1894.12.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 39

τῆς 19 Δεκεμβρίου 1894

(Δευτέρα).

Ὥρα 10 καὶ 45′ π. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τῶν πρακτικῶν τῆς 37ης συνεδριάσεως).

§1Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχω ἐντολὴν νὰ ζητήσω τὴν ἐκ νέου ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου, κύριε Πρόεδρε, καὶ πρὸς τοῦτο ὑποβάλλω ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας. (Εἰρωνικὰ ἐπιφωνήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς καὶ διαμαρτυρίαι).

§2ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. ... (πνίγεται ἡ φωνή του ἐν τῷ θορύβῳ).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτά, δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε τὸν λόγον, ἀφοῦ ἐγένετο ἔνστασις ἀπαρτίας· κάμετε ὑπομονὴν ὀλίγα λεπτά, διότι ἡ Βουλὴ θὰ εὑρεθῇ ἐν ἀπαρτίᾳ. Βεβαιώθητε περὶ τούτου. (Ἀναγινώσκεται ὁ κατάλογος, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ βουλευτοῦ Καλαβρύτων Λ. Πετιμεζᾶ).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐν ἀπαρτίᾳ. Παρόντες 108. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφον, εἰς τὸ μέλλον, ἐπειδὴ βλέπω ὅτι δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ Προεδρεῖον, — τὸ Προεδρεῖον δὲ ἀδιαφορεῖ περὶ τούτου ἐντελῶς, — νὰ προσέρχηται καὶ παρίσταται εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου· διότι δὲν εἶναι εὐπρεπὲς, νομίζω, καθ’ ἑκάστην νὰ ῥίπτωνται προσβολαὶ κατὰ πρόσωπον τοῦ Προεδρείου.

§5Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὐδόλως ἐνόησα νὰ ὑποβάλω αἰτίασιν, ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἐπίτηδες δὲν δίδει προσοχὴν εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου. Ἔχω τὸ διδόμενον τὸ χθεσινὸν, ὅτι τὸ Προεδρεῖον πράγματι δὲν ἔδωκε τὴν δέουσαν προσοχὴν, καὶ ἡ Βουλὴ ἐθεωρήθη ἐν ἀπαρτίᾳ, ἐνῷ πράγματι δὲν ἦτο (Θόρυβος). Χθὲς, κ. Πρόεδρε, μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου καὶ πρὶν ἢ ἀκόμη ἐπικυρωθῶσι τὰ πρακτικὰ, ἐγὼ ἐξέφρασα ἀμφιβολίαν περὶ τῆς ἀπαρτίας, καὶ ἀνεγνώσθη ἀμέσως ὁ κατάλογος, καὶ μολονότι παρῆλθε μία καὶ πλέον ὥρα κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν πρὸς περισυλλογὴν τῶν Βουλευτῶν, ἐν τούτοις δὲν κατωρθώθη νὰ ἦναι ἀπαρτία. Τοῦτο, κ. Πρόεδρε, μοὶ ἔδωκε τὸ ἐνδόσιμον νὰ πιστεύω, ὄχι ὅτι ὑμεῖς ἠθελήσατε νὰ παραστήσητε τὴν Βουλὴν ἐν ἀπαρτίᾳ, ἐνῷ δὲν ἦτο, ἐν γνώσει τούτου διατελοῦντες, ἀλλ’ ὅτι δὲν καταβάλλετε τὴν δέουσαν προσοχὴν κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου, ὅπως παρατηρῆτε, ἂν οἱ ἐκφωνοῦντες τὸ «παρὼν» ἦναι αὐτοὶ οὗτοι, καὶ διὰ τοῦτο ἐπῆλθε τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο τὸ δυσάρεστον, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ γίνεται ἐν τῇ Ἑλληνικῇ Βουλῇ, διότι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἦναι ἐν ἀπαρτίᾳ, ὅταν συνεδριάζῃ. Διὰ τοῦτο, κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ παρεξηγήσητε. Καὶ σήμερον ἐκ τούτου τοῦ λόγου ἐκινήθην οὐχὶ ὅπως ἀποδώσω μομφὴν εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἀλλ’ ὅπως ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ Προεδρείου.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποδίδετε δηλαδή, κύριε Βουλευτά, ἀμέλειαν εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὄχι κακὴν πρόθεσιν.

§7ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μάλιστα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐγὼ, κύριε Βουλευτά, δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δύναται νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος καὶ ἡ Βουλὴ νὰ εὑρεθῇ ἐν ἀπαρτίᾳ, μετὰ 3 δὲ λεπτὰ νὰ ἀπέλθωσι δύο Βουλευταὶ καὶ ἡ Βουλὴ νὰ μὴ ἦναι ἐν ἀπαρτίᾳ.

§9ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἠθελήσαμεν ν’ ἀποδώσωμεν μομφὴν εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὅτι ἐκ προθέσεως ἐβεβαίωσεν ἀπαρτίαν μὴ ὑπάρχουσαν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, κύριε Βουλευτά· ἀλλ’ ἵνα λείψῃ πᾶν παράπονον, καλλίτερον εἶναι νὰ παρίσταται εἷς ἐξ ὑμῶν κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου. Ἰδοὺ ὁ κ. Ὀριγώνης, ὁ ὁποῖος ἦτο παρὼν χθὲς κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου.... Δὲν ἦσθε παρὼν κύριε Ὀριγώνη;

§11ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Μάλιστα.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτά, ὁ κ. Ὀριγώνης, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τὰς τάξεις σας, ἦτο παρὼν κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου χθὲς, καὶ δύναται νὰ σᾶς βεβαιώσῃ ἂν ἡ Βουλὴ ἦτο πράγματι ἐν ἀπαρτίᾳ ἢ ὄχι. Παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς 37 συνεδριάσεως).

§13ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι μᾶλλον τυπογραφικὸν λάθος περιλαμβάνεται εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά, καὶ διὰ τοῦτο ἴσως δὲν ἤθελον κάμει λόγον μακρὸν, ἂν δὲν ἔβλεπον τὴν πρόσκλησιν, τὴν ὁποίαν ἀπευθύνατε, καὶ τὸν καταρτισμὸν τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Εἰς τὰ πρακτικὰ λέγεται ὅτι (ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλὴ ἐρωτηθεῖσα παρεδέχθη τὴν πρότασιν τοῦ ἐκ Κυθήρων Βουλευτοῦ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ ἀπὸ τῆς αὔριον Κυριακῆς θὰ συνεδριάζῃ δὶς καθ’ ἑκάστην, ἀπὸ τῆς 9ης πρωϊνῆς καὶ ἀπὸ τῆς 4ης μ. μ., ἵνα τὴν μὲν πρωϊνὴν συνεδρίασιν συζητῶνται τὰ νομοσχέδια περὶ σταφίδος, περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν καὶ περὶ ποιμνιοβοσκῆς, τὴν δὲ ἑσπερινὴν ὁ προϋπολογισμός». Τὸ «δὶς καθ’ ἑκάστην» πιστεύω καὶ εὔχομαι νὰ ἦναι τυπογραφικὸν λάθος.

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Μάλιστα, μάλιστα.

§15ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δηλαδὴ ἐννοεῖτε, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ συνεδριάζῃ ἀπὸ τῆς 9ης πρωϊνῆς ὥρας ἅπαξ καθ’ ἑκάστην. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπικυρώσωμεν πρακτικὰ, τὰ ὁποῖα θὰ ἀνέγραφον παράβασιν ῥητὴν τοῦ Συντάγματος. Δὲν πρόκειται νὰ κάμωμεν δύο συνεδριάσεις τὴν ἡμέραν, μίαν συνεδρίασιν ἀρχομένην ἀπὸ τῆς 9ης πρωϊνῆς ὥρας καὶ ἄλλην ἀπὸ τῆς 4ης μ. μ. Λοιπὸν, συμφώνως πρὸς ταῦτα, παρακαλῶ νὰ διατάξητε τὸ Γραφεῖον νὰ μὴ προβαίνῃ εἰς τοιαύτας προσκλήσεις καὶ τοιαύτην ἀναγραφὴν ἡμερησίας διατάξεως, ὅλως ἄτοπον, διότι οὐδεὶς δύναται νὰ κανονίσῃ ταῦτα πάντα ἄνευ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, ἥτις ἔχει χαλινοὺς τὸ Σύνταγμα καὶ τὸν Κανονισμόν. Ἡ ἡμερησία διάταξις λέγει: «9ῃ πρωϊνῇ ὥρᾳ, συζήτησις ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου κτλ.» καὶ κατόπιν λέγει «4ῃ μ. μ. ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ.» Ποῖος τὸ ἀπεφάσισε;

§16ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ἡ Βουλή.

§17ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ἡ ἡμερησία διάταξις κανονίζεται παρὰ τῆς Βουλῆς καθ’ ἑκάστην εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως. Ἡ ἡμερησία διάταξις τῆς σήμερον λέγει, ὅτι ἡ συνεδρίασις ἄρχεται τὴν 9 π. μ. Δύναται ἡ Βουλὴ ἐντὸς τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν συνεδριάζει, ν’ ἀποφασίσῃ μίαν διακοπὴν 10 λεπτῶν, καὶ μετὰ 10 λεπτὰ, μετὰ ἡμίσειαν ὥραν νὰ ἐπαναλαμβάνηται ἡ συνεδρίασις. Ἀλλὰ τίς ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς ἄλλον νὰ προεξοφλῇ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν συνεδρίασιν τὴν σημερινὴν καὶ νὰ ὁρίζῃ 4 ὡρῶν διακοπήν; Βεβαίως δὲν ἔχει τις τὸ δικαίωμα τοῦτο. Καὶ εἰς τοῦτο λοιπὸν παρακαλῶ ἐπίσης νὰ γείνῃ ἡ δέουσα διόρθωσις, νὰ μὴ θεωρηθῇ ὑπάρχουσα ἡ ἡμερησία διάταξις καὶ νὰ προβῶμεν, ὅπως καὶ τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει, εἰς τὰ ἔργα τῆς Βουλῆς.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεγνώσατε τὴν πρότασιν τοῦ κ. Στάη, ἡ ὁποία ἐψηφίσθη;

§19ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ πρότασις τοῦ κ. Στάη δὲν ἐνοχοποιεῖ ὁλόκληρον τὴν Βουλήν. Δυνατὸν ὁ κ. συνάδελφος, μὴ καταγινόμενος εἰδικῶς εἰς τὰ τοῦ Συνταγματικοῦ δικαίου καὶ τὰ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, νὰ συνέταξε μίαν πρότασιν, ἡ ὁποία νὰ περιέχῃ παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ παραβίασιν τοῦ Συντάγματος, χωρὶς νὰ ἔχῃ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς τὴν πρόθεσιν τῆς παραβιάσεως ταύτης. Πρόκειται σήμερον περὶ ὁλοκλήρου τοῦ σώματος, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ κυρώσῃ τοιαύτην πρότασιν· διότι βεβαίως δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ τοιαύτη πρότασις, οὐδὲ ἡ Βουλὴ ἠδύνατο νὰ δεχθῇ ταύτην, καὶ δι’ αὐτὸ ἡμεῖς ἐπεμένομεν καὶ ἐλέγομεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Στάη. Ἠθελήσατε νὰ τὴν ψηφίσητε, ἀλλὰ βεβαίως μὴ ἔχοντες κατὰ νοῦν, ὅτι πρόκειται διὰ τῆς προτάσεως ταύτης νὰ καταργήσητε ῥητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος. Τί ἐννοεῖτε; Ὅτι δύνασθε δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, ἅπαξ γενομένης, νὰ ἔχητε διαρκῶς διακεκριμένην τὴν συνεδρίασιν εἰς δύο μέρη, αὐθαιρέτως καὶ κατὰ ὥραν ὁρισθεῖσαν παρ’ ὑμῶν ἐφ’ ἅπαξ; Τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθὸν, δὲν εἶναι νόμιμον. Καθ’ ἑκάστην δύναται ἡ Βουλὴ καὶ ὀφείλει νὰ κανονίζῃ τὰ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, καὶ πάντοτε οἱοσδήποτε Βουλευτὴς δύναται νὰ προτείνῃ τὴν ἀναβολὴν ὡρισμένου θέματος, τὴν πρόταξιν ἄλλου θέματος τῆς ἡμερησίας διατάξεως, νὰ ὁρίσῃ δὲ καὶ τὸν χρόνον τῆς διακοπῆς τῆς συνεδριάσεως. Δὲν δύναται ἐκ τῶν προτέρων νὰ ὁρισθῇ, ὅτι ἡ διακοπὴ εἶναι τετράωρος καὶ ὅτι τὸ πρωΐ ἄρχεται ἡ συνεδρίασις τὴν 9ην, λήγει τὴν 12ην καὶ ἐπαναλαμβάνεται τὴν 4ην ὥραν. Περὶ τούτου τοῦ θέματος ἐνόμισα ὅτι καθῆκον εἶχον νὰ προτείνω τὴν παρατήρησιν ταύτην’ διότι ὁ τοιοῦτος κανονισμὸς καὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ τῶν ἔργων τῆς Βουλῆς διευκολύνει μεγάλως καὶ τὸ ἔργον τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τὸ ἔργον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅπως ὁμαλῶς προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ψήφισιν τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐπιμόνως ζητεῖ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν πρόθεσιν, τὴν ἀπόφασιν νὰ συνδράμωμεν τὴν πλειοψηφίαν διὰ παντὸς τρόπου (γέλωτες ἐν τῇ δεξιᾷ). Οἱ γέλωτες ὑμῶν ἀποδεικνύουσιν, ὅτι δὲν ἔχετε τὴν πρόθεσιν νὰ ἐργασθῆτε σεῖς. Μὴ νομίσητε, Κύριοι, ὅτι ἡ πρόθεσις ὑμῶν πρὸς ἐργασίαν ἀποδεικνύεται διὰ τοῦ ἁπλοῦ καθίσματος ἐπὶ τῶν ἑδωλίων αὐτῶν· ἡ ἐνταῦθα παρουσία ὑμῶν καὶ τὸ κάθισμά σας εἰς τὰ ἑδώλια αὐτὰ δὲν ἀποδεικνύει ὅτι ἔχετε τὴν ἀπόφασιν νὰ προβῆτε σοβαρῶς καὶ εἰλικρινῶς εἰς τὴν ψήφισιν τῶν νομοσχεδίων περὶ σταφίδος, τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαπυλίων τελῶν καὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ποιμνιοβοσκῆς καὶ τῶν ἄλλων ἀναγκαίων νομοσχεδίων. Ἐὰν δεχθῆτε νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν καὶ τὴν ψήφισιν τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν κατὰ συνέχειαν, ἄνευ διακοπῆς, εἴμεθα προθυμότατοι νὰ σᾶς συνδράμωμεν.

§20Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἀντιπροσωπεύετε τὴν Ἀντιπολίτευσιν.

§21ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Δημητριάδη, ἂν ἀντιπροσωπεύομέν τινα, ἢ ὄχι, ἐν τῇ Βουλῇ, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἁμάρτημα ἡμῶν. Ἀλλὰ σεῖς δὲν ἀντιπροσωπεύετε οὐδὲ τὸν ἑαυτόν σας, διότι ἄλλος σᾶς ἀντιπροσωπεύει.

§22ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἶμαι τίμιος ἄνθρωπος...

§23ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν ἀμφισβητοῦμεν τοῦτο, κύριε Βουλευτά, καὶ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ διαβεβαιώσητε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν θέλομεν ἡμεῖς νὰ ἀρνηθῶμεν.

§24ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δίδω τὴν ψῆφόν μου ἐν ἐπιγνώσει· δὲν γίνομαι λαλητήρ.

§25ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. συνάδελφος λέγει, ὅτι δὲν γίνεται λαλητήρ· ἀλλὰ τί ἄλλο κάμνει παρὰ νὰ λαλῇ;

§26ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ...

§27ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Δημητριάδη, σέβομαι τὴν ἡλικίαν σας καὶ τὰ πολλὰ ἔτη, τὰ ὁποῖα ἔχετε εἰς τὴν Βουλήν, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἐξακολουθήσητε.

§28ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω νὰ μὴ μᾶς ἐνοχλῆτε μὲ φλυαρίας (θόρυβος).

§29ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν καὶ κατὰ πόσον δύναται νὰ ὑπάρξῃ φλυαρία ἐν τῇ Βουλῇ, φλυαρία ἐν τῇ κοινωνίᾳ, εἶναι γνωστὸν ποίων εἶναι προσὸν ἡ φλυαρία, βεβαίως οὐχὶ τῶν νεωτέρων, πάντοτε τῶν πρεσβυτέρων, ὁ δὲ κ. Δημητριάδης νομίζω ὅτι ὑπερέβη τὸ 70ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας του (ἱλαρότης). Λοιπὸν, ἐὰν ἤμεθα σύμφωνοι, κύριε Πρόεδρε, περὶ τῶν λεχθέντων παρ’ ἐμοῦ, τότε εἶναι περιττὴ πᾶσα ἄλλη ἀνάπτυξις· ἐὰν ὅμως ὑπάρχῃ διαφορὰ γνώμης, τότε θὰ ἐπιφυλαχθῶμεν.

§30ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν συμφωνῶ μετὰ τοῦ προλαλήσαντος κ. συναδέλφου, ἰσχυρισθέντος ὅτι παρεβιάσθη ὁ Κανονισμὸς διὰ τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κυθήρων συναδέλφου. Ὄντως κατὰ τὸ Σύνταγμα καὶ τὴν μέχρι τοῦδε ἐφαρμογὴν μίαν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν καθ’ ἑκάστην ἡμέραν συνεδρίασιν, ἡ συνεδρίασις ὅμως αὕτη δύναται ἐντὸς τῆς αὐτῆς ἡμέρας κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, νὰ διακοπῇ καὶ νὰ ἐπαναληφθῇ, τοῦτο δὲ ἀπεφασίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς κατὰ πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κυθήρων συναδέλφου. Ἀλλ’ ἐγὼ ἄλλην τινὰ πρότασιν θὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω, ὅτι αἱ γενόμεναι μέχρι τοῦδε ἀπόπειραι πρὸς συντέλεσιν χρησίμου συνεδριάσεως πρωϊνῆς ἀπεδείχθησαν ἀλυσιτελεῖς· προτείνω λοιπὸν νὰ καταργηθῇ ἡ πρωϊνὴ συνεδρίασις, νὰ ἄρχωνται δὲ αἱ συνεδριάσεις ἀπὸ τῆς τρίτης μ. μ. ὥρας. Δὲν ἐννοῶ δὲ διὰ τῆς προτάσεώς μου ν’ ἀποκλεισθῶσι τῆς συζητήσεως τὰ νομοσχέδια, περὶ ὧν ἐγένετο τόσος λόγος, ἐννοῶ νὰ ἄρχηται ἡ συνεδρίασις ἀπὸ τῆς τρίτης ὥρας μ. μ., νὰ ἐξακολουθῇ μέχρι τῆς ὀγδόης, καὶ νὰ ἐπαναλαμβάνηται τὴν ἐννάτην ὥραν, ἐξακολουθοῦσα μέχρις ἢ καὶ πέραν τοῦ μεσονυκτίου Οὕτω θὰ καταστῇ δυνατὸν, καὶ ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων, περὶ ὧν πρόκειται, νὰ συζητήσῃ καὶ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ, καὶ τὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιψήφισιν νὰ κατορθώσῃ ἐγκαίρως.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§32ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ποίαν ἀντίῤῥησιν θέλετε νὰ ἔχωμεν, ἀφοῦ ὁ κ. Σιμόπουλος, διότι ἦτο ἀπὼν χθές, ἔρχεται εἰς ἄκραν ἀντίθεσιν μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Στάη, ὑπὲρ τῆς ὁποίας ἐκόπη ἡ Συμπολίτευσις χθὲς καὶ τὴν ἐψήφισε καὶ τὴν κατέστησεν ὑποχρεωτικὴν εἰς πάντας; Τώρα, παρακαλῶ, ποία εἶναι ἡ ἀληθὴς γνώμη τῆς Συμπολιτεύσεως; ἡ σύμφωνος μὲ τὴν χθεσινὴν ψηφοφορίαν, ἢ ἡ σύμφωνος μὲ τὴν σημερινὴν πρότασιν, τὴν ἀνατρέπουσαν τὴν χθεσινὴν ψηφοφορίαν ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Στάη;

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τί θέλετε νὰ γείνῃ;

§34ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι λογικόν. Ἡ ἀναγραφὴ ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἀποφάσεως περὶ δύο συνεδριάσεων ἦτο ἓν σφάλμα διατυπώσεως αὐτῆς, ἀλλ’ ἐντεῦθεν δὲν ὑφίσταται λόγος, ὅπως ἐπιμείνῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὴν διόρθωσιν τῶν πρακτικῶν, ἀφοῦ ἐγένετο ἡ ἐξήγησις, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς συνεδριάσεως. Μετὰ ταῦτα θὰ ἐπέλθῃ ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Παρνασσίδος, καὶ ἐπ’ αὐτῆς θὰ προκαλέσητε τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφανθῇ.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὰς ἐξηγήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις νὰ ἐπικυρωθῶσι τὰ πρακτικά.

§36ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς 37ης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται εἶτα τὰ πρακτικὰ τῆς 38ης συνεδριάσεως).

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§39ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν φέρομεν ἀντίῤῥησιν ἐπ’ αὐτῶν χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Προεδρείου.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ. Κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου χθὲς ἦτο ἐν ἀπαρτίᾳ ἡ Βουλή, διότι ἦτο παρὼν ὁ κ. Ὀριγώνης καὶ ἐβεβαίωσε τοῦτο. Εἰς αὐτὸ τὸ δυστυχὲς τὸ Προεδρεῖον ἐπὶ τέλους ὅλα θὰ πέσουν!

§41ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ πρακτικὰ βεβαιοῦσι τὸ γεγονός, ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν τῶν Γραμματέων ἐκήρυξε τὴν ἀπαρτίαν· ἑπομένως δὲν ὑπάρχει λόγος.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὀριγώνην καὶ τὸν κ. Μάνεσην νὰ ὁμολογήσουν ἐὰν δὲν ἦσαν παρόντες.

§43ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δι’ ἐμὲ ἀξιοπιστότερος ἐν τῇ Βουλῇ πάντων τῶν ἄλλων εἶναι ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Δὲν ἀμφισβητῶ τὴν ἀλήθειαν τῶν λόγων του καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην τῆς μαρτυρίας οὐδενός.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ καὶ τῆς 38ης συνεδριάσεως. Πολλοὶ κάτοικοι Βελεστίνου τοῦ δήμου Φεῤῥῶν τῆς ἐπαρχίας Βώλου δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν ἐκφράζουσιν εὐχαριστίας ἐπὶ τῇ ὑποβολῇ τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν. Ὁ δήμαρχος Ἑρμουπόλεως διαβιβάζει ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ δήμου του, δι’ οὗ ἐκφράζεται πρὸς τὴν Βουλὴν ἡ εὐχὴ νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν νομοσχέδιον. Πολλοὶ κάτοικοι Ἁγυιᾶς διὰ τηλεγραφήματός των παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν, ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν.

§45Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Κορίνθου, ἔχον ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ δημοτικὸν σχολεῖον τῶν ἀῤῥένων στερεῖται θρανίων καὶ λοιπῶν χρειωδῶν, ὑπέβαλε πρὸ πολλοῦ πρότασιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅπως μεριμνήσῃ περὶ τούτου, ἀλλ’ οὐδεμία ἐλήφθη φροντίς. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα.

§46Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ὑποστηρίζω τὴν σύστασιν τοῦ κ. συναδέλφου.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἠκούσατε τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Παρνασσίδος, ὅπως ἡ Βουλὴ ὁρίσῃ ὥραν συνεδριάσεως τὴν 3 μετὰ μεσημβρίαν, νὰ ἐξακολουθῇ δὲ ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς ὀγδόης, ὅτε θὰ γίνηται διακοπὴ μέχρι τῆς ἑνάτης.

§48ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ πρότασις αὕτη ἐπαναφέρει τὰ πράγματα εἰς τὸ πρώην καθεστὼς (θόρυβος). Παρακαλῶ νὰ συνεννοηθῶμεν. Τοῦτο βεβαίως τὸ δεχόμεθα, διότι τοῦτο ἐζητοῦμεν ἡμεῖς καὶ μᾶς ἐξήγαγεν ἀπὸ τοῦ σκοποῦ ἡ πρότασις τοῦ κ. Στάη, ἡ ὁποία σήμερον καταψηφίζεται παρὰ τῆς Συμπολιτεύσεως. Δὲν ἔχομεν ἀντίῤῥησιν κατὰ τῆς προτάσεως, ἀρκεῖ νὰ ἔχῃ ἔννοιαν κατὰ τὸ Σύνταγμα καὶ τὸν Κανονισμόν, ὅτι θὰ ἐρχώμεθα τὴν τρίτην ὥραν, καὶ ἂν ἴδωμεν ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπέκαμε, τότε θ’ ἀποφασίζῃ περὶ τῆς διακοπῆς αὐτὴ αὕτη ἡ Βουλὴ ἑκάστοτε (θόρυβος). Μὴ νομίζετε, Κύριοι, ὅτι δύναται νὰ ἔχῃ ἄλλο τι ἐν τῷ νῷ του ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Δὲν δύνασθε ἐφ’ ἅπαξ νὰ κανονίζητε τὰ ἔργα τῆς Βουλῆς, διότι τοῦτο ῥητῶς ἀπαγορεύεται. Καὶ χθὲς ἐπρότεινε πρότασίν τινα ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτής, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι πεπειραμένος καὶ ἔχει γνῶσιν τῆς νομικῆς καὶ τῶν συνταγματικῶν ἐθίμων, ἐνόησεν ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ τοιαύτη πρότασις, καὶ τὴν ἀπέσυρε. Τώρα, ἐὰν ἡ πρότασις τοῦ κ. Σιμοπούλου ἐννοῇ νὰ κανονίσῃ τὴν συνεδρίασιν τῆς σήμερον, ἔχει καλῶς, ἐὰν ὅμως πρόκηται περὶ τῆς ἀποφάσεως καὶ διὰ τὰς ἄλλας ἡμέρας, ἐφ’ ὅσον συνεδριάζει ἡ Βουλὴ, τοιαύτη ἀπόφασις δὲν δύναται νὰ ληφθῇ κανονικῶς.

§49ΣΤΑΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ εὐχαρίστως καταψηφίζω κατὰ τῆς προτάσεως μου, διότι ὁ σκοπὸς τῆς προτάσεώς μου ἐπετεύχθη· ὁ σκοπὸς αὐτῆς ἦτο νὰ δειχθῇ, ὅτι αἱ φωναί, αἱ ἐκεῖθεν ἐρχόμεναι, ὑπὲρ τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων περὶ σταφίδος καὶ διαπυλίων, δὲν ἦσαν φωναὶ εἰλικρινεῖς· ἡμεῖς ἀπεδείξαμεν πράγματι, καὶ ἂς τὸ μάθῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ὅτι ὁ σκοπὸς αὐτῶν εἶναι νὰ παρακωλύσωσι τὴν ἐπιψήφισιν τῶν νομοσχεδίων τούτων· διότι, ἐὰν δὲν εἶχον τοιοῦτον σκοπὸν, χθὲς καὶ σήμερον δὲν ἤθελον κωλυσιεργήσει· ἀπεδείχθη ἑπομένως ὁ σκοπὸς τῆς προτάσεώς μου, καὶ εὐχαρίστως σήμερον καταψηφίζω αὐτῆς.

§50ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ σκοπὸς ἐξεδηλώθη διὰ τῆς ἐπισήμου γλώσσης τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος προκληθεὶς εἶπεν, ὅτι οὐδὲν δέχεται.

§51ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει ἡ πρότασίς μου πρὸς τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν. Διὰ τῆς προτάσεώς μου ἐνόησα ἀπὸ τῆς αὔριον νὰ κανονίσωμεν τοιουτοτρόπως τὰς συνεδριάσεις μας, ὥστε ἀπὸ τῆς 3ης ὥρας νὰ συνερχώμεθα, νὰ ἐργαζώμεθα μέχρι τῆς 8ης, νὰ διακόπτωμεν μέχρι τῆς 9ης, καὶ ἔπειτα νὰ ἐξακολουθῶμεν συνεδριάζοντες μέχρι τῆς 12ης. Αὐτὴ ἡ τάξις θὰ τηρῆται μέχρις ὅτου δὲν μεταβληθῇ δι’ ἑτέρας ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς ὁ διακανονισμὸς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς.

§52ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὴν πρότασιν ταύτην παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ τὴν ἐπιφυλάξητε διὰ τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως διότι οὕτω λέγει ὁ Κανονισμὸς (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 16. Ὁ Πρόεδρος κηρύττει τὴν ἔναρξιν τῶν συνεδριάσεων· συναινέσει δὲ τῆς Βουλῆς, τὸ τέλος αὐτῶν. Ἀπαγγέλλων δὲ τὸ τέλος, προσδιορίζει συγχρόνως, ἐπινεύσει τοῦ σώματος, τὴν ἡμέραν καὶ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς ἑπομένης.»

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἀπειράκις ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως προσδιώρισε τὴν ὥραν, διότι εἰς τὸ τέλος φεύγουν οἱ Βουλευταὶ καὶ δὲν εἶναι ἐδῶ, διὰ νὰ μάθουν τὴν ὥραν. Ἄλλως τε καὶ ἡ ἐπιθυμία τῆς πτέρυγος ταύτης εἶναι νὰ συνερχώμεθα μετὰ μεσημβρίαν. Λοιπὸν, Κύριοι, εἶσθε σύμφωνοι ἀπὸ τῆς αὔριον νὰ ἐρχώμεθα εἰς τὰς τρεῖς μετὰ μεσημβρίαν;

§54ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ ὅμως εἰς τὰς τρεῖς ἀκριβῶς. Ὁ κ. Μεσσηνέζης ἔχει τὸν λόγον.

§56ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐπὶ τίνος;

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μεσσηνέζης ἐζήτησε τὸν λόγον καὶ τοῦ τὸν ἔδωκα· τί θὰ εἴπῃ, δὲν γνωρίζω.

§58ΑΣΗΜ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰσήλθατε εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Τίς ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§60ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δηλώσῃ σήμερον, ἐὰν ἔχῃ ἕτοιμον τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον τῷ ἐζήτησα νὰ καταθέσῃ· ἄλλως θὰ τὸ ἀναγνώσω ἐγὼ, διότι ἔχω ἀντίγραφον.

§61ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Σεῖς μὲν εἶσθε κύριος νὰ κάμητε ὅ,τι θέλετε, ἐγὼ δὲ ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ἔχω ἐδῶ τὸ ἔγγραφον.

§62ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ἀναγκάζομαι λοιπὸν νὰ ἀναγνώσω ἐγὼ τὸ ἔγγραφον, διότι εἶναι συνήθεια εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀποφεύγῃ τὰς ἀπαντήσεις διότι δὲν θέλει νὰ ἐνασκῶσιν ἔλεγχον οἱ Βουλευταί. Ἀκούσατε τὸ ἔγγραφον (ἀναγινώσκει): Ἀριθ. 8884. «Ἐν Ἀθήναις τὴν 24 Μαΐου 1892.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.

Ἡ Διεύθυνσις τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς Πρὸς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργεῖον. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 12,627 ἐπισήμου διαταγῆς περὶ τοῦ ἀστυνομικοῦ Τηλεμ. Κομνηνοῦ. «Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὸ Ὑπουργεῖον, εἰς ἀπάντησιν τῆς ἔναντι διαταγῆς του, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8623 ἐ. ἔ. ἀναφορᾶς μας δὲν ἐζητήσαμεν τὴν κατάργησιν τῆς θέσεως τοῦ ἀστυχημικοῦ, ἀλλὰ τὴν ἀπαλλαγὴν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπάρχοντος ὡς τοιούτου, ὄντος ἀχρήστου, καὶ διότι, ὡς ἐσχάτως ἐπείσθημεν, ὁ ῥηθεὶς ἀστυχημικὸς δὲν εἶναι εἰλικρινὴς πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ αὖθις νὰ ἀπολύσῃ αὐτὸν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, εὐαρεστηθῇ δὲ καὶ μοὶ ἀνακοινώσῃ τὴν ἀπόλυσίν του. «Εὐπειθέστατος «Ὁ Διευθυντὴς «Δ. Μπαϊρακτάρης.» Τί ἔπραξε, παρακαλῶ, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν πρότασιν αὐτήν; Θ’ ἀπαντήσητε, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν;

§63ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγώ;

§64ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Μάλιστα· τί ἐπράξατε διὰ τὸν Κομνηνὸν Τηλέμαχον;

§65ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἰς τὰ 1892; ἐρωτήσατε τὸν κ. Κωνσταντόπουλον.

§66ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Εἶναι ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ;

§67ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὄχι.

§68ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν αὐτὸς, ὁ ὁποῖος δὲν ὑπῆρξεν εἰλικρινὴς πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν του, διωρίσθη καὶ ἦναι καθηγητὴς εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Σχολὴν καὶ λαμβάνῃ μισθὸν 300 δραχμῶν κατὰ μῆνα.

§69ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ ἀπαντήσω αὔριον μετὰ τῶν ἀναγκαίων ἐγγράφων.

§70ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Θὰ καταθέσητε καὶ τὰ ἔγγραφα;

§71ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Μάλιστα.

§72ΔΡΟΣΙΝΟΣ. Δὲν ἠξεύρω τί θ’ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐγὼ ὅμως γνωρίζω περὶ τοῦ κ. Κομνηνοῦ, ὅτι εἶναι εἷς τῶν ἀρίστων καθηγητῶν, τοῦτο δὲ τὸ γνωρίζω καλῶς, διότι πολλάκις μοὶ τὸ εἶπεν ὁ Διοικητὴς τῆς Σχολῆς. Δὲν γνωρίζω τί ἔπραττεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, καὶ ἐκ καθηγητῶν καὶ ἐκ μαθητῶν γνωρίζω, ὅτι ἐκ τῆς ὑπηρεσίας του ὡς καθηγητοῦ εἶναι πολὺ εὐχαριστημένοι.

§73ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ὡς ἐπιστήμων εἶναι ἱκανός· δὲν πρόκειται ὅμως περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ πρόκειται ὅτι ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι εἰλικρινὴς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του, καὶ ἐν τούτοις διωρίσθη εἰς ὑπηρεσίαν δημοσίαν πρὸς δραχ. 300 κατὰ μῆνα, ἂν καὶ βεβαιοῦται ἐξ ἐπισήμου ἐγγράφου δημοσίου, ὅτι ὑπῆρξεν ἀνειλικρινὴς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του.

§74ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Εἶναι ἐλάττωμα τοῦ νόμου, διότι κατὰ τὸν νόμον, ἵνα ἀπολυθῇ ὁ ὑπάλληλος, πρέπει νὰ δυσφημισθῇ ὁ δυστυχής.

§75ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Εἰς τὰ 1892 δὲν ὑπῆρχεν αὐτὸς ὁ νόμος.

§76ΑΣΗΜ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν προπαρελθοῦσαν συνεδρίασιν, κύριε Πρόεδρε, ἀγορεύων ὁ ἐκ Γόρτυνος ἀξιότιμος Βουλευτὴς καὶ σεβαστός μοι ἀρχηγὸς ἐκ τοῦ βήματος ὡς πρὸς τὰ ληπτέα μέτρα διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς σταφίδος, ἀφῆκεν ὑπαινιγμὸν περὶ τῆς ἐπιστολῆς, τὴν ὁποίαν εὐηρεστήθη νὰ μοὶ ἐγχειρίσῃ, ὅπως ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν. Τοῦτο πράττω σήμερον, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ὅπως εὐμενῶς ἀκροασθῇ, καὶ ἰδίως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἀφορᾷ εἰς πρᾶξιν διαπραχθεῖσαν παρ’ ὀργάνου ὑπαγομένου εἰς τὴν δικαιοδοσίαν αὑτοῦ. Συγγραφεὺς τῆς ἐπιστολῆς ταύτης εἶναι ἐντιμότατος πολίτης τῶν Φιλιατρῶν, ἐπιστήμων δὲ διακεκριμένος, ἀπολαύων τῆς ὑπολήψεως τῶν κατοίκων τῆς πόλεως ἐκείνης καὶ τῆς ἐμῆς ἐμπιστοσύνης δι’ ὅσα ἐν τῇ ἐπιστολῇ του ταύτῃ ἐκτίθησι.

§77ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖος εἶναι;

§78ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω ἐντολὴν νὰ ἀνακοινώσω τὸ ὄνομα. Ἰδοὺ ἡ ἐπιστολὴ (ἀναγινώσκει): «Ἡ συγκίνησις, ἥτις κατέχει τὴν ψυχήν μου ταύτην τὴν στιγμὴν, πνίγει ἐν ἐμοὶ τὴν δύναμιν τῆς ἐκφράσεως, καὶ συνεπῶς θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ συγχωρήσητε, ἐὰν ἀτελῶς περιγράψω ὑμῖν τὴν εἰκόνα φρικώδους κακουργήματος, τελεσθέντος χθὲς τὴν δεκάτην ὥραν τῆς ἑσπέρας ὑπὸ τῶν ὀργάνων τῆς ἀσφαλείας, τῶν περιφήμων ἀστυφυλάκων, ἀρχηγοῦντος τοῦ ἀστυνόμου. Πυροβολισμός τις τυχαῖος, ἀκουσθεὶς κατὰ τὸ ἀνατολικὸν μέρος τῆς πόλεως, ἔθεσεν ἐπὶ ποδὸς τοὺς ἀστυφύλακας, ἐπὶ κεφαλῆς ἔχοντας τὸν ἀστυνόμον, οἵτινες, ἐφορμήσαντες μὲ τὰ ξίφη καὶ τὰ ῥεβόλβερ ἀνὰ χεῖρας, συναντῶσι καθ’ ὁδὸν δυστυχῆ τινα νέον, ὅλως ἀνύποπτον, ὅστις πτοηθεὶς ἐκ τῆς ἀγρίας μορφῆς τῶν ὀργάνων τῆς ἀσφαλείας, τρέπεται εἰς φυγὴν καὶ καταφεύγει εἰς τὸ ἄσυλόν του. Ἀλλ’ εἰσέρχονται ἐκεῖ καὶ ἐκπορθοῦσι τὸ ἄσυλον ἐν ὥρᾳ νυκτὸς, καὶ ἀρχίζουσι κτυπῶντες ἀνηλεῶς τὸν γέροντα, τὴν μητέρα, τὰ τέκνα, ἐν γένει πάντα προστυχόντα, τὸν δὲ δυστυχῆ νέον αἱμόφυρτον καὶ μόλις ἔχοντα τὰς αἰσθήσεις του, ἀφοῦ ἀφῆκαν ἡμιθανεῖς τοὺς οἰκείους του, ὁδηγοῦσιν εἰς τὸν στρατῶνα, ἔνθα νέον μαρτύριον ἀνέμενεν αὐτὸν, ὁπότε σήμερον λιπόθυμον ὡδήγησαν οἱ συγγενεῖς του εἰς τὴν οἰκίαν του, σχεδὸν πνέοντα τὰ λοίσθια.»

§79ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖος εἶναι ὁ παθών;

§80ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δυστυχῶς δὲν τὸν ὀνομάζει, διότι, φαίνεται, ἡ ταραχὴ καὶ ἡ συγκίνησις, ἡ ὁποία κατεῖχεν αὐτὸν τὴν στιγμὴν ἐκείνην, τὸν ἔκαμε νὰ παραλείψῃ τὸ ὄνομα τοῦ παθόντος.

§81ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ γεγονὸς ἀνηγγέλθη διὰ τηλεγραφήματος, ἀναγνωσθέντος παρὰ τοῦ ἐξ Ἀττικῆς ἀξιοτίμου συναδέλφου πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅστις καὶ παρέδωκε τὸ τηλεγράφημα εἰς τὸ Προεδρεῖον· νομίζω δὲ, ὅτι κατεχωρίσθη τὸ τηλεγράφημα καὶ εἰς τὰ πρακτικὰ, διότι ἐζητήθη· ἑπομένως δύνασθε νὰ ὀνομάσητε τὸν παθόντα.

§82ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συνέπεσε νὰ μὴ ἦμαι παρὼν, καθ’ ἣν ἡμέραν ἐγένετο ἡ ἀνακοίνωσις τοῦ τηλεγραφήματος. Ἀλλὰ δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει τὸ ὄνομα, μᾶς ἐνδιαφέρει ἡ πρᾶξις, μᾶς ἐνδιαφέρει δὲ συνάμα καὶ τίνες διεπράξαντο τὴν πρᾶξιν. Τὴν πρᾶξιν ταύτην διεπράξαντο ὄργανα, τὰ ὁποῖα εἶναι τεταγμένα ὑπὸ τοῦ νόμου, ὅπως προφυλάττωσι καὶ φρουρῶσι τὴν περιουσίαν καὶ τὴν τιμὴν τῶν πολιτῶν. Ἡ ἐπιστολὴ ἐκθέτει περιγραφικώτατα καὶ εὐγλώττως τὰ λαβόντα χώραν ὡς πρὸς τὸν νέον αὐτὸν, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα δὲν ἔχω τὴν στιγμὴν ταύτην εἰς τὴν μνήμην. Ἡ γνώμη ἡμῶν, κύριοι Βουλευταὶ, ὡς ἀντιπολιτευομένων, εἶναι γνωστὴ ὡς πρὸς τὸν θεσμὸν, ὁ ὁποῖος ἰσχύει τὴν σήμερον, τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἐὰν δέ ποτε ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μᾶς δώσῃ τὴν δύναμιν, ὅπως ἀντικαταστήσωμεν τοὺς παρόντας Ὑπουργοὺς, βεβαίως μία ἐκ τῶν πρώτων πράξεων τῆς μελλούσης Κυβερνήσεως θὰ ἦναι ἡ κατάργησις τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἀλλὰ σεῖς, (στρέφεται πρὸς τὴν Κυβέρνησιν) οἵτινες εἶσθε οἱ εἰσηγηταὶ καὶ οἱ γεννήτορες τοῦ θεσμοῦ τούτου, ἀφοῦ ὁ θεσμὸς εἶναι ὀθνεῖόν τι, ἀφοῦ εἶναι ἀντισυνταγματικὸν, ἀφοῦ δὲ ὡς ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ ἀπεδείχθη ὅτι εἶναι καὶ κακοποιὸς, τοὐλάχιστον σεῖς, οἵτινες περιθάλπετε καὶ ὑποστηρίζετε αὐτὸν, οἵτινες ἐφαρμόζετε αὐτὸν, φροντίσατε τοὐλάχιστον, ὅπως τὸ ἐπαχθὲς αὐτοῦ γείνῃ ἧττον ἐπαχθές. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἐξετάσῃ τὰ κατὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, ἀποστέλλων εἰδικὸν ἐπόπτην τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἢ τὸν μοίραρχον Μεσσηνίας.

§83ΡΙΚΑΚΗΣ. Τί νὰ κάμῃ ὁ μοίραρχος; Πρέπει νὰ διαταχθῶσιν ὁ εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ ἀνακριτὴς νὰ μεταβῶσιν ἀμέσως νὰ ἐνεργήσῃ ἡ δικαστικὴ ἐξουσία.

§84ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ εἰς ἐμὲ ἐστάλη ἀναφορὰ ἑνὸς Σταυριανοῦ Μανιατάκου, κατοίκου Νεοχωρίου τοῦ δήμου Καρυουπόλεως τοῦ Γυθείου, παραπονουμένου ἐναντίον τοῦ ἐκεῖ ἀστυνόμου ἐπὶ ὑποθάλψει φυγοδίκου· ἡ ἀναφορὰ δὲ αὕτη ἀπευθύνεται πρὸς τὴν Βουλήν. Καταθέτω τὴν ἀναφοράν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ τὴν ἀποστείλῃ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν. Νομίζω δὲ, ὅτι εἶναι καιρὸς ν’ ἀναγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει μεταξὺ τῶν πρώτων καὶ ἡ πρότασις ἡμῶν περὶ καταργήσεως τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας.

§85ΔΑΛΛΑΣ. Ἔλαβον ἀναφορὰν ὑπογεγραμμένην παρὰ πολλῶν πολιτῶν Λαρίσης καὶ ἐπικεκυρωμένην ὑπὸ τοῦ δημάρχου Λαρίσης, ἀπευθυνομένην πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καταθέσῃ τὰς σχετιζομένας πρὸς τὴν ἀναφορὰν ταύτην πληροφορίας.

§86ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Τί λέγει ἡ ἀναφορά;

§87ΔΑΛΛΑΣ. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ μεταθέσεως τοῦ στρατιωτικοῦ νοσοκομείου Λαρίσης ἐντὸς τῆς πόλεως. Πρότερον ὑπῆρχεν οἰκία εὐάερος, ἀνήκουσα εἰς τὸ Δημόσιον, ἱκανῶς εὐρύχωρος, ἔχουσα ὅλας τὰς ὑγιεινὰς συνθήκας, ἀλλ’ ἡ οἰκία αὕτη ἐπωλήθη ἀντὶ 150 λιρῶν μόνον, δηλ. 5 ἢ 6 χιλιάδων δραχμῶν, ἵνα ἔχωσι δὲ τὰς εὐκολίας των οἱ στρατιωτικοὶ ἰατροὶ καί τινες ἄλλοι, δὲν γνωρίζω ποῖοι, συνέστησαν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν νὰ μετατεθῇ τὸ στρατιωτικὸν νοσοκομεῖον ἐντὸς τῆς πόλεως Λαρίσης. Πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους οἱ πολῖται Λαρίσης, ὅτε εἶχεν ἐνσκήψει ἡ χολέρα εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ἦτο ἐπικείμενος ὁ κίνδυνος τῆς μεταδόσεως αὐτῆς καὶ εἰς τὴν πόλιν Λαρίσης, ὑπέβαλον ἀναφοράν, ζητοῦντες παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν τὴν μετάθεσιν τοῦ νοσοκομείου εἰς ἄλλο μέρος, διότι ἦτο ἐντὸς τοῦ κέντρου τῆς πόλεως. Νῦν ἐνέσκηψεν ἡ νόσος ἰλαρά, καὶ οἱ ἰλαριῶντες στρατιῶται μεταφέρονται ἐκ τῶν στρατώνων εἰς τὸ νοσοκομεῖον τοῦτο, δύνασθε δὲ νὰ ἐννοήσητε ποῖος εἶναι ὁ ἐπικείμενος κίνδυνος ἐκ τῆς μεταδόσεως τῆς νόσου εἰς τὰς παροικούσας οἰκογενείας. Εὐλόγως λοιπὸν οἱ πολῖται ἐξανίστανται κατὰ τοῦ μέτρου τούτου, καὶ ἀπορῶ μάλιστα, πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους ἔλαβε τοιαύτην ἀναφοράν, οὐδεμίαν ἔλαβε πρόνοιαν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ κακοῦ τούτου ὑπάρχει καὶ ἄλλο κακόν. Τὸ κτίριον, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖται ὡς στρατιωτικὸν νοσοκομεῖον, εἶναι κατηρειπωμένον, εἶναι ἑστία πλείστων μιασμάτων καὶ νοσογόνων αἰτιῶν, εἶναι ἀκατάλληλον καὶ πρὸς θεραπείαν τῶν εἰσερχομένων στρατιωτῶν. Ἐδαπανήθησαν δι’ ἀνέγερσιν τῶν στρατώνων Λαρίσης τρία περίπου ἑκατομμύρια, ἀνήγειραν δὲ πολυτελεστάτους σταύλους πρὸς συντήρησιν τῶν ζώων, καὶ ὅμως ἀναγκάζουσι τοὺς στρατιώτας νὰ ἔρχωνται ἀσθενεῖς ἡμίσειαν ὥραν ἀπὸ τῶν στρατώνων των, ἵνα μεταφέρωσι τὴν νόσον ἐντὸς τῆς πόλεως. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι ἄξιον πολλῆς προσοχῆς, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θέλει σπεύσει νὰ δώσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν συντόμως τὰς ἀπαιτουμένας πληροφορίας. Ὑποβάλλω δὲ καὶ ἔγγραφον ἐπερώτησιν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διὰ τῆς ὁποίας τὸν παρακαλῶ νὰ προσαγάγῃ ὅλα τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὴν μετάθεσιν τοῦ στρατιωτικοῦ νοσοκομείου Λαρίσης ἔγγραφα, τὰς ἐκθέσεις τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν, τῶν ἰατρῶν καὶ τῶν μηχανικῶν. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐνέδωκεν εἰς προσωπικήν τινα παράκλησιν, οὔτε δύναμαι νὰ φαντασθῶ τὸ τοιοῦτον, ἀλλὰ δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐγένετο θῦμα τῶν παραστάσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμον εἰς αὐτὸν οἱ ἁρμόδιοι· εἶναι δὲ προφανὴς ὁ κίνδυνος, καὶ περὶ τούτου δὲν θ’ ἀμφιβάλητε, ὅταν ἁπλῶς πληροφορηθῆτε, ὅτι τὸ στρατιωτικὸν νοσοκομεῖον ἐν τῇ καταστάσει αὐτῇ τῇ νοσηρᾷ τοῦ στρατοῦ Λαρίσης, παρὰ τῷ ὁποίῳ ἡ νόσος ἰλαρὰ ἔχει μεγάλην ἐπίτασιν, εἶναι ἐντὸς τοῦ κέντρου τῆς πόλεως. Ὑποβάλλω ἑτέραν ἐπερώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὑπάρχει ἐν Ἁμβούργῳ γενικὸς πρόξενος, ὀνόματι Γκαῖτε· ὁ κύριος οὗτος τυγχάνει πράκτωρ Γερμανικῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας. Κατ’ αὐτοῦ ὑπεβλήθη πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἀναφορὰ ὅλων τῶν ἐν Ἁμβούργῳ ἐχόντων συμφέροντα Ἑλλήνων, ὅτι μεταχειρίζεται διαφόρους τρόπους καταπιέσεως τῶν ἐκεῖ ἐμπορευομένων ἢ συναλλασσομένων, πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ξένης αὐτῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν ἔχῃ γνῶσιν περὶ τούτου, ἢ ἐὰν ἐνθυμῆται, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τί ἐνήργησεν ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης τῶν Ἑλλήνων, καὶ ἐὰν ἔχωνται ἀληθείας τὰ παράπονα τὰ ὑποβαλλόμενα παρ’ αὐτῶν, διότι φαίνεταί μοι ἀπίθανος ἡ διατήρησις ὡς ἀντιπροσώπου τῆς Ἑλλάδος ἀνθρώπου πολεμίου τῶν ὑπηκόων της. Ἔλαβον χθὲς τηλεγράφημα παρὰ διαφόρων Ὀθωμανῶν κατοίκων τοῦ δήμου Νέσσωνος τῆς ἐπαρχίας Λαρίσης, ὡς δὲ μοὶ τηλεγραφοῦσιν, ὅμοιον ἀπεστάλη πρὸς τὸν Πρωθυπουργὸν καὶ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ δὲν ἤκουσα νὰ γίνεται ἀνακοίνωσις τοῦ τηλεγραφήματος τούτου.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πότε ἐλάβετε τὸ τηλεγράφημα;

§89ΔΑΛΛΑΣ. Χθές.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ ἀγροφυλάκων;

§91ΔΑΛΛΑΣ. Μάλιστα.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἔλαβον, ἀλλ’ αὔριον θ’ ἀνακοινωθῇ.

§93ΔΑΛΛΑΣ. Διὰ τοῦ τηλεγραφήματος τούτου παραπονοῦνται οἱ Ὀθωμανοί, ὅτι ἡ Νομαρχία Λαρίσης, στηριζομένη εἰς πρωτόκολλον φέρον ἀνυπάρκτους ὑπογραφὰς, προέβη εἰς τὸν διορισμὸν ἀγροφύλακος ἀνθρώπου ξένου καὶ ἀγνώστου. Βεβαίως, ὅταν εἰκάσῃ τις ὅτι πρόκειται περὶ ἀγροφύλακος, μάλιστα μετὰ τόσα σπουδαῖα καὶ σοβαρὰ συμβάντα καὶ μετὰ τὴν ἕξιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν, τοῦ νὰ ἀκούωμεν τὰς παρανομίας, θὰ εἴπῃ ὅτι πρόκειται περὶ μικροῦ· ἀλλ’ ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι οἱ τηλεγραφοῦντες εἶναι Ὀθωμανοὶ, ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι πρέπει πολὺ νὰ στενοχωρηθῶσιν, ἵνα προβῶσιν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ ἐγκαταλίπωσι τὰ ἔργα των, νὰ μεταβῶσιν εἰς Λάρισαν καὶ νὰ ἀπευθύνωσι παράπονα πρὸς τὸν Πρωθυπουργὸν καὶ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἐὰν δὲ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα συνήθως διορίζονται ἀγροφύλακες ἄνθρωποι λεγόμενοι μὲν πολῖται Ἕλληνες, ἀλλ’ ἀγνώστου προελεύσεως, καὶ λάβητε πρὸς τοῦτο ὑπ’ ὄψιν τὴν ὑπάρχουσαν κατάστασιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν Θεσσαλίᾳ, θὰ ἴδητε ὅτι δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῆς φυλάξεως τῶν κτημάτων, καίτοι καὶ τοῦτο δὲν εἶναι ἀνάξιον λόγου, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἀσφαλείας τῆς ζωῆς καὶ τῆς τιμῆς αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὰ κτήματα. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις πάντοτε εἶναι πρόθυμος νὰ ἐξετάζῃ, θέλει εὐαρεστηθῆ νὰ μᾶς δώσῃ τὰς πληροφορίας αὐτὰς ὄχι πολὺ βραδέως.

§94ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἔπρεπεν ἐκ παντὸς τρόπου καὶ ἀντὶ πάσης θυσίας νὰ παρασταθῇ διὰ τῶν δημοσιευομένων προσωρινῶν καταστάσεων, ὅτι ἡ χρῆσις τοῦ 1894 παρουσιάζει περισσότερα ἔσοδα καὶ ὀλιγώτερα ἔξοδα ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν χρῆσιν τοῦ 1893. Καὶ πῶς μὲν κατορθοῦται τοῦτο, διὰ τίνος ταχυδακτυλουργικῆς τῷ ὄντι μεθόδου ὡς πρὸς τὰ ἔσοδα, κατέδειξα ἤδη διὰ τῆς ἀγορεύσεώς μου ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Πῶς ὅμως τοῦτο κατορθοῦται ὡς πρὸς τὰ ἔξοδα, ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ἑξῆς τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον ἀνὴρ φιλαλήθης καὶ ἔντιμος, ἐπὶ τριακονταετίαν καὶ ἐπέκεινα ὑπηρετήσας ἐν τῷ στρατῷ καὶ διακριθεὶς ἀείποτε διὰ τὴν εἰλικρίνειαν αὑτοῦ, ὁ ἀπόστρατος ταγματάρχης κ. Β. Παπαναργύρου, μοὶ ἀπηύθυνε. Τὸ τηλεγράφημα ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ταμίας διετάχθη παρ’ Ὑπουργείου μὴ πληρῶσαι ἄνευ ἐνταλμάτων συνταξιούχους, καίτοι καθυστεροῦσι γλίσχραι συντάξεις τούτων ἀπὸ μηνῶν πολλῶν. Ὑψώσατε φωνὴν ὑπὲρ δυστυχούντων, καὶ ἰδίᾳ κατὰ νομάρχου, καθυστεροῦντος ἔκδοσιν ἐνταλμάτων ἀπὸ παρελθόντος Ἰουνίου.» Καὶ εἶναι πολλοί, Κύριοι, οἱ ἐν Ἀταλάντῃ διαμένοντες συνταξιοῦχοι, οἵτινες, ὡς εἰ μὴ ἤρκουν τὰ ἄλλα δεινοπαθήματά των, αἱ καταστροφαὶ αἱ ἐπελθοῦσαι ἐκ τῶν σεισμῶν, ὁ φατριασμὸς ὁ ἄκρατος, ὁ ἐπιδειχθεὶς κατὰ τὴν διανομὴν τῶν βοηθημάτων, ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῶσι καὶ εἰς αὐτὴν τὴν στέρησιν τῶν μικρῶν συντάξεων, τὰς ὁποίας λαμβάνουσι παρὰ τοῦ Δημοσίου, καὶ διὰ τῶν ὁποίων θὰ προσεπορίζοντο τὸν ἐπιούσιον ἄρτον ἑαυτῶν καὶ τῶν οἰκογενειῶν των. Ἰδοὺ τὸ μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θέλει ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι τὸ ἔτος 1894 ἐξωδεύσαμεν ὀλιγώτερα ἢ τὸ ἔτος 1893. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ ἐπὶ τέλους οἶκτον πρὸς τὰ δυστυχῆ ἐκεῖνα πλάσματα, τὰ ὁποῖα ἐν τῷ μέσῳ τοσούτων ἄλλων κακουχιῶν ἐννοεῖ νὰ ἀποστερήσῃ καὶ ἑνὸς δικαιώματος κεκτημένου. Ἡ σύνταξις δὲν εἶναι μισθὸς, εἶναι τὸ ποσοστὸν, τὸ ὁποῖον οἱ συνταξιοῦχοι λαμβάνουσιν ἀπέναντι τῶν καταθέσεων κατὰ τὴν μακράν των ὑπηρεσίαν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ τὸν ταμίαν, ὅπως προβῇ εἰς πληρωμὴν τῶν ὀφειλομένων συντάξεων εἰς τοὺς συνταξιούχους Ἀταλάντης, τὸν δὲ κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ζητήσῃ λόγον παρὰ τοῦ νομάρχου, διατὶ ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου μηνὸς καθυστερεῖ τὴν ἔκδοσιν τῶν ἐνταλμάτων, ἐνῷ γινώσκει, ὅτι ἐγένετο παραίτιος μεγάλου κακοῦ, ἐγένετο παραίτιος τοῦ νὰ στερῶνται τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου πολλαὶ οἰκογένεια ἐν Ἀταλάντῃ.

§95ΡΑΛΛΗΣ. Πρὸ ἱκανῶν ἡμερῶν ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ διακηρύξεώς τινος τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, ἀφορώσης εἰς τὴν ἐνοικίασιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἁλιείας τῶν σπόγγων κατὰ τὰ ὕδατα τῆς Ἐλαφονήσου. Παρεκάλεσα μάλιστα τότε τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως εὐαρεστούμενος καταθέσῃ τὴν διαταγὴν, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ἡ ἐν λόγῳ διακήρυξις τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, διότι, ἀνατρέξας εἰς τοὺς νόμους, τοὺς ὁποίους ἀνέφερε πρὸς δικαιολόγησιν τῆς μισθώσεως ταύτης ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος, δὲν ἠδυνήθην νὰ πεισθῶ, ὅτι κέκτηται τὸ δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκομικῶν νὰ ἐκθέσῃ εἰς δημοπρασίαν τὸ δικαίωμα τῆς ἁλιείας τῶν σπόγγων. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εὐηρεστήθη νὰ καταθέσῃ τὴν ζητηθεῖσαν διαταγήν του, κατέθηκε δὲ αὐτὴν μὲ τὴν δήλωσιν, ὅτι ἐν τῇ διαταγῇ δὲν ἀναφέρονται παρὰ μόνον οἱ ὅροι, οἱ ὁποῖοι περιλαμβάνονται καὶ ἐν τῇ διακηρύξει τοῦ ἐφόρου, οἱ ὅροι τῆς ἐνοικιάσεως. Ἔκτοτε πληροφοροῦμαι ὅτι ἔλαβε χώραν ἡ δημοπρασία, ὅτι ἔλαβε χώραν καὶ ἡ κατακύρωσις τῆς μισθώσεως τοῦ δικαιώματος τῆς ἁλιείας τῶν σπόγγων κατ’ ἐκεῖνο τὸ μέρος ἀντὶ δραχμῶν 3,000. Ἀλλ’ ἐπεθύμουν νὰ πληροφορηθῶ, πρὶν ἢ ἐπιληφθῶ τῆς συζητήσεως τοῦ θέματος, ἂν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔλαβε τὸν καιρὸν ν’ ἀσχοληθῇ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ, καὶ ἐὰν φρονῇ, ὅτι δύναται νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ γενομένη δημοπρασία.

§96Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ γενομένη δημοπρασία ἔλαβε χώραν πρὸ πολλοῦ καὶ ἠκυρώθη, ἐπειδὴ τὸ ἀποτέλεσμα δὲν εὑρέθη ἀνάλογον. Παρουσιάσθη εἷς μόνος πλειοδότης, καὶ ἐνομίσαμεν ὅτι ἐνεδέχετο τοῦτο νὰ συνέβη, διότι δὲν ἦτο ἱκανῶς γνωστὴ ἡ προκειμένη διὰ δημοπρασίας διάθεσις τοῦ νομήματος τούτου. Ἑπομένως διετάχθη ἡ ἐπανάληψις τῆς δημοπρασίας, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς κατὰ ποίαν Κυριακὴν, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι κατὰ τὴν δευτέραν δημοπρασίαν θέλουσι παρουσιασθῆ καὶ ἄλλοι συναγωνισταί. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται κυρίως περὶ τῆς προσόδου’ ὁ λόγος, δι’ ὃν γίνεται ἡ τοιαύτη διάθεσις τῶν σπόγγων ὡρισμένης περιφερείας, εἶναι δοκιμαστικός, διότι ἐπὶ ταῖς παραστάσεσι τῶν ἁρμοδίων ἔπρεπε νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὅπως τὰ τῶν σπόγγων παρ’ ἡμῖν ὑποβληθῶσιν εἰς καλλιέργειαν. Παρεστάθη ὅτι, καθ’ ὃν τρόπον γίνεται ἡ ἁλιεία τῶν σπόγγων, ἁλιεία ἁρπακτική, κατέστρεψε τὸν γόνον τοῦ σπόγγου κατὰ τὰ παράλια τῆς Ἑλλάδος, καὶ ὅτι ὁ μόνος τρόπος, δι’ οὗ θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιδιωχθῇ τελεσφόρως ἡ ἀνάπτυξις τοῦ σπόγγου, θὰ ἦτο ἡ παραχώρησις τῆς ἁλιείας αὐτοῦ κατὰ περιφερείας εἰς μισθωτάς, οἵτινες ἤθελον φροντίζει, ὅπως γένηται ἡ ἁλιεία αὐτοῦ μεθοδικῶς, καὶ τοιουτοτρόπως οὐ μόνον ἐν ταῖς περιφερείαις ταύταις νὰ ἀναπτύσσηται ὁ σπόγγος, ἀλλὰ νὰ διαδίδεται καὶ ἀλλαχοῦ διὰ τῶν ῥευμάτων τῆς θαλάσσης. Νομίζω ὅτι χρήσιμον θέλει εἶσθαι πρὸ τῆς συζητήσεως, ἣν ἀνήγγειλεν ὁ κ. Βουλευτής, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἔκθεσιν τοῦ καθηγητοῦ τῆς Ζωολογίας, ὃν εἴχομεν συμβουλευθῆ πρὶν ἢ ἐνεργήσωμεν ἐπὶ τοῦ θέματος, καὶ νὰ δημοσιευθῇ ἡ ἔκθεσις αὕτη, ἵνα λάβῃ αὐτῆς γνῶσιν ἡ Βουλή. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἐξεταστέον τὸ ζήτημα τῆς χρησιμότητος, ἐξεταστέα καὶ τὰ τῆς νομιμότητος. Ὡς πρὸς ταῦτα δηλῶ, ὅτι ἐγένετο ἡ διάθεσις ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κειμένου νόμου περὶ ἰχθυοτροφείων τῆς 23 Μαρτίου 1839, ἐν ᾧ κατὰ τὸ ἄρθρον 7 ὁρίζεται, ὅτι ἡ πρόσοδος τῶν ἰχθυοτροφείων περιλαμβάνει καὶ τὴν πρόσοδον τῶν θαλασσίων καὶ λιμναίων καρπῶν, θαλάσσιοι δὲ καρποὶ βεβαίως εἶναι καὶ οἱ σπόγγοι, ὅπως εἶναι καὶ τὰ ὄστρακα.

§97ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τρώγονται οἱ σπόγγοι;

§98ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νομίζετε ὅτι καρπὸς εἶναι μόνον ὅ,τι τρώγεται; (ἱλαρότης). Ὁπωσδήποτε νομίζω ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον διὰ πάντας νὰ γένηται ἡ συζήτησις, ἣν ἀνήγγειλεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, μετὰ τὴν τύπωσιν καὶ διανομὴν τῆς ἐκθέσεως τοῦ καθηγητοῦ τῆς Ζωολογίας, ὅτε καὶ περὶ τῆς ἐννοίας τῆς λέξεως καρποῦ ἐν σχέσει πρὸς τοὺς σπόγγους θὰ δυνάμεθα νὰ κρίνωμεν ὀρθότερον, ἢ μᾶλλον θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀπαλλαγῶμεν τῆς συζητήσεως, διότι μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἐκθέσεως θὰ πεισθῶσι πάντες, ὅτι τὸ γινόμενον εἶναι χρήσιμον καὶ νόμιμον. Ὑποβάλλω τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. καθηγητοῦ τῆς Ζωολογίας, καὶ παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§99ΡΑΛΛΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι μέχρι τῆς αὔριον δὲν πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ νέα δημοπρασία.

§100ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ ἂν ἐπέλθῃ, ἐπιφυλάσσεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὸ δικαίωμα τῆς κυρώσεως.

§101ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μέχρι τῆς αὔριον παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσαγάγῃ τὰς πληροφορίας, τὰς ὑπ’ ἐμοῦ ζητηθείσας, ὡς πρὸς τοὺς δυστυχεῖς συνταξιούχους Ἀταλάντης, οἵτινες δὲν ἔλαβον ἀπὸ τοῦ μηνὸς Ἰουνίου τὰς συντάξεις των καὶ λιμοκτονοῦσι.

§102ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νομίζω ὅτι τὸ σύστημα τοῦτο, τοῦ παριστᾷν τὴν ὑπηρεσίαν ὀλιγωροῦσαν περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἑαυτῆς καθηκόντων, πρὸ τῆς προσαγωγῆς τῶν ζητουμένων πληροφοριῶν, δὲν εἶναι τὸ προσῆκον, δὲν εἶναι κανονικόν. Ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἦναι βεβαία, ὅτι εἰς πᾶν παράπονον ἡ αὐτὴ δίδεται προσοχὴ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε ἀπ’ εὐθείας τῇ ὑποβάλλεται τοῦτο, εἴτε διὰ τῆς Βουλῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ παντὸς τηλεγραφήματος, ἀναφέροντος ὅτι καθυστερεῖται μισθοδοσία οἱουδήποτε ὑπαλλήλου ἢ συνταξιούχου, δὲν ἀναμένει συστάσεις ὁθενδήποτε, ἵνα ἐργασθῇ πρὸς ἄρσιν τοῦ κωλύματος· θὰ φροντίσῃ ἄρα καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὅπως ἱκανοποιηθῇ ἡ ἀξίωσις τοῦ συνταξιούχου, περὶ οὗ ὡμίλησεν ὁ κ. Εὐταξίας.

§103ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Περὶ ὅλων ὡμίλησα· ὅλων τῶν συνταξιούχων καθυστεροῦνται αἱ συντάξεις.

§104ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοιοῦτο παράπονον δὲν περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τοῦ Ὑπουργείου. Οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι, προκειμένου μάλιστα περὶ συνταξιούχων, οὐδεμία ἀναβολὴ ἐπιτρέπεται.

§105ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δυστυχῶς ὅμως ἐπετράπη ἀναβολὴ ἕξ μηνῶν.

§106ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ διαχειρίσεως τῶν δασῶν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἥ τε ἔκθεσις τοῦ καθηγητοῦ τῆς Ζωολογίας καὶ τὸ νομοσχέδιον θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 128–129).

§108ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὰς γενομένας πρὸς τὴν Βουλὴν ἀνακοινώσεις παρὰ διαφόρων ἀξιοτίμων συναδέλφων αἰτήσεως τῶν κατοίκων Λαυρίου περὶ λήψεως μέτρου τινὸς διὰ τὴν προμήθειαν ὕδατος τῇ πόλει ἐκείνῃ, λαμβάνω τὴν τιμὴν καὶ ἐγὼ νὰ προσθέσω τὴν φωνήν μου εἰς τὰ παρ’ αὐτῶν λεχθέντα, διότι ἔλαβον σήμερον ἐκεῖθεν τοιαύτην παράκλησιν καὶ ἐντολήν. Μοὶ ἀπεστάλη τὸ τηλεγράφημα τοῦτο, φέρον τὰς ὑπογραφὰς 49 συμπολιτῶν μου, ἐγκατεστημένων ἐπὶ ἐργασίᾳ ἢ ἐπὶ ἐμπορίᾳ ἐν Λαυρίῳ, ἀντιπροσωπευόντων δὲ καὶ ἅπαντας, τοὺς λοιποὺς αὐτόθι συμπολίτας μου, οἵτινες ἀνέρχονται εἰς 600, μετὰ τῶν οἰκογενειῶν των δὲ εἰς 1000 καὶ ἐπέκεινα. Τὸ τηλεγράφημα εἶναι βραχὺ κατὰ τὴν ἔκφρασιν, σχεδὸν λακωνικὸν, ὥστε ἡ Βουλὴ δὲν θ’ ἀπολέσῃ πολλὰς στιγμὰς, ἵνα ἀκούσῃ αὐτὸ, ἔχον οὕτως (ἀναγινώσκει): «Ἐκ ΛΑΥΡΙΟΥ. «Κύριον Παπαμιχαλόπουλον, βουλευτὴν Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς. Ἀθήνας. «Κατοικοῦντες ἐν Λαυρίῳ, πάσχομεν δεινῶς ἐξ ἐλλείψεως ὕδατος. Δαπανῶμεν περισσότερα εἰς ὕδωρ, παρὰ εἰς τροφήν! Παρακαλοῦμεν ὑμᾶς νὰ ὑψώσητε φωνὴν ἐν τῇ Βουλῇ πρὸς Ὑπουργὸν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ὑποβάλῃ σχέδιον νόμου, ἐπικυροῦντος ψήφισμα Δημοτικοῦ Συμβουλίου Λαυρεωτικῆς, καὶ σχέδιον νόμου δημοσίας ἀνάγκης, ἀφοῦ μάλιστα τὸ Δημόσιον οὐδεμίαν δαπάνην θὰ ὑποστῇ. «Ὑποσημειούμεθα εὐσεβάστως. «Οἱ συνεπαρχιῶταί σας. «Διακάκης, Σ. Πατζούλης, Σιδέρης, Καῤῥᾶς, Σακκᾶς, Στρατάκος, Καρατζῆς, Γλαντζῆς, Σιδέρης, Μπηλίνης, Σιδέρης, Μανάκος, Ἰωάννης Μανάκος, Μπακτῆς, Ἀλειφέρης, Χαραμῆς, Ψαῤῥάκης, Γερακάρης, Ἀλειφέρης, Π. Ἀλειφέρης, Καῤῥᾶς, Χαραμῆς, Σκαλκόγιαννης, Στιβακτᾶς, Γαβρίλης, Γαβρίλης, Δερμάτης, Χαραμῆς, Κατράκος, Χαραμῆς, Χαραμῆς, Καῤῥᾶς, Καῤῥᾶς, Σταθάκης, Καῤῥᾶς, Μαζαράκης, Ἀρσενάκος, Κυρανάκος, Καῤῥᾶς, Γκούβερης, Σταματίου, Κορωναῖος, Λινάκος, Σταματίου, Κορωναῖος, Σταματίου, Μανάκος, Κ. Διακάκης.» Αἱ ὑπογραφαὶ αὗται, Κύριοι, εἰσὶν ἀνθρώπων ἐκ τῶν μᾶλλον διακεκριμένων κατοίκων, δημοτικῶν συμβούλων, ἐμπόρων, ὑπαλλήλων τῶν ἑταιριῶν, ἐργολάβων, ἰδιοκτητῶν, ἐκπροσωπούντων δὲ, ὡς εἶπον πρὸ μικροῦ, καὶ ἅπαντας τοὺς ἄλλους. Τὸ Λαύριον, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι μία τῶν μεγάλων πηγῶν, ἐξ ὧν καὶ δι’ ὧν ἤντλησεν ἡ χώρα κατὰ τὰ τελευταῖα 25 ἔτη πλοῦτον μέγαν. Ἀπὸ τοῦ 1866, ὅτε τὸ πρῶτον ἤρχισεν ἡ ἐκμετάλλευσις τοῦ Λαυρεωτικοῦ πλούτου, ἐξήχθησαν ἐκεῖθεν, κατὰ τὰς πληροφορίας τοῦ κ. Κορδέλλα, μέταλλα ἀξίας πλέον τῶν 700,000,000 δραχμῶν! Ἡ παραγωγὴ ἐξακολουθεῖ ἔτι καὶ νῦν, θ’ αὐξηθῇ δὲ ταχέως, ὡς φρονῶ μετὰ πεποιθήσεως, ἐν τῷ προσεχεστάτῳ μέλλοντι, ὑπὸ τὴν πεφωτισμένην, δραστηρίαν καὶ πατρικὴν διεύθυνσιν τῶν Μεταλλουργείων παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Νέγρη, τοῦ ἐπικληθέντος ὑπὸ τοῦ λαοῦ πατρὸς τοῦ Λαυρίου ἐσχάτως. Τί δὲ ζητεῖ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡμῶν ὁ μέγας ἐκεῖνος πληθυσμός; Τί ἐκλιπαροῦσιν αἱ ἀπειράριθμοι χεῖρες, αἱ κινοῦσαι τὴν σκαπάνην καὶ τὴν σφύραν καὶ τόσας μηχανὰς ὑπὸ τὴν γῆν καὶ ὑπὲρ αὐτήν; Τί ἀπαιτεῖ τὸ μέγιστον βιομηχανικὸν κατάστημα ὁλοκλήρου τῆς Ἀνατολῆς, ἓν δὲ τῶν μεγίστων ἱδρυμάτων τοῦ κόσμου; Ὕδωρ πρὸς ζωὴν καὶ πρὸς κίνησιν τῆς ἐργασίας! Τοιαύτην αἴτησιν ἐλπίζω ὅτι δὲν δικαιοῦται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ παρίδῃ. Συνιστῶ δ’ αὐτῷ καὶ ἐγὼ μετὰ παρακλήσεως καὶ οἴκοθεν καὶ καθ’ ἣν ἔλαβον ἐντολὴν, νὰ μεριμνήσῃ ταχέως καὶ ἀποτελεσματικῶς.

§109ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Γίνεται ἐργασία πρὸς καταρτισμὸν τοῦ καταλλήλου νομοθετήματος.

§110ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ ὑποβάλω αὐτῷ μίαν ἀπορίαν μου ἐν εἴδει ἐπερωτήσεως. Κατὰ τὸν νόμον περὶ στρατολογίας (ἄρθρα 109 καὶ 110) ἡ χωροφυλακὴ τροφοδοτεῖται ὡς πρὸς τοὺς βαθμοὺς τοῦ ἐνωμοτάρχου καὶ ὑπενωμοτάρχου ἐκ τελειοφοίτων ἢ διδακτόρων τῆς νομικῆς σχολῆς. Πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς διατάξεως ταύτης τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας ἐξεδόθη ἓν διάταγμα τῆς 9 Δεκεμβρίου 1893, τὸ ὁποῖον διὰ διαφόρων ἄρθρων ὁρίζει πῶς γίνεται ἡ κατάταξις τῶν ἐνωμοταρχῶν εἰς τὴν χωροφυλακήν. Ἐν τούτοις ἐγὼ ἀμφισβητῶ τὴν ἰσχὺν τοῦ διατάγματος τούτου, διότι δὲν ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἐδημοσιεύετο καὶ εἶχεν ἰσχὺν, συμβαίνει ἄλλο τι ἄτοπον· ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς ἐξέδωκε, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ διατάγματος τούτου, προκήρυξιν, δι’ ἧς καλεῖ τοὺς βουλομένους νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὴν χωροφυλακήν. Ἡ προκήρυξις ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως τῆς 1 Δεκεμβρίου. Καλοῦνται λοιπὸν νὰ προσέλθωσιν οἱ βουλόμενοι τελειόφοιτοι καὶ διδάκτορες, ἵνα καταταχθῶσιν. Ἀλλ’ ἐνῷ οὕτω καλοῦνται οἱ ἐνωμοτάρχαι πρὸς κατάταξιν, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δι’ ἄλλης θύρας εἰσήγαγε τρεῖς ἐνωμοτάρχας εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ἐπὶ ἀδικίᾳ τῶν ἀνδρῶν...

§111ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Πρὸ τῆς 1ης Δεκεμβρίου.

§112ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. .. ἐπὶ ἀδικίᾳ τῶν ἀνδρῶν τοῦ στρατοῦ, διότι ὁ νόμος διατάσσει οἱ ἡμίσεις νὰ εἰσάγωνται ἐκ τοῦ στρατεύματος καὶ οἱ ἡμίσεις ἐκ τοῦ Πανεπιστημίου. Ἐνῷ λοιπὸν διατάσσει νὰ γίνηται τοῦτο τῇ 1 Δεκεμβρίου, καὶ θὰ ἐγίνετο, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὀλίγας ἡμέρας πρότερον εἰσήγαγε τρεῖς, τοὺς ὁποίους εἶναι περιττὸν νὰ ὀνομάσω. Κατὰ τρεῖς θέσεις λοιπὸν ἀδικοῦνται οἱ ἄνδρες τῆς χωροφυλακῆς, οἱ κατατεταγμένοι καὶ προσδοκῶντες τὴν προαγωγήν των ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, ἀφοῦ μάλιστα καὶ οἱ τρεῖς εἶναι ὑπεράριθμοι, διότι ναὶ μὲν ὑπηρετοῦσι τρεῖς ἐνωμοτάρχαι ἐν τῷ Στρατοδικείῳ, ἀλλ’ ἐὰν ἐπὶ μίαν στιγμὴν ἀνεκαλοῦντο εἰς τὸ στράτευμα, θὰ κατελάμβανον θέσεις πλεοναζούσας. Νομίζω δὲ, ὅτι δὲν θὰ ἐπιμείνῃ πολὺ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν, ἤτοι τὸ «πρὸ τῆς 1 Δεκεμβρίου»· διότι, ἀφοῦ ἦτο ἐν γνώσει, ὅτι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἐπέκειτο ἡ πρόσκλησις αὐτῶν, ἵνα καταλάβωσι τὰς θέσεις αὐτὰς κατὰ τὸ ἥμισυ, διατὶ ἔσπευσε νὰ δώσῃ τὰς τρεῖς θέσεις εἰς τοὺς ἐκ τοῦ Πανεπιστημίου, ἐπὶ ἀδικίᾳ τῶν ἀνδρῶν τοῦ σώματος;

§113ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀληθῶς, κατὰ τὸ διάταγμα, ἀπὸ τῆς 1 Δεκεμβρίου 1894 πρέπει οἱ μέλλοντες νὰ καταταχθῶσιν ὡς ὑπαξιωματικοὶ ἐν τῇ χωροφυλακῇ νὰ ὑποστῶσι τὰς διατάξεις τὰς ὑπὸ τοῦ διατάγματος ἀναγραφομένας, τουτέστιν οἱ μὲν ἡμίσεις κατατάσσονται ἐκ τῶν ἐχόντων τὰ προσόντα, τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ 109 τοῦ περὶ στρατολογίας νόμου ὁριζόμενα, οἱ δὲ ἕτεροι ἡμίσεις καταλαμβάνουσι τὰς χηρευούσας θέσεις ἐκ προαγωγῆς. Οὐχ ἧττον πρὸ τῆς 1 Δεκεμβρίου ἦτο ἐπιτετραμμένον διὰ τῆς ἰσχυούσης μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης διατάξεως αἱ χηρεύουσαι θέσεις νὰ πληρῶνται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου. Ἐκ πέντε λοιπὸν χηρευουσῶν θέσεων ἐδόθησαν αἱ τρεῖς εἰς τοὺς φέροντας τὰ προσόντα, τουτέστιν εἰς διδάκτορας, ἐφεξῆς δὲ ἀπὸ τῆς 1 Δεκεμβρίου θὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ διατάγματος. Ἑπομένως δὲν νομίζω ὅτι ὑπῆρξε προσβολὴ κατὰ τοῦ διατάγματος ἐκείνου. Ἀλλὰ διατὶ ἔσπευσα εἰς τὴν πλήρωσιν τῶν θέσεων, ἀφοῦ ἡ 1 Δεκεμβρίου δὲν ἦτο μακράν; Πράγματι ἡ 1 Δεκεμβρίου δὲν ἦτο μακρὰν, ἀλλ’ αἱ διατυπώσεις, ὅπως καταρτισθῶσιν οἱ πίνακες, ἀπήτουν χρόνον. Τρεῖς μῆνες ὅλοι ἀπῃτοῦντο, ἵνα συνταχθῶσιν οἱ πίνακες, καὶ καταστῶσιν ὁριστικοὶ, ὅπως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν προβῇ εἰς τὴν πλήρωσιν τῶν θέσεων. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, δι’ ὃν ἔσπευσα νὰ πληρώσω τὰς θέσεις τὰς χηρευούσας.

§114Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρατηρῶ, ὅτι ἡ ὥρα προεχώρησεν. Ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἡμίσειαν μετὰ μεσημβρίαν, καὶ εἶναι πρέπον νὰ διακόψωμεν. Ἔχομεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ὅπως ἀπὸ τῆς αὔριον ἀρχώμεθα τῆς συνεδριάσεως κατὰ τὴν τρίτην ὥραν μετὰ μεσημβρίαν· σήμερον ὅμως θὰ συνέλθωμεν κατὰ τὴν τετάρτην ὥραν, ἀφοῦ συνεδριάζομεν ἤδη παρελθούσης τῆς μεσημβρίας· ἀλλὰ συνερχόμενοι τῇ τετάρτῃ ὥρᾳ, θέλομεν ἐπιληφθῆ τῆς ἐργασίας ἡμῶν ἀπὸ τῆς σήμερον, ὅπως θὰ ἔχωμεν κεκανονισμένην αὐτὴν καὶ αὔριον καὶ κατόπιν, κατὰ τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ κ. ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτοῦ, τουτέστι συνερχομένῃ τῇ 4 ὥρᾳ μετὰ μεσημβρίαν, θὰ ποιήσηται ἡ Βουλὴ ἔναρξιν τῆς ἐργασίας αὑτῆς ἀπὸ τοῦ ζητήματος τοῦ σταφιδικοῦ, ἀπὸ τοῦ ζητήματος τῶν διαπυλίων τελῶν καὶ ἀπὸ τοῦ ζητήματος τῆς ποιμνιοβοσκίας. Νομίζω ἄρα, ὅτι εἴμεθα πάντες σύμφωνοι, ὅπως ἤδη διακοπῇ ἡ συνεδρίασις καὶ ὅπως ἐπανέλθωμεν κατὰ τὴν 4ην ὥραν, ἵνα ἐργασθῶμεν κατὰ τὰ οὕτω διαγεγραμμένα. (Ἐπιδοκιμασίαι ἑκατέρωθεν).

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις (ὥρα 12 καὶ 25′ τῆς μεσημβρίας). (Ὥρα 5 καὶ 25′ μ. μ. ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις, προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ἐπαμ. Μαυρομμάτη).

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίς ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§117ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κάτοικοι τοῦ Γʹ καὶ Δʹ τμήματος τῆς πόλεως Ἀθηνῶν ὑποβάλλουσι δι’ ἐμοῦ ἀναφορὰν εἰς τὸ Προεδρεῖον, δι’ ἧς παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τὰ δικαστήρια τῆς πόλεως οἰκοδομηθῶσιν ἐπὶ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ οἰκοπέδου, τοῦ κειμένου ἐν τῷ Δʹ τμήματι τῆς πόλεως.

§118ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀναφορὰ, κύριε Πρόεδρε, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς ἐμὲ, φέρουσα πολλὰς ἑκατοντάδας ὑπογραφῶν εἰς τοῦτο καὶ εἰς ἄλλο χαρτόσημον, πλῆρες καὶ ἐκεῖνο ὑπογραφῶν, διὰ τῆς ὁποίας οἱ κάτοικοι τοῦ Γʹ καὶ τοῦ Δʹ τμήματος τῶν Ἀθηνῶν ζητοῦσι νὰ γείνῃ τὸ οἰκοδόμημα τῶν δικαστηρίων ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ἑρμοῦ, παρὰ τὸν Ἑκατόγχειρα, διὰ λόγους πολλοὺς πειστικούς, τοὺς ὁποίους ἀναγράφει καὶ τοὺς ὁποίους ἡ ὑπηρεσία βεβαίως δυνατὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§119ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ θερμῶς συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην, καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ, διότι εἶναι σπουδαιότατον τὸ ζήτημα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑπεσχέθησαν, ὅτι ὑπὸ μελέτην ἔχουσι τὸ ζήτημα τοῦτο. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορὰ, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλή.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· θ’ ἀναγνωσθῇ. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἀναφορά).

§121Λ. ΖΕΡΒΑΣ. Ἔλαβον ἀναφορὰν ἐκ Μεγαλοπόλεως, ὑπογεγραμμένην παρὰ πλείστων συμπολιτῶν μου, ἀμπελοκτημόνων, καὶ ἀπευθυνομένην πρὸς τὴν Βουλὴν, δι’ ἧς ἐκφράζουσι τὴν εὐχὴν καὶ τὸν πόθον, ὅπως μεταβληθῇ τὸ ἰσχῦον σύστημα τῆς φορολογίας ἐπὶ τοῦ οἴνου. Συνιστῶ ἑπομένως τὴν ἀναφορὰν ταύτην, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ ἐπαχθοῦς τούτου φόρου, καθόσον ὁ φόρος οὗτος ὄχι μόνον κατὰ τὴν βεβαίωσιν εἶναι καταπιεστικὸς, ἀλλὰ διὰ μὲν τοὺς πωλοῦντας λιανικῶς καταθλιπτικὸς, διὰ δὲ τοὺς οἰνοπαραγωγοὺς δημευτικός. Καὶ ἡ ἐπιτροπὴ δὲ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, κατιδοῦσα τὴν ἄνισον ταύτην καὶ καταθλιπτικὴν φορολογίαν, ἐν τῇ ἐκθέσει της συνιστᾷ τὴν μεταβολὴν τοῦ συστήματος τούτου, διότι εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἡ πολυπληθεστέρα κοινωνικὴ τάξις τῆς χώρας διὰ τοῦ φόρου τούτου καταπιέζεται, ὡς λίαν ὀρθῶς, συνεπείᾳ ἀναφορᾶς ὁμοίας τῶν ἀμπελοκτημόνων Μαντινείας, ἐξέθηκε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Μαντινείας. Ἐπαναλαμβάνω νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν αἴτησιν ταύτην τῶν συμπολιτῶν μου, καὶ παρακαλῶ νὰ ὑποβληθῇ ταχέως νομοσχέδιον, ἀνακουφίζον διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τὴν βαρεῖαν καὶ καταπιεστικὴν φορολογίαν.

§122ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης καὶ ἄλλοτε ἐλέχθη καὶ ἤδη εἶναι ἐπίκαιρον νὰ λεχθῇ, ὅτι ἡ φορολογία ἡ ἐπιβαλλομένη εἰς τὴν παραγωγὴν τοῦ οἴνου εἶναι πλέον ἢ καταθλιπτικὴ, εἶναι δημευτική. Ὡς ἔχουν σήμερον τὰ πράγματα, ὁ οἶνος τιμᾶται ἀκριβῶς εἰς τὸ ποσὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λαμβάνει τὸ Δημόσιον εἰς φόρον. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ὁ νόμος περὶ φορολογίας τοῦ οἴνου πλείστας ἄλλας οὐσιώδεις ἀτελείας ἔχει, μεταξὺ τῶν ὁποίων γνωρίζω ἐξ ἰδίας πείρας ταύτην· ὅτι ἐκ τῆς διατάξεως, καθ’ ἣν δὲν ἐπιτρέπεται ἔφεσις κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ εἰρηνοδίκου, μεγάλαι καταχρήσεις συμβαίνουσιν. Ἐκ τῆς περιστάσεως ταύτης, κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἔχομεν εὔλογον ἀφορμὴν, ὅπως μὴ ἐγκαταλείψωμεν τὸ θέμα τοῦτο εἰς τὴν τύχην του, ἀλλ’ ὅπως μεριμνήσῃ ἡ Βουλὴ περὶ ταχείας διορθώσεως τῶν ἐλλείψεων τοῦ νόμου περὶ φορολογίας ἐπὶ τοῦ οἴνου. Ἐπὶ ἄλλου ἀντικειμένου ἤδη φέρω τὸν λόγον. Κάτοικοι τοῦ δήμου Παμίσου μοὶ ἔστειλαν ἀναφορὰν, μὲ τὴν παράκλησιν ὅπως ἀνακοινώσω αὐτὴν εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ πράττω τοῦτο, μολονότι ἐγένετο καταφανὲς ἤδη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν προτίθεται νὰ λάβῃ πρόνοιαν ὑπὲρ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Ἀκριβῶς δὲ ταύτην τὴν παράκλησιν ὑποβάλλουσιν οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Παμίσου, οἵτινες δὲν ὑφίστανται μόνον τὰς συνεπείας τῆς κρίσεως τῆς ἐφετεινῆς, ἀλλ’ ὑφίστανται καὶ ἄλλα δεινά. Διότι ἔπαθον σχεδὸν πανολεθρίαν ἕνεκα τοῦ περονοσπόρου ὥστε στεροῦνται καὶ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου. Τὸ χωρίον Μαυρομμάτι, ἐπὶ παραδείγματι, ἓν τῶν πλουσιωτέρων τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης, τὸ ὁποῖον συνέλεγεν ἄλλοτε 600,000 ὀκάδας σταφιδακάρπου, δὲν συνέλεξε φέτος, ἕνεκα τῆς θεομηνίας τοῦ περονοσπόρου, εἰμὴ μόνον 20,000. Ἕνεκα τούτου ἡ ἀναφορὰ αὕτη καταλήγει εἰς μίαν παράκλησιν θερμὴν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις μεριμνήσῃ παρ’ οἱᾳδήποτε Τραπέζῃ, πρὸ πάντων δὲ παρὰ τῇ Ἐθνικῇ, ὅπως χορηγηθῶσιν εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς καὶ ἐν γένει εἰς τὴν γεωργικὴν τάξιν δάνεια μικρὰ, ἀλλ’ ἐπὶ προθεσμίᾳ 9 μηνῶν. Ἐὰν δὲ ἡ Τράπεζα δὲν δύναται νὰ διαθέσῃ χρήματα ἄνευ ἐγγυήσεως τοῦ Δημοσίου, καὶ τοῦτο νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα καθῆκον πρὸς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, αἵτινες ἀρκετὰ μέχρι τοῦδε συνεισέφερον ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Ἡ δὲ ἑτέρα εὐχὴ ἀπευθύνεται πρὸς τὴν Βουλὴν, καὶ εἶναι εὐχὴ, τὴν ὁποίαν καὶ ἄλλαι ἐπαρχίαι ἐξέφρασαν μέχρι τοῦδε· ζητεῖται δηλαδὴ ν’ ἀνασταλῇ ἡ εἴσπραξις τῶν φόρων ἐπὶ διετίαν. Φοβοῦμαι ὅτι ματαίως ἐπικαλοῦμαι τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως, διότι πολλάκις ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ ἐξεφράσθησαν παρόμοιαι εὐχαὶ, καὶ οὐδεμία μέριμνα ἐλήφθη. Ὤφειλον μ’ ὅλα ταῦτα, ἐκτελῶν ἐντολὴν τῶν συμπολιτῶν μου, ν’ ἀνακοινώσω τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ νὰ πράξω τὸ καθῆκόν μου, μολονότι ἀμφιβάλλω ἂν ἡ Κυβέρνησις θὰ πράξῃ τὸ ἑαυτῆς.

§123ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως αὔριον, πλὴν τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβάλῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς σπογγαλιείας, ὑποβάλῃ καὶ οὗτος πᾶσαν τὴν λοιπὴν ἐπὶ τοῦ θέματος ἀλληλογραφίαν μετὰ τῶν Προξενείων καὶ τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν σπογγαλιείαν εἴτε ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ εἴτε εἰς τὰς νήσους τῆς Ἀσιατικῆς ἢ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Τουρκίας. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα θὰ μᾶς παράσχωσι μεγάλην συνδρομὴν πρὸς λύσιν τοῦ ζητήματος.

§124ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρεκάλεσα πρὸ πολλοῦ καιροῦ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ τί γίνεται ὁ σιδηρόδρομος Καλαβρύτων. Συνεπείᾳ τῆς τότε ἐπερωτήσεώς μου, ἔμαθον ὅτι διωρίσθησαν ἐπιτροπαὶ μηχανικῶν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἑταιρίας, καὶ ὅτι αὗται κατέληξαν εἰς ἓν συμπέρασμα. Πληροφοροῦμαι, ὅτι ἡ ἑταιρία ζητεῖ ἰδίως αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν εἰσιτηρίων, ὅπερ δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἄνευ νόμου, καὶ εἶναι ἑπομένως ἀνάγκη νομοθετικῆς ἐνεργείας. Ἐν τούτοις δὲν βλέπω νὰ εἰσάγηται τοιοῦτο νομοσχέδιον. Κύριε Πρόεδρε, εἶπον ἄλλοτε καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ σιδηρόδρομος Καλαβρύτων, ἀκολουθήσας τὴν χαραχθεῖσαν γραμμὴν, κατέστρεψε τὴν προϋπάρχουσαν ὁδόν. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι κατόπιν παραστάσεων, τὰς ὁποίας ἐποιησάμεθα ἐγὼ καὶ ὁ συνάδελφός μου, κατεσκευάσθη μία ἀτραπὸς μεταξὺ Καλαβρύτων καὶ Αἰγιαλείας, διὰ τῆς ὁποίας ὤφειλον νὰ συγκοινωνῶσι τὰ χωρία, διότι δὲν ὑπάρχει ἄλλη ὁδός, ἀλλ’ ἐν τούτοις τὸ μονοπάτιον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐχαράχθη παρὰ τὴν ὄχθην τοῦ Βουραϊκοῦ ποταμοῦ, δὲν ὑπάρχει πλέον, διότι πλημμυρήσας ὁ ποταμὸς τὸ κατεπλάκωσε καὶ πολλαχοῦ τὸ παρέσυρε καὶ τὸ κατέστρεψεν, οὕτω δὲ δὲν ὑπάρχει πλέον κἀμμία συγκοινωνία, οὔτε μεταξὺ τῶν χωρίων, οὔτε μεταξὺ Καλαβρύτων καὶ Αἰγιαλείας. Εἶναι ἀνάγκη, καὶ χάριν τῆς συγκοινωνίας καὶ χάριν τοῦ σιδηροδρόμου, ὁ ὁποῖος καταστρέφεται, ἐὰν μείνῃ ὡς ἔχει, νὰ ὑποβληθῇ νομοθέτημα. Ἔμαθον ὅτι αἱ ἀξιώσεις τῆς ἑταιρίας συνίστανται εἰς τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν εἰσιτηρίων· ἡμεῖς στέργομεν καὶ εἰς τοῦτο, ἀλλὰ παρακαλοῦμεν νὰ αὐξηθῇ τὸ τίμημα μόνον τῶν εἰσιτηρίων τῆς αʹ θέσεως, οὐχὶ δὲ καὶ τῆς βʹ, διότι ἡ γραμμὴ θὰ συντηρῆται ἀπὸ τοὺς ἐργατικοὺς ἀνθρώπους, καὶ ἐὰν τὸ εἰσιτήριον ἀξίζῃ περισσότερον τοῦ ἡμερομισθίου των, δὲν θὰ τοῖς ἦναι δυνατὸν νὰ ταξειδεύωσι διὰ τοῦ σιδηροδρόμου. Παρακαλῶ δὲ νὰ γνωρίσῃ εἰς ἡμᾶς, ποῖαι εἶναι αἱ ἀποφάσεις τῆς ἐπιτροπῆς καὶ εἰς τί κατέληξαν αἱ συμφωνίαι.

§125ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὀλίγην ὑπομονὴν ἂν εἶχεν ὁ κ. Βουλευτής, θὰ ἤκουεν ὅτι ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ ἐκμεταλλεύσεως τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Διακοπτοῦ–Καλαβρύτων.

§126ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν προπαρελθοῦσαν σύνοδον ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Σιμόπουλος, λαβὼν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἀπέτυχεν ἐντελῶς ὁ περὶ πτωχεύσεως νόμος, εἰσήγαγε τὸν περὶ προληπτικοῦ συμβιβασμοῦ· ἀλλ’ ἡ ἀγαθὴ πρόθεσίς του ἀπέτυχεν ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου, διότι τοὺς μὲν ὀφειλέτας κατέστησε κυρίους τῶν ἐμπορευμάτων των, τοὺς δὲ δανειστὰς ἔθεσεν εἰς πᾶσαν ἀδυναμίαν πρὸς ἐπιδίωξιν τῶν δικαιωμάτων των. Πρῶτον ὁ συμβιβασμὸς οὗτος δὲν ἐπιτρέπει συντηρητικὰ μέτρα, δὲν ἐπιτρέπει ἀναγκαστικά, δὲν ἐπιτρέπει πτώχευσιν, καὶ οὔτε ὁρίζεται προθεσμία πρὸς περάτωσιν τοῦ προληπτικοῦ συμβιβασμοῦ, ἐν δὲ τῷ δικαστηρίῳ ὁ ἔμπορος ἐμπαίζει τοὺς δανειστάς του, βλέποντας τὴν περιουσίαν των νοσφιζομένην. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ ὁ νόμος οὗτος, καὶ ν’ ἀποδοθῇ εἰς τοὺς δανειστὰς τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνωσιν ἀναγκαστικὰ μέτρα, νὰ ὁρισθῇ δὲ καὶ ἓν τέρμα διὰ προθεσμίας. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις μου, ἀφοῦ γνωρίζει τὴν κατάστασιν αὐτὴν τῆς ἐμπορικῆς τάξεως, καὶ ἔπρεπε νὰ τὸ θεωρήσῃ ὡς ἓν τῶν κυριωτέρων μελημάτων του. Σημειωτέον δὲ, ὅτι κατὰ τὸν νόμον τοῦτον ἡ δικαστικὴ δαπάνη ὑπερτερεῖ τὴν περιουσίαν τοῦ ζητοῦντος τὸν προληπτικὸν συμβιβασμόν· ὥστε οὔτε ὁ ἔμπορος ὠφελεῖται, οὔτε ὁ πτωχεύσας, οὔτε οἱ δανεισταί, ἀλλ’ ἄλλη τάξις ἀνθρώπων.

§127ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοθεν παραστάσεις περὶ τούτου, καὶ τὸ ζήτημα εἶναι ὑπὸ μελέτην. Καταθέτω νομοσχέδιον περὶ ἀδείας ἐκποιήσεως τοῦ ἐθνικοῦ γηπέδου τῶν βασιλικῶν σταύλων καὶ περὶ ἀνεγέρσεως βασιλικῶν σταύλων καὶ μεγάρου τῶν δικαστηρίων τῆς πρωτευούσης.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 131).

§129ΕΥΤΑΞΙΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§130ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Διὰ νὰ κρίνωμεν περὶ τῆς ἀποτυχίας τοῦ νόμου περὶ προληπτικοῦ συμβιβασμοῦ, τὸν ὁποῖον τόσα Κράτη παρεδέχθησαν, καὶ νὰ πεισθῶμεν ἂν ἔσχεν εὐχάριστα ἀποτελέσματα ἢ ὄχι, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ παρουσιάσῃ πίνακα τῶν ἀποφάσεων τῶν ἐκδοθεισῶν ἐπὶ προληπτικῶν συμβιβασμῶν, καὶ τότε θὰ ἴδωμεν, ἂν ὁ ἀριθμὸς ἦναι τόσον ὑπερβολικός, ὥστε νὰ διασαλεύσῃ τὴν δημοσίαν πίστιν καὶ νὰ καταστήσῃ τὸν νόμον ἐπιβλαβῆ.

§131ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Οὐδεὶς δύναται νὰ ἔχῃ ἀντίθετον γνώμην πρὸς τοὺς συμφωνοῦντας μετ’ ἐμοῦ προλαλήσαντας συναδέλφους, ὅτι ὁ νόμος περὶ προληπτικοῦ συμβιβασμοῦ ἤθελεν ἀποτύχει, διότι δὲν ἦτο, εἰμὴ ἀπομίμησις ξενικοῦ θεσμοῦ, μὴ δυναμένου νὰ εὐδοκιμήσῃ εἰς τὴν ἡμετέραν χώραν. Βεβαίως δὲν δυνάμεθα καὶ σήμερον ἔτι νὰ κατακρίνωμεν τὸν πρώην ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργόν, διότι προεκάλεσε τὸν νόμον τοῦτον, εἰς ὃν ἤχθη ἐξ ἀγαθῆς προαιρέσεως. Ἀλλὰ καὶ τότε τῷ ὑπεμνήσαμεν, ὅτι τοιοῦτον ξενικὸν νομοθέτημα δὲν ἠδύνατο νὰ εὐδοκιμήσῃ παρ’ ἡμῖν, παρ’ οἷς εἶναι ἀλλοῖα ἐντελῶς τὰ ἤθη καὶ ἔθιμα τὰ ἐμπορικά. Δυστυχῶς δὲν παρῆλθον ἔκτοτε δύο ἔτη, καὶ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ νόμου τούτου ἀπέδειξαν, ὅτι εἴχομεν καὶ τότε δίκαιον. Ὁ νόμος οὗτος ηὐδοκίμησεν ἀναμφισβητήτως εἰς τὸ Βέλγιον, ἀλλ’ ὑπὸ ἀλλοίας κοινωνικὰς καὶ ἐμπορικὰς περιστάσεις, εἰς δὲ τὴν ἡμετέραν χώραν δυστυχῶς, ὡς ἐκ τοῦ χαρακτῆρος ἡμῶν, ἀπέτυχε, καὶ οὐ μόνον ἀπέτυχεν, ἀλλὰ συνετέλεσε καὶ πρὸς λήστευσιν τῶν περιουσιῶν τῶν συναλλασσομένων μετὰ τῶν ἐμπόρων ἐκείνων, οἵτινες ἐποιήσαντο χρῆσιν τοῦ νομοθετήματος τούτου. Προκειμένου δὲ περὶ δικαστικῶν νόμων, ἁρμοδιώτατοι εἶναι οἱ περὶ τὰ δικαστικὰ ἀσχολούμενοι, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἴπερ τις καὶ ἄλλος ἀξιῶν ὅτι εἶναι δικαστικός, ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ τὰ περὶ τούτου, καὶ συντόνως νὰ μεριμνήσῃ ἢ περὶ καταργήσεως ἢ περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ νόμου τούτου. Παρακαλῶ νῦν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ἐκκρεμοῦς κατηγορίας κατὰ τοῦ πρώην μὲν λοχίου, νῦν δὲ πολίτου, τοῦ Καστρισίου, τοῦ ἐπὶ πολλὰ ἔτη ὑπηρετήσαντος εἰς τὸν λόχον τῶν τηλεγραφητῶν, διατελοῦντος ὑπὸ κατηγορίαν συκοφαντίας ἀπὸ ἑνὸς καὶ πλέον ἔτους, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἐσυκοφάντησε τοὺς προϊσταμένους του ἐπὶ διαφόροις καταχρήσεσι κατὰ τὴν διαχείρισιν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ λόχου ἐκείνου. Οὗτος δι’ ἐπανειλημμένων ἀναφορῶν του ἐζήτησεν, ἵνα διεξαχθῇ ἡ κατ’ αὐτοῦ κατηγορία, διότι εἶχε καὶ ἔχει τὸ θάῤῥος νὰ πιστεύῃ ἐπὶ τὴν στρατιωτικὴν δικαιοσύνην. Δὲν ἀδικῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν δὲν ἔχῃ ἐν τῇ μνήμῃ του τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ βεβαίως εἰς τὴν μνήμην του, ὅτι πρόκειται περὶ κατηγορίας, ἐχούσης βάσιν κατάχρησιν πολλῶν χιλιάδων δραχμῶν ἐν τῇ στρατιωτικῇ ὑπηρεσίᾳ. Ὁ ἐν λόγῳ λοχίας εἶχε τὸ θάῤῥος νὰ καταγγείλῃ τοὺς διαχειριστὰς τῶν οἰκονομικῶν τοῦ λόχου ἐκείνου. Δὲν θὰ προέλθω εἰς ὑποστήριξιν τῶν τοιούτων καταγγελιῶν, ἀλλὰ ἡ ἐξαιρετικὴ δικαιοδοσία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει καθῆκον νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν περάτωσιν τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ἵνα ἐπὶ τέλους ἀπαλλαχθῶσι τῆς σπουδαίας ταύτης μομφῆς οἱ εἰρημένοι ἀξιωματικοί. Παρακαλῶ ἑπομένως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μὴ ἀφήσῃ ἐπὶ πλέον ἐκκρεμῆ τὴν τοιαύτην κατηγορίαν κατὰ τοῦ ὑποδίκου τούτου πρώην ὑπαξιωματικοῦ, ὅστις εἶχε καὶ ἔχει τὸ θάῤῥος νὰ ἀντιπαρασταθῇ πρὸς τὴν στρατιωτικὴν δικαιοσύνην. Θὰ ὑπομνήσω προσέτι εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἐρώτησιν, προκειμένου περὶ τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν λογαριασμῶν τοῦ λιμένος Κατακώλου, ἂν ἦναι ἀληθές, ὅτι ὁ ἐργολάβος ἐδήλωσεν οὐχὶ ἅπαξ, ἀλλ’ ἐπανειλημμένως, ὅτι δὲν ἐννοεῖ πρὸς ἐξόφλησίν του νὰ λάβῃ πλέον τῶν 265,000 δραχμῶν, ἀλλὰ καὶ ὅτι ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ ἀξιοῖ νὰ τῷ δώσῃ πλέον τῶν αἰτουμένων, διὰ λόγους τοὺς ὁποίους αὐτὴ γνωρίζει. Ὁ ἐργολάβος ζητεῖ 265,000, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ ἐπιμένει παραδόξως νὰ τῷ δώσῃ 350,000! Παρεμβαίνω εἰς τὸ τοπικὸν τοῦτο ζήτημα κατ’ ἐντολὴν τοῦ συναδέλφου μας κ. Κρεστενίτου καὶ τοῦ δημάρχου Λετρίνων κ. Ἰω. Κρεστενίτου. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἀποδεικνύει συνέχειαν τοῦ διέποντος ἡμᾶς συστήματος, νὰ πληρώνωμεν διὰ λόγους συναλλαγῆς ultra petita (πλέον τῶν αἰτουμένων). Ἀπορῶ δὲ, πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζει, ὅτι δὲν ὀφείλει ἐπὶ τέλους νὰ λάβῃ πρόνοιαν καὶ ἰδιάζουσαν μέριμναν, ὅταν ἀναμφισβήτητον ἦναι, ὅτι ὁ μὲν ἐργολάβος ζητεῖ ὀλιγώτερα, ἡ δὲ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ ἐπιμένει νὰ τῷ πληρώσῃ περισσότερα! Ἐκ Καλαμῶν τηλεγραφοῦσι πρὸς τὸν κ. Φλέσσαν, ὅστις ἕνεκα τῆς πασχούσης ὑγείας του δὲν ἠδυνήθη νὰ παρευρεθῇ κατὰ τὴν συνεδρίασιν ταύτην τῆς Βουλῆς, καταγγέλλοντες τὸν αὐτόθι ἀνακριτὴν Παναγιωτόπουλον, ὅτι προσπαθεῖ νὰ ἐνοχοποιήσῃ εἰς πρᾶξίν τινα ἐπὶ φόνῳ τὸν πολίτην Ἀγγουρᾶν, ἐκβιάζων καὶ ἀπειλῶν μάρτυρας, ὅπως καταθέσωσιν ἐναντίον του. (Ἀναγινώσκει τὸ τηλεγράφημα). Περὶ τούτου βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶναι ἁρμόδιος νὰ φροντίσῃ, ἂν καὶ ἐφ’ ὅσον ἦναι δίκαιον τὸ παράπονον τοῦτο τῶν ἀναφερομένων πολιτῶν, ὅτι προεφυλακίσθη ἀδίκως πολίτης καὶ ὅτι ὑπῆρξεν ἀνακριτὴς, ὅστις ἠπείλησε μάρτυρα, ἵνα καταθέσῃ κατὰ κατηγορουμένου ἐντελῶς ἀθώου.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τηλεγράφημα ἐκ Βώλου δημοτῶν καὶ παρεπιδημούντων ἐν τῇ πόλει Βώλου, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν. Ὡσαύτως τηλεγράφημα ἐκ Φιλιατρῶν, φέρον πολλὰς ὑπογραφὰς, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι προὐξένησε κατάπληξιν τὸ τηλεγράφημα τοῦ Χρήστου Λελώνη, τὸ ἀνακοινωθὲν χθὲς εἰς τὴν Βουλὴν, κατὰ τοῦ ἀστυνόμου Τσέρτου, ἀναισχύντως διαστρέφον τὰ πράγματα, διότι ὁ ἀστυνόμος εἶναι τὸ θῦμα ἐπιθέσεως ὁλοκλήρου τῆς οἰκογενείας τοῦ τηλεγραφήσαντος.

§133ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ εἶχον λάβει τὸ κατὰ τοῦ ἀστυνόμου τηλεγράφημα, καὶ παρεκάλεσα τὸν συνάδελφόν μου νὰ τὸ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν. Δὲν ἔλαβον δὲ τὸν λόγον, διότι ἀκριβῶς ὑπώπτευον, ὅτι ἠδύνατο νὰ ζημιωθῇ τὸ θῦμα τοῦ διαμαρτυρομένου ἤδη ἀστυνόμου διὰ τοῦ τηλεγραφήματος, παρὰ νὰ ὠφεληθῇ. Ἀλλὰ μετὰ τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἀπηυθύνθη εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι θὰ ἦναι παράδοξον νὰ ὑπάρξῃ ποτὲ πολίτης, ὁ ὁποῖος νὰ ἐπιτίθεται κατὰ τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς. Αὐτὸ καὶ μόνον μὲ κάμνει νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του καὶ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐξακριβώσῃ τὴν ἀλήθειαν καὶ τὴν ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλήν.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ φέρει πολλὰς ὑπογραφὰς κατοίκων Φιλιατρῶν, οἵτινες λέγουσιν, ὅτι ὁλόκληρος ἡ οἰκογένεια τοῦ παραπονουμένου Λελώνη εἶχε στήσει ἐνέδραν κατὰ τοῦ ἀστυνόμου τὴν νύκτα τῆς 11 Δεκεμβρίου.

§135ΑΣΗΜ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ τὸ τηλεγράφημα ἔχει σχέσιν πρὸς τὴν ἰδικήν μου πρωϊνὴν ἐπερώτησιν, φρονῶ ὅτι ἐπιπροστίθεται εἷς ἀκόμη λόγος νὰ σπεύσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ τὰ κατὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Ὁ δὲ πρόσθετος λόγος εἶναι ἡ δυσπιστία, ἡ ὁποία ἐγεννήθη ἐν ἐμοὶ περὶ τοῦ τηλεγραφήματος τούτου. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δύσκολον πρᾶγμα, ὑπάλληλος στρατιωτικὸς, ἐνασκῶν τόσα καθήκοντα καὶ δικαιώματα ἐν τόπῳ τινὶ, νὰ εὕρῃ πέντε ἢ δέκα ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι νὰ τοῦ δώσουν ἕν πιστοποιητικόν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ σπεύσῃ νὰ ἀποστείλῃ τὸν Εἰσαγγελέα ἢ τὸν ἀνακριτὴν καὶ ἕνα διοικητικὸν ὑπάλληλον στρατιωτικὸν, μέλος τῆς ἐποπτείας τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ὅπως τάχιστα ἔχωμεν τὸ πόρισμα τῆς ἐξετάσεως τῆς πράξεως ταύτης.

§136ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Οὐδὲν ἄλλο ἐγὼ ἠδυνάμην νὰ πράξω, διότι ἐν τῷ τηλεγραφήματι βεβαιοῦται, ὅτι ἤδη ἡ δικαστικὴ ἐξουσία ἐπελήφθη τῆς ἀνακρίσεως. Ἑπομένως ἡ δικαστικὴ ἐξουσία θέλει πράξει τὸ καθ’ ἑαυτήν. Ἐγὼ μόλις ἔλαβον τὸ τηλεγράφημα, τὸ διηύθυνα εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς, μὲ τὴν ῥητὴν διαταγὴν, ἵνα ἀποστείλῃ στρατιωτικὸν ἀνακριτὴν καὶ μεταβιβάσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὰς σχετικὰς πληροφορίας.

§137ΡΙΚΑΚΗΣ. Τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ ἔντιμος ἐκ Νάξου Βουλευτὴς, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρέλθῃ ἀπαρατήρητον. Μάρτυς, ἐξετασθεὶς ἐνώπιον τοῦ ἀνακριτοῦ, ἠναγκάσθη νὰ καταθέσῃ ψευδῶς. Ἐὰν βεβαιωθῇ, ὅτι εἶναι γνήσιον τὸ τηλεγράφημα, ἐπειδὴ περιῆλθεν εἰς τὴν δημοσιότητα γεγονὸς, τὸ ὁποῖον προσβάλλει τὴν ὑπόληψιν τῆς δικαιοσύνης, πρέπει νὰ φανῇ αὐστηρότατος ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ νὰ ἐξετάσῃ καὶ τιμωρήσῃ τὸ ἔγκλημα αὐτὸ, ἐὰν ἐγένετο, τὸ ὁποῖον προσβάλλει ὁλόκληρον τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν. Πρέπει δὲ νὰ γείνῃ γνωστὸν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐνεργείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἵνα μὴ μένῃ ἐκκρεμὴς τοιαύτη μομφὴ, ἀποδιδομένη εἰς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν.

§138ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνῶ, ὅτι πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ βεβαιωθῇ, ἂν ἦναι γνήσιον τὸ τηλεγράφημα, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ἐνεργήσῃ πᾶν ὅ,τι ὁ νόμος κελεύει, διότι ἀληθῶς διὰ τοῦ τηλεγραφήματος προσάπτεται μομφὴ, ἢ μᾶλλον ἔγκλημα ὡρισμένον ἀποδίδεται εἰς ὡρισμένον λειτουργὸν τῆς δικαιοσύνης. Τοσούτῳ δὲ μᾶλλον φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ διαταχθῇ ἀνάκρισις, καθόσον εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἐκ τῆς ἀνακρίσεως, τὴν ὁποίαν θὰ παραγγείλῃ, θέλει ἀποδειχθῆ ὁ ἀνεπίληπτος χαρακτὴρ τοῦ ἀνακριτοῦ Παναγιωτοπούλου. Λυποῦμαι δὲ, διότι χωρὶς νὰ ἔχωμεν πεποίθησιν περὶ τοῦ χαρακτῆρος τῶν ἐπιστελλόντων τὰ τηλεγραφήματα, τὰ ἀνακοινοῦμεν εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν εἰς τὴν Βουλὴν· διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ ἀνακριτικὴ ἀρχὴ ὑπῆρξεν ἀνεπίληπτος κατὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς ταύτην.

§139ΚΑΙΡΗΣ. Προχθὲς ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ τῇ ἐπερωτήσει τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Ἄρτης, κατέθεσε πίνακα διὰ τὴν ὁδοποιΐαν. Παρακαλῶ ὁ πίναξ οὗτος νὰ τυπωθῇ ἐγκαίρως.

§140Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουγὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μοὶ ὑπενθυμίσθη προχθὲς αἴτησις, εἰς ἣν δὲν εἶχον ἀπαντήσει, ὅπως ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σημειώματα περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ φόρου τοῦ χαρτοσήμου, διακεκριμένως κατὰ κατηγορίας, καὶ γένηται δῆλον ἐκ τούτου διὰ τίνας λόγους ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 ἀνεγράφη ὁ φόρος οὗτος κατὰ 420,000 δραχμὰς περίπου ἐπὶ ἔλαττον ἢ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος. Ὑποβάλλω τοὺς πίνακας, ἐξ ὧν προκύπτει, ὅτι κατὰ τὸν Αὔγουστον, ὅτε συνετάσσετο ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1895, αἱ διάφοροι κατηγορίαι τοῦ χαρτοσήμου παρίστων κατὰ τὸ 1894 ἀποτελέσματα ἐπὶ ἔλαττον τῶν τοῦ 1893, καὶ τοῦτο ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ ἔτους, ἐπὶ τῇ ἀναλογίᾳ δὲ τῆς μειώσεως ἕως τοῦ μηνὸς ἐκείνου ὑπελογίσαμεν τὴν ἐπὶ τοῦ ὅλου ἔτους 1894 μείωσιν τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ χαρτοσήμου εἰς 420,000 δραχμῶν περίπου. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου, ὅτε συνετάχθη ὁ προϋπολογισμὸς, ἀνεκόπη ἡ μείωσις τῶν ἐπὶ τοῦ χαρτοσήμου εἰσπράξεων, καὶ εἴχομεν εἰσπράξεις τὰς αὐτὰς, τὸν δὲ ἄρτι λήξαντα Νοέμβριον πολὺ ἀνωτέρας τῶν τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ἂν ἄρα καὶ ὁ Δεκέμβριος ἀποδώσῃ οἷα καὶ ὁ Νοέμβριος ἀποτελέσματα, ἡ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 ἐκ δραχ. 420,000 ἐπὶ ἔλαττον ἀναγραφὴ τῆς ἐκ τοῦ χαρτοσήμου προσόδου δὲν θὰ ἦναι δεδικαιολογημένη, καὶ ὁ ἐν ἀκριβείᾳ ἀναγραπτέος ἀριθμὸς θὰ ἦναι αὐτὸς ἐκεῖνος περίπου, ὃν ἀνεγράψαμεν καὶ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1894. Ὑποβάλλω τοὺς πίνακας.

§141ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν τῶν ἁρμοδίων μηχανικῶν περὶ τῆς καταστάσεως, εἰς ἣν εὑρίσκονται αἱ διάφοροι ὁδοὶ τοῦ Κράτους, ὡς καὶ περὶ τῆς βελτιώσεως τῆς ἐπελθούσης εἰς αὐτὰς μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ συστήματος τῶν ἐπιστατῶν καὶ ὁδοστατῶν. Συγχρόνως δὲ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐνεργειῶν του ἐπὶ τῶν διαδραματισθέντων ἐν Κάτω Πέλλῃ κατὰ τὴν διανομὴν τῆς ξυλείας. Πολὺς λόγος ἐγένετο ἐν τῇ Βουλῇ περὶ τούτου, καὶ ὑπεσχέθη τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι θὰ διατάξῃ διοικητικὴν ἀνάκρισιν. Ἐντούτοις τὸ ἀποτέλεσμα δὲν ἀνεκοινώθη εἰς ἡμᾶς, εἰ καὶ παρῆλθον ἔκτοτε πολλαὶ ἡμέραι. Συγχρόνως τῷ ἀπευθύνω τὴν παράκλησιν, ὅπως ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα τῶν λαβόντων βοηθήματα Λοκρῶν, ἰδίως εἰς ἄλευρα καὶ ξυλείαν. Συγχρόνως τὸν παρακαλῶ νὰ ζητήσῃ τὰς ἀποδείξεις τῆς ἐπιτροπῆς, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἡ ἀστυνομικὴ ἀρχὴ παρεῖχε τὰ βοηθήματα ταῦτα. Αἱ ἀποδείξεις αὗται, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, ὑπάρχουσι συγκεντρωμέναι ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ Ἀταλάντης.

§142ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Περὶ τῶν διαδραματισθέντων ἐν Νέᾳ Πέλλῃ βεβαίως δὲν ὑπεσχέθην ἐγὼ νὰ ἐνεργήσω ἀνάκρισιν καὶ ὑποβάλω ἀποτέλεσμα, οὐδὲ διέταξα τοιαύτην. Ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ ἀνέλαβε τὴν ἐξέτασιν τῶν πραγμάτων, καὶ ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τοῦτο.

§143ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα νὰ διαταχθῇ εἷς ἐπιθεωρητὴς τῆς ἀστυνομίας καὶ τῆς χωροφυλακῆς, ὅπως μεταβῇ πάραυτα εἰς Ἀταλάντην καὶ ἐνεργήσῃ διοικητικὴν ἀνάκρισιν ἐπὶ τῆς ἐνεργείας τοῦ ἀστυνόμου. Δὲν ἐπράξατε ταῦτα· μὴ τὰ παραλείψετε ἤδη.

§144ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τί θὰ διατάξω ἐγώ, εἶναι ἐμὸν καθῆκον καὶ τῆς ἐμῆς ἐκτιμήσεως, διότι ἐγὼ πρόκειται νὰ διατάξω, καὶ ἑπομένως δὲν θὰ ἀναμείνω νὰ μοὶ ὑποδείξῃ ὁ κ. Βουλευτὴς τί πρέπει νὰ διατάξω. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἐνεργήσω, θεωρῶ ὅτι τὸ ἐνήργησα, θεωρῶ δέ, ὅτι, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐπελήφθη ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ τῆς ἐξετάσεως τοῦ θέματος, οὐδὲν δύναμαι πλέον νὰ διατάξω. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτής, κατακρίνων προχθὲς τὴν διαγωγὴν τοῦ ἀστυνόμου, εἶπεν ὅτι κακῶς ἔπραξε νὰ τρέψῃ εἰς φυγὴν χιλιάδας πολιτῶν διὰ τῆς ἐκδόσεως ἐνταλμάτων, χωρὶς νὰ πράξωσί τι ἀξιόποινον. Ἐγὼ ἐθεώρησα, ὅτι συμφέρον ἦτο εἰς τὴν δημοσίαν τάξιν νὰ μὴ καταδιωχθῶσιν ἄνθρωποι, τοῦθ’ ὅπερ ὑπεστήριξε προχθὲς καὶ ὁ κ. Βουλευτής, καὶ διέταξα ἀμέσως νὰ μὴ καταδιωχθῶσιν οὗτοι, ἀλλὰ νὰ ἀνατεθῇ ἡ ὑπόθεσις εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχήν.

§145ΣΑΚΚΗΣ. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, καθ’ ἣν ἠκούσθησαν ἐν τῇ Βουλῇ πλεῖστα παράπονα κατὰ προξενικῶν ἀρχῶν ἐπὶ ἀβελτηρίᾳ, ἣν ἔδειξαν πολλάκις, προκειμένου νὰ ἐξασφαλισθῇ περιουσία Ἑλλήνων ἀποθανόντων ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Καὶ ἤδη συμπολῖταί μου ἐκ Γαργαλιάνων, συγγενεῖς τοῦ ἐν Τύνιδι ἀποβιώσαντος Λαϊνοπούλου, ἀναφέρονται καὶ παραπονοῦνται, ὅτι ἡ περιουσία αὐτοῦ ἀπωλέσθη, καὶ μὲ παρακαλοῦσι τὴν ἀναφορὰν ταύτην νὰ διαβιβάσω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, πρὸς ὃν καὶ τὴν διαβιβάζω, παρακαλῶν αὐτὸν νὰ ζητήσῃ πληροφορίας.

§146ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ὀλίγου μοὶ ἀπεστάλη ἀναφορά, ἥτις ἀπευθύνεται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐν ᾗ ἐκτίθεται, ὅτι ἡ δημοσία ὁδὸς ἀπὸ Καλαμῶν εἰς Μεσσήνην διατελεῖ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἀπριλίου, ὅτε ἐδόθη εἰς ἐργολαβίαν πρὸς ἐπισκευήν, ἀνάστατος, ὥστε κατέστη ἐντελῶς ἀδιάβατος οὐ μόνον εἰς τοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ ὑποζύγια. Βεβαίως ὁ σκοπὸς τῆς ἐργολαβίας δὲν ἦτο ἡ ἀναστάτωσις τῆς ὁδοῦ· ἀλλ’ οἱ ἀναφερόμενοι διατυποῦσι καὶ ῥητὸν παράπονον, ὅτι μεταξὺ τοῦ ἐργολάβου καὶ τῆς ἑταιρίας τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν ὑπάρχει τοιαύτη συμπαιγνία, ὥστε ἐπ’ ἄπειρον ἀναβάλλεται ἡ συντέλεσις τοῦ ἔργου, καὶ ὡς ἐκ τούτου ὠφελεῖται ἡ ἑταιρία ἐκ τῆς μεταφορᾶς τῶν ἐπιβατῶν καὶ ἐμπορευμάτων.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιθυμεῖτε, Κύριοι, νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§148ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις, κύριε Πρόεδρε. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπερώτησιν, γενομένην ὑπὸ συναδέλφου μου, περὶ τοῦ ἀστυνόμου Ὁμιλαίων, ὅστις διατηρεῖται εἰσέτι εἰς τὴν θέσιν του. Ὡσαύτως ὑπενθυμίζω τὴν ἐπερώτησιν περὶ τοῦ διαπράξαντος τὰ ἐν Βελεστίνῳ ἀνοσιουργήματα ἀστυνόμου. Δὲν μᾶς φωτίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τί γνωρίζει περὶ τούτων;

§149ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἦσθε, φαίνεται, ἐνταῦθα προχθές, ὅτε ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Φθιώτιδος μοὶ ἀπηύθυνε τὴν ἐπερώτησιν περὶ τοῦ δημάρχου Ὁμιλαίων. Ἀπήντησα τότε εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, καὶ ἠρκέσθη ὁ κ. Βουλευτὴς καὶ πᾶσα ἡ Βουλὴ εἰς τὴν δοθεῖσαν πληροφορίαν. Ἐπαναλαμβάνω ἤδη ταύτην καὶ δι’ ὑμᾶς. Ὁ κ. Βουλευτὴς προχθὲς εἶπεν, ὅτι ὁ ἀστυνόμος Ὁμιλαίων ἐφόνευσεν ἄνθρωπόν τινα καὶ ἐν τούτοις εὑρίσκεται ἀκόμη ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Εἶπον τότε εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, ὅτι μία τοιαύτη πρᾶξις βεβαίως καταδιώκεται παρὰ τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς. Εὐθὺς ὡς ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ ἐπελήφθη ἀνακρίσεων, οὐδὲν δύνασθε νὰ ζητῆτε παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§150ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐφονεύθη ἄνθρωπος;

§151ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Πληροφορίαν οὐδεμίαν ἔχω, πιθανὸν δὲ νὰ ἦναι συκοφαντία. Ἤκουσα τὸ γεγονὸς, ὡς τοῦτο ἐξέθηκεν ὁ κ. Βουλευτὴς, καὶ εἶπον τότε, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἔργον ἀποκλειστικὸν τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς. Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν οὐδὲν ἔπραξεν, οὔτε θὰ πράξῃ, μέχρις οὗ ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ βεβαιώσῃ τὸ πρᾶγμα.

§152ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀπορῶ μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἀποδεικνύει ἀφέλειαν καὶ ἁπλότητα. Ἐὰν ἦναι ἀφελὴς καὶ ἁπλοῦς, τὸν γνωρίζομεν πάντες. Ὑπεκφεύγει νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ περὶ πράξεως ἀναγομένης εἰς τὸ καθῆκόν του. Ὁ Ὑπουργὸς ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ τοὐλάχιστον ἐὰν ἐγένετο φόνος· ἐὰν δὲ κατηγγέλθη ὁ ἀστυνόμος ὡς αὐτουργὸς τοῦ φόνου, ἔπρεπε τοὐλάχιστον νὰ τὸν ἀπομακρύνῃ, ἵνα μὴ γίνηται ἀφορμὴ σκανδάλου. Παρακαλῶ προσέτι τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀκροασθῇ καὶ τὴν ἑξῆς ἐπερώτησίν μου. Προχθὲς τὸ ἑσπέρας δύο ἁμαξηλάται συνεκρούσθησαν, καὶ ἐθραύσθη ὁ τροχὸς τῆς ἁμάξης τοῦ ἑτέρου. Ἐπεμβάσης τῆς ἀστυνομίας, ὁ πταίσας ἁμαξηλάτης ἐκτύπησε διὰ λίθου ἕνα ἀστυφύλακα· καὶ ὁ μὲν πταίσας δὲν συλλαμβάνεται, συλλαμβάνεται ὅμως μετὰ τέσσαρας ἡμέρας ὁ μὴ πταίσας, τὸν ὁποῖον μετέφεραν εἰς τὸ κρατητήριον καὶ τὸν ἐσάπισαν εἰς τὸ ξύλον, δέροντες τοῦτον ἀνηλεῶς, μὲ τὸ ’μεροκάματο. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ἕτερόν τι. Ὁ ἀστυνόμος Τριπόλεως παρανόμως ἀπέσυρε τὰς δικογραφίας τὰς εἰσαχθείσας εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον. Τὸ δικαστήριον Τριπόλεως ἐτιμώρησεν αὐτὸν μὲ πρόστιμον 50 δραχμῶν ἐπιεικῶς, ὁ δὲ Ὑπουργὸς ἐπεκύρωσε τὴν ἀπόφασιν ταύτην. Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἀγνοῇ ταῦτα; Τί ἐνήργησε λοιπὸν κατὰ τοῦ τοιούτου ἀστυνόμου;

§153ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Εἶναι βεβαίως ἐπιλήσμων τῶν καθηκόντων του, καὶ ἰδίως τῶν ἐπερωτήσεών μας, ὁ κ. Ὑπουργὸς, διότι ἤκουσα αὐτὸν λέγοντα, ὅτι ὁ ἐκ Φθιώτιδος Βουλευτὴς ἐπηρώτησεν αὐτὸν περὶ τοῦ τραγικοῦ συμβάντος τοῦ δήμου Ὁμιλαίων, ἐνῷ οὐχὶ αὐτὸς, ἀλλ’ ὁ ἐκ Νάξου Βουλευτὴς, ἤτοι ἐγὼ ἐπερώτησα αὐτὸν περὶ τούτου. Τοιαύτη λοιπὸν σύγχυσις ἰδεῶν καὶ γνωμῶν καὶ σκέψεων βεβαίως ἠδύνατο νὰ ἐπηρεάσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ νὰ μὴ εὑρίσκηται εἰς θέσιν, ὥστε νὰ ἀπαντήσῃ. Ἐγὼ ἐπηρώτησα πρὸ ἡμερῶν ποίαν ἐνέργειαν ἔλαβεν αὐτὸς καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ἀστυνομικοῦ ἐγκλήματος, ἀπορῶ δὲ, πῶς δύναται οὗτος, προκειμένου περὶ δικαστικῆς ἐνεργείας, νὰ παραπέμπῃ τὴν Βουλὴν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Δὲν ἐπεκαλέσθην τὴν μεσολάβησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν οὐ μόνον ὅταν πρόκηται περὶ ἀναμφισβητήτων δικαστικῶν ζητημάτων, ἀλλὰ καὶ ὅταν ἀναμιγνύηται εἰς ταῦτα. Τὴν διοικητικὴν μόνον ἐνέργειάν του ἐπεκαλέσθημεν. Μοὶ ἐπιβάλλεται ὅμως νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅταν νομίζῃ ὅτι δύναται δι’ ἁλμάτων νὰ ὑπεισέρχηται εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἀναρμοδίως. Ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν ἀφεώρα εἰς τὸ νὰ ἐρωτήσω ποίαν ἐνέργειαν ἔλαβεν ἡ δικαστικὴ ἐξουσία ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἀλλ’ ἀφεώρα εἰς τὸ νὰ ἐπερωτήσω τὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν, ἂν καὶ μέχρι σήμερον ἐξακολουθῇ νὰ διατηρῇ ὡς ἀστυνόμον τοῦ δήμου Ὁμιλαίων ἐκεῖνον, ὅστις συνετέλεσεν εἰς τὸν φόνον τοῦ πολίτου ἐκείνου, ἤτοι τοῦ Νικολάου Ῥούσου. Καὶ μὲ παραπέμπουν οὗτοι εἰς τὰς καλένδας τῆς ὑπηρεσίας των· ὅταν δηλαδὴ βεβαιωθῇ δι’ ἀποφάσεως δικαστικῆς τὸ κακούργημα, τότε μόνον θὰ σκεφθῶσι καὶ προβῶσιν εἰς τὴν μετάθεσιν τοῦ ἠθικοῦ δολοφόνου ἐνωμοτάρχου. Δέχομαι ὅτι ὁ διευθύνων τὰ ἀστυνομικὰ, κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, δὲν εἶναι ἀμέσως συνυπεύθυνος τοῦ τραγικοῦ τούτου φόνου, ἀλλ’ ἀφοῦ ὁλόκληρος ὁ δῆμος Ὁμιλαίων ἐξηγέρθη καὶ οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Σέλλανη, ἐν ᾧ διεπράχθη ὁ φόνος οὗτος, ἐκ συνέσεως προέβησαν νὰ λάβωσιν ὑπὸ τὴν προστασίαν των τὰ ἀστυνομικά σας ταῦτα ὄργανα, ἵνα μὴ ὑποβληθῶσιν εἰς τὸν Λίντσειον νόμον κατ’ ἀντεκδίκησιν, οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἐπὶ τριμηνίαν ἤδη νομίζουσιν, ὅτι, λέγοντες «μὴ σπεύδετε, καὶ περιμένετε ἵνα ἀποφανθῇ ἡ δικαιοσύνη», ἱκανοποιοῦσι τὴν κοινωνικὴν ἐξέγερσιν. Βεβαίως ἡ δικαιοσύνη οὐδεμίαν ἔχει πρὸς τὴν διοικητικὴν ἐνέργειαν σχέσιν, ἀφοῦ αὕτη εἶναι εὐτυχῶς ἀνεξάρτητος. Αἱ πληροφορίαι μου αὗται εἶναι ἀληθέσταται, διότι ταύτας μοὶ μετέδωκεν ὁ ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἀξιότιμος καὶ αὐτόπτης μάρτυς κ. Κωστῆς Παπαχρήστου, τελειόφοιτος τῆς νομικῆς, ὅστις μετὰ τὸν φόνον ἰδίαις χερσὶ συνέλαβε τὸν φονέα χωροφύλακα, καὶ ἵνα προφυλάξῃ αὐτὸν ἀπὸ τῆς ἀγανακτήσεως τῶν συγχωρίων τοῦ φονευθέντος, ἐξ ὑπερμέτρου νομιμότητος καὶ φιλανθρωπίας, ἀπέκρυψεν αὐτὸν ἐν τῇ οἰκίᾳ του. Μεθ’ ὅλα ταῦτα, κ. Ὑπουργὲ, ὑμεῖς βεβαίως ἔχετε καθῆκον νὰ μὴ ἀνεχθῆτε πλέον, ἵνα παραμένῃ εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ταύτην ὑπηρεσίαν, ἤτοι τοῦ δήμου Ὁμιλαίων, ὑπαξιωματικὸς, ὅστις ὁπωσδήποτε θεωρεῖται ὡς ὁ ἠθικὸς αὐτουργὸς τοῦ φόνου ἐκείνου, ἤτοι ὁ ἐνωμοτάρχης Κώστας Χατζῆς. Περιμένετε ἐπὶ τέλους ἑκατόμβας, ἵνα προβῆτε εἰς τὴν μετάθεσιν ἁπλοῦ ἐνωμοτάρχου; Ἐντροπή σας! Φεισθῆτε ἐπὶ τέλους τοῦ αἵματος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ δὴ καὶ τοῦ Νικολάου Ῥούσου!

§154ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅσον ἀφορᾷ τὰς κακώσεις τὰς γενομένας κατὰ πολίτου εἰς τὸ ἀστυνομικὸν τμῆμα, δύναμαι νὰ τὰ βεβαιώσω. Ἀληθῶς πρὸ τεσσάρων ἡμερῶν ἔγεινε παράπτωμά τι παρὰ δύο πολιτῶν, μετὰ τέσσαρας δ’ ἡμέρας ἔκρινεν, ὅτι εἶχε δικαίωμα τὸ ἀστυνομικὸν τμῆμα Νεαπόλεως νὰ ἐκδώσῃ ἔνταλμα συλλήψεως κατὰ τοῦ ἑνὸς τῶν πολιτῶν, τοῦ μὴ πταίσαντος, καὶ ἀπὸ τῆς πρωΐας τῆς Κυριακῆς. Χθὲς, ἀφοῦ συνέλαβον αὐτὸν παρανόμως, ἔδεσαν αὐτὸν δύο ἀστυφύλακες καὶ εἷς ἐνωμοτάρχης καὶ τὸν ἔδερον διαρκῶς ἐν τῇ φυλακῇ, καὶ ἐπλήγωσαν ὅλον τὸ σῶμα αὐτοῦ. Ὁμολογῶ ὅτι, ἅμα ἔλαβε γνῶσιν παρ’ ἐμοῦ ὁ κ. διευθυντής, ἀμέσως ἐτηλεφώνησε νὰ προσαχθῇ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἰς τὸ κεντρικὸν κατάστημα, καὶ ἐκεῖ ἔπαυσαν τὰ κατ’ αὐτοῦ βασανιστήρια. Σήμερον δ’ ἐστάλη εἰς τὸν κ. Εἰσαγγελέα, ὅστις τὸν ὑπέβαλεν εἰς ἰατρικὴν ἐπίσκεψιν. Εἶδον δ’ ἐγὼ ἰδίοις ὄμμασι τὰς σάρκας αὐτοῦ κατεξεσχισμένας ἀπὸ τὰς κακώσεις, εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθη (συγκίνησις). Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι μὲ ἐξέπληξεν ἡ ἀπάθεια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἴσως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, αἰφνιδίως γενόμενος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ἔλαβε καιρὸν νὰ μελετήσῃ τὰ καθήκοντα αὑτοῦ. Εἶναι ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ἀστυνομίας, ναὶ ἢ ὄχι; Εἶναι ὁ ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου ὑπεύθυνος διὰ τὰς παρεκτροπὰς τῆς ἀστυνομίας, ναὶ ἢ ὄχι; Εἰς ποῖον θ’ ἀποτεινώμεθα λοιπὸν, διὰ νὰ μανθάνωμεν, ἐὰν τὰ τελούμενα ὑπὸ τῆς ἀστυνομίας ὄργια καὶ ἐγκλήματα ἦναι ἀληθῆ ἢ ὄχι; Κατηγορεῖται ἀστυνόμος, ὅτι ἐφόνευσε πολίτην! ζητεῖται πληροφορία περὶ τοῦ κακουργήματος τούτου, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐτηλεγράφησε τοὐλάχιστον ἐκ περιεργείας νὰ μάθῃ, ἐὰν ἦναι ἀληθὲς τὸ γεγονὸς ἢ ὄχι. Βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει πληροφορίας ἐπιβεβαιούσας τὸ γεγονὸς, δὲν θέλει ὅμως νὰ τὰς ὁμολογήσῃ· διότι, ἐὰν εἶχε πληροφορίας, ὅτι τὸ γεγονὸς εἶναι ψευδὲς, ἀμέσως ἐπιδεικτικῶς θὰ τὸ διέψευδεν ἐνώπιόν μας. Ἀλλὰ φαίνεται ὅτι ἀτυχῶς εἶναι ἀληθὲς, καὶ δι’ αὐτὸ νομίζει καθῆκόν του ν’ ἀποκρύψῃ τὸ ἀπαίσιον γεγονός. Δὲν συγχαίρω αὐτὸν διὰ τὴν διαγωγήν του ταύτην. Ἀλλὰ, κύριε Πρόεδρε, εἶναι μόνον τὸ γεγονὸς τοῦτο; Ἀστυφύλακες πορευόμενοι εἰς πόλιν τινὰ κατέλυσαν εἰς μικρὸν πανδοχεῖον (χάνι), ὅπως κορέσωσι τὴν πεῖναν καὶ τὴν δίψαν αὑτῶν. Ἀφοῦ τοῦτο ἔπραξαν, ἤρισαν πρὸς τὸν καταστηματάρχην, ὅσον ἀφορᾷ τὴν πληρωμὴν, καὶ διὰ διαφορὰν μιᾶς καὶ μόνης δεκάρας τὸν ἐφόνευσαν. Ἐδημοσιεύθη εἰς μίαν ἐφημερίδα τὸ γεγονὸς, καὶ ἀνέμενον παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν πληροφορίαν, ἐὰν ἦναι ἀληθὲς ἢ ὄχι. Ἡ σιωπὴ αὐτοῦ τὸ ἐπικυροῖ. Ἀλλὰ καὶ ἕτερον γεγονὸς, πολὺ σοβαρὸν, ἔλαβε χώραν. Ὁ ἀστυνόμος μιᾶς κωμοπόλεως μανθάνει, ὅτι τὰ παιδιὰ μετέβαινον πρὸς ἐκπαίδευσιν εἰς ἰδιωτικὸν ἐκπαιδευτήριον, προτιμῶντα αὐτὸ τοῦ δημοσίου, καὶ ἔκρινε καλὸν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀπαγορεύσῃ τοῦτο, διότι, φαίνεται, ὁ ἄνθρωπος δὲν εἶχε γνῶσιν, ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ ὑπάρχωσι καὶ λειτουργῶσιν ἀκωλύτως ἰδιωτικὰ σχολεῖα. Συλλαμβάνει λοιπὸν τὰ παιδία, 30 ἢ 40 τὸν ἀριθμὸν, καὶ τὰ μεταφέρει εἰς τὸ ἀστυνομικὸν κατάστημα πρὸς τιμωρίαν των. Αὐτὴ ἡ καταγγελία ῥητῶς ἐγένετο ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ ἐζητήθησαν πληροφορίαι. Δὲν συνεκινήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἴτε ὡς Ὑπουργὸς, εἴτε ὡς πολίτης, εἴτε ὡς ἄνθρωπος, εἴτε ὡς πατὴρ, ἵνα ἐξετάσῃ καὶ ζητήσῃ πληροφορίας, ἐὰν ἦναι ἀληθὲς τὸ τερατῶδες γεγονός! Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ κάμῃ καλὰ, νὰ μελετήσῃ τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἔχει, νὰ συναισθανθῇ τὴν θέσιν του καὶ τὸ ἀξίωμα, ὅπερ κατέχει, καὶ νὰ δίδῃ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰς πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι ζητοῦνται παρ’ αὐτοῦ, εἰλικρινῶς καὶ ἄνευ ὑπεκφυγῆς, ὡς ἔχει καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν.

§155ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν ἐπρόκειτο, Κύριοι, νὰ γινώσκω τὰ καθήκοντα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καθ’ ὃν τρόπον γινώσκει αὐτὰ ὁ κ. συνάδελφος, εἴθε νὰ μὴ ἐγινόμην ποτὲ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Εὔχομαι δὲ νὰ μὴ γείνῃ ποτὲ ὁ κ. συνάδελφος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἕως ὅτου μάθῃ τοὐλάχιστον καλῶς τὰ καθήκοντα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα μὴ παρορᾷ καθήκοντα ἄλλα ἄλλης ἀρχῆς, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ σέβηται. Ἐλησμόνησεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἐγὼ εἶμαι δικαστικὸς, καὶ γνωρίζω πολὺ καλὰ τίνα σεβασμὸν ὀφείλει τις εἰς τὰ δικαιώματα τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, ὅτι πρέπει νὰ ᾖναι πολὺ ἁπλοῦς ὁ Ὑπουργὸς, ὅστις ἐπιπολαίως παρίσταται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, βεβαιῶν τὴν ἐνοχὴν ἀνθρώπου μὴ ἀποδειχθέντος ἁρμοδίως ὡς ἐνόχου. Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς νομίζῃ, ὅτι δύναται νὰ δίδῃ ἐπισήμους πληροφορίας, ὅτι ὁ δεῖνα ἀστυνόμος ἐφόνευσέ τινα, χωρὶς περὶ τούτου νὰ ᾖναι ἀναμφισβητήτως βέβαιος, δὲν τὸν συγχαίρω. Ἐγὼ ποτὲ δὲν θὰ τὸ πράξω, διότι ποτὲ δὲν θὰ θεωρήσω, ὅτι εἶναι ἔνοχος φόνου εἴτε ὑπάλληλος, εἴτε πολίτης, πρὶν ἢ τοῦτο βεβαιωθῇ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἐπιτρέπει εἰς τὴν ἐπίσημον γλῶσσαν τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ δίδῃ διαβεβαίωσιν περὶ τῆς ἀληθείας τοῦ πράγματος. Ὁ κ. Βουλευτὴς εὗρεν, ὅτι ἁπλούστατα, ἐὰν ἐτηλεγράφουν, θὰ ἐμάνθανον παρὰ τοῦ πρώτου τυχόντος, ὅτι ὁ ἀστυνόμος δεῖνα ἐφόνευσε τὸν δεῖνα. Εἶχε δὲ τὴν ἀξίωσιν, ὅτι πρέπει νὰ γνωρίζω τόσον τὰ καθήκοντα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὥστε νὰ ἀνέλθω τὸ βῆμα καὶ νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ δεῖνα ἀστυφύλαξ ἐφόνευσε τὸν ἄνθρωπον. Τοιαῦτα καθήκοντα ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἀναγνωρίζω. Σεῖς δύνασθε νὰ μεταχειρισθῆτε τὴν ἐπίσημον γλῶσσαν, ἵνα βεβαιώσητε ὅ,τι δήποτε ἤθελεν οἱοσδήποτε σᾶς ὑποβάλει εἴτε διὰ τοῦ τηλεγράφου, εἴτε διὰ τοῦ ταχυδρομείου. Ἐγὼ ὅμως θέλω νὰ βεβαιωθῶ, ἐὰν ἦναι ἀληθὲς τὸ γεγονός, καὶ τότε καὶ μόνον τότε νὰ βεβαιώσω ἐπισήμως περὶ τούτου τὴν Βουλήν.

§156ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν γινώσκει κάλλιστα τὰ καθήκοντά του, ἀλλὰ προσποιεῖται, ὅτι ἀγνοεῖ ταῦτα, μόνον καὶ μόνον, ὅπως ὑπεκφύγῃ τὸν ἔλεγχον. Τὰ καθήκοντά του εἶναι διαγεγραμμένα ἐν τῷ νόμῳ. Κατ’ αὐτὸν δὲ, ὁσάκις λαμβάνῃ καταγγελίαν κατὰ παρεκτροπῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων...

§157ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Μὰ δὲν ἔλαβον.

§158ΕΥΤΑΞΙΑΣ. .. ὄχι μόνον δικαιοῦται, ἀλλὰ καὶ ὀφείλει τὴν καταγγελίαν ταύτην νὰ διαβιβάζῃ εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον καὶ νὰ προκαλῇ τὴν σχετικὴν διοικητικὴν ἐνέργειαν. Ἀξιοῦμεν δὲ, κύριε Ὑπουργὲ, ὄχι μόνον τοῦτο νὰ πράξητε, ἀλλὰ νὰ μᾶς δώσητε καὶ τὰς πληροφορίας, αἵτινες σᾶς ἐζητήθησαν. Ἐὰν δὲν πράττητε τοῦτο, οὐ μόνον δὲν ἐκτελεῖτε τὸ καθῆκόν σας, ἀλλὰ καὶ ὑβρίζετε, ὅταν λέγητε, ὅτι περιφρονεῖτε τὴν καταγγελίαν τοῦ δεῖνος Βουλευτοῦ...

§159ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν εἶπον ποτὲ τοῦτο.

§160ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Σᾶς ἐγένετο καταγγελία, καὶ ὠφείλατε νὰ ἐξακριβώσητε τὰ γεγονότα, καὶ νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν, καὶ ἐν τούτοις σεῖς ἠρνήθητε, ὀχυρούμενος ὄπισθεν τῆς δικαιοσύνης, ἐνῷ ὁ ἀστυνομικὸς κλάδος ὑπάγεται πρὸ παντὸς εἰς τὴν διοικητικήν σας δικαιοδοσίαν, καὶ ὅταν θέλητε ταύτην νὰ παραγνωρίσητε, εἶναι ὡς νὰ λέγητε, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἦσθε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιτρέπετε τώρα νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§162ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴπωμεν προηγουμένως εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὀφείλομεν, διότι μόνος του προεκάλεσε τὴν συζήτησιν ταύτην, διὰ τῆς ἀπαθείας του καὶ τῆς σιωπῆς του τῆς ἀτόπου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διατεινόμενος ὅτι δὲν γνωρίζει τὰ γεγονότα, μᾶς ὑπέμνησε τὸ ἐπάγγελμά του, μᾶς εἶπεν ὅτι εἶναι δικηγόρος. Τὸ γνωρίζομεν ἀλλ’ ὡς δικηγόρος ἔχει καθῆκον νὰ ὑπερασπίζῃ τὰς ὑποθέσεις τῶν πελατῶν του ὁπωσδήποτε καὶ διὰ παντὸς τρόπου, καθόσον οἱ δικηγόροι ἔχουσι καθῆκον νὰ ὑποστηρίζωσι τὰς ὑποθέσεις τῶν πελατῶν των ὁπωσδήποτε καὶ διὰ παντὸς νομίμου μέσου. Ἀλλ’ οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Ἑλλάδος δὲν ἔχουσι καθῆκον νὰ ὑποστηρίζωσι τὴν ὑπόθεσιν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ὁπωσδήποτε καὶ διὰ παντὸς μέσου καὶ νὰ καλύπτωσι πάντα τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ὑποβάλλονται ἐνταῦθα ἐναντίον τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἑλλάδος ὀφείλει, ὡς κοινοβουλευτικός, ἐὰν ἐννοῇ νὰ ἦναι κοινοβουλευτικός, — καὶ ἐλπίζω ὅτι δὲν ἀπεφάσισε νὰ παύσῃ ὢν κοινοβουλευτικὸς Ὑπουργὸς, — ὀφείλει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νὰ φέρηται μὲ τὸν πρέποντα σεβασμὸν καὶ νὰ σέβηται τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς. Ἐρωτᾶται περὶ γεγονότος σοβαρωτάτου, ἂν ἦναι ἀληθὲς, ὄχι περὶ ἑνὸς, ἀλλὰ περὶ σειρᾶς γεγονότων· ὀφείλει τοὐλάχιστον νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλὴν, τίνας πληροφορίας ἔχει καὶ αὐτὸς περὶ τῶν γεγονότων αὐτῶν, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ ὑπόθεσις, ἂν ἐπελήφθη ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ, ἢ ὄχι. Δὲν ἐζητήσαμεν νὰ βεβαιώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὡς μάρτυς τῆς κατηγορίας ἢ τῆς ὑπερασπίσεως, ὅτι διέπραξεν ἢ ὄχι τὸν φόνον ὁ ἀστυνόμος ἐκεῖνος, καὶ δὲν πρόκειται ἡ κατάθεσις αὐτοῦ νὰ χρησιμεύσῃ ὑπὲρ ἢ κατὰ τοῦ ἀστυνόμου ἢ τοῦ ἀστυνομικοῦ ὀργάνου οἱουδήποτε. Ἐζητήσαμεν ἁπλῶς τὴν πληροφορίαν, ἂν ἦναι ἀληθὲς τὸ γεγονὸς, καὶ τί αὐτὸς, ὡς Ὑπουργὸς, ἔπραξε περὶ τούτου. Παρακαλῶ λοιπὸν καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ τὰ καθήκοντά του, διότι τὸν βεβαιῶ ἐγὼ, ὅτι δὲν τὰ γνωρίζει. Ὅταν τὰ μελετήσῃ, θὰ ἴδῃ ὅτι μεταξὺ τῶν καθηκόντων του τὸ πρώτιστον εἶναι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον τῷ ὑποδεικνύει ἡ Ἀντιπολίτευσις.

§163ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Λυποῦμαι, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐλησμόνησεν ὅτι, καίτοι γενόμενος τοιοῦτος, ἐξακολουθεῖ πάντοτε νὰ ἐξασκῇ τὸ ἐπάγγελμά του τὸ δικηγορικόν. Νομίζει ὅτι εἶναι ἐνώπιον τοῦ Κακουργοδικείου ἢ τοῦ Πλημμελειοδικείου καὶ ὑπερασπίζεται, ὡς εἴθιζε, τοὺς πελάτας του πελάται του δὲ ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἶναι τὰ ὄργανα τῆς ἀστυνομίας. Πρὸ δύο μηνῶν συνέβη ὁ γνωστὸς φόνος εἰς τὸν δῆμον Ὁμιλαίων, καὶ ἔκτοτε ἐπανειλημμένως ὑπεβλήθησαν εἰς αὐτὸν διάφοροι καταγγελίαι καὶ ἀναφοραί, ὡς καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου ἐκείνου δι’ ἐπανειλημμένων εὐχῶν ἐζήτησαν, οὐχὶ βεβαίως τὴν δικαστικὴν καταδίωξιν παρ’ αὐτῶν, ἀλλὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἀστυνόμου ἐνωμοτάρχου, εἰς τὸν ὁποῖον ἀποδίδουσι τὸν φόνον. Καὶ δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸν κ. πρώην δικηγόρον καὶ νῦν Ὑπουργὸν νὰ νομίζῃ, ὅτι μετεβλήθημεν εἰς Κακουργοδικεῖον ἢ Πλημμελειοδικεῖον, καὶ δικαιολογούμενος νὰ ἰσχυρίζηται, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἔχῃ γνώμην ἐπὶ τοιούτου σπουδαιοτάτου ζητήματος, πρὶν ἢ ὁριστικῶς ἀποφανθῇ ἡ Δικαιοσύνη. Ἀλλὰ δὲν ζητοῦμεν βεβαίως παρ’ αὐτοῦ ἐτυμηγορίαν ἀθωωτικὴν ἢ καταδικαστικήν. Ἡμεῖς περιμένομεν νὰ ἐνεργήσῃ, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διοικητικῶς. Δὲν θὰ πάθῃ βεβαίως τίποτε ἡ ὑπηρεσία, ἂν ἀπομακρύνῃ ἐκ τοῦ δήμου ἐκείνου τὸν κ. ἐνωμοτάρχην. Ἐπὶ τέλους ἂς τὸν βραβεύσῃ, προάγων αὐτὸν εἰς ἀνθυπομοίραρχον, ἀλλ’ ἂς τὸν ἀπομακρύνῃ ἀπὸ τὸν τόπον ἐκεῖνον. Προκειμένου περὶ τοσοῦτον σπουδαίου γεγονότος, καὶ ἐπὶ τοιούτου ζητήματος, δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε ἐπὶ τέλους γνώμην, κύριε πρώην δικηγόρε καὶ νῦν Ὑπουργέ;

§164ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξακολουθεῖ νὰ συνταράσσῃ τὸν πληθυσμὸν τοῦ δήμου Ζάρακος τῆς ἐπαρχίας μου ἡ παρανομία ἐκείνη, περὶ τῆς ὁποίας ἔλαβον ἀφορμὴν καὶ πρὸ 8 ἡμερῶν νὰ ὁμιλήσω ἐντεῦθεν, ἐπικαλούμενος τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ σήμερον ἔχω νέον τηλεγράφημα ἐκεῖθεν περὶ τῆς μεγάλης ἐντυπώσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμε, δικαίῳ τῷ λόγῳ, καὶ ἡ κακὴ σύνταξις τοῦ φορολογικοῦ καταλόγου τῶν ἐπιτηδευματιῶν καὶ ὁ ἀποκλεισμὸς τῶν ἀδίκως ἀναγραφέντων ὡς ἐπαγγελματιῶν. Εἶναι πρᾶγμα πρωτοφανές. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον παραδίδω καὶ ἔγγραφον σημείωμά μου καὶ τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἐκεῖθεν ἔλαβον, νὰ διατάξῃ ὥστε νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς 330 ἡ ὑποβολὴ ἐνστάσεων, διότι ὁ δήμαρχος ἔκλεισε τὸ Δημαρχεῖον, ἐφυγοδίκησε τρόπον τινὰ, καὶ δὲν δέχεται κἀμμίαν ἔνστασιν. Καὶ αἱ μὲν διατυπώσεις τῶν νόμων αἱ κατὰ τῶν φορολογουμένων ἐκτελοῦνται, αἱ δὲ διατυπώσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὑπὲρ αὐτῶν, ὅταν πρόκηται νὰ ἀποτραπῶσι τὰ δι’ αὐτῶν ἐπαγόμενα ἄδικα ἐκ κακῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ σημείωμα, τὸ ὁποῖον ἐλπίζω ὅτι τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς θὰ διαβιβάσῃ, καὶ νὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι ἐπιβάλλει καὶ ἡ στοιχειωδεστέρα δικαιοσύνη.

§165ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον «περὶ κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Πειραιῶς–Λεβαδείας– Χαλκίδος» καὶ τὴν σχετικὴν σύμβασιν.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα ἀριθ. 132).

§167ΜΑΝΕΣΗΣ. Μὲ διέκοψεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, ἐνῷ ἤθελον νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Βροχηδὸν πίπτουσιν αἱ αἰτιάσεις κατὰ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἰδίᾳ δὲ οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν, πρέπει νὰ δεικνύωσι μείζονα μέριμναν, πρῶτον ὅπως ὑπερασπίζωσιν, οὕτως εἰπεῖν, τὸν θεσμὸν, ὑπὲρ οὗ ἐνδιαφέρονται καὶ τὸν ὁποῖον βλέπομεν ἀποτυγχάνοντα, καὶ δεύτερον, ὅπως μὴ διασύρωνται τὰ ὀνόματα τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων ἐν περιπτώσει μὴ ἐνοχῆς αὐτῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω καὶ τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ εἴπῃ δικαιολογούμενος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι ὅτι δὲν ἔλαβε γνῶσιν τῶν καταγγελιῶν. Καὶ διατὶ δὲν δίδει ἀμέσως τὴν διαταγὴν εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς καὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἵνα διαβιβάζῃ πάραυτα τὰ τηλεγραφήματα πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν; Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἀστυνομίας νὰ μὴ λαμβάνῃ γνῶσιν τοσούτῳ σπουδαίων συμβάντων, διότι δὲν πρόκειται περὶ παρωνυχίδος, πρόκειται περὶ φόνου, πρόκειται περὶ κακώσεων, πρόκειται περὶ βεβηλώσεων. Πρέπει, Κύριοι, ὅταν ἀναγράφωνται τοιαῦτα ἐν ταῖς ἐφημερίσι, καὶ χωρὶς κἂν νὰ γίνηται καταγγελία, νὰ ἔχητε ἄνθρωπον, ὅστις ἀναγινώσκων νὰ σᾶς λέγῃ, ὅτι τοῦτο γράφεται ἐν τῇ ἐφημερίδι, καὶ συνεπῶς νὰ λαμβάνητε ἀμέσως πρόνοιαν, νὰ ἦσθε ἐνήμεροι τῶν τοιούτων ἀγγελμάτων καὶ ἐρωτώμενοι ἐνταῦθα νὰ ἀπαντᾶτε, ὅπως σώζητε τὸν θεσμὸν, οὕτω καταστρεφόμενον καὶ καταπίπτοντα, καὶ τὰ πρόσωπα, ἴσως ἀδίκως κηλιδούμενα. Δὲν νομίζω δὲ, ὅτι τοιαύτη ἀφροντησία εἶναι συγγνωστή. Ἐγὼ ἐντρέπομαι, διότι τέλος πάντων διασύρονται τὰ ὀνόματα τῶν ἀξιωματικῶν. Ἀφήσατέ τους τοὐλάχιστον νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὸ στράτευμα, ἀφοῦ δὲν δύνασθε νὰ τοὺς ὑπερασπισθῆτε, ἢ ἀφοῦ δὲν δύνασθε νὰ τοὺς τιμωρήσητε ἀμειλίκτως· διότι ἡ ἀμείλικτος καὶ ἀπηνὴς τιμωρία αὐτῶν καὶ ἡ ἀπώλεια τῶν βαθμῶν ἐπὶ τοιαύταις ὑπερβασίαις, ἔστωσαν βέβαιοι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ, θὰ ἦναι ἀσπαστὴ καὶ εὐαρέστως θὰ ἀκουσθῇ παρ’ ὅλου τοῦ στρατεύματος. Ὅταν σᾶς λέγωσιν, ὅτι ἐφονεύθη ἄνθρωπος παρ’ ἀστυνόμου, ὅταν σᾶς λέγωσιν ὅτι σύρονται ὡς ποίμνιον ἀθῷα βρέφη εἰς τὸ κρατητήριον, ἡ Βουλὴ θέλει νὰ μάθῃ ἂν ταῦτα ἦναι ἀληθῆ ἢ ὄχι. Καὶ αὐτὸ ἀπαιτεῖ καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὄχι νὰ ἀπαντᾶτε ὅτι δὲν ἐλάβετε τηλεγράφημα. Ἀφοῦ αἱ ἐφημερίδες λαμβάνουσι τηλεγραφήματα, σεῖς, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν λαμβάνετε; Καὶ πῶς ἀφίνετε τὰς ἀμέσως ὑφισταμένας ἀρχὰς ὑμῶν νὰ καθεύδωσι καὶ νὰ μὴ σᾶς καθιστῶσιν ἐνημέρους τῶν τοιούτων ἐγκλημάτων; Ἀποτείνομαι ἰδίᾳ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, παρὰ τοῦ ὁποίου ἀπαιτῶ μείζονα μέριμναν ὑπὲρ τῶν καταγγελλομένων, νὰ ἀπαιτήσῃ παρὰ τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν, ἵνα τὸν πληροφορῶσι τηλεγραφικῶς, ἂν τῷ ὄντι οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι τέλος πάντων δὲν ἔπαυσαν ἀνήκοντες εἰς τὸ στράτευμα, ἦναι τοιαῦτα καθάρματα, ἢ ἀδίκως ἐνοχοποιοῦνται, καὶ οὐχὶ, ὁσάκις ἐν τῇ Βουλῇ γίνωνται τοιαῦται παραστάσεις περὶ σπουδαίων καταγγελιῶν, νὰ ἀποφαίνησθε ὅτι ἡ ὑπόθεσις παρεπέμφθη εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχήν, ἢ ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀβάσιμοι πᾶσαι αὗται αἱ καταγγελίαι. Οὕτω πως νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐκτελῆτε τὸ καθῆκόν σας, καὶ ὄχι νὰ πλέητε ἐν τῷ σκότει, νὰ μὴ γνωρίζητε κἂν ἂν ἐγένετο φόνος. Ἀλλὰ πῶς μετὰ τοιαύτας ὑπονοίας ἀφίνετε τὸν κατηγορούμενον ἀστυνόμον ἐκεῖ; Ποῖος θὰ τολμήσῃ νὰ καταμαρτυρήσῃ αὐτοῦ, ἂν τῷ ὄντι ἦναι ἔνοχος τοῦ φόνου; Μὴ λέγετε λοιπὸν, ὅτι ἔχετε δεδεμένας τὰς χεῖρας καὶ οὐδὲν δύνασθε νὰ πράξητε. Ἐγὼ δὲν λέγω ὅτι πρέπει νὰ προβῆτε ἀνεξετάστως εἰς τιμωρίαν, ἀλλὰ βεβαίως, λέγοντες ὅτι δὲν εἶσθε εἰς κατάστασιν νὰ δώσητε πληροφορίας εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τῆς ἀληθείας ἢ μὴ γεγονότος, τὸ ὁποῖον γνωρίζει ὅλος ὁ κόσμος, δὲν εἶσθε δεδικαιολογημένοι.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι ἡ αʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου περὶ συστάσεως ταμείου σταφιδικῆς ἀμύνης. (Ὁ κ. Μεσσηνέζης ἔχει τὸν λόγον.

§169ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, λαμβάνω τὸν λόγον, ὅπως ὑποστηρίξω τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεώς μου περὶ ἱδρύσεως ταμείου σταφιδικῆς ἀμύνης. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς κατὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ παρελθόντος Σαββάτου ἐξήνεγκε τὴν γνώμην, ὅτι ὅλαι αἱ προτάσεις, ὅσαι ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, εἶναι ἕωλοι, καὶ τοῦτο, διότι εἰς τὴν χώραν, ὅπου πρότερον εἰσήγοντο 60,000,000 χρυσοῦ, σήμερον εἰσάγονται μόνον 30,000,000. Ἡ κρίσις ἐπέρχεται ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῶν 30,000,000, καὶ ἑπομένως, ἀφοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀναπληρώσωμεν τὰ 30,000,000, ἀδύνατος καθίσταται ἡ ἄρσις τῆς σταφιδικῆς κρίσεως. Ἐὰν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπιμένῃ εἰς τὴν γνώμην ταύτην, τότε πᾶσα συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης εἶναι καταδεδικασμένη εἰς ἀποτυχίαν, καὶ πᾶσα ἄλλη συζήτησις ἐπὶ οἱασδήποτε ἄλλης προτάσεως καταντᾷ ματαιοπονία, ἀποβαίνει ἐμπαιγμὸς κατὰ τῶν δυστυχούντων, ἀποτελεῖ ἀσέβειαν πρὸς τὰ ἱερώτερα. Ἀλλὰ κολακεύομαι μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι ἐξήνεγκε τὴν γνώμην ἐκείνην κατὰ μίαν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἦτο τεθορυβημένος ἐκ τῶν πολλῶν καὶ ἐπανειλημμένων ἐπιθέσεων κατ’ αὐτοῦ, καὶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιμένῃ εἰς αὐτήν. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, τολμῶ νὰ προβῶ εἰς τὴν ὑπεράσπισιν τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεώς μου. Ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω, βεβαίως δὲν εἶναι θαυματουργός. Εἰς ἄλλους δέδοται τὸ θαυματουργεῖν καὶ τὸ μεγαλαυχεῖν. Ἡ πρότασις ἡ ἐμὴ, Κύριοι, τείνει εἰς τὸ νὰ ἐπιφέρῃ βαθμηδὸν καὶ προϊόντος τοῦ χρόνου τὴν βελτίωσιν τῆς σταφιδικῆς παραγωγῆς, καὶ νὰ ἐπαναφέρῃ ταύτην εἰς τὴν προτέραν κατάστασιν αὐτῆς. Καὶ δύναται, Κύριοι, ἡ πρότασις ἡ ἐμὴ νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο. Διὰ τῆς διαδόσεως, διὰ τῶν ἀποθηκῶν καὶ διὰ τῆς χορηγήσεως εἰς τοὺς σταφιδοκτήμονας δανείων οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι ἐπέρχεται ἄμεσος παρηγορία εἰς τοὺς σταφιδοκτήμονας· καὶ ὅτι ἐπέρχεται παρηγορία, προκύπτει ἐκ τῶν δηλώσεων, τὰς ὁποίας λαμβάνομεν ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, ἵνα ὑποστηριχθῇ ἡ πρότασίς μου. Ἐπέρχεται λοιπὸν παρηγορία· ἀλλὰ δὲν ἐπέρχεται μόνον παρηγορία, ἐπέρχεται πραγματικὴ βελτίωσις, διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ σώσῃ τὸ πολύτιμον ἡμῶν προϊόν, εἶναι ἡ διάδοσις· καὶ ὅτι ἡ διάδοσις δύναται νὰ ἔχῃ αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα, ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς τροπῆς, τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος πρὸς τὴν Ρωσσίαν. Λοιπὸν διὰ τῆς διαδόσεως δυνάμεθα νὰ ἐλπίσωμεν, ὅτι μετὰ παρέλευσιν οὐ πολλοῦ χρόνου θὰ ἐπαναφέρωμεν εἰς τὴν ἀνθηρὰν αὐτῆς κατάστασιν τὴν σταφιδοπαραγωγήν. Ἐὰν οἱ κτηματίαι δυνηθῶσι νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὰς στερήσεις ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ὑποβληθῶσιν, ἀφοῦ ὑπέκυψαν ἐκ θεομηνίας εἰς τοιαύτην στενοχωρίαν, ἂν προνοήσωσι διὰ τῆς οἰκονομίας καὶ δι’ ὅλων τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα παρέχει ἡ γόνιμος αὐτῶν χώρα, νὰ συγκρατήσωσι τὴν ἀνεξαρτησίαν των καὶ νὰ ἐξακολουθήσωσι καλλιεργοῦντες τὰ κτήματά των, δὲν θὰ παρέλθῃ πολὺς καιρὸς καὶ διὰ τῆς διαδόσεως τῆς σταφίδος θὰ φθάσῃ αὕτη εἰς ἀνθηρὰν κατάστασιν. Ἡ ἵδρυσις δ’ ἀποθηκῶν γενικῶν οὐδεμία ἀμφιβολία ὅτι θὰ ἐμψυχώσῃ τὸ ἐμπόριον, θὰ ἐνισχύσῃ τὴν ἐξαγωγὴν τῆς σταφίδος οὕτως, ὥστε δὲν θὰ ἐπέρχωνται αἱ ἀπότομοι καταπτώσεις, τὰς ὁποίας βλέπομεν ἀπό τινος καιροῦ εἰς τοὺς τόπους τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, θὰ ῥυθμίζηται τὸ ἐμπόριον οὕτω πως, ὥστε ἡ σταφὶς θὰ ἔχῃ τὴν δικαίαν, τὴν εὔλογον αὐτῆς τιμήν. Μέγα δὲ εὐεργέτημα θὰ ἦναι διὰ τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, ἂν τὸ ταμεῖον τῆς ἀμύνης ἱδρυόμενον δύναται νὰ παρέχῃ βοηθήματα εἰς αὐτοὺς καὶ σώζῃ αὐτοὺς ἀπὸ τοὺς τοκογλύφους, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ πτωχὸς ὁ κτηματίας λαμβάνει μετὰ κόπου πολλοῦ καὶ δαπανῶν οὐ μικρῶν τὸ προϊόν του ἀνὰ χεῖρας, τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἐπέρχεται ὁ τοκογλύφος, ὁ μὴ ἔχων συνείδησιν, λαμβάνει τὸ προϊόν του καὶ σχεδὸν τὸ σφετερίζεται καθολοκληρίαν, καὶ μένει ὁ πτωχὸς ὁ κτηματίας μὲ κενὰς τὰς χεῖρας! Λοιπὸν διὰ τοῦ ταμείου τῆς ἀμύνης παρέχοντες τοιαῦτα βοηθήματα βεβαίως θὰ βελτιώσωμεν ταχέως ἐπὶ τοσοῦτον τὴν κατάστασιν τῆς σταφίδος, ὥστε θὰ ἐπανέλθῃ πάλιν εἰς λίαν ἀνθηρὰν κατάστασιν. Ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, Κύριοι, εἶναι πρότασις, ἡ ὁποία πρὸ καιροῦ ἀπασχολεῖ τὸν σταφιδικὸν κόσμον καὶ πολλάκις ὑπῆρξεν ἀντικείμενον συζητήσεων ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου, εἶναι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ἡ μεγάλη σταφιδικὴ ἐπιτροπή, περὶ ἱδρύσεως ταμείου ἀμύνης. Τῆς πρωτοβουλίας τῆς ἐμῆς ἦσαν μόνον δύο τινά: πόθεν θὰ πορισθῶμεν τὰ μέσα, ὅπως ἱδρύσωμεν κατὰ πρῶτον τὸ ταμεῖον τῆς ἀμύνης, καὶ εἰς τίνα πρέπει νὰ ἀνατεθῇ ἡ διαχείρισις τοῦ ταμείου αὐτοῦ. Καὶ τὰ δύο αὐτὰ εἶναι σπουδαιότατα ζητήματα· διότι, ἂν δὲν ἔχωμεν τὰ μέσα, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ταμεῖον ἀμύνης· ἂν δὲν ἐξευρεθῇ μία ἑταιρία, μία Τράπεζα, ἡ ὁποία νὰ διευθύνῃ ἐπιτυχῶς τὰς ἐργασίας, τότε ἀντὶ νὰ ὠφελήσωμεν βλάπτομεν, ἀντὶ νὰ ὠφελήσωμεν διαφθείρομεν, διότι ἀφαιροῦμεν τὴν περιουσίαν καὶ τῶν πολιτῶν καὶ τοῦ Δημοσίου, καὶ παρέχομεν εἰς ἐκείνους, οἵτινες τὰ πάντα ἐκμεταλλεύονται, τὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων δύνανται νὰ ὠφεληθῶσι διαφθείροντες. Ὑποδεικνύω δὲ, ὅτι δυνάμεθα νὰ πορισθῶμεν τὰ μέσα ἐκ τοῦ Δημοσίου, ὑποβάλλοντες αὐτὸ εἰς μίαν εἰσφορὰν 2 δραχμῶν κατὰ χιλιάδα λιτρῶν, καὶ ἐκ τῶν κτηματιῶν, ἐπιβάλλοντες εἰς αὐτοὺς ἑτέραν εἰσφορὰν 2 δραχμῶν. Τὸ Δημόσιον, ἐπειδὴ, ὡς εἶπον καὶ προχθές, ὁ φόρος εἶναι δημευτικός, οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦναι ἡ στενοχωρία, ὑπὸ τὴν ὁποίαν διατελεῖ, ὀφείλει νὰ συνεισφέρῃ, ὅπως σχηματισθῇ τὸ ταμεῖον τῆς ἀμύνης, διότι τὸ ταμεῖον τῆς ἀμύνης θὰ ἦναι παραγωγικὸν, καὶ ἐκ τοῦ ταμείου αὐτοῦ τὸ Δημόσιον θὰ ὠφεληθῇ πολὺ περισσότερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα λαμβάνει τὴν σήμερον, οἱ δὲ κτηματίαι πρέπει καὶ αὐτοὶ νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς ὁμοίαν εἰσφοράν, διότι τὸ λεχθὲν ἐδῶ εἶναι μία μεγάλη ἀλήθεια, ὅτι ἡ σταφὶς θὰ σωθῇ διὰ τῆς σταφίδος. Δὲν εἶναι δυνατὸν, Κύριοι, προκειμένου λόγου περὶ τοιαύτης βιομηχανίας, τοσοῦτον εὐρείας, τοσοῦτον πλουσίας, ἄλλος τις νὰ σώσῃ αὐτὴν ἐκ τῆς κρίσεως, εἰς τὴν ὁποίαν προῆλθεν, ἢ αὐτὴ αὕτη ἡ βιομηχανία. Ἀνάγκη λοιπὸν καὶ οἱ κτηματίαι νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν εἰσφορὰν, καὶ ὅταν ἔχωμεν τὰς δύο εἰσφορὰς, τότε ἔχομεν ἕνα πυρῆνα, ἔχομεν μίαν βάσιν τῆς ὑπάρξεως ἑνὸς ταμείου ἀμύνης, βαθμηδὸν δὲ δυνάμεθα νὰ ἐξεύρωμεν καὶ ἄλλους πόρους, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ καταστήσωμεν μίαν δύναμιν, ἡ ὁποία ὄχι μόνον τὴν σταφίδα, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν Πολιτείαν ἀκόμη νὰ συντρέξῃ καὶ τὴν ἐπαναφέρῃ εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε ἡ ὑλικὴ εὐημερία, ἡ ὁποία δυστυχῶς ἐξέλιπεν ἀπὸ αὐτὸν τὸν τόπον, ὁ ὁποῖος ἔχει ὅλα τὰ μέσα διὰ νὰ εὐημερῇ, νὰ ἐπανέλθῃ ἐν αὐτῷ, σῴζουσα καὶ τὴν Πολιτείαν καὶ τὴν κοινωνίαν, πασχούσας σήμερον πολυτρόπως ἐκ τῶν περιστοιχούντων αὐτὰς κινδύνων. Ἐχλευάσθην, χαρακτηρισθείσης τῆς προτάσεώς μου ὡς ἐπιπολαίου...

§170Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὸ ταμεῖον ἀμύνης.

§171ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ. Τὸ ταμεῖον ἄνευ Τραπέζης δὲν ἔχει κἀμμίαν ἀξίαν. Ἐχλευάσθη ἡ πρότασις, διατί; Διότι δὲν εἶναι κατηρτισμένη οὕτω πῶς, ὥστε νὰ ᾖναι δυνατὸν ἀμέσως νὰ θεωρηθῇ ὡς νομοθέτημα ἄρτιον, τέλειον. Ἠδυνάμην, Κύριοι, νὰ κατασκευάσω τοιοῦτο νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἐθεώρησα, ὅτι δὲν μοὶ ἦτο ἐπιτετραμμένον, διότι δὲν ἔχω τὰ στοιχεῖα τὰ ἀπολύτως ἀναγκαῖα, ὅπως καταρτισθῇ ἓν νομοθέτημα τέλειον, τὸ ὁποῖον νὰ προνοῇ περὶ πολλῶν καὶ πολυπλόκων συναλλαγῶν· τὸ τοιοῦτον εἶναι ἔργον τῶν Κυβερνήσεων, καὶ ὀρθῶς εἶπε διαπρεπὲς μέλος τοῦ Κοινοβουλίου κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ παρελθόντος Σαββάτου, ὅτι ἔδει ἡ Κυβέρνησις, ἂν σπουδαιολογῇ, ἂν ἐννοῇ ὅτι πρέπει νὰ προνοήσῃ περὶ τῶν δυστυχούντων σήμερον σταφιδοπαραγωγῶν, νὰ παρουσιάσῃ μίαν πρότασιν. Εἶναι ὀρθοτάτη ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ. Ἀλλὰ τῆς Κυβερνήσεως κωφευούσης καὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν ἐξεγειρομένων, ἐνόμισα ὅτι μοὶ ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ ὑποδείξω εἰς γενικὰς γραμμὰς, κατὰ ποῖον τρόπον ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ νὰ προνοήσῃ περὶ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, σώζουσα αὐτοὺς ἀπὸ κατάστασιν ἀπέλπιδα. Δὲν εἶναι λοιπὸν οὔτε ἐκ τῆς καρδίας ἡ πρότασις, οὔτε ἐπιπόλαιος· εἶναι πρότασις, ἡ ὁποία ὑπαγορεύεται ἐκ τῆς συναισθήσεως τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον ἡ Πελοπόννησος καὶ ἡ Ἑλλὰς ὁλόκληρος, εἶναι πρότασις, ἡ ὁποία ὑποδεικνύει διὰ τίνων μέσων δυνάμεθα νὰ σώσωμεν τὴν Πελοπόννησον ἀπὸ τὴν λυπηρὰν, ἀπὸ τὴν ἀπελπιστικὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἐπιπόλαιος ἡ πρότασίς μου. Ἂν θέλητε νὰ τὴν ἀποῤῥίψητε, δύνασθε νὰ τὴν ἀποῤῥίψητε, ἀλλὰ ἀναλαμβάνετε μεγάλην εὐθύνην ἀπέναντι τοῦ τόπου. Κατεκρίθην, —διότι καὶ τοῦτο ἐλέχθη διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ἡ πρότασίς μου δὲν εἶναι σπουδαία, δὲν εἶναι ἀξία νὰ ἐπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν,— κατεκρίθην διότι μετέβαλον γνώμην καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τὴν παρακράτησιν. Μετέβαλον γνώμην ὡς πρὸς τὴν παρακράτησιν, ὡς εἶπον εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, διότι ἡ παρακράτησις ἠδύνατο, ὡς ἡρωικὸν φάρμακον, ν’ ἀποβῇ σωστικὴ, ὅταν ἡ κρίσις ἡ σταφιδικὴ ἦτο εἰς ὀξύτατον σημεῖον, καὶ ἦτο εἰς ὀξύτατον σημεῖον τότε. Τὰ ἡρωϊκὰ φάρμακα δὲν ὑποβάλλονται εἰς τύπους καὶ εἰς θεωρίας περὶ συνταγματικῶν τύπων καὶ καθεξῆς. Τὰ ἡρωϊκὰ φάρμακα εἶναι φάρμακα, τὰ ὁποῖα ὑπαγορεύει ὁ νόμος τῆς κοινῆς σωτηρίας, καὶ ἐπιβάλλονται καὶ σώζουσιν, ὅταν γίνηται ἐφαρμογὴ αὐτῶν εἰς περίστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ ἔθνη διατρέχουσι κίνδυνον. Καὶ διετρέχομεν πέρυσι τὸν κίνδυνον. Καὶ ἂν ἐγίνετο χρῆσις τῶν φαρμάκων ἐκείνων, καὶ τῆς παρακρατήσεως, καὶ τῆς ἄλλης τὴν ὁποίαν ὑπέδειξαν, τῆς φορολογίας εἰς εἶδος, βεβαίως ἡ κατάστασις θὰ ἦτο διάφορος. Ἀλλὰ ἡ ὀξύτης ἐκείνη παρῆλθε· τὴν σήμερον εὑρισκόμεθα ὑπὸ χρονίαν νόσον, διατρέχομεν τὸ στάδιον τῆς χρονίας νόσου, καὶ αἱ χρόνιαι νόσοι δὲν θεραπεύονται κατὰ τοὺς κανόνας τῆς θεραπευτικῆς καὶ τῆς λογικῆς, δὲν θεραπεύονται πλέον δι’ ἡρωϊκῶν φαρμάκων, θεραπεύονται μικρὸν μετὰ μικρὸν, καὶ διὰ τῶν μέσων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἡ λογικὴ, ἡ πεῖρα, κρίνουσιν ὡς δυνάμενα νὰ ἐπιφέρωσι τὴν θεραπείαν. Κακῶς λοιπὸν μὲ ἐκάκισαν διότι μετέβαλον γνώμην, τὴν ὁποίαν ὤφειλον νὰ μεταβάλω, καὶ διότι, ἀφοῦ εἰργάσθην ὅπως εἰργάσθην διὰ τὴν διάδοσιν, ἀφοῦ ἐπετύχομεν, ὥστε ἡ διάδοσις νὰ λάβῃ τοιαύτην ἀνάπτυξιν εἰς τὴν Ρωσσίαν, ἀφοῦ ἡ παρακράτησις ἠδύνατο νὰ ἀναχαιτίσῃ τὸ μέγα αὐτὸ ἀγαθὸν διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ διὰ τοὺς παραγωγούς, δὲν ἐπετρέπετο νὰ δεχθῶμεν τὴν παρακράτησιν, διότι τότε θὰ ἐματαιοῦτο ἡ ἐξακολούθησις τῆς διαδόσεως. Ἦτο προτιμότερον νὰ ὑποστῶμεν συνεχεῖς στενοχωρίας, ἦτο προτιμότερον ὁ σταφιδόκαρπος νὰ πωλῆται εἰς εὐτελῆ τιμὴν δι’ ἓν ἢ δύο ἔτη, διότι αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ διαδώσῃ ἀποτελεσματικῶς τὴν χρῆσιν τοῦ σταφιδοκάρπου εἰς τὴν ἀπέραντον Αὐτοκρατορίαν, καὶ τότε ἐσώθημεν, καὶ τότε ἐπανέρχεται ὁ χρυσοῦς αἰὼν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἰδοὺ λοιπὸν διατὶ μετέβαλον γνώμην. Δὲν δύναταί τις νὰ μὲ κατακρίνῃ διὰ τοῦτο, οὔτε δύναται κἀνεὶς, διότι μετέβαλον γνώμην, νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν πρότασίν μου ὡς ἐπιπόλαιον. Ὑποδεικνύω, Κύριοι, ὅτι διὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἐθνικῆς ἰδίως δυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν καλὴν διεύθυνσιν τοῦ ταμείου αὐτοῦ. Ἀλλὰ μετὰ λύπης ἔμαθον παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου φίλου μου καὶ Βουλευτοῦ ἐκ Πατρῶν, ὅτι ἡ Τράπεζα δὲν ἀναλαμβάνει τὸ ἔργον αὐτό. Ἂν γείνῃ δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τῆς προτάσεως, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται, εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως νὰ φροντίσῃ νὰ συνεννοηθῇ μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ πείσῃ αὐτὴν νὰ ἀναλάβῃ τὸ ἔργον, διότι εἶναι ἡ μόνη Τράπεζα, ἡ ὁποία ἔχει ὅλα τὰ μέσα, ἔχει ὑποκαταστήματα, ἡ δυναμένη νὰ ἀναλάβῃ ἐπιτυχῶς αὐτό. Ἂν ὅμως δὲν πεισθῇ, τότε ἔχομεν καὶ ἄλλας Τραπέζας, ἔχομεν τῆς Βιομηχανικὴν, ἔχομεν τὴν τῆς Ἠπειροθεσσαλίας, ἔχομεν καὶ ἄλλας, καὶ δυνάμεθα ἐπὶ τέλους νὰ καταφύγωμεν καὶ εἰς μίαν ἑταιρίαν, καὶ εἰς αὐτὴν νὰ ἀναθέσωμεν τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἔργου τοῦ ταμείου τῆς ἀμύνης. Νομίζω ὅτι ἀρκούντως ἀνέπτυξα τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεώς μου, ὅτι ἀρκούντως ὑπέδειξα τὸ ὠφέλιμον αὐτῆς, δὲν ἐμμένω ὅμως εἰς τὸ νὰ γείνῃ δεκτὴ ὅπως ἔχει. Ἀπαιτεῖται νὰ τὴν ἐπεξεργασθῶσι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ μία εἰδικὴ ἐπιτροπὴ, ἥτις νὰ παρουσιάσῃ ἓν ἔργον ἄρτιον, καὶ τὸ ἔργον ἐκεῖνο νὰ συζητήσωμεν. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, κατὰ πρῶτον νὰ παραδεχθῇ κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον, καὶ μετὰ τοῦτο νὰ παραπέμψῃ τὴν πρότασιν εἰς μίαν ἐπιτροπὴν εἰδικήν.

§172Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τῆς ἀρχῆς.

§173ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὡς πρὸς τὰ καθέκαστα μάλιστα, ἀλλὰ τὸ παραδεκτὸν ἢ μὴ τῆς ἀρχῆς δύναται ν’ ἀποφασισθῇ καὶ πρὸ τῆς παραπομπῆς.

§174ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τῆς ἀρχῆς, κατὰ τὸν Κανονισμόν.

§175ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὰς ἐντυπώσεις, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ εἰς τοὺς παραγωγούς, ἂν προβῶμεν εἰς τὴν παραδοχὴν τῆς ἀρχῆς. Κατόπιν δέ, ἂν ἡ ἐπιτροπὴ γνωματεύσῃ ὅτι δὲν εἶναι ἐφαρμόσιμον τὸ μέτρον αὐτό, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτελέσματα, τότε, μετὰ τὴν δέουσαν συζήτησιν, ἀποῤῥίπτομεν τὸ σύνολον, καὶ ἀποῤῥίπτομεν καὶ τὴν ἀρχήν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως ἀποδειχθῇ ὅτι σπουδάζομεν, ὅπως παρηγορήσωμεν, ἔστω καὶ πρὸς στιγμήν, τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, νὰ παραδεχθῇ τὴν ἀρχὴν, καὶ παραπέμψῃ τὴν πρότασιν εἰς τὴν ἐπιτροπήν· ἀλλ’ ὅλα αὐτὰ πρέπει νὰ γείνουν, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἀσπάζηται τὴν πρότασίν μου, ἂν νομίζῃ ὅτι δύναται νὰ τὴν ὑποστηρίξῃ, ἄλλως εἶναι ματαιοπονία.

§176ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Καὶ τὸν πατριωτισμὸν καὶ τὰς διαθέσεις τοῦ σεβαστοῦ φίλου, τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας ἀναγνωρίζω, ἀναγνωρίζω ἐπίσης καὶ τὸν πατριωτισμὸν καὶ τὰς διαθέσεις ὅλων τῶν συναδέλφων, οἵτινες ὑποβάλλουσι προτάσεις σχετικὰς πρὸς τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, παρακαλῶ ὅμως πάντας νὰ ἔχωσι τὴν πεποίθησιν, ὅτι καὶ ἡμεῖς, οἱ καθήμενοι παρὰ τὴν πλευρὰν ἐκείνην, ἡμεῖς οἱ καταγόμενοι ἐκ σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ἐπίσης πονοῦμεν καὶ διὰ τὰ δεινὰ τῶν συμπολιτῶν ἡμῶν καὶ ἐνδιαφερόμεθα ὑπὲρ αὐτῶν, καὶ μεριμνῶμεν καὶ σπουδάζομεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἐκκρεμοῦς τῆς σταφιδικῆς κρίσεως. Δὲν εἴμεθα ἀδιάφοροι, Κύριοι, ἡμεῖς οἱ καθήμενοι εἰς τὴν πλευρὰν ἐκείνην (δεικνύει τὴν δεξιὰν) εἰς τὰ δεινὰ καὶ τὰ παθήματα τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν· συμμεριζόμεθα ἐπίσης τὰ δεινὰ τῶν συμπολιτῶν μας, καὶ συμπονοῦμεν αὐτούς· καίτοι δὲ δὲν ἐρχόμεθα νὰ ἐκτραγῳδῶμεν ἀπελπιστικῶς τὰ δεινὰ ἐκεῖνα ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, οὐδὲν ἧττον ἐργαζόμεθα καὶ θὰ ἐργασθῶμεν, ὅπως ἐπιτύχωμεν ἀποτέλεσμα εὐχάριστον. Οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες, Κύριοι, ἐν τῇ Πολιτείᾳ ἓν μέτρον πρέπει νὰ ἔχωσι καὶ τῆς πολιτικῆς των γνώμης καὶ τῆς ψήφου των ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, τὴν συνείδησιν αὐτῶν, καὶ νὰ παρορῶσι πάντα ὅσα λέγονται κατ’ αὐτῶν ἐν τῷ πολιτικῷ συναγωνισμῷ, παρ’ οἱουδήποτε καὶ ἂν λέγωνται. Καὶ ἔχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐκπληροῦμεν εὐσυνειδήτως καὶ ἡμεῖς τὸ καθῆκόν μας καὶ πρὸς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας καὶ πρὸς τὸν τόπον ἐν γένει, καίτοι καθήμενοι εἰς τὴν πλευρὰν ἐκείνην. Μᾶς ἀπηυθύνατε, Κύριοι, αἰτίασιν δεινὴν, ὅτι ἀκολουθοῦμεν ἐκεῖνον δῆθεν τὸν ἡγέτην τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις δὲν ἐμερίμνησε ποτὲ περὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ὅστις δὲν ἐνδιαφέρεται διὰ τὰ δεινὰ τῆς Πελοποννήσου, ὅστις προέγραψεν ἀπὸ τὸν γεωγραφικὸν χάρτην τὴν Πελοπόννησον, καὶ ἡ αἰτίασις αὕτη εἶναι ὁμολογουμένως δεινή· ἀλλ’ ἡμεῖς, οἵτινες συμπράττομεν μετ’ αὐτοῦ πολιτικῶς, ἡμεῖς, οἵτινες συνεργαζόμεθα μετ’ αὐτοῦ, ἡμεῖς γνωρίζομεν, Κύριοι, καὶ πόσους ἀγῶνας καὶ πόσους κόπους κατέβαλε καὶ ἐξακολουθεῖ καταβάλλων, ὅπως εὑρεθῇ μέσον πρόσφορον καὶ λυσιτελὲς πρὸς ἀνακούφισιν τῶν δεινοπαθημάτων τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν...

§177ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διατελοῦμεν ἐν ἀγνοίᾳ αὐτῶν.

§178ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Μὴ διακόπτετε!

§179ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. .. Καὶ συμβάσεις συνῆψε μετὰ τῆς Ἀγγλίας διὰ τὴν ἀτέλειαν τῆς σταφίδος καὶ μετ’ ἄλλων χωρῶν διὰ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ δασμοῦ τοῦ ἐπιβαρύνοντος αὐτὴν, καὶ περὶ ἀνακουφίσεως τῶν σταφιδοπαραγωγῶν διὰ δανείων εἰσήγαγε πέρυσι νομοσχέδιον, καὶ ἐγὼ ὑπερεψήφισα τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου καὶ ἐν ἀρχῇ καὶ ἐν ταῖς λεπτομερείαις αὐτοῦ, ἀλλ’ ἀτυχῶς ἀπεῤῥίφθη. Καὶ σήμερον, Κύριοι, ἐκεῖνοι οἵτινες συνεβλήθησαν μετὰ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τότε, χαίρουσι καὶ ἀγάλλονται, διότι τοὺς ἀπηλλάξατε τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας τοὺς εἶχεν ἐπιφορτίσει διὰ τῆς συμβάσεως ἐκείνης. Καὶ ἂν σήμερον, Κύριοι, ἀπευθυνθῆτε πρὸς ἐκείνους—καὶ τὸ βεβαιῶ ἐγὼ—καὶ παράσχητε ἐκεῖνα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα παρεῖχεν εἰς αὐτοὺς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, θὰ εὕρητε, Κύριοι, τὰς θύρας κλειστάς. Καὶ θὰ ἦσαν ὠφέλιμα εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς τὰ ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα μοὶ ἐνθυμίζει ὁ φίλος μου κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὀλυμπίας, ἅτινα ἐδίδοντο ἐτησίως ὡς δάνεια εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς.

§180ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐννέα ἑκατομμύρια.

§181ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἐννέα ἑκατομμύρια δὲν ἦσαν, ὅπως ἔλεγον τότε, ῥανὶς ἐν ὠκεανῷ. Ἐννέα ἑκατομμύρια, παρεχόμενα ἐτησίως εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγὴν, εἶναι, Κύριοι, σπουδαία ἀρωγή. Σήμερον τί ζητοῦσι διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου; 1,500,000, καὶ τοῦτο νὰ τὸ δώσωσι πάλιν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ εἰς τὸ Κράτος; καὶ νομίζουσιν ἤδη, ὅτι εἶναι ἐπαρκές! Καίτοι λοιπὸν συμπονοῦντες, καίτοι ἐνδιαφερόμενοι ὑπὲρ τῶν συμπολιτῶν ἡμῶν, ἀνεύρομεν ὅτι τὰ προταθέντα μέτρα εἶναι ἀπραγματοποίητα. Ἡ ἰδέα τῆς παρακρατήσεως ἦτο ἐπαγωγὸς τῷ ὄντι, ἀλλ’ ἦτο, ὅπως τὴν κατέδειξεν ὁ ἀξιότιμος φίλος μου Βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας, ἀνωφελής.

§182ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§183ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἦτο ἀπραγματοποίητόν τι· δὲν ἠδύνατο κἂν νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, καὶ εἴδετε ὅτι καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν κατεψηφίσθη. Προτείνεται ἤδη ἕτερον νομοσχέδιον, καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχει ὡς βάσιν τὴν σύστασιν γενικῶν ἀποθηκῶν, τὴν διεύθυνσιν τῶν ὁποίων νὰ ἀναλάβῃ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα.

§184ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Καὶ τὸ ταμεῖον τῆς ἀμύνης.

§185ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Μάλιστα. Ὑπὸ τὴν ἀρχὴν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν φέρεται οὕτω, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τύχῃ τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς. Ἐν πρώτοις τί ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον; ἐπιβάλλεται φόρος 2 δραχμῶν κατὰ χιλιάδα εἰς τὴν σταφίδα, πληρωνόμενος ἀπὸ τοὺς φορολογουμένους, καὶ 2 δραχμῶν, πληρωνόμενος ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου. Ἀλλ’ ὅπως ἔχουσι παρ’ ἡμῖν τὰ πράγματα ἐν ταῖς ἐξωτερικαῖς ἡμῶν σχέσεσι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν σταφίδα, δυνάμεθα νὰ ἐπιβάλωμεν βαρυτέρους φόρους τῶν ὑπαρχόντων;

§186ΡΙΚΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι φόρος αὐτός.

§187ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Εἶναι εἰσφορά.

§188ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ὅπως δήποτε καὶ ἂν τὸν ὀνομάσητε, εἴτε εἰσφορὰν, εἴτε φόρον, ἅμα θελήσητε νὰ ἐπιβαρύνητε τὴν σταφίδα, ἐξαγομένην τοῦ Κράτους, θὰ ἀκούσητε, Κύριοι, ὅτι τὰ ὠφελήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μᾶς παρέχουσι τὰ ἄλλα Κράτη, καὶ ἰδίως ἡ Ἀγγλία, τῆς ἀτελείας τῆς σταφίδος, δὲν ἔχουσιν ὑποχρέωσιν, δυνάμει τῶν συμβάσεων, νὰ τὰ τηρήσωσι.

§189ΡΙΚΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι σωστὰ αὐτά. (Διάλογοι).

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, Κύριοι.

§191ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἡ ἀρχὴ, ὡς εἶπον, τοῦ νομοσχεδίου στηρίζεται εἰς σύμβασιν μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀναλαμβανούσης τὴν διαχείρισιν τοῦ ταμείου τῆς ἀμύνης καὶ τὴν διαχείρισιν τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν. Ἀλλ’ οὕτω στηρίζεσθε εἰς σύμβασιν ἀβεβαίαν· νομοθετεῖτε ὅτι θὰ συστηθῶσι γενικαὶ ἀποθῆκαι, θὰ ἱδρυθῇ ταμεῖον σταφιδικῆς ἀμύνης, πότε; ἐὰν ὑπάρξῃ σύμβασις μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης· ἐὰν δὲ δὲν ὑπάρξῃ σύμβασις μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὅλον τὸ οἰκοδόμημα πίπτει. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἔχετε τὴν συναίνεσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης πρὸς τοῦτο; δύναται ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα σήμερον, ὡς ἔχουσι τὰ κατ’ αὐτὴν καὶ συμφώνως πρὸς τὸ Καταστατικὸν αὐτῆς, νὰ ἀναμιχθῇ εἰς ἐπιχείρησιν τοιούτου εἴδους; Καὶ ἀγνοοῦμεν ὅτι σήμερον μία ἀπὸ τὰς βαρυτέρας αἰτιάσεις ὑμῶν κατὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶναι, ὅτι ἡ Τράπεζα, ἀναμιχθεῖσα εἰς ἐπιχειρήσεις ἀλλοτρίας τῶν καθηκόντων της, παρεσύρθη εἰς τὸ σημεῖον, εἰς ὃ εὑρίσκεται ἤδη; Καὶ θέλετε λοιπὸν, οὕτως ἔχουσαν τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, νὰ τὴν ἀναμίξητε εἰς τοιούτου εἴδους ἐμπορικὴν ἐπιχείρησιν, καὶ νὰ τὴν καταστήσητε διαχειριστὴν καὶ διευθυντὴν τοῦ ταμείου τῆς σταφιδικῆς ἀμύνης καὶ τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν! Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἡ ἀρχὴ, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται τὸ νομοσχέδιον, εἶναι ἀρχὴ ἀπραγματοποίητος. Αἱ γενικαὶ ἀποθῆκαι δύνανται νὰ ὠφελήσωσι, δύνανται νὰ συμβάλωσι, καθ’ ὅσον δύνανται νὰ περιορίσωσι τὴν ἀθρόαν πώλησιν, δύνανται νὰ συμβάλωσι, καθ’ ὅσον δύνανται νὰ παρέχουν κεφάλαια εἰς τοὺς κατόχους σταφιδοκάρπου ἐπὶ μικρῷ τόκῳ. Ἀλλ’ ἡ σύστασις τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν προαπαιτεῖ προπάντων ἵδρυσιν καὶ ὕπαρξιν ἑταιρίας φερεγγύου καὶ ἐχούσης κεφάλαια. Ὅταν δὲν ἔχητε ἑταιρίαν, ἡ ὁποία νὰ ἔχῃ κεφάλαια, ἅτινα νὰ δύναται νὰ δανείσῃ εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, οἵτινες θὰ προσκομίσωσι τὸν σταφιδόκαρπον εἰς τὰς ἀποθήκας, δὲν ἔχετε τίποτε· διότι τὶς θὰ δανείζῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀποδείξεων τῶν ἀποθηκῶν μὲ τόκον μικρὸν, ἀφοῦ σήμερον, καὶ λαμβάνοντες ὡς ἐνέχυρον τὸν σταφιδόκαρπον, δανείζουσιν οἱ ἀποθηκάριοι μὲ βαρυτάτους τόκους; Προπάντων λοιπὸν, ἐπαναλαμβάνω, πρέπει νὰ ἔχητε ἑταιρίαν ἔχουσαν κεφάλαια, ἥτις νὰ δανείζῃ συνάμα ἐπὶ ἐγγυήσει τοῦ σταφιδοκάρπου τοῦ ἀποθηκευομένου. Ποῖα κεφάλαια ἀπαιτεῖτε διὰ τὴν ἑταιρίαν τὴν παρουσιασθησομένην; Οὐδέν. Τῇ δίδετε μόνον 4 δραχμὰς κατὰ χιλιάδα. Ἕτερον. Ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι 300,000,000 λίτραι σταφιδοκάρπου ἐξάγονται τοῦ Κράτους· ἔχετε ἐτησίως 1,200,000 δραχμῶν. Μὲ τὸ 1,200,000 πρόκειται νὰ ἱδρυθῶσιν ἀποθῆκαι ὄχι τέσσορες, ὡς ἔχει ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας, διότι ἡ Κορινθία θέλει διαμαρτυρηθῆ. Πῶς; Ἡ Κορινθία, μία ἀπὸ τὰς μᾶλλον παραγωγοὺς ἐπαρχίας, δὲν θὰ ἔχῃ ἀποθήκην, καὶ θὰ ἔχῃ τὸ Αἴγιον, τὸ ὁποῖον παράγει ὀλιγώτερον σταφιδόκαρπον τοῦ παραγομένου ὑπὸ τῆς Κορινθίας! Θὰ ἔχῃ τὸ Αἴγιον, ἔστω, καὶ δὲν θὰ ἔχῃ ἡ Πυλία, καὶ δὲν θὰ ἔχωσιν αἱ ἄλλαι σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι! Λοιπὸν θὰ ἱδρύσητε ἀποθήκας πανταχοῦ, ὅπου πρέπει νὰ ἱδρυθῶσι. Τὸ κεφάλαιον λοιπὸν, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἱδρύσητε τὰς ἀποθήκας αὐτὰς, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ πληρώσητε τὰ ἔξοδα διὰ τὰς ἀποθήκας αὐτὰς, διὰ τὴν διαχείρισιν, πόσον εἶναι; 1,200,000. Τί θὰ μείνῃ ἀπὸ τὸ 1,200,000, ἵνα δώσητε δάνεια εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς; Καὶ ὅμως μᾶς λέγουσιν, ὅτι θὰ παρέξωσι δάνεια εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς καὶ ἐπὶ τόκῳ 6%! Καὶ ἤκουσα πολλοὺς νὰ λέγωσιν, ὅτι ἡ εἰσφορὰ αὕτη θὰ χρησιμεύσῃ εἰς σύναψιν δανείου μεγαλειτέρου, καὶ ἐκ τοῦ ποσοῦ τοῦ δανείου ἐκείνου θὰ δώσωμεν εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς. Ἀλλ’ οἱ λέγοντες τοῦτο λησμονοῦσιν, ὅτι, ὅταν θέτητε ὅρον τόκου τῶν πρὸς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς δανείων τὸ 6%, πρέπει νὰ εὕρητε δάνειον μὲ ὀλιγώτερον τόκον, διότι ἄλλως ἡ ἑταιρία αὕτη εἶναι κατεστραμμένη εἰς τὸ πρῶτον ἔτος. Λοιπὸν, ἀφοῦ ὁρίζετε ὡς τόκον τὸ 6%, πρέπει νὰ ἔχητε δεδομένον, ὅτι θὰ ἐπιτύχητε δάνειον μὲ 4%. Ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε, ἐν ᾗ ἐποχῇ διαβιοῦμεν σήμερον, ποῦ θὰ εὕρητε τὸ δάνειον αὐτό;

§192ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι ἐσωτερικόν.

§193ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἔστω· εἴτε ἐσωτερικὸν εἶναι, εἴτε ἐξωτερικὸν, εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρητε δάνειον μὲ 4%, ἵνα παρέχητε δάνεια εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς μὲ 6%; Καὶ αὐτὴ λοιπὸν ἡ παρεχομένη ἐλπὶς διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι θὰ λάβωσιν οἱ κτηματίαι δάνειον μὲ 6%, εἶναι ἰδέα, Κύριοι, ἐντελῶς ἀπραγματοποίητος.

§194ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δυνάμεθα νὰ θέσωμεν τόκον καὶ 8%.

§195ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Καὶ 8% ἐὰν θέσητε ὡς τόκον τῶν πρὸς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς δανείων, σᾶς βεβαιῶ ἐγὼ, ὅτι, ὡς ἔχουσι τὰ πράγματα σήμερον, δὲν θὰ εὕρῃ ἡ ἑταιρία νὰ δανεισθῇ οὔτε μὲ 6%. Πλὴν ὅμως τούτων, τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει, ἐνέχει τοσαύτας ἀτελείας, ὥστε δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς νομοθετικὴ ἐργασία. Ἐννοῶ ὅτι διὰ διαταγμάτων δύνανται νὰ κανονισθῶσι λεπτομέρειαι νόμου, οὐδέποτε ὅμως ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δύναται νὰ ἀπεκδυθῇ τῶν δικαιωμάτων τῆς ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ ἀφήσῃ τὰ πάντα νὰ κανονισθῶσι δι’ ἑνὸς διατάγματος νομοτελεστικοῦ. Τί λέγει τὸ νομοσχέδιον; ὅτι καὶ ἡ διαχείρισις τοῦ ταμείου καὶ ἡ διάθεσις τῶν κεφαλαίων καὶ αἱ ἐγγυήσεις, αἵτινες θὰ παραχωρηθῶσι, καὶ αἱ διατυπώσεις καὶ ἡ διεύθυνσις, τὰ πάντα θέλουσι κανονισθῆ, πῶς: διὰ βασιλικῶν διαταγμάτων.

§196ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Διὰ συμβάσεως, ἡ ὁποία θέλει ὑποβληθῆ εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς.

§197ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ναὶ, λέγει τὸ νομοσχέδιον «ἐπὶ τῇ βάσει συμβάσεως, ἡ ὁποία θέλει ὑποβληθῆ εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς». Ἀλλὰ τότε δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν, ὅταν συναφθῇ ἡ σύμβασις. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ἔχει καὶ τὴν ἔτι τερατωδεστέραν διάταξιν, ὅτι, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν τοιαύτη σύμβασις δὲν προφθάσῃ νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ χωρὶς τὸ κῦρος τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας καὶ χωρὶς νὰ διέλθῃ τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς, θὰ ἰσχύῃ ὡς νόμος τοῦ Κράτους. Δίδεται λοιπὸν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ νομοθετήσῃ ὅ,τι θέλῃ καὶ ὅπως ἂν θέλῃ. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι, μολονότι καὶ ἐνδιαφερόμεθα καὶ πονοῦμεν ὑπὲρ τῶν συμπολιτῶν ἡμῶν, ὅπως τὸ νομοσχέδιον προτείνεται, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τύχῃ τῆς ψήφου ἡμῶν. Διὰ τοῦτο ἡμεῖς προτείνομεν, πρὶν ψηφίσωμεν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει, νὰ σταλῇ τοῦτο εἰς μίαν ἐπιτροπὴν, ἥτις νὰ τὸ μελετήσῃ καὶ συντάξῃ νομοσχέδιον ἄλλο, ἐπὶ βάσεων ἄλλων, καὶ τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ καὶ νὰ παρέχῃ μίαν ἐλπίδα ἐκτελέσεως καὶ ἀγαθοῦ ἀποτελέσματος διὰ τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας.

§198Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω ὅτι ματαίως ἐκοπίασεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Πυλίας, ἵνα διαβεβαιώσῃ ἡμᾶς περὶ τοῦ πατριωτισμοῦ καὶ τῶν καλῶν διαθέσεων, τὰς ὁποίας ἔχουσιν οἱ καθήμενοι εἰς τὴν ἄλλην πτέρυγα. Ἡμεῖς δὲν ἀμφισβητοῦμεν τὸν πατριωτισμὸν οὐδενὸς, οὔτε ἐκλήθημεν νὰ διανείμωμεν βραβεῖα ἐπὶ πατριωτισμῷ. Ἡμεῖς συζητοῦμεν περὶ τοῦ ἐὰν ἦναι δυνατὸν νὰ παράσχωμεν βοήθειάν τινα εἰς τοὺς πληθυσμοὺς διαφόρων ἐπαρχιῶν, οἵτινες ζητοῦσι τοιαύτην, παριστῶντες τὴν ἀμηχανίαν, τὴν ἀπέλπιδα κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν περιήχθησαν. Ἐὰν ἔχωσιν οἱ εἰρημένοι τῆς ἑτέρας πτέρυγος Βουλευταὶ πατριωτισμὸν, τοὺς θαυμάζομεν, ἡμεῖς δὲ δὲν παρεστάθημεν ἐν τῷ μέσῳ ἐπαιρόμενοι ἢ καυχώμενοι διὰ τὸν πατριωτισμὸν ἡμῶν, προκαλοῦμεν μόνον τὴν μέριμναν πάντων ὑπὲρ τῶν δυστυχῶν ἐκείνων πληθυσμῶν. Ἀλλὰ προκαλοῦντες τὴν μέριμναν ταύτην, γνωρίζομέν τι, τὸ ὁποῖον καὶ ὁ Βουλευτὴς ἐκ Πυλίας προσεπάθησε νὰ καταδείξῃ εἰς ἡμᾶς. Γνωρίζομεν ὅτι ἡ βουλευτικὴ πρωτοβουλία δὲν ἐπαρκεῖ εἰς τὴν ἐξεύρεσιν καὶ τὸν προσδιορισμὸν τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ διαθέσωμεν, ὅπως ἔλθωμεν ἐπίκουροι εἰς τοὺς πάσχοντας πληθυσμοὺς, οὔτε εἶναι χρήσιμος κατά τι. Ἡ βουλευτικὴ ἐπικουρία εἶναι ἀναγκαία, ἵνα συμπράξωμεν μετὰ τῶν καθημένων εἰς τὴν πτέρυγα ἐκείνην (δεικνύει τὴν δεξιὰν) ὡς ἀδελφοὶ, λησμονοῦντες πᾶν πολιτικὸν χάσμα, τὸ ὁποῖον μᾶς χωρίζει, καὶ ἕνα μόνον σκοπὸν ἔχοντες, νὰ ἔλθωμεν ἐπίκουροι καὶ ἀνακουφίσωμεν τοὺς πάσχοντας. Τοῦτο ὑπισχνούμεθα προθύμως. Ἀλλὰ μὴ ζητεῖτε ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὴν πρωτοβουλίαν ταύτην, διότι τὰ μέλη τῆς Βουλῆς δὲν ἔχουσι τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖται νὰ ἔχωσιν, ἵνα προτείνωσι μέτρα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἐκτελεσθῶσι, τὰ ὁποῖα θέλουσιν ἀποδειχθῆ σκόπιμα. Ἐὰν πρόκηται νὰ ἐπιδεικνύωμεν μόνην τὴν προαίρεσιν ἡμῶν, αὕτη εἰς οὐδὲν χρησιμεύει, μήτε εἰς τοὺς Ἠλείους, μήτε εἰς τοὺς κατοίκους τῆς ἐπαρχίας τῶν Πατρῶν ἢ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν. Πρόκειται νὰ παράσχωμεν ἐπικουρίαν, νὰ νομοθετήσωμεν μέτρα δυνάμενα νὰ ἀνακουφίσωσι τοὺς πάσχοντας πληθυσμούς. Ἀλλὰ πῶς θὰ ἔλθωμεν ἐπίκουροι; Ἐπίκουροι δυνάμεθα νὰ ἔλθωμεν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις προτείνῃ εἰς ἡμᾶς μέτρα, ὅσα κρίνει κατάλληλα, διότι μόνη αὐτὴ εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ τί δύναται τὸ Κράτος νὰ πράξῃ, τί δύναται ἡ Πολιτεία ν’ ἀποφασίσῃ, τί δύναται ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ διατάξῃ. Ἡ Κυβέρνησις,—διότι βεβαίως ἐσκέφθη ἐπὶ τῶν θεμάτων τούτων, ἀφοῦ δεκαοκτὼ παρῆλθον μῆνες, ἀφ’ ὅτου τὰ ζητήματα ταῦτα ἐτέθησαν ἐπὶ τοῦ τάπητος,—ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Βουλὴν ποῖα μελετήσασα ἐξεῦρε μέτρα, τὰ ὁποῖα νομίζει ὅτι δύνανται νομοθετούμενα νὰ ἐκτελεσθῶσι καὶ ἐκτελούμενα νὰ συντελέσωσιν εἰς ἐνίσχυσιν τῆς παραγωγῆς τῆς σταφίδος, εἰς ἐνθάῤῥυνσιν τῆς ἐμπορίας αὐτῆς, εἰς ἀνακούφισιν τῶν πασχόντων πληθυσμῶν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ ἀνάγκην νὰ συμπληρώσῃ τὰ φῶτα αὐτῆς, δύναται νὰ καλέσῃ ὅσους ἐκ τῶν φίλων της ἐγκρίνει ὡς ἐπιτροπὴν καὶ συσκεφθῇ μετ’ αὐτῶν καὶ χρησιμοποιήσῃ τὰ φῶτα αὐτῶν· ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν τῆς προτάσεως, διότι αὐτὴ καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου ταμείου ἀντιπροσωπεύει, καὶ τῆς οἰκονομίας τοῦ Κράτους ἐπιμελεῖται, καὶ τὴν ὀφειλομένην κυβερνητικὴν πρόνοιαν διαχειρίζεται καὶ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Αὕτη ἐτάχθη νὰ προβλέπῃ περὶ τῶν κοινωνικῶν ἀναγκῶν καὶ περὶ τῆς προστασίας τῆς ἀτομικῆς ἐργασίας. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πάντα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα προβάλλονται ἀπὸ τὴν Βουλὴν, εἰσὶν ἀτελῆ, εἶναι δὲ ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἀποβῶσι καὶ ἐκτελέσιμα, νὰ μὴ πραγματοποιήσωσι τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἔχομεν πάντες. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, ὅσοι ἐπρότειναν νομοσχέδια τοιαῦτα, νὰ μὴ ἐπιμείνωσιν εἰς τὴν συζήτησιν αὐτῶν, ἀλλὰ νὰ ἀποταθῶμεν πάντες πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ εἴπωμεν πρὸς αὐτὴν, ὅτι ἡμεῖς προθύμως θέλομεν συμπράξει μετ’ αὐτῆς, ἐὰν προτείνῃ μέτρα πρὸς ἐπικουρίαν τῶν πασχόντων πληθυσμῶν, ὅτι εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν λεπτομερειῶν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἤθελε προτείνει, θέλομεν προθύμως εἰσφέρει καὶ ἡμεῖς τὰ φῶτα ἡμῶν. Διότι ἄλλως, ἐὰν τώρα ψηφίσωμεν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, οὐδὲν ποιούμεθα βῆμα πρὸς τὰ πρόσω, ἐνδέχεται δὲ, ἐὰν παραπέμψωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπὴν, εἴτε νὰ χρονίσῃ ἡ μελέτη αὐτοῦ, εἴτε νὰ μὴ χρησιμεύσωσιν εἰς βεβαίωσιν αὐτοῦ τὰ φῶτα αὐτῆς. Ὡσαύτως, καὶ ἂν δὲν ψηφίσωμεν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ παραπέμψωμεν ἀμέσως αὐτὸ εἰς ἐπιτροπὴν οὐδὲν κατορθοῦμεν καὶ τότε, ματαιοπονοῦντες καὶ ἐπιδεικνύοντες μόνον ψευδῆ προθυμίαν, διότι καὶ ἡ ἐπιτροπὴ, εἰς τὴν ὁποίαν θέλομεν ἀποστείλει αὐτὸ, καὶ αὐτὴ διατελεῖ ἐν τῇ αὐτῇ ἀνικανότητι, οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦναι τὰ μέλη αὐτῆς, καὶ ἂν πάντες ἡμεῖς ἀποτελέσωμεν αὐτὴν, στερούμενοι τῶν ἀναγκαίων στοιχείων, ὅπως παραγάγωμεν ἔργον πλῆρες καὶ ἐκτελέσιμον, πληροῦν δὲ τὸν σκοπὸν, ὃν προτιθέμεθα. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ καταπαύσῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, νὰ μὴ προβῶμεν εἰς ψηφοφορίαν τινὰ, ἀλλὰ νὰ ἀπευθυνθῶμεν πρὸ παντὸς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα αὕτη προτείνῃ νομοσχέδιον, διότι αὕτη γνωρίζει ποῖα τὸ Κράτος δύναται νὰ νομοθετήσῃ, εἰς ἐπικουρίαν τῶν πασχόντων συμπολιτῶν ἡμῶν, αὕτη γνωρίζει ποῖα δύναται νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Βουλὴν μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐκτελούμενα θέλουσι βοηθήσει ὄντως τοὺς πάσχοντας πληθυσμούς. Βεβαιοῦμεν δὲ αὐτὴν, ὅτι θέλει εὑρεῖ ἡμᾶς προθύμους, ἵνα συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτῶν. Ἄλλως τὰ πάντα εἶναι ματαιοπονία, καὶ δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς νὰ συμπράττωμεν εἰς τοιαύτην ματαιοπονίαν.

§199ΡΙΚΑΚΗΣ. Καθ’ ἣν στιγμὴν συζητεῖται ἡ προκειμένη πρότασις, νομίζω ὅτι αἱ ἀντιῤῥήσεις, αἱ ὁποῖαι φέρονται, καὶ ἡ ἀναβολὴ, ἡ ὁποία ζητεῖται, δὲν δύναται δυστυχῶς νὰ ἔχῃ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἔχῃ εἰς ἄλλας στιγμάς. Γνωρίζομεν ὅτι ἡ Βουλὴ, σπεύδουσα εἰς ἔργον σπουδαῖον, ὡς τὸ τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ εὑρισκομένη εἰς τὰς παραμονὰς τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν της, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐργασθῇ καὶ νὰ ἀσχοληθῇ εἰς τὸ προκείμενον ζήτημα, ἐὰν καὶ σήμερον ἀποῤῥιφθῇ ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις καὶ ἀναμείνωμεν νὰ εἰσαχθῇ νέα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Τὴν πρωτοβουλίαν τῆς Κυβερνήσεως ἡμεῖς τὴν προεκαλέσαμεν, καὶ ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἀπ’ ἀρχῆς παρεκάλεσα τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποδείξῃ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα νομίζει κατάλληλα, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν μέχρι τοῦδε ὑπέβαλε μέτρον, ἡμεῖς δὲ, οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι προκαλούμεθα ὑπὸ τῶν ἐντολέων μας ὁπωσδήποτε νὰ φροντίσωμεν περὶ αὐτῶν, ἔχομεν τὸ καθῆκον νὰ λάβωμεν τὴν πρωτοβουλίαν,—καὶ τὴν ἐλάβομεν,—νὰ ὑποβάλωμεν ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐὰν δὲν ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ ὡς τὸ τελειότερον, νομίζομεν ὅμως, ὅτι ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ ὡς βάσις ἢ ἀφετηρία καταλληλοτέρου μέτρου. Τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ἔρχεται νὰ νομοθετήσῃ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶναι ὁμολογουμένως παραδεκτὰ ὡς πρὸς τὸν σκοπὸν, ὁ ὁποῖος ζητεῖται. Δὲν εἶναι μόνον ἡ ἐλάττωσις τοῦ προϊόντος, ἀλλ’ εἶναι ἡ καλὴ χρῆσις καὶ διάθεσις αὐτοῦ, ἡ ὁποία δύναται νὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ ἀναζωογονηθῇ ἡ θέσις καὶ ἡ τιμὴ τοῦ προϊόντος τούτου. Ἡ παρακράτησις ἀπέβλεπε τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ποσοῦ, ἡ προκειμένη πρότασις ἀποβλέπει τὴν διάθεσιν τοῦ προϊόντος κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε διατιθεμένου τοῦ προϊόντος διὰ τοῦ ὑποδεικνυομένου τρόπου, νὰ προλαμβάνηται ὁ ἐξευτελισμὸς αὐτοῦ, καὶ ἑπομένως νὰ διατηρῶνται αἱ τιμαὶ, αἱ ὁποῖαι εἶναι δίκαιαι, ἐν τῷ τόπῳ τῆς καταναλώσεως. Τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν ἐπιζητεῖ καὶ καθορίζει τὰ ἑξῆς· Θέλει νὰ προλάβῃ τὴν ἐσπευσμένην πώλησιν τοῦ προϊόντος, Θέλει νὰ προστατεύσῃ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῶν κτηματιῶν ἀπέναντι ἀπαιτήσεων καὶ ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας δύνανται νὰ ἔχωσι, θέλει νὰ προΐδῃ περὶ τῆς διαδόσεως τοῦ προϊόντος εἰς μέρη ἄγνωστα, θέλει διὰ καταλλήλου διαχειρίσεως καὶ διευθύνσεως νὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς τὸ μέλλον τὴν τύχην τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον δύναται βραδύτερον νὰ διακινδυνεύσῃ καὶ ἐκ διαφόρων ἄλλων αἰτίων. Ἡ σύστασις τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν τί ἀποβλέπει; τὴν συγκέντρωσιν τοῦ προϊόντος παρ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἐλεύθεροι νὰ διαθέσουν αὐτὸ, ὅταν θέλουν καὶ ὅπως θέλουν, καὶ οἱ ὁποῖοι ἀναγκαζόμενοι ἀπὸ τοὺς δανειστάς των τὸ προσφέρουσιν εἰς ἐξευτελιστικὰς τιμὰς, ὅπως ἀπαντήσωσι τὰς ὑποχρεώσεις των. Αἱ γενικαὶ ἀποθῆκαι τοῖς χορηγοῦσι τὸ μέσον νὰ καταθέσωσιν ἐκεῖ τὸ προϊόν των, νὰ λάβωσι προκαταβολὰς καὶ ἱκανοποιήσωσι τὰς πρώτας ἀνάγκας των. Ἡ σύστασις τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν κανονίζει τὸν τρόπον τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ προϊόντος· θὰ ἐξάγηται ἡ σταφὶς οὐχὶ ἐσπευσμένως καὶ ἐν μεγάλῃ ποσότητι, ἀλλ’ ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῆς καταναλώσεως. Φρονῶ ὅτι ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ὡρίσαμεν τὴν ἡμέραν τῆς ἐξαγωγῆς, εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν σύγχρονον ἐπισώρευσιν τοῦ καρποῦ εἰς τὸν τόπον τῆς καταναλώσεως, καὶ τὸν ἐξευτελισμὸν τῆς τιμῆς. Τοῦτο θέλει νὰ προλάβῃ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, νὰ μὴ ἀναγκάζωνται οἱ ἰδιοκτῆται καὶ οἱ κάτοχοι τοῦ προϊόντος νὰ πέμπωσιν αὐτὸ ἐσπευσμένως εἰς τὸν τόπον τῆς καταναλώσεως. Τὸ ταμεῖον τῆς ἀμύνης θέλει συντελέσει εἰς τοῦτο. Πρῶτον θέλει καταρτίσει ἴδιον κεφάλαιον διὰ τῆς εἰσφορᾶς, ἡ ὁποία ὁρίζεται, καὶ ἡ ὁποία διὰ τὸ πρῶτον ἔτος εἶναι 1,200,000, δεύτερον δὲ διὰ δανείων, τὰ ὁποῖα ἡ ἑταιρία, ἥτις θ’ ἀναλάβῃ τὴν διαχείρισιν τοῦ ταμείου τῆς ἀμύνης, θέλει δώσει εἰς τὸ ταμεῖον αὐτό. Ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ἔχῃ ἀτελείας, ἐγένοντο αἱ δέουσαι τροπολογίαι, δὲν πρέπει δὲ αἱ ἀτέλειαι τοῦ νομοσχεδίου νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς ἀφορμὴ πρὸς ἀπόκρουσιν τῆς ἀρχῆς. Ἔπρεπε νὰ προτείνωσι λόγους, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ μᾶς πείσωσιν, ὅτι ἡ ἀρχὴ ἔπρεπε νὰ ἀποῤῥιφθῇ, ἀλλ’ αἱ ἀτέλειαι ἀναπληροῦνται καὶ διορθοῦνται. Διὰ τῶν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας ὑπέβαλον, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι προλαμβάνονται αἱ ἀτέλειαι. Πρῶτον κανονίζεται, ὅτι ἡ ἑταιρία ἡ ἀναλαμβάνουσα τὴν διαχείρισιν τοῦ ταμείου, εἴτε Τράπεζα εἶναι ἐκ τῶν ὑπαρχουσῶν εἴτε ἑταιρία ἄλλη, θέλει δανείζει μὲ τόκον 6%, τὸ δὲ ταμεῖον μὲ τόκον 8%. Τὸ ταμεῖον, ἔχον μίαν ἀνάλογον πρόσοδον, θέλει ἐπαρκεῖ εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν μικρῶν κατόχων τοῦ σταφιδοκάρπου, δεύτερον θέλει συντελέσει καὶ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ προϊόντος καὶ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνάγκη νὰ εἰσαχθῇ, καὶ θέλει αὐξήσει οὕτως ἡ κατανάλωσις. Ἡ τροπολογία μου ἀποβλέπει νὰ συστηθῶσι 10 ἀποθῆκαι εἰς ὅλας τὰς πρωτευούσας τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν διὰ τὸ πρῶτον ἔτος, εἰς Κόρινθον, Αἴγιον, Πάτρας, Ἠλείαν, Μεσσηνίαν, Ὀλυμπίαν, Τριφυλίαν, Πυλίαν, Ζάκυνθον καὶ Κεφαλληνίαν. Ἐλπίζω ὅτι, ἀφοῦ ἀναγνώσητε τὴν τροπολογίαν μου, θέλετε πεισθῆ, ὅτι δὲν εἶναι ἀναξία προσοχῆς. Συλλογισθῆτε ὅτι, ἐὰν ἀποῤῥιφθῇ καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, θὰ δείξῃ ἡ Βουλὴ, οὐχὶ ὅτι θέλει νὰ ξεφορτωθῇ καὶ τὸ βάρος τοῦτο, διότι εὑρίσκεται εἰς τὰς παραμονὰς τῆς λήξεως τῶν ἐργασιῶν της, ἀλλ’ ὅτι οὐδόλως μεριμνᾷ περὶ τῆς καταστάσεως τῶν ἐπαρχιῶν· ἐὰν ἀποῤῥιφθῇ καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, θὰ ἐπέλθωσι μεγαλείτερα δεινὰ τῶν ὅσα ἐπῆλθον ὅτε ἀπεῤῥίφθη τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι δεδικαιολογημένον κατ’ ἀρχὴν, ἐὰν δ’ ἔχῃ ἀτελείας, δύνανται αὗται νὰ διορθωθῶσι διὰ βασιλικοῦ διατάγματος καὶ νὰ συμπληρωθῶσι τὰ κενὰ, ποτὲ ὅμως νὰ μὴ ἀποῤῥιφθῇ, διότι τὰ ἀποτελέσματα θὰ ἦναι δεινά. Θὰ ἤμεθα ἀδικαιολόγητοι, ἐὰν θελήσωμεν νὰ τὸ ἀποῤῥίψωμεν, ἐπὶ τῇ προφάσει ὅτι δὲν παρουσιάζεται τέλειον. Διότι δὲν προσήχθη ἔργον τέλειον, πρέπει νὰ μὴ λάβωμεν πρόνοιαν, ὅπως δοθῇ ἀκτὶς ἐλπίδος καὶ παρηγορίας εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι συνδρομὴν καὶ βοήθειαν; Δύνασθε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ λέγητε ὅσα θέλετε, νὰ ἐκφράζητε τὰ ζωηρότερα αἰσθήματα, ἀλλὰ δὲν τὰ πιστεύουσι.

§200Θ. ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Ποίας Τραπέζας ἐννοεῖτε;

§201ΡΙΚΑΚΗΣ. Τὰς ὑπαρχούσας.

§202ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Καὶ ἂν δὲν θέλουν;

§203ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ σχηματισθησομένη ἑταιρία. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ὑπάρχουν κεφαλαιοῦχοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι πρόθυμοι νὰ συνεταιρισθοῦν καὶ συνάψωσι σύμβασιν μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Προεβλέψαμεν δὲ ῥητῶς, ὅτι αἱ Τράπεζαι θὰ ἦναι ἐκ τῶν ὑπαρχουσῶν, ἡ δὲ ἑταιρία σχηματισθησομένη καὶ οὐχὶ ὑπάρχουσα, διὰ νὰ προλάβωμεν πᾶσαν παρεξήγησιν. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μετ’ ἐκείνων, οἵτινες θὰ παρουσιασθῶσι, θέλει συνάψει σύμβασιν...

§204ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Καὶ ἂν δὲν παρουσιασθῇ κἀνείς;

§205ΡΙΚΑΚΗΣ. Καὶ μήπως πολλοὶ νόμοι, τοὺς ὁποίους ἐκάματε, δὲν ἔμειναν ἀνεκτέλεστοι; Ὁ νόμος περὶ τελέσεως τῆς τομῆς τοῦ Ἰσθμοῦ τῆς Κορίνθου ἔμεινεν ἀνεκτέλεστος 25 ἔτη, ἐπίσης καὶ ὁ περὶ Κωπαΐδος. Ψηφίσατε τὸν νόμον καὶ ἀφήσατε τὴν ἐκτέλεσιν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν εὐθύνην. Ἡ Βουλὴ ἔχει καθῆκον νὰ νομοθετήσῃ· ἡμεῖς δίδομεν δικαιώματα, διαγράφομεν ὑποχρεώσεις, καὶ ἀνοίγομεν τὸ στάδιον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ ἀναλάβωσιν αὐτάς. Θέλετε ἀπὸ τοὺς Βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι προτείνουσι νομοθέτημα, νὰ σᾶς ἔχουν καὶ τὰ χρήματα ἕτοιμα;

§206ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν ἂς ψηφίσωμεν καὶ ἂς μὴ ἐκτελεσθῇ ὁ νόμος.

§207ΡΙΚΑΚΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§208ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι καλλίτερον νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν;

§209ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν εὐχαριστοῦμαι μὲ αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν· σεῖς θέλετε πάντοτε νὰ ἀναφέρητε τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ λαμβάνητε ἀφορμὴν νὰ τὴν κατηγορῆτε. Ὑπηρετεῖτε οὕτω τοὺς ἐντολεῖς σας; Ἐγὼ ἔχω καθῆκον νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§210ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν μᾶς εἴπετέ τι περὶ ὀργανισμοῦ τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν.

§211ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὁ κ. Μεσσηνέζης δὲν διαγράφει τι περὶ τούτων, ἀλλ’ οὔτε ἐγὼ δύναμαι νὰ μεταβάλω τὸ σύστημα. Ταῦτα θέλουσι κανονισθῆ διὰ βασιλικοῦ διατάγματος.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπὸ τοῦ κ. Ρικάκη ὑποβληθεῖσαι τροπολογίαι εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 133).

§213ΣΑΚΚΗΣ. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, καίτοι φρονῶν ὅτι πάντοτε, προκειμένου περὶ τοιούτων ζητημάτων, ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ λαμβάνῃ τὴν πρωτοβουλίαν, δὲν εἶμαι κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, καθόσον μάλιστα ἐκπροσωπεῖ καὶ τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας πολλάκις ἀνεκοίνωσα εἰς τὴν Βουλήν, σχετικῶς πρὸς τὰ ληπτέα περὶ σταφίδος μέτρα· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ζητήματα τοιαῦτα, ἐπηρεάζοντα τὴν τύχην οὐχὶ μόνον τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ἀλλ’ ὁλοκλήρου τοῦ Κράτους, δὲν εἶναι ἔργον τῶν κυρίων Βουλευτῶν μόνον, διότι ἀπαιτοῦσι τὴν συνδρομὴν καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν εἰδικότητα περὶ τὰ τοιαῦτα ζητήματα. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἡ ἁρμοδιωτέρα παντὸς, ὅπως ἀναλάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ τοιούτου ζητήματος καὶ πραγματοποιήσῃ τὸ ὄνειρον τῶν πασχουσῶν σήμερον ἐπαρχιῶν καὶ τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκεται ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πάντοτε ἐφρόνουν ὅτι δέον νὰ ληφθῇ ἓν οἱονδήποτε μέτρον, ἐξασφαλίζουν τὴν ἀξίαν τῆς σταφίδος; καὶ ὅτι οὕτω θὰ σωθῶσιν αἱ ἐπαρχίαι αἱ σταφιδοφόροι ἐκ τοῦ ἐπαπειλοῦντος αὐτὰς σήμερον κινδύνου. Δὲν πρόκειται, Κύριοι, κατ’ ἐμὴν γνώμην, περὶ καταστροφῆς τῆς παραγωγῆς μόνον, ἀλλὰ πρόκειται καὶ περὶ τῆς καταστροφῆς αὐτῆς τῆς ἰδιοκτησίας τῶν σταφιδοκτημόνων. Εἶναι γνωστόν, ὅτι καλλιεργοῦνται 1,000,000 στρέμματα σταφιδαμπέλων, ἀλλὰ τὰ 9/10 τούτων εἶναι ἐπιβεβαρημένα διὰ χρεῶν συναφθέντων ἐπὶ τόκοις ὑπερόγκοις· ὁ ἐλάχιστος τόκος εἰς τὴν καλλιτέραν ἐποχὴν τῆς σταφίδος δὲν ἦτο κατώτερος τῶν 12 ἢ 15%, ἀλλὰ σήμερον ἀνῆλθεν εἰς τὰ 24% εἰς τινας δὲ ἐπαρχίας ἔτι περισσότερον. Ἐὰν λοιπόν, ἔχοντες ταῦτα ὑπ’ ὄψιν, ὑπολογίσητε, ὅτι ἕκαστον στρέμμα σταφίδος εἶναι ἐπιβεβαρημένον διὰ χρέους 60 δραχμῶν, τὸ χρέος, ὅπερ ἐπιβαρύνει σήμερον τὰς ἐνυποθήκους σταφιδαμπέλους, ἀνέρχεται εἰς 5,000,000 περίπου, ὑπὸ τὰς περιστάσεις, δὲ ὑφ’ ἃς διατελεῖ σήμερον ἡ σταφὶς, καὶ μὲ τοιαύτας ἐπιβαρύνσεις, εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ κινδυνεύσωσιν οἱ σταφιδοκτήμονες νὰ ἀπολέσωσιν οὐ μόνον τὴν παραγωγήν των, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν ἰδιοκτησίαν των. Ἐπιβάλλεται λοιπὸν πρωτίστως εἰς πᾶσαν Κυβέρνησιν τοῦ Κράτους ἡμῶν νὰ φροντίσῃ περὶ συστάσεως Σταφιδικῆς καὶ Κτηματικῆς Τραπέζης. Καὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ, τὸν ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀκολουθῶ, ὑπέβαλε ἓν ἐκ τῶν τοιούτων νομοσχεδίων, καὶ ἐμελέτα τὸ ἕτερον, ἀλλὰ τὰ μέτρα ταῦτα ἐλήφθησαν καθ’ ἣν ἐποχὴν εἰς τοὺς ἁρμοδίους ἐπῆλθεν ἡ σώτειρα ἡ ἰδέα, ὅτι τὰ οἰκονομικὰ ἡμῶν δὲν ἔβαινον καλῶς, καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν ἔπρεπε νὰ διοικῇ τὸ Κράτος ἡμῶν ἀνὴρ ἐπιδεινώσας τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ τόπου· ἡ δὲ ἐπιδείνωσις συνίστατο, κατὰ τὴν ῥῆσιν τῶν ἁρμοδίων ὑψηλῶν, εἰς τὸ ὅτι τὸ συνάλλαγμα ἀνῆλθεν εἰς 130 λεπ. ἀντὶ τῶν 126, ὡς τὸ εἶχεν ἀφήσει ἡ πρώην Κυβέρνησις τοῦ κ. Τρικούπη. Κατὰ πόσον ἦτο σοβαρὰ ἡ δικαιολογία ἐκείνη, λαμβανομένου μάλιστα ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ συνάλλαγμα ἀνῆλθεν ἤδη εἰς 190, δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος στιγμή, ἵνα ἐξετάσω. Ἐπανερχόμενος δὲ εἰς τὸ ζήτημα, λέγω ὅτι τὸ εἰρημένον μέτρον, τὸ καὶ ὑπὸ συζήτησιν σήμερον, περὶ συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἐπαρουσιάσθη εἰς τὴν Βουλὴν εἰς ἐποχὴν, καθ’ ἣν δὲν ἠδύνατο νὰ κατασταθῇ νόμος τοῦ Κράτους, ἕνεκα τῆς ἐπελθούσης ἐκείνης ὑπουργικῆς μεταβολῆς, ἡ ὁποία ἂν δὲν ἐπήρχετο, αἱ ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι πάσχουσι σήμερον, δὲν θὰ εὑρίσκοντο εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητῶσι τὴν ἀρωγὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἢ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτῆς, πρὸς σωτηρίαν αὐτῶν ἐκ τῶν στερήσεων, ἢ καὶ αὐτῆς τῆς πείνης. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα ἴδωμεν κατὰ πόσον διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὅπερ σκοπὸν ἔχει τὴν σύστασιν γενικῶν ἀποθηκῶν, Σταφιδικῆς Τραπέζης καὶ ταμείου ἀμύνης, θέλουσιν ἐξυπηρετηθῆ τὰ συμφέροντα τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Αἱ γενικαὶ ἀποθῆκαι, Κύριοι, αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται εἰς τὰ πλεῖστα τῶν Κρατῶν, παρέχουσιν εἰς τὸ ἐμπόριον πολλὰς εὐκολίας, εἰς τὸ τῆς σταφίδος δὲ θὰ παράσχωσιν ἔτι περισσοτέρας, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ σταφιδοπαραγωγὸς θὰ δύναται, λαμβάνων τὸ δελτίον τῆς ἀποθηκεύσεως τῆς σταφίδος του, νὰ προσέρχηται εἰς τὸν κεφαλαιοῦχον καὶ παρουσιάζων τὸ δελτίον νὰ λαμβάνῃ ἀπέναντι τῆς ἀποθηκευθείσης ποσότητος σταφίδος μέρος τῆς ἀξίας αὐτῆς, ἐξυπηρετῶν οὕτω τὰς ἀπολύτους ἀνάγκας του καὶ μὴ ἀναγκαζόμενος νὰ σπεύδῃ εἰς ἀθρόαν πώλησιν τοῦ προϊόντος του, ὅπερ ἐπιφέρει κυρίως τὴν ἔκπτωσιν τῶν τιμῶν. Ἀλλ’ ἡ σύστασις τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος ἀποθηκῶν θὰ ἔχῃ καὶ ἕτερον εὐάρεστον, κατ’ ἐμὴν γνώμην τοὐλάχιστον, ἀποτέλεσμα θὰ ἐξασφαλίσῃ, πιστοποιοῦσα, οὕτως εἰπεῖν, καὶ τὴν ποιότητα, ἑπομένως καὶ τὴν νοθείαν τοῦ προϊόντος θὰ ἐμποδίσῃ. Εἶναι γνωστὸν δὲ εἰς τὴν Βουλὴν εἰς πόσας νοθείας ὑπόκειται τὸ ἀτυχὲς τοῦτο προϊόν σήμερον. Ἰσχυρίζονται ὅμως τινὲς, ὅτι θὰ ὑπάρξωσι δυσκολίαι περὶ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν κεφαλαίων πρὸς σύστασιν τῶν ἀποθηκῶν τούτων. Αἱ ἀποθῆκαι αὗται, κατὰ τὰς πληροφορίας μου, δὲν θ’ ἀπαιτήσωσι τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας οἱ προλαλήσαντες κ. συνάδελφοι ἀνέφερον. Μὲ 50,000 δραχ. δι’ ἑκάστην δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἀποθήκας 30–40 μέτρων πλάτους καὶ 60 μέτρων μήκους, δυναμένας νὰ περιλάβωσιν 20–30 ἑκατομμύρια λιτρῶν σταφίδος, διότι ἓν κυβικὸν μέτρον περιλαμβάνει περίπου ἕνα τόννον σταφίδος. Δυνάμεθα λοιπὸν νὰ κατασκευάσωμεν περὶ τὰς 12 τοιαύτας ἀποθήκας, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ἱκανοποιήσωσι τὰ διάφορα κέντρα τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, καὶ τοιαῦτα κέντρα δύνανται νὰ ἦναι τὸ Ἀργοστόλιον, ἡ Ζάκυνθος, τὸ Κατάκωλον, ἡ Κυλλήνη, αἱ Πάτραι, τὸ Αἴγιον, ἡ Κυπαρισσία, ἡ Πύλος, ἡ Κορώνη, ἡ Μεσσήνη, αἱ Καλάμαι καὶ ἡ Κόρινθος. Μὲ δαπάνην λοιπὸν 600,000 δραχμῶν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν ἀποθηκῶν τούτων, διότι, ὡς σᾶς εἶπον, οὐδέποτε θέλει ὑπερβῆ τὴν δαπάνην τῶν 50,000 δραχμῶν ἑκάστη ἀποθήκη. Ἀλλὰ δὲν ἀρκοῦσι μόνον αἱ ἀποθῆκαι εἰς τὸ νὰ ἐξασφαλίσωσι τὴν τύχην τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος. Βεβαίως αἱ ἀποθῆκαι μεγάλως θέλουσι συντελέσει εἰς τὴν μὴ ἀθρόαν πώλησιν τοῦ πράγματος καὶ εἰς τὴν ποιότητα αὐτοῦ, ἥτις οὐκ ὀλίγον συντελεῖ εἰς τὴν ἔκπτωσιν τῶν τιμῶν· ἀλλὰ πρὶν ἢ ἐξασφαλίσωμεν τὴν κατανάλωσιν τοῦ προϊόντος, δέον πρότερον νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν παραγωγὴν, καὶ ἵνα ἐξασφαλίσωμεν ταύτην, δέον νὰ καταστήσωμεν εὐωνότερα τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας. Τοῦτο δὲ θέλει ἐπιτευχθῆ διὰ τῆς συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία θὰ παρέξῃ εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς χρηματικὰς εὐκολίας ἄνευ ὑπερόγκων τόκων, καὶ οὕτω θὰ ἐξασφαλίσωσι καὶ τὴν ἰδιοκτησίαν αὐτῶν, τὴν ὁποίαν ἀναγκάζονται νὰ ἐπιβαρύνωσι χάριν τῆς καλλιεργείας, καὶ τὴν ὁποίαν, ἕνεκα τούτου, κινδυνεύουσιν ν’ ἀπολέσωσι σήμερον, καὶ δὲν θέλουσιν ἄλλως σώσει αὐτήν, ἔστω καὶ ἂν ἤθελε πωληθῆ ἡ σταφὶς ὄχι μὲ τὰς σημερινὰς τιμὰς, ἀλλὰ καὶ μὲ 200 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον. Ἡ σύστασις τῆς τοιαύτης Σταφιδικῆς Τραπέζης ἠδύνατο νὰ ἐπιδιωχθῇ καὶ ἐπιτευχθῇ, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐκανόνιζε τὴν φορολογίαν κατὰ διάφορον τρόπον, ἂν μετέβαλλε τὴν φορολογικὴν κλίμακα· διότι, ὡς σήμερον φορολογεῖται ἡ σταφὶς, φορολογεῖται ἀνίσως καὶ ἀδίκως. Δὲν εἶναι δίκαιον λ. χ. τὸ προϊόν τοῦ Αἰγίου ἢ τῶν Πατρῶν νὰ φορολογῆται ὡς τὸ προϊόν τῆς Τριφυλίας ἢ τῆς Ἠλείας, ὡς τὸ τῆς Μεσσήνης ἢ τῶν Καλαμῶν. Δέον νὰ τεθῶσι κλίμακες περισσότεραι ἐν τῇ φορολογίᾳ τῆς σταφίδος. Καὶ χάριν λοιπὸν τοῦ προϊόντος αὐτοῦ καὶ χάριν καὶ αὐτοῦ τοῦ συμφέροντος τοῦ Κράτους, ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ ζητήσῃ διὰ τῆς Βουλῆς νὰ ἐπιβάλῃ φορολογικὴν κλίμακα διάφορον, οὕτως ὥστε τὸ μὲν Κράτος νὰ μὴ ζημιωθῇ ἐκ τῆς τοιαύτης κλίμακος, οἱ δὲ παραγωγοὶ νὰ ἀνακουφισθῶσι, φορολογούμενοι δικαιότερον. Ὑπάρχουσί τινες μάλιστα, νομίζοντες ὅτι ἡ ὑφισταμένη φορολογία δύναται νὰ μετατραπῇ εἰς φορολογίαν εἰς εἶδος, ἵνα ἦναι ἔτι μᾶλλον δικαιοτέρα. Τὴν γνώμην ταύτην εἶχον καὶ ἐγὼ, ἀλλ’ ἀναλογιζόμενός τις τὰς περιστάσεις, τὰς ὁποίας διέρχεται ἡ Πατρὶς ἡμῶν σήμερον, εἶναι δύσκολον νὰ προτείνῃ τοιαύτην φορολογίαν, ἥτις ἴσως ἤθελε θεωρηθῆ παρὰ τῶν πιστωτῶν ἡμῶν ὡς ἐλάττωσις φόρου, καὶ ἠθέλομεν κατηγορηθῇ, ὅτι, ἐνῷ εὑρισκόμεθα εἰς κατάστασιν χρεωκοπίας, ἐλαττοῦμεν τοὺς φόρους. Ἐπιδιώκων δὲ τὴν φορολογίαν εἰς εἶδος, εἶχον ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ οὕτως εἰσπραχθησόμενον εἶδος ἢ μέρος αὐτοῦ θὰ ἐκχωρηθῇ εἰς ἑταιρίαν τινά, ὑποχρεουμένην νὰ ἀποστέλλῃ αὐτὸ εἰς νέους τόπους καταναλώσεως, ἵνα οὕτως ἀνοιχθῶσι νέαι ἀγοραὶ, μέρος δὲ νὰ μεταβάλληται εἰς μάζαν, ἥτις νὰ ἐκχωρῆται εἰς ἐγχώριόν τινα ἑταιρίαν οἰνοποιίας, ὑποχρεουμένην νὰ κατασκευάζῃ σταφιδίτην οἶνον, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ ἀποστέλλῃ τοῦτον εἰς ξένας ἀγοράς. Πλὴν τούτων ἡ σύστασις ταμείου ἀμύνης ἠδύνατο νὰ ἐξασφαλίσῃ μεγάλως τὴν διάδοσιν τοῦ προϊόντος, καὶ ὄχι μόνον διὰ τῆς ἐξευρέσεως νέων ἀγορῶν, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς ἐπιτηρήσεως, τὴν ὁποίαν ἠδύνατο νὰ ἔχῃ καὶ ἐπὶ τῆς καλλιεργείας καὶ ἐπὶ τῆς ποιότητος τοῦ προϊόντος, συνιστῶσα καὶ ἐνθαῤῥύνουσα κατὰ τόπους συλλόγους, οἱ ὁποῖοι σκοπὸν θὰ εἶχον νὰ ἐπιτηρῶσι καὶ παροτρύνωσι τοὺς σταφιδοκτήμονας εἰς τὸ νὰ βελτιώνωσι τὴν ποιότητα τῆς σταφίδος· ἡ δὲ βελτίωσις τῆς σταφίδος θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα ὄχι μόνον τὴν εὔκολον κατανάλωσιν καὶ καλλιτέρευσιν τῶν τιμῶν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐλάττωσιν τῆς παραγωγῆς, διότι θέλει ἀποβληθῆ μέρος ἐκ τοῦ παραγομένου ποσοῦ, ἤτοι τὸ ἀποκαθαιρόμενον, καὶ οὕτω θὰ ἔχωμεν καὶ μείωσιν κατὰ 15%, τὸ ὁποῖον θέλει ἐπίσης συντελέσει εἰς τὴν ἀνύψωσιν τῶν τιμῶν. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω σχετικῶς πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἐπὶ τῶν τοιούτων ζητημάτων δέον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναλάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν, μελετῶσα τὸ ζήτημα σπουδαίως καὶ συμβουλευομένη ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν εἰδικότητα ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων, καὶ παρουσιάσῃ ὅσῳ τὸ δυνατὸν τάχιστα εἰς τὴν Βουλὴν μέτρα σχετικὰ, τὰ ὁποῖα νὰ δύνανται νὰ σώσουν τὸ πολύτιμον ἡμῶν προϊόν.

§214ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καιρὸς εἶναι νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν. (Ὥρᾳ 9 καὶ 45′ μ. μ. ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις).

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλκιβιάδης Δεληγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§217ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Πρὶν προβῶμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Αἰγιαλείας κ. Μεσσηνέζη ὑποβληθέντος, φρονῶ ὅτι πρέπον εἶναι, ὅπως νομοθετήσωμεν περὶ τῆς βελτιώσεως τοῦ σταφιδοκάρπου. Διότι ἡ κυρία βάσις τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶναι ἡ μετάδοσις τοῦ σταφιδοκάρπου εἰς τὰς χώρας, ὅπου εἶναι ἄγνωστος, ὅπως εἰς ἐκείνας γείνῃ χρῆσις πρὸς βρῶσιν· διότι, ἐὰν κατορθωθῇ ἡ διάδοσις τοῦ σταφιδοκάρπου πρὸς βρῶσιν εἰς τὰς βορείους χώρας, βεβαίως θέλει καταναλίσκεται ἅπας ὁ σταφιδόκαρπος τῆς Ἑλλάδος, καθόσον πλὴν τῆς βρώσεως οὐδὲν ἄλλο δύναται νὰ συντελέσῃ ὑπὲρ τῆς ἐντελοῦς καταναλώσεως τοῦ προϊόντος τούτου, διότι ἡ οἰνοπνευματοποιία καὶ τὸ οἰνόπνευμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταναλώσουν τὸν πλεονάζοντα σήμερον σταφιδόκαρπον, ἄλλως δὲ, ὅταν ἡ τιμὴ τοῦ σταφιδοκάρπου ἦναι πλέον τῶν 25 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν, οὐδεμία χρῆσις δύναται νὰ γείνῃ πρὸς οἰνοποιίαν ἢ οἰνοπνευματοποιίαν, διότι πρὸς τοῦτο γίνεται χρῆσις ἄλλων ὑλῶν, οἷον στεμφύλων, ἀποσύκων καὶ λοιπῶν ὑλῶν, καὶ ἑπομένως οὐδεμίαν δύναται νὰ παράσχῃ ὠφέλειαν ἡ ἐκποίησις τοῦ προϊόντος τούτου ὑπὲρ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Φρονῶ δὲ, ὅτι, ὅπως βελτιωθῇ ὁ σταφιδόκαρπος καὶ κατασταθῇ ἐπιτήδειος πρὸς βρῶσιν, πρέπει διὰ νόμου νὰ ἀπαγορεύσωμεν πρῶτον τὴν ἔναρξιν τοῦ τρυγητοῦ πρὸ τῆς 22 ἢ 25 Ἰουλίου, διότι κατὰ ταύτην τὴν ἐποχὴν ἡ ὡρίμανσις εἶναι ἐντελὴς καὶ ἑπομένως ἡ ποιότης βελτίων. Δεύτερον, νὰ γίνηται ὁ τρυγητὸς δὶς ἢ τρίς, καὶ οὐχὶ ἅπαξ, ὡς γίνεται κατὰ τὸ πλεῖστον, ἵνα οὕτως ὡριμάζῃ τὸ προϊὸν ὁλόκληρον. Τρίτον, ὁ σταφιδόκαρπος πρέπει νὰ ἦναι καλῶς ἀπεξηραμένος, διότι, ὅταν ἦναι τοιοῦτος, καθίσταται καὶ ἐπιτηδειότερος πρὸς βρῶσιν. Τέταρτον, ὁ σταφιδόκαρπος νὰ μὴ ἐξάγηται πρὶν διέλθῃ δὶς διὰ τῆς ἐκκαθαριστικῆς μηχανῆς, ἡ ὁποία θέλει συντελεῖ εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν αὐτοῦ καὶ βελτίωσιν τῆς ποιότητος, ὡς τοῦτο ἀπεδείχθη τελευταῖον ἐπὶ τοῦ σταφιδοκάρπου Μεσσήνης, ὁ ὁποῖος ἐθεωρεῖτο ὅτι δὲν δύναται νὰ καταστῇ καλῆς ποιότητος, ἀλλ’ ὡς ἐκαθαρίσθη διὰ τῆς μηχανῆς καὶ ἀπεστάλη ἐκκαθαρισμένος εἰς Ἀγγλίαν, ἐπωλήθη εἰς πολὺ καλὰς τιμάς. Τελευταῖον δὲ, νὰ μὴ ἀποστέλληται ὁ σταφιδόκαρπος εἰς σάκκους, ἀλλ’ εἰς κιβώτια καὶ κάδους καὶ ἀπίεστος. Ὅταν ταῦτα γείνωσι, φρονῶ ὅτι ὁ σταφιδόκαρπος θέλει βελτιωθῆ ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε θέλει κατασταθῆ ἐπιτήδειος πρὸς βρῶσιν καὶ συνεπῶς θέλει συντελέσει ἡ βελτίωσις αὐτοῦ εἰς τὴν μετάδοσιν εἰς χώρας, ὅπου εἶναι ἄγνωστος, καὶ θέλουσιν ἀνοίξει νέαι ἀγοραὶ καὶ διὰ τῆς μεγάλης διαδόσεως καὶ καταναλώσεως θέλουσιν ἐπανέλθῃ αἱ προηγούμεναι καλαὶ τιμαὶ τοῦ σταφιδοκάρπου.

§218ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐψήφισα ἐναντίον τῶν δύο νομοσχεδίων περὶ παρακρατήσεως, διότι ἐθεώρησα ἀμφότερα παιδαριωδῶς διατετυπωμένα καὶ ὁλοσχερῶς ἀλυσιτελῆ πρὸς βελτίωσιν τῆς καταστάσεως τῶν σταφιδοκτημόνων. Εἶμαι ὅμως κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὄχι διότι θεωρῶ αὐτὸ ὡς ἀποτελοῦν ὀργανικόν τι ὂν, σύστημά τι δυνάμενον νὰ περιβληθῇ τὸν τύπον νομοθετήματος καὶ νὰ λάβῃ τὴν ζωὴν νόμου, ἀλλ’ ὡς περιέχον ἐν σπέρματι ἰδέας ἐξ ἐκείνων, αἵτινες εἰς νομοθέτημα ὠργανισμέναι ν’ ἀποβῶσιν ἰσχυραὶ δυνάμεις πρὸς συνδρομὴν τῶν πασχόντων καὶ ἐνίσχυσιν τῆς σταφιδικῆς κτήσεως, ἵνα ἀντιστῇ εἰς τὴν κρίσιν, ὑφ’ ἣν ἤδη ἀγωνιᾷ. Περιέχει τὸ νομοσχέδιον ἐν πρώτοις τὴν ἰδέαν τοῦ θεσμοῦ τῶν ἐνεχυριαστικῶν ἀποθηκῶν, ἃς συνθηματικῶς καὶ κατὰ μετάφρασιν λεκτικὴν τοῦ τίτλου τοῦ σχετικοῦ νόμου ἐν Γαλλίᾳ ὀνομάζουσιν ἀπό τινος «γενικὰς ἀποθήκας». Ὁ θεσμὸς οὗτος εἶναι ἄγνωστος δυστυχῶς παρ’ ἡμῖν, τοῦθ’ ὅπερ εἶναι μεγάλη μαρτυρία τῆς ἀκηδίας τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἥτις, ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους βλέπουσα ἀπολλυμένην τὴν σταφιδοπαραγωγὴν, δὲν ἐφρόντισε νὰ μελετήσῃ τὸν θεσμὸν τοῦτον καὶ εἰσάγουσα αὐτὸν καὶ παρ’ ἡμῖν νὰ παράσχῃ δι’ αὐτοῦ τὰ μέσα καὶ εἰς τὸ ἐμπόριον ν’ ἀναπτύξῃ τὴν πίστιν του καὶ εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς νὰ βελτιώσωσι τὴν ἰδικήν των, ἀφοῦ ἀπώλεσαν ἕνεκα τῆς ἐκπτώσεως τῆς τιμῆς τοῦ προϊόντος αὐτῶν καὶ συνεπῶς καὶ τῆς ἀξίας τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας των, ἥτις ἄλλως εἶναι καὶ βεβαρημένη πολλαχῶς, πᾶσαν ἄλλην πίστιν. Καὶ ἐζήτουν οἱ σταφιδοκτήμονες τὸ μέσον, ἵνα διὰ τοῦ καρποῦ τῶν κτημάτων αὐτῶν προσελκύσωσι τὴν συνδρομὴν τῶν κεφαλαίων, ἵνα ἔλθωσι ταῦτα ἐπίκουρα αὐτοῖς πρὸς καλλιέργειαν τῶν κτημάτων αὐτῶν. Ὁ θεσμὸς οὗτος, ἐν Ἀγγλίᾳ τὸ πρῶτον εἰσαχθεὶς διὰ τῶν docks, ἵνα παράσχῃ πίστιν τῷ ἀπολέσαντι αὐτὴν τότε ἐκεῖ ἐμπορίῳ, πίστιν στηριζομένην εἰς τὰ διαθέσιμα ἐμπορεύματά των, καὶ εἰσαχθεὶς ἐν Γαλλίᾳ δι’ ἀναλόγων πρὸς τὰς χωρικὰς ἀνάγκας μεταβολῶν τὸ 1858, καὶ ἔκτοτε διαρκῶς ἐκεῖ βελτιούμενος, μετὰ τὴν Γαλλίαν δὲ διαδοχικῶς καὶ εἰς τὰ ἄλλα Κράτη, τὸ Βέλγιον, τὴν Αὐστρίαν, τὴν Ἰταλίαν εἰσαχθεὶς, ἐφάνη πανταχοῦ καὶ τάχιστα χρησιμώτατος. Καὶ ὅμως τὸν θεσμὸν τοῦτον δὲν ἔσχεν ἡ Κυβέρνησις οὔτε τὴν περιέργειαν κἂν νὰ μελετήσῃ, καίτοι καὶ ἡ σταφιδικὴ παραγωγὴ καὶ ἐμπορία καὶ τὰ ἄλλα τοῦ τόπου ἐμπόρια ἐζήτουν πίστεως ἐρείσματα. Τὸν θεσμὸν τοῦτον λέγομεν ἡμεῖς «γενικὰς ἀποθήκας», αἱ λέξεις δὲ αὗται ἀντιπροσωπεύουσι παρ’ ἡμῖν συνθηματικῶς τὴν ἰδέαν, χωρὶς νὰ περιλαμβάνωσι καὶ τὴν ἔννοιαν τοῦ θεσμοῦ. Ἡ ἔννοια τοῦ θεσμοῦ εἶναι, ὅτι ὁ ἔμπορος δύναται, θέτων τὸ διαθέσιμον ἐμπόρευμά του εἰς ἀποθήκας ἐπὶ τούτῳ ὡρισμένας καὶ ὑπὸ τὸ κῦρος τοῦ Κράτους ἢ ἑταιρίας διατελούσας, καὶ λαμβάνων ἀπόδειξιν τῆς καταθέσεως τοῦ εἴδους καὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ κατατεθέντος ἐμπορεύματος, δύναται, ἐνεχυριάζων αὐτὸ διὰ τῆς ἀποδείξεως, νὰ εὑρίσκῃ χρήματα καὶ νὰ διαπραγματεύηται τὴν πώλησιν αὐτοῦ πανταχοῦ. Αἱ ἀποθῆκαι αὗται ὠνομάσθησαν γενικαὶ ἀποθῆκαι, διότι περιλαμβάνουσι παντὸς εἴδους ἐμπορεύματα καὶ ὠργανώθησαν ὡς ἰδίως ἐνεχυριαστικαὶ ἀποθῆκαι. Παρ’ ἡμῖν αἱ τοιαῦται ἀποθῆκαι δύνανται νὰ γείνωσιν ἐν τοῖς σταφιδοπαραγωγικοῖς τόποις καὶ εἰδικαὶ τῆς σταφίδος ἀποθῆκαι. Ὁ ἔμπορος, ἀποθέτων ἐν αὐταῖς τὰ ἐμπορεύματα, ὅσα ἔμειναν αὐτῷ διαθέσιμα περὶ τὸ τέλος τοῦ χειμῶνος, δύναται νὰ εὑρίσκῃ χρήματα, ἵνα προμηθευθῇ εἴδη τοῦ θέρους· περὶ τὸ τέλος δὲ τοῦ θέρους, ἀποθέτων ἐκεῖ τὰ εἴδη τὰ θερινά, νὰ εὑρίσκῃ χρήματα πρὸς καλλιέργειαν καὶ νὰ μὴ σπεύδῃ εἰς πώλησιν, ν’ ἀποφεύγῃ τὴν εἰς τοκογλύφον καὶ ἄνευ ὅρων παράδοσιν καὶ τ’ ἄλλα ν’ ἀποσοβῇ κακά. Ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ θεσμοῦ δύναται πολλὰς νὰ παράσχῃ καὶ ἄλλας ὠφελείας εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, πλὴν τῆς εὐκολίας τοῦ νὰ ἐνεχυριάσωσι τὸν καρπόν των, ἵνα εὕρωσιν ἀμέσως δάνειον διὰ τὰς πρώτας ἀνάγκας των. Τοιαῦται ὠφέλειαι εἶναι, ὅτι οἱ ἔμποροι, ἀντὶ νὰ στέλλωσιν ἀθρόως τὴν σταφίδα εἰς Ἀγγλίαν καὶ ἐκεῖ τὸ μὲν νὰ ὑφίσταται ἕνεκα τῆς ἀθρόας προσφορᾶς ἔκπτωσιν τῆς τιμῆς σπουδαιοτάτην, ἕνεκα δὲ τῆς βραδείας πωλήσεως νὰ βαρύνηται μὲ μεγάλα ἀποθηκικὰ δικαιώματα, θὰ δύνανται ἰδιοκτῆται καὶ ἔμποροι, ἀποθηκευμένην ἔχοντες τὴν σταφίδα ἐν Ἑλλάδι, μὲ ὀλιγωτέρας δαπάνας ἐνοικίου νὰ ἐξάγωσι βραδέως τὴν σταφίδα· ἄλλην ὠφέλειαν τοιαῦται ἀποθῆκαι παρέχουσιν εἰς τοὺς σταφιδοκτήμονας, ὅτι οὗτοι, θέλοντες νὰ δανεισθῶσι παρ’ ἐμπόρων τοκογλύφων, πρὸς οὓς προεπώλησαν, δὲν γίνονται ἕρμαιον αὐτῶν περὶ τὴν ζύγισιν, διότι οὗτοι λαμβάνοντες τὸ πρᾶγμα ζυγίζουν αὐτὸ ὡς θέλουν· πλὴν τούτου, ἐν τῇ ἀποθήκῃ ἡ ποιότης τοῦ πράγματος καὶ ἐξελέγχεται καὶ χαρακτηρίζεται ἀκριβῶς, καὶ τὸ ἐμπόριον δύναται νὰ γνωρίζῃ τί ἀγοράζει καὶ τί ἐξάγει. Οὕτως ὁ εἰς τὰς ἀποθήκας ἀποθέτων τὸ προϊόν του σταφιδοπαραγωγὸς θὰ ἔχῃ βεβαιωμένον καὶ ἐξηκριβωμένον τὸ ποσὸν καὶ τὸ ποιὸν αὐτοῦ, καὶ θὰ δύνηται οὕτω νὰ εὑρίσκῃ ἀγοραστὰς, ἂν θέλῃ νὰ πωλήσῃ, ἢ νὰ εὑρίσκῃ κεφάλαια πρὸς δανεισμὸν, διότι ταῦτα θὰ γνωρίζωσι ποῦ στηρίζονται καὶ ὅτι δὲν διατρέχουσι κίνδυνον. Τὴν ἰδέαν ταύτην περιέχει τὸ νομοσχέδιον ὡς ἰδέαν ψιλὴν, ὡς ἰδέαν ἐν συλλήψει, οὐχὶ ὡς ὀργανισμόν. Ἀλλ’ ἦτο δύσκολον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν πασίγνωστον αὐτὴν ἐν Εὐρώπῃ νομοθεσίαν, αὐτὴν τὴν σωτήριον ἰδέαν νὰ ὀργανώσῃ καὶ παρ’ ἡμῖν καὶ νὰ εἰσαγάγῃ ὡς θεσμόν; ἦτο δύσκολον νὰ λάβῃ τὸν θεσμὸν τοῦτον ἀπὸ τὴν Ἰταλίαν ἐκ τοῦ πρὸ ὀλίγων ἐτῶν ψηφισθέντος ἐμπορικοῦ της νόμου, νὰ λάβῃ αὐτὸν ἀπὸ τὴν Γαλλίαν, ἀπὸ τὴν Ἀγγλίαν, ἀπὸ τὴν Αὐστρίαν, ἀπὸ τὸ Βέλγιον, ἢ ἀπὸ τὸν τελευταῖον ὅμοιον νόμον τῆς Ῥωσσίας, καὶ διαμορφώσῃ αὐτόν, ὅπως χρησιμεύσῃ εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγὴν καὶ πρὸς βελτίωσιν τῆς καταστάσεως αὐτῆς; ἠδύνατο ἀλλ’ ἐγνώριζε τάχα τὸν θεσμόν; Δυνάμεθα ν’ ἀμφιβάλλωμεν, ἀφοῦ βλέπομεν αὐτὴν οὕτως ἀδρανῆ καὶ νωθρὰν καὶ ἄβουλον. Βεβαίως οὐδὲν θὰ ἐστοίχιζεν ὁ θεσμὸς αὐτὸς, καὶ τοῦτο ἔχων ὑπ’ ὄψιν, ἔλεγον ἀπαντῶν εἰς τὸν κύριον Πρωθυπουργόν, ὅτι οἱ σταφιδοκτήμονες δὲν ζητοῦσι νὰ τοῖς ἀποδώσῃ οὗτος τὰ 30 ἢ 35 ἑκατομμύρια, ἅτινα ἀπώλεσαν, ἀλλ’ ὅτι ζητοῦσι τὰ μέσα, ἵνα χρησιμοποιῶσιν ὅ,τι ἔχουσιν, ὅπως ἐπιῤῥωνύωσι τὴν θνησιμαίαν πίστιν των, ὅπως ἔχωσιν ὑλικὸν ἔδαφος μικρᾶς πίστεως, διὰ νὰ δύνανται νὰ προμηθεύωνται κεφάλαιον πρὸς καλλιέργειαν, ἀφοῦ ὁ σταφιδόκαρπος, ὁ σήμερον ἀπομένων ἀδιάθετος, μένει καὶ ἄχρηστος εἰς χεῖρας αὐτῶν ἢ τῶν σταφιδεμπόρων. Πλὴν ὅμως τῆς ἰδέας ταύτης, τὸ νομοσχέδιον περιέχει καὶ ἄλλου ἀγαθοῦ τὸ σπέρμα καὶ τὴν ἰδέαν. Καὶ ἂν ψηφισθῇ θεσμὸς ἀποθηκῶν ἐνεχυριαστικῶν, ὁ τοιοῦτος θεσμὸς ἀπαιτεῖ ἀποθήκας, ἐντὸς τῶν ὁποίων ν’ ἀποτίθεται ὁ καρπός, διότι ἄλλως ὁ θεσμὸς μένει ἄχρηστος. Καὶ τῆς ἀνάγκης ταύτης τὴν θεραπείαν ἐπαγγέλλεται νὰ πληρώσῃ τὸ νομοσχέδιον, καίτοι ἀτελῶς. Περιέχει δηλονότι τὸ μέσον πρὸς εὕρεσιν κεφαλαίων διὰ τὴν ἵδρυσιν οὐχὶ γενικῶν ἀποθηκῶν, ὡς ὀνομάζει αὐτὰς, ἀλλ’ εἰδικῶν ἐνεχυριαστικῶν τῆς σταφίδος ἀποθηκῶν. Προτείνει ὅπως διὰ μικρᾶς εἰσφορᾶς τοῦ Κράτους καὶ δι’ ἴσης εἰσφορᾶς τῶν σταφιδοκτημόνων εὑρεθῇ τὸ κεφάλαιον, ὅπερ θὰ ἐπαρκῇ ὄχι μόνον πρὸς ἵδρυσιν τῶν ἀποθηκῶν, ἐντὸς τῶν ὁποίων ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ Κράτους ἀποτιθέμενον τὸ προϊόν αὐτὸ ἅμα τῇ συγκομιδῇ, νὰ χρησιμεύῃ πρὸς εὕρεσιν κεφαλαίων καὶ διὰ τὴν ἐπερχομένην καλλιέργειαν καὶ δι’ ἄλλας ἀνάγκας, καὶ νὰ προφυλάσσηται ἀπὸ τῆς κακῆς ζυγίσεως τῶν αἰσχροκερδῶν δανειστῶν καὶ ἀπὸ τοῦ κινδύνου τοῦ νὰ ῥίπτηται εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς Ἀγγλίας ἀθρόον, καὶ νὰ ἀπομένῃ ἐκεῖ, ὑφιστάμενον μεγάλα ἀποθηκικὰ βάρη, ἀλλὰ θὰ ἐπαρκῇ τὸ διὰ τῆς εἰσφορᾶς ζητούμενον κεφάλαιον καὶ εἰς πραγματοποίησιν δύο ἄλλων καλῶν ἰδεῶν, ἃς ἐπίσης ἐν συλλήψει περιέχει τὸ νομοσχέδιον. Αἱ δύο ἄλλαι αὗται ἰδέαι εἶναι ἡ ἐνέργεια πρὸς ἐπέκτασιν τῆς καταναλώσεως διὰ τῆς ἐπιζητήσεως νέων ἀγορῶν τῆς σταφίδος καὶ ἡ ὕπαρξις διαθεσίμου κεφαλαίου πρὸς δανεισμὸν τῶν σταφιδοκτημόνων διὰ μικροῦ τόκου, ἤτοι πρὸς ἵδρυσιν Σταφιδ. Τραπέζης. Περιέχει λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον καὶ ταύτας τὰς ἰδέας, ἐν ἀτελείᾳ βεβαίως καὶ συγχύσει, ἀλλὰ τέλος πάντων οὕτως, ὥστε δύνανται νὰ συνεπιδιωχθῶσι διὰ τοῦ ταμείου τῆς ἀμύνης καὶ διὰ τῶν εἰσφορῶν. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ αἱ ἐνεχυριαστικαὶ ἀποθῆκαι καὶ ἡ Τράπεζα ἡ σταφιδικὴ ἀναμιγνύονται, ἀλλὰ δύνανται ἐν τῇ συζητήσει νὰ διαχωρισθῶσι καὶ ὀργανωθῶσι. Τράπεζα σταφιδικὴ εἶναι δανειστὴς, εἶναι ἠθικὸν πρόσωπον, ἱδρυόμενον ὅπως δανείζῃ τοὺς σταφιδοκτήμονας, ἀλλ’ ἐὰν ὀργανωθῶσι προσηκόντως αἱ ἀποθῆκαι, ἴσως δὲν ληφθῇ ἀνάγκη ἱδρύσεως Τραπέζης, διότι πᾶσα Τράπεζα, ἔχουσα τὴν ἀσφάλειαν τοῦ ἐνεχύρου, θὰ δύνηται διὰ τοῦ warrant, διὰ τοῦ τίτλου τῆς ἀποθηκεύσεως, τοῦ ἔχοντος προσόντα συναλλαγματικῆς ἐκδιδομένης ὑπὸ τοῦ τηροῦντος τὴν ἀποθήκην, θὰ δύνηται νὰ δανείζῃ εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, καὶ ὅταν οὗτος εὑρίσκῃ νὰ δανείζηται, ὁ τόκος θὰ ὑποβιβασθῇ εἰς τὸ δυνατὸν ὅριον, εἰς ὅριον συμφέρον τῷ σταφιδοκτήμονι. Οὕτω δὲν θὰ ἦναι ἀνάγκη νὰ συστηθῇ Τράπεζα σταφιδικὴ, οὐδὲ θὰ παρασταθῇ ἀνάγκη νὰ γείνωσι θυσίαι, καὶ μάλιστα ὁποίας ἐνόμισε πέρυσιν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὅτι ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ νὰ κάμωσιν οἱ σταφιδοκτήμονες, ὅτε ἀπεπειράθη νὰ παραστήσῃ τὴν σταφιδοπαραγωγὴν δεσμίαν καὶ πεπεδημένην εἰς τὰ μικρὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα δῆθεν ἤθελον νὰ ἔλθωσιν ἐπίκουρα εἰς τὴν σταφιδικὴν κρίσιν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο προτείνει, ἵνα οἱ πάσχοντες σταφιδοκτήμονες προσφέρωσι δύο ἀκόμη δραχμὰς κατὰ χιλιάδα, ἂν προσφέρῃ καὶ τὸ Δημόσιον δύο ἀκόμη, ὅπως διὰ τῆς εἰσφορᾶς ταύτης σχηματισθῇ κεφάλαιον, δι’ οὗ νὰ οἰκοδομηθῶσιν αἱ ἀποθῆκαι καὶ νὰ συστηθῇ ἑταιρία μεριμνῶσα περὶ ἐπεκτάσεως τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος καὶ ἐπικουρίας τῶν σταφιδοκτημόνων. Καὶ ἂν εἰς οὐδὲν ἄλλο χρησιμεύσῃ τὸ νομοθέτημα τοῦτο, παρὰ μόνον εἰς τὴν ἵδρυσιν τῶν τοιούτων ἀποθηκῶν, ψηφιζομένων ἀκολούθως τῶν ἀναγκαίων νόμων διὰ τὴν χρησιμοποίησιν αὐτῶν καὶ τὴν διὰ τούτου ἐνίσχυσιν τῆς πίστεως τῶν σταφιδοκτημόνων, νομίζω ὅτι καὶ αὐτὸ μόνον ἀρκεῖ, ὅπως πείσῃ ὑμᾶς νὰ δεχθῆτε τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Βλέπετε ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι οἱ σταφιδοκτήμονες θέλουσι ν’ ἀποδώσητε εἰς αὐτοὺς ὅσα ἀπώλεσαν ἐκ τῆς ἀπωλείας τῆς ἀγορᾶς τῆς Γαλλίας. Ἠξεύρετε ἀκόμη, ὅτι ταῦτα ἦσαν ῥητορικαὶ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ κενολογίαι καὶ διεκφυγαί. Βλέπετε ὅτι αὐτοὶ ζητοῦσι πρωτίστως διαῤῥύθμισιν τῆς φορολογίας ἀνάλογον πρὸς τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν ἀπώλειαν. Δὲν δύνασθε παρὰ τοῦ ἀνθρώπου, ὅστις ἔχει σήμερον 30, νὰ ζητήσητε καὶ λάβητε ὡς φόρον ποσὸν ἴσον πρὸς τὸ ποσὸν, ὅπερ ἐλαμβάνετε ὅτε οὗτος εἶχεν εἰσόδημα 70. Εἶναι τόσον φανερὸν τοῦτο, ὥστε χρειάζεται ἡ πρὸς ὑμᾶς γνωστὴ τοῦ Πρωθυπουργοῦ πεποίθησις, ἵνα ζητῇ νὰ σᾶς πείσῃ διὰ τοιούτων ἐπιχειρημάτων, χρειάζεται ἡ γνωστὴ πεισμονή, ἵνα ἀρνῆταί τις εἰς τοὺς σταφιδοκτήμονας τοιαύτην ἐκ μέρους τοῦ Κράτους εὔλογον καὶ ἀζήμιον εἰς αὐτὸ παροχήν. Ζητοῦσιν ἔπειτα οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ παρὰ τοῦ Κράτους θεσμοὺς προσήκοντας· ἀφοῦ τὸ κτῆμά των τὸ ἀκίνητον δὲν χρησιμεύει πλέον εἰς πίστιν διὰ τὰ κεφάλαια, καθότι εἶναι βεβαρημένον δι’ ὑποθηκῶν μεγάλων πρὸς ἐξασφάλισιν κεφαλαίων καὶ τόκων καλυπτόντων ὅλην τὴν ἀξίαν τοῦ κτήματος, ἀφοῦ ἡ ὑπογραφή των ἀπώλεσε πᾶσαν πίστιν, ἀφοῦ τὸ προϊόν των ἐν Ἀγγλίᾳ ἐξηυτελίσθη, ζητοῦσι διὰ νομοθετήματος νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς πίστιν αὐτῶν πρὸς εὕρεσιν χρημάτων τὸ ἐδῶ μένον προϊὸν τοῦ κτήματος, τὸ ἐλεύθερον ἀπὸ τῆς ἐνεχυριάσεως, ζητοῦσι τὸ μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐνεχυριάσωσι τὸν καρπὸν αὐτῶν, καὶ τὸ μέσον τοῦτο δύναται νὰ τὸ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἂν δὲ σήμερον ἡ συζήτησις κυλινδῆται εἰς ἀδιέξοδον καὶ ἐν ἀοριστίαις, κυλινδεῖται καὶ παραπαίει ἕνεκα ὑπαιτιότητος, ἕνεκα ἀτελοῦς μερίμνης τῆς Κυβερνήσεως, ἕνεκα ἀγνοίας τῶν προσηκόντων ἐκ μέρους τῶν Ὑπουργῶν, ἕνεκα τῆς μὴ μελέτης τῶν γενομένων καὶ θεσπισθέντων ἐν ἄλλοις Κράτεσι, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ χρησιμεύσωσιν, εἰσαγόμενα καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εὐλόγως λοιπὸν ἀδημονοῦσιν, εὐλόγως ἀσχάλλουσι καὶ ἐξεγείρονται οἱ πάσχοντες, εὐλόγως ἀξιοῦσι παρὰ τῆς Βουλῆς ταχεῖαν μέριμναν. Δὲν ἀπαιτεῖται οὐδὲ χρόνος μακρὸς, οὐδὲ ἐπιτροπῶν παρελκυστικῶν ἐργασία, οὐδὲ εὕρεσις φαρμάκων ἐκτάκτων καὶ θαυματοποιῶν, ὡς εἶπεν ὁ Πρωθυπουργὸς, πρὸς ἐξεύρεσιν 30 ἑκατομμυρίων, ὅπως ἐξαχθῶσι τῆς σταφιδικῆς κρίσεως οἱ πάσχοντες. Ἀπαιτοῦνται θεσμοὶ γνωστοὶ εἰς ἄλλα Κράτη. Ἀπαιτεῖται μέριμνα κυβερνητικὴ, ἣν τὸ Ὑπουργεῖον διαφεύγει μετ’ ἀλογίστου πεισμοσύνης καὶ τὴν ὁποίαν, ἐν σπέρματι μόνον εὑρίσκοντες ἡμεῖς εἰς τὸ νομοσχέδιον, προτείνει νὰ ψηφίσωμεν. Διὰ τοῦτο ἐπιφυλαττόμενος εἰς τὰ καθέκαστα νὰ φέρω τὴν γνώμην μου, κηρύσσομαι ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, καὶ κατακρίνω τὴν ἀνεξήγητον, ἂν μὴ ἄλλο, προσπάθειαν τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ ἀποφύγῃ τὴν τοιαύτην συνδρομήν.

§219Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§220ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, γνωρίζετε πάντες, ὅτι κατάγομαι ἐκ τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, ἥτις τὰ μέγιστα ὑφίσταται τὴν κρίσιν τὴν σταφιδικήν. Ἠκολούθησα μετὰ προσοχῆς τὰς ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεις, καίτοι δὲ ἀνεγνώριζον τὸ σοβαρὸν τοῦ ζητήματος, δὲν ἀνεμίχθην εἰς αὐτὸ, διότι οὐδαμοῦ διέβλεπον τὴν ἐλπίδα τῆς σωτηρίας τοῦ προϊόντος τούτου, καὶ διὰ τοῦτο ἐτήρησα σιγήν. Προχθὲς δι’ ὀλιγίστων ὑπέδειξα εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι ἠγνόει τὴν ἀληθῆ κατάστασιν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, πρὸ πάντων δὲ τὴν τῆς Ἠλείας, φρονοῦσα ὅτι δύναται διά τινων μέτρων προσωρινῶν, τῶν ὁποίων οὐδαμῶς ἀμφισβητῶ τὴν χρησιμότητα εἰς τὸ μέλλον, πάντως ὅμως ἀμφισβητῶ τὴν χρησιμότητα διὰ τὸ παρὸν καὶ διὰ τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι, ὅτι δύναται, λέγω, νὰ ἐπέλθῃ βελτίωσίς τις. Ἀγνοοῦσιν ὅτι ἡ ἐπαρχία τῆς Ἠλείας πρωτίστως, παράγουσα 120 ἑκατομμύρια σταφίδος, δὲν δύναται νὰ διαθέσῃ οὔτε 20 οὔτε 10 ἑκατομμύρια, ὅπως τεθῶσιν εἰς τὰς γενικὰς ἀποθήκας καὶ ἀπολαύσωσι πλεονεκτήματός τινος ἐκ τοῦ προτεινομένου μέτρου. Βεβαίως πρέπει νὰ γνωρίζωσι τὴν θέσιν ἑκάστης ἐπαρχίας, τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διαθέτει, καὶ ταῦτα πρέπει νὰ ἀθροίσωσιν, ὅπως προτείνωσιν ἓν μέτρον πρὸς βελτίωσιν τῆς τύχης αὐτῆς. Γνωρίζω δ’ ἐγὼ κάλλιστα τὴν κατάστασιν τῆς ἐπαρχίας μου, καὶ περὶ ταύτης μόνον ὁμιλῶ. Ἡ Ἡλεία, ἕνεκα τῆς βελτιώσεως τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος, ἐπεξέτεινε τὰς ἀμπελοφυτείας, εὗρε δὲ πρόσφορα καὶ τὰ κεφάλαια, ἡ δὲ τοκογλυφία ἐδράξατο τῆς εὐκαιρίας, ποιήσασα συνεταιρισμοὺς μετὰ τῶν κτηματιῶν, καὶ οὕτως ἀπεῤῥόφησαν τὴν ὅλην ἰδιοκτησίαν τῶν κτηματιῶν. Σήμερον δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι οὐδεὶς ὑπάρχει κτηματίας, μὴ ἐπιβεβαρημένος ὑπὸ χρέους ἴσου πρὸς τὸ διπλάσιον τῆς ἀξίας τοῦ κτήματος εἰς τὴν σημερινὴν τιμήν. Δὲν εἶναι λοιπὸν τὸ ταμεῖον ἀμύνης καὶ αἱ γενικαὶ ἀποθῆκαι, αἱ ὁποῖαι θὰ σώσωσιν αὐτούς. Δὲν λέγω ὅτι θὰ ἦναι ἀλυσιτελεῖς, ἀλλὰ δὲν εἶναι λυσιτελεῖς διὰ τὴν σημερινὴν κατάστασιν, εἰς ἣν εὑρίσκεται ἡ ἐπαρχία Ἠλείας. Τί ζητοῦσι; τὴν συντήρησιν τῆς παραγωγῆς μέχρις οὗ ἐπέλθῃ ἡ κατάλληλος εὐκαιρία, ὅπως δύνανται ν’ ἀνταποκριθῶσι πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐπιτυγχάνεται διὰ τοῦ προτεινομένου μέτρου. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ σώσῃ τὰ κτήματα, εἶναι καὶ ἀντισυνταγματικὸν καὶ ἐναντίον τοῦ δικαίου, ἀλλ’ ἐπιβάλλεται ὑπὸ τῶν ἀναγκῶν. Ὅταν δὲ ὁ λαὸς ἐξεγείρηται καὶ ζητῇ τι, τὸ πᾶν πρέπει νὰ ὑποτάσσηται εἰς αὐτόν. Εἰς τοιαύτην κατάστασιν εὑρίσκεται ἡ Ἡλεία. Τὸ μέτρον εἶναι ἡ κατάργησις τῶν τόκων τῶν κεφαλαίων, ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ταῦτα κατεβλήθησαν ὑπὸ τῶν δανειστῶν εἰς τοὺς κτηματίας. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ μόνον περὶ τῆς Ἠλείας. Τὸ νὰ περιορισθῇ δὲ ὁ τόκος διὰ τὸ μέλλον εἰς 8 ἢ εἰς 12%, δὲν ἔχει σημασίαν, διότι οἱ δανεισταὶ ἀνακεφαλαιοῦσι τὸν τόκον· τὸ ζήτημα εἶναι νὰ γείνῃ νόμος, ἔχων ἀναδρομικὴν δύναμιν, δι’ οὗ νὰ ἀνασταλῇ ἡ πληρωμὴ τῶν τόκων ἀπὸ τῆς καταβολῆς τοῦ κεφαλαίου μέχρι σήμερον, ἢ νὰ περιορισθῇ εἰς 8%. Τοῦτο δὲ συντελεῖ καὶ πρὸς ὄφελος τῶν δανειστῶν καὶ πρὸς ὄφελος τῶν ὀφειλετῶν, διότι σήμερον οἱ πρῶτοι δὲν δύνανται νὰ λάβωσι τοὺς τόκους των. Τὸ ῥιζικὸν τοῦτο μέτρον δύναται μόνον νὰ βελτιώσῃ τὴν τύχην τῶν κτηματιῶν. Δεύτερον μέτρον προτείνουσιν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι τὸ τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν καὶ τοῦ ταμείου τῆς ἀμύνης. Διαβεβαιῶ τοὺς συναδέλφους, ὅτι ὑπάρχει ἐν Πύργῳ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία δέχεται σταφιδόκαρπον, χορηγοῦσα 40 δραχμὰς κατὰ χιλιάδα εἰς τὸν θέλοντα νὰ ἀποθηκεύσῃ.

§221ΣΑΚΚΗΣ. Μὲ τὸ δικαίωμα τῆς δηλώσεως.

§222ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Πωλεῖ αὐτὴ ἡ ἀποθήκη, καὶ τὸ σύνολον τῆς πωλήσεως διατίθεται ὑπὲρ ὅλων τῶν ἀποθηκευσάντων καρπόν. Εἶναί τι δημοκρατικώτερον.

§223ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§224ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ μέτρον λοιπὸν τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν καὶ τὸ τῆς ἀμύνης εἰς οὐδὲν δύναται νὰ συντελέσῃ ἐπὶ τοῦ παρόντος, οὔτε τὴν ἀθρόαν προσφορὰν δύναται νὰ προλάβῃ, καθόσον αὕτη θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ γίνεται ὡς ἐγίνετο μέχρι τοῦδε, καὶ ἴσως μεγαλειτέρα, καὶ οὔτε τὰ ὀφέλη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα παρέχει εἰς τὰ Κράτη, ἐν οἷς ἐφηρμόσθη, δύναται νὰ παράσχῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Λυσιτελῆ δὲ κρίνω τὴν χορήγησιν χρημάτων διὰ τὴν καλλιέργειαν. Ἐγὼ δὲν συζητῶ περὶ τῆς ἐξευρέσεως τῶν κεφαλαίων ἐπὶ τῶν μέτρων τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου· διότι βεβαίως, ὅταν προτείνηται μέτρον δυνάμενον νὰ ὠφελήσῃ, εἶμαι προθυμότατος νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι πρέπει νὰ ὑποστῶμεν πᾶσαν θυσίαν, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις θέλει πεισθῆ νὰ προνοήσῃ περὶ τῆς ἐξευρέσεως τῶν κεφαλαίων, ἔστω καὶ ἂν πρόκηται νὰ ὑποστῇ τὸ Κράτος θυσίας διὰ τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου τούτου, ἀλλὰ δυστυχῶς τὸ προτεινόμενον μέτρον δὲν εἶναι τὸ ἐπιζητούμενον. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, ὅστις φρονεῖ ὅτι κήδεται τῆς Πελοποννήσου περισσότερον ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς ἄλλους, κατὰ τὴν προχθεσινὴν, νομίζω, συζήτησιν ἀφῆκεν ὑπαινιγμὸν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑπεύθυνος νὰ ἐξεύρῃ τὰ μέσα. Ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι διῴκησαν τὸ Κράτος καὶ μέλλουσι νὰ διοικήσωσιν αὐτὸ καὶ πάλιν, ἔχουσι τὸ καθῆκον δι’ ἡμᾶς τοὺς ἄλλους νὰ ἐκθέτωσι τὴν γνώμην των, ὄχι βεβαίως διότι ἡ γνώμη των θὰ γείνῃ ἀσπαστὴ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ διότι θὰ γείνῃ ἀσπαστὴ παρὰ τοῦ λαοῦ. Μέτρον δυνάμενον νὰ σώσῃ τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας δύναται νὰ ἔχῃ μεγίστην ἐπὶ τῆς κοινωνικῆς καὶ τῆς πολιτικῆς ἡμῶν θέσεως ἐπίδρασιν.

§225ΣΑΚΚΗΣ. Δὲν εἶναι μέτρον ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε, νὰ δύνανται νὰ δανείζωνται ἐπὶ ἐγγυήσει τῆς Κυβερνήσεως;

§226ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου, ἀλλὰ περὶ προσωρινοῦ μέτρου. Ἡ Ἠλεία ἔχει ἀνάγκην ἀμέσου ὑποστηρίξεως καὶ συνδρομῆς. Τὸ νὰ λέγωμεν ὅτι ἔχομεν μέτρα, χωρὶς ὅμως νὰ προτείνωμεν τὰ μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων δυνάμεθα νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως, μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι λόγοι κενοί. Ἐγὼ δὲν ἐννοῶ, οὔτε ἐπιθυμῶ οὔτε ἔχω ἀνάγκην νὰ δημοκοπήσω· ἔχω ἀνάγκην νὰ ζητήσω μέτρον χάριν τῆς πασχούσης ἐπαρχίας μου· ὑπάρχει μέτρον τοιοῦτον; εἶμαι πρόθυμος νὰ τὸ ὑποστηρίξω, ἀλλ’ ὅταν ἴδω μέτρον πραγματικὸν καὶ ὄχι λόγους κενοὺς, διότι ἡ πρότασις τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν βεβαίως δὲν εἶναι μέτρον δυνάμενον νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως. Ἐπίσης τὸ μέτρον τῆς συστάσεως ταμείου ἀμύνης δὲν εἶναι μέτρον δυνάμενον νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀποσόβησιν τῆς κρίσεως. Ποῖον δὲ μέτρον δύναται νὰ συντελέσῃ εἰς ἀποσόβησιν τῆς κρίσεως; Δύνασθε νὰ τὸ εὕρητε; προτείνατέ το, καὶ θὰ εὕρητε πολλοὺς ὀπαδούς. Ἀνέκαθεν, Κύριοι, λαβὼν τὸν λόγον, ἐδήλωσα, ὅτι δὲν διαβλέπω τὸ μέτρον τοῦτο, καὶ ἔχω τὸ θάῤῥος νὰ τὸ εἴπω, καὶ τὸ λέγω· ἐὰν διέβλεπον τὸ μέτρον, βεβαίως ἤθελον τὸ ἐπιζητήσει. Διὰ τοῦτο προκαλῶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ τὸ ὑποδείξῃ. Ὅταν ἔχητε τὸ θάῤῥος νὰ ὁμιλῆτε περὶ λήψεως μέτρων ὑπὲρ τῶν πασχουσῶν ἐπαρχιῶν, πρέπει νὰ ἔχητε καὶ τὸ σθένος νὰ ὑποδείξητε τὰ μέτρα ταῦτα, ἐὰν ὄντως γνωρίζητε τοιαῦτα. Κατὰ συνέπειαν, κύριοι Βουλευταί, χωρὶς νὰ κηρυχθῶ κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, κηρύσσομαι ὑπὲρ αὐτῆς, θὰ παρακαλέσω δὲ τὴν Βουλήν, ὅπως παραπέμψῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν, διότι ἔχει πολλὰ τὰ κενὰ καὶ τὰ ἐλαττωματικά, πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ τύχῃ ἐπεξεργασίας καὶ συμπληρωθῇ, καὶ ἴσως ἡ ἐπιτροπὴ εὕρῃ τὸ λυσιτελέστερον καὶ τὸ ἐφαρμόσιμον μέτρον.

§227Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρέπει νὰ ὑπολάβω, ὅτι ὑπάρχει ἡ συναίνεσις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ πρὸς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Πυλίας καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἠλείας. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἠλείας προέρχεται ἐξ ἐπαρχίας, ἡ ὁποία προσδοκᾷ, ὅτι τὸ Κράτος θέλει παράσχει τὴν ἐπικουρίαν του εἰς τὰς περιπετείας τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐμπορίας τῆς σταφίδος, καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μετ’ ἐπιτυχίας ἐξελέξατο ἀντιπρόσωπον, ἵνα διερμηνεύσῃ τὸ φρόνημα αὐτοῦ, τὸν κ. Παυλόπουλον. Ἐγὼ, ὁ ὁποῖος δέχομαι διδασκαλίαν παρὰ πάντων, δὲν διστάζω νὰ δεχθῶ καὶ τὴν διδασκαλίαν τοῦ κ. Παυλοπούλου, καθ’ ἣν ἡμεῖς ἰδίως, ἐγὼ καὶ οἱ ἄλλοι Ἀντιπολιτευόμενοι, ὀφείλομεν νὰ προτείνωμεν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ψηφισθῶσιν, ὅπως ἔλθῃ τὸ Κράτος ἐπίκουρον εἰς τοὺς πάσχοντας πληθυσμούς. Πρὸς τὴν γνώμην ταύτην τοῦ κ. Παυλοπούλου, ἐπειδὴ ἐκλαμβάνω αὐτὴν ὡς γνώμην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, δὲν ὀκνῶ, ἀλλὰ σπεύδω νὰ ἀπαντήσω. Λέγω, ὅτι ἐκλαμβάνω αὐτὴν γνώμην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, διότι τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ γνώμην θετικὴν δὲν ἔχομεν, εἰμὴ μόνον τὰ ὀλίγα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπε προχθὲς τὸ Σάββατον. Προχθὲς τὸ Σάββατον εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχει μέσον, ὅπως κατορθώσῃ νὰ εἰσρεύσωσι τὰ 35 ἑκατομμύρια χρυσοῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὰ ὁποῖα ἐστερήθημεν ἕνεκεν τῆς ἀγορᾶς τῆς Γαλλίας, ὡς ἂν ἡμεῖς ἐζητοῦμεν ἀπὸ αὐτὸν τοῦτο, τὸ νὰ κατορθώσῃ νὰ εἰσρεύσουν 35 ἑκατομμύρια χρυσοῦ εἰς τὸν τόπον μας. Ἡμεῖς ἐλέγομεν εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ εἴπῃ, ἐὰν νομίζῃ, ὅτι μέτρον τι ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐπροτάθησαν εἰς τὴν κοινωνίαν, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν καὶ συνεζητήθησαν ἐν τῇ πόλει καὶ ἐν ταῖς ἀγοραῖς, ἐν τῇ δημοσιογραφίᾳ καὶ πανταχοῦ, ἐὰν μέτρον τι ἐκ τούτων ἦναι σκόπιμον καὶ δύναται ἐκτελούμενον νὰ ἔχῃ ἀποτελέσματα, οἷα προσδοκῶμεν, ἢ καὶ μικρότερα αὐτῶν, ἔστω καὶ ἐλάχιστα. Εἶπον εἰς αὐτόν, ἐὰν τὸ μέτρον τῆς ἱδρύσεως γενικῶν ἀποθηκῶν, ἐὰν τὸ μέτρον τῆς ἱδρύσεως Τραπέζης Σταφιδικῆς, ἐὰν τὸ μέτρον τῆς ἐλαττώσεως τοῦ φόρου τοῦ νῦν πληρονομένου, ἐὰν τὸ μέτρον τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου εἰς εἶδος καὶ ὄχι εἰς νόμισμα, ἐὰν τὸ μέτρον τῆς ἐγγυήσεως τοῦ Δημοσίου πρὸς παροχὴν πιστώσεων εἰς τοὺς κτηματίας, ἐὰν μέτρον τι ἐκ τούτων, ἢ καὶ ἄλλο οἱονδήποτε, δύναται νὰ χρησιμεύσῃ, ἂν ὄχι ἵνα θεραπεύσῃ τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται αἱ ἐπαρχίαι ἐκεῖναι, ἀλλὰ τοὐλάχιστον, ἵνα ἀνακουφίσῃ προσωρινῶς τοὺς παραγωγούς, ὅπως δυνηθῶσι νὰ διέλθωσιν ὅσον τὸ δυνατὸν ἀκινδύνως, ἐπὶ ὀλιγωτέρᾳ καταστροφῇ, τὰς κρισίμους ταύτας περιόδους τοῦ χρόνου. Ὁ δὲ διερμηνεὺς τῶν γνωμῶν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὁ κ. Παυλόπουλος, ἀνῆλθε, νὰ μᾶς ἐλέγξῃ, διατὶ δὲν προτείνομεν μέτρα. Ποῖα μέτρα δύναται νὰ προτείνῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις; Δύναται νὰ προτείνῃ ἐλάττωσιν φόρου; Καὶ ποῖος θέλει ἀναλάβει τὴν εὐθύνην τῆς προτάσεως ταύτης; Ἐὰν ἦναι σκόπιμον νὰ ἐλαττωθῇ ὁ φόρος τῆς σταφίδος, ἀναγνωρίζομεν ἀληθῶς ἡμεῖς, ὅτι εἶναι ὑπέρογκος ὁ φόρος καὶ δικαία ἐλάττωσίς τις αὐτοῦ. Ἀλλὰ τοιαύτη ἐλάττωσις τοῦ φόρου εἶναι σκόπιμος διὰ τὴν κατάστασιν τῶν πασχουσῶν ἐπαρχιῶν; Δύναται νὰ συμβιβασθῇ μὲ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ Κράτους; Τίς ἄλλος δύναται νὰ ἀποφανθῇ περὶ τούτων ἢ ἡ Κυβέρνησις; Καὶ πῶς δύναται ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ προλάβῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ προβάλῃ προτάσεις, τῶν ὁποίων τὴν εὐθύνην δὲν ἀναδέχεται ἡ Κυβέρνησις; Δύναται ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ προτείνῃ τὴν μετατροπὴν τῆς φορολογίας εἰς εἶδος; Νὰ τὸ προτείνῃ ἀνευθύνως; Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις στέργει τοιαύτην πρότασιν; Καὶ ἂν δὲν στέργῃ αὐτήν, ποίαν ἀξίαν ἔχουσιν αἱ προτάσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως; Μήπως ἡμεῖς ἤμεθα κεκλημένοι νὰ δημοκοπῶμεν, προτείνοντες προτάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται νὰ γείνωσι δεκταὶ ἀπὸ τὴν πλειονοψηφίαν, διότι ἡ Κυβέρνησις ἀποκρούει αὐτάς; Νομίζετε ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ ἐπαναληφθῶσι τὰ γενόμενα διὰ τὴν παρακράτησιν; ὅτι δὲν ἔβλαψαν τὸν τόπον; Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐγνωμοδότει ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως καὶ μετ’ ὀλίγον δὲν τὸ ἀπέκρουε καὶ δὲν συνετέλει νὰ ἀποῤῥιφθῇ, ἡ κατάστασις τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν δὲν ἤθελε χειροτερεύσει τοσοῦτον, ὅσον κατήντησε σήμερον. Αἱ διακυμάνσεις αὗται, ἀπὸ τῶν ἐλπίδων εἰς τὴν ἀπελπισίαν, ἀπὸ τῆς ἐνθαῤῥύνσεως εἰς τὴν ἀπόγνωσιν, τοὺς λαοὺς ὠθοῦσιν εἰς ἀπεγνωσμένα μέτρα, πρὸ παντὸς δὲ ἡ ἀντιπροσωπεία τοῦ ἔθνους, ἀλλὰ καὶ πρὸ ταύτης ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εἶναι ὁ φρουρὸς καὶ οὐχὶ ὁ ὑπονομευτὴς τῆς καθεστηκυίας τάξεως, ὀφείλουσι νὰ ἀποφεύγωσι νὰ παρουσιάζωσι τοιαύτας διακυμάνσεις. Λοιπὸν τί ζητεῖτε ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ προτείνῃ; Τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας ἐνδέχεται νὰ ἦναι ἀτελὲς εἰς τὰς λεπτομερείας του, ὡς ἤθελεν εἶσθαι ἀτελὲς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἠθέλομεν προτείνει ἡμεῖς, ἀλλ’ ἔχει βάσιν, τὴν βάσιν ὅτι σκοπεῖ τὴν δημιουργίαν εἰδικοῦ σταφιδικοῦ ταμείου, εἰς τὴν ἵδρυσιν τοῦ ὁποίου δύνανται νὰ στραφῶσιν αἱ προσδοκίαι τῶν πασχόντων πληθυσμῶν. Σκοπεῖ ὡσαύτως καὶ τὴν ἵδρυσιν γενικῶν ἀποθηκῶν, ἴσως ἀτελῶς, ἀλλ’ ἐὰν ἡ σύστασις τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν ἦναι ἀναγκαία, ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ συμπληρώσῃ τὰς ἐλλείψεις. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς δίδῃ γνώμην νὰ παραπέμψωμεν αὐτὸ εἰς ἐπιτροπήν, διὰ ποῖον λόγον; Ἵνα μεταφέρῃ τὴν ἰδίαν ἑαυτῆς εὐθύνην εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς; ἵνα διατυμπανισθῇ μετὰ ταῦτα ὑπὸ τῆς δημοσιογραφίας τῆς ὑπουργικῆς, ὅτι πταίει ἡ Βουλή, διότι δὲν κατήρτισεν ἡ ἐπιτροπή της τὸ νομοσχέδιον ὑπὲρ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν; Νομίζω ὅτι πρὸ παντὸς αἱ Κυβερνήσεις πρέπει νὰ ἦναι εἰλικρινεῖς. Ἡ εἰλικρίνεια τῶν Κυβερνήσεων εἶναι ἡ χρηστότης τῶν ἀποτελούντων αὐτήν. Δὲν πρέπει νὰ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τοῦ δακτύλου ἡμῶν. Δυνάμεθα νὰ προσφέρωμεν συνδρομήν; Νὰ προτείνωμεν νὰ προσφέρωμεν αὐτήν. Δὲν δυνάμεθα; Ναί, νὰ τὸ εἴπωμεν δημοσίᾳ. Πρὸς τί αἱ παραπομπαὶ νομοσχεδίων εἰς ἐπιτροπάς; Ἵνα ῥίπτωμεν σποδὸν εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ κόσμου; Ἀντὶ νὰ μᾶς στέλλωσι τὸν κ. Παυλόπουλον νὰ μᾶς συμβουλεύῃ, ὤφειλον νὰ γνωρίζωσιν, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις ἔχουσι καθῆκον, ὄχι μόνον νὰ προστατεύωσι τὴν ἐθνικὴν παραγωγήν, ὄχι μόνον νὰ προστατεύωσι τὴν ἀτομικὴν δραστηριότητα, ἀλλὰ καὶ ἰδίως νὰ φροντίζωσιν, ἵνα μὴ τὰ πράγματα ἐξωθῶνται μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπανειλημμένως τὰς ἡμέρας ταύτας μᾶς ἐνδεικνύουσιν οἱ πάσχοντες πληθυσμοὶ ὡς ἐνδεχόμενον, ὡς μόνον ἀπομένον νὰ καταφύγωσι.

§228ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ἂς ἀκουσθῇ καὶ ἐξ οὐδετέρου ἐδάφους μία γνώμη· βεβαίως δὲ ἐξ οὐδετέρου ἐδάφους εἶναι ἡ ἐμὴ γνώμη, διότι δὲν ἀντιπροσωπεύω σταφιδοφόρον ἐπαρχίαν. Παράπονον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως δικαιότατον δύναται νὰ θεωρῆται ὄχι μόνον παρ’ ὅλων τῶν ἀμέσως ἐνδιαφερομένων ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ καὶ παρὰ παντὸς ἄλλου ἐνδιαφερομένου ὑπὲρ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, διότι ἡ Κυβέρνησις, προκειμένου περὶ τοιούτου σπουδαιοτάτου κοινωνικοῦ καὶ ἐθνικοῦ ζητήματος, δὲν ἠδυνήθη καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν ταύτην φορὰν νὰ ἔχῃ οὐδεμίαν γνώμην, ἐνῷ αὐτὴ αὕτη ἡ Κυβέρνησις καὶ σήμερον ἔτι κατήγγειλε τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, κωλυσιεργήσασα αὐτή, δὲν συνετέλεσεν εἰς τὴν ἀπαρτίαν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συνεζητεῖτο τὸ ὑπὸ συζήτησιν νῦν νομοσχέδιον, καὶ τοῦτο, ἀφοῦ προκαταβολικῶς αὐτὸς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν κατεδίκασε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο· καὶ ὅμως δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι τὰ ὄργανά του, μετὰ τὴν ματαίωσιν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, τὴν ὁποίαν αὐτὸς καὶ οἱ ἀκολουθοῦντες αὐτὸν προεκάλεσαν, συνελθόντες μόνον κατὰ τὴν 11½ ὥραν, μετεβίβασαν εἰς τὰς διαφόρους σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις συνετέλεσεν εἰς τὴν ματαίωσιν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, καὶ ἑπομένως εἰς τὴν ματαίωσιν τῆς συζητήσεως τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σήμερον νομοσχεδίου. Ἀλλὰ δεχομένης τῆς Συμπολιτεύσεως, τῇ εἰσηγήσει τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι τὰ μέχρι τοῦδε ὑποβληθέντα συστήματα διὰ τῶν διαφόρων ὑποβληθέντων νομοσχεδίων δὲν εἶναι ἐπαρκῆ, ἵνα ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν ἀτυχῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, δὲν νομίζει ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι καθῆκον ἔχει, ἐκτάκτως ἐπιβαλλόμενον εἰς αὐτὸν, νὰ σκεφθῇ καὶ λάβῃ πρόνοιαν περὶ οἱουδήποτε συστήματος, τὸ ὁποῖον ἐν τῇ πεπειραμένῃ αὐτοῦ κρίσει δύναται νὰ συντελέσῃ εἰς ποιάν τινα βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς δυσπραγίας τῶν ἀτυχῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν; Κατεδίκασε διὰ τῆς σιωπῆς του ἅπαντα τὰ ὑποβληθέντα εἰς τὴν Βουλὴν συστήματα· ἀλλὰ δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ οἱανδήποτε γνώμην; δὲν δύναται νὰ παρουσιάσῃ εἰς τὴν Βουλὴν οἱονδήποτε σύστημα; Δὲν δέχεται οὐδὲν ἐκ τῶν ὑποβληθέντων συστημάτων, ἀλλ’ ἐπὶ τέλους δὲν δέχεται τὴν φορολογίαν εἰς εἶδος; δὲν δέχεται τὴν μείωσιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς σταφίδος; δὲν ἀναγνωρίζει, ὅτι ἡ φορολογία ἐπὶ τῆς σταφίδος εἶναι ἡ φοβερωτέρα ὅλων τῶν φορολογιῶν, μετὰ τὴν ὑποτίμησιν τῆς ἀξίας αὐτῆς, μετὰ τὴν ὁποίαν ἀνέρχεται ἡ φορολογία αὕτη εἰς 30 καὶ 33%, ἥτις εἶναι φορολογία λῃστρική, ἀφοῦ δὲν φορολογεῖ μόνον τὸ καθαρὸν προϊόν, ἀλλὰ φορολογεῖ καὶ τὸ κεφάλαιον; Ὅταν γνωρίζῃ, ὅτι ἕκαστον στρέμμα, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ δαπάνην καλλιεργείας περὶ τὰς 55 δραχμὰς, δὲν παράγει προϊὸν ἀνωτέρας ἀξίας τῶν 70 δραχμῶν καὶ δίδει φορολογίαν 20 δραχμῶν, δὲν εἶναι φανερὸν, ὅτι φορολογεῖ καὶ τὸ κεφάλαιον; Καὶ ὅμως ἀναισθητεῖ εἰς τὴν κατάστασιν ταύτην, τὴν ὁποίαν αὐτὸς ἐδημιούργησε! Βεβαίως οὔτε δύναμαι οὔτε θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, γενικῶς ὅμως νομίζω, ὅτι μοὶ ἐπιβάλλεται τὸ καθῆκον νὰ διαμαρτυρηθῶ, ὅτι, καίτοι ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους, καίτοι κατὰ δύο ἐπανειλημμένας συνόδους διαμαρτυρίαι ἀπὸ τὰς πασχούσας ἐπαρχίας ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλὴν ζωηρότατα, ὑμεῖς ἐτηρήσατε σιγὴν, σιγὴν, ἡ ὁποία θὰ χαρακτηρισθῇ ὡς περιφρόνησις πρὸς τοὺς πάσχοντας λαοὺς τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων.

§229ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι τόσον σοβαρὸν, ὥστε δὲν πρέπει νὰ λήξῃ οὕτω πῶς. Νομίζω, ὅτι πᾶσα ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ᾖναι παροῦσα, πρέπει νὰ δοθῇ ἡ ψῆφος ὅλης τῆς Βουλῆς, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν, καθ’ ἣν ἀπουσιάζουσι τὰ πλεῖστα μέλη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς θὰ ἦναι ψῆφος μιᾶς μερίδος μόνον.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι 150 ἐνταῦθα.

§231ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ ἔλθωσιν ὅλοι. Τὸ ὀρθὸν εἶναι, ἀφοῦ ἡ συζήτησις ἔφθασεν εἰς ὃ σημεῖον ἔφθασε, νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν αὔριον ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ἵνα μὴ ἔχωσιν οἱ ἀπόντες παράπονα. Ὑποβάλλω λοιπὸν πρότασιν ἀναβολῆς.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ὑπέβαλε πρότασιν περὶ ἀναβολῆς τῆς ψηφοφορίας. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὑπάρχει πρότασις, ὅπως τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν.

§233ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Προτείνω καὶ ἐγὼ, τὸ νομοσχέδιον νὰ σταλῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως τὸ καταρτίσῃ καὶ τὸ φέρῃ ἄρτιον εἰς τὴν Βουλήν.

§234ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑποβαλὼν τὸ νομοσχέδιον βουλευτὴς κ. Μεσσηνέζης ὑπέβαλε πρότασιν προφορικῶς, νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία ἐντὸς 48 ὡρῶν νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της. Ὁ κ. Μεσσηνέζης ἀπουσιάζει καὶ δὲν δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν πρότασίν του· υἱοθετεῖ ὅμως αὐτὴν ὁ κ. Καράπαυλος. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν, ἂν δέχηται νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν...

§236ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ εἰς ἐπιτροπὴν παραπομπὴ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι μόνον παράτασις τῆς ἀγωνίας τῶν διαφερομένων καὶ τῶν ἀγόνων ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεων. Δυοῖν θἄτερον, ἢ θὰ υἱοθετήσῃ καὶ τροποποιοῦσα καὶ ὀργανοῦσα τὸ νομοσχέδιον ἡ Κυβέρνησις θὰ καταστήσῃ αὐτὸ ψηφίσιμον καὶ ἔδαφος συζητήσεως ἐν τῇ Βουλῇ, ἢ θὰ τὸ ἀφήσῃ, ὡς ἤδη πράττει, ἔκθετον, εἰς τὴν ἐπιτροπὴν στελλόμενον. Καὶ εἰ μὲν τὸ πρῶτον, εἶναι ματαία ἡ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν παραπομπὴ, εἰ δὲ τὸ δεύτερον, ἡ συζήτησις ἔσται ἄκαρπος, καὶ ἡ παραπομπὴ εἰς ἐπιτροπὴν χρονοτριβὴ καὶ ἐμπαιγμός. Ἀντὶ τῆς ἐπιτροπῆς ἤθελον παρακαλέσει τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ συνεργασθῇ μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἤθελον ὑποβάλει τάχιστα νομοσχέδιον πλῆρες, ὠργανωμένον κατὰ τοὺς νόμους περὶ ἐνεχυριαστικῶν ἢ γενικῶν ἀποθηκῶν, ἀλλὰ διαμορφούμενον κατὰ τὰς ἀνάγκας τῶν σταφιδοφόρων ἡμῶν ἐπαρχιῶν. Εἶναι εὐκολώτατον ἔργον. Ἐὰν συμβουλευθῶσι τὸν Γαλλικὸν, τὸν Αὐστριακὸν τὸν Ρωσσικὸν, τὸν καὶ τελευταῖον περὶ τοῦ θέματος, νόμον, θέλουσιν ἴδει διατάξεις χρησιμωτάτας πρὸς τοῦτο. Ἅμα δὲ ὀργανώσωσιν ἐν ἰδίῳ νομοσχεδίῳ, ἢ ἐν δυσὶ κεφαλαίοις γενικοῦ περὶ σταφίδος νόμου, τὰ περὶ ἀποθηκῶν εἰδικῶς ὡς πρὸς τὴν σταφίδα, ἐν ἄλλῳ δὲ κεφαλαίῳ κανονίσωσι τὰ τῆς εἰσφορᾶς, ὅπως καταρτισθῇ κεφάλαιον, ὅπερ θὰ χρησιμεύσῃ πρὸς συντήρησιν καὶ οἰκοδομὴν τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν, πρὸς ἐπικουρίαν τῶν σταφιδοκτημόνων ἐν ὥρᾳ ἀνάγκης καὶ πρὸς ἐπέκτασιν τῆς καταναλώσεως δι’ ἐπιδιώξεως νέων ἀγορῶν, τὸ νομοσχέδιον καταρτίζεται πλῆρες. Τὸ ἔργον δὲν εἶναι δύσκολον, ἐπαναλέγω· εἶναι ἔργον μικρᾶς ἐπιμελείας καὶ ὀλίγης μελέτης. Δὲν ζητοῦμεν, ὡς βλέπει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, οὔτε 35,000,000 νὰ δώσῃ εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς ἡ Κυβέρνησις, οὔτε θησαυροὺς νὰ φέρῃ ἀγνώστους. Ζητοῦμεν νὰ συμβουλευθῇ τὴν νομοθεσίαν ἄλλων φρονίμους Κυβερνήσεις ἐχόντων Κρατῶν, καὶ νὰ ὀργανώσῃ νόμον κατὰ τὰς ἀνάγκας τῆς σταφίδος ἡμῶν, νόμον, ὅστις νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπικουρίαν τῶν σταφιδοκτημόνων. Ἔργα δυνατὰ καὶ διὰ τὸ ταμεῖον ἀδάπανα.

§237ΡΙΚΑΚΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν μετὰ τοσαύτης σπουδῆς καὶ ταχύτητος, ὥστε βεβαίως ἔπρεπε νὰ ἦναι οἷον ὑπεβλήθη· ὁμολογῶ ὅτι τὸ ἔργον εἶναι ἀτελὲς, καὶ διὰ τοῦτο ὑπεβλήθησαν συμπληρώσεις σήμερον. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἀπὸ μίαν ἀνωτέραν ἀνάγκην, καὶ αὐτὴ εἶναι νὰ ἐμβάλωμεν πεποίθησιν εἰς τοὺς πάσχοντας, ὅτι σπουδαίως ἀπεφασίσαμεν νὰ ἔλθωμεν εἰς ἀρωγήν των. Ἔχουσι προηγούμενον, καθ’ ὅ, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ παρεπέμφθη εἰς ἐπιτροπὴν, κατόπιν ἀπεῤῥίφθη. Πῶς θέλετε λοιπὸν νὰ μὴ γεννηθῇ ἀμφιβολία, καὶ δυσπιστία ἕνεκα τῆς τακτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠκολουθήσαμεν πρὸ δύο ἑβδομάδων; Τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἀτελείας, ἀλλὰ δυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν τὸ τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν ὡς εἶναι διατετυπωμένον, διὰ βασιλικοῦ δὲ διατάγματος νὰ ὁρισθῶσι τὰ ἀπολύτως ἀναγκαῖα πρὸς ἄμεσον ἐκτέλεσιν· καταρτίζομεν κἄτι τι, τὸ ὁποῖον ὑπηρετεῖ τὴν σημερινὴν ἀνάγκην. Οἱανδήποτε ἄλλην προσθήκην θέλετε, προτείνατε, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ ψηφισθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον· ἑπομένως ἂς μὴ θελήσωμεν νὰ εὑρεθῶμεν εἰς οἵαν πρὸ δύο ἑβδομάδων εὑρέθημεν θέσιν. Ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἔχῃ τὸ ἑξῆς καλὸν διὰ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, ὅτι οἱ κεφαλαιοῦχοι θὰ πεισθῶσιν, ὅτι ὑπάρχει μέσον, δι’ οὗ δύναται νὰ ἐξασφαλισθῇ ὁ καρπὸς, καὶ οὕτω χορηγηθῇ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας δάνειον. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, δὲν θὰ εὑρεθοῦν χρήματα πρὸς καλλιέργειαν. Ἔχετε λοιπὸν καλλιεργητὰς, οἱ ὁποῖοι οὐδαμοῦ δύνανται νὰ εὕρουν χρήματα, προτείνεται ἓν μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου δύναται νὰ θεραπευθῇ ἡ ἀναπόφευκτος ἀνάγκη των, ἀλλὰ σεῖς ζητεῖτε νὰ τοὺς ἀφήσητε πάλιν ἐν τῇ ἐκκρεμότητι, ἐν ᾗ εὑρίσκονται σήμερον. Τοῖς λέγετε «μετὰ τὰς ἑορτάς». Θεωρήσατε ὅτι εἶναι μέτρον ἀνάγκης, καὶ ὡς τοιοῦτον ψηφίσατέ το. Μὴ ἀπαιτεῖτε τὴν τελειότητα.

§238ΡΑΛΛΗΣ. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τραφῶσιν αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι διὰ κενῶν ἐλπίδων· ἐφθάσαμεν δ’ εἰς τοιαύτην ἀκμὴν, ὥστε πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐπιβάλλεται σήμερον νὰ νομοθετηθῇ μέτρον τι ὁριστικὸν ὑπὲρ αὐτῶν, τοῦτο δὲ εἶναι ἐκεῖνο, ὅπερ ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν πρὸ ὀλίγου ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἐὰν ὑπάρχωσιν ἀτέλειαι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, τὰς ἀτελείας ταύτας δυνάμεθα κάλλιστα νὰ διορθώσωμεν εἴτε δι’ ἐκείνων, οἵτινες κέκτηνται τὴν πεῖραν, εἴτε διὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἂν δεχθῆτε τὴν πρότασιν περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, εἰδικὴν ἐπιτροπὴν τῆς ὁποίας ἔχομεν ἤδη πικρὰν πεῖραν, μὴ ἔχετε ἀμφιβολίαν, ὅτι πάλιν διὰ κενῶν ἐλπίδων θὰ θρέψωμεν τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας· διότι πολὺ ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ κ. Ρικάκης, ὅτι ἡ παραπομπὴ εἰς ἐπιτροπὴν πρὸς διαῤῥύθμισιν ἰσοδυναμεῖ πρὸς ἀναβολὴν μετὰ τὰς ἑορτάς· καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει δὲ, ὅτι μετὰ τὰς 48 ὥρας θέλει ἐπανέλθει τὸ νομοσχέδιον, ἡ τρίτη ἀνάγνωσις δὲν θέλει εἶσθαι δυνατὴ πρὸ τῶν ἑορτῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§239ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὸς ὁ ὑποβαλὼν τὸ νομοσχέδιον, ὁ ἔχων πρὸ παντὸς ἄλλου συνείδησιν τῶν ἐν αὐτῷ περιεχομένων, ἐδήλωσεν ὅτι, ὡς ἔχει, δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς· καὶ τόσον εἶναι βέβαιον τοῦτο, ὥστε ἦλθεν εἰς συνεννόησιν μετὰ τοῦ κ. Ρικάκη, ὅστις συνεργασθεὶς καὶ αὐτὸν τὸν χαρακτῆρα τοῦ νομοσχεδίου μετέβαλε, καὶ τροποποιήσεις ὑπέβαλε, μήπω τυπωθείσας, τεινούσας δὲ νὰ μεταβάλωσιν ἐντελῶς τὸ νομοσχέδιον. Εἶναι λοιπὸν καταφανὲς, ὅτι ἔχομέν τι ἀτελὲς ἐνταῦθα· ἡμεῖς δὲ παραπέμπομεν εἰς ἐπιτροπὴν νομοσχέδια πολὺ τελειότερα τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ πολλῆς τυχόντα ἐπεξεργασίας πρὶν ἢ παρουσιασθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω ὅτι ἐντὸς 48 ὡρῶν ὑπάρχει χρόνος ἐπαρκὴς, ὅπως καταρτισθῇ τι τελειότερον. Ἡμεῖς, ψηφίσαντες τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἐψηφίσαμεν, ὅπως καὶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τῆς παρακρατήσεως ἐπράξαμεν, τὴν ἀρχὴν περὶ λήψεως μέτρου ἀνακουφιστικοῦ τῆς σταφίδος· δὲν ἔχομεν πολλὴν πεποίθησιν περὶ τῆς σωστικῆς δυνάμεως τοῦ μέτρου, εἰς τὸ ὁποῖον καταφεύγομεν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁπωσδήποτε κρίνεται τοῦτο ὡς συντελεστικὸν, ἐνόμισαμεν ὅτι πράττομεν τὸ προσῆκον πρὸς τὰς εὐχὰς τῶν ὑπὲρ τῆς σταφίδος μεριμνώντων. Ἂς ἀποσταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἂς διασκευασθῇ, ἂς ἀποσταλαχθῇ ἐκεῖ ἡ μία καὶ μόνη ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἂς ἔλθῃ ἐνταῦθα ἔπειτα, ὅπως ψηφίσωμεν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι πολὺ μᾶλλον ἀόριστον ἢ τὸ τῆς παρακρατήσεως, καὶ ἐν τούτοις τὸ τῆς παρακρατήσεως ἠναγκάσθημεν νὰ ἀποστείλωμεν εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Καὶ ἂς μὴ λέγωσιν, ὅτι ὑπῆρχε πρόθεσις κατὰ τῆς παρακρατήσεως, διότι οἱ πλεῖστοι ἡμῶν, ὅσοι ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως καὶ μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν ἐκ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν, ἐψήφισαν ὑπὲρ αὐτῆς. Ἀλλὰ κατὰ ταύτην τὴν συζήτησιν ἦλθεν ἔξωθεν ἐπικουρία Βουλευτῶν, μὴ ψηφισάντων ἐν τῇ πρώτῃ, καὶ ὄντως ἐπῆλθε μεταβολὴ διὰ ψήφων ἓξ ἕως ἑπτὰ Βουλευτῶν. Τὸ πρῶτον νομοσχέδιον ἦτο σαφὲς, τὸ περὶ παρακρατήσεως, καὶ πάλιν εἴπομεν, ὅτι ψηφίζοντες τὴν ἀρχὴν ἐννοοῦμεν γενικῶς μέτρον ἀνακουφιστικὸν ὑπὲρ τῆς σταφίδος· τοῦτ’ αὐτὸ πολὺ μᾶλλον ἐψηφίσαμεν ὑπὲρ τῆς σταφίδος σήμερον, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον τὸ σημερινὸν εἶναι πολυσύνθετον, ἀτελὲς, καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ καθαρισθῇ δι’ ἀποσταλάξεως ἐν τῷ ἐργαστηρίῳ τῆς ἐπιτροπῆς. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§240ΡΙΚΑΚΗΣ. Οὐδὲν ἀπήντησεν ὁ προαγορεύσας εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον. Οὐδεὶς ἀρνεῖται, ὅτι τὸ νομοσχέδιον μετὰ μίαν μελέτην ἐν τῇ ἐπιτροπῇ θὰ παρουσιασθῇ τέλειον. Ἀλλ’ αἱ ἀνάγκαι τῶν σταφιδοκτημόνων δὲν θεραπεύονται ἄλλως. Ἐνῷ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν, ὅτι οἱ κάτοχοι ὅλων τῶν χωρίων τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας εἰσῆλθον εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ἐπιμένοντες νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον πρὸς βελτίωσιν τῆς τύχης των, ἐνῷ πρὸ πέντε ἡμερῶν λαμβάνετε ἀπὸ τὰς Πάτρας τηλεγράφημα, δι’ οὗ ζητοῦσι νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον, κάθεσθε καὶ ψυχολογεῖτε, καὶ λέγετε ὅτι διὰ τῆς συζητήσεως ἐν τῇ ἐπιτροπῇ θὰ εὕρητε καταλληλότερα μέτρα. Δὲν νομίζετε ὅτι οὕτω δὲν ἀνταποκρίνεσθε εἰς τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλουσιν αἱ σημεριναὶ περιστάσεις; Ἂς περιμένωμεν νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ γείνωσι κατὰ τὴν συζήτησιν, καὶ ἂν ἐπὶ τέλους ἴδωμεν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ καταρτισθῇ νομοσχέδιον ἐφαρμοστέον, τότε κάμνομεν ὅ,τι ἐπιθυμεῖτε.

§241ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔχουν καθῆκον νὰ ἐξέλθωσι τῆς συζητήσεως ταύτης δι’ ἔργου, διὰ νομοθετήματος χρησίμου εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγήν. Ἡ ἀποστολὴ τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν εἶναι παρεκτροπὴ τοῦ ἀντικειμένου, πρὸς ἀποτυχίαν ὁδηγοῦσα αὐτό· διότι τὸ ἐργαστήριον ἐκεῖνο τοῦ κ. Δραγούμη εἶναι νεκροταφεῖον καὶ προκρουστεῖον παντὸς ἔργου λυσιτελοῦς. Τὸ νομοσχέδιον δύναται νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἥτις, ἂν θέλῃ, ἑτοιμάζει ἐργασίαν, δύναται νὰ ἐκφράσῃ γνώμην, (διότι πρέπει νὰ ἐκφράσῃ τοιαύτην) καὶ νὰ ἐκφράσῃ αὐτὴν ὡς τροπολογίαν, χρησιμεύουσαν ὡς συμπλήρωμα τῶν ἀτελειῶν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, καὶ κατορθοῦσαν τὴν ἵδρυσιν ἀποθηκῶν, καὶ τὴν μόρφωσιν ταμείου, σκοπὸν ἔχοντος τὴν ἔκτασιν τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος. Δὲν δέχομαι τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Πατρῶν, ὅτι διὰ διατάγματος δύνανται νὰ διοργανωθῶσι τὰ τῶν ἀποθηκῶν· ἡ ὀργάνωσις αὐτῶν δέον νὰ γείνῃ διὰ νομοθετήματος, ὅπερ ὡς τροπολογίαν, ἐπαναλαμβάνω, δύναται νὰ φέρῃ ἡ Κυβέρνησις, τροποποιοῦσα καὶ μεταφέρουσα τὸν θεσμὸν ἐκ τοῦ Αὐστριακοῦ ἢ τοῦ Ρωσσικοῦ ἢ Ἰταλικοῦ νόμου. Διὰ τοῦτο ἡ συμμετοχὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀπαραίτητος. Ταύτην θὰ ἔχωμεν, καὶ ἂν τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§242ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι οἱ προτείναντες τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐνδιαφέρονται περισσότερον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προτείνουσι τὴν ἄμεσον συζήτησιν μὲ τὰς ἀτελείας, αἱ ὁποῖαι κατεδείχθησαν καὶ τὰς ὁποίας οἱ πλεῖστοι ἐξ ἡμῶν ἀναγνωρίζουσι. Τὸ νομοσχέδιον δὲν δύναται νὰ ὑποστῇ τὴν βάσανον ἐν τῇ Βουλῇ, διότι θὰ ἐπέλθῃ χειρότερον ἀποτέλεσμα, ἂν ἀρχίσωμεν συζήτησιν ἐπὶ τοιούτου ἀτελοῦς νομοσχεδίου καὶ θελήσωμεν νὰ τὸ μεταῤῥυθμίσωμεν ἐκ βάθρων. Ὡς ἀπεδείχθη, εἰς οὐδὲν ὁριστικὸν ἀποτέλεσμα θὰ φθάσωμεν. Ἐγὼ δὲ ἀπορῶ, πῶς τὸ παράδειγμα τῆς παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρακρατήσεως τὸ φέρουσι πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἐπιθυμίας των πρὸς τὴν ἄμεσον συζήτησιν. Μήπως τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἐνεταφιάσθη ἐν τῇ ἐπιτροπῇ; Ἡ ἐπιτροπὴ ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν της, καὶ ἔφερεν ἐμπροθέσμως τὸ νομοσχέδιον καὶ τὴν ἔκθεσίν της εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ἀπεῤῥίφθη. Νομίζετε ὅτι ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐψήφισαν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἂν τοῦτο δὲν ἐστέλλετο εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἤθελον ψηφίσει ὑπὲρ αὐτοῦ; Πλειότεροι ἤθελον ψηφίσει κατ’ αὐτοῦ· ἂν δ’ ἔλαβε τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ἔλαβε, τὰς ἔλαβε διότι καλῶς ἐπεξειργάσθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἔλαβε τύπον νομοσχεδίου· ὁμοίως δὲ περισσότεροι θὰ ἦναι καὶ οἱ ὑπὲρ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ψηφίσαντες, ἂν τὸ νομοσχέδιον λάβῃ ἕνα τύπον νομοσχεδίου τελείου ἐν τῇ ἐπιτροπῇ. Ὅπως ἔχει, δὲν εἶναι νομοσχέδιον, οὐδὲ δύναται νὰ ὑποστῇ τὴν βάσανον τῶν συζητήσεων ἐν τῇ Βουλῇ. Ὅλοι ἐψηφίσαμεν ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς καὶ ὅλοι ἔχομεν συμφέρον νὰ ἐξευρεθῇ εἷς πρακτικὸς τρόπος, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἔλθωμεν ἀρωγοὶ ὑπὲρ τῆς σταφίδος. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζομεν τὴν ἀποστολὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν, περισσότερον ἐνδιαφερόμεθα νὰ ἐξευρεθῇ εἷς τρόπος ἀνακουφίσεως τῶν σταφιδοπαραγωγῶν.

§243ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος δύναται νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην του περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως καὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι οἱ ζητοῦντες τὴν παραπομπὴν εἶναι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, ἡμεῖς δὲ, οἱ ζητοῦντες τὴν ἄμεσον ἐπιψήφισιν αὐτοῦ, εἴμεθα κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δύναται νὰ τελειοποιηθῇ ὅταν ἔνεστι κατὰ τὰς τρεῖς ἀναγνώσεις ἐν τῇ Βουλῇ. Ἐνδιαφέρεσθε ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ; ψηφίσατε αὐτὸ ἀμέσως. Θέλετε νὰ τὸ ἀποστείλητε εἰς τὸ ἀποσταλλακτήριον τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεγαρίδος; ἀποστείλατέ το. Δὲν ἐννοῶ διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀναλαμβάνει τὴν ὑπόσχεσιν νὰ ὑποβάλῃ αὔριον ἢ μεθαύριον νομοσχέδιον πλῆρες. Αὔριον θὰ ἔχωμεν τὰς τροπολογίας τοῦ κ. Ρικάκη, δύνανται καὶ ἄλλοι Βουλευταὶ νὰ ὑποβάλωσι τροπολογίας, καὶ οὕτω θὰ καταρτισθῇ πλῆρες τὸ νομοσχέδιον. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν ἀπόψε εἰς αʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§244Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ἡ γενομένη συζήτησις περὶ εἰλικρινείας τούτου ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐκείνου κατὰ τοῦ νομοσχεδίου οὐδένα, νομίζω, ἔχει σκοπὸν, διότι εἰς τὰ πράγματα πρέπει νὰ ἀποβλέψωμεν, ἵνα ἐννοήσωμεν ποία θὰ ἦναι ἡ συνέπεια τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης ἐνεργείας. Οὐδεὶς δὲ ἀμφιβάλλει, ὅτι, ἂν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου προβῶμεν εἰς ψήφισιν, δὲν σπουδαιολογοῦμεν, διότι τοῦτο, καὶ κατὰ τὴν γνώμην αὐτοῦ τοῦ ὑποβαλόντος αὐτὸ, δὲν εἶναι νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο οὐδεμίαν ἔχει ἀρχὴν, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐπιγράφεται «νομοσχέδιον περὶ ταμείου σταφιδικῆς ἀμύνης», καὶ περιέχει τὴν ἀρχὴν γενικῶν ἀποθηκῶν, περιέχει τὴν ἀρχὴν συστάσεως Τραπέζης, περιέχει τὴν ἀρχὴν ταμείου ἀμύνης, περιέχει τὴν ἀρχὴν τῆς ὑποκαταστάσεως εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς διοικήσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, διότι τὴν Κυβέρνησιν καθιστᾷ τὸ νομοσχέδιον συμβουλευτικὸν σῶμα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ὑποθέτω, ὅτι ἀνεγνώσατε τὸ νομοσχέδιον, καὶ εἴδετε, ὅτι τὴν ὅλην διεύθυνσιν ἀναθέτει εἰς τὴν Διεύθυνσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τοὺς δὲ Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν καί τινας ὑπαλλήλους τῆς Τραπέζης καθιστᾷ ὡς Συμβούλιον παρὰ τῇ διοικήσει τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν θέλει εἰλικρινῶς νὰ δώσωμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου μίαν παρηγορίαν εἰς τὰς πασχούσας ἐπαρχίας. Δὲν παρηγοροῦμεν τὰς ἐπαρχίας διὰ τοῦ τοιούτου νομοσχεδίου, ἐμπαίζομεν τὰς ἐπαρχίας. Ἡ παραπομπὴ εἰς ἐπιτροπὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶναι ἀναγκαία, καὶ διὰ τοῦτο τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως παραπεμφθῇ εἰς αὐτὴν τὸ νομοσχέδιον, θεωρῶ σπουδαίαν, διότι ἡ ἐπιτροπὴ δύναται νὰ ἐξεύρῃ τι, τὸ ὁποῖον νὰ ἦναι σπουδαῖον. Ἀλλὰ τὸ νὰ θεωρῶμεν, ὅτι σπουδαιολογοῦμεν, ἐπιλαμβανόμενοι τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, δὲν εἶναι ἄλλο ἢ ἐσχάτη πλάνη· λέγω πλάνη, διότι τῆς γνώμης τὴν εἰλικρίνειαν ἑκάστου περὶ τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἀμφισβητοῦμεν. Δὲν θεωρῶ, ὅτι παρέχομεν παρηγορίαν εἰς τὰς ἐπαρχίας, παραδεχόμενοι μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶναι αὐτὸ τοῦτο τὸ μηδὲν, ἀπέναντι τῆς καταστάσεως τῶν ἐν ταῖς πασχούσαις ἐπαρχίαις. Ὡς εἶπον, καὶ ὁ ὑποβαλὼν τὸ νομοσχέδιον ἀνεγνώρισεν, ὅτι δὲν δύναται τοῦτο νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἄλλο τι ἢ ὡς ἀφορμὴ πρὸς διάσκεψιν. Ταύτην τὴν ἀφορμὴν νομίζω, ὅτι πρέπει καὶ ἡμεῖς νὰ χρησιμοποιήσωμεν, διορίζοντες ἐπιτροπὴν, ἥτις νὰ διασκεφθῇ ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ, εἰ δυνατὸν, ὑποβάλῃ τι εἰς τὴν Βουλὴν ψηφίσιμον.

§245ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον διὰ τῶν δηλώσεών του ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠθέλησε νὰ ἐκφράσῃ πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην, ἣν τυχὸν ἔχει, νὰ συντρέξῃ εἰς τὸν καταρτισμὸν τοῦ νομοσχεδίου, παραπεμπομένου εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ἐὰν τοιαύτην οἱ λόγοι τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐνέχωσιν ἔννοιαν, ἐὰν δηλῶσιν, ὅτι ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ συντρέξῃ εἰς τὸν καταρτισμὸν τοῦ νομοσχεδίου ἐν ταῖς λεπτομερείαις του, ἴσως ἠδύνατο νὰ τροποποιηθῇ ἡ γνώμη ἐκείνων, οἵτινες ἀνθίστανται εἰς τὴν πρότασιν περὶ παραπομπῆς εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ἀλλ’ ἐὰν πρόκηται ἡ ἐπιτροπὴ, εἰς ἣν θὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον, νὰ ἐνεργήσῃ αὐτοτελῶς καὶ ἄνευ τῆς συμπράξεως τῆς Κυβερνήσεως, νομίζομεν ὅτι ἡ τοιαύτη παραπομπὴ ἰσοδυναμεῖ πρὸς ἀπόῤῥιψιν, διότι φοβοῦμαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πάλιν θὰ τηρήσῃ τὴν στάσιν, ἣν ἐτήρησε καὶ ἀπέναντι τοῦ νομοσχεδίου τῆς περὶ τῆς παρακρατήσεως. Ἡ Κυβέρνησις, εἶπον καὶ προηγουμένως, πρέπει νὰ ἔχῃ πρὸ ὀφθαλμῶν, ὅτι διὰ κενῶν ἐλπίδων δὲν δυνάμεθα πλέον νὰ θρέψωμεν τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας. Λυσιτελὴς θὰ ἦναι ἡ βάσανος τοῦ νομοσχεδίου ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, διότι θ’ ἀναγκασθῇ τότε ἡ Κυβέρνησις, διεξαγομένης τῆς βασάνου ἐντὸς τῆς αἰθούσης, νὰ μετάσχῃ ταύτης. Ἐὰν ἐννοῇ νὰ μετάσχῃ τῆς βασάνου τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, δύνανται, ἐπαναλαμβάνω, νὰ τροποποιηθῶσιν αἱ γνῶμαι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀνθίστανται εἰς τὴν πρότασιν περὶ παραπομπῆς· ἀλλ’ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐννοῇ τὸν σχηματισμὸν ἐπιτροπῆς, ὅπως αὕτη λειτουργήσῃ ὡς ἐλειτούργησεν ἡ ἄλλη ἐπιτροπὴ, ἡ ἐκλεχθεῖσα διὰ τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν παρακράτησιν, νομίζω ὅτι εἶναι ματαία ἡ παραπομπὴ εἰς τοιαύτην ἐπιτροπήν. Καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ δώσῃ ἡμῖν τὴν ἀκριβῆ ἔννοιαν τῶν λόγων του.

§246ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἀπαντᾷ, ἑρμηνεύω ἐγὼ τὴν ἀγόρευσίν του. Νομίζω ὅτι ἐκερδήσαμεν πολὺ διὰ τῆς ἐπιμονῆς ἡμῶν. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἐκφράσαντος γνώμην ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν δύναται νὰ γείνῃ ἀποτελεσματικὴ ἡ κατάρτισις καὶ ψήφισις αὐτοῦ, νομίζω ὅτι εἶναι ἓν μέγα κέρδος δι’ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι ὅπως δήποτε ἐπεθυμοῦμεν, ὅπως συγκατανεύσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν καταρτισμὸν τοῦ νομοσχεδίου. Ὅταν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς λέγῃ καὶ ὑποδεικνύῃ τὸν τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου νομίζει ὅτι δύναται ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις, ὡς πρὸς τὰς βάσεις, τὰς ὁποίας ἔχει καὶ τὰς ὁποίας θεωρεῖ ἀτελεῖς, νὰ καταρτισθῇ τελειοτέρα καὶ ἐπιδεκτικὴ ψηφίσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ κυρώσεως αὐτῆς ὡς νόμου, νομίζω ὅτι λέγει πολλά· διότι, ἐὰν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐνόμιζεν, ὅτι ἡ ἰδέα τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν, τὸ ταμεῖον τῆς ἀμύνης καὶ τὰ λοιπά, τὰ ὁποῖα προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, δὲν δύνανται νὰ ὦσι συντελεστικά, οὐδὲ ν’ ἀποτελέσωσι βάσιν ἀποφάσεως, δυναμένης νὰ ἔχῃ τελεσφόρον ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, τότε βεβαίως δὲν θὰ ἐπρότεινεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπρότεινε. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἶναι σπουδαία, καὶ ἐγώ, ὠφελούμενος ἀπὸ τὴν ἀγόρευσίν του, συμφωνῶ ἵνα παραπεμφθῇ, ὑπὸ τὸν ὅρον τοῦτον, καὶ καταρτισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὅπως ὑπέδειξεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς (θόρυβος).

§247ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς συμφωνοῦμεν μὲ τὴν προηγουμένην γνώμην τοῦ κ. Ρικάκη.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κυρήσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις. Θέλετε ὀνοματικὴν κλῆσιν;

§249ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν, ὅπως παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, ἥτις τὴν προσεχῆ Τετάρτην νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της, λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολέκτου, τοῦ βουλευτοῦ Πυλίας Π. Σάκκη, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 118, ἐξ ὧν 94 ὑπὲρ τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, 24 κατὰ τῆς προτάσεως καὶ εἷς ἠρνήθη ψῆφον. Κατὰ συνέπειαν ἡ πρότασις περὶ παραπομπῆς ἐγένετο ἀποδεκτὴ διὰ ψήφων 94 κατὰ 24.

§252ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Ποταμιᾶνος νὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον, κατηρτίσθη ἑνδεκαμελής, ἀποτελουμένη ἐκ τῶν ἑξῆς κ. κ. συναδέλφων: Σιμοπούλου, Καλογεροπούλου, Καραπαύλου, Σπηλιάδου, Φωτήλα. Δραγούμη, Ποταμιάνου, Σάκκη, Παναγιωτοπούλου, Μουσούρη καὶ Ρικάκη.

§254ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, ἐμὲ νὰ μὲ ἀντικαταστήσητε, διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐργασθῶ.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντὶ τοῦ κ. Ποταμιάνου λοιπὸν ὁ κ. Πετιμεζᾶς. Αὔριον τὴν πρωΐαν θὰ εἰδοποιηθῶσι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως συνέλθωσι καὶ ἐργασθῶσι. Δεύτερον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως τῆς ἐμμέσου δημοτικῆς φορολογίας καὶ καταργήσεως τῶν δημοτικῶν εἰσφορῶν.

§256ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἀριστερόθεν). Αὔριον, αὔριον. (Ἐγείρονται πρὸς ἀναχώρησιν).

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι εἰς πρώτην συζήτησιν.

§258ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Πρῶτον δὲν ἔχετε ἀπαρτίαν. Μὴ μᾶς ἀναγκάζετε νὰ κάμωμεν ἔνστασιν (Θόρυβος).

§259ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐν ἀνάγκῃ θὰ φέρωμεν ἔνστασιν μὴ ἀπαρτίας (Θόρυβος).

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§261ΡΑΛΛΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι δὲν πρόκειται νὰ σπουδαιολογήσωμεν. Συνεδριάσαμεν τὴν πρωΐαν ἀπὸ τῆς 10–12½, συνεδριάσαμεν μετὰ μεσημβρίαν ἀπὸ τῆς 5–8 καὶ ἀπὸ τῆς 9–12. Νομίζω ὅτι, ἂν ἀποδίδωμεν σημασίαν τινὰ εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ διαπυλίων, δὲν πρέπει νὰ ἐπιληφθῶμεν τῆς συζητήσεως αὐτοῦ κατ’ αὐτὴν τὴν ὥραν. Ἀναγκαίως ἐπιβάλλεται ἡ λύσις τῆς συνεδριάσεως καὶ ἡ ἀναβολὴ διὰ τὴν αὔριον.

§262Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου οὐδεὶς ἔχει ἀντίῤῥησιν.

§263ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (δεξιόθεν). Ἂς ψηφισθῇ ἡ ἀρχὴ μόνον.

§264ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν δύναται νὰ γείνῃ ἀποδεκτὸν, ἀλλὰ περιλαμβάνει τοιαύτας διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀναγκαίως θὰ προκαλέσωσι συζήτησιν, ἡ ἀνάπτυξις δὲ τῶν διατάξεων τούτων θὰ γείνῃ κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἀρχῆς. Ἡμεῖς ἀποκρούομεν λ. χ. διαῤῥήδην τὴν φορολογίαν τοῦ 20% ἐπὶ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἐπιτηδευμάτων, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀποκρουσθῇ αὐτὴ ἡ φορολογία, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἐπιβαρύνῃ τοὺς ἀστικοὺς πληθυσμοὺς, ὡς καὶ ἡ ἄλλη φορολογία, τὴν ὁποίαν ἀποδεχόμεθα, τῶν 5 δεκατημορίων ἐπὶ τοῦ εἰσαγομένου σίτου. Πάντα δὲ ταῦτα θὰ συζητηθῶσι κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§265Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν, εἴμεθα σύμφωνοι, κύριε Πρόεδρε, πιστεύω, καὶ θὰ τὴν παραδεχθῇ ὁλόκληρος ἡ Βουλή, ἀλλὰ... (Θόρυβος καὶ φωναὶ δεξιόθεν ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς). Μὴ κάμνετε τὸν πατριώτην (Θόρυβος).

§266ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἂν θέλητε τὴν ψήφισιν τῆς ἀρχῆς, καλῶς· καὶ ἡμεῖς δὲν θὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, οὔτε καὶ ἐπὶ τοῦ 1 ἄρθρου, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι «οἱ κείμενοι δημοτικοὶ δασμοὶ καταργοῦνται», δηλ. καταργοῦνται τὰ διαπύλια, καὶ τὸ ὁποῖον, πιστεύω, πάντες ἀποδεχόμεθα. Ἡ διαφωνία ὑπάρχει εἰς τὸ ἄρθρον 2. Ἂν θέλητε λοιπὸν τοῦτο, καλῶς...

§267ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νὰ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον.

§268ΖΩΤΟΣ. Ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ζυγομαλᾶς, κύριε Πρόεδρε. Τὴν ἀρχὴν καὶ τὸ 1 ἄρθρον.

§269ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τίνα ἔννοιαν δύναται νὰ ἔχῃ ἡ ψήφισις τῆς ἀρχῆς; Ἂν θὰ γείνῃ ἡ συζήτησις, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου θὰ γείνῃ. Τί τὸ ὄφελος λοιπὸν, ἂν ψηφίσωμεν τὴν ἀρχήν;

§270ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Σεῖς τί ἔχετε νὰ χάσητε;

§271ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπιθυμεῖτε νὰ σᾶς δώσωμεν τὴν ἀρχὴν, διὰ νὰ δημοκοπήσητε, νὰ τηλεγραφήσητε ὅτι ἐψηφίσατε τὴν ἀρχὴν (Θόρυβος δεξιόθεν). Δὲν ἠμπορεῖ νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ὅταν γείνῃ ἡ συζήτησις κατ’ ἄρθρον, θὰ συζητήσωμεν μόνον τὰ ἀφορῶντα ἕκαστον ἄρθρον. Μόνον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ γενικὴ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Λοιπὸν, ἂν θὰ κάμωμεν συζήτησιν, νὰ τὴν κάμωμεν αὔριον· ἐκτὸς ἐὰν ἐπαναλάβωμεν τὴν συζήτησιν τὴν γενικήν.

§272ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως δυνηθῶ νὰ λάβω τὸν λόγον, παρακαλῶ νὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ ἐκτύπωσις τῶν πινάκων τῶν σχετικῶν.

§273Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὔριον.

§274ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἀριστερόθεν). Λοιπὸν αὔριον νὰ συζητήσωμεν.

§275ΚΑΝΤΑΡΤΖΗΣ. Εἶπον οἱ Κύριοι, τί κέρδος θὰ ἔχωμεν, ἐὰν ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον περὶ διαπυλίων τελῶν. Ἀλλὰ καὶ τί ζημία θὰ προέλθῃ, λέγω ἐγώ, ἂν ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον; Πρέπει ἀπόψε νὰ ψηφισθῇ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, διὰ νὰ ἐννοήσῃ καὶ ὁ λαὸς, ὁ ὁποῖος ἀπεφάνθη πλέον διὰ τόσων τηλεγραφημάτων, ὅτι ἀποδέχεται τὴν κατάργησιν τῶν διαπυλίων τελῶν, ποῖοι εἶναι οἱ ἀληθῶς ἐνδιαφερόμενοι καὶ πονοῦντες αὐτόν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου.

§276ΧΑΤΖΗΑΓΓΕΛΑΚΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ διαπυλίων τελῶν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν ἀπόψε, καὶ εἰς τὰ καθέκαστα τὸ ἀναβάλλομεν δι’ αὔριον.

§277ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πᾶσαι αἱ ὑποβληθεῖσαι ἀντιῤῥήσεις ἀφορῶσιν εἰς τὰ καθέκαστα. Ἡ ἀρχὴ φαίνεται παρὰ πάντων γενομένη ἀποδεκτὴ, δὲν δύναταί τις δὲ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀποκλείεται ἡ συζήτησις αὔριον, οὔτε ὅτι δὲν ἐφωτίσθη ἡ Βουλὴ ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε ὑποβληθέντων αὐτῇ στοιχείων, διότι ἡ ἐπιτροπὴ ὑπέβαλεν ἔκθεσιν, διὰ τῆς ὁποίας καὶ περὶ πολλῶν λεπτομερειῶν ἐπραγματεύθη καὶ στατιστικὰς πληροφορίας μετέδωκεν εἰς τὴν Βουλήν· ἄλλως τε, ὡς ἐδηλώθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, οἱ πίνακες, περὶ ὧν ὁ προλαλήσας ἐποιήσατο μνείαν, θὰ διανεμηθῶσιν αὔριον, δὲν εἶναι δὲ οὗτοι οἱ καθαρίσοντες τὸ ἔδαφος τῆς συζητήσεως, διότι οἱ πίνακες θὰ ὁδηγήσωσι τοὺς κκ. Βουλευτὰς ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τῆς εἰσφορᾶς ἑκάστου τῶν δήμων διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν καὶ τὴν ἀστυνομίαν καὶ ὡς πρὸς τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἕκαστος τῶν δήμων λαμβάνει ἐκ τῶν 5 δεκατημορίων ἐπὶ τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους τοῦ σίτου καὶ ἐκ τῶν 2 δεκατημορίων ἐπὶ τοῦ φόρου ἐπιτηδευμάτων καὶ οἰκοδομῶν, τὰ πλεῖστα δὲ τῶν στοιχείων τούτων εἰσὶ γνωστὰ ἐκ τῶν ἐφημερίδων. Δὲν νομίζω δὲ, ὅτι εἶναι σπουδαῖος ὁ ἰσχυρισμὸς, ὅτι, διότι δὲν ἐδημοσιεύθησαν οἱ πίνακες, δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν. Ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι πᾶσαι αἱ μέχρι τοῦδε προβληθεῖσαι ἀντιῤῥήσεις ἀφορῶσιν εἰς τὰ καθέκαστα καὶ οὐχὶ εἰς τὴν ἀρχήν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἀρχῆς καὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου, ὅπερ ἀντιπροσωπεύει τὴν ἀρχήν.

§278ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Μάλιστα, μάλιστα.

§279ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶναι ἀδύνατον ἄνευ τῶν πινάκων τούτων νὰ συζητήσωμεν τὴν ἀρχὴν, ὁ δὲ κ. Πρωθυπουργὸς, ὁ ὁποῖος λέγει αὔριον, αὐτὸς οὗτος μᾶς ἠπείλησε διὰ σοβαρᾶς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, καὶ εἶπεν, ὅτι ἡμεῖς δὲν θὰ ἔχωμεν τὸ θάῤῥος νὰ παραμείνωμεν ἐνταῦθα καὶ νὰ συζητήσωμεν. Ἰδοὺ ὅτι εἴμεθα προθυμότατοι εἰς τοῦτο, ἀλλὰ νὰ μᾶς δώσῃ τὰ στοιχεῖα. Ὅταν δὲν ἠξεύρωμεν, τί εἰσπράττουσιν οἱ δῆμοι ἐκ τῶν ἐμμέσων αὐτῶν δημοτικῶν φόρων, ὅταν δὲν ἠξεύρωμεν τί εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπραχθῶσιν ἐκ τῶν φόρων ἐκείνων, οἵτινες προτείνονται εἰς ἀντικατάστασίν των, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίσωμεν εἰς τὰ τυφλά; Πρόκειται περὶ μετατροπῆς ἑνὸς καθεστῶτος, καὶ δὲν ἠξεύρομεν πῶς μέλλει νὰ γείνῃ αὕτη. Πρέπει λοιπὸν προηγουμένως νὰ πεισθῶμεν, ἂν τὸ νέον καθεστὼς, διὰ τοῦ ὁποίου θ’ ἀντικαταστήσωμεν τὸ ὑπάρχον, θὰ λειτουργήσῃ εὐδοκίμως, μὲ καλλίτερα ἀποτελέσματα, καὶ ὅπως ἐννοήσωμεν τοῦτο, πρέπει νὰ ἔχωμεν τὰ ἀπαραίτητα στοιχεῖα, τοὺς πίνακας, τοὺς ὁποίους ὑπεβάλετε πρὸ ἡμερῶν, ἀλλὰ δὲν ἐξετυπώθησαν. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ἐκτυπωθῶσι καὶ νὰ διανεμηθῶσιν αὔριον τὴν πρωΐαν, ὅπως ῥίψωμεν ἓν βλέμμα ἐπ’ αὐτῶν, καὶ οὕτω πως δυνηθῶμεν νὰ συζητήσωμεν σοβαρῶς. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὴν τακτικὴν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Αὐτὸς οὗτος εἶπεν, ὅτι ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν οὐχὶ ὡς κυβερνητικὸν ζήτημα, ἀλλὰ διὰ νὰ τύχῃ εὐρείας καὶ σοβαρᾶς συζητήσεως, καὶ καθ’ ὅσον θὰ ἐκρίνετο ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀσπάζεται καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ χώρα, θὰ ἐγίνετο αὐτὸ ἀποδεκτόν. Λοιπὸν ἀφοῦ δὲν ἔθεσεν αὐτὸ ὡς ζήτημα κυβερνητικόν, δὲν ἐννοῶ διὰ τίνα λόγον ζητεῖ νῦν νὰ συναρπάσῃ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ἐν τοιαύτῃ μεσονυκτίῳ ὥρᾳ. Ἠξεύρει καλῶς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ συζητήσωμεν καὶ διὰ μακρῶν, ἀλλὰ πρέπει ἡ συζήτησις αὕτη νὰ ἔχῃ βάσιν τινὰ, ἐν ὅσῳ δὲ δὲν ἔχομεν τὰ στοιχεῖα τὰ ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖα εἰς τοῦτο, βεβαίως δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν.

§280ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεμίαν σημασίαν ἔχουσιν οἱ πίνακες.

§281ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Διὰ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Παρνασσίδος συνάδελφον δὲν ἔχουσι σημασίαν τινὰ οἱ πίνακες, ἀλλὰ δι’ ἡμᾶς ἔχουσι μεγάλην σημασίαν, ἔχουσι σημασίαν τοιαύτην, ἡ ὁποία δύναται ἴσως νὰ ἐπηρεάσῃ καὶ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ὅταν μελετήσωμεν τοὺς πίνακας αὐτοὺς, θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐργασθῶμεν ὅπως πρέπει, διότι ἡ συζήτησις δύναται νὰ γείνῃ εὐρεῖα, εὐρυτάτη, καὶ νομίζομεν ὅτι πρέπει νὰ δείξωμεν, ὅτι σπουδαιολογοῦμεν, προκειμένου περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, καὶ ὅτι ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν ὅλα τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ μᾶς ὁδηγήσουν εἰς τὴν λύσιν, καὶ αὐτὰ εἶναι πρὸ παντὸς οἱ πίνακες οἱ στατιστικοὶ, οἱ ὑποβληθέντες ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ οἱ ὁποῖοι παραδόξως, ἐνῷ ἦτο καιρὸς νὰ τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσιν, οὔτε ἐτυπώθησαν οὔτε διενεμήθησαν ἀκόμη. Λοιπὸν, ἀφοῦ αὔριον θὰ ἦναι ἕτοιμοι οἱ πίνακες, διατὶ τότε νὰ μὴ προβῶμεν αὔριον εἰς τὴν συζήτησιν, ἔχοντες ἀνὰ χεῖρας αὐτούς;

§282ΚΑΝΤΑΡΤΖΗΣ.....

§283ΧΑΤΖΗΑΓΓΕΛΑΚΗΣ.....

§284ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ.....

§285ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην τοῦ κέρδους τοῦ χρόνου, βεβαίως οὐδεμίαν σημασίαν ἔχει ἡ ἐπιμονὴ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ νὰ ψηφίσωμεν τὴν ἑσπέραν ταύτην τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου· διότι δὲν δυνάμεθα ἆρά γε νὰ ἐπαναφέρωμεν ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου τὴν συζήτησιν;

§286ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (δεξιόθεν). Μάλιστα, μάλιστα.

§287ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Λοιπὸν ποῖον κέρδος ἐντεῦθεν ἔχετε; Ἔπειτα εἴπετε, ὅτι πρέπει νὰ ἀποφανθῇ ἡ χώρα. Λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτὰς νὰ δηλώσωσιν, ἂν ἡ πατρίς των ἀπεφάνθη. Δεξιόθεν (οἱ ἐκ Κερκύρας). Μάλιστα.

§288ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τοὺς ἐκ Ζακύνθου. Δεξιόθεν (οἱ ἐκ Ζακύνθου). Μάλιστα.

§289ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τοὺς ἐκ Κεφαλληνίας. Δεξιόθεν (οἱ ἐκ Κεφαλληνίας). Μάλιστα.

§290ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, νὰ γείνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία.

§291Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς συζήτησιν περὶ τοῦ θέματος, ἀλλὰ περὶ τούτου, περὶ τῆς ἀποφάνσεως τῆς χώρας πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ Βουλὴ γνώμην, ψηφίζουσα περὶ τοῦ νομοσχεδίου, διότι, ὡς εἶπον, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ, εἰμὴ κατόπιν ἀποφάνσεως τῆς χώρας. Καὶ ἡ ἀπόφανσις τῆς χώρας ἦλθεν ἤδη πλήρης. Ὑπάρχουσιν ἐξαιρέσεις ἐλάχισται, ἀλλ’ ἀπὸ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς Ἑλλάδος ἐλάβομεν τηλεγραφήματα, προκαλοῦντα ἡμᾶς, ἵνα ἐπισπεύσωμεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ὥστε ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου οὐδεμία δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα δὲ αὐτὸ καθ’ ἑαυτό, καὶ περὶ τούτου δὲν νομίζω, ὅτι καὶ ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ τούτῳ ὑπάρχει ἀντίθεσις γνωμῶν. Δύνανται νὰ ὑπάρξωσι συζητήσεις περὶ τῶν καθ’ ἕκαστον· ἀπόψε ὅμως δὲν προκαλοῦμεν ἐπὶ τῶν καθ’ ἕκαστον τὴν συζήτησιν, προκαλοῦμεν τὴν συζήτησιν μόνον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, πεποιθότες ὅτι ἐπὶ ταύτης ὑπάρχει ὁμοφωνία καὶ ὅτι θέλομεν προβῆ εὐθὺς εἰς ψηφοφορίαν.

§292ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παράδοξον μοὶ φαίνεται, πῶς ἐπῆλθεν αὐτὴ ἡ παλιμβουλία καὶ ὁ πόθος τῆς ταχείας ἐπιψηφίσεως, τὴν ὁποίαν ὑποκινεῖ ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ ἀφῆκεν ὅλως διόλου ἔκθετον. Γνωρίζομεν δὲ τίνα συνέβησαν· ταῦτα γνωρίζομεν ὅλοι. Μὴ νομίσητε, κύριε Πρωθυπουργὲ, ὅτι, ἐὰν ἀπόψε ψηφίσωμεν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου πρὸς τὸ θεαθῆναι, ἡ Ἑλλὰς θὰ εὐγνωμονῇ πρὸς ὑμᾶς. Γνωρίζομεν τίνες εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἔπεισαν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μετέλθῃ τὴν τακτικὴν, τὴν ὁποίαν μετῆλθε σήμερον ἀπὸ τῆς πρωΐας...

§293Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ ἐτῶν ἐργάζομαι ἐπὶ τοῦ μέτρου τούτου.

§294ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀπὸ ἐτῶν ἐργάζεσθε ἐπὶ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν καὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων, δὲν ἐργάζεσθε περὶ αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐδῶ εἶναι ὁ σκόπελος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ναυαγοῦσιν αἱ καλαὶ προθέσεις, αἱ ὁποῖαι δείκνυνται ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν... Νομίζει λοιπὸν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι ὅλον αὐτὸ τὸ παρελθὸν, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ ἱστορία θέλει ἐξαγνισθῆ διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως ἀπόψε τῆς ἀρχῆς, ἄνευ συζητήσεως, χωρὶς νὰ ἔχωμεν οὔτε τὸ νομοσχέδιον ἀκόμη λάβῃ ὑπ’ ὄψιν μας; Καὶ δὲν τὸ ἔχομεν, πολὺ δεδικαιολογημένως, διότι ἐγνωρίζομεν τὴν γνώμην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ ὑπέβαλε μόνον καὶ μόνον, ἵνα λάβῃ διάδοσιν εἰς τὴν χώραν καὶ σχηματίσῃ γνώμην ἡ χώρα περὶ αὐτοῦ, καὶ ὅταν ἐκφρασθῇ ἡ γνώμη τῆς χώρας, καὶ ὅταν συζητηθῇ ἐν τῷ τύπῳ, τότε θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά του νὰ συζητηθῇ ἐν τῇ Βουλῇ, ὄχι κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην, δὲν ὑπέθετε τοῦτο ὁ κ. Πρωθυπουργός. Καὶ διότι δὲν ἤθελε νὰ συζητηθῇ κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην, συνέβησαν ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συνέβησαν, καὶ τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο ἀκόμη νὰ συμβῶσι καὶ σήμερον καὶ τὰ ὁποῖα ἠνάγκασαν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μεταβάλῃ γνώμην. Οὐδεμίαν λοιπὸν ἀξίαν ἔχει ἡ ψήφισις τῆς ἀρχῆς ἀπόψε. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν ἰδέαν, ὅτι περὶ τόσον σοβαροῦ ζητήματος πρέπει νὰ συζητήσωμεν σπουδαίως, καὶ ἔχομεν καθῆκον νὰ συζητήσωμεν, ἀλλὰ τὴν ὥραν ταύτην δὲν δυνάμεθα πλέον νὰ συζητήσωμεν, εἴμεθα ἐξηντλημένοι, ἄνευ συζητήσεως δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψωμεν ἡμεῖς νὰ ψηφισθῇ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου.

§295ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὥστε ἀποκρούετε τὴν ἀρχήν.

§296ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν τὴν ἀποκρούομεν, ἀλλ’ ἡ ἀρχὴ, ἐπὶ τῶν μέτρων, ἐφ’ ὧν βασίζεται, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ, διότι τὴν ἀρχὴν ταύτην δὲν τὴν παραδέχεται ἡ Ἑλλάς. Ἡ Ἑλλὰς θέλει τὴν κατάργησιν τῶν διαπυλίων, ἀλλὰ δὲν θέλει νὰ τὴν βασίσῃ ἐπὶ τῆς αὐξήσεως τῶν φόρων τῶν οἰκοδομῶν καὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων. Ψηφίζοντες δὲ τὴν ἀρχὴν τοιούτου νομοσχεδίου, παραδεχόμεθα τὴν βάσιν αὑτήν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἀτόπως ἐπιμένουσιν νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου· ἐὰν ὅμως νομίζωσιν, ὅτι ἐκ τῆς ἐπιψηφίσεως θ’ ἀπολαύσωσιν ὠφέλειάν τινα, ἂς τὴν ἀπολαύσωσιν, ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν θὰ συνδράμωμεν εἰς τοῦτο.

§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ὡσαύτως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 12 καὶ 45′ τοῦ μεσονυκτίου.