1894.12.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 27

Τῆς 6 Δεκεμβρίου 1894.

(Τρίτη).

Ὥρα 6 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κτηματικὸς σύλλογος Πυλίων διὰ τηλεγραφήματός του εὐχαριστεῖ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῇ ἀποδοχῇ τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρακρατήσεως τοῦ πλεονάζοντος σταφιδοκάρπου. Ὡσαύτως οἱ σταφιδοκτήμονες Μεσολογγίου τηλεγραφικῶς ἐκφράζουσι τὴν εὐγνωμοσύνην των εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τὴν ἀποδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου τῆς παρακρατήσεως. Ἐπιτροπὴ συλλαλητηρίου ἐν Κιάτῳ διὰ τηλεγραφήματός της παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν, ὅπως καταψηφίσῃ τὸ ὑποβληθὲν σταφιδικὸν νομοσχέδιον. Πολλοὶ κτηματίαι Αἰγιαλείας δι’ ἀναφορᾶς των παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν, ὅπως καταψηφίσῃ τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον. Ἤδη θὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ἕνεκα ἐλλείψεως ἀπαρτίας ματαιωθεῖσα χθὲς ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ἀπαραδέκτου τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπὴν τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν.

§2ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι, ἀφοῦ ἐτυπώθη τὸ νομοσχέδιον καὶ διενεμήθη, δὲν ὑπάρχει πλέον λόγος νὰ ἐπιμένῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ συνήθειαν ἡ Βουλὴ θ’ ἀποφανθῇ.

§4Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§5ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ κρίνω καλὸν, ἀμφότεραι αἱ ἐπιτροπαὶ, ἡ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἡ τῶν Οἰκονομικῶν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, νὰ ἑνωθῶσι, νὰ ὀνομασθῶσι δὲ καὶ ἄλλα τινὰ μέλη εἰδικώτερα, ὅπως ἀπαρτίσωσιν οὕτω μίαν γενικὴν ἐπιτροπὴν, ἥτις νὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§6ΛΑΜΠΡΟΣ. Ἐκ τοῦ καταρτισμοῦ τῆς ἐκπαιδευτικῆς ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας ἀποτελῶ μέλος, ἐπείσθην ὅτι αἱ πολυμελεῖς ἐπιτροπαὶ εἶναι κάκισται. Ἐὰν, ὡς προτείνει ὁ κ. Εὐταξίας, γείνῃ μία ἐπιτροπὴ, περιλαμβάνουσα τὰς ἐπιτροπὰς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν καὶ ἄλλα πρόσωπα, ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη θ’ ἀποτελεσθῇ οὕτω ἀπὸ 25–30 μέλη, καὶ θὰ ἦναι ἀδύνατον νὰ ἐργασθῇ.

§7Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ λάβῃ διαστάσεις ἡ ὑπόθεσις.

§8ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶναι λυπηρὸν, ὅτι οἱ κληθέντες νὰ συνεργασθῶσιν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ τῇ ἐκπαιδευτικῇ ἐθεώρησαν τοῦτο ὡς πάρεργον, καὶ δὲν ἐξετέλεσαν τὰ καθήκοντά των.

§9ΛΑΜΠΡΟΣ. Ποσῶς δὲν τὸ ἐθεώρησαν ὡς πάρεργον.

§10ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἄλλοτε εἶχε γείνῃ καὶ ἄλλη ἐπεξεργασία. Ἐλπίζω ὅμως, ὅτι τὸ ζήτημα τῶν διαπυλίων ἔχει πολὺ σπουδαιότερον ἐνδιαφέρον, καὶ ὅλοι οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι θὰ κληθῶσι, θὰ ἐργασθῶσι.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ νὰ γείνῃ μία ἐπιτροπή;

§12ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νὰ ἑνωθῶσιν αἱ δύο ἐπιτροπαί.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι εὐχερέστερον θὰ ἦναι, ἂν γείνῃ μία ἐπιτροπὴ, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ συμπεριληφθῶσί τινα ἐκ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Οἰκονομικῶν καί τινα ἄλλα μέλη τῆς Βουλῆς.

§14ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ συμπεριληφθῶσι ἀμφότεραι αἱ ἐπιτροπαί.

§15ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ προτιμότερον θὰ ἦτο νὰ γείνῃ εἰδικὴ ἐπιτροπή· ἀλλ’ ὅταν τὸ θεωρῶσι ζήτημα φιλοτιμίας τινὰ τῶν μελῶν, ὅπως ἐπὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων, ἂς γείνῃ οὕτω.

§16ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ὁ κ. ἐκ Λοκρίδος Βουλευτὴς ἐξέφερε τὴν γνώμην, ὅτι ἡ ἐπὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἐπιτροπὴ δὲν εἰργάσθη...

§17ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι ὅλοι· ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς.

§18ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Εἰργάσθη καὶ ἐργάζεται, εἶναι δὲ εἰς τὸ πέρας ἡ ἐργασία της. Δύο νομοσχέδια ὑπεβλήθησαν ἤδη, εἶναι δ’ ἕτοιμον καὶ ἕτερον, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Στάην, ὡς εἰσηγητὴν, νὰ τὸ ὑποβάλῃ. Δὲν γνωρίζω δὲ, ἂν ἡ θεωρία, ὅτι αἱ πολυμελεῖς ἐπιτροπαὶ δὲν ἐργάζονται, ἦναι βάσιμος, καὶ ὅτι πρέπει ἡ ἐπιτροπὴ νὰ συνίσταται ἀπὸ ὀλίγα μέλη, διὰ νὰ ἐργασθῇ. Νομίζω, ὅτι, ὅπου ὑπάρχουσι περισσότερα πρόσωπα, ἐκεῖ καὶ εὐρυτέρα γίνεται συζήτησις, καὶ ἀσφαλεστέρα ἡ κρίσις, καὶ τὰ συμπεράσματα ὀρθότερα καὶ λυσιτελέστερα.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἔκαμε τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἕνεκα τοῦ πολυπληθοῦς τῶν προσώπων δυσκολεύεται νὰ ἐργασθῇ ἡ ἐπιτροπή.

§20ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὁ εἰπὼν τοῦτο εἶναι ἐκ τῶν τακτικώτατα προσερχομένων εἰς τὰς συνεδριάσεις τῆς ἐπὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων ἐπιτροπῆς.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, θὰ ἐκλεχθῇ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ἐκ μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἔκ τινων ἄλλων Βουλευτῶν, ἥτις θὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν.

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα· ἐκ μελῶν τῆς ἐκλογῆς σας, κύριε Πρόεδρε.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι σύμφωνος ἡ Βουλή;

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἑκατέρωθεν). Μάλιστα, δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· ἐτελείωσε.

§26ΣΤΑΗΣ. Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιτροπεία ἐργάζεται μετὰ τῆς ἐπὶ τῶν Ἐκπαιδευτικῶν, ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνῃ μέρος ταὐτοχρόνως εἰς ἀμφοτέρας τὰς ἐπιτροπείας. Γίνεται δὲ ἤδη ἐργασία ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Πανεπιστημιακοῦ, μετὰ τὸ πέρας τῆς ὁποίας θὰ ἐπιληφθῶμεν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ Ἀστεροσκοπείου καὶ τοῦ περὶ συμβουλίου καὶ ἐπιθεωρητῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, συναινεῖτε νὰ γείνῃ μία εἰδικὴ ἐπιτροπή;

§28ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πόσα μέλη θέλετε;

§30ΠΟΛΛΟΙ. Δώδεκα.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ γείνῃ μία δωδεκαμελὴς ἐπιτροπὴ ἐξ ὅλων τῶν ἀποχρώσεων, εἰς ἣν θὰ παραπεμφθῇ πρὸς ἐξέτασιν τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν.

§32ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νομίζω ὅτι συνέβη παρεννόησίς τις ἐν τῇ ἐπὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων ἐπιτροπῇ. Καθ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, ἡ Βουλὴ εἶχεν ἀποφασίσει νὰ συμπράξωσιν αἱ δύο ἐπιτροπαὶ μόνον ὡς πρὸς τὰ δύο Πανεπιστημιακὰ νομοσχέδια, δι’ ὧν δημιουργοῦνται νέαι θέσεις καὶ ἐπιβάλλονται νέαι δαπάναι εἰς τὸ Κράτος. Ὡς πρὸς τὰ ἄλλα ὅμως ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια, νομίζω ὅτι ἀφέθη εἰς εἰδικὴν ἐκπαιδευτικὴν ἐπιτροπὴν, μὲ τὴν πρόσληψιν τριῶν νέων μελῶν, νὰ ἐπεξεργασθῇ αὐτά. Δὲν ἐννοῶ δὲ τίνα σχέσιν ἔχει ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιτροπή, προκειμένου λ. χ. περὶ τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων τοῦ Πανεπιστημίου, περὶ ἐπιθεωρητῶν, περὶ συμβουλίου ἐκπαιδεύσεως καὶ καθεξῆς, πρὸς τὰ ζητήματα ταῦτα. Νομίζω ὅτι δύναται μόνη ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐκπαιδευτικὴ μὲ τὴν ἐπαύξησιν τῶν μελῶν της νὰ ἐπεξεργασθῇ τὰ νομοσχέδια ταῦτα, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν ἀνάγκην τῶν οἰκονομολογικῶν φώτων τῆς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιτροπῆς.

§33ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς ἐλάβομεν μίαν ἐντολήν, καὶ ἐντολὴν μάλιστα, ἡ ὁποία, ὅπως ἐδόθη, εἶναι τρόπον τινὰ καὶ κατὰ τῆς ἡμετέρας φιλοτιμίας· ἀλλὰ τὴν ἐντολὴν αὐτὴν ἐξακολουθοῦμεν νὰ ἐκπληρῶμεν κατὰ γράμμα. Μᾶς ἀνεθέσατε νὰ ἐπεξεργασθῶμεν τὸ νομοσχέδιον σὺν τῇ οἰκονομικῇ καὶ τῇ ἐκτάκτῳ ἐπιτροπῇ. Τοῦτο ἐξακολουθοῦμεν. Ἡ Βουλὴ δὲν εἶπεν εἰς ἡμᾶς: «νὰ ἐπεξεργασθῆτε τὸ πρῶτον, ἢ τὸ δεύτερον, ἢ τὸ τρίτον νομοσχέδιον, καὶ ἄφετε τὰ λοιπά.» Ἡ Βουλὴ μᾶς εἶπεν: «ἀναθέτω τὰ ἐν τῷ τεύχει τούτῳ νομοσχέδια (12, νομίζω, ἐν συνόλῳ) εἰς τὴν ὑμετέραν προεπεξεργασίαν.» Ἄν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ ἄρῃ τὴν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωκε, τότε θὰ ἀρθῇ ἡ ὑποχρέωσις ἡμῶν πρὸς ἐργασίαν· ἄλλως θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἐπιτροπὴ ἐργαζομένη μόνη, ἄνευ τῆς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς ἐκτάκτου.

§34Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν ἐφημερίδι τινὶ ἀνέγνων, ὅτι εἰς τὴν Γεωργικὴν Σχολὴν τὴν ἐνταῦθα συνέβησαν ἀτοπήματα, ἕνεκα τῶν ὁποίων διημείφθησαν πολλὰ ἔγγραφα μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Σχολῆς, καὶ ἕνεκα τῶν ὁποίων ἠναγκάσθη καὶ αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μεταβῇ ἐπιτοπίως καὶ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις, καὶ ὅτι ἐπίκειται παραίτησις τοῦ Διευθυντοῦ καὶ πολλὰ θὰ συμβῶσι. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ τί συνέβη, καὶ νὰ κομίσῃ καὶ τὸν σχετικὸν φάκελλον, ἵνα ἴδωμεν καὶ τοὺς λόγους τῆς παραιτήσεως καὶ τί συνέβη ἐν τῇ Σχολῇ. Ἀλλ’ ἐπειδὴ κατὰ τὸ παρελθὸν εἶχον κάμει καὶ μίαν ἄλλην παράκλησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν παραίτησιν τοῦ κ. Γενναδίου, τὴν ὁποίαν δυστυχῶς δὲν ἔφερε, θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ συμπεριλάβῃ ἐν τῷ φακέλλῳ καὶ τὴν παραίτησιν τοῦ κ. Γενναδίου, ἵνα ἴδωμεν διὰ τίνα λόγον ὁ κ. Γεννάδιος παρῃτήθη. Προχθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔφερε πληροφορίας τινὰς, ἀφορώσας εἰς τὸ λειβάδιον τοῦ δήμου Κρωπίας, καὶ εἶπεν ὅτι, ἂν θέλω, δύναται νὰ προσαγάγῃ καὶ τὴν ἔκθεσιν τῆς ὑπηρεσίας διὰ τὸ λειβάδιον. Θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ τὴν φέρῃ, διὰ νὰ ἴδωμεν τί συμβαίνει, διότι τὸ Δημόσιον ζημιοῦται 2,000 δραχ. κατ’ ἔτος.

§35Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπέβαλον προχθὲς ἓν ἔγγραφον.

§36ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδὲν ἔγγραφον κατεθέσατε· εἴπατε μόνον ὅτι, ἂν ἐπιμένω, θὰ προσαχθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ὑπηρεσίας.

§37ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατετέθη ἓν ἔγγραφον περὶ τούτων, θὰ προσαχθῇ δὲ καὶ ἡ ἔκθεσις τῆς ὑπηρεσίας, ὅταν τὴν λάβω.

§38ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ ἀπέστειλεν εἷς Παναγιώτης Βοδεάκος, ἐκ Γυθείου, μήνυσιν κατὰ τοῦ ἀστυνόμου Γυθείου Δημητρίου Πετρέα. Ἐγὼ ἐβαρύνθην νὰ λαλῶ περὶ τῶν ἀστυνόμων. Ἐπειδὴ ἀπευθύνεται εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων, τὴν καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον, διὰ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον διὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν νομίμων. Εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως θὰ ὑποβάλω μίαν παράκλησιν. Ἑξακόσιοι κηπουροὶ καὶ κτηματίαι, ἔχοντες κάῤῥα διὰ τὰς ἐργασίας των καὶ μὴ μετερχόμενοι τὸν καῤῥαγωγέα, φορολογοῦνται καὶ ὡς κηπουροὶ καὶ ὡς κτηματίαι καὶ ὡς καῤῥαγωγεῖς, κατακεχωρισμένοι εἰς τὸν φορολογικὸν κατάλογον καὶ μὲ τὸ ἐπιτήδευμα τοῦ καῤῥαγωγέως. Ὅτι δὲν μετέρχονται τὸν καῤῥαγωγέα, πιστεύω νὰ τὸ βεβαιώσῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, διότι τοὺς γνωρίζει καὶ τοὺς ἑξακοσίους. Φαίνεται ὅτι εἶναι εἶδος νέας φοροδοσίας, τὴν ὁποίαν ὁ κ. ἔφορος καθιεροῖ διὰ τοῦ καταλόγου, μετερχόμενος ἀνώτερα καθήκοντα καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν Βουλὴν, γινόμενος μᾶλλον φορομπήχτης. Περὶ τοῦ πράγματος τούτου διετάχθησαν ἀνακρίσεις ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου καὶ διεξήχθησαν ὑπό τε τῆς ἀστυνομίας καὶ τοῦ γραμματέως τοῦ ἐφόρου· ἐκ τῶν ἀνακρίσεων δ’ ἀπεδείχθη ἐναργέστατα, ὅτι οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν εἶναι καῤῥαγωγεύς. Ἀλλ’ ὁ ἔφορος Ἀττικῆς, νομίζων ὅτι παραβιάζεται ἢ μειοῦται τὸ γόητρόν του διὰ τῆς μεταῤῥυθμίσεως τοῦ καταλόγου, ἀντιλέγει καὶ δὲν θέλει νὰ ἀποδώσῃ δίκαιον εἰς τοὺς ἀνθρώπους τούτους. Ἐπάναγκες λοιπὸν εἶναι νὰ προνοήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τῆς ἀπαλλαγῆς τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ἐν ᾗ περιπτώσει εὕρῃ, ὅτι ἀδίκως κατεχωρίσθησαν καὶ ὡς καῤῥαγωγεῖς, καὶ πιστεύω ὅτι θὰ συναινέσῃ εἰς τοῦτο, ἄν εὕρῃ ἀποδεδειγμένον τὸ γεγονός. Ἑτέραν παράκλησιν ὑποβάλλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Μέγας πάταγος γίνεται ἐν τῇ δημοσιογραφίᾳ περὶ τῆς κατασκευῆς τῶν φυλακῶν Τρικκάλων. Ἄν ἦναι καὶ κατὰ τὸ μυριοστὸν ἀληθῆ τὰ δημοσιευόμενα, ὀλίγην περιποιοῦσι τιμὴν εἰς τὸ τμῆμα τῶν δημοσίων ἔργων καὶ εἰς τὴν ἐν γένει διοίκησιν. Θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ προσαγάγῃ τὴν διακήρυξιν καὶ ἐν γένει τὴν σύμβασιν μετὰ τοῦ ἐργολάβου, τὴν ἔκθεσιν τῆς παραλαβῆς καὶ παραδόσεως τοῦ ἔργου, τὴν γενομένην παρόντων τῶν μηχανικῶν, καὶ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπισκέψεως τοῦ κτιρίου ὑπὸ τοῦ Εἰσαγγελέως καὶ τῶν τριῶν ἑτέρων μηχανικῶν, οὓς ἀναφέρει ἡ ἔκθεσις αὕτη, διὰ νὰ ἴδωμεν ἄν ἦναι ἀληθῆ τὰ σημειούμενα, ἤτοι ὅτι τὸ ἔργον κατεσκευάσθη κατὰ 50% ὀλιγώτερον τοῦ συμφωνηθέντος, ἐνεκρίθη δὲ ψευδῶς καὶ ἐν γνώσει ὡς περατωθὲν συμφώνως τοῖς ὅροις τῆς συμβάσεως, ἐνῷ τοῦτο ἀπεδείχθη ψευδὲς, διότι οἱ φυλακισμένοι πολὺ εὐκόλως διετρύπησαν τὰ στερεὰ αὐτὰ μέρη, τὰ ὁποῖα κατεσκεύασαν οἱ ἐργολάβοι. Μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων τούτων, τὴν ὁποίαν δὲν πιστεύω νὰ ἀρνηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς, διότι δὲν ἀντίκειται εἰς τὰ κοινὰ συμφέροντα, θέλω συζητήσει ἐπὶ τῆς οὐσίας. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔλαβον ἓν τηλεγράφημα, ἀπευθυνόμενον καὶ πρὸς τοὺς κκ. Μακρῆν, Δηλιγιάννην καὶ Ράλλην καὶ πρὸς τὴν σύνταξιν τῆς «Ἀκροπόλεως» καὶ τῆς «Ἐφημερίδος». Πρόκειται περὶ σπουδαιοτάτου τῷ ὄντι ζητήματος, καὶ ἀπορῶ πῶς δὲν ἀνεφέρθη τὸ γεγονὸς τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἰδίως ὑπὸ τοῦ κ. Μακρῆ, ὁ ὁποῖος ἐνδιαφέρεται, διότι ὁ ἀποστολεὺς, ὀνομαζόμενος Κυριάκος Μακρῆς, φαίνεται νὰ ἦναι συγγενής του. Ἀφορᾷ παραβίασιν τῶν διεθνῶν νομίμων, ἔχει δὲ οὕτω (ἀναγινώσκει): «Τὸ ὑπὸ ἑλληνικὴν σημαίαν ἀτμόπλοιον «Σελινίτσα» τῆς κυρίας Αἰκατερίνης Μπουρνιᾶ, νηολογημένον εἰς τὸν λιμένα Κερκύρας, ἀποπλεῦσαν μετὰ τῶν ἀπαιτουμένων ἐγγράφων ἐκ Κερκύρας τὴν Παρασκευὴν, ἠμποδίσθη παρανόμως νὰ προσεγγίσῃ εἰς Παλέρμον τῆς Ἠπείρου παρὰ τοῦ ἐκεῖ ὑγειονόμου, ὅστις διὰ λέμβου παρέλαβε δύο τῶν ἐπιβατῶν τοῦ ἀτμοπλοίου, εἰς δὲ τοὺς λοιποὺς δὲν ἐπέτρεψε ν’ ἀποβιβασθῶσι. Ζητοῦμεν προστασίαν κατὰ τοιούτων παρανόμων διαταγῶν, τὰ διεθνῆ νόμιμα παραβιαζουσῶν.» Ἄν ἦναι ἀληθῆ ταῦτα τὰ πραγματικὰ γεγονότα, βεβαίως παραβιάζουσι τὰ διεθνῆ νόμιμα. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περί τε τῆς ἀκριβείας τούτων καὶ περὶ τῆς προστασίας τῶν διεθνῶν νομίμων.

§39ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ ἔλαβον καὶ ἐγώ, καὶ τὸ ἀπέστειλα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν.

§40ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἔλαβον τηλεγράφημα, κύριε Πρόεδρε, ἐκ Λεβαδείας τοῦ καλοῦ κτηματίου κ. Φούφουλα, ἀπευθυνόμενον καὶ πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, κατὰ τὸ ὁποῖον ταμίας καὶ ἀστυνόμος συλλαμβάνουσι πολίτας δι’ ἀνύπαρκτα χρέη καὶ κρατοῦσιν αὐτοὺς χάριν χρηματικῶν σκοπῶν. Παρακαλῶ τοὺς κ. Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψει τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ καὶ φροντίσωσιν ὅπως ἐνεργηθῇ ὁ νόμος. Ἔλαβον καὶ ἀναφορὰν πρὸς τὴν Βουλὴν ἀνδρὸς σεβαστοῦ καὶ ἄλλοτε συναδέλφου ἡμῶν, ἑνὸς τῶν σπουδαιοτέρων κτηματιῶν τῆς Πελοποννήσου, τὴν ὁποίαν ἀναγινώσκω, κατὰ παράκλησίν του.

§41ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Ποῖος εἶναι αὐτός;

§42ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ πρώην βουλευτὴς Κορινθίας κ. Μεντζελόπουλος (ἀναγινώσκει): «Οἱ πατέρες ἡμῶν ἔχυσαν τὸ αἷμά των καὶ ἐθυσίασαν τὰς περιουσίας των διὰ νὰ ἀφήσωσιν ἡμᾶς ἐν ἐλευθέρᾳ γῇ· ὁ δὲ θεμελιώδης νόμος, ὁ κανονίζων τὸ δημόσιον δίκαιον τῶν πολιτῶν καὶ διέπων τὰς ἐξουσίας τοῦ Κράτους, ἐγγυᾶται ἡμῖν τὴν ἀσφάλειαν τῆς ἰδιοκτησίας μας καὶ τὴν ἐλευθέραν αὐτῆς διαχείρισιν. «Ἐὰν ἐν τῇ εὐλόγῳ ἀμηχανίᾳ τῶν σταφιδοκτημόνων ἐσφαλμένοι ὑπολογισμοὶ, προσωπικαὶ κερδοσκοπίαι καὶ ἡ δημοκοπία ἐπενόησαν τὴν τέως ἄγνωστον ἐν τῇ νομοθεσίᾳ μας «Παρακράτησιν», καὶ παρέπεισαν καὶ σταφιδοκτήμονας ἐπαρχιῶν τινων νὰ ἑνώσωσι μετ’ αὐτῶν τὴν φωνήν των, πεποίθαμεν ὅμως, ὅτι αἱ συνειδήσεις τῶν κ. κ. Βουλευτῶν δὲν θὰ καμφθῶσιν, οὐδὲ θὰ παρεκκλίνωσι τοῦ δικαίου καὶ τοῦ συνταγματικοῦ ἡμῶν χάρτου, διὰ νὰ καταστρέψωσιν ὁλοκλήρους ἐπαρχίας, πρὸς ἀνακούφισιν δῆθεν ἄλλων, ἐντὸς τοῦ ἀσύλου τῶν ἐλευθεριῶν μας». Ἐν τῇ συνοδευούσῃ δὲ τὴν ἀναφορὰν ταύτην ἐπιστολῇ του πρός με λέγει ῥητῶς ὁ ἀξιότιμος πρώην συνάδελφος, ὅτι, ἂν ψηφισθῇ νόμος τοιοῦτος, βεβαίως ἐπίκεινται δυστυχήματα καὶ αἱματοχυσίαι κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ, προκειμένου ν’ ἀφαιρεθῇ ἡ περιουσία τῶν πολιτῶν ἐκείνων.

§43ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἶναι γνώμη βεβαίως ἀξία πολλοῦ σεβασμοῦ καὶ πολλῆς προσοχῆς ἡ τοῦ κ. Μεντζελοπούλου.

§44ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ πολλὰ παράπονα ἐκ τῆς ἐπαρχίας μου διὰ τὴν ἀπηνῆ καταδίωξιν τῶν ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου. Ἐν Λοκρίδι, ὡς γνωστὸν, ἐγένοντο αἱ μεγαλείτεραι καταστροφαὶ ἐκ τῶν σεισμῶν. Πολλαὶ κωμοπόλεις καὶ χωρία ἀνετράπησαν ἐκ θεμελίων. Ἐντεῦθεν πᾶς τις δύναται νὰ εἰκάσῃ εἰς ὁποίαν δυστυχίαν περιῆλθον οἱ συνεπαρχιῶταί μου καὶ ἐὰν ἦναι εἰς θέσιν φέτος νὰ ἀποτίσωσιν ὅλας τὰς πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλάς των. Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν κεντρικὴν ἐξουσίαν νὰ δώσῃ ἀντιθέτους διαταγὰς, διότι οἱ ὑπάλληλοι συμμορφοῦνται πρὸς τοὺς ἰσχύοντας νόμους. Καλὸν ὅμως, νομίζω, θὰ ἦτο, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐξαιρετικὴν ταύτην περίστασιν ὑπέβαλλεν εἰς τὴν Βουλὴν μέτρον νομοθετικόν, ὁποῖον ἄλλοτε ὑπέβαλε καὶ δι’ ἄλλα μέρη, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ δίδωται ἀναβολὴ τῶν εἰσπράξεων εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην, ἥτις, ἐπαναλαμβάνω, ὑπέστη ἀληθῆ πανωλεθρίαν ἐκ τῶν σεισμῶν, ὁποίαν οὐδεμία ἄλλη ἐπαρχία ὑπέστη, διότι οὐδαμοῦ ἀλλαχοῦ ἔχομεν τὸ φαινόμενον τῆς ἐξ ὁλοκλήρου ἀνατροπῆς κωμοπόλεων καὶ χωρίων, οὐδαμοῦ ἀλλαχοῦ ἔχομεν τὸ φαινόμενον ἑκατοντάδων θυμάτων ὑπὸ τὰ ἐρείπια, καὶ εἶναι ὁμολογουμένως τοιαύτη ἡ περίστασις, ὥστε καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ νὰ δειχθῶσιν ἐπιεικεῖς, καὶ ὄχι νὰ χαρίσωσιν εἰς τοὺς Λοκροὺς τὰ ὀφειλόμενα πρὸς τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ νὰ δώσωσιν εἰς αὐτοὺς ἀναβολὴν πληρωμῆς, ὅπως, ὅταν δυνηθῶσι νὰ ἀναλάβωσιν οἰκονομικῶς, ἀποτίσωσι ἁπάσας τὰς ὑποχρεώσεις των. Νομίζω, ὅτι ἡ σύστασις αὕτη εἶναι δικαιοτάτη.

§45ΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ λαμβάνωσι συντάξεις ἐκεῖνοι, οἵτινες δὲν ἔχουσι πρὸς τοῦτο κεκτημένα δικαιώματα, παρεκάλεσα τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ ἐνεργήσῃ τὴν ὑποβολὴν τῶν μισθοδοτικῶν καταστάσεων τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς, τῶν μηνῶν Μαΐου, Ἰουνίου, Ἰουλίου, Σεπτεμβρίου, Ὀκτωβρίου καὶ Νοεμβρίου, τὰς ὁποίας ὁ κ. Πρόεδρος ἔλαβε τὴν καλωσύνην νὰ προσαγάγῃ. Μελετήσας τὰς καταστάσεις ταύτας, ἀνεῦρον ἐν αὐταῖς τὸ ἔγκλημα τῆς ψευδοῦς πιστοποιήσεως καὶ τῆς ἀπάτης πρὸς τὸ δημόσιον συμφέρον· ὥστε παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μεριμνήσῃ, ὅπως αἱ καταστάσεις τῶν εἰρημένων μηνῶν ἀποσταλῶσιν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, πρὸς τὸν ὁποῖον θὰ χορηγηθῶσι καὶ τὰ μέσα τῆς ἀποδείξεως τῶν ἐγκληματικῶν αὐτῶν πράξεων. Ὑπέβαλον, κύριοι Βουλευταί, πρὸς τὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ὑπουργὸν ἐπερωτήσεις τρεῖς, τὴν μίαν πρὸ 15 ἡμερῶν καὶ τὰς ἄλλας δύο μετὰ ταῦτα, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, φρονῶν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ταράσσωνται οἱ κύκλοι τοῦ κόμματος καὶ νὰ ζημιῶνται οἱ κηφῆνες αὐτοῦ, δὲν ἠθέλησε νὰ ἀπαντήσῃ μέχρι σήμερον. Τὸν παρεκάλεσα πρὸς τούτοις νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τίνι δικαιώματι διώρισεν εἰς τὴν λιμενικὴν ὑπηρεσίαν Καλαμῶν τρεῖς ὑπαλλήλους, οἵτινες οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν ἐκτελοῦσι, διότι τὸ ἔργον, τελεσθὲν πρὸ ἑνὸς ἔτους, παρεδόθη εἰς τὴν ἁρμοδίαν λιμενικὴν ἀρχήν, καὶ ἔκτοτε οὐδεμία ὑπηρεσία ὑπάρχει, ἀλλὰ τὸ δυστυχὲς λιμενικὸν ταμεῖον πληρόνει 1,000 δραχμὰς κατὰ μῆνα ἄνευ οὐδενὸς λόγου. Μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι διόλου δίκαιον διὰ τῶν λιμενικῶν χρημάτων νὰ ἐξυπηρετῆται τὸ κόμμα, διότι οὐδεὶς ἄλλος λόγος ὑπάρχει, παρὰ νὰ συντρέχωνται ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν δύναται νὰ λάβωσιν ἄλλην θέσιν. Φρονῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος μέχρι σήμερον δὲν ἔπαυσε τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς, θέλει σπεύσει νὰ τοὺς παύσῃ. Ἐπίσης παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ ἐξέλεγξις τῆς Πιστωτικῆς Τραπέζης, διότι ἐλέχθησαν πολλά, ὅτι κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν παρετηρήθησαν πολλαὶ παρεκτροπαί, αἱ ὁποῖαι δίδουν τὸ δικαίωμα νὰ παραπονῶνται οἱ ἐντεῦθεν ζημιούμενοι μέτοχοι. Ἐπίσης πρὸ ἡμερῶν παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ σταματήσῃ τὴν ἐξακολούθησιν τῆς σπατάλης τοῦ δημοσίου χρήματος, διότι 7 ἢ 8 διωρισμένοι ὡς φύλακες εἰς τὰς φυλακὰς Καλαμῶν οὐδὲν ἄλλο πράττουσιν ἢ καθήμενοι ἐν ταῖς οἰκίαις των προσέρχονται μόνον κατὰ τὸ τέλος ἑκάστου μηνὸς καὶ λαμβάνοντες τὴν μισθοδοσίαν των ἀπέρχονται αὖθις εἰς αὐτάς· ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἠθέλησε νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ. Παράπονα, Κύριοι, ἠγέρθησαν κατὰ τοῦ ἀνακριτοῦ τῶν ἐπαρχιῶν Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης καὶ παράπονα δίκαια...

§46ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πῶς ὀνομάζεται;

§47ΦΛΕΣΣΑΣ. Παναγιωτόπουλος... Κατ’ ἐξαίρεσιν, φέτος ἀνετέθη εἰς τὸν ἀνακριτὴν αὐτὸν ἡ ἐπαρχία Καλαμῶν καὶ ἡ ἐπαρχία Μεσσήνης, ἐνῷ ἄλλοτε ὑπῆρχεν εἷς ἀνακριτὴς διὰ τὴν ἐπαρχίαν Καλαμῶν καὶ ἕτερος ἀνακριτὴς διὰ τὴν ἐπαρχίαν Μεσσήνης. Κατὰ τοῦ ἀνακριτοῦ τούτου ἠγέρθησαν παράπονα, διότι συνέλαβεν ἀθώους πολίτας καὶ ἔθεσεν αὐτοὺς εἰς τὰς φυλακὰς ἐπὶ τρεῖς μῆνας, πεισθεὶς εἰς ἀνώνυμον ἐπιστολὴν, διὰ τῆς ὁποίας ἐπληροφορεῖτο, ὅτι αὐτοὶ ἐξετέλεσαν τὸ ἔγκλημα τοῦ φόνου τοῦ Χρυσοβέργη. Διὰ τῆς ἐπιστολῆς τὸν ἐπληροφόρουν νὰ πορευθῇ εἰς ὡρισμένον μέρος, ὅπως ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις, καὶ θέλουσι παρουσιασθῆ μάρτυρες, ἵνα βεβαιώσωσι τὸ ἔγκλημα· ὁ ἀνακριτὴς μετέβη εἰς τὸ ὑποδειχθὲν μέρος καὶ ἐνήργησεν ἀνακρίσεις, ἀλλ’ οὐδεὶς κατέθεσέ τι κατὰ τοῦ ἐν φυλακαῖς στενάζοντος ἐπὶ τρεῖς μῆνας. Λαμβάνει αὖθις νέαν ἐπιστολὴν, μεταβαίνει εἰς τὸ ὑποδεικνυόμενον μέρος, ἀλλ’ οὐδεὶς παρουσιάζεται μάρτυς· καὶ τοῦτο ἐξακολουθεῖ νὰ πράττῃ ὁ κ. ἀνακριτὴς, μὴ λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ κατηγορούμενος ἔχει ἐχθροὺς καὶ δύνανται οὗτοι ν’ ἀδικήσωσιν αὐτὸν, οἱ δὲ ἄνθρωποι μένουσιν εἰς τὰς φυλακὰς ἐπὶ 3 μῆνας, ἐνῷ ὁ φονευθεὶς ἐβεβαίωσε πρὸ τοῦ θανάτου του, ὅτι τὸ ἔγκλημα ἐξετέλεσεν ὡρισμένον πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ὅμως ὁ ἀνακριτὴς, ἀφοῦ ἀνέκρινεν, ἀπέλυσε.

§48ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνεφέρατε περὶ πλαστογραφίας μισθοδοτικῶν καταστάσεων, ἀλλὰ δὲν μᾶς ἐξηγήσατε.

§49ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐγένετο λόγος· ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θέλει φροντίσει ν’ ἀποσταλῶσιν αἱ μισθοδοτικαὶ καταστάσεις εἰς τὸν Εἰσαγγελέα πρὸς ἀνακάλυψιν τοῦ ἐγκλήματος.

§50ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν μᾶς ἐξηγεῖσθε δι’ ὀλίγων;

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ ἐξηγηθῇ.

§52ΦΛΕΣΣΑΣ. Αὔριον θέλω ἀπαντήσει εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν παρακαλῶ νὰ ἐπιστήσῃ ὀλίγον τὴν προσοχήν του εἰς τὰς Καλάμας, καὶ ἰδίως εἰς τὴν Νομαρχίαν Μεσσηνίας, ἧς ὁ νομάρχης ἔλαβε, φαίνεται, ἐντολὴν νὰ καταστρέφῃ καὶ ὄχι νὰ διοικῇ. Μέχρι σήμερον δὲν ἠθέλησα νὰ κάμω λόγον περὶ τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ, διότι ἐπίστευον ὅτι θέλει συνέλθῃ καὶ θέλει ἀσχοληθῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντος, ὅπως διοικῇ νομίμως καὶ μὴ φατριάζῃ. Ὁ νομάρχης αὐτὸς ἔπαυσε τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τοῦ δήμου Θουρίας, διότι δὲν ὑπήκουσεν εἰς τὴν ἀπαίτησιν αὐτοῦ, ὅπως ἀποφανθῇ ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τοῦ δευτέρου ἐκλογικοῦ τμήματος ἐν τῷ δήμῳ Ἄριος. Καὶ ἠξεύρετε, Κύριοι, τί ζητεῖ διὰ τούτου ὁ κ. νομάρχης; ζητεῖ νὰ φονεύωνται οἱ ἄνθρωποι ἐν ταῖς ἐκλογαῖς· διότι ἡ ἱστορία τοῦ δήμου αὐτοῦ ἀποδεικνύει, ὅτι, ὅταν ἡ ἐκλογὴ ἐνηργεῖτο ἐν μόνῳ τῷ πρώτῳ ἐκλογικῷ τμήματι, ἐπήρχοντο φόνοι καὶ φόνοι οὐκ ὀλίγοι, καὶ ἐκ τούτου ἠναγκάσθη ἡ διοίκησις νὰ συστήσῃ καὶ δεύτερον ἐκλογικὸν τμῆμα. Τὸ δεύτερον αὐτὸ ἐκλογικὸν τμῆμα ἐπιζητεῖ ὁ νομάρχης, ὑπακούων εἰς εἰσηγήσεις φατριαστικὰς, νὰ καταργήσῃ, καὶ ἐπὶ τούτῳ πιέζει σπουδαίως τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους τοῦ δήμου ἐκείνου, ἵνα ἀποφανθῶσιν ὑπὲρ τῆς καταργήσεως. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τούτου, ὡς ἀφορῶντος τὴν δημοσίαν τάξιν, καὶ οὕτω προλάβῃ ἐπικείμενα ἐγκλήματα ἐν ἐκλογαῖς.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς, ἀφοῦ εἶπεν ὅτι ἐπλαστογραφήθησαν μισθοδοτικαὶ καταστάσεις ἐν τῇ Βουλῇ, ὀφείλει νὰ ἐξηγηθῇ. Δὲν εἶναι πρέπον νὰ ἀφήσῃ τὴν Βουλὴν ἐν τῷ σκότει.

§54ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Βεβαίως δὲν εἶναι πρέπον νὰ μὴ δώσῃ ἐξηγήσεις ὁ κ. Βουλευτὴς καὶ τῷ ἐπιβάλλεται τὸ καθῆκον νὰ διαφωτίσῃ τὴν Βουλὴν· ἄλλως εἶναι συκοφαντία, καὶ ὡς τοιαύτην ἐπιβάλλεται εἰς ἡμᾶς νὰ τὴν χαρακτηρίσωμεν.

§55ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Βεβαίως.

§56ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐπεφυλάχθη νὰ ἐξηγηθῇ αὔριον.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ἀποδίδεται πλαστογραφία εἰς τοὺς συντάσσοντας τὰς μισθοδοτικὰς καταστάσεις, πρέπει νὰ δίδωνται καὶ ἐξηγήσεις. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἀρνεῖται νὰ δώσῃ τοιαύτας· εἰς τὴν Βουλὴν ἐναπόκειται νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν ἄρνησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§58ΡΟΥΚΗΣ. Ὁ κ. Φλέσσας, ἀρνούμενος νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις περὶ τούτου, ἀδικεῖ ἑαυτὸν καὶ τὸ ὄνομα, τὸ ὁποῖον φέρει. Δὲν πρέπει νὰ δώσῃ ὑπονοίας εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι πρόκειται περὶ συκοφαντίας.

§59ΦΛΕΣΣΑΣ. Μείνατε ἥσυχοι καὶ μὴ τρέχετε χωρὶς λόγον· αὔριον ὁ Εἰσαγγελεὺς θὰ σᾶς λύσῃ τὴν ἀπορίαν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς βάρος τοῦ κ. Φλέσσα εἶναι ἡ ἄρνησίς του αὕτη, καὶ λυποῦμαι δι’ αὐτόν.

§61ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἀφ’ ἧς ὁ κ. Βουλευτὴς ὑπέβαλε τὴν ἐπερώτησίν του σχετικῶς πρὸς τοὺς ἐν ταῖς φυλακαῖς Καλαμῶν φύλακας, ἀπήντησα πρὸς αὐτὸν, ὅτι, ὡς καλῶς γνωρίζει, αἱ καταστάσεις συντάσσονται ὑπὸ τῶν οἰκείων ἐπιστατῶν, ἐπιθεωροῦνται δὲ αἱ μὲν τῶν ἐξεταστικῶν φυλακῶν ὑπὸ τοῦ Εἰσαγγελέως, αἱ δὲ τῶν καταδίκων ὑπὸ τοῦ Νομάρχου, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐπιθεωρημένων τούτων καταστάσεων ἐκδίδονται τὰ ἐντάλματα· ἑπομένως τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ γνωρίζῃ, ἐὰν οἱ φύλακες, οἱ ἀναφερόμενοι εἰς τὰς καταστάσεις, παρέσχον ἢ μὴ τὴν ὑπηρεσίαν των, τοὐναντίον μάλιστα ἐκ τῆς βεβαιώσεως τοῦ Εἰσαγγελέως καὶ τοῦ Νομάρχου πείθεται, ὅτι τὰ πρόσωπα ταῦτα παρέσχον τὴν ὀφειλομένην εἰς τὸ Κράτος ὑπηρεσίαν, ἀνθ’ ἧς λαμβάνουσι τὸν κεκανονισμένον μισθόν. Ἀλλ’ οὐχ ἧττον, ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, εἶπον ὅτι ἐκ τῆς ἐπερωτήσεώς του λαβὼν ἀφορμὴν, ἔγραψα εἰς τὸν Νομάρχην καὶ τὸν Εἰσαγγελέα νὰ μὲ πληροφορήσωσι, τί συμβαίνει ἐπὶ τοῦ προκειμένου· περιμένω δὲ τὴν ἀπάντησίν των, καὶ θέλω τὴν ἀνακοινώσει εἰς τὴν Βουλὴν, εὐθὺς ὡς μοὶ ἀποσταλῇ.

§62ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἀλλ’ εἶναι ἤδη 15 ἡμέραι, ἀφ’ ἧς ἐλάβετε τὴν ἐπερώτησίν μου.

§63ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Εὐθύνομαι ἐγὼ, διότι ὁ Νομάρχης καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς δὲν ἀπήντησαν εἰσέτι;

§64ΦΛΕΣΣΑΣ. Δὲν τολμῶσι ν’ ἀπαντήσωσι.

§65ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε, ἐὰν δὲν σᾶς ἀπαντήσωσι διόλου, δὲν εὐθύνεσθε;

§66ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Τότε θὰ τοὺς τιμωρήσω. Ἀλλ’ ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ εἶχε καὶ δεύτερον μέρος. Ἐπηρώτησε τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διατὶ διατηρεῖται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ δικαστικὸς κλητὴρ, ὁ ὁποῖος ἐστερήθη τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων· ἀλλὰ τὸ ὄνομα τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος, περὶ οὗ ἐπηρώτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς, κακῶς ἀνεγράφη ἐν τοῖς πρακτικοῖς, διότι ἐγράφη ὡς Κωνσταντῖνος Καπετανάκης ἢ Καπετανάκος, ἐνῷ δὲν ἐπρόκειτο περὶ Καπετανάκου, ἀλλὰ περὶ Καπερνέκου. Μετὰ τὴν ἀνακάλυψιν τοῦ λάθους τούτου, ἐζήτησα ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου νεωτέρας πληροφορίας, καὶ ταύτας εἶχον ἑτοίμους ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν, παρόντος τοῦ κ. Βουλευτοῦ τοῦ ἀμέσως ἐνδιαφερομένου, ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἔβλεπον τὸν κ. Βουλευτήν, ἀνέβαλλον, σήμερον δὲ, ἐκ τῆς ἀφορμῆς τῆς σημερινῆς ἐπαναλήψεως τῆς ἐπερωτήσεώς του, φέρω ἐδῶ τὴν ἀπάντησιν. Πράγματι περὶ τοῦ κλητῆρος τούτου Καπερνέκου εἶχεν εἰδοποιηθῇ τὸ Ὑπουργεῖον ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου, καὶ ἀμέσως δι’ ἐγγράφου πρὸς τὸν ἁρμόδιον Εἰσαγγελέα ἐζήτησε νὰ πληροφορηθῇ τί συμβαίνει ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ὁ Εἰσαγγελεὺς διὰ τηλεγραφήματός του, (τὸ ὁποῖον καὶ καταθέτω, ἀπήντησε τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐπὶ τηλεγραφικῆς διαταγῆς ὑπ’ ἀριθ. 28,038 συνεπείᾳ 23,016 διαταγῆς του ὑπέβαλον Συμβουλίῳ πρότασιν περὶ ἀπολύσεως δικαστικοῦ κλητῆρος Καπερνέκου διὰ 1132 τῆς 27 Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ. προτάσεώς μου, ἥτις εἰσέτι μένει ἐκκρεμὴς Συμβουλίῳ ἀναμένων δὲ ἔκδοσιν σχετικοῦ βουλεύματος, δὲν ἀνέφερον ἐκτέλεσιν διαταγῆς. Εἰσαχθεὶς Πλημμελειοδικεῖον 14 λήγοντος ἐπὶ παραβάσει καθήκοντος, κατεδικάσθη κατ’ ἀντιμωλίαν διὰ 2886 ἀποφάσεως χρηματικὴν ποινὴν καὶ στέρησιν ἑξάμηνον».

§67ΦΛΕΣΣΑΣ. Καὶ ὅμως ἐξακολουθεῖ νὰ ἦναι κλητήρ!

§68ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Διὰ τοῦτο ἔγραψα εἰς τὸν Εἰσαγγελέα νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν περὶ ἀπολύσεώς του.

§69ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τί θὰ γείνουν αἱ δικαστικαὶ πράξεις, αἱ ἐνεργηθεῖσαι παρ’ αὐτοῦ κατὰ τὸ διάστημα, καθ’ ὃ ἦτο κλητήρ;

§70ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἐγὼ τώρα ἀπαντῶ εἰς ἐπερωτήσεις, δὲν λύω νομικὰ ζητήματα, ἅτινα ἀπόκεινται εἰς τὰ δικαστήρια. Ἐπειδὴ εἶμαι εἰς τὸ βῆμα, θὰ παρακαλέσω τὴν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπιτροπὴν νὰ ἐπιληφθῇ ὅσον τάχιον τῆς ἐπεξεργασίας τῶν παραπεμφθέντων εἰς αὐτὴν τριῶν νομοσχεδίων, τῶν ἀφορώντων τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ νὰ ὑποβάλῃ ὅσον τάχιον τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς, διότι ἐπείγει ἡ ἐπιψήφισις τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, ἵνα ἐπιτρέψῃ, ὅπως τεθῇ πρῶτον μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν μεταῤῥύθμισιν τοῦ νόμου περὶ ἐμμίσθων παρέδρων, διότι τοῦτο θὰ θεραπεύσῃ ἀπόλυτον ἀνάγκην τῆς ὑπηρεσίας, ἵνα διαῤῥυθμισθῶσι τὰ τοῦ προσωπικοῦ τῶν δικαστηρίων.

§71ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐξώσεως δὲν θεωρεῖτε ὅτι εἶναι κατεπεῖγον;

§72ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Καὶ τοῦτο τὸ θεωρῶ κατεπεῖγον, ἀλλ’ ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφασίσῃ. Καταθέτω δὲ καὶ τὸν ζητηθέντα πίνακα, τὸν ἐμφαίνοντα τὰς εἰσπράξεις τῶν ἀμίσθων προξενικῶν ἀρχῶν. Εἶναι συνέχεια πίνακος κατατεθέντος ὑπὸ τοῦ προκατόχου μου κ. Δραγούμη, περιέχοντος τὰς εἰσπράξεις μέχρι τοῦ 1892, συμπληρουμένου δὲ ἤδη καὶ διὰ τῶν εἰσπράξεων τοῦ 1893. Ἀλλὰ σημειώσατε, ὅτι ὁ πίναξ δὲν εἶναι πολὺ ἀκριβής, ἐξ ἀνάγκης· διότι δὲν ἔχομεν ἄλλον ἔλεγχον τῶν εἰσπράξεων, παρὰ τὴν κατανάλωσιν τοῦ ἐνσήμου, συνήθως δὲ αἱ ἄμισθοι προξενικαὶ ἀρχαὶ δὲν εἶναι πολὺ ἀκριβεῖς περὶ τὴν ἀνακοίνωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν ἀφορώντων εἰς τὰς εἰσπράξεις αὐτῶν, αἵτινες ἄλλως τοῖς ἀνήκουσιν.

§73ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ νὰ συμπληρώσητε τὸν πίνακα καὶ καταθέσητε σημείωμα περὶ τῶν εἰσπράξεων καὶ τῶν Γενικῶν Προξενείων Ὀδησσοῦ καὶ Νεαπόλεως.

§74ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Πῶς νὰ τὸν συμπληρώσω, ἀφοῦ δὲν ἔχω τὰ στοιχεῖα;

§75ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Δὲν ἔχετε τὰς ἐκθέσεις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ;

§76ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἐὰν αἱ ἐκθέσεις περιέχωσί τι, θὰ ἀναφέρηται ἐδῶ.

§77ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ἀφοῦ γνωρίζετε τί εἰσπράττουσι τὰ ἄλλα Προξενεῖα, μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι εἰς θέσιν ἡ ὑπηρεσία νὰ σᾶς πληροφορήσῃ καὶ περὶ τῶν Γενικῶν Προξενείων Ὀδησσοῦ καὶ Νεαπόλεως.

§78ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἐὰν δὲν ὑπάρχωσι τὰ στοιχεῖα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τί θέλετε νὰ κάμω;

§79ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Τότε θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ν’ ἀποταθῶ εἰς τὸν κ. Δραγούμην, ὁ ὁποῖος εἶναι εἰς θέσιν, ὡς ἄλλοτε Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας, ἀφοῦ ὑμεῖς δὲν δύνασθε.

§80ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Διατί ἀποτείνεσθε πρὸς ἐμέ; Δὲν ὑπάρχουσι δυστυχῶς στοιχεῖα διὰ τὰ πλεῖστα ἄμισθα Προξενεῖα.

§81ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Τῆς Ὀδησσοῦ δὲν ὑπάρχουσι;

§82ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Περὶ τῆς Ὀδησσοῦ εἰδικῶς δύνασθε νὰ γνωρίζητε, ὅτι ὑπάρχει ἔκθεσις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ἐκ τῆς ὁποίας δύναται νὰ ἐξαχθῇ τὸ ποσὸν περίπου τῶν εἰσπράξεων τοῦ Προξενείου, τὸ ὁποῖον, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, εἶναι 15,000 φράγκα ἐτησίως. Ἀλλ’ ἕτερα στοιχεῖα, προερχόμενα ἀπ’ εὐθείας ἐκ τῶν Προξενείων, δὲν ὑπάρχουσι διὰ τὰ πλεῖστα Προξενεῖα, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι οἱ πρόξενοι εἶναι ἄμισθοι, καὶ ὀλίγοι ἐπιμελοῦνται, οἱ μὲν εἰσπράττοντες καὶ δαπανῶντες εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Προξενείου, οἱ δὲ δαπανῶντες ὑπὲρ ἑαυτῶν καὶ μὴ ἀσχολούμενοι εἰς τὸ νὰ πληροφορῶσι τὸ Ὑπουργεῖον. Τέσσαρα ἢ πέντε Προξενεῖα ἄμισθα ἔχουσι σημασίαν λόγῳ εἰσπράξεων. Ἐν μεταξὺ τούτων εἶναι καὶ τὸ τῆς Ὀδησσοῦ, τὸ ὁποῖον ὠνομάσατε πρὸ ὀλίγου. Περὶ Ὀδησσοῦ οὐδέποτε ὑπῆρξαν στατιστικαὶ πληροφορίαι ἐπαρκεῖς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐξωτερικῶν, διὰ ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ἐκεῖ ὁ γενικὸς πρόξενος δὲν φροντίζει ἀπ’ εὐθείας περὶ τῶν εἰσπράξεων, οὐδὲ πρὸς ἰδίαν ὠφέλειαν, ἀλλὰ δαπανᾷ αὐτὰς εἰς τὸ γραφεῖον κλπ. Ἐπὶ τῆς τελευταίας διόδου μου ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ κ. Σακελλαρόπουλος, ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν Προξενείων, ὥρισεν ἐν τῇ περὶ τῆς ἐπιθεωρήσεως τοῦ Γεν. Προξενείου ἐκθέσει περίπου τὰς ἐτησίας εἰσπράξεις, καθ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, εἰς 15,000 φράγκα. Ἔχετε ὅμως πάντοτε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι, ὅπου ὑπάρχουσιν εἰσπράξεις, ἡ μεταβολὴ τῆς ἀμίσθου προξενικῆς ὑπηρεσίας εἰς ἔμμισθον αὐξάνει τὰς εἰσπράξεις. Τοῦτο παρετηρήθη ἐν Ταϊγανίῳ, τοῦτο παρετηρήθη ἐν τῷ ὑποπροξενείῳ Πύργου, ὅπου ὁ προκάτοχός μου κ. Δεληγεώργης, καλῶς πράξας, ἵδρυσεν ἔμμισθον Ὑποπροξενεῖον, οὗτινος αἱ εἰσπράξεις καλύπτουσι τὰς δαπάνας καὶ ἀφίνουσι περίσσευμα. Ἁπανταχοῦ τοῦτ’ αὐτὸ συνέβη. Ἀλλὰ καταστάσεις ἀκριβεῖς καὶ ἐκ πασῶν τῶν προξενικῶν ἀρχῶν δὲν εὑρίσκονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ ἐκείνη, τὴν ὁποίαν κατέθετο ὁ κ. Ὑπουργὸς, βεβαίως θὰ ἦναι ἀτελής, διότι δὲν ὑπάρχουσιν ἐπαρκῆ τὰ στοιχεῖα πρὸς καταρτισμὸν ἀκριβοῦς στατιστικῆς.

§83ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπιθεωρητὴν, ὁ ὁποῖος ἔχει καθῆκον νὰ περιέρχηται τὰς διαφόρους προξενικὰς ἀρχὰς, καὶ νὰ συντάσσῃ ἐκθέσεις, τὰς ὁποίας ν’ ἀποστέλλῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§84ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κατ’ ἐξαίρεσιν μεταβαίνει εἰς τὰ ἄμισθα Προξενεῖα.

§85ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ἀπὸ τὴν Νεάπολιν ὁ ἐπιθεωρητὴς διῆλθεν 20 φορὰς, καὶ εἰς τὴν Ὀδησσὸν ὡμολογήσατε σεῖς τώρα ὅτι μετέβη. Ἀφοῦ δὲν δύναμαι νὰ ἔχω σημείωμα ἀκριβὲς ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, θέλω τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. ἐπιθεωρητοῦ, ἵνα ἴδωμεν τί εἰσπράττει τὸ Προξενεῖον τῆς Νεαπόλεως καὶ τί εἰσπράττει τὸ τῆς Ὀδησσοῦ. Δὲν εἶμαι ἐναντίος τῶν ἐμμίσθων Προξενείων· θέλω τὰ ἄμισθα Προξενεῖα νὰ μετατραπῶσιν εἰς ἔμμισθα, καὶ τοῦτο ἐπιθυμῶ χάριν τῆς ὑπηρεσίας, οὕτως ὥστε νὰ γείνῃ εὐρύτερος ὁ κύκλος τῆς μεταβολῆς τῶν ἀμίσθων εἰς ἔμμισθα. Ἔχομεν τὸ Προξενεῖον Ὀδησσοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει εἰσόδημα 15–20 χιλιάδων φράγκων χρυσῶν, καὶ τοῦτο ὀφείλει ἡ ὑπηρεσία νὰ κάμῃ ἔμμισθον· ἔχομεν τὸ Προξενεῖον τῆς Νεαπόλεως, τὸ ὁποῖον ἔχει πλείονα τῶν 12,000 φρ. χρυσῶν ἐτησίως, καὶ δύναται νὰ γείνῃ καὶ τοῦτο ἔμμισθον.

§86ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ἔχει τίποτε.

§87ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Καὶ ἐκεῖνο νὰ γείνῃ ἔμμισθον, κύριε πρώην Ὑπουργέ, ἐὰν πονῆτε τὴν ὑπηρεσίαν καὶ θέλητε ἀληθῶς νὰ ἐργασθῆτε ὑπὲρ τοῦ προξενικοῦ κλάδου καὶ οὐχὶ χάριν κομματικῶν συμφερόντων. Ἔχομεν τὸ τῆς Τύνιδος ἄμισθον, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐλάχιστα εἰσοδήματα, ὡς ἐνθυμεῖσθε πολὺ καλὰ, καὶ ἐν τούτοις τὸ μεταβάλετε εἰς ἔμμισθον αʹ τάξεως Προξενεῖον.

§88ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καλῶς πράξας.

§89ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Βεβαιότατα, καλῶς ἐπράξατε. Μὴ νομίσητε ὅτι σᾶς κατακρίνω διὰ τοῦτο, ἀπ’ ἐναντίας ἐπιθυμῶ τὰ ἄμισθα Προξενεῖα, τὰ ὁποῖα ἀποδίδουσιν ἀρκετὴν πρόσοδον, νὰ μεταβληθῶσιν εἰς ἔμμισθα, χάριν τῆς ὑπηρεσίας. Τοῦτο θ’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ, ἀφοῦ λάβῃ τὰς ἐκθέσεις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ. Ἀναδιφήσατε, κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ ἀρχεῖον τοῦ Ὑπουργείου καὶ θὰ εὕρητε τακτικὰς ἐκθέσεις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ἐὰν δὲ δὲν ὑπάρχωσιν ἐκθέσεις χάριν τῆς ὑπηρεσίας, τότε εἶναι περιττὸς ὁ ἐπιθεωρητὴς, μισθοδοτούμενος μάλιστα τόσον ἁδρῶς. Ὁ ἐπιθεωρητὴς ἔχει καθῆκον νὰ περιέρχηται κατ’ ἔτος τὰ διάφορα Προξενεῖα, καὶ ὀφείλει νὰ ὑποβάλλῃ λεπτομερεῖς ἐκθέσεις περὶ τῶν Προξενείων, χάριν τῆς ὑπηρεσίας. Μετὰ τὴν κατάθεσιν ὅλων τῶν ἐκθέσεων, κύριε Ὑπουργὲ, περὶ ἀμίσθων Προξενείων, τότε μόνον δυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν ἐν ἐπιγνώσει.

§90ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς ὑπέβαλεν ἓν μέρος τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἐγὼ ἐζήτησα παρ’ αὐτοῦ, ἐν σχέσει πρὸς τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταβολῆς ἀμίσθων προξενικῶν ἀρχῶν εἰς ἐμμίσθους. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἐζήτησα νὰ ὑποβάλῃ μόνας τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας εἶχε παρὰ τῶν προξένων. Ἐζήτησα νὰ ὑποβάλῃ ὅσας καὶ οἱασδήποτε πληροφορίας εἶχε περὶ τῶν εἰσπράξεων τῶν ἀμίσθων προξενικῶν ἀρχῶν. Ἐννοεῖται ὅτι μετὰ τῶν τοιούτων πινάκων περιλαμβάνονται καὶ ἐκθέσεις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, καὶ ὅταν εἶχε διάθεσιν, ὤφειλε καὶ ταύτας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν σύνταξιν τῆς καταστάσεως. Ἀλλὰ πλὴν τῶν πληροφοριῶν τούτων ἐζήτησα καὶ ἄλλας τινὰς, αἱ ὁποῖαι εὐτυχῶς ἔχουσιν ἀναγραφῆ ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς, δηλ. πίνακα ἐμφαίνοντα τὸν ἀριθμὸν τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων, τῶν ἐν τῇ δικαιοδοσίᾳ μιᾶς ἑκάστης τῶν προξενικῶν ἀρχῶν, καὶ τὴν κίνησιν τῶν ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων ἢ πλοίων εἰς τοὺς λιμένας αὐτῶν.

§91ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐζήτησα τὰς πληροφορίας ταύτας, ἀλλὰ δὲν δύνανται νὰ ἔλθωσι τόσον ταχέως. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ καταθέσω αὐτάς. Δὲν ἐξήντλησα τὴν ἐπερώτησίν σας.

§92ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀφοῦ ὅμως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτὴς ἐνόμισεν ὅτι ὤφειλε νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ὀφείλω νὰ τὸν ὑπενθυμίσω, ὅτι, καθὸ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐπὶ ἔτη πολλὰ μάλιστα, καὶ ἔχων πλειοψηφίαν πρόθυμον ἵνα ψηφίζῃ πᾶν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἤθελεν ὑποβάλλει, δι’ ὅσων εἶπε σήμερον προέβη εἰς μίαν αὐτοκαταδίκην, ὡμολόγησε δηλαδή, ὅτι πλεῖστα ὅσα ἄμισθα Προξενεῖα ἀποφέρουσι πολλὰ εἰσοδήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ηὔξανον, ἐὰν μετεβάλλοντο εἰς ἔμμισθα. Εἶπε συγχρόνως καί τι πανθομολογούμενον, ὅτι πάντοτε, ὁσάκις γίνεται τοιαύτη μεταβολή, γίνεται ἐπ’ ἀγαθῷ καὶ τῆς ὑπηρεσίας καὶ τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων. Ἀλλὰ διατὶ ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη, ὧν Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν αὐτός, δὲν ἔσπευσε νὰ ὑποβάλῃ σχετικὸν νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως καὶ τὰ λοιπὰ ἄμισθα Προξενεῖα μεταβληθῶσιν εἰς ἔμμισθα καὶ ἀποφέρωσι τὰ ἀγαθὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα; Ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἐγὼ αὐτὸς πολλάκις τὸν προεκάλεσα, ἵνα ὑποβάλῃ τοιοῦτο νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτής, ὡς Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀνέβαλλε πάντοτε νὰ πράξῃ τοῦτο μέχρι τῆς σήμερον. Λοιπόν, ὅταν σήμερον, ὅτε δὲν εἶναι Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔρχηται καὶ ἀνομολογῇ ἐν ὅλῃ τῇ ἀφελείᾳ, ὅτι ἔπρεπε πολλαὶ ἀκόμη ἄμισθοι προξενικαὶ ἀρχαὶ νὰ μεταβληθῶσιν εἰς ἐμμίσθους, ἵνα ἔχωμεν καὶ εἰσοδήματα ἀνώτερα, ὁμολογῶν τοῦτο, καταδικάζει ἑαυτόν.

§93ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Πρὸς συμπλήρωσιν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ φέρῃ τὸ σημείωμα διὰ τὰ δύο Προξενεῖα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον, ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου.

§94ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Θὰ ἐξετάσω.

§95ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ἀφοῦ ἐξετάσητε, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ φέρητε τοὺς ζητηθέντας πίνακας τῶν εἰσπράξεων, ἄλλως δὲν θὰ ἐπιληφθῶμεν ἡμεῖς ποτὲ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, πρὶν ἢ φέρητε τὸ σημείωμα αὐτό, διὰ νὰ συζητήσωμεν ἐὰν πρέπῃ νὰ γείνῃ μεταβολὴ τῶν ἀμίσθων Προξενείων εἰς ἔμμισθα.

§96ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Διὰ τὴν ἄλλην περίοδον τῆς Βουλῆς.

§97ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ δυσκολία τις εἰς τὸ νὰ ὑποβληθῇ ὁ πίναξ τῶν εἰσπράξεων τῶν ἀμίσθων Προξενείων, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει δυσκολία, ἵνα ὑποβληθῇ ὁ πίναξ τῶν εἰσπράξεων τῶν ἐμμίσθων. Ἐξ ὅσων ἐνθυμοῦμαι, ἐγὼ ἔχω ἐναντίαν γνώμην πρὸς τὴν τῶν προλαλησάντων περὶ τῆς πορείας τῶν εἰσπράξεων τῶν ἐμμίσθων Προξενείων. Διὰ τοῦτο, ἐὰν ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, θὰ ἦναι καλὸν νὰ ἔχωμεν τὴν πληροφορίαν ταύτην, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ μορφώσωμεν πληρεστέραν περὶ τοῦ θέματος γνώμην.

§98ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς εἶχε ζητήσει νὰ καταθέσω τὴν ὑπ’ ἀριθμὸν 5775 διαταγὴν τοῦ νομάρχου Ἀργολίδος πρὸς τὸν δήμαρχον Ναυπλιέων. Τὴν καταθέτω. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος εἶχε ζητήσει νὰ καταθέσω ἀποσπάσματα τῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐτῶν 1891, 1892, 1893 καὶ 1894 τοῦ δήμου Ναυπλιέων. Τὰ καταθέτω. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος ἐζήτησε νὰ καταθέσω τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὰ παθόντα ὑπὸ τῶν σεισμῶν μέρη, τοὺς λογαριασμοὺς τοὺς σχετικοὺς καὶ τὰς διαταγάς. Καταθέτω δύο ἐκθέσεις τοῦ κ. Μεταξᾶ, ὅστις διεχειρίσθη ὅλα τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἐδαπανήθησαν ὑπὲρ τῶν σεισμοπαθῶν. Ἐκ τῶν ἐκθέσεων τούτων καταφαίνεται, ὅτι ἐδαπανήθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Μεταξᾶ 490,000 δραχμαὶ πρὸς κατασκευὴν παραπηγμάτων καὶ διανομὴν ἄλλων βοηθημάτων. Καταθέτω συγχρόνως τρεῖς πίνακας, ἕνα ληφθέντα ἐκ τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης, εἰς τὴν ὁποίαν κατατίθενται τὰ χρήματα τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἐράνων, ἐξ οὗ καταφαίνεται ὅτι ἐδαπανήθησαν τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα προανέφερον, καὶ δύο πίνακας τοῦ λογιστικοῦ τμήματος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐκ τῶν ὁποίων ἐπίσης καταφαίνεται, ὅτι ταῦτα τὰ ποσὰ ἐδαπανήθησαν. Καταθέτω συγχρόνως καὶ ἔγγραφον τῆς Διευθύνσεως τῶν δημοσίων ἔργων, ἐξ οὗ καταφαίνεται, ὅτι ὑπὸ μελέτην εὑρίσκονται διάφορα ἔργα, ἀναγόμενα εἰς τὰ σεισμοπαθῆ μέρη, οἷον σχολεῖα, ὑδραγωγεῖα, ἐκκλησίαι, ἰδίᾳ δὲ εἰς τὴν Ἀταλάντην καὶ τὰ χωρία ἐν γένει τῆς ἐπαρχίας Λοκρίδος. Καταθέτω καὶ τὰς σχετικὰς διαταγὰς, τὰς ἀφορώσας εἰς τὴν διανομὴν τῆς ξυλείας καὶ τὸν διορισμὸν τῶν διαφόρων ἐπιτροπῶν πρὸς διανομὴν τῶν παραπηγμάτων. Καταθέτω συγχρόνως τὰ ζητηθέντα παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν ὑπὲρ τῶν Ζακυνθίων καταβληθέντων ποσῶν.

§99ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, παρατηρῶ, ὅτι δὲν κατεθέσατε μόνον τὰ ζητηθέντα παρ’ ἐμοῦ.

§100ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τὴν πρᾶξιν τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Κατακώλου; Δὲν δύναμαι νὰ τὴν καταθέσω, διότι ἡ ὑπόθεσις εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν σκέψιν καὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἐὰν θέλητε νὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα ταῦτα, τὰ καταθέτω, διότι πρόκειται περὶ δημοσίων ἐγγράφων, οὐχὶ ἀποκρύφων· ἀλλὰ ὀφείλω νὰ σᾶς δηλώσω, ὅτι μὴ ἐπιθυμῶν νὰ καταστήσω συμμέτοχον τῆς εὐθύνης μου τὴν Βουλὴν, δὲν θ’ ἀναμιχθῶ ἐγὼ παντάπασιν εἰς τὴν συζήτησιν, διότι πρόκειται νὰ ἐκφέρω γνώμην καὶ νὰ ἐκδώσω ἀπόφασιν. Ἐὰν θέλητε νὰ ἀναμείνητε ὀλίγον, ἵνα μελετήσω τὴν ὑπόθεσιν καὶ ἀποφασίσω, θὰ τὰ καταθέσω.

§101ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπιμένω νὰ καταθέσητε τὰ ἔγγραφα ἀμέσως. Ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι πολὺ σοβαρὸν καὶ ἐπειδὴ ἄλλοτε ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔδωκεν εἰς ὁμοίας φύσεως ζήτημα μίαν ὀρθοτάτην λύσιν, θὰ σᾶς παρακαλέσω πολὺ, ἵνα, εἰ δυνατὸν, τὸ ζήτημα τοῦτο τὸ μελετήσητε ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὰ λαβόντα χώραν καὶ ἄλλοτε εἰς ὁμοίας φύσεως ὑπόθεσιν. Δὲν λέγω, κύριε Ὑπουργὲ, ὅτι δὲν εἶσθε ὑμεῖς εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσητε τὰ πράγματα, ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἔχετε τὴν πεῖραν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, θὰ σᾶς παρακαλέσω ἵνα, εἰ δυνατὸν, τὰ σχετικὰ ἔγγραφα τὰ μελετήσητε ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑμεῖς δὲν θὰ ἐπιτρέψητε ποτὲ νὰ κατασπαταληθῇ τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον ὁ λαὸς συνεισέφερε διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ λιμένος.

§102ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν ἦναι ἕτοιμος εἰς ἀπάντησιν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν περιῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα παρομοίαν ὑπόθεσιν τοῦ λιμένος Καλαμῶν.

§103ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἡ πρᾶξις τῆς ἐπιτροπῆς δηλαδή;

§104ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§105ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν περιῆλθεν, ἀλλὰ καὶ ἐὰν περιέλθῃ, οἱ αὐτοὶ λόγοι ὑπάρχουσιν, ἵνα μὴ καταθέσω αὐτήν.

§106ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀρκοῦμαι εἰς τοῦτο, περιμένων τὴν ἔκβασιν τῆς ὑποθέσεως. Ἐὰν λάβω ἀνάγκην, θὰ ζητήσω τὴν κατάθεσιν μετὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργείου. Δὲν γνωρίζω, κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ὁ πρὸ ὀλίγου ἀγορεύσας ἀξιότιμος Βουλευτὴς Καλαμῶν διὰ τῶν παρ’ αὐτοῦ λεχθέντων σχετικῶς πρὸς τὴν ἐνέργειαν τοῦ ἀνακριτοῦ κ. Παναγιωτοπούλου διὰ ποινικήν τινα ὑπόθεσιν προετίθετο νὰ ἀποδώσῃ μομφὴν κατὰ τοῦ πρωτοδίκου τούτου, ἢ ἂν ταῦτα ἐλέχθησαν μὲ τὴν πρόθεσιν ἐπαίνου διὰ τὴν ἐνέργειάν του ἐκείνην. Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς Καλαμῶν εἶπε ταῦτα μὲ τὴν πρόθεσιν, ὅπως μεμφθῇ τὴν ἐνέργειαν τοῦ πρωτοδίκου κ. Παναγιωτοπούλου, τὸν βεβαιῶ ὅτι ἀπέτυχεν ἐντελῶς τοῦ σκοποῦ· διότι καὶ τὰ παρ’ αὐτοῦ λεχθέντα ὡς καὶ ἡ ἐν γένει διαγωγὴ τοῦ πρωτοδίκου τούτου μαρτυροῦσιν ὅτι εἶναι ἐκ τῶν ἀρίστων δικαστικῶν λειτουργῶν τοῦ Κράτους, διότι, ἀφ’ ὅτου ὑπηρετεῖ ἐν τῷ Πρωτοδικείῳ