἰανουαρίου 1895

(Τετάρτη).

Ὥρα 6 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§4Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§5ΚΟΥΣΤΑΣ. Δύο λέξεις πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κούστα, εἰσήλθομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§7ΚΟΥΣΤΑΣ. Σᾶς ἐζήτησα τὸν λόγον πρίν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε λοιπόν.

§9ΚΟΥΣΤΑΣ. Κατὰ τὴν προηγουμένην σύνοδον τῆς Βουλῆς ἐψηφίσθησαν δύο νόμοι περὶ ἀποξηράνσεως καὶ περὶ διοχετεύσεως τῶν ὑδάτων τῆς Στυμφαλίας. Ἡ ἐκτέλεσις τοιούτων νόμων τιμᾷ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις ἔστειλε πράγματι μηχανικοὺς καὶ ἔκαμαν τὰς ἀναγκαίας μελέτας. Παρῆλθον ὅμως ἑπτὰ μῆνες ἔκτοτε, καὶ δὲν γνωρίζω ποῦ εὑρίσκεται ἡ ἐργασία αὕτη. Ἤδη μὲ ἐπεφόρτισαν οἱ συνεπαρχιῶταί μου νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ ἐργασία· ἐὰν ἐπερατώθησαν τὰ διαγράμματα, ἐὰν συνετάχθη ὁ προϋπολογισμὸς καὶ ἂν ἐπαρουσιάσθη ἑταιρία τις, ἵνα ἀναλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ τὰς πληροφορίας ταύτας εἰς τὴν Βουλήν.

§10ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Βουλευτὴς γνωρίζει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠσχολήθη ἐπισταμένως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ὅτι οἱ μηχανικοὶ διετάχθησαν νὰ μεταβῶσιν ἐπὶ τόπου, καὶ ἐξετέλεσαν τὰς ἀναγκαίας ἐργασίας. Ἀλλ’ ἀπαιτεῖται νὰ γένηται ἐργασία καὶ ἐν τῷ γραφείῳ. Εἰς τὴν ἐργασίαν ταύτην πρὸ καιροῦ καταγίνονται οἱ ἁρμόδιοι μηχανικοί, τέσσαρες τὸν ἀριθμὸν, δύο ἀνώτεροι καὶ δύο ἐργοδηγοί. Χθὲς ἐκάλεσα παρ’ ἐμοὶ τὸν διευθύνοντα τὰς ἐργασίας ταύτας, ὁ ὁποῖος μοὶ εἶπεν, ὅτι ἐργάζονται δραστηρίως καὶ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ ᾖναι περατωμένον τὸ ἔργον. Ἐπὶ τῆς δευτέρας ἐρωτήσεως, ἐὰν ἐπαρουσιάσθη ἑταιρία τις, ἵνα ἀναλάβῃ τὸ ἔργον, πληροφορῶ τὸν κ. Βουλευτὴν, ὅτι μέχρι τοῦδε δὲν ἐπαρουσιάσθη τοιαύτη.

§11ΚΟΥΣΤΑΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἑταιρίαν, ἠρώτησα τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἡμῶν κ. Μάτσαν, ὁ ὁποῖος μοὶ εἶπεν, ὅτι, ἅμα τελειώσῃ ἡ ἐργασία τῶν μηχανικῶν εἶναι πρόθυμος νὰ ἀναλάβῃ τὸ ἔργον αὐτό· καὶ βεβαίως ὁ Λεσσὲψ οὗτος τῆς Ἑλλάδος θὰ φέρῃ εἰς πέρας αὐτὸ τὸ ἔργον.

§12ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχω τηλεγράφημα ἐκ Πατρῶν, κ. Πρόεδρε, κατὰ τὸ ὁποῖον «Πόλις Πατρῶν ἐν πανδήμῳ συλλαλητηρίῳ ἐψήφισε ἀναφορὰν πρὸς Α. Μ. Βασιλέα, αἰτουμένη ἀναστολὴν εἰσπράξεως φόρων, ἀπόκρουσιν διαπυλιακοῦ νομοσχεδίου, καὶ λῆψιν μέτρων ὑπὲρ σταφίδος, ὑποσχομένων ἄμεσον βελτίωσιν καταστάσεως. Ἀναφορὰν ταύτην ἐντέλλεται ὑμῖν, ὅπως ἀνακοινώσητε Βουλῇ, ὑποστηρίζοντες διὰ παντὸς μέσου ἐν ἀποτυχίᾳ δι’ ἀποχῆς ἀπὸ συνεδριάσεων» Ἔχω καθῆκον, Κύριοι, νὰ μὴ παρακούσω εἰς τὴν ἐντολὴν τοῦ μεγάλου ἐκείνου λαοῦ τῆς Πελοποννήσου καὶ νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πρὸς τὸν Βασιλέα ἀναφορὰν αὐτήν. Ἰδοὺ δὲ αὕτη (ἀναγινώσκει): «Μεγαλειότατε! «Ἡ ἄλλοτε εὐποροῦσα ἐπαρχία μας διέρχεται ἀπό τινος χρόνου δεινὴν οἰκονομικὴν κρίσιν, ἥτις, προελθοῦσα ἐκ τῆς ἐπὶ δεκαετίαν ἐπικρατήσεως ἀστόχου οἰκονομικῆς πολιτικῆς, κατέστη ἐπ’ ἐσχάτων ὀξυτάτη διὰ τῆς ἐπελθούσης ἐθνικῆς πτωχεύσεως, τοῦ ἐξευτελισμοῦ τοῦ μόνου προϊόντος τῆς ἐπαρχίας μας, τοῦ σταφιδοκάρπου, καὶ τῆς ἀφορήτου ὑπερτιμήσεως τοῦ συναλλάγματος. «Μάτην ἀνεμείναμεν βελτίωσιν κατὰ τὸ ἐνὸν τῆς καταστάσεως ταύτης, ἧς ἡ σοβαρότης δὲν διαφεύγει βεβαίως τὴν ἀντίληψιν τῆς Υ. Μ. Κυβέρνησις καὶ Βουλὴ, πρὸς ἃς ἀνηνέχθημεν, ἀστόργως ἀμφότεραι ἐκώφευσαν εἰς τὰς δικαίας ἐπικλήσεις μας. Οὐ μόνον, ἀλλὰ καὶ οἱονεὶ ἁμιλλώμεναι νὰ ἐπιδεινώσωσι τὴν θέσιν μας, ἐβουλεύθησαν τὴν ψήφισιν νέων φόρων, ὧν ὁ ἧττον ἐπαχθὴς εἶναι ἴσως ὁ ἐπὶ τοῦ ἄρτου μας. Καὶ ἐνῷ τὰ προταθέντα ἤδη εἰς τὴν Βουλὴν σταφιδικὰ νομοσχέδια εἶναι ἀπολύτως μὲν ἄχρηστα διὰ τὸ ἄμεσον παρὸν, ἀμφιβόλου δὲ χρησιμότητος διὰ τὸ ἀπώτερον μέλλον, καὶ μᾶλλον πρὸς ἐμπαιγμὸν τῆς δυστυχίας μας συζητοῦνται, ἀφ’ ἑτέρου τὸ περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν νομοσχέδιον ἐξασφαλίζει τὴν πλήρη ἡμῶν ἐξόντωσιν. Δι’ αὐτοῦ καὶ ὁ ἄρτος, ὁ ἐπιλείψας ἡμῖν ἤδη, φορολογεῖται βαρύτατα, καὶ ὁ ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν καὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων φόρος αὐξάνεται σπουδαίως, εἰς περίστασιν, καθ’ ἣν ἀδυνατοῦμεν νὰ πληρώσωμεν τοὺς ὑφεστῶτας φόρους, καὶ ἡ αὐτοτέλεια τῶν δήμων ἀναιρεῖται, περιαγομένων εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἐκπληρώσωσι καὶ τὰς πρωτίστας αὐτῶν ἀνάγκας. «Ἐγκαταλειφθεὶς οὕτω εἰς τὴν τύχην του ὁ Πατραϊκὸς λαὸς καὶ οὐδεμίαν ἄλλοθεν ἀπεκδεχόμενος προστασίαν, ἔγνω ἵνα προσφύγῃ εἰς τὴν Ὑμετέραν ἀντίληψιν, ἣν ἐν τῇ ἄκρᾳ αὐτοῦ νομιμοφροσύνῃ ἐπικαλεῖται, ἀποστέργων νὰ ἀντεπεξέλθῃ κατὰ τῶν ἐπαπειλούντων αὐτὸν κινδύνων διὰ μέσων, τὰ ὁποῖα ἡ νομιμόφρων αὐτοῦ συνείδησις ἀποκρούει, ἐπιβάλλει ὅμως ἡ ἀνάγκη. «Μεγαλειότατε! «Δὲν φρονοῦμεν ὅτι εἶναι δυνατὸν ν’ ἀμφισβητηθῇ τὸ δίκαιον τῶν παραπόνων μας τούτων. Ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει μετὰ πεποιθήσεως ἀπευθυνόμεθα πρὸς Ὑμᾶς, ἔχοντα τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν ἐκ τοῦ Συντάγματος τοῦ ἐκδηλοῦν τὴν ὑπὲρ τοῦ λαοῦ Σου μέριμναν ἐπὶ τὸ θετικώτερον ἐν τῇ δράσει τῶν ἐν τῇ Πολιτείᾳ ἐξουσιῶν, καὶ ἱκετεύομεν τὴν Ὑμετέραν Μεγαλειότητα, ἵνα ἐπιβάλῃ μὲν τὴν λῆψιν συντόνων μέτρων πρὸς θεραπείαν τῆς σταφιδικῆς κρίσεως, ἤτοι τὴν φορολογίαν τῆς σταφίδος εἰς εἶδος, τὴν σύστασιν Σταφιδικῆς Τραπέζης, προικοδοτουμένης ἐκ ποσοστοῦ τοῦ φόρου τῆς σταφίδος καὶ τὴν σύστασιν Ταμείου Ἀμύνης, ἀρνηθῇ δὲ τὴν κύρωσιν τοῦ νόμου περὶ διαπυλίων, ὡς ἐπιβάλλοντος νέα βάρη εἰς τὸν λαὸν, ἵνα μὴ εὑρεθῇ οὗτος εἰς τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην νὰ ἀρνηθῇ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν. Τοιαύτη ὑπὲρ τοῦ λαοῦ Σου δρᾶσις, Μεγαλειότατε, ἐξασφαλίσει τὴν εὐγνωμοσύνην καὶ τὴν ἀγάπην αὐτοῦ πρὸς Ὑμᾶς. «Μετὰ σεβασμοῦ. Ἡ ἐπιτροπὴ «Θ. Κανακάρης, Δ. Συρογιάννης, Ι. Βέῤῥοιος, Ἰωάν. Σπανόπουλος, Θ. Μ. Λάγκουρας, Ἰωάν. Κ. Τσατσώνης, Ἀναστ. Τσέλος.» Λαὸς, Κύριοι, πλούσιος ποτὲ, ὁ λαὸς τῆς Πελοποννήσου, ὁ ὁποῖος μάλιστα ὑπὲρ πᾶν ἄλλο τμῆμα τῆς Ἑλλάδος συνεισέφερεν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς Πολιτείας, λαὸς ὑπερήφανος καὶ ἀξιοπρεπὴς, περιέστη εἰς ἀμηχανίαν, περιήχθη εἰς κατάστασιν νὰ μὴ δύναται οὔτε τὰς ὑποχρεώσεις του πρὸς τὸ Δημόσιον νὰ ἐκπληρώσῃ, ἀλλ’ οὔτε ἑαυτὸν νὰ συντηρήσῃ, καὶ βλέπει τὸν λιμὸν κρούοντα τὰς θύρας αὐτοῦ. Ἡ κατάστασις αὕτη δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα θεομηνίας, δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα πυρκαϊᾶς ἢ πλημμύρας ἢ σεισμοῦ, εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς ἡμῶν, ἥτις ἀπέκοψε πάντα δεσμὸν μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῶν ἔξω, ἀφοῦ κατέστρεψε τὰς περιουσίας ἡμῶν, ὅσαι εἶχον μετατραπῆ εἰς τὰ ἐξευτελισθέντα χρεώγραφα τοῦ Κράτους· διότι συνετέλεσαν εἰς τοῦτο αἱ χρυσαῖ ἐπαγγελίαι τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος πρὸ τῆς πτωχεύσεως ἔλεγεν, ὅτι ἡ ἐπάρκεια τῆς χώρας εἶναι τελεία, ὅτι ἡ πίστις τοῦ Κράτους εἰς τοιοῦτον βαθμὸν ἀντοχῆς ἀφίχθη, ὥστε τὸ περιλάλητον ἐκεῖνο δάνειον τὸ ἐθεώρει τετελεσμένον, καὶ ὅτι ὁ χρυσὸς εἶναι ἐπὶ θύραις, διὰ νὰ εἰσβάλῃ καὶ πλημμυρήσῃ τὴν χώραν καὶ τὸ Κράτος. Αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα εἶχεν ἡ πολιτικὴ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἡ πολιτικὴ τῶν φόρων καὶ τῶν δανείων, ἡ ἐπὶ δώδεκα ἤδη ἔτη ἐξακολουθοῦσα, καὶ αἱ ψευδεῖς αὐτοῦ ἐπαγγελίαι. Ἰδοὺ ὁ σεισμὸς, ἰδοὺ ἡ πλημμύρα, ἰδοὺ ἡ θεομηνία, εἰς τὴν ὁποίαν ὀφείλεται ἡ κατάστασις αὕτη τοῦ λαοῦ τῆς Πελοποννήσου. Εἰς τὰ δεινοπαθήματα δὲ αὐτοῦ παρατηρῶ μετὰ θλίψεως, ὅτι ὄχι μόνον πλήρης ἀδιαφορία, ἀλλὰ καὶ ἔντασις τοῦ κακοῦ ἀντιτάσσεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐνῷ δηλοῖ ὁ λαὸς, ὅτι ἀδυνατεῖ νὰ πληρώσῃ τοὺς φόρους, ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἀπαντᾷ διὰ τῆς ἐπιβολῆς νέων φόρων, διὰ τοῦ ὑπούλου διασκευάσματος τῆς καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν. Ἐνῷ αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι ἐπικαλοῦνται τὴν συνδρομὴν τῆς Πολιτείας διὰ τὴν συντήρησιν τῆς μεγάλης αὐτῶν περιουσίας τῆς κινδυνευούσης, καὶ τὴν σωτηρίαν τῆς ζωῆς των ἀκόμη, τῆς ἐπίσης κινδυνευούσης ὡς ἐκ τῆς καχεξίας τῆς οἰκονομικῆς, ἡ Κυβέρνησις ἀπαντᾷ εἰς αὐτὰς διὰ τῶν ὑπούλων ἐκείνων νομοσχεδίων τῶν σταφιδικῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι προωρισμένα ὄχι μόνον νὰ μὴ ἀνακουφίσουν τὸν λαὸν, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐπιδεινώσωσι τὴν θέσιν αὐτοῦ καὶ ν’ ἀποκόψωσι πᾶσαν ἐλπίδα περὶ τοῦ μέλλοντος αὐτοῦ. Ἰδοὺ ὅτι ὁ Ἕλλην λαὸς ἀποκρούει τὰ μέτρα ταῦτα, τὰ δῶρα ταῦτα τὰ ἄδωρα, τὰ δῶρα τῶν Δαναῶν, τὰ ὁποῖα εἰς τὰ ἐνδότερα αὐτῶν περιέχουν τὸν ὄλεθρον καὶ τὴν ἐρήμωσιν. Ἂς λείψῃ καὶ ἡ κατάργησις τῶν διαπυλίων τελῶν, ἀφοῦ πρόκειται δι’ αὐτῆς νὰ ἐπιβληθῇ νέον βάρος ἐπὶ τῆς ῥάχεως ἡμῶν, ἀφοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ φέρωμεν τὸ ὑπάρχον, τὸ ὁποῖον ἡ φορομανὴς πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως τόσα ἔτη ἐργάζεται ἤδη, διὰ νὰ τὸ καταστήσῃ ἀφόρητον. Ἂς λείψουν καὶ τὰ σταφιδικὰ νομοσχέδια, ἂν πρόκηται δι’ αὐτῶν νὰ ἐπιδεινωθῇ ἡ θέσις ἡμῶν, ἐὰν πρόκηται νὰ ἀπολέσωμεν καὶ πᾶσαν περὶ τοῦ μέλλοντος ἐλπίδα, νὰ ἀπολέσωμεν καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, ἀφοῦ δι’ αὐτῶν θὰ καταστῇ ἡ τοκογλυφία ἀπόλυτος κύριος ἡμῶν διὰ τῶν πρωτακούστων προνομίων, τὰ ὁποῖα χορηγοῦνται εἰς αὐτὴν, ἐνῷ ἡμεῖς ἐζητοῦμεν νὰ μᾶς ἀπαλλάξουν ἀπὸ τὰς χεῖρας αὐτῆς. Τὰ νομοσχέδια ταῦτα τὰ ὕπουλα, τὰ δόλια, τὰ κερδοσκοπικὰ, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπόσχονται κἀμμίαν βοήθειαν εἰς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, δὲν τὰ θέλει ὁ λαὸς τῆς Πελοποννήσου· τὸ λέγω ἐξ ὀνόματος τοῦ λαοῦ τῆς Πελοποννήσου... (θόρυβος καὶ διακοπαί).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι, κάμετε ἡσυχίαν.

§14ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. .. Δὲν γνωρίζω ἂν ἐξ ὀνόματος ὅλου τοῦ ἔθνους δύναμαι νὰ τὸ εἴπω, ἀλλ’ οὐδεὶς δύναται νὰ ἀντείπῃ, ὅτι ἡ φωνὴ ὁλοκλήρου τῆς Πελοποννήσου ἐξηγέρθη καὶ ὅτι ὅ,τι λέγω ἤδη εἶναι ἡ φωνὴ τῆς Πελοποννήσου. Τὸ λέγω ἐξ ὀνόματος αὐτῆς καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς, τὸ λέγω ἰδίως εἰς τοὺς ἐκ Πελοποννήσου Βουλευτὰς, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ μὲ διακόψουν, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν βοήθειαν αὐτῶν ὑπὲρ αὐτῆς καὶ δὲν θὰ παύσω ἐπικαλούμενος τὴν συνδρομὴν αὐτῶν πρὸς ὑποστήριξιν τῶν ζωτικῶν τούτων συμφερόντων τῆς Πελοποννήσου. Εἰς τὴν ἐντολὴν τοῦ Πατραϊκοῦ λαοῦ περὶ ἀποχῆς ἀπὸ τῶν συνεδριάσεων ὀφείλω νὰ δώσω τὴν ἀληθῆ σημασίαν. Ἤκουσα τοὺς λόγους τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Αἰγιαλείας Βουλευτοῦ περὶ μὴ ἀποχωρήσεως τῆς μειοψηφίας ἐκ τῶν συνεδριάσεων, καὶ εἶμαι σύμφωνος μετ’ αὐτοῦ κατ’ ἀρχήν. Ἀλλὰ ἡ θεωρία αὕτη ὑποθέτει ὁμαλὴν τῶν πραγμάτων κατάστασιν, ἔχει μάλιστα ὡς ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν τὸ κράτος τοῦ ὀρθοῦ λόγου. Ἀλλ’ ὅταν εὑρισκώμεθα εἰς τόσον ἀνώμαλον κατάστασιν, ὅταν ὁ ὀρθὸς λόγος δὲν δύναται νὰ πείσῃ οὔτε τὴν Κυβέρνησιν οὔτε τὴν πλειονοψηφίαν, τί ἔχει νὰ πράξῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις, παρισταμένη εἰς τὴν συνεδρίασιν, εἰμὴ νὰ γείνῃ συνένοχος καὶ συνυπεύθυνος διὰ τὰ τελούμενα; Ὄταν, Κύριοι, ἡ κανονικὴ λειτουργία ἡ κοινοβουλευτικὴ τοιαῦτα φέρῃ ἀποτελέσματα, τὴν πεῖναν τοῦ λαοῦ καὶ τὸν ὄλεθρον, ὅταν τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῆς δὲν δύναται νὰ ἦναι, παρὰ ἡ ἐξέγερσις τοῦ λαοῦ, νομίζετε ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον εἴς τινας νὰ κατακρίνωσι καὶ νὰ ἀντιτάσσωνται μάλιστα κατὰ τοῦ μέτρου τῆς ἀποχωρήσεως, ὅταν ἐκ τούτου ἐλπίζεται ἡ πρόληψις ὅλων αὐτῶν τῶν συνεπειῶν, καὶ ὅταν οὐδὲν ἄλλο ὑπολείπεται εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν πρὸς προστασίαν τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ; Ἐγὼ θὰ δώσω τὴν ἀληθῆ σημασίαν εἰς τὴν ἐντολὴν ταύτην τοῦ Πατραϊκοῦ λαοῦ. Θὰ μείνωμεν ἐδῶ ὄχι διὰ νὰ εὐκολύνωμεν τὴν ἐξακολούθησιν τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀντιταχθῶμεν κατ’ αὐτῆς δι’ ὅλων τῶν δυνάμεων. Ὄσον δ’ ἀφορᾷ τὰ νομοσχέδια τῶν διαπυλίων καὶ τὰ σταφιδικὰ, θὰ ζητήσωμεν νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει αἱ τροπολογίαι ἡμῶν, θὰ ζητήσωμεν ἵνα τὸ νομοσχέδιον τὸ ἐμὸν, ὅπως ἐτροποποιήθη παρ’ ἐμοῦ τελευταῖον, θεωρηθῆ ὡς τροπολογία τοῦ νομοσχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ψηφισθοῦν αἱ τροπολογίαι αὗται πρὸ παντὸς ἄλλου. Ἐν ἐναντίᾳ δὲ περιπτώσει, εἴμεθα ἠναγκασμένοι—καὶ τὸ δηλῶ εὐπαῤῥησιάστως—νὰ καταφύγωμεν εἰς τὰ ἄκρα, διότι τοιαύτην ἔχομεν ἐντολὴν ὑπὸ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ (θόρυβος). Διὰ τῆς τοιαύτης στάσεώς σας βεβαίως θὰ φέρητε τὸν ἀγῶνα ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, θὰ φέρητε τὸν ἀγῶνα ἐν ταῖς ἐπαρχίαις· διὰ τὰς συνεπείας δὲ τοῦ τοιούτου ἀγῶνος ἐπιῤῥίπτομεν εἰς σᾶς ἅπασαν τὴν εὐθύνην.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω νὰ κάμω μερικὰς ἀνακοινώσεις. Ἀναφορὰ πολλῶν ἐν Πάτραις κρεωπωλῶν, παρακαλούντων τὴν Βουλὴν, ὅπως τάχιστα ἐπιψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν. Ὁμοία τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Βαλτετσίου, παρακαλοῦντος τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιψηφίσῃ τὸ περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν νομοσχέδιον. Ὁμοία πολλῶν κατοίκων τοῦ δήμου Μυρεσίου τῆς ἐπαρχίας Βώλου, εὐχαριστούντων τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τῇ ὑποβολῇ τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν. Ὁμοία τοῦ Ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου Βώλου, παρακαλοῦντος τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων. Ἀναφορὰ πολλῶν κατοίκων τῆς κωμοπόλεως Ἁγίου Λαυρεντίου τῆς ἐπαρχίας Βώλου, εὐχαριστούντων τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν. Ὁμοία πολλῶν κατοίκων τοῦ δήμου Σηπιάδος τῆς ἐπαρχίας Βώλου, ὑπὲρ τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου. Ὁμοία πολλῶν κατοίκων τοῦ δήμου Μακρυνίτσης τῆς ἐπαρχίας Βώλου, ἐπίσης. Ὁμοία τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Καλλίστης, ἐπίσης. Ὁμοία πολλῶν κατοίκων τῆς κωμοπόλεως Ἁγίου Γεωργίου τοῦ δήμου Νηλείας τῆς ἐπαρχίας Βώλου, ἐπίσης. Ἀναφορὰ πολλῶν κατοίκων τοῦ δήμου Ὁρμινίου τῆς ἐπαρχίας Βώλου ὑπὲρ τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου. Ὁμοία πολλῶν κατοίκων τοῦ δήμου Παγασῶν τῆς ἐπαρχίας Βώλου, ἐπίσης. Ὁμοία πολλῶν κατοίκων τοῦ δήμου Ἀφετῶν τῆς ἐπαρχίας Βώλου, ἐπίσης. Ἀναφορὰ πολλῶν κατοίκων Ἀθηνῶν ὑπὲρ τῆς μὴ ἐπιβολῆς προσθέτου φόρου ἐπὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ οἰκοδομῶν. Ὁμοία τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Τριπόλεως, παρακαλοῦντος τὴν Βουλήν, ἵνα μὴ ἐπιψηφίσῃ τὸ περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν νομοσχέδιον. Ἀναφορὰ τοῦ δημάρχου Φελλόης, παρακαλοῦντος τὴν Βουλήν, ὅπως ἐπιψηφίσῃ τὴν κατάργησιν τοῦ μέτρου τῆς προσωποκρατήσεως διὰ χρέη. Ὁμοία Νικολάου Παναγιωτοπούλου, πρωτοδίκου, ὑποβάλλοντος ἀντίγραφον τῆς μηνύσεώς του κατὰ τοῦ μοιράρχου καὶ ἐπόπτου Μεσσηνίας. Ἀναφορὰ τοῦ δημάρχου Ἡρακλείας, ὑποβάλλοντος αἴτησιν τῆς συζύγου Δ. Σοφούρη, κατοίκου Σκουλικαριᾶς, περὶ ἀπονομῆς χάριτος εἰς τὸν σύζυγόν της, κατάδικον πρὸ δωδεκαετίας. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργεῖον.

§16ΚΑΝΑΡΗΣ. Πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ἔλαβε γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς τῆς συνελεύσεως τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ναυτικῶν δήμων τοῦ Κράτους, ἥτις ἐτυπώθη ἐν ἰδιαιτέρῳ φυλλαδίῳ. Διὰ τῆς ἐκθέσεως ταύτης ἡ κατάστασις τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου παρίσταται ὄχι μόνον κακίστη, ἀλλὰ καὶ ἀπελπιστική, διότι παρέστη ἀνάγκη νὰ ληφθῶσι χρήματα ἐκ τῶν κεφαλαίων τοῦ ταμείου πρὸς πληρωμὴν τῶν ὑποχρεώσεων αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργόν, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν σκοπῇ ἐντὸς τῆς συνόδου ταύτης νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδια, ἀφορῶντα τὴν θεραπείαν τῆς κακῆς καταστάσεως τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου.

§17Γ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Μάλιστα.

§18ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. προλαλήσαντα, ἐὰν πράγματι ἐνδιαφέρηται ὑπὲρ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου καὶ ἐπιθυμῇ νὰ ἐπέλθῃ ἡ αἰτουμένη θεραπεία διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν, νὰ προσέρχηται εἰς τὰς συνεδριάσεις.

§19ΚΑΝΑΡΗΣ. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγχητε τοὺς συναδέλφους σας.

§20ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Σκέψιν ὑποβάλλω, δὲν ἐλέγχω.

§21ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν θὰ παρακαλέσω, ἐπικαλούμενος δικαιοσύνην, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προβιβασμοῦ τῶν μηχανικῶν ὑποκελευστῶν Βʹ τάξεως, τῶν πρὸ πολλοῦ κριθέντων ἀξίων προβιβασμοῦ κατὰ τὸν ὑποβληθέντα πίνακα τῶν ἐξετάσεών των, οὐ μόνον χάριν αὐτῶν τῶν ἰδίων, ἀλλὰ καὶ χάριν τοῦ δημοσίου συμφέροντος, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, εὑρισκόμενοι ἐπὶ εἰκοσαετίαν περίπου εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν, καὶ μὴ προσδοκῶντες προβιβασμόν, θ’ ἀποχωρήσωσι τῆς ὑπηρεσίας, καὶ δὲν εἶναι εὔκολος ἡ ἀντικατάστασίς των. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν δαπάνην, αὕτη ὑπάρχει εἰς τὸ σχετικὸν κονδύλιον, τὸ ἀναγεγραμμένον ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, τὸ ὁποῖον καὶ πέρυσιν ἀναγραφὲν κατηναλώθη εἰς ἄλλας δαπάνας, πρὸς πληρωμὴν ἐργατῶν, ἄλλοθεν προσληφθέντων. Δὲν πιστεύω νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι οἱ ὑποκελευσταὶ οὗτοι δὲν κατάγονται ἐξ Ὕδρας καὶ Σπετσῶν, καθόσον νομίζω, ὅτι ὁ κ. Μπούμπουλης εἶναι ἀνίκανος νὰ πράξῃ τοιαύτην ἀδικίαν, μὴ ὁμοιάζων κατὰ τοῦτο μὲ τοὺς λοιποὺς συναδέλφους του.

§22ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ ὑποβάλῃ, εἰ δυνατόν, αὔριον τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐξελεξάσης τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον, ἵνα ἴδωμεν ποίας εὗρεν αὕτη ἐλλείψεις καὶ τίνα προτείνει μέτρα.

§23ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ μᾶς πληροφορήσωσι περὶ τῶν ἐκτρόπων τῶν συμβάντων εἰς τὴν πόλιν τῆς Λίμνης τοῦ δήμου Αἰγαίων, συνεπείᾳ τῶν ὁποίων πολλοὶ πολῖται ἐφυλακίσθησαν καί τινες μεταξὺ αὐτῶν ἀδίκως.

§24Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι δὲν συνέβη τίποτε.

§25ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑμεῖς μὲ ἠρωτήσατε περὶ Αὐλίδος. Φαίνεται ὅτι δὲν ἐγνωρίζατε περὶ τίνος ἐζητεῖτε πληροφορίας, ὅταν ἐπηρωτᾶτε.

§26Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπορῶ, πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν θέλει νὰ μὲ ἐλέγξῃ, ὅτι δὲν ἐγνώριζον τί νὰ ἐπερωτήσω, ἀφοῦ ἐγὼ ἀνέφερα λεπτομερῶς τὰ γενόμενα καὶ εἶπον, ὅτι συνέβησαν ἐν Αὐλίδι καὶ ἐν Λίμνῃ.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ Αὐλίδος ἠρωτήσατε.

§28ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν παρακαλεῖται νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς ἐν Ἁμβούργῳ κατοικοῦντας ὁμογενεῖς ἀπὸ τὴν μάστιγα, ἡ ὁποία εἶναι ὁ αὐτόθι πρόξενος ἡμῶν. Εἰς παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ὁ συνάδελφός μου κ. Δάλλας παρεκάλεσε τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τί ἐνήργησεν ἐπὶ ἀναφορᾶς, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυναν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον κατὰ τοῦ ἐν Ἁμβούργῳ προξένου οἱ ἐκεῖ κατοικοῦντες ὁμογενεῖς, ἐκθέσας ὅτι ὁ πρόξενος αὐτὸς εἶναι ἄνθρωπος ἐμπορευόμενος, ὁ ὁποῖος φροντίζει περὶ τοῦ ἐμπορίου του, καὶ ὡς ἔμπορος ἀντεπεξέρχεται κατὰ τῶν ἐκεῖ ἐμπορευομένων ὁμογενῶν καὶ πολλὰς δυσκολίας παρεμβάλλει εἰς αὐτούς. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν καὶ ἐγὼ νὰ ἀπαλλάξητε τοὺς ἐκεῖ ὁμογενεῖς ἀπὸ αὐτὸν τὸν πρόξενον τὸν Ἑβραιογερμανόν.

§29ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Αἱ πληροφορίαι σας, κύριε Βουλευτὰ, δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Ὁ ἐν Ἁμβούργῳ πρόξενος διωρίσθη καθ’ ὑπόδειξιν καὶ σύστασιν τῆς ἐν Βερολίνῳ Πρεσβείας, τῆς μόνης αὐθεντικῆς πηγῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἠδύνατο νὰ προστρέξῃ τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτε ἐκενώθη ἡ θέσις τοῦ ἐν Ἁμβούργῳ Προξενείου διὰ τοῦ θανάτου τοῦ προκατόχου προξένου. Τὰ παράπονα, ἅτινα περιῆλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, δὲν ἀφῆκαν τὸ Ὑπουργεῖον ἀδρανὲς, διότι τὴν μόνην ἀναφορὰν, ἥτις ἀπηυθύνθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, παρέπεμψεν αὐτὸ εἰς τὴν ἐν Βερολίνῳ Πρεσβείαν, ἵνα ἁρμοδίως αὕτη ἐξετάσῃ καὶ πληροφορήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον, ἐὰν τὰ παράπονα ἔχωνται ἀληθείας. Τὰ παράπονα δὲ ταῦτα δὲν προέρχονται ἐκ τῶν ἐν Ἁμβούργῳ ἐγκατεστημένων ὁμογενῶν, ἀλλ’ ἐκ διευθυντῶν ἄλλων ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιριῶν, αἱ ὁποῖαι διατείνονται ὅτι ὁ πρόξενος τῆς Ἑλλάδος, διευθυντὴς καὶ οὗτος Γερμανικῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας, καθιστᾷ τὸν συναγωνισμὸν τῶν ἄλλων ἑταιριῶν μάταιον. Εἰς τοῦτο καὶ μόνον περιορίζονται τὰ παράπονα, οὐδ’ ἐκτείνονται εἰς πιέσεις ἢ εἰς ἄλλο τι, ἐξ ὅσων ὁ κ. Βουλευτὴς ἀνέφερεν. Ἀναφορὰν, ὑποβληθεῖσαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον παρ’ ὁμογενῶν ὑπηκόων Ἑλλήνων ἐγκατεστημένων ἐν Ἁμβούργῳ, δὲν γνωρίζω.

§30ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Δὲν μοὶ εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ καταθέσω τὴν ἐπιστολὴν, τὴν ὁποίαν ἔχω εἰς χεῖράς μου καὶ ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ ἐμπόρους ὁμογενεῖς, ἐγκατεστημένους ἐν Ἁμβούργῳ, οἱ ὁποῖοι, ἀντὶ νὰ προστατεύωνται ἀπὸ τὸν πρόξενον ἐν Ἁμβούργῳ, πολυτρόπως στενοχωροῦνται ὑπ’ αὐτοῦ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ αὐστηρότερον τὸ πρᾶγμα καὶ νὰ προσκαλέσῃ τὴν Πρεσβείαν νὰ ὑποβάλῃ ταχέως τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐξετάσεώς της.

§31ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἔχω ἐκεῖθεν ἐπιστολὴν, εἰς τὴν ὁποίαν μοὶ παριστῶσιν, ὅτι ἡ ἐν Βερολίνῳ Πρεσβεία ἐκ προσωπικῶν συμπαθειῶν ὑπὲρ τοῦ νῦν προξένου ἐνήργησε νὰ διορισθῇ οὗτος. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῶσι μὴ ἀληθῆ ὅλα τὰ διαδιδόμενα, ἀρκεῖ ὅτι οὗτος εἶναι Ἰσραηλίτης, ὥστε νὰ μὴ διορισθῇ ἀντιπρόσωπος Χριστιανῶν, ἀφοῦ ἐκ φύσεως ἐμφωλεύει εἰς τὰ στήθη αὐτοῦ τὸ μῖσος κατὰ τῶν Χριστιανῶν.

§32ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί εἶναι αὐτὰ!

§33ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἦτο δύσκολον νὰ εὑρεθῇ Χριστιανός. Εἰς δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καταγγέλλω δύο ἕτερα ἀτοπήματα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Τὴν 31 Δεκεμβρίου ἐν Πατησίοις ὁ ἀγροτικὸς ἀστυνόμος συνέλαβε δύο πολίτας. Ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν ἐπετέθη, φαίνεται, κατὰ τῶν ἀστυφυλάκων, οἱ ὁποῖοι ἔῤῥιψαν κατ’ αὐτοῦ 17 ἐνσφαίρους βολὰς, ἡ μία τῶν ὁποίων τοῦ ἐτρύπησε τὸ σουρτοῦκον. Ἀλλ’ ὁ πολίτης αὐτὸς ἐξέφυγε τῶν χειρῶν των. Τοῦτο ἰδόντες οἱ ἀστυφύλακες, συνέλαβον τὸν ἕτερον πολίτην, ὀνόματι Σπυρίδωνα Κατόπην, τὸν ὁποῖον ἐκράτησαν ἐπὶ 48 ὥρας εἰς τὸ κρατητήριον καὶ ἔκαμαν τὸ κορμί του ἀπὸ τὸ ξύλον μαῦρο ’σὰν τὸ σουρτοῦκό μου. Ὁ συμπολίτης μου ἐκεῖνος ἀπετάθη εἰς τὴν Δικαιοσύνην, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐλπίζει ὅτι θὰ ἱκανοποιηθῇ. Παρακαλῶ ὅμως τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα περὶ τῆς παρεκτροπῆς των ταύτης καὶ νὰ προβῇ διοικητικῶς εἰς τιμωρίαν. Ἐπίσης συνελήφθη ὁ Ἰωάννης Ζούπης, ὁ ὁποῖος ἐῤῥίφθη εἰς τὸ κρατητήριον, ὅπου ἐν σκότει 8 φορὰς ἐδάρη, τὸ δὲ πρόσωπόν του καὶ τὸ ὑπόλοιπον τοῦ σώματός του μαρτυρεῖ τὴν ἀγριότητα τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Προσέτι παρατηρῶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι κακὰ βουλεύεται καὶ κακὰ ἐργάζεται, ἐλπίζων ὅτι δύναται νὰ ἀποκτήσῃ τίτλους κατὰ τῶν ἐπερωτήσεών μου. Πρὸ ἡμερῶν ἐπηρώτησα αὐτὸν περὶ ἑνὸς πολίτου, Δρακοπούλου ὀνομαζομένου, ὁ ὁποῖος συνελήφθη καὶ ἐκρατεῖτο εἰς τὴν Ἀστυνομίαν καὶ ἐδέρετο ἐπὶ 8 ἡμέρας, ἄνευ ἐντάλματος καὶ ἄνευ δικαστικῆς ἀποφάσεως, ἀλλ’ ἐπὶ μόνῳ τῷ λόγῳ, ὅτι ἦτο φαυλόβιος καὶ ὅτι ἔκλεπτε, κατὰ τὴν ἡμιεπίσημον ἐφημερίδα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τοὺς παντοπώλας. Τοῦτον εἰσήγαγε σήμερον εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον ἐκτάκτως ὁ κ. ἀστυνόμος, καὶ παρὰ τοῦ πταισματοδίκου ἐδικάσθη εἰς δεκαήμερον κράτησιν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσαγάγῃ τὴν ἀπόφασιν, ἥτις δὲν εἶναι ἐκτελεστὴ, ὑποκειμένη εἰς ἔφεσιν. Ἐγὼ δέχομαι, ὅτι ὁ εἰρημένος πολίτης ὄχι μόνον αὐτὰ ἔπραττεν, ἀλλ’ ὅτι ἦτο καὶ ὁ ἀγριώτερος λῃστής. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, εἶχον τὸ δικαίωμα τὰ ὄργανά του νὰ τὸν προσωποκρατῶσιν ἐπὶ 8 ἡμέρας; Καὶ τί ἔκαμαν τὰ ὄργανα αὐτὰ, ἵνα λάβωσι τίτλον κατὰ τῆς ἐπερωτήσεώς μου; Τὸν ἔφεραν σήμερον, ὡς εἶπον, εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον, ὅπου κατεδικάσθη εἰς 8 ἡμερῶν φυλάκισιν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ταύτην τὴν στιγμὴν ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ Πύργου, φέρον πολυπληθεῖς ὑπογραφὰς, ἐν τῷ ὁποίῳ λέγουσιν, ὅτι ἡ ὑποβολὴ τῶν σταφιδικῶν νομοσχεδίων προκαλεῖ πάνδημον τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ τόπου πρὸς τὴν Βουλὴν, παρ’ ἧς ὁ λαὸς ἀπεκδέχεται καὶ τὴν ταχίστην ἐπιψήφισιν αὐτῶν, ἐπ’ ἀγαθῷ τῶν πασχουσῶν ἐπαρχιῶν.

§35Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ν’ ἀναγνωσθῶσιν αἱ ὑπογραφαί, διότι ὑποπτεύομαι, ὅτι εἶναι ὅλαι ψευδεῖς. Οὐδεὶς τολμᾷ νὰ ὑπογράφῃ τοιοῦτον τηλεγράφημα ἐν Πύργῳ.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς κάμω τὴν χάριν νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰς ὑπογραφάς: «Κ. Ἱερεμίας, Λ. Παπαπαναγιωτόπουλος, Δ. Φιλιππόπουλος, Διονυσίου, Α. Παπανδρικόπουλος, Μεντζελόπουλος, Κ. Σταματόπουλος, Α. Μεντζελόπουλος, Ἀθαν. Δρίμπελας, Ἀνδρέας Παναγιωτόπουλος, Π. Δρίμπελας, Χριστοδουλόπουλος κλπ.»

§37ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ τυπωθῇ.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§39ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἀδίκως παρεπονέθη ἐναντίον μου, ὅτι δὲν ἀπαντῶ. Δὲν ἦλθεν ἡ κατάλληλος στιγμή, διὰ νὰ ἀπαντήσω, διότι κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς ἀπηύθυνε τὴν ἐρώτησίν του. Ἐζήτησα ἀμέσως πληροφορίας περὶ τοῦ δῆθεν δημότου Ἀθηναίων Δρακοπούλου, κρατουμένου ἀδίκως εἰς τὰς φυλακάς, ὡς ἀνέφερεν ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ, καὶ ἡ Ἀστυνομία προσήγαγεν ἀμέσως κατὰ τὴν ἑσπέραν ἐκείνην τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπέβαλον ἀμέσως εἰς τὴν Βουλήν, διότι εἴχομεν εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐκ τῶν ἐγγράφων ἐκείνων προκύπτει, ὅτι ὁ Κύριος, περὶ οὗ πρόκειται, τὸν ὁποῖον ἐγὼ δὲν συνέπεσε νὰ γνωρίζω, δὲν εἶναι δημότης τοῦ δήμου Ἀθηναίων, ἀλλὰ δημότης τοῦ δήμου Ζακυνθίων, ὅτι εἶναι διάσημος λωποδύτης, γνωστὸς εἰς τὴν Ἀστυνομίαν, καὶ ὅτι συνελήφθη ἐν τῇ συνοικίᾳ Νεαπόλεως ἐπ’ αὐτοφώρῳ, ἐν τῷ καταστήματι δὲν ἐνθυμοῦμαι τίνος, ἁρπάζων τὴν πώλησιν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ καταστηματάρχης εἰς τὸ συρτάριόν του. Κατὰ συνέπειαν τὸν ὡδήγησαν εἰς τὸ κρατητήριον, ὡς εἶχε καθῆκον. Εἶχε δὲ ἀφορμὰς ἡ Ἀστυνομία πολλὰς προηγουμένας κατ’ αὐτοῦ, καὶ ἐθεώρει αὐτὸν ὡς ἄνθρωπον ἐπικίνδυνον εἰς τὴν δημοσίαν τάξιν. Ἐθεώρησε καθῆκον αὑτῆς νὰ προικοδοτήσῃ τὸν δῆμον, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκει, μὲ αὐτὸν τὸν Κύριον, καὶ τὸν ἀπέστειλεν εἰς τὴν Μοιραρχίαν, ἵνα σταλῇ ὑπὸ συνοδίαν εἰς Ζάκυνθον. Ταῦτα μοὶ ἀνηγγέλθησαν τὴν ἑσπέραν ἐκείνην δι’ ἐπισήμου ἐγγράφου. Ἄλλο τι δὲν γνωρίζω. Δὲν γιωρίζω ἐὰν εἰσήχθη ἤδη εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον σήμερον ἢ ἂν δὲν εἰσήχθη. Ἄν εἰσήχθη διὰ τὴν τελευταίαν ταύτην πρᾶξιν εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον, ὀρθῶς καὶ τοῦτο ἐγένετο. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐθεώρησε καλὸν νὰ προσθέσῃ καὶ καρυκεύματα, τὰ ὁποῖα συνήθως προστίθενται ὑπὸ τῶν κ. Βουλευτῶν τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος, ὅτι ἡ Ἀστυνομία ἔδειρεν ἀνηλεῶς τοῦτον καὶ ὅτι ἐπὶ 8 ἡμέρας ἔδερεν αὐτὸν καὶ ἴσως καὶ μέχρι σήμερον ἐξακολουθῇ νὰ τὸν δέρῃ. Τοιαύτας πληροφορίας ἐγὼ δὲν ἔχω· ἔχω τοὐναντίον τὴν πληροφορίαν, ὅτι εὐθὺς, ὡς συνελήφθη, διηυθύνθη ἀμέσως εἰς τὴν Μοιραρχίαν, ἵνα ἐκεῖθεν ἀποσταλῇ εἰς τὸν δῆμον, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκει.

§40ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὔριον θὰ φέρω τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ, ἵνα διαψεύσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι ὁ Δρακόπουλος δὲν ἀπεπέμφθη, ἀλλ’ ἐνεφανίσθη καὶ ἐδικάσθη παρὰ τοῦ Πταισματοδικείου· καὶ δὲν θὰ δυνηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὸ διαψεύσῃ· διότι, ἂν ἦτο ὁ Δρακόπουλος ἑτεροδημότης φαυλόβιος, ἡ Μοιραρχία ὀρθῶς θὰ τὸν ἀπέπεμπε.

§41ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἴπατε ὅτι σήμερον εἰσήχθη.

§42ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί.

§43ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν σᾶς εἶπον ὄχι· δὲν τὸ γνωρίζω ἐγὼ (διάλογοι καὶ διακοπαί).

§44ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς σᾶς εἶπεν, ὅτι αὐτὸν τὸν φαυλόβιον, αὐτὸν τὸν κακοῦργον ἡ Πολιτεία ἠθέλησε, πρὸς ἀποτροπὴν μείζονος κινδύνου, νὰ τὸν ἀποπέμψῃ, καὶ τὸν ἀπέστειλεν εἰς τὴν Μοιραρχίαν, ἵνα ἀποσταλῇ εἰς τὸν δῆμόν του. Πῶς εὑρέθη σήμερον εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον;

§45ΖΩΤΟΣ. Κατηγγέλθη ἀπὸ τὸν ἰδιοκτήτην, τοῦ ὁποίου ὑπεξῄρει τὰ χρήματα, καὶ τὸν συνέλαβεν ἡ Ἀστυνομία (διάλογοι).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σταυρόπουλε, δὲν ἀξίζει τὸν κόπον ν’ ἀπασχολῆται ἡ Βουλὴ δι’ ἕνα φαυλόβιον.

§47ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν ἐρωτῶ καὶ δὲν μοῦ ἀπαντᾷ. Δικαιοῦται ἡ Ἀστυνομία νὰ φυλακίσῃ ἐπὶ τόσας ἡμέρας πολίτην οἱονδήποτε; Δὲν ἐντρέπεσθε, ’ποῦ εἶσθε καὶ Βουλευταί!

§48ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἀπήντησα ἐπαρκῶς εἰς πάσας τὰς ἐρωτήσεις. Σᾶς εἶπον, ὅτι συνελήφθη ἐπ’ αὐτοφώρῳ, ἁρπάζων τὰ χρήματα τοῦ παντοπώλου, καὶ ἡ Ἀστυνομία τὸν ἔστειλεν εἰς τὸ κρατητήριον, ὀρθῶς ποιοῦσα. Ὑποθέτω ὅτι περισσοτέρας πληροφορίας ἐν σχέσει πρὸς τὴν Πολιτικὴν Δικονομίαν δὲν θὰ θέλητε. Εὐθὺς, ὡς τὸν συνέλαβε, τὸν μετέφερεν εἰς τὸ ἀστυνομικὸν κατάστημα· μετὰ τοῦτο τὸν ἀπέστειλεν εἰς τὴν Μοιραρχίαν, ἵνα τὸν ἀποστείλῃ αὕτη εἰς τὸν δῆμόν του, διότι ἐθεωρήθη ὡς ἄνθρωπος ἐπικίνδυνος, καὶ κατὰ τοῦτο εὑρίσκω νομιμωτάτην τὴν ἐνέργειαν τῆς Ἀστυνομίας. Νομίζω ὅτι ἐπαρκῶς σᾶς ἀπήντησα.

§49ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν ἀπέστειλε;

§50ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν γνωρίζω, διότι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας εἶχον, ἦσαν τῆς ἑσπέρας ἐκείνης, καθ’ ἣν ὑπεβάλετε τὴν ἐπερώτησιν. Σήμερον προσθέτετε, ὅτι δὲν ἐστάλη, διότι εὑρίσκεται ἐδῶ καὶ εἰσήχθη εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον. Δὲν τὸ γνωρίζω. Πιθανὸν νὰ ἦναι ἀκριβές· θὰ ἐρωτήσω καὶ θὰ μάθω διατὶ παρέμεινε μέχρι τοῦδε ἐνταῦθα, διότι τὴν ἑσπέραν ἐκείνην ἀκριβῶς μοὶ εἶπεν ὁ ἁρμόδιος ἀστυνόμος, ὅτι ἡ Μοιραρχία δὲν τὸν εἶχεν ἀκόμη ἀποστείλει, διότι δὲν εἶχε δύναμιν· ἐπρόκειτο νὰ τὸν συνοδεύσῃ. Πιθανὸν τὴν ἑπομένην νὰ τὸν ἀπέστειλε, πιθανὸν νὰ μὴ τὸν ἀπέστειλε καὶ νὰ εἰσήχθη οὗτος εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον. Περὶ ὅλων τούτων θέλω ζητήσει πληροφορίας. Αἱ πληροφορίαι ὅμως, τὰς ὁποίας κατέχω, νομίζω ὅτι ἔπρεπε τοὐλάχιστον νὰ σᾶς πείσωσιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ φέρητε τὸν λόγον ἐπὶ τοιούτων θεμάτων καὶ τοιούτων προσώπων.

§51ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε δικαστικὰς ἀποφάσεις, κύριε Ὑπουργέ, διὰ νὰ στιγματίζητε τοιούτους ἀνθρώπους; Ἐγὼ δὲν γνωρίζω, παρὰ μόνον τὸν διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως καταδικασθέντα ὡς ἐστιγματισμένον. Τὸ νὰ ἔρχηται ὁ ἀστυνόμος ἢ ὁ μοίραρχος καὶ νὰ βεβαιοῖ δι’ ἑνὸς ἐγγράφου του, ὅτι ὁ Α εἶναι λωποδύτης καὶ κλέπτης, εἶναι κακοήθεια, ἣν ὀφείλετε νὰ μὴ λαμβάνητε ὑπ’ ὄψιν. Μόνον δικαστικὰς ἀποφάσεις πρέπει νὰ λαμβάνητε ὑπ’ ὄψει, ὄχι τὴν βεβαίωσιν ἑνὸς ἀστυνόμου, ὅτι συνέλαβε τὸν δεῖνα ἢ τὸν δεῖνα, διότι εἶναι φαυλόβιος. Αὐτὰ εἶναι ἀνάξια εἰς Κυβέρνησιν νὰ λέγωνται πρὸς ὑποστήριξιν τῶν παρανόμων πράξεων τῶν ὀργάνων τῶν ἀστυνομικῶν. Ποῦ εἶναι τὰ ἐγκλήματα τοῦ ὀνομαζομένου φοβεροῦ λωποδύτου; εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον εἰσήχθη, καὶ ἐτιμωρήθη διὰ κρατήσεως. Ποῦ εἶναι αὐτὸς ὁ φοβερὸς ἐγκληματίας, ὁ ἅρπαξ τῶν χρημάτων τοῦ παντοπώλου; Ὀλίγην εὐσυνειδησίαν, κύριε Ὑπουργέ!

§52ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Καταθέτω νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ ἐδαφίου 6 τοῦ ἄρθρου 980 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 142).

§54Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ γράφουσιν ἐξ Ἀγρινίου νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἂν ἦναι ἐν γνώσει τῆς καταστάσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου Ἀγρινίου, διότι πληροφοροῦμαι, ὅτι ὁ εἰρηνοδίκης Ἀγρινίου οὐδεμίαν ἀπόφασιν ἐξέδωκε, πλὴν τῶν ἐρήμην, ὅτι δὲ ὡς κύριον μέλημα ἔχει τὴν κυνηγεσίαν, καὶ ὅτι, ἀντὶ νὰ συνεδριάζῃ κατὰ ὀκταήμερον, συνεδριάζει κατὰ δεκαπενθημερίαν. Λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐρωτήσῃ τὸν εἰρηνοδίκην ἐκεῖνον πόσας ἀποφάσεις ἐξέδωκε μέχρι τοῦδε καὶ πόσαι εἶναι ἐκκρεμεῖς.

§55ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔλαβον τὴν τιμὴν, κύριοι συνάδελφοι, πρὸ ἡμερῶν νὰ δηλώσω ἐνώπιον ὑμῶν, ἰδίᾳ δὲ πρὸς γνῶσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἔμελλον νὰ φέρω τὸν λόγον περὶ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας καὶ περὶ τοῦ στρατοῦ καθ’ ὅλου, ἐν ὀλίγοις. Ἔπραξα δὲ τοῦτο, διότι ἐνόμιζον ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, γινώσκων ἐπὶ τίνων θεμάτων ἤθελον φέρει τὸν λόγον, ἕνεκα τοῦ εἴδους τῶν πληροφοριῶν, ἃς ἐζήτησα παρ’ αὐτοῦ, θὰ ἐλάμβανε μέτρον τι, ἂν ἤθελεν, ἂν ἐνόμιζεν ὅτι πρέπει νὰ ἀπαντήσῃ, ἵν’ ἀπαντήσῃ πρὸς ἐμὲ καὶ τὴν Βουλήν. Εἶπον προχθὲς, ὅτι ἐσκόπουν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, τὸ ὁποῖον συνάδελφοί τινες ὑπέβαλον· ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο δὲν ἦλθεν εἰς συζήτησιν, καὶ οὔτε ἀναγράφεται κἂν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει· διὰ τοῦτο λοιπὸν ἐπεδίωξα ἰδιαιτέραν περίστασιν πρὸς ἀνακοίνωσιν τῶν γνωμῶν μου ἐπὶ τῶν δύο τούτων ζητημάτων. Τὸ νομοσχέδιον τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας συζητούμενον καὶ ψηφιζόμενον τότε κατεψήφισα, διότι ἤμην κατ’ ἀρχὴν ἐναντίος αὐτοῦ· ἔκτοτε ὅμως, ἀφ’ ὅτου ἐγένετο νόμος, οὐδέποτε ἔλαβον τὸν λόγον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἵνα ἐξενέγκω γνώμην περὶ τῆς σκοπιμότητος τοῦ νόμου ἐκείνου, οὔτε περὶ παρεκτροπῶν τῶν στρατιωτικῶν ὀργάνων, ὡς ἔπραξαν καὶ πράττουσι καθ’ ἑκάστην συνεδρίασιν πολλοὶ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, καὶ μάλιστα μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς ἀκριβῶς, καθ’ ἣν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα. Περιέμενον νὰ κρίνω ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τὴν σκοπιμότητα καὶ τὴν λυσιτέλειαν τοῦ νόμου. Δυστυχῶς τὰ πράγματα μὲ πείθουσιν, ὅτι οὗτος ἀπέβη κακὸς, ἀπέβη λίαν ἐπιβλαβὴς πρὸς τὸν τόπον ἀμέσως ἢ ἐμμέσως· περὶ τούτου δὲ ἐπιχειρῶν νὰ ὁμιλήσω, ἐπικαλοῦμαι τὴν ὑμετέραν προσοχὴν ἐπ’ ὀλίγην ὥραν, σκοπῶν νὰ ὁμιλήσω, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν, διὰ βραχυτάτων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εὐηρεστήθη νὰ προσαγάγῃ ἐπὶ τῇ αἰτήσει μου σημείωμά τι περὶ τῆς δυνάμεως τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἐκ τῆς ἀνακοινώσεως τοῦ σημειώματος τούτου πρὸς ὑμᾶς, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἴδητε ὁποῖος ὁ ἐπικρατῶν εἰς τὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας κυκεών. Αἱ διὰ τοῦ σημειώματος τούτου χορηγούμεναι πληροφορίαι διαιροῦνται εἰς δύο κεφάλαια, ὧν τὸ μὲν ἀφορᾷ εἰς τὰς ἀστυνομίας, «εἰς ἃς τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα ἐκτελοῦνται ὑπὸ τῆς ἀστυφυλακῆς», εἰς τὴν κατηγορίαν δὲ ταύτην ὑπάγονται ἀστυνομίαι, εἰς ἃς ὑπηρετοῦσιν ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς, ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ, ἀξιωματικοὶ τοῦ μηχανικοῦ, ἀξιωματικοὶ τοῦ ἱππικοῦ, ἀξιωματικοὶ τοῦ οἰκονομικοῦ, ἄνδρες τῆς ἀστυφυλακῆς, ὑπαξιωματικοὶ καὶ ἄνδρες τοῦ πεζικοῦ, τέλος δὲ ὑπαξιωματικοὶ καὶ ἄνδρες τῶν εὐζώνων! Οὗτοι σημειοῦνται ὡς ὑπηρετοῦντες εἰς τὰς ἀστυνομίας, αἵτινες ἐκτελοῦσι τὰ καθήκοντά των διὰ τῆς ἀστυφυλακῆς. Βλέπετε ὅτι σχεδὸν ὅλα τὰ ὅπλα τοῦ στρατοῦ ἀντιπροσωπεύονται ἐν τῇ σημειώσει ταύτῃ, εἰς ἣν ἄρχει ὁ ὅρος ἀστυφυλακή. Ἀλλ’ εἰς τὴν δευτέραν κατηγορίαν, εἰς τὰς ἀστυνομίας, «εἰς ἃς τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα ἐκτελοῦνται ὑπὸ τῆς χωροφυλακῆς», εὑρίσκομεν πάλιν ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς, τοῦ πεζικοῦ, τοῦ μηχανικοῦ, τοῦ πυροβολικοῦ, ὑπαξιωματικοὺς δὲ καὶ στρατιώτας τῶν εὐζώνων, τοῦ πεζικοῦ καὶ τῆς χωροφυλακῆς. Βλέπετε λοιπὸν ποῖος κυκεὼν ἐπικρατεῖ ἐν τῇ στρατιωτικῇ ἀστυνομίᾳ, θέλετε εἰς τὴν πρώτην κατηγορίαν, εἰς τὰς ἀστυνομίας δηλονότι, ἐν αἷς τὰ καθήκοντα ἐκτελοῦνται ὑπὸ τῆς ἀστυφυλακῆς, θέλετε εἰς τὴν δευτέραν κατηγορίαν, εἰς τὰς ἀστυνομίας, ἐν αἷς τὰ καθήκοντα ἐκτελοῦνται ὑπὸ τῆς χωροφυλακῆς.

§56ΔΡΟΣΙΝΟΣ. Αὐτὴ ἡ δύναμις ἐν συνόλῳ πόση εἶναι;

§57ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ σημείωμα τοῦτο ὑπηρετοῦσιν εἰς τὰς δύο ταύτας κατηγορίας τῆς ἀστυνομίας 6296 ἄνδρες, ἀξιωματικοί, ὑπαξιωματικοὶ καὶ στρατιῶται.

§58ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι σημείωμα ὑποβληθὲν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως;

§59ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δὴ ἔντυπον. Ἐπὶ τῇ διακοπῇ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, δηλῶ ὅτι, πᾶν ὅ,τι ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν, εἶναι ἐπίσημον, κατατεθὲν ἐπὶ τῇ αἰτήσει μου ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, οὐδεμιᾶς δὲ ἐκ τῶν ἰδιαιτέρων μου πληροφοριῶν ποιοῦμαι χρῆσιν. Οὐδεμιᾶς ἀπολύτως. Ἐν συνόλῳ εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν εἰσὶν ἀπεσπασμένοι καὶ ὑπηρετοῦσι κατὰ τὸ σημείωμα τοῦτο 299 ἀξιωματικοί. Ἐνταῦθα νομίζω ἀναγκαῖον νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι θὰ διαιρέσω τὸν λόγον μου, τὸ μὲν εἰς παρατηρήσεις περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ στρατοῦ καθ’ ὅλου, τὸ δὲ εἰς παρατηρήσεις καὶ γνώμας περὶ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Πλὴν ὅμως τῶν 299 ἀξιωματικῶν, τῶν ἀπεσπασμένων ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, κατὰ τὰ προσαχθέντα—ἐπαναλαμβάνω ἅπαξ διὰ παντὸς—σημειώματα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀσχολοῦνται ἕτεροι 27 ἀξιωματικοὶ ὡς φρουροὶ ἐπὶ 24ωρον φυλακῶν, τραπεζικῶν καταστημάτων καὶ ἄλλων, ὅπου θεωρεῖται ἀναγκαία ἡ παρουσία ἀξιωματικοῦ ὡς ἀρχιφύλακος, ἀσχολοῦνται, λέγω, καθ’ ἑκάστην 27 ἀξιωματικοί. Εἶναι δὲ ἀπεσπασμένοι εἰς θέσεις μὴ ὀργανικὰς ἕτεροι 181 ἀξιωματικοί. Εἶναι ὡρισμένοι διὰ μεταβατικὴν ὑπηρεσίαν πρὸς καταδιώξεις φυγοδίκων καὶ ληστείας ἕτεροι 39 ἀξιωματικοί. Πλὴν τούτων εὑρίσκονται ἐνταῦθα μεταξὺ ἡμῶν συνάδελφοι Βουλευταὶ 16 ἀξιωματικοὶ διαθέσιμοι. Πλὴν τούτων ἀναγράφονται ἕτεροι διαθέσιμοι ἢ ἀργοὶ ἀξιωματικοὶ 6. Εἰς τούτους προσθετέον καὶ τοὺς μὴ συμπεριλαμβανομένους ἐν τοῖς ἀνωτέρω ἀριθμοῖς ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς, οἵτινες, ὡς ἐκ τῆς φύσεως, ὡς ἐξ αὐτῆς τῆς ὑποστάσεως τοῦ σώματός των, εἶναι ἐνησχολημένοι εἰς τὴν ἀστυνομίαν, εἴτε ἀναφερόμενοι ὡς ὑπηρετοῦντες εἰς αὐτήν, εἴτε μὴ, διότι φύσει εἶναι ἀστυνομία τῆς χώρας ἡ χωροφυλακή. Τοιοῦτοι εἶναι 60. Πρέπει δὲ νὰ μνημονεύσω ἐνταῦθα, ὅτι οὗτοι ἐχαρακτηρίσθησαν, φαίνεται, ὡς «ἔφεδροι ἀστυνόμοι», διότι εὑρίσκονται ἀδιαλείπτως εἰς κίνησιν πρὸς ἀναπλήρωσιν ἀξιωματικῶν ἀσθενούντων, ἢ λαμβανόντων ἄδειαν. Εἷς ἀξιωματικὸς τῆς χωροφυλακῆς μετέβη 24άκις εἰς ἀναπλήρωσιν ἀστυνόμου. Ἕτερος ἐστάλη ἐξ Ἀθηνῶν εἰς Λιδωρίκιον πρὸς ἀναπλήρωσιν ἀστυνόμου. Φαντασθῆτε κατάστασιν! Ἐν συνόλῳ λοιπὸν 628 ἀξιωματικοὶ ὑπηρετοῦσιν ἐκτὸς τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, ἐκτὸς τῶν τάξεων ἐκείνων, εἰς τὰς ὁποίας εἶναι τεταγμένοι νὰ ὑπηρετῶσιν. Ἐπὶ συνόλου ἀξιωματικῶν 1870 οἱ 628, ἤτοι τὸ ἓν τρίτον καὶ πλέον κατὰ 5 μονάδας, (τὸ ⅓ ἀκριβῶς εἶναι 623 ἀξιωματικοὶ) εὑρίσκονται ἐκτὸς τῶν κεκανονισμένων θέσεων αὐτῶν! (Διάλογοι). Τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, δεικνύει, ὅτι ὁ στρατὸς ἡμῶν κακῶς ἀσχολεῖται, ὅτι δὲ ἡ ἀφαίρεσις τόσων ἀξιωματικῶν ἐκ τῶν τάξεων, εἰς ἃς εἶναι ὡρισμένοι, φέρει μεγάλην ζημίαν καὶ μέγα κακὸν εἰς τὴν λειτουργίαν, εἰς αὐτὴν ἀκόμη τὴν ὕπαρξιν τοῦ στρατοῦ.

§60ΜΑΝΕΣΗΣ. Πλέον τοῦ τρίτου!

§61ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πλέον τοῦ τρίτου. Οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι εἶναι ἀναγκαῖοι ἐκεῖ, ὅπου ὁ ὀργανισμὸς ἔταξεν αὐτοὺς, εἰς τὰς θέσεις ἐκείνας, δι’ ἃς ὁ προϋπολογισμὸς ἐτησίως ἀναγράφει καὶ παρέχει πιστώσεις, ναὶ ἢ οὔ; Ἄν ἦναι ἀναγκαῖοι ἐκεῖ, πρέπει νὰ μένωσιν ὑπηρετοῦντες ἐκεῖ. Ἄν δὲν ἦναι ἀναγκαῖοι ἐκεῖ, πρέπει νὰ μὴ ἀναγράφωνται πλέον κατὰ τὸν ὀργανισμὸν καὶ κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν εἰς τὰς θέσεις ἐκείνας, ἀλλὰ νὰ δοθῶσιν εἰς ταύτας τὰς θέσεις, εἰς ἃς φαίνονται ἀπεσπασμένοι, κατὰ τὸ σημείωμα τοῦτο. Ἔχομεν ἀξιωματικοὺς ἀληθῶς πλεονάζοντας ἐν τῷ στρατεύματι, κυρίως ἀνθυπολοχαγοὺς, ἢ κυριολεκτικῶς ἀνθυπολοχαγοὺς μόνον· δηλαδὴ ἐπὶ 52 ἀνθυπολοχαγῶν τοῦ μηχανικοῦ, κατὰ τὰς σχετικὰς ἀναγραφὰς τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895, ἔχομεν πλεονάζοντας 23· ἐπὶ 101 ἀνθυπολοχαγῶν τοῦ πυροβολικοῦ ἔχομεν πλεονάζοντας 55· ἐπὶ 67 ἀνθυπιλάρχων ἔχομεν πλεονάζοντας 39· ἐπὶ 450 ἀνθυπολοχαγῶν τοῦ πεζικοῦ ἔχομεν πλεονάζοντας 40, κατὰ τὴν ἀναγραφήν, ἐπαναλαμβάνω, τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅστις ἀπὸ προχθές, δυνάμει τοὐλάχιστον, ἰσχύει ἐν τῷ Κράτει. Ἐπὶ συνόλου ἄρα ἀνθυπολοχαγῶν 670 ἔχομεν πλεονάζοντας 157. Οὗτοι πράγματι πρέπει νὰ τοποθετηθῶσί που, ἀλλ’ ὁ ἀριθμὸς, ὃν ἀνέφερα, ὁ ἀριθμὸς τοῦ 628, εἶναι ἀκριβῶς τετραπλάσιος τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν πλεοναζόντων ἀνθυπολοχαγῶν. Ἀπεσπασμένοι ὅμως δὲν εἶναι μόνον ἀνθυπολοχαγοί· εἶναι ἀπεσπασμένοι 1 συνταγματάρχης, 3 ἀντισυνταγματάρχαι, 6 ταγματάρχαι, 18 λοχαγοὶ, 60 ὑπολοχαγοὶ καὶ 93 ἀνθυπολοχαγοὶ, ἐν ὅλῳ 181. Περαιτέρω θὰ ἀνακοινώσω ὑμῖν ἐκ τίνων σωμάτων ἐλήφθη ἕκαστος. Ποῦ δέ εἰσιν ἀπεσπασμένοι; Ἰδοὺ ἀκριβὴς περὶ τούτου σημείωσις: 27 εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν· ὁ ὀργανισμὸς καὶ ὁ προϋπολογισμὸς χορηγοῦσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δύναμιν 61 ἀξιωματικῶν· πρὸς τούτοις ὅμως ἀποσπῶνται, θεωρούμενοι, ἀγνοῶ πῶς, ἀναγκαῖοι, ἵνα ὑπηρετῶσιν ἐκεῖ, ἕτεροι 27! Εἰς τὰ Ἀρχηγεῖα στρατοῦ εἶναι ἀπεσπασμένοι 9· εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς, πλὴν τῆς ὀργανικῆς δυνάμεως αὐτοῦ, 10· εἰς τὸ Φρουραρχεῖον Ἀθηνῶν 7· εἰς τὴν Ἐπιθεώρησιν τοῦ Πυροβολικοῦ, ἥτις ὀργανικῶς 2 μόνον ἀξιωματικοὺς ἀναγράφει, (ἕνα συνταγματάρχην καὶ ἕνα λοχαγὸν) εἰσὶν ἀπεσπασμένοι 7· εἰς τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα 1· εἰς τὰ διάφορα στρατιωτικὰ σχολεῖα 36· εἰς τὸ γεωδαιτικὸν ἀπόσπασμα 34· εἰσὶ δὲ οὗτοι οἱ μόνοι χρήσιμοι, οἱ μόνοι ἐκτελοῦντες ἐκεῖ ὑπηρεσίαν λυσιτελῆ καὶ ἐπωφελῆ εἰς τὸν τόπον καὶ εἰς ἑαυτοὺς, ὡς ἀξιωματικούς· εἰς τὸ Δαμαλιδοκομεῖον 1· εἰς τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν 1· εἰς τὴν Διεύθυνσιν τοῦ ὑλικοῦ πολέμου 15 (οὗτοι δὲ παραδόξως οὐχὶ ἐκ τοῦ ὑλικοῦ τοῦ πυροβολικοῦ)· εἰς τὰς εἰδικὰς ἀποθήκας ὑλικοῦ 13, καὶ ὡς δασάρχαι 20...

§62ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (δεξιόθεν). Αὐταὶ εἶναι ὀργανικαὶ θέσεις.

§63ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ σημείωμα τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ ἀναγράφει τοὺς 20 τούτους δασάρχας ὡς ἀπεσπασμένους εἰς θέσεις μὴ ὀργανικάς.... Καθ’ ὅπλον δὲ οἱ 181 οὗτοι ἀξιωματικοί εἰσιν ἀπεσπασμένοι: Ἐκ τῶν γενικῶν ἐπιτελῶν 1· ἐκ τῆς χωροφυλακῆς 24· ἐκ τοῦ πεζικοῦ 44· ἐκ τοῦ ἱππικοῦ 24· ἐκ τοῦ πυροβολικοῦ 39· ἐκ τοῦ ὑλικοῦ τοῦ πυροβολικοῦ 2· ἐκ τοῦ μηχανικοῦ 15· ἐκ τοῦ οἰκονομικοῦ 32. Αἱ ἀποσπάσεις αὐταί εἰσι, κύριοι συνάδελφοι, ἡ μεγαλειτέρα πληγὴ τοῦ στρατοῦ, ἡ πανηγυρικὴ ἀθέτησις καθ’ ὁλοκληρίαν τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, ἡ ἐπίσημος παράβασις τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Ἀναγράφεται εἰς ἕκαστον κεφάλαιον καὶ εἰς ἕκαστον ἄρθρον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν πίστωσις δι’ ἀξιωματικούς, ὡρισμένους ὑπὸ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ εἰς συγκεκριμένας θέσεις, καὶ ὅμως αὐτοὶ ἀποσπῶνται ἐκεῖθεν, τοποθετοῦνται εἰς ἄλλας ὑπηρεσίας, καὶ ἐκεῖθεν πληρόνονται, ἐκεῖ φαίνονται ὑπηρετοῦντες, ἡ ὑπηρεσία δὲ τοῦ σώματος, ἐξ οὗ ἀπεσπάσθησαν, βεβαίως δὲν ἐκτελεῖται. Ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπητε ν’ ἀνακοινώσω ὑμῖν μίαν καὶ μόνην ἰδιαιτέραν μου πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν δὲν ἔλαβον παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι δὲν ἐζήτησα αὐτήν,—ὁ κ. Ὑπουργὸς πάντοτε ταχύτατα καὶ προθυμότατα προσήγαγε πᾶσαν τοὐλάχιστον παρ’ ἐμοῦ ζητηθεῖσαν πληροφορίαν —ἐνῷ ἕκαστον σύνταγμα ἱππικοῦ πρέπει νὰ περιλαμβάνῃ κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ 32 ἀξιωματικούς, κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ ἐν Λαρίσῃ σύνταγμα βεβαίως δὲν περιλαμβάνει οὔτε τὸ ἥμισυ, οὔτε τὸ τρίτον τῶν ἀξιωματικῶν αὐτοῦ, διότι οἱ πλεῖστοι τούτων μετετέθησαν δι’ ἀποσπάσεων εἰς Ἀθήνας. Ὁ θεσμὸς, οὕτως εἰπεῖν,—ἀλλὰ δὲν εἶναι θεσμὸς, εἶναί τι ἔκθεσμον,— τῶν ἀποσπάσεων, κατ’ ἐμὲ, πρέπει νὰ πέσῃ, νὰ ἐκλείψῃ ἅπαξ διὰ παντός· πρέπει ἕκαστος στρατιώτης νὰ μένῃ εἰς τὴν θέσιν του. Ὁ ἀξιωματικὸς, ὁ ὁποῖος, ὁρισθεὶς εἰς μίαν θέσιν διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, δὲν εὑρίσκεται ἐκεῖ ἐνησχολημένος, ἀλλὰ καλεῖται εἰς ἄλλην, ὅπου καὶ ἐκεῖ πλεονάζει, βεβαίως ἀποβάλλει τὸν ἐνθουσιασμὸν, ἀπόλλυσι τὴν συναίσθησιν τῆς θέσεως τοῦ ἀξιωματικοῦ διὰ τὸν προρισμὸν εἰς τὸν ὁποῖον ἐκλήθη, καὶ βαθμηδὸν ἀπόλλυται διὰ τὸν στρατὸν καὶ διὰ τὴν πατρίδα του. Διὰ τοῦτο εἶμαι καθ’ ὁλοκληρίαν ἐναντίος τῶν ἀποσπάσεων, καὶ πάντοτε καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν, καθ’ ἃς ὁ νῦν κ. Πρωθυπουργὸς ἦτο Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, πάντοτε ἤγειρα φωνὴν κατὰ τῶν ἀποσπάσεων. Ἀλλ’ αἱ ἀποσπάσεις αὐταί εἰσιν ἄλλως καὶ ἄνισοι, διότι δὲν γίνονται οὔτε κατ’ ἀναλογίαν τῶν βαθμῶν, οὔτε κατ’ ἀναλογίαν τῶν ἀξιωματικῶν ἑκάστου ὅπλου· εἰς τοῦτο ὅμως δὲν θὰ ἐγκύψω, διότι θίγει σχεδὸν προσωπικὰ ζητήματα. Ἐγὼ δὲ οὔτε διατεθειμένος, οὔτε κεκλημένος εἶμαι νὰ πραγματευθῶ τὸ ζήτημα ὑπὸ τοιαύτην ὄψιν, ὑπὸ τοιοῦτον πνεῦμα. Ἀνωτέρω παρέθηκα ὑμῖν τοὺς ἐπισήμους ἀριθμούς. Νομίζω ὅμως ἀναγκαιότατον νὰ συστήσω καὶ αὖθις πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὡς λίαν κατάλληλον, νὰ μεριμνήσῃ περὶ συντάξεως καὶ ὑποβολῆς εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ψηφίσεως ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, ἀναλόγου πρὸς τὰς σημερινὰς ἀνάγκας καὶ σκοπίμου πρὸς τὸν προορισμὸν τοῦ ἡμετέρου στρατοῦ κατὰ τὰς διαφόρους συνθήκας, ὑφ’ ἃς εἶναι κεκλημένος νὰ ὑπάρχῃ καὶ νὰ λειτουργήσῃ. Ἔχομεν σήμερον, κύριοι συνάδελφοι, καὶ θὰ μάθητε τοῦτο μετ’ ἀπορίας βεβαίως, ὅσοι τυχὸν δὲν ἐνασχολεῖσθε εἰς τὰ τοιαῦτα ζητήματα, ἔχομεν ἐν ἰσχύϊ δέκα νόμους, ἀποτελοῦντας τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ· ὁ ἀρχαιότερος αὐτῶν εἶναι ὁ ΑΛΖʹ τοῦ 1882, ὁ δὲ νεώτατος εἶναι ὁ ΒΡΟϚʹ τοῦ 1893, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ κεῖνται ἕτεροι ὀκτὼ νόμοι, οἱ ὁποῖοι, ἅπαντες ἀλληλαναιρούμενοι κατὰ τὸ ἥμισυ, καταργοῦντες ὁ εἷς τὸν ἄλλον ἢ συμπληροῦντες ὁ μεταγενέστερος τὸν προηγούμενον ἢ τοὺς προηγουμένους, ἀποτελοῦσι τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ.

§64ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Καὶ συνισχύοντες ὅμως.

§65ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰσχύοντες ὅλοι κατὰ τὴν ἑξῆς τάξιν:

Ἐκ τοῦ ὁρμαθοῦ τούτου ἐννοεῖ ἕκαστος εὐκόλως ὁποῖα ῥήγματα ἐγένοντο εἰς τὸν ὀργανισμὸν, ὁποῖα ἐμβαλώματα ἐπετέθησαν καὶ ὁποῖα κενὰ ἀπομένουσιν. Ἀνάγκη νὰ γένηται εἷς ὀργανισμὸς σκόπιμος, ὡς προεῖπον, πρὸς τὸν προορισμὸν τοῦ ἡμετέρου στρατοῦ, δραστικὸς, περιλαμβάνων ἐκείνας τὰς θέσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀναγκαῖαι, ἀλλὰ καθηλῶν ἕκαστον εἰς τὴν θέσιν του, ἵνα οἱ πάντες ἀποβῶσι χρήσιμοι πρὸς τὸ καθῆκον διὰ τῆς ἀσκήσεως καὶ τῆς ἐκγυμνάσεως καὶ τῆς μαθήσεως ἐκείνων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ γνωρίζωσιν. Ὅταν δὲ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν φθάσῃ εἰς τοιαύτην σκέψιν, βεβαίως θὰ παρατηρήσῃ, ὢν εἷς ἐκ τῶν ἐμπειροτάτων, ὡς ἐκ τῆς προσωπικῆς μορφώσεως αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς μακρᾶς ὑπηρεσίας του ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ πρὶν ἢ γένηται Ὑπουργὸς, ὅτι τὸ πολυάριθμον ἐκεῖνο προσωπικὸν, τὸ ἀποτελοῦν τὰ τμήματα καὶ τὰς διευθύνσεις καὶ τὰ λογιστήρια καὶ τὰ γραφεῖα τοῦ Ὑπουργείου ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, πρέπει νὰ συμπτυχθῇ. Τινὰ ἐκ τῶν γραφείων καὶ τῶν τμημάτων εἶναι περιττά. Ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ παραδεχθῇ, ὅτι καὶ ἡ Ἐπιθεώρησις τοῦ Μηχανικοῦ καὶ τὸ Τεχνικὸν συμβουλευτικὸν τμῆμα καὶ τὸ Τοπογραφικὸν τμῆμα τοῦ Μηχανικοῦ καὶ αἱ Διευθύνσεις τοῦ Μηχανικοῦ τῆς Ἀνατολικῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Πελοποννήσου καὶ τῆς Θεσσαλίας εἰσὶ περιτταί. Ἐπίσης ἡ Ἐπιθεώρησις τοῦ Πυροβολικοῦ καὶ τὸ Τεχνικὸν συμβουλευτικὸν τμῆμα αὐτοῦ· ἀλλὰ καὶ τὰ τρία Ἀρχηγεῖα στρατοῦ θὰ καταργηθῶσιν, ὡς περιττὰ, διότι οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἐνασχολοῦνται τοποθετημένοι παρὰ τοῦ ὀργανισμοῦ καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὰς θέσεις ταύτας, καὶ ἀδικοῦσι καὶ ἀδικοῦνται. Ἀδικοῦσι, διότι οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν προσφέρουσιν εἰς τὸ Κράτος, οὔτε ἐρωτώμενός τις ἐξ αὐτῶν θὰ ἔλεγεν, ὅτι προσφέρει τινὰ ὑπηρεσίαν ἐν τῷ Τεχνικῷ συμβουλευτικῷ τμήματι τοῦ Μηχανικοῦ, ἢ τοῦ Πυροβολικοῦ, καὶ τοῖς λοιποῖς, ὡς εἶπον· ἀλλὰ καὶ ἀδικοῦνται, διότι, μένοντες ἐκεῖ ἐν ἀδρανείᾳ, δὲν ἀσκοῦνται εἰς ὃ ἕκαστος ἐκλήθη, ἵνα ἀποβῇ χρήσιμος εἰς τὴν πατρίδα του. Διὰ τὰ Ἀρχηγεῖα δὲ ἰδιαιτέρως πρέπει νὰ παρατηρήσω, ὅτι ταῦτα, μεταβληθέντα εἰς τυπικὰ διαβιβαστικὰ γραφεῖα τῶν ἐκ τῶν ἄνωθεν πρὸς τὰ κάτω διαταγῶν καὶ τῶν ἐκ τῶν κάτωθεν πρὸς τὰ ἄνω ἀναφορῶν, μόνον πρόσκομμα καὶ χρονοτριβὴν παρεμβάλλουσιν, εἰς οὐδὲν δὲ συντελοῦσιν εἰς τὴν τρέχουσαν ὑπηρεσίαν. Ὅλα ταῦτα βεβαίως εἴπερ τις καὶ ἄλλος εἶναι κατάλληλος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, καθ’ ἣν στιγμὴν ἀποφασίσῃ νὰ φροντίσῃ περὶ νέου ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Συναφὲς πρὸς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ καὶ πρὸς τὴν σκοπιμότητα ἑκάστου βαθμοφόρου, κατέχοντος βαθμὸν καὶ θέσιν ἐν τῷ στρατεύματι, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἐγκαίρου πληρώσεως διὰ προβιβασμοῦ τῶν κενουμένων ἑκάστοτε θέσεων καὶ τὸ ζήτημα τοῦ κανονισμοῦ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας. Ἓν κοινὸν ὅριον ἡλικίας διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῶν βαθμοφόρων ὅλων τῶν σωμάτων εἶναι λίαν ἄδικον· θὰ πεισθῆτε δὲ, πιστεύω, καὶ ὑμεῖς εἰς τοῦτο, ὅταν ἀκούσητε, ὅτι ἐκ τῶν νῦν λοχαγῶν τοῦ πεζικοῦ 5 μὲν εἶχον καταταχθῆ καὶ ὑπηρέτουν εἰς τὸν στρατὸν πρὶν ἢ γεννηθῇ οὐδεὶς ἐξ ἁπάντων τῶν σήμερον λοχαγῶν τοῦ μηχανικοῦ· εἷς δὲ, ὁ νεώτερος ἐκ τῶν λοχαγῶν τοῦ μηχανικοῦ, δὲν εἶχεν ἔτι γεννηθῆ, ὅτε 114 ἄλλοι νῦν λοχαγοὶ τοῦ πεζικοῦ, εἶχον καταταχθῆ καὶ ὑπηρέτουν ἐν τῷ στρατῷ! Λοιπὸν τὰ σώματα ταῦτα ἔχουσι τὸ αὐτὸ ὅριον ἡλικίας, χρόνον, ὁ ὁποῖος ἀκάθεκτος τρέχει, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου δὲν ἔχουσι τὴν αὐτὴν ταχύτητα καὶ τὴν αὐτὴν δραστηριότητα ἐν τοῖς προβιβασμοῖς, ὡς ἔπρεπε νὰ πράττῃ ἡ ὑπηρεσία γενικῶς, ἅμα ὡς ἤθελε κενωθῆ θέσις οἱαδήποτε ἐν τῷ στρατεύματι. Διὰ τοῦτο ἀπεφαίνομαι, ἐκφράζων κοινὴν ἐν ἅπαντι τῷ στρατεύματι εὐχὴν, ὅτι πρέπει νὰ νομοθετηθῇ κατεπειγόντως καὶ τοῦτο: Ἐντὸς τριῶν μηνῶν νὰ πληροῦται πᾶσα κενουμένη θέσις. Ἄλλως καταργήσατε τὸ ὅριον ἡλικίας, ὅπερ ἐντὸς μηνῶν τινων τοῦ 1895 θὰ θέση εἰς ἀποστρατείαν πλείστους ἀκμαίους ἔτι καὶ χρησίμους ἀξιωματικούς. Ἀνάγκη ἐπείγουσα ἄλλως προβιβασμῶν! Διὰ γενικωτάτων γραμμῶν, κύριοι συνάδελφοι, ἔθιξα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουσι καιριώτατα τὸν στρατὸν, τὰ ὁποῖα συγκεφαλαιοῦνται εἰς τὰ ἑξῆς: Εἰς τὴν σύνταξιν νέου ὀργανισμοῦ, εἰς τὴν μεταβολὴν τῶν τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας, εἰς τὴν ἐπίσπευσιν τῶν προβιβασμῶν, ἅμα ὡς κενοῦται θέσις. Προσθέτω δὲ νῦν εἰς ταῦτα τὴν μέριμναν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ληφθῇ διὰ τοὺς ὑπαξιωματικούς, διότι ἔμεινεν ἄνευ τοιούτων ὁ στρατὸς, καὶ στρατὸς ἄνευ ὑπαξιωματικῶν εἶναι στρατὸς ἄνευ χειρῶν, στρατὸς σχεδὸν ἄχρηστος. Οἱ δὲ ὀλίγοι καλοὶ ὑπαξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ οὔτε ἱκανοποιοῦνται, οὔτε ἐνθαῤῥύνονται. Οἱ νόμοι περὶ προβιβασμοῦ αὐτῶν εἰς ἀνθυπασπιστὰς καὶ ἀξιωματικοὺς προνοοῦσι μὲν ἐν μέρει περὶ τῶν ἱκανωτέρων; δὲν λαμβάνουσιν ὅμως πρόνοιαν καὶ περὶ τῶν ἀρχαιοτέρων. Ἐσχάτως μάλιστα ἠκυρώθη ὁ καταρτισθεὶς πίναξ τῶν ἐξετάσεων τῶν ὑπαξιωματικῶν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ διετάχθη νὰ καταρτισθῇ νέος ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχαιότητος. Καὶ δὲν ψέγω μὲν τοῦτο, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἔπρεπεν ἄλλο μέτρον νὰ ληφθῇ ὑπὲρ τῶν ἀρχαίων, ὡς π.χ. νομοθέτημά τι, διευκολύνον τὸν προβιβασμὸν αὐτῶν. Ἔχομεν δὲ σήμερον, ἐπαναλαμβάνω, ἵνα περατώσω τὸ ζήτημα τοῦτο, στρατὸν, ὁ ὁποῖος καὶ ἐν τῷ ἀριθμῷ τῶν ἀξιωματικῶν του διὰ πλέον ἢ τοῦ ἑνὸς τρίτου (1870:628) καὶ ἐν τῷ συνόλῳ ἀριθμῷ τῶν στρατιωτῶν διὰ πλέον ἢ τοῦ ἑνὸς τρίτου (22166: 8682) ἀσχολεῖται εἰς ἄλλας ὑπηρεσίας, οὐχὶ στρατιωτικὰς, διότι δὲν δρῶσιν ὡς στρατὸς, διότι δὲν ἐκτελοῦσι γυμνάσια, διότι δὲν εἶναι ἐν τῷ προορισμῷ, διὰ τὸν ὁποῖον ἐκλήθησαν ὑπὸ τὰς σημαίας τῆς πατρίδος! Ὡς πρὸς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς κατατεταγμένους εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, νομίζω αὐτοὺς διττῶς ἐπιβλαβεῖς, τὸ μὲν διότι ἔπαυσαν ὑπηρετοῦντες τὴν πατρίδα ὡς στρατιῶται, τὸ δὲ διότι διὰ τῆς ἀποχῆς των ἐπὶ δύο ἢ τρία ἔτη, κατὰ τὸν νόμον, ἀπὸ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ζημιοῦνται, λησμονοῦσι τὰ μεμαθημένα, ἀπομανθάνουσι τὰς ἀσκήσεις, ἀποξενοῦνται πρὸς τὸ στρατιωτικὸν πνεῦμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἦναι πάντοτε παρὸν καὶ κυριεῦον ἐν τῷ ἀξιωματικῷ, καὶ ἐπὶ τέλους καθίστανται βαθμηδὸν, ἵνα μὴ εἴπω ἄχρηστοι, ὀλιγώτερον χρήσιμοι πρὸς τὸν προορισμὸν αὐτῶν. Ἀλλ’ ἐνταῦθα ἀνήκει μία παρατήρησις: διατί πρὸς πλήρωσιν τῶν θέσεων τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ἀποκλειστικῶς τὸ πεζικόν; Πλεῖστοι ἀξιωματικοὶ ἐκ τῶν ταχθέντων εἰς τὰς θέσεις τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας δὲν θέλουσι νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς αὐτάς· εἴδομεν δὲ, ὅτε ἀπέκειτο εἰς τὴν προαίρεσιν τῶν ἀξιωματικῶν ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, ὅτι πλεῖστοι, μόλις μετατιθέμενοι εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, ἐζήτουν, ἔχοντες τὸ δικαίωμα, ν’ ἀνακληθῶσι, καὶ ἀπήρχοντο ἀμέσως καὶ ταχέως· ὅ ἐστὶν εὕρισκον, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία δὲν εἶναι ὁ προορισμὸς τοῦ ἀξιωματικοῦ. Ἔπρεπε δὲ νὰ τοποθετηθῶσιν εἰς αὐτὴν ἀξιωματικοὶ ὅλων τῶν ὅπλων τοῦ στρατοῦ, ὡς καὶ ὁ νόμος ͵ΒΡΠΗʹ ἐν ἄρθρῳ 2 ὁρίζει ῥητῶς: «Ἐν τοῖς δήμοις ... τὰ καθήκοντα τῶν δημάρχων καὶ τῶν δημοτικῶν ἀστυνόμων ἐκτελοῦσιν ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ, τοῦ πυροβολικοῦ, τοῦ μηχανικοῦ, τοῦ ἱππικοῦ καὶ τῆς χωροφυλακῆς». Ἐὰν ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία ἦναι τιμητικὴ θέσις, ἢ θέσις ἐμπιστοσύνης, τῆς ἐμπιστοσύνης καὶ τῆς τιμῆς ταύτης ἔπρεπε νὰ ἀξιωθῶσι καὶ τῶν ἄλλων σωμάτων οἱ ἀξιωματικοί, καὶ οἱ τοῦ πυροβολικοῦ καὶ οἱ τοῦ μηχανικοῦ, καὶ οἱ ἄλλοι, ὅσοι δύνανται νὰ χρησιμεύσωσι πρὸς τοῦτο. Ἐὰν δὲ πάλιν αἱ θέσεις τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἦναι βάρος καὶ ἀγγαρία, καὶ εἰς ταῦτα ἔπρεπε νὰ μετάσχωσιν οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ τῶν ἄλλων σωμάτων. Διατὶ μόνον τὸ πεζικόν; — διότι ἀνέφερα μὲν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐκπροσωποῦνται καὶ ἄλλα ὅπλα ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῇ ἀστυνομικῇ, ἀλλ’ ἀνέφερα τοῦτο, ἵνα ἀποδείξω τὸ κωμικὸν καὶ τὸ κυκεωνικόν, τὸ ὁποῖον ὑφίσταται τοὐλάχιστον ἐν τῇ ἀναγραφῇ τοῦ σημειώματος τούτου· πραγματικῶς ὅμως ἐκ τοῦ ἱππικοῦ ὑπάρχει εἷς ἐν τῷ σημειώματι, ἐσχάτως δὲ, ὡς ἔμαθον, ἀπεσπάσθη καὶ ἄλλος τις ἐκ τοῦ οἰκονομικοῦ εἰς ἀνθυπολοχαγὸς, ἐκ τοῦ πυροβολικοῦ δύο ἀνθυπασπισταὶ, ἐκ τοῦ μηχανικοῦ δύο ἀνθυπολοχαγοί, οἱ πέντε οὗτοι ἐκ τῶν μὴ ἐκ τῆς Σχολῆς ἐξελθόντων, ἀλλ’ ἐκ τῶν προβιβασθέντων ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, καὶ δύο ἀνθυπασπισταί. Τὸ ὅλον πνεῦμα, βλέπετε, τῆς ἀγορεύσεώς μου εἶναι ἡ κατάδειξις τῆς ἀδικίας, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὸν στρατόν· ἀλλὰ τοὐλάχιστον νὰ μὴ γίνεται μονομερής· νὰ μερισθῇ εἰς ὅλα τὰ σώματα, ἵνα καταστῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ἐλαφροτέρα καὶ ὀλιγώτερον ἐπιβλαβής. Ἀλλ’ ὅταν καλῆτε ἀξιωματικοὺς ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὴν ἀστυνομίαν, ἐλάβετε ὑπ’ ὄψιν εἰς τί προωρίζετε αὐτοὺς καὶ τί ἀπῃτεῖτε παρ’ αὐτῶν, τί δὲ ἀπαιτεῖτε καὶ εἰς τί προορίζετε αὐτοὺς νῦν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας; Ἐπειδὴ πλεῖστοι ἐκ τῶν ἀνθυπολοχαγῶν τοῦ πεζικοῦ, τῶν ἀποσπασθέντων εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, προέρχονται ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Ὑπαξιωματικῶν, ἀκούσατε τί ἐν τῇ Σχολῇ ἐκείνῃ ἐδιδάσκοντο, ἵνα γείνωσιν ἀξιωματικοὶ, οἷοι πρέπει νὰ ἦναι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱουδήποτε στρατοῦ: Ἑλληνικὰ, Γαλλικὰ, Μαθηματικὰ, Περιγραφικὴν Γεωμετρίαν, ἀρχὰς Ἐπιπεδομετρίας καὶ Ὑψομετρίας, Φυσικὴν, Χημείαν, Γεωγραφίαν, Ἱστορίαν, Πολεμικὴν τέχνην, Ἰχνογραφίαν, Ἀσκήσεις Πεζικοῦ, Ὁπλομαχητικὴν, Γυμναστικὴν, Τοπογραφίαν, Ὀχυρωτικὴν, Πυροβολικὴν, Στρατιωτικὸν Δίκαιον, Ἱππολογίαν κλπ. Ἐδιδάξατε λοιπὸν τόσα μαθήματα, ἱκανὰ ἀληθῶς νὰ μορφώσωσιν ἕνα ἀξιωματικὸν ἄριστα, ἕνα ἀνθυπολοχαγὸν, ἵνα τὸν ἐκσφενδονήσητε κατόπιν νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν! Καὶ ποῖον ἐκ τῶν μαθημάτων, ἅτινα ἀπηρίθμησα ἤδη, καὶ ποίαν ἐκ τῶν γνώσεων, ἃς ἀπέκτησε μετὰ κόπου ἐν τριετεῖ μελέτῃ καὶ μορφώσει, θὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ θὰ ἀναπτύξῃ ἐν τῇ ἐνασκήσει τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων; τὴν ὀχυρωτικὴν; τὴν τοπογραφικήν; τὴν ὁπλομαχητικήν; τὴν ὑψομετρίαν; ἢ τὴν ἐπιπεδομετρίαν; ἢ μὴ τὰς ἀσκήσεις πεζικοῦ; ἢ μὴ τὸ στρατιωτικὸν δίκαιον; Πλὴν τούτου, κύριοι συνάδελφοι, ἔρχομαι νὰ ἀναμνήσω μόνον — ὄχι νὰ ἀναφέρω τι ἐγὼ — ὅσα ἐντεῦθεν λέγονται καθ’ ἡμέραν περὶ τῶν βιαιοτήτων τῶν ἀξιωματικῶν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἐγὼ, κύριοι συνάδελφοι, — καὶ μὴ φανῇ πρὸς ὑμᾶς παράδοξον — ὅταν ἀκούω ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τὰς διαμαρτυρίας τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, καὶ ὅταν ἀναγινώσκω εἰς τὸν τύπον διαμαρτυρίας κατὰ τῶν βιαιοτήτων καὶ τῶν παρανομιῶν καὶ τῶν ἀτασθαλιῶν, ἢ καὶ ὁπωσδήποτε ἄλλως θέλετε νὰ ὀνομάσητε τὰς πράξεις ταύτας τῶν ἀξιωματικῶν, αἰσθάνομαι εὐχαρίστησίν τινα, διότι βλέπω ὅτι σῴζεται ἐν τοῖς ἀξιωματικοῖς ἐκείνοις ὁ στρατιώτης τοὐλάχιστον! συγκίνησις. Εὐχαρίστησιν, ναὶ, διότι ὑποθέτω, ὡς ἔχω παραδείγματα συγκεκριμένα, (δὲν δύναμαι ὅμως νὰ ἀναφέρω αὐτὰ) ὅτι προβαίνουσιν εἰς τὰς πράξεις ταύτας οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς ἀστυνομίας ἵνα ἐξαναγκάσωσι τὴν Πολιτείαν νὰ ἀνακαλέσῃ αὐτοὺς ἐκεῖθεν καὶ ἐπαναγάγῃ εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, εἰς τὰς ὁποίας ἐξ αἰσθήματος, ἐκ μορφώσεως, ἐξ ἀποφάσεως προώριζον ἑαυτοὺς, εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, διὰ τὰς ὁποίας νομίζουσιν ἑαυτοὺς καταλλήλους· ἵν’ ἀποσπάσῃ αὐτοὺς ἀπὸ τῶν τάξεων ἐκείνων, τὰς ὁποίας μετ’ ὀλίγον θὰ χαρακτηρίσω, κύριοι συνάδελφοι. Εὑρίσκω δὲ αὐτοὺς ἀκόμη προσθέτω, ἀκαταλλήλους καὶ ἐκ τοῦ προορισμοῦ καὶ ἐκ τῆς μορφώσεως αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ χαρακτῆρος, ἀκαταλλήλους πρὸς ἀστυνομίαν. Τινὲς τῶν ἀξιωματικῶν ἐπέτυχον ἐν τῇ ἐνασκήσει τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων, καὶ περὶ αὐτῶν βλέπομεν ἐν ταῖς ἐφημερίσι καὶ ἐπαίνους· εἰς τὴν Κεφαλληνίαν μάλιστα ἔβλεπον ἑτοιμαζόμενα καὶ δῶρα, τιμητικὰ ξίφη, ἵνα δοθῶσιν εἰς τοὺς δύο ἀξιωματικοὺς ἀστυνόμους· ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἐξαίρεσις, τοῦτο εἶναι συῤῥοὴ περιστάσεων, ἀναλόγως τοῦ πνεύματος καὶ τοῦ χαρακτῆρος τοῦ λαοῦ, ὅπου ὑπηρετοῦσιν, ἀναλόγως τῆς ἰδιοσυγκρασίας αὐτῶν τῶν ἀξιωματικῶν, ἀναλόγως καὶ τῆς συῤῥοῆς πολλῶν ἄλλων περιστάσεων, περὶ τῶν ὁποίων δὲν εἶναι ἐνταῦθα λόγος. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον, κύριοι συνάδελφοι. Εἶναι τὸ μέγα κακὸν, τὸ ὁποῖον κατεργάζεται ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία κατὰ τοῦ στρατοῦ καὶ κατὰ τῆς Πολιτείας. Εἶναι τὸ μῖσος, τὸ ὁποῖον ἤρχισε νὰ ἀναπτύσσηται καὶ νὰ ὑποθάλπηται, καὶ ἡ διαίρεσις, ἡ ὁποία παρασκευάζεται μεταξὺ πολιτῶν καὶ στρατιωτικῶν· θὰ καταντήσῃ, κύριοι συνάδελφοι, ὥστε τὸ ὄνομα «ἀνθυπολοχαγὸς», «στρατιωτικὸς ἀστυνόμος», «ἀξιωματικὸς», ὁπωσδήποτε συνδεόμενος πρὸς τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, καὶ γενικώτερον ὕστερον πᾶς ἀξιωματικὸς νὰ ἦναι φόβητρον καὶ ἀντικείμενον τῆς ἀποστροφῆς καὶ τοῦ μίσους τῶν πολιτῶν. Ἡ χωροφυλακὴ εἶναι προωρισμένη διὰ τὴν ἀστυνομίαν. Κατὰ τῆς χωροφυλακῆς λέγονται τοσαῦτα παράπονα, ἀλλ’ ἡ χωροφυλακὴ, γνωρίζουσα ὅτι οὗτος εἶναι ὁ προορισμὸς αὐτῆς, γνωρίζουσα ὅτι ἡ ἀστυνομία πανταχοῦ, εἰς αὐτὴν τὴν Ἀγγλίαν, εἰς αὐτὴν τὴν Γερμανίαν, εἶναι δυσάρεστος, προβαίνει εἰς τὸ ἔργον της, καὶ ἀδιαφορεῖ. Ἡ χωροφυλακὴ δὲν εἶναι στρατὸς, εἶναι ἀστυνομία. Εἶναι ὅμως φοβερὸν νὰ ἐπεκταθῇ βαθμηδὸν τὸ μῖσος καὶ ἡ διαίρεσις ἐξ αἰτίας τῶν στρατιωτικῶν ἀστυνόμων καθ’ ὅλου τοῦ στρατοῦ! Τοῦτο εἶναι εἷς ἐκ τῶν κυριωτέρων λόγων, διὰ τοὺς ὁποίους νομίζω ὅτι πρέπει οἱ ἀξιωματικοὶ τάχιστα νὰ ἀνακληθῶσιν εἰς τὰς τάξεις των, νὰ ἱδρυθῇ δὲ στρατόπεδον ὁπουδήποτε τῆς Ἑλλάδος, ἵνα λάβωσιν οἱ ἀξιωματικοὶ λουτρὸν παλιγγενεσίας, οὕτως εἰπεῖν, ἀπὸ τῆς μολύνσεως, εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθον ἐν τῇ ἐνασκήσει ἀλλοτρίων, ὡς τὰ πολλὰ δὲ ποταπῶν, καθηκόντων. Τί θὰ συμβῇ ἀκόμη, κ. συνάδελφοι, μετά τινα χρόνον συνεπείᾳ ὅλων αὐτῶν τῶν παραπόνων, τὰ ὁποῖα ἀκούονται καθ’ ἑκάστην καὶ τὰ ὁποῖα παραδέχομαι καὶ ἐγώ, πρὸς χάριν τῶν κυρίων συναδέλφων, κατὰ τὸ πλεῖστον ὡς ἀληθῆ; Θὰ ἐπανέρχηται ἕκαστος ἀξιωματικὸς εἰς τὸ στράτευμα, φέρων ἓν βούλευμα, ἀποδίδον εἰς αὐτὸν παρανόμους καὶ κακὰς πράξεις, ἢ μίαν δικαστικὴν ἀπόφασιν, ὅπερ χεῖρον, ἢ καὶ τὴν κατακραυγὴν τοῦ τύπου, ἢ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπομένει εἰς πολλοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκ τῶν συζητήσεων καὶ τῶν καταγγελιῶν τῶν γινομένων ἐντεῦθεν παρὰ πολλῶν συναδέλφων. Βαθμηδὸν δὲ, μετὰ τριετίαν, ἐφ’ ὅσον ἐναλλάσσονται οἱ ἀξιωματικοὶ ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ, ὅλοι θὰ καταντήσωσιν ἐστιγματισμένοι, ἕνεκα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἐστιγματισμένοι μάλιστα ἐπισήμως, παρ’ αὐτῆς τῆς Πολιτείας, διὰ δικαστικῶν βουλευμάτων, ἢ ἀποφάσεων δικαστικῶν, ἢ διὰ τῆς φωνῆς τοῦ τύπου, ἡ ὁποία πρέπει νὰ λαμβάνηται ἐπίσης ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν, ἢ τέλος διὰ τῶν διαμαρτυριῶν καὶ καταγγελιῶν τῶν Βουλευτῶν ἐντεῦθεν. Καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια ταχέως περὶ τούτου, περὶ ἐπανόδου ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὸ στράτευμα· διότι ἡ ὑπόληψις τῶν ἀξιωματικῶν εἶναι εὐαίσθητος καὶ εἰς τὰ ἐλάχιστα, προσβάλλεται δὲ καὶ διὰ τῶν ἐλαχίστων. Εἴδετε πῶς ἐξέλαβον, ὀρθῶς ἢ μὴ ὀρθῶς, καλῶς ἢ κακῶς, ἀδιάφορον ἐνταῦθα, ὅτι προσεβλήθη ἡ φιλοτιμία των, καὶ προέβησαν εἰς ἐκεῖνο τὸ πραξικόπημα, τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν ἀποτελεῖ τὸ μεγαλείτερον καύχημα τοῦ στρατοῦ μας,— ἐννοῶ τὴν καταστροφὴν τῆς «Ἀκροπόλεως»,—ἀλλὰ τὸ ὁποῖον βεβαίως, κύριοι συνάδελφοι, ἀπομένει ἡ μόνη στρατιωτικὴ πρᾶξις τῶν ἀξιωματικῶν μας. Ἔχετε ἀξιωματικοὺς προορίσαντας ἑαυτοὺς, προορισθέντας δὲ καὶ ὑπὸ τῆς Πολιτείας διὰ τὸν στρατὸν, ἐκπαιδευθέντας καὶ μορφωθέντας εἰς ὅλα, ὅσα ἤδη ἀπηρίθμησα ὑμῖν, νῦν δὲ ἐνασχολουμένους, (διότι, ἂν θέλωσι νὰ γείνωσι καλοὶ ἀστυνόμοι, οὕτω πρέπει νὰ πράττωσιν) ἐνασχολουμένους ἵνα διακρίνωσιν ἂν ᾖναι γνήσιον ἢ νόθον, ἢ μὴ περιέχῃ καὶ λίπος ἢ μαργαρίνην τὸ βούτυρον, ἐνασχολουμένους εἰς τὴν ὄσφρησιν λακέρδας, ἢ βακαλάου κακῆς ποιότητος, εἰς τὴν ἐπίβλεψιν ἰχθύων ἑώλων, εἰς τὴν ἐξέτασιν σεσηπυιῶν ὀπωρῶν, εἰς τὴν μάντευσιν τοῦ περιεχομένου τῶν ὠῶν, (ἱλαρότης) εἰς χημικὰς ὑποθέσεις ἀφορώσας εἰς γάλατα νενοθευμένα, εἰς σφάγια κακῆς ὑγείας καὶ τὰ τοιαῦτα! Ἔχετε ἀξιωματικοὺς ἐνασχολουμένους εἰς τὴν σύλληψιν ζώων, μικρῶν τε καὶ μεγάλων, βοσκόντων εἰς μέρη ἀπηγορευμένα, καὶ εἰς τὴν εἴσπραξιν συλλήπτρων. Ἔχετε ἀξιωματικοὺς, οἱ ὁποῖοι, θέλοντες οὕτως ἢ ἄλλως νὰ ἐφαρμόσωσι τὸν νόμον περὶ ποιμνιοβοσκῆς, ἔστω καὶ κατὰ τὸ στρατιωτικὸν δίκαιον, συλλαμβάνουσι δήμαρχον, τὸν ὁποῖον φυλακίζουσιν, ὑποχρεοῦντες αὐτὸν νὰ δίδῃ ἐνυπόγραφον ἀπόδειξιν, ὅτι θὰ πληρώσῃ αὐτὸς ἀντὶ τοῦ ζημιωτοῦ πάντα δὲ ταῦτα κατὰ τὸ στρατιωτικὸν καὶ οὐχὶ κατὰ τὸ κοινὸν δίκαιον τῶν κειμένων νόμων τῆς Πολιτείας. Ἔχετε ἀξιωματικούς, ὡς ἠκούσαμεν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν λέγοντος, χειριζομένους καὶ τὸ τηλέφωνον εἰς τὰς νήσους, ἔνθα δὲν ὑπάρχει τηλέγραφος. Ἔχετε ἀξιωματικοὺς, οἱ ὁποῖοι κατ’ ἀνάγκην φροντίζουσι περὶ τῆς διατροφῆς τῶν νόθων, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἔκθετα ἐν τοῖς δήμοις. Ἔχετε ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ διακρίνωσι καί τινας τῶν μεταδοτικῶν νόσων. Παραλάβετε δὲ αἰφνιδίως, κύριοι συνάδελφοι, ἕνα τῶν τοιούτων ἀξιωματικῶν καὶ δείξατε αὐτῷ τὰ ὀχυρώματα τῆς Ἐλασσῶνος καὶ τὰς ἐπάλξεις τῆς Θεσσαλονίκης, κατὰ τῶν ὁποίων προωρίσθη ὑπὸ τῆς Πατρίδος. Θὰ νομίσῃ, ὅτι θὰ ἔχῃ νὰ κατάσχῃ ἐκεῖ, ἐν Ἐλασσῶνι, κανὲν λαθρεμπόριον, ἢ ὅτι πωλεῖται παρὰ τῶν Ἑβραίων τῆς Θεσσαλονίκης νενοθευμένον βούτυρον. Εἰς αὐτὴν τὴν κατάπτωσιν θὰ περιέλθῃ ὁ ἀξιωματικός, ἐνασχολούμενος ἐπὶ τρία ἔτη εἰς τὴν ταπεινήν, τὴν ποταπὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀστυνομίας. Καὶ εἰς τοῦτο βεβαίως οὐδ’ αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ἔχων τὴν πρέπουσαν γνώμην καὶ ὑπόληψιν περὶ τῶν ἀξιωματικῶν, θὰ ἔχῃ ἀντίῤῥησιν, οὐδὲ θὰ ἰσχυρισθῇ, ἐλπίζω, ὅτι δὲν θὰ καταλήξῃ ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία εἰς τοιοῦτον ἀποτέλεσμα, ἀφοῦ ὁ ἀξιωματικὸς τῆς ἀστυνομίας κατ’ ἀνάγκην συμφύρεται μετὰ τῶν ξυπαρωτέρων καὶ τῶν ἀποτελούντων τὴν ὑποστάθμην τῆς κοινωνίας στοιχείων, σπανίως δὲ μετὰ καλῶν, διότι οὐδὲν κοινὸν ἔχουσιν οἱ καλοὶ πρὸς τὴν ἀστυνομίαν. Διὰ τοῦτο κηρύσσομαι καθ’ ὁλοκληρίαν κατὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ὡς καταστρεφούσης τὸν στρατόν, ὡς εἶπον κατ’ ἀρχάς, διὰ τῆς ἀπουσίας τοσούτων ἀξιωματικῶν ἐξ αὐτοῦ, καὶ ὡς καταστρεφούσης αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικοὺς διὰ τῆς ἐνασχολήσεως αὐτῶν εἰς ἔργα ἀλλότρια τοῦ ἀξιωματικοῦ, ποταπά, ἀνάξια δὲ πολλάκις καὶ τοῦ κοινοτέρου τῶν ἀνθρώπων, οἷά εἰσι κατ’ ἀνάγκην τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ὅλοι γνωρίζομεν, ὡς ἀνέγραψαν οἱ παλαιοὶ νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἐθέσπισαν τὰ τῆς ἀστυνομίας καὶ παρ’ ἡμῖν. Ἐγὼ ἤμην ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ ἐπάνοδος εἰς τὸν θεσμὸν τοῦτον ἦναι δύσκολος, ἢ δὲν ἦναι ἀρεστὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νομίζω ὅτι δύναται νὰ ἀναπληρωθῇ ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία διὰ τοῦ καταλλήλου ἀναπληρωτοῦ αὐτῆς, διὰ τῆς φυσικῆς εἰς τὰς εὐνομουμένας χώρας ἀστυνομίας, διὰ τῆς χωροφυλακῆς. Ἀποσπάσατε ὅσους θέλετε, καὶ ὅσους δηλώσωσι καὶ ὅσους εὕρητε ἱκανοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκ τοῦ πεζικοῦ ἢ ἄλλων σωμάτων εἰς τὴν χωροφυλακήν. Αὐξήσατε δι’ αὐτῶν τὸ σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς κατὰ τὸ ἥμισυ, τοὺς ἑτέρους ἡμίσεις λαμβάνοντες ἐκ τῶν νῦν ὑπαξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς, καὶ ἀποτελέσατε 200 ἀξιωματικούς: 100 ὑπομοιράρχους καὶ 100 ἀνθυπομοιράρχους· ἐὰν προσθέσητε 100 ἐνωμοτάρχας καὶ 200 ὑπενωμοτάρχας, ἐὰν προσθέσητε 3,000 χωροφύλακας, θὰ αὐξήσητε τὰς δαπάνας, κατὰ τὰ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναγραφόμενα, διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν νῦν ὑπαρχόντων τοιούτων κατὰ 1,404,000. Τὰ ζητούμενα διὰ τοῦ νομοσχεδίου τῶν διαπυλίων ὑπὲρ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας εἶναι πολὺ βεβαίως περισσότερα τῶν 1,404,000 δραχμῶν. Ἂς ὀνομασθῇ τὸ σῶμα τοῦτο χωροφυλακή, ἂς ὀνομασθῇ ἀστυφυλακὴ, ἂς ὀνομασθῇ ἀστυνομία, ἂς λάβῃ οἱονδήποτε ὄνομα. Ἀρκεῖ διὰ τῆς θεσμοθετήσεως τοιούτου μέτρου νὰ ἐπανέλθωσιν οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς τὸ στράτευμα. Δύνανται δὲ ἀξιόλογα νὰ ληφθῶσιν οἱ τοιοῦτοι ἀξιωματικοὶ μετὰ ἐξέτασιν γινομένην κατόπιν ἀσκήσεως εἰδικῶς εἰς τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὸ λαθρεμπόριον, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὰ ἀγορανομικὰ, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὰ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου περὶ καπνοῦ, καὶ ὅλα ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα εἶναι προωρισμένη ἡ ἀστυνομία. Ἂς ἱδρυθῇ Σχολή, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ παρασκευάζωνται οἱ μέλλοντες νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὸ σῶμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκτελῇ τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα. Κενοῦται ἐφέτος μετά τινας μῆνας ἡ Σχολὴ τῶν ὑπαξιωματικῶν. Καταρτίσατε ἐκεῖ Σχολὴν ἀστυνομίας ἢ χωροφυλακῆς, (ὀνομάσατε αὐτὴν ὅπως θέλετε) καὶ καταρτίσατε ἐκεῖ ἄνδρας καὶ ἀξιωματικοὺς τῆς ἀστυνομίας πολὺ ἱκανωτέρους διὰ τὸν προορισμόν των, ἀλλ’ ἀποδόσατε, ἐπαναλαμβάνω διὰ πολλοστὴν φοράν, τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς τὸ στράτευμα, πρὶν ἢ διαφθαρῶσι. Μάλιστα ἡ θεσμοθέτησις τῆς προαγωγῆς ὑπαξιωματικῶν εἰς ἀξιωματικοὺς ἐν τῷ σώματι τῆς ἀστυνομίας, ὡς γίνεται νῦν ἐν τῷ σώματι τῆς χωροφυλακῆς, εἶναι ὁ ἀσφαλέστερος τρόπος, ἵνα ἀποκτήσητε τοὺς ἀρίστους τῶν ἀστυνόμων μὲ τὸ ὑλικὸν, τὸ ὁποῖον ἔχομεν καὶ νῦν ἐν ταῖς τάξεσι τῆς χωροφυλακῆς καὶ μὲ τὸ προσλαμβανόμενον ἐκ τῶν πανεπιστημιακῶν τάξεων, κατὰ τὸν νόμον περὶ στρατολογίας. Δὲν θεωρῶ, κύριοι συνάδελφοι, ἀναγκαῖον νὰ εἴπω πλείονα. Ἐπαναλαμβάνω μόνον νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ὁ καιρὸς ἐπείγει, ἵνα προβῇ εἰς τοιοῦτον μέτρον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὡς ἀνήκων εἰς τὸ πολιτικὸν κόμμα, τὸ ὁποῖον κατέχει τὴν ἀρχὴν, ταχέως, ὡς ἐνδεικνύουσιν ὅλα τὰ πράγματα ἐν τῷ ἡμετέρῳ τόπῳ, θὰ κατέλθῃ ἐκ τοῦ ἀξιώματος αὑτοῦ, ὡς δὲ πάλιν δεικνύουσι τὰ πράγματα, καὶ ὡς καὶ ἐγὼ φρονῶ, θὰ βραδύνῃ νὰ λάβῃ πάλιν τὴν εὐκαιρίαν νὰ περιβληθῇ διὰ τῆς τιμῆς τοῦ ἀξιώματος τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἄς θελήσῃ ἐν τῷ τέλει τῆς τρίτης ταύτης ὑπουργίας του νὰ ἀναπληρώσῃ, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν, τὸ κακὸν, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς ὑπογραφῆς του ἐγένετο ἐν τῷ στρατῷ· διότι, πλὴν τοῦ βαθμοῦ καὶ τοῦ ἀξιώματος τὸ ὁποῖον κατέχει, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει καὶ ὄνομα, τὸ ὁποῖον εἶναι γεγραμμένον μὲ τὰ φαεινότερα γράμματα εἰς τὴν ἱστορίαν, ἡ ὁποία διεδραματίσθη, ἵνα ἱδρυθῇ τὸ Κράτος τοῦτο, καὶ δὲν πρέπει ἡ ὑπογραφὴ τοῦ ὀνόματος τούτου νὰ ὑφίσταται ὑπὸ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα προορισμὸν ἔχουσι νὰ καταστρέψωσι τὸν στρατὸν τῆς Ἑλλάδος· διότι, μὰ τὴν ἀλήθειαν, κύριοι συνάδελφοι, ἔρχεται στιγμὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ ὁ ἀπαθέστερος (εἶμαι δὲ μεταξὺ τῶν μετριοπαθεστέρων, ὑποθέτω,) καὶ ὁ μετριοπαθέστατος ἀκόμη δὲν δύναται νὰ ἐξηγήσῃ πρὸς τί ἐλήφθησαν ὅλα αὐτὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα, ἡλίου φαεινότερον, τέλος, ἂν ὄχι σκοπὸν, ἔχουσι τὴν καταστροφὴν τοῦ στρατοῦ! Λοιπὸν νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ ἀναλάβῃ τάχιστα τοὺς ἀξιωματικοὺς, νὰ τοὺς ἀναβαπτίσῃ ἐν τῇ ἐκτελέσει συνεχοῦς, δραστηρίως συνεχοῦς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, καὶ συγχρόνως νὰ προβῇ ὅ,τι τάχιον εἰς τὴν πλήρωσιν τῶν ὑπαρχόντων μεγάλων κενῶν ἐν ταῖς τάξεσι τοῦ στρατοῦ, ἵνα οὗτος ἀναπνεύσῃ, ἀναλάβῃ τὴν θέσιν καὶ τὴν περιωπὴν αὑτοῦ καὶ λειτουργήσῃ ὡς στρατὸς ἄξιος ἑαυτοῦ! Χηρεύουσι δὲ 115 θέσεις ἐν ὅλῳ τῷ στρατεύματι ἀπὸ ὑπολοχαγοῦ καὶ ἀνωτέρω· ἤτοι 77 ἐν τῷ πεζικῷ, 15 ἐν τῇ χωροφυλακῇ μετὰ τῶν ἀνθυπομοιράρχων, 3 ἐν τῷ ἱππικῷ κατὰ τὴν σημείωσιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον, ζητήσας ἰδιαιτέρως ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, 2 ἐν τῷ πυροβολικῷ, 7 ἐν τῷ ὑλικῷ τοῦ πυροβολικοῦ, 2 ἐν τῷ μηχανικῷ, 2 ἐν τῷ ἰατρικῷ κλάδῳ καὶ 6 ἐν τῷ οἰκονομικῷ. Διὰ τὴν πλήρωσιν τῶν 115 τούτων θέσεων, ἵνα ἔχωμεν στρατὸν λειτουργοῦντα, ἵνα τεθῇ ἕκαστος ἀξιωματικὸς εἰς τὴν θέσιν του καὶ ἵνα ἑκάστη θέσις ἀποκτήσῃ τὸν βαθμοφόρον αὐτῆς, τὸν ἀναγκαῖον κατὰ τὸν ὀργανισμὸν, ἢ μᾶλλον κατὰ τοὺς δέκα ὀργανισμοὺς ἡμῶν, καὶ κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν, ἵνα πληρωθῶσιν ὅλα ταῦτα τὰ κενὰ, ἀπαιτεῖται μόλις τὸ 1% τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον διατίθεται διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, δηλαδὴ 150,000 δραχμαὶ ἐπὶ συνόλου προϋπολογισμοῦ 15,360,000 δραχμῶν. Πρέπει δὲ νὰ γείνωσι ταῦτα ταχέως, διότι καὶ ὁ καιρὸς ἐπείγει.

§66Γ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Θὰ ἔχωμεν πόλεμον;

§67ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν θὰ ἔχωμεν πόλεμον, διαλύσατε τὸν στρατὸν καθ’ ὁλοκληρίαν. Ἐὰν διατηρῆτε στρατὸν, διατηρεῖτε αὐτὸν μόνον καὶ ἐπὶ τῇ ἀσθενεστάτῃ ἰδέᾳ, ὅτι θὰ ἔχητε πόλεμον. Ἐὰν δὲν ἔχητε πόλεμον, συμβουλεύω ἄλλο τι: συμβουλεύω τὴν ἐξοικονόμησιν τῶν 15,360,000 δραχμῶν, τὰς ὁποίας ἀναγράφει ὁ προϋπολογισμὸς, καὶ τὴν ἀνακήρυξιν τῆς Ἑλλάδος εἰς μίαν μεγάλην Θεσσαλονίκην, κατοικουμένην ὑπὸ Ἑβραίων ἐμπόρων. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ ἐξασθένησις κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη τῆς Ἑλλάδος ὑπὸ στρατιωτικὴν ἔποψιν ἔχει τὸν ἀντίκτυπόν της ἐκεῖ, εἰς τὰς Ἑλληνικὰς χώρας τοῦ Βοῤῥᾶ, ὡς βλέπομεν καθ’ ἑκάστην, ἐκεῖ ὅπου οὐδεὶς ἀνησυχεῖ ἐξ ἡμῶν, εἰς τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀλλεπαλλήλων βερατίων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἡ εἰρηνικὴ, ἀλλὰ καὶ ἡ καταχθονιωτέρα καὶ ἡ χειροτέρα (διότι ἀποβλέπει εἰς τὴν συνείδησιν) κατάκτησις τῆς Μακεδονίας. Ἔχει τὸν ἀντίκτυπόν της ἐκεῖ εἰς τὴν Κρήτην, ὅπου πολίτευμα, διὰ τοσούτων αἱμάτων ἀποκτηθὲν, καταργεῖται καὶ μένει κατηργημένον. Ἔχει τὸν ἀντίκτυπόν της εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος οὐδόλως ὑπολογίζει ἡμᾶς. Ὑπῆρξαν ἄλλοτε περιστάσεις, καθ’ ἃς ἐξελαμβανόμεθα ὡς σπουδαῖος παράγων δράσεως ἐν τῇ Ἀνατολῇ κατὰ ξηρὰν καὶ κατὰ θάλασσαν. Τοῦτο συνέβη, ὅτε κατεστήσαμεν διὰ τῶν πραγμάτων δῆλον, ὅτι δυνάμεθα νὰ παρατάξωμεν 80,000 ἄνδρας, ὡς παρετάξαμεν τούτους κατὰ τὴν ἐπιστρατείαν τοῦ 1885–1886. Ἐπαναλαμβάνω ὅ,τι εἶπον πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, — καὶ δὲν ὁμιλῶ ἐντεῦθεν οὔτε ὡς πολιτευόμενος, οὔτε ὡς ἀντιπολιτευόμενος, πολλοῦ γε καὶ δεῖ, προκειμένου περὶ τοῦ στρατοῦ,— ἐπαναλαμβάνω νὰ συστήσω πρὸς αὐτὸν ὡς Ἕλλην, ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ ἐπὶ πολὺ τὸν καιρὸν, ἵνα πράξῃ ὅ,τι νῦν δύναται ἴσως νὰ πράξῃ ὑπὲρ τοῦ στρατοῦ. Ἂς μὴ ἀφήσῃ νὰ πάθῃ ὁ στρατὸς ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δίκαιον νὰ πάθῃ καὶ ὑπὸ οἱονδήποτε ἄλλον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, πολὺ δὲ ὀλιγώτερον ὑπὸ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν τὸν Τσαμαδόν.

§68ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἤλπιζον, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, πρὸς ὃν τρέφω ἄπειρον ὑπόληψιν, ἤθελεν ὑποτιμήσει τοσοῦτον τὴν ἀστυνομίαν τοῦ Κράτους καὶ ἤθελε θεωρήσει αὐτὴν ὡς ὑπηρεσίαν διεφθαρμένην, ὥστε νὰ φρονῇ, ὅτι οἱ εἰσερχόμενοι εἰς αὐτὴν ἀξιωματικοὶ, ὅπως ἐκτελέσωσι καθῆκον ὀφειλόμενον πρὸς τὴν Πολιτείαν, διαφθείρονται καὶ καθίστανται ἄχρηστοι. Ἀληθῶς σήμερον εὑρισκόμεθα παρά ποτε εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσωμεν τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, τὴν ὁποίαν προσέφερον οἱ ἀξιωματικοὶ, καὶ νὰ κρίνωμεν ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων καὶ οὐχὶ ἐκ θεωριῶν. Πολλάκις ἐξετραγῳδήθησαν ἆθλα τῶν ἀστυνόμων καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἐν ταῖς ἐφημερίσι, πρὸς δυσφημισμὸν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας καὶ ἰδίως πρὸς κατάκρισιν τῶν ἀξιωματικῶν. Ἡ Συμπολίτευσις, καὶ ἰδίως ἡ Κυβέρνησις, ἀπήντα εἰς τὰς διαφόρους ταύτας κατηγορίας, ἀλλὰ δὲν ἤθελον ποτὲ οἱ ἐπερωτῶντες νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀληθείας ταύτας· ἐν τούτοις τὰ πράγματα μαρτυροῦσιν, ὅτι ἐλάχισται ἐγένοντο παρεκτροπαὶ ὑπὸ ἀξιωματικῶν, οἵτινες ἐτιμωρήθησαν ἀναλόγως τοῦ πταίσματος, ἄλλοι μὲν διὰ δικαστικῶν ἀποφάσεων καὶ ἄλλοι διοικητικῶς. Ἐν τούτοις αἱ μερικαὶ αὗται τιμωρίαι δὲν μαρτυροῦσιν, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ παρεβίασαν τὴν ἐντολήν των καὶ κατέστησαν ἑαυτοὺς ἀχρήστους εἰς τὴν Πολιτείαν καὶ εἰς τὸν στρατόν. Δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω καὶ ἐξιστορήσω τὰς ὑπηρεσίας τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, διότι τοῦτο εἶναι τὸ καθ’ ἑκάστην ἀπασχολοῦν τὴν Βουλὴν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἕτερον ἔχει λόγον ἴσως, τὴν κατανάλωσιν τῆς ὥρας καὶ οὐχὶ τὴν κατάδειξιν τῶν πταισμάτων καὶ τῆς ἀνικανότητος τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου θ’ ἀσχοληθῶ νὰ ἀναιρέσω ἀνακριβείας τινὰς, ἢ μᾶλλον ἐσφαλμένας σκέψεις τοῦ προλαλήσαντος. Ἐλέχθη, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία εἶναι κυκεὼν, διότι πλεῖστοι ὅσοι στρατιωτικοὶ ἀσχολοῦνται εἰς ταύτην. Ἡ ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία κατὰ τὸν νόμον ἐκτελεῖται ὑπὸ τῆς ἀστυφυλακῆς καὶ ὑπὸ τῆς χωροφυλακῆς, συνεπῶς ἐξ ἀμφοτέρων τούτων τῶν σωμάτων εὑρίσκει τις ἄνδρας ἐν τῇ ἀστυνομικῇ ὑπηρεσίᾳ. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν κατωρθώθη ἡ συμπλήρωσις ὁλοκλήρου τοῦ σώματος τῆς ἀστυφυλακῆς, ἐδέησε ν’ ἀποσπασθῇ καί τις ἀριθμὸς στρατιωτῶν ἐκ τῶν εὐζωνικῶν ταγμάτων. Ἀξιωματικοὶ πάντων τῶν ὅπλων εὑρέθησαν κατὰ τὸν νόμον κατάλληλοι πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, ἀλλὰ τίνας ἔπρεπεν ἐκ τούτων νὰ ἐκλέξωμεν; Ἀναντιῤῥήτως ἐκείνους, οὓς εἴχομεν προχειροτέρους, ἄνευ ζημίας τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, τοιοῦτοι δ’ εἶναι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ. Ὡς καὶ κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου ἐδόθησαν αἱ δέουσαι ἐξηγήσεις, οὕτω καὶ σήμερον ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι ὑπῆρχον ὑπεράριθμοι ὑπὲρ τοὺς 100 ἀνθυπολοχαγοί· πλὴν τούτων ὑπάρχουσιν ἀξιωματικοὶ ἀνήκοντες εἰς στελέχη ταγμάτων, ἅτινα δὲν περιλαμβάνουσι στρατιώτας· ἐκρίθη ὅθεν λυσιτελέστερον, καὶ χωρὶς νὰ ὑποστῇ ζημίαν ὁ στρατὸς, νὰ ἀπασχολήσωμεν τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὰ στελέχη ταῦτα καὶ μὴ ἔχοντας ἄμεσον ὑπηρεσίαν. Ποῖοι δὲ εἶναι οὗτοι; εἶναι οἱ τῶν δέκα ταγμάτων τοῦ πεζικοῦ, δηλαδὴ ὑπὲρ τοὺς διακοσίους. Ἐθεωρήσαμεν ὅθεν τούτους ὡς καταλλήλους, τοῦτο μὲν, διότι ἦσαν προσφορώτεροι, τοῦτο δὲ, διότι, ὡς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν ἐξετέλουν, πρὶν γείνωσιν ἀξιωματικοὶ, εἴτε ἐν μεταβατικῇ ὑπηρεσίᾳ, εἴτε ἐν τοῖς λόχοις, εἴτε ἐν σταθμοῖς, ἀπέκτησαν τὰς τοπικὰς γνώσεις, καὶ δύνανται νὰ ἀστυνομεύσωσι καλλίτερον παντὸς ἄλλου, καὶ δὴ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πυροβολικοῦ, τοῦ μηχανικοῦ κτλ., οἵτινες ἀσχολοῦνται εἰς τὰ τοῦ ὅπλου των. Δὲν εἶναι δὲ ὀρθὸν τὸ λεχθὲν, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ διαφθείρονται ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ· διότι ὁ ἀξιωματικὸς, ὅστις ἐπεράτωσε τὰς σπουδάς του, ἢ ὅστις προήχθη ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, καὶ ὅστις γνωρίζει τὴν κατάστασιν, ἐν ᾗ εὑρίσκεται, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαφθαρῇ ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ, ἐκτελῶν διοικητικὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἐξετέλει ἐν τῷ λόχῳ του καὶ ἐν τῇ μεταβατικῇ ὑπηρεσίᾳ. Δὲν εἶναι ἐπίσης ὀρθὸν τὸ λεχθὲν, ὅτι ἀπομανθάνει τὰ στρατιωτικά· διότι ταῦτα ἀποκτῶνται δι’ ἀπαύστου καὶ ἐπανειλημμένης μελέτης τῶν στρατιωτικῶν συγγραμμάτων, ἔχει δὲ καιρὸν πρὸς τοῦτο ὁ ἀξιωματικὸς ἀστυνόμος νὰ καταγείνῃ. Ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρετῶν, δέον νὰ καταγίνηται εἰς μελέτας ὁ ἀξιωματικὸς, ἄλλως βεβαιωθῆτε, ὅτι καὶ ἐκεῖ θὰ ἦτο ἄχρηστος καὶ κάκιστος ἀξιωματικός. Ὁ κ. Βουλευτὴς νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ μεταθέσωμεν εἰς τὴν ἀστυνομίαν καὶ ἀξιωματικοὺς τοῦ πυροβολικοῦ, μηχανικοῦ κτλ. Καὶ ἀνέφερε μὲν, ὅτι εἶναι κυκεὼν ἡ ἀστυνομία, ὡς ἀποτελουμένη ἐξ ὅλων τῶν ὅπλων, κατόπιν ὅμως ἐξήχθη, ὅτι εἰρωνικῶς εἶπε ταῦτα, διότι ἐν τῇ ἀστυνομικῇ ὑπηρεσίᾳ ἐτοποθετήθησαν καὶ δύο ἀξιωματικοὶ τοῦ πυροβολικοῦ. Βεβαιῶ τὸν κ. Βουλευτὴν, ὅτι τοῦτο ἐγένετο, διότι οἱ δύο ἀξιωματικοὶ τοῦ πυροβολικοῦ, μὴ προελθόντες ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων, ἐκρίθησαν κατάλληλοι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ἀστυνομικήν. Ὁ κ. Βουλευτὴς συνιστᾷ τὴν ὑποβολὴν τελείου ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ ἀντὶ τῶν δέκα νῦν ἰσχυόντων. Βεβαίως τοῦτο θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, καὶ ἂν μάλιστα ἡ Βουλὴ παρεῖχε τὴν συνεργασίαν της εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τούτου, ὅστις ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος μας, ἀλλ’ ἡ σύστασις αὕτη ἀντιβαίνει εἰς ὅ,τι ἐζήτησε κατόπιν, εἰς τὴν συμπλήρωσιν τουτέστι τῶν κενῶν θέσεων ἐν τῷ στρατῷ καὶ γνωρίζετε ὅτι ὁ στρατὸς σήμερον ἔχει πλείστους ὅσους ἀξιωματικοὺς ὑπεραρίθμους, οἵτινες προῆλθον ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς νομοθεσίας ἡμῶν. Ὁ λόγος, δι’ ὃν ἔπρεπεν ν’ ἀσχοληθῶσιν εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν οἱ ἀξιωματικοί, εἶναι, ὅτι ὑπάρχουσι πλειότεροι τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ. Δὲν εἶμαι ἐναντίος τοῦ συστήματος τούτου, διότι, ὅτε συνετάχθη ὁ ὀργανισμός, τὸ ἔθνος εἶχε τὴν ἰδέαν τοῦ μεγαλείου τῆς πατρίδος, τὴν ὁποίαν καὶ ἤδη δὲν ἀπέβαλε καὶ δὲν ὀφείλει ποτὲ νὰ ἀποβάλῃ· οὗτος δὲ ὁ ὀργανισμὸς εἶναι χρησιμώτερος παρ’ ἡμῖν, παρὰ εἰς πᾶν ἄλλο Κράτος, ἔνθα ὑπάρχουσι τὰ μέσα πρὸς καταρτισμὸν ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας, ἐνῷ ἡμεῖς ὀλίγιστα τοιαῦτα διαθέτομεν. Δὲν φρονῶ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω πλειότερα ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Τῆς περιστάσεως ὅμως ταύτης ἐπωφελούμενος, θ’ ἀπαντήσω πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς, ὅστις κατὰ προλαβοῦσαν συνεδρίασιν ἀνέγνωσεν ἔγγραφον, καθαπτόμενον τῆς ὑπολήψεως καθηγητοῦ ἐντιμοτάτου τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων, καὶ ἐζήτησε νὰ μάθῃ, ἂν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶχε γνῶσιν τοῦ ἐγγράφου τούτου. Τὸ ἔγγραφον ἐγράφη τῇ 21 Μαΐου 1892, ἀλλὰ τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἤμην ἐγώ, οὔτε ὁ συνάδελφός μου Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ ἔγγραφον ὁμιλεῖ περὶ τῆς ἀνειλικρινείας τοῦ εἰρημένου καθηγητοῦ πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐζήτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ μάθῃ, ἂν τὸ Ὑπουργεῖον εἶχε γνῶσιν, ἵνα ἀπολύσῃ τὸν καθηγητήν, διότι δὲν ἐξηγεῖται ἄλλως τὸ πρᾶγμα.

§69ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ὄχι· ἀλλ’ εἶπον ὅτι, ἀφοῦ ἡ ὑπηρεσία, ἔνθα ὑπηρέτει, τὸν ἐχαρακτήρισεν ἀνειλικρινῆ, τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ὤφειλε νὰ τὸν διορίσῃ.

§70ΤΣΑΜΑΔΟΣ. .. Λοιπὸν ὁ καθηγητὴς οὗτος διωρίσθη τὸ 1892, κατ’ Αὔγουστον μῆνα καὶ κατὰ σύστασιν τῆς ὑπηρεσίας, ἥτις, ἐξετάσασα τὰ διπλώματα αὐτοῦ, εὗρε ταῦτα ἐν τάξει, καὶ κατ’ ἀκολουθίαν προεκλήθη ὁ ὁριστικὸς αὐτοῦ διορισμὸς ὡς καθηγητοῦ. Κατὰ τὸ 1893, τὸν Σεπτέμβριον, ἀπελύθη τῆς Σχολῆς ὑπὸ τῆς τότε Κυβερνήσεως, παρὰ τὸν νόμον, διότι ἐκοινοποιήθη πρὸς αὐτὸν τὸ διάταγμα τῆς ἀπολύσεως τὴν 1ην Σεπτεμβρίου, καθ’ ἣν ἤρξατο τὸ σχολικὸν ἔτος. Ἡ ὑπόθεσις δ’ αὕτη κεῖται ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, καὶ ἀναντιῤῥήτως θ’ ἀποβῇ ὑπὲρ τοῦ καθηγητοῦ, ὡς τοῦτο συνέβη καὶ κατὰ προηγουμένην ὁμοίαν περίστασιν. Ἀπελύθη δὲ ὁ καθηγητὴς οὐχὶ δι’ ἀνειλικρίνειαν περὶ τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ λόγῳ οἰκονομίας, ἡ δὲ οἰκονομία αὕτη εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα ἄλλην παρανομίαν, διότι ὁ ἀντικαταστάτης αὐτοῦ ἦτο στρατιωτικὸς φαρμακοποιός, ὅστις δὲν εἶχε τὰ προσόντα τοῦ νὰ διδάξῃ εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων, ὡς ὁ νόμος κελεύει. Ὁ διοικητὴς τοῦ σχολείου, ὅστις εἶχε μορφώσει ἀρίστην περὶ τοῦ ἀπολυθέντος καθηγητοῦ ἰδέαν, ὑπέβαλε πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀναφοράν, δι’ ἧς πειρᾶται νὰ καταστήσῃ γνωστὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι μόνον λόγοι οἰκονομίας ἠδύναντο νὰ προκαλέσωσι τὴν ἀπόλυσιν τοῦ ἀρίστου τούτου καθηγητοῦ, καὶ ὅτι πρὸς τοῦτο δέον τὸ Ὑπουργεῖον νὰ προκαλέσῃ βασιλικὸν ἔπαινον ὑπὲρ τοῦ μετὰ ζήλου ἐκπληρώσαντος τὸ καθῆκόν του καθηγητοῦ Τηλεμάχου Κομνηνοῦ. Ἐκ τῶν ἐκτεθέντων συνάγεται, κύριοι Βουλευταί, ὅτι οὐ μόνον καλῶς ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις διορίσασα τὸν κ. Κομνηνὸν καθηγητὴν τὸ 1892, ἀλλὰ καὶ ἡ κατόπιν Κυβέρνησις τοῦ 1893, μὴ ἀπολύσασα αὐτὸν, καίτοι ἦτο ἐν γνώσει τοῦ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Βουλευτὴς. Πάντα ταῦτα εἶναι ἱκανὰ νὰ πείσωσι τὴν Βουλήν, ὅτι ἄλλος εἶναι ὁ λόγος, ὅστις ἠνάγκασε τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς, ἵνα ὁμιλήσῃ κατὰ τοῦ καθηγητοῦ Κομνηνοῦ, καὶ οὐχὶ ἡ ἀνειλικρίνεια αὐτοῦ περὶ τὴν ὑπηρεσίαν, διότι τοιαύτη πράγματι δὲν ὑπῆρξεν.

§71ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ἀληθῶς ἀνέγνωσα ἓν ἔγγραφον τοῦ διευθυντοῦ τῆς ἀστυνομίας, τοῦ κ. Μπαιρακτάρη, τοῦ ὁποίου ὁ χαρακτὴρ εἶναι γνωστός. Τὸν κ. Μπαιρακτάρην, ὡς διευθυντὴν τῆς ἀστυνομίας, ἐξετιμήσαμεν, διότι ἐξεπλήρου αὐστηρότατα τὸ καθῆκόν του, ἴσως δὲ εἰς τοὺς πολιτευομένους δὲν ἤρεσκε, διότι ὤφειλε νὰ ἦναι μετριοπαθέστερος· διὰ τοῦτο πολλὰ περιστατικὰ ἠνάγκασαν τοὺς πολίτας καὶ τοὺς πολιτευομένους νὰ διαμαρτυρηθῶσι κατὰ τοῦ χαρακτῆρός του· ἀλλ’ ὡς πρὸς τὴν εἰλικρίνειάν του πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν, δὲν ὑπάρχει εἰς καθ’ ὅλον τὸ Κράτος νὰ εἴπῃ ὅτι ὁ Μπαιρακτάρης ἠδύνατο νὰ χαρισθῇ εἰς πρόσωπα. Εἶχον ὑπὸ τὰς διαταγάς του ὑπάλληλον τὸν κ. Κομνηνόν· περὶ αὐτοῦ δὲν γνωρίζω ἂν ἦναι καλὸς ἐπιστήμων,— δὲν ἀνήκει εἰς ἐμὲ νὰ γνωρίζω τοῦτο,—γνωρίζω μόνον, ὅτι τὴν ἐπιστήμην του ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ τὴν μετεχειρίζετο μετ’ ἀνειλικρινείας. Δὲν δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μοὶ εἴπῃ, ὅτι μετεχειρίζετο μετ’ εἰλικρινείας τὴν ἐπιστήμην του, διότι ἔχω ἔγγραφον ἐπίσημον, ὑπογεγραμμένον ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τῆς ἀστυνομίας κ. Μπαιρακτάρην, καὶ παρακαλῶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μοὶ εἴπῃ, ἂν ὁ Μπαιρακτάρης ἦναι εἰλικρινὴς, ἢ ἂν, ὅτε ὑπέγραφεν, ὑπέγραφε χαριζόμενος εἴς τινα, ἢ ἀπὸ ἐμπάθειαν πρὸς τὸν ὑπάλληλον ἐκεῖνον. Ὅ,τι ὑπέγραψε, τὸ ὑπέγραψεν ἐντὸς τῆς ἀληθείας. Διεβεβαίωσεν ὁ κ. Μπαιρακτάρης τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι ὁ εἰρημένος καθηγητὴς δὲν ἐκπληροῖ τὴν ὑπηρεσίαν του μὲ εἰλικρίνειαν. Τί σημαίνει τοῦτο; ὅτι καταδολιεύεται τὴν ὑπηρεσίαν· καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον ὁ διευθυντὴς συνιστᾷ εἰς τὸν προϊστάμενόν του Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀπολύσῃ αὐτόν. Τί πλειότερον θέλετε νὰ εἴπῃ εἰς τὸ ἔγγραφόν του ὁ διευθυντὴς τῆς ἀστυνομίας; Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπεβάλλετο εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἦτο νὰ ἀπολύσῃ ἀμέσως τὸν ὑπάλληλον αὐτόν. Ἀπελύθη ὁ ὑπάλληλος τότε, καὶ ἔρχεται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὸν διορίζει ἐν τῇ Στρατιωτικῇ Σχολῇ, χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰ ἔγγραφον τῆς ὑπηρεσίας, δι’ οὗ ἐχαρακτηρίζετο ὡς μὴ εἰλικρινής. Ἂν ἦτο ἀνειλικρινὴς εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, νομίζετε ὅτι θὰ ἦναι εἰλικρινὴς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς; Τὸ ἔγγραφον τοῦ διευθυντοῦ τῆς Σχολῆς, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, λέγει, ὅτι εἶναι ἱκανός. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω ἂν ἦναι ἱκανὸς, ἐγὼ γνωρίζω τὸ ποιὸν τοῦ χαρακτῆρός του ἐκ τοῦ ἐγγράφου τοῦ διευθυντοῦ τῆς ἀστυνομίας. Ἔπρεπε λοιπὸν πρῶτον νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει τὸ ἔγγραφον τοῦ διευθυντοῦ τῆς ἀστυνομίας, πρὶν ἢ προβῆτε εἰς τὸν διορισμὸν τοῦ ὑπαλλήλου σας.

§72ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Δὲν ἠθέλησα νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας. Πληροφορῶ ὅμως τὸν συνάδελφον, ὅτι ἐγένοντο ἀνακρίσεις, καὶ ἐκ τῶν ἀνακρίσεων ἀπεδείχθη πεπλανημένη ἡ γνώμη τοῦ διευθυντοῦ τῆς ἀστυνομίας, καὶ ἐντεῦθεν ὁ εἰρημένος ὑπάλληλος ἀπηλλάγη τῆς κατηγορίας αὐτῆς.

§73ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ἔπρεπε νὰ τὰ εἴπητε αὐτά τότε.

§74ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἄρχεσθε νὰ ὁμιλήσητε ἐν γνώσει τῆς ὑποθέσεως, ἀλλὰ βλέπω ὅτι διατελεῖτε ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ, ἐνῷ παρῆλθον ἔκτοτε τρία ἔτη καὶ ἔπρεπε νὰ τὸ γνωρίζετε.

§75ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ συνάδελφος καλῇ τῇ πίστει ἐνόμισεν, ὅτι πρέπει νὰ πιστεύσῃ εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦ διευθυντοῦ τῆς ἀστυνομίας. Ἦτο ἀνάγκη νὰ παυθῇ ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς λόγῳ οἰκονομίας, καὶ ἐπειδὴ δὲν ἠδύνατο νὰ παυθῇ νομίμως, τούτῳ τῷ λόγῳ ἐγένετο τὸ ἔγγραφον αὐτό, ὡς συνήθως συμβαίνει, δι’ οὗ ἐχαρακτηρίσθη ὡς ἔχων διαγωγὴν ἀσυμβίβαστον πρὸς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν. Τοῦτο συμβαίνει δυστυχῶς εἰς πλείστους ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους, τοὺς ὁποίους, διὰ νὰ παύσωσι, στιγματίζουσι πρῶτον ὡς διάγοντας ἀσυμβιβάστως πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτῶν.

§76ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, πῶς, διὰ νὰ παυθῇ εἷς ὑπάλληλος, πρέπει νὰ στιγματισθῇ πρῶτον. Ὑπάρχει νόμος περὶ τούτου; πρέπει νὰ ἀποδοθῇ πρόθεσις ἐγκλήματος εἴς τινα ὑπάλληλον, διὰ νὰ παυθῇ; Δὲν δέχομαι τοιαύτην σκέψιν.

§77ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἐγὼ βεβαίως δὲν ἐννοῶ νὰ ἀπασχολήσω ἐπὶ πολὺ τὴν Βουλὴν περὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον δυστυχῶς ἐξαπίνης ἦλθε, τοῦ ζητήματος τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, καὶ δὲν ἐννοῶ νὰ τὸ καταβιβάσω, ὥστε τροχάδην νὰ συζητηθῇ. Τὸ ζήτημα τοῦτο, Κύριοι, εἶναι ἐκ τῶν ζωτικωτέρων ζητημάτων, συνεπῶς δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, διότι σκοπεύω νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὰς γνώμας μου, ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐὰν τοιαύτη λάβῃ χώραν. Τὸ μόνον ὅμως, ὅπερ μοὶ ἐπροξένησεν ἐντύπωσιν, εἶναι ὅτι, ἐξ ὅσων ἠδυνήθην νὰ ἐννοήσω, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐφάνη σήμερον καταδικάζων τὸν νῦν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ, ἢ μᾶλλον ἐθεώρησεν αὐτὸν οὐχὶ κατάλληλον εἰς τὰς κρισίμους οἰκονομικὰς περιστάσεις τοῦ τόπου, διότι τὸν ὀργανισμὸν αὐτὸν τὸν ἔκαμαν τότε, ὅτε ἡ Ἑλλὰς εἶχεν ἄλλην ἰδέαν, τὴν ὁποίαν εἶπεν, ὅτι καὶ σήμερον δὲν ἔχει ἐγκαταλείψει. Τοὐναντίον ἐγὼ εἶμαι ἀμείλικτος πολέμιος τοῦ ὀργανισμοῦ, διότι δὲν ὑπάρχει σαθρότερον αὐτοῦ οἰκοδόμημα. Ἐγὼ θὰ ἔλεγον, πῶς θέλετε νὰ πληρώσω θέσεις ὀργανισμοῦ, τὸν ὁποῖον δὲν ἐγκρίνω; Ἀλλ’ ἀφοῦ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν φρονεῖ, ὅτι εἶναι καλὸς καὶ πρέπει πλήρως νὰ ἐφαρμοσθῇ, τότε, ἂν ἤμην Ὑπουργός, θὰ ἔλεγον, ὅτι ὀφείλω νὰ πληρώσω τὰς χηρευούσας θέσεις, ἄλλως πρέπει νὰ καταργηθοῦν αὐταὶ αἱ θέσεις, ὡς περιτταί. Καὶ ἐπειδή, Κύριοι, δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, λέγω ὅτι βεβαίως δι’ ὅσα εἶπεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας δὲν τὸν ἀδικῶ τὰ εἶπε στενοχωρούμενος, ὅπως δικαιολογήσῃ ὁπωσδήποτε τὸν θεσμόν. Τί ἠθέλατε νὰ εἴπῃ; Ἠθέλησε νὰ παραστήσῃ, ὅτι τοὐλάχιστον οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, δὲν βλάπτονται, καὶ δὲν ἀπομανθάνουσι τὰ στρατιωτικὰ αὐτῶν καθήκοντα. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ ζήτημα, διότι τὸ θεωρῶ ζωτικώτατον, καὶ ἑπομένως πᾶν ζήτημα, τὸ ὁποῖον καταστρέφει τὸν ὀργανισμόν, ὀφείλομεν νὰ τὸ συζητήσωμεν διὰ μακρῶν· ἔχω δὲ πεποίθησιν, ὡς πρὸς τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν πεποίθησίν μου δὲν ἐπιμένει πολὺ εἰς τοὺς ἔρωτας αὐτοῦ, θὰ παύσῃ καὶ τὸν ἔρωτα πρὸς τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, καὶ θέλετε ἰδεῖ εὐτυχῶς τὴν ἐπάνοδον τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὰ σώματα αὐτῶν. Λέγω δὲ μόνον, ὅτι, ὅταν οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν θεωρῶσι τοὺς ὀργανισμούς, τοὺς ὁποίους ἔχουσιν ἐν ἰσχύϊ, ὡς ἐπὶ βάσεων ἐπιστημονικῶν στηριζομένους, ἔπρεπεν ἀμέσως νὰ προβῶσιν εἰς τὴν πλήρωσιν τῶν θέσεων, ἄλλως ἔπρεπε νὰ προτείνωσι τὴν κατάργησιν αὐτῶν, ἐὰν ἐνόμιζον, ὅτι οἰκονομικαὶ περιστάσεις δὲν ἐπιτρέπουσι τὴν πλήρωσιν τῶν θέσεων. Καὶ δὲν κατηγορῶ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος, πρὶν ἐκπνεύσῃ ὁ Πρόεδρος τῶν ἐν Πάτραις Ἐφετῶν, εἶχεν ἀποστείλει τὸ διάταγμα τοῦ προβιβασμοῦ τοῦ ἀντικαταστάτου καλῶς ἔπραξεν, εἰς τοῦτο προβάς. Δὲν κατηγορῶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὁ ὁποῖος δὲν ἀφῆκε θέσιν κενὴν οὔτε ἀρχιεπισκόπου, οὔτε ἐπισκόπου, ἀλλ’ οὔτε ἱεροδιακόνου· καλῶς ἔπραξεν. Ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ διατὶ νομίζετε, ὅτι ὁ στρατὸς καὶ τὸ ναυτικὸν ἀποτελεῖται ἐκ Φελλάχων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι τὰ αὐτὰ δικαιώματα μὲ τοὺς ἄλλους πολιτικοὺς ὑπαλλήλους, ἐνῷ καὶ αὐτοὶ ὑποβάλλονται εἰς ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις καὶ στερήσεις τοῦ ἐπαγγέλματός των, καὶ πρέπει ἐπίσης νὰ ἔχωσι καὶ τὰς αὐτὰς ἀπολαύσεις. Ἐγὼ δὲν νομίζω, ὅτι δύνασθε νὰ εἴπητε, ὅτι ὁ κατώτερος δύναται νὰ ἐκτελῇ χρέη ἀνωτέρου ἐν τῷ στρατῷ· δὲν γνωρίζω διατὶ τότε οἱ διευθυνταὶ τῶν Νομαρχιῶν δὲν δύνανται νὰ ἀναπληρώσωσι τοὺς ἐλλείποντας νομάρχας, ἢ οἱ γραμματεῖς τῶν Εἰρηνοδικείων τοὺς εἰρηνοδίκας. Ἄν λοιπὸν παραδεχθῆτε τοὺς ὀργανισμοὺς αὐτοὺς ἐπὶ βάσεων ἐπιστημονικῶν στηριζομένους, ὀφείλετε νὰ πληρώσητε τὰς χηρευούσας θέσεις. Δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε εἰς τὸν Μελέαγρον, διοικητὴν τῆς Ἱππευτικῆς Σχολῆς, ὑπηρετοῦντα ἐν τῷ στρατῷ ἐπὶ ἥμισυν σχεδὸν αἰῶνα, ὑπηρετοῦντα δ’ ἔτι καὶ νῦν μετὰ νεανικοῦ ὄντως ζήλου καὶ ὅμως μένοντα ἐπὶ ὀκτὼ ὅλα ἔτη εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν, δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε εἰς αὐτόν: «Ὄχι, δὲν σὲ προβιβάζω, ἄν καὶ ὑπάρχει κενὴ θέσις, τὴν ὁποίαν δικαιοῦσαι νὰ καταλάβῃς, διότι δὲν ἐπιτρέπουσιν αἱ οἰκονομικαὶ περιστάσεις προβιβασμὸν, ἀλλὰ θὰ σὲ ἀφήσω νὰ σὲ καταλάβῃ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας». Καὶ τί νομίζετε, ὅτι λέγει ὁ νόμος περὶ ὁρίου ἡλικίας; λέγει ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς τίθεται εἰς ἀποστρατείαν, ἂν δὲν ἔχῃ ἐντὸς ὡρισμένης ἡλικίας τὸν βαθμὸν τὸν ὑπ’ αὐτοῦ ὁριζόμενον· ἀλλ’ ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς δύναται νὰ σᾶς εἴπῃ: «ἔχω θέσιν πρὸ ὀκτὼ ἐτῶν καὶ δὲν μοῦ τὴν δίδετε, καὶ μὲ ὑποβάλλετε εἰς τὴν ποινὴν τοῦ περὶ ὁρίου ἡλικίας νόμου!» Δὲν λέγεται Πολιτεία αὐτὴ, Πολιτεία ἡ ὁποία δὲν ἀποδίδει τὰ αὐτὰ δικαιώματα εἰς πάντας! Ἡ ἀναπλήρωσις τῶν ἀνωτέρων ὑπὸ τῶν κατωτέρων διαιωνιζομένη βλάπτει τὸν στρατόν. Ἀληθῶς τὰ ἔθνη, εὑρεθέντα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διεκδικήσωσι τὰ δικαιώματα αὐτῶν διὰ πολέμου, ἠναγκάσθησαν νὰ ἀναθέσωσι τὴν διοίκησιν ἀνωτέρων μονάδων στρατοῦ εἰς ἀξιωματικοὺς κατωτέρου βαθμοῦ, ὡς ἐν Βουλγαρίᾳ, ἀλλὰ ταῦτα εἶναι ἐξαιρέσεις, δὲν δύνανται ν’ ἀποτελέσωσι τὸν κανόνα. Οὔτε δύνασθε νὰ εἴπητε εἰς τὸν πλωτάρχην νὰ ἀναλάβῃ μονίμως τὰ χρέη ναυάρχου, διότι τότε θὰ εἴπητε κατ’ ἀναλογίαν καὶ εἰς τὸν ναύτην νὰ ἀναλάβῃ χρέη πλωτάρχου, ἀλλὰ τότε βεβαίως παίζετε κωμῳδίαν, ἀνατρέποντες τὰς βάσεις. Δὲν εἰσέρχομαι εἰς λεπτομερείας, διότι ἐπιφυλάσσομαι νὰ λάβω τὸν λόγον κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§78ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπανορθώσῃ ἀδίκημα, συμβαῖνον εἰς ἀξιωματικὸν ἀδίκως καταδικασθέντα καὶ ἐπὶ τρία ἔτη ἄνευ λόγου ἐν ταῖς φυλακαῖς κατακρατηθέντα. Πρόκειται περὶ τοῦ ἀξιωματικοῦ Περλέγκου, ὁ ὁποῖος κατεδικάσθη ὑπὸ τοῦ Στρατοδικείου εἰς δεκαετῆ δεσμά. Μετὰ τρία ἔτη ἀνεκαλύφθη, ὅτι ἦτο ἀθῶος, ἐξῆλθε τῶν φυλακῶν, καὶ ἀνέλαβε τὸν βαθμόν του. Δυστυχῶς οἱ συνάδελφοί του, οἱ κατώτεροι αὐτοῦ, προήχθησαν, αὐτὸς δὲ μένει εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν.

§79ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ γείνῃ καὶ δι’ αὐτὸν ὅ,τι εἰς ὁμοίας περιστάσεις ἐγένετο καὶ δι’ ἄλλους· ὅ,τι δικαιοῦται νὰ λάβῃ, θὰ τὸ λάβῃ χωρὶς νὰ παρακαλέσητε.

§80ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μεριμνήσῃ, ὅπως διορθωθῇ ἡ καταστραφεῖσα γέφυρα τοῦ Πηνειοῦ, παρὰ τὴν θέσιν Καραβόπορον, διότι ὁλόκληροι αἱ ἐπαρχίαι τῶν Τρικκάλων, τῆς Ἄρτης καὶ τῆς Καρδίτσης ὑποφέρουν τὰ μέγιστα ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῆς γεφύρας ταύτης, ἥτις μόλις πρὸ δύο ἐτῶν ἐγένετο καὶ ἐξωδεύθησαν δι’ αὐτὴν 100 περίπου χιλιάδες δραχμῶν.

§81ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὡς πρὸς τὸν ἀξιωματικὸν Περλέγκον, ὁ ὁποῖος ἀδίκως κατεδικάσθη, παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸ ταχύτερον νὰ ἱκανοποιήσῃ αὐτὸν, διότι εἶναι θῦμα δικαστικῆς πλάνης.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς ὑπεσχέθη.

§83ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἔχομεν εἰς τρίτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων, ἀλλὰ δὲν ὑπεβλήθησαν αἱ πληροφορίαι, τῶν ὁποίων ἔχομεν ἀνάγκην, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐννοήσωμεν τὰ λογικὰ ἀποτελέσματα τῶν εἰσαχθεισῶν τροποποιήσεων. Ὑπεβλήθησαν πίνακες κατὰ πρῶτον, οἵτινες ἐβασίζοντο ἐπὶ ὑπολογισμῶν ἐσφαλμένων, ὡς ἀπεδείχθη ἐκ τῶν πινάκων, οἱ ὁποῖοι ὑπεβλήθησαν κατόπιν.

§84Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Πῶς; Εἴπετε τὰς διαφοράς.

§85ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Οἱ τελευταῖον ὑποβληθέντες πίνακες παρουσιάζουσιν ὅλως διόλου διάφορα ἀποτελέσματα ἐπὶ διαφόρων ἐσόδων· εἶναι δ’ εἰς ἀντίφασιν μὲ τοὺς πρῶτον ὑποβληθέντας. Δὲν εἴμεθα ἐν τῇ συζητήσει τοῦ θέματος, διὰ νὰ δώσω πλήρεις ἐξηγήσεις. Ἔχω ὅμως ἐνώπιόν μου τοὺς πίνακας, οἵτινες ἀποδεικνύουσι τοῦτο. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἐννοήσωμεν, πῶς θὰ γείνωσι διάφοροι διανομαὶ καὶ πῶς θὰ ἐφαρμοσθῶσι διάφοροι διατάξεις, καὶ εἰς τίνα λογιστικὰ ἀποτελέσματα θὰ καταλήξωσιν αὗται, διότι, ὡς εἶπον, ὑπάρχει ἀντίφασις εἰς διαφόρους ἐγγραφὰς τῶν πινάκων. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἰσχυρίζεται τὸ ἐναντίον.

§86Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διατυπώσατε τὰς αἰτήσεις σας.

§87ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὀφείλω νὰ ὑποδείξω πρὶν, ὅτι οἱ λόγοι μου εἶναι ἀκριβεῖς.

§88ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη.

§89ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν παραδέχησθε, ὅτι ἡ γνώμη σας δὲν εἶναι ἀκριβής...

§90ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη προεισηγήσεως περὶ τοῦ συμπεράσματος τῶν πληροφοριῶν, ἃς ζητεῖτε. Διατυπώσατε τὰ αἰτούμενα, καὶ θέλουσι δοθῆ πληροφορίαι, μηδένα καταλείπουσαι δισταγμὸν, ὅτι ἡ γνώμη μου εἶναι ἡ μόνη ἀκριβής.

§91ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τὸν πρῶτον πίνακα ὡς ἔσοδον ἐμμέσων φόρων ἀναγράφεται ποσὸν διάφορον τοῦ ἀναγραφομένου εἰς τὸν δεύτερον πίνακα.

§92ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐξήγησα τοῦτο δὶς, καταδείξας ὅτι δὲν ὑπάρχει σφάλμα, τὸ ἐξηγῶ δὲ ἤδη καὶ τρίτην φοράν. Εἶπον, ὅτι ὁ πρῶτος πίναξ στηρίζεται ἐπὶ τῶν μισθωτηρίων, ὁ δὲ δεύτερος ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν εἰσπράξεων. Τἀποτελέσματα τῶν εἰσπράξεων διαφέρουσι τοῦ ἀποτελέσματος τῶν μισθωτηρίων κατὰ τοῦτο, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν μισθωτηρίων ἀποτελεῖται ἐκ τοῦ ποσοῦ τοῦ ἀποδιδομένου εἰς τὰ δημοτικὰ ταμεῖα ὑπὸ τῶν μισθωτῶν, ἐνῷ τ’ ἀποτελέσματα τῶν εἰσπράξεων περιέχουσι καὶ τὸ κέρδος τοῦ μισθωτοῦ καὶ τὰ ἔξοδα τῆς εἰσπράξεως.

§93ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ πίναξ, τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλε κατὰ πρῶτον, στηρίζει τὰς διαφόρους διανομὰς ἐπὶ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸν τελευταῖον ὑποβληθέντα πίνακα διαφέρει κατὰ 800,000 δραχμάς. Οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν ἔχω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον θὰ ἔκαμε τὰς διανομὰς ταύτας καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ δευτέρου πίνακος, ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβωμεν καὶ ἡμεῖς γνῶσιν τῆς ἐργασίας ταύτης τοῦ Ὑπουργείου, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν τ’ ἀποτελέσματα ἦναι ὅπως ἡμεῖς ἰσχυριζόμεθα, ἢ ὅπως ἰσχυρίζεται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκτὸς τούτου, ὑπεβλήθησαν καὶ τροποποιήσεις ἐν διαφόροις διατάξεσι τοῦ νομοσχεδίου, αἱ ὁποῖαι φέρουσι καὶ μικρὰς ἢ μεγάλας διαφορὰς, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διανομήν. Καὶ τοῦτο πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, διότι ἐν τῇ τροποποιήσει ταύτῃ ἐμπεριέχεται καὶ ἡ ἰδέα γενικωτέρας διανομῆς τῶν ἐσόδων. Ἐπιτρέπεται, ὅπως οἱ δῆμοι τῆς Ἑπτανήσου λάβωσι τὸ εἰς αὐτοὺς ἀναλογοῦν ἐκ τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ σίτου, οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐσόδου ἑκάστου δήμου, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ γενικοῦ ἐσόδου τοῦ Κράτους, κατὰ τὸ ἄρθρον 2. Ὅλα ταῦτα ἀλλοιοῦσι βεβαίως τὸν πρῶτον πίνακα, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν πληρέστεραι πληροφορίαι, διὰ νὰ ἐννοήσωμεν ποῦ θὰ καταλήξωσιν αἱ πολύπλοκοι καὶ ἐν μέρει σκοτειναὶ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου.

§94Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ ὑποβληθέντες πίνακες εἶναι ἐπαρκέστατοι. Οἱ πίνακες ὡς πρός τινα δίδουσιν ἀποτελέσματα θετικὰ, ἤτοι αὐθεντικὰ, ὡς πρὸς ἄλλα δίδουσιν ἀποτελέσματα ἐκ πληροφοριῶν ἐστερημένων αὐθεντικοῦ κύρους, καὶ ἐπανειλημμένως εἶπον, ὅτι περὶ τούτων δὲν ἐγγυᾶται ἡ ὑπηρεσία. Ἡ ὑπηρεσία περὶ οὐδενὸς ἐγγυᾶται, τοῦ μὴ στηριζομένου ἐπὶ στοιχείων ἐπισήμων, δὲν ὑπάρχουσι δὲ στοιχεῖα ἐπίσημα πρὸς διάκρισιν τῶν εἰσπράξεων τῶν μισθωτῶν ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀπὸ τῶν εἰσπράξεων αὐτῶν ἐπὶ τῶν μεταφερομένων διὰ θαλάσσης ἢ διὰ ξηρᾶς. Πάντα τὰ πρὸς τὰς διακρίσεις ταύτας σχετιζόμενα ἐδέησε νὰ ἀρυσθῶμεν ἐκ πληροφοριῶν, ἃς δὲν δυνάμεθα νὰ χαρακτηρίσωμεν ὡς ἐντελῶς ἀσφαλεῖς. Ἐπὶ τῶν πινάκων τῶν ὑποβληθέντων παρετήρησα, ὅτι οἱ πρῶτοι ὑποβληθέντες ἀναγράφουσιν ἀποτελέσματα θετικὰ, τὰ προκύπτοντα ἐκ τῶν μισθωτηρίων· ἀλλ’ οἱ κατόπιν ὑποβληθέντες στεροῦνται ὑποστάσεως ἀσφαλοῦς, ὡς ἀναγράφοντες τὰ εἰσπραχθέντα παρὰ τῶν μισθωτῶν, περὶ ὧν δὲν κατέχει ἡ ὑπηρεσία στοιχεῖα αὐθεντικὰ, ἀφοῦ δὲν τῇ εἶναι προσιτὰ τὰ βιβλία τῶν διαχειριζομένων τὰς εἰσπράξεις, καὶ στηριζόμενοι ἐπὶ δεδομένων συλλεχθέντων ὑπὸ τῶν τελωνειακῶν ἢ τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν. Οἱ καταστρωθέντες πίνακες εἶναι προϊὸν πολυμόχθου καὶ πολυμήνου ἐργασίας, καίτοι δὲ ὑπάρχουσιν ἀσυμφωνίαι ἐν τοῖς ἀποτελέσμασιν, ὡς ἦτο ἑπόμενον ἐπὶ ἀναγραφῶν ὑπαγορευθεισῶν ἐξ ἀτομικῶν ἐκτιμήσεων, ἡ προσέγγισις ὅμως πρὸς τὴν ἀκρίβειαν εἶναι ἀποχρῶσα πρὸς χρησιμοποίησιν τῶν πληροφοριῶν τῶν ἐν τοῖς πίναξι τῆς δευτέρας σειρᾶς καὶ τῆς τρίτης σειρᾶς, — διότι ὑπεβλήθη καὶ τρίτη σειρά. Αἱ πληροφορίαι αὗται περιλαμβάνουσι πᾶν ὅ,τι ἠδύνατο νὰ ζητηθῇ· ἂν ὅμως ὁ κ. Βουλευτὴς, ὅπως ἀπαλλαγῇ αὐτὸς τῆς ἐνοχλήσεως, θέλῃ νὰ τῷ παράσχωμεν ἐν ἰδίαις στήλαις τῶν πινάκων ὡρισμένα πορίσματα τῶν πληροφοριῶν, ἃς εὐαρεστηθῇ νὰ εἴπῃ τί ζητεῖ, καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου προθύμως θέλει τῷ παράσχῃ ἐν τούτῳ πᾶσαν συνδρομήν.

§95ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητῶ, εἶναι ἡ διανομὴ τῶν εἰσπραχθησομένων ἐκ τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ σίτου τοῦ προσθέτου καὶ τῶν λοιπῶν φόρων ἐπὶ τῇ ἀναλογίᾳ οὐχὶ τοῦ πρώτου πίνακος, ἀλλὰ τοῦ δευτέρου.

§96Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ τοῦ σίτου δὲν μεταβάλλονται.

§97ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τοῦτο εἶναι ἓν ἐκ τῶν στοιχείων, ἀλλ’ εἰς τοῦτο πρέπει νὰ προστεθῇ τὸ ἐκ τῆς εἰσπράξεως τῶν ἐξωτερικῶν διαπυλίων τελῶν, τὸ ἐκ τῆς εἰσπράξεως τῆς προσαυξήσεως αὐτῶν, τὸ ἐκ τῶν δύο δεκατημορίων τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν καὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων. Ὅλα αὐτὰ πρέπει ν’ ἀποτελέσωσιν ἓν ὅλον, ἵνα ἐννοήσωμεν πῶς θὰ γένηται ἡ διανομὴ καὶ ὁ συμψηφισμὸς ἐν ἑκάστῳ δήμῳ. Τοῦτο ἀκριβῶς ἐζήτησα, διότι εἶχον τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον θὰ ἔχῃ ἤδη ἐκτελέσει τοιαύτην ἐργασίαν. Ἐὰν ὅμως ἡ ἐργασία δὲν ἦναι ἑτοίμη, θὰ περιορισθῶ νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διότι ἐπὶ τοσοῦτον σπουδαίου νομοθετήματος τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἐξετέλεσε τὴν ἀπαιτουμένην λογιστικὴν ἐργασίαν, ὅπως γνωρίσῃ ποῦ ὁριστικῶς θὰ καταλήξωσιν οἱ περίπλοκοι ὑπολογισμοὶ, τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ ψήφισις. Εἰς τὰ ἀναγραφόμενα κονδύλια ὑπάρχει διαφορὰ κατὰ πολλὰς ἑκατοντάδας χιλιάδων δραχμῶν. Ἡμεῖς δὲ ἰσχυριζόμεθα, ὅτι τὸ Δημόσιον ἔχει νὰ ὠφεληθῇ, ὁ δὲ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπ’ ἐναντίας, ὅτι τὸ Δημόσιον ἔχει νὰ ζημιωθῇ μέχρις 700,000 δραχμῶν. Τοῦτο θέλομεν νὰ ἴδωμεν, διότι νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἦναι εὐεργετικὸν, δὲν πρέπει ν’ ἀπολήγῃ εἰς ἀποτελέσματα ἐναντία καὶ βεβαίως θ’ ἀπολήξῃ εἰς τοιαῦτα, περὶ τῶν ὁποίων δὲν θέλω νὰ φέρω γνώμην, διότι δὲν ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν μου ἓν ὁλόκληρον λογιστήριον, ὅπως ἐγὼ ποιήσωμαι τοὺς ὑπολογισμοὺς, τοὺς ὁποίους θεωρῶ ἀναγκαίους καὶ τοὺς ὁποίους βεβαίως τὸ Ὑπουργεῖον πρέπει νὰ ἐκτελέσῃ, ἂν δὲν τοὺς ἐξετέλεσεν ἤδη.

§98Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶπον ἐπανειλημμένως, ὅτι οἱ πίνακες κατηρτίσθησαν μετὰ πλήρη βάσανον τῶν πληροφοριῶν. Ἐπὶ ἐπισήμων καὶ θετικῶν δεδομένων ἐστηρίχθησαν οἱ συνοδεύσαντες τὴν εἰσαγωγικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου. Εἰς τούτων δὲ τὴν ὑποβολὴν προετιθέμεθα νὰ περιορισθῶμεν· ὑπεχωρήσαμεν ὅμως ἔπειτα, ὑπείκοντες εἰς τὰς ἐπιμόνους ἐνταῦθα αἰτήσεις, ὅπως προσκομίσωμεν πληροφορίας, ὧν τὰ δεδομένα δὲν ἠδύναντο νὰ ὦσιν αὐθεντικά. Τὰς πληροφορίας ταύτας ἐλέγχει ἤδη ὁ κύριος Βουλευτὴς, ζητῶν ἐν αὐταῖς ἀκρίβειαν, ἣν μόνον δεδομένα αὐθεντικὰ θὰ παρεῖχον. Δεδομένα αὐθεντικὰ πρὸς διάκρισιν τῶν εἰσπράξεων ἐπὶ τῆς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγωγῆς ἀπὸ τῶν εἰσπράξεων ἐπὶ τῆς μεταφορᾶς ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ δὲν ἔχομεν, οὐδ’ ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν, ἐπεδόθη δὲ ἡ ὑπηρεσία εἰς τὴν συγκέντρωσιν ὑλικοῦ πρὸς τὴν κατὰ τὸ ἐφικτὸν ἀναπλήρωσιν τῆς ἐλλείψεως, καὶ ἐπὶ χρόνον πολὺν διὰ ζήλου ἐργασθεῖσα, κατέληξεν εἰς ἀποτελέσματα ἱκανῶς προσεγγίζοντα εἰς τὴν ἀκρίβειαν πληροφοριῶν ἐπισήμων. Πλείονα τούτων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προσενέγκῃ ἡ ὑπηρεσία εἰς ἡμᾶς, οὐδ’ ἡμεῖς εἶναι δυνατὸν νὰ προσενέγκωμεν εἰς τὸν κύριον Βουλευτήν· ἀλλ’ ἂν τῶν πληροφοριῶν τούτων ζητῇ ὁ κύριος Βουλευτὴς κατάστρωσιν διάφορον, προθύμως θέλομεν διασκευάσει πίνακας, καθ’ ὃν ἤθελεν ἐγγράφως καθορίσει τύπον.

§99ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἐπαρουσίασα οὔτε ἐπικρίσεις, οὔτε προφάσεις. Ἐζήτησα ἁπλῶς συμπλήρωσιν τῶν πληροφοριῶν. Ἐὰν τὰς πληροφορίας, ἃς ἀνεφέρατε, τὰς ἐθεωρήσατε προσεγγιζούσας εἰς τὴν ἀλήθειαν, βεβαίως θὰ ἐλάβετε ταύτας ὑπ’ ὄψιν, ὅπως ἐξετάσητε τ’ ἀποτελέσματα. Νομίζω δὲ, ὅτι αἱ πληροφορίαι αὗται δύνανται περισσότερον νὰ προσεγγίσωσι τὴν ἀλήθειαν, παρὰ οἱ αὐθαίρετοι ὑπολογισμοὶ, οἱ ὁποῖοι γίνονται χονδρικῶς. Θέλω δὲ συντάξει ἐγγράφως τὰς αἰτήσεις μου καὶ θέλω τὰς ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλήν.

§100ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν ὁποῖον βλέπω ἐπανελθόντα, θὰ ἀπαντήσῃ εἰς ὅ,τι ἐζήτησα;

§101ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως. Ἔλαβον πρόνοιαν ἀμέσως, καὶ διέταξα τὴν ὑπηρεσίαν νὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι δεῖ.

§102ΑΛΕΞ. Γ. ΣΟΥΤΣΟΣ. Εἰς ὅλα τὰ Κράτη, Κύριοι, οἱ διευθύνοντες τὰ τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως προσπαθοῦσιν ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ μεταβάλλωσι τὰ φιλολογικὰ λύκεια εἰς πρακτικά. Αὐτὰ τὰ μικρὰ Κράτη τοῦ Αἵμου διέγνωσαν τοῦτο, καὶ ἀντὶ τῆς ἄλλοτε ἀναλογίας ἔχουν 10 πρακτικὰ καὶ ἓν φιλοσοφικόν. Ἐν Ἑλλάδι ἔχομεν 40 φιλοσοφικὰ λύκεια καὶ ἓν πρακτικόν. Κατὰ τοῦτο δ’ ὑστεροῦμεν ὅλων τῶν Κρατῶν. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως εἰς τὸ Γυμνάσιον τῆς Σύρου δώσῃ χροιὰν ἐμπορικοῦ λυκείου καὶ προσθέσῃ ἕδραν ἐμπορικῶν μαθημάτων, τόσον ἀναγκαίων ἐν Ἑλλάδι.

§103Δ. Μ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Θὰ σκεφθῶ ἐπὶ τούτου καὶ θ’ ἀπαντήσω.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§105ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως γενικῶν ἀποθηκῶν εἰσήχθησαν τροπολογίαι τινὲς, τὰς ὁποίας ἐνόμιζον ὅτι ἤθελον εὕρῃ συμφωνοὺς μὲ τὰς ἀνταλλαγείσας ἰδέας κατὰ τὴν πρώτην αὐτοῦ συζήτησιν. Εὑρίσκω ὅμως διαφοράς τινας θεμελιώδεις. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τροποποίησιν εἰς τὸ ἄρθρον 2, καὶ τὴν ὑποβάλλω ἀπὸ τοῦδε, ἵνα τυπωθῇ καὶ, εἰ δυνατὸν, ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 143).

§107ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Δὲν θὰ διακόψωμεν, κύριε Πρόεδρε;

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίνα ἐργασίαν ἐκάμαμεν, ἵνα διακόψωμεν;

§109ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Νὰ διακόψωμεν, ἵνα γευματίσωμεν.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θεωρῶ πρακτικώτερον νὰ παραμείνωμεν εἰσέτι μίαν ὥραν, διὰ νὰ μὴ ἐπανέλθωμεν. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης. Ὁ κ. Κροκιδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§111ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὁ ἀναγινώσκων τοὺς τίτλους μόνον τῶν ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίων ἀπορεῖ ἀληθῶς μὲ τὴν συγκατάβασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, συγκατάβασιν τοσούτῳ μᾶλλον ἀξιοπαρατήρητον, καθόσον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἔχει συνειθίσει τὴν Βουλὴν, καὶ ἰδίᾳ τοὺς ἀκολουθοῦντας αὐτὸν φίλους, μὲ τοιαύτας συγκαταβάσεις. Ἤδη οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, καὶ διὰ νὰ ἦμαι ἀκριβέστερος, οἱ ἐξ Ἠλείας συνάδελφοι, — ἔχοντες τὸ νομοσχέδιον περὶ Σταφιδικῆς Τραπέζης ἐν τῷ θυλακίῳ των καὶ τὰ δύο ἄλλα περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν καὶ περὶ δανείων καλλιεργείας, καὶ ἐπιδεικνύοντες τὴν ἐπιγραφήν των, δύνανται νὰ παρουσιασθῶσι πρὸ τῶν ἐκλογέων των καὶ μεθ’ ὑπερηφανείας νὰ δείξωσιν αὐτοῖς, ὅτι οὐχὶ ἀδίκως ἐταύτισαν τὴν πολιτικὴν αὐτῶν τύχην μὲ ἐκείνην τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Τοῦτο ἀληθῶς θὰ συμβῇ, ἂν ἡ ἐξέτασις περιστραφῇ περὶ τὴν ἐπιγραφὴν μόνον· ἀλλ’ ἂν οἱ ἐξ Ἠλείας συνάδελφοι ἐπιχειρήσωσι τὴν ἀνάλυσιν αὐτῶν πρὸ τῶν ἀναμενόντων συμπολιτῶν αὐτῶν, ταχέως θὰ πεισθῶσιν, ἂν δὲν ἐπείσθησαν ἤδη, ὅτι ἡ δυστυχία τῶν συμπολιτῶν των, ἣν τόσῳ εὐγλώττως ἐξετραγῴδησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐχρησίμευσεν ὡς ἀφορμὴ νέας πάλιν ἀποπείρας κατὰ τῆς ἐλευθερίας αὐτῶν καὶ νέας ἐπιθέσεως τῆς κερδοσκοπικῆς ὁμάδος, τῆς περὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις πρέπει καὶ αὕτη εἰς τὰς παρούσας δυσχερεῖς κυβερνητικὰς περιστάσεις νὰ ἐξοικονομηθῇ, ὅπως πρέπει νὰ ἐξοικονομηθῇ καὶ ἡ φιλοτιμία τῶν ἐξ Ἠλείας συναδέλφων. Δὲν πιστεύω οἱ ἐξ Ἠλείας συνάδελφοι νὰ ἀπατῶνται, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι καὶ ἀδύνατον πάντως· ὅμως ἐμπαίζονται οἱ προστασίαν ζητοῦντες πληθυσμοί. Εἰς τὸν ἐμπαιγμὸν δὲ τοῦτον, ὅστις ἀπειλεῖ νὰ λάβῃ χαρακτῆρα ἐπικίνδυνον, εἶναι ἀνάγκη νὰ τεθῇ τέρμα. Εἶναι ἀνάγκη ἡ ἀλήθεια νὰ λεχθῇ πρὸς αὐτοὺς ἐν ὅλῃ αὐτῆς τῇ ἰταμότητι, νὰ παύσωσι δὲ παρέχοντες ἑαυτοὺς καὶ τὴν ἀτυχίαν αὐτῶν ὕλην εἰς πολιτικὴν καὶ ὑλικὴν κερδοσκοπίαν. Θὰ σᾶς ἀναλύσω, Κύριοι, τὰ σταφιδικὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δὲν συνέταξεν, ἀλλ’ υἱοθέτησεν ἡ Κυβέρνησις· θὰ ἐξετάσω αὐτὰ ἐν σχέσει πρὸς τὰ αἴτια τὰ προκαλέσαντα ταῦτα, ἐλπίζω δὲ νὰ πεισθῶσι καὶ οἱ εἰς τὴν πτέρυγα ταύτην (δεικνύει τὴν δεξιὰν) παρακαθήμενοι συνάδελφοι καὶ πᾶς μὴ θέλων νὰ αὐταπατᾶται, ὅτι τὰ νομοσχέδια δὲν συνετάχθησαν διὰ τοὺς πάσχοντας σταφιδοπαραγωγοὺς, ἀλλὰ συνετάχθησαν διὰ τοὺς συντάκτας αὐτῶν, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ δυστυχία τῶν πρώτων χρησιμεύει ὡς ἀφορμὴ πρὸς ἀπασχόλησιν τῆς ἐν ἀδρανείᾳ ἤδη κερδοσκοπικῆς αὐτῶν δραστηριότητος καὶ ἰδιοφυΐας. Τί σᾶς ἐζήτησαν οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοί, —καὶ διὰ νὰ μὴ ᾖμαι ἄδικος, οἱ πληθυσμοὶ τῆς Ἠλείας; Τί σᾶς εἶπον; Σᾶς εἶπον ὅτι ἡ παραγωγὴ αὐτῶν εἶναι μεγάλη καὶ δυσανάλογος πρὸς τὴν κατανάλωσιν· ὅτι ἐκ τούτου δὲν ἐπιτυγχάνουσι τὰς τιμὰς, εἰς ἃς εἶναι συνειθισμένοι· ὅτι, ἐπειδὴ ταῦτα ἐπῆλθον ἀποτόμως, πάσχουσιν, εὑρίσκονται ἐν κρίσει. Τὴν κρίσιν ταύτην ὠνόμασαν σταφιδικὴν, ἐνῷ εἶναι ἁπλούστατα οἰκονομικὴ, συνεπείᾳ τῆς ἀποτόμου ἐκπτώσεως τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος. Ἀλλ’ ὅπως θέλετε ὀνομάσατε τὴν κρίσιν, εἶναι βέβαιον ὅτι ὑπάρχει στενοχωρία, καὶ ἂν κρίνῃ τις ἐκ τῶν ἐκεῖθεν ἐκπεμπομένων κραυγῶν, ἡ στενοχωρία, εἶναι μεγάλη, καὶ εἶναι φυσικὸν νὰ ᾖναι. Ἡ ἔκπτωσις τῶν τιμῶν ἐπέφερεν ὄχι μόνον τὴν μείωσιν τῶν ἐσόδων, ἀλλὰ καὶ τὴν μείωσιν τῆς πίστεως· ὅ ἔχων ἄλλοτε χιλίας δραχμὰς, ἰσοδυναμούσας πρὸς ὀκτακοσίας ἢ ἐννεακοσίας, ἔχει ἤδη μόνον πεντακοσίας, ἰσοδυναμούσας μόλις πρὸς διακοσίας πεντήκοντα. Ἡ περιουσία τῶν πληθυσμῶν τούτων ἐμειώθη ὄχι μόνον ἀριθμητικῶς, ἀλλὰ καὶ πραγματικῶς. Μετὰ τὴν κατὰ πεντήκοντα καὶ πλέον ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν μείωσιν τῆς περιουσίας αὐτῶν, ἐξηγοῦνται αἱ κραυγαὶ τῶν Ἠλείων. Οἱ δανεισταὶ, οἱ μέχρι τοῦδε ἀμέριμνοι, δυσφοροῦσι, διότι καὶ ἐκεῖνοι εἶναι ὀφειλέται, καὶ φυσικὴ εἶναι ἡ ἀνησυχία αὐτῶν, ἀφοῦ ἡ ἀσφάλεια αὐτῶν ἐμειώθη. Αἱ πιστώσεις, αἱ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τέως ἀξίας τῶν κτημάτων παρεχόμεναι, ἐμειώθησαν, περιεστάλησαν δὲ ὄχι μόνον ἕνεκα τούτου, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς ἐν γένει οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ Κράτους. Τὸ Δημόσιον ζητεῖ τοὺς φόρους του ἐκ παντὸς τρόπου. Ἡ καλλιέργεια ἐπείγει καὶ δὲν ἐπιδέχεται ἀναβολήν. Ὁ δὲ στόμαχος ἔχει καὶ ἐκεῖνος τὰς ἐπιτακτικὰς ἀξιώσεις του. Αὐτὴ εἶναι ἐν γενικαῖς γραμμαῖς ἡ κατάστασις. Καὶ εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν καὶ εἰς ὅλα ταῦτα τί ἀπήντησεν ἡ Κυβέρνησις; Ἡ Κυβέρνησις, αὕτη μὲν οὐδὲν εἶπεν, ἀφίνει ὅμως νὰ λέγωσιν ἐπ’ ὀνόματί της καὶ τῇ ἐπινεύσει της οἱ ἔχοντες νὰ πραγματοποιήσωσι συμφέροντα: Ἰδοὺ, κύριοι σταφιδοπαραγωγοὶ, ἰδοὺ, κύριοι Ἠλεῖοι, τρία νομοσχέδια· ἰδοὺ ἓν περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν, ἰδοὺ ἄλλο περὶ σταφιδικῆς Τραπέζης, καὶ ἂν δὲν ἦσθε εὐχαριστημένοι, διὰ νὰ σᾶς ἀποτελειώσωμεν, ἰδοὺ καὶ ἓν ἄλλο περὶ σταφιδικῶν δανείων. Ἀλλὰ καὶ ἂν τὰ νομοσχέδια ταῦτα ἦναι χρήσιμα καὶ ἂν δὲν ἦναι ὕποπτα, καὶ ἂν ἔχωσι συνταχθῆ ὑπὸ πνεῦμα εἰλικρινείας καὶ πόνου πρὸς τὴν ἀτυχίαν αὐτῶν, κατὰ τί δύνανται νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν ἀνακούφισιν τῆς οἰκτρᾶς καταστάσεως, εἰς ἣν διατελοῦσι σήμερον; Κατ’ οὐδέν. Δύνανται νὰ λειτουργήσωσι σήμερον τὰ νομοθετήματα ταῦτα; Ἀδύνατον. Καὶ ἂν δὲν δύνανται νὰ λειτουργήσωσιν, εἰμὴ εἰς τὸ μέλλον,—καὶ θὰ ἴδωμεν μετ’ ὀλίγον πῶς,—ποία ἡ μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως ἢ τῆς Βουλῆς περὶ τῶν δυστυχῶν αὐτῶν πληθυσμῶν διὰ τὰς παρούσας ἀνάγκας, τὰς τόσον ἐπειγούσας καὶ τόσον ἐπιτακτικάς, αἵτινες δὲν θὰ ἐπιτρέψουν νὰ ἐπέλθωσιν αἱ μέλλουσαι; Σήμερον οἱ δανεισταὶ μετὰ τοῦ εἰσπράκτορος ἔφερον εἰς ἀπόγνωσιν τοὺς ἐκεῖ πληθυσμούς. Τί κατὰ τῶν δύο τούτων ἐφιαλτῶν ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις; Ἔλαβε μέτρον τι διὰ τοὺς φόρους τοὺς ὀφειλομένους, μέτρον τι ἀνακουφιστικὸν διὰ τοὺς πεινῶντας αὐτοὺς συμπολίτας τῶν ἐξ Ἠλείας συναδέλφων; Ἔλαβε μέτρον τι ὑπὲρ τῶν ὀφειλετῶν, τῶν ὁποίων ἡ ἰδιοκτησία κινδυνεύει ἤδη ἀπὸ τοὺς τοκογλύφους; Σήμερον οἱ δανεισταὶ, ἐπωφελούμενοι μιᾶς ἀθλίας διατάξεως τῆς δικονομίας ἡμῶν, ἥτις ἀκόμη δὲν ἐπέσυρε τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοῦ, γίνονται κύριοι ὁλοκλήρων ἐκτάσεων ἀντὶ εὐτελεστάτης τιμῆς. Ποῖον κτῆμα, πωλούμενον ἀναγκαστικῶς ἐκεῖ, μὲ τὴν κατάστασιν αὐτὴν, δύναται νὰ ἐπιτύχῃ δικαίαν τιμήν; Καὶ μὴ ὑπαρχόντων ἀγοραστῶν καὶ συναγωνισμοῦ, πωλούμενα κατακυροῦνται εἰς τὸν δανειστὴν ἀντὶ τῆς πρώτης προσφορᾶς, ἥτις οὔτε τὸ δέκατον τῆς πραγματικῆς ἀξίας ἀντιπροσωπεύει. Καὶ ἡ συνέπεια; Καὶ ἡ συνέπεια ἔσται ἡ τελεία ἀποῤῥόφησις τῆς ἰδιοκτησίας, ἡ συγκέντρωσις αὐτῆς εἰς χεῖρας ὀλίγων καὶ ἡ ἐλπίς, ὅπως οἱ τόποι οὗτοι μᾶς παρουσιάσωσιν ἄλλο κοινωνικὸν ζήτημα ὑπὸ τύπον ἀγροτικοῦ. Καὶ ὄχι μόνον μέτρον τι δὲν ἔλαβον περὶ τούτου ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ, ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ σταφιδικῶν δανείων ἢ δανείων καλλιεργείας ἔρχεται νὰ ὁπλίσῃ τὴν χεῖρα τοῦ δανειστοῦ μὲ νέον ὅπλον, μὲ νέον κεραυνὸν, ἵνα τέλεον ἀποτεφρώσῃ τὸν δυστυχῆ ὀφειλέτην, ὅστις, ὑπὸ τῆς ἀνάγκης πιεζόμενος, ἀσφαλῶς θὰ ἐμπέσῃ εἰς τὰ δίκτυά του. Τί δύναται νὰ περιμείνῃ ὁ Ἠλεῖος ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν; Διὰ νὰ λειτουργήσῃ τὸ νομοσχέδιον χρειάζονται ἀποθῆκαι, ἀλλὰ χρειάζεται καὶ σταφιδόκαρπος. Σήμερον ἐλλείπουσι καὶ τὰ δύο, καὶ ἐνῷ ἔχει τὸν εἰσπράκτορα, τρέποντα αὐτὸν εἰς φυγὴν, ἔχει ἐξ ἄλλου τὸν δανειστὴν, ὅστις ἀντὶ πινακίου φακῆς πωλεῖ καὶ ἀγοράζει ὁ ἴδιος τὴν ἄμπελόν του, ἥτις ἀντιπροσωπεύει ἀγῶνας πολυετεῖς, μόχθους, κακουχίας καὶ παντοειδεῖς στερήσεις· καὶ δὲν λαμβάνει μόνον ὁ δανειστὴς τὸ τυχὸν ἐνυπόθηκον, ἀλλ’ ἐπωφελούμενος τῆς ἀθλίας διατάξεως τῆς δικονομίας, ἧς ἐμνήσθην, λαμβάνει καὶ ὅ,τι ἄλλο ἔχει. Οὕτω δὲ ὁ ἤδη ἄπορος Ἠλεῖος καθίσταται ἀκτήμων, ἄνευ παρόντος καὶ ἄνευ μέλλοντος. Καὶ τί δύναται νὰ περιμένῃ ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον περὶ Σταφιδικῆς Τραπέζης ὁ Ἠλεῖος, ἀφοῦ διὰ νὰ λειτουργήσῃ, αὐτῇ ἀπαιτεῖται καιρὸς, διὰ νὰ δράσῃ δὲ, ἀπαιτεῖται καρπὸς ἢ φορτωτική; Φρονεῖ εἰλικρινῶς ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ εἰσηγηταὶ τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι λείπει ὁ δανειστὴς, διὰ νὰ δανείσῃ ἐπὶ ἐνεχύρῳ σταφιδοκάρπου ἢ φορτωτικῆς; Νομίζει δὲ, ὅτι ὅλος αὐτὸς ὁ θόρυβος γίνεται ἐν Ἠλείᾳ καὶ ἀλλαχοῦ, διότι δὲν εὑρίσκουσι δανειστὴν, ἵνα δανείσῃ ἐπὶ φορτωτικῇ ἢ ἐπὶ ἐνεχύρῳ; Θορυβοῦσιν ἐν Ἠλείᾳ, διότι δὲν ὑπάρχει καρπὸς, καὶ διότι ὁ ὑπάρχων, ἐνεχυριαζόμενος ἢ πωλούμενος, δὲν ἀποφέρει ὅσον ἀρκεῖ εἰς τὰς ἀνάγκας αὐτῶν. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ κατάστασις αὕτη προβάλλεται ὡς συνέπεια κανονικῆς λειτουργίας τῶν οἰκονομικῶν ὅρων, εἶναι μὲν ἀξία συμπαθείας, δὲν εἶναι ὅμως νομοθετικῆς μερίμνης· ἐφ’ ὅσον ὅμως προβάλλεται ὡς συνέπεια ἐκτάκτου καὶ ἀνωμάλου καταστάσεως, ὡς συνέπεια ἀποτόμου μεταβολῆς πραγμάτων, εἶναι ἀξία ὄχι μόνον συμπαθείας, ἀλλὰ καὶ πάσης μερίμνης. Πρέπει νὰ δοθῇ καιρὸς εἰς τούτους νὰ συνέλθωσι· πρέπει νὰ δοθῇ καιρὸς νὰ ἐξοικειωθῶσι πρὸς τὴν νέαν κατάστασιν τῶν πραγμάτων, πρέπει νὰ τοῖς δοθῇ καιρὸς νὰ λησμονήσωσι τὸ παρελθὸν, καὶ ἐνθάῤῥυνσις, ὅπως ἀντιμετωπίσωσι τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον. Καὶ ἰδοὺ διατὶ οἱ Ἠλεῖοι, ἀπευθυνόμενοι πρὸς τὴν Βουλὴν, ἀπευθυνόμενοι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὀρθῶς καὶ εὐλόγως πράττουσι, διότι καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔχουσι καθῆκον νὰ ἀσχοληθῶσι περὶ αὐτῶν, ἀτυχησάντων ἐν τῷ εὐγενεῖ ἀγῶνι τῆς παραγωγῆς, ὅστις δὲν παύει νὰ ἦναι εὐγενὴς, διότι ὑπῆρξεν ἀσύνετος. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ἀπέναντι τῆς καταστάσεως, εἰς ἣν ἤδη διατελοῦσιν οἱ πληθυσμοὶ τῶν σταφιδοφόρων μερῶν διὰ τὸ παρὸν, τὸ ζοφῶδες τοῦτο καὶ σκοτεινὸν παρὸν, τί ὑπόσχονται τὰ νομοσχέδια τὰ σταφιδικὰ, τὰ ὁποῖα καλούμεθα νὰ ψηφίσωμεν; Οὐδὲν, ἀπολύτως οὐδέν. Θὰ πληρωθῇ ὁ εἰσπράκτωρ ἢ ὁ δανειστὴς μὲ τὸ νομοσχέδιον περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν; θὰ γείνῃ ἡ καλλιέργεια μὲ τὸ νομοσχέδιον περὶ Σταφιδικῆς Τραπέζης; θὰ τραφῇ ὁ πεινῶν παραγωγὸς μὲ τὸ νομοσχέδιον περὶ δανείων καλλιεργείας; Δυστυχῶς ὄχι. Ἀλλ’ ἐὰν τὰ νομοσχέδια ταῦτα οὐδὲν ὑπόσχονται διὰ τὸ παρὸν, κατ’ οὐδὲν μεταβάλλουσι τὴν παροῦσαν κατάστασιν, ὑπόσχονται ἆρά γε διὰ τὸ μέλλον ἀνακούφισίν τινα καὶ ποίαν; Τοῦτο θὰ προσπαθήσω ἤδη νὰ ἐξετάσω διὰ βραχέων, ἀναλύων τὰς κυριωτέρας γραμμὰς αὐτῶν καὶ ὑποδεικνύων ποῖος σκοπὸς καὶ ποῖον πνεῦμα ἐπεκράτησε κατὰ τὴν σύνταξιν αὐτῶν...

§112ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ δεύτερον αὐτὸ θέμα καλὸν θεωρῶ νὰ τὸ τελειώσητε αὔριον.

§113ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Ὄχι δά! ἂς ἐξακολουθήσωμεν.

§114ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἄλλως τε δὲν εἶναι ἐδῶ οὐδὲ οἱ κύριοι Βουλευταί. Νὰ διακόψωμεν τοὐλάχιστον καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν.

§115Α. ΡΟΥΦΟΣ. Δὲν εἴμεθα καὶ ἐν ἀπαρτίᾳ.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Φέρετε ἔνστασιν μὴ ἀπαρτίας;

§117ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βεβαίως.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 9 μ. μ.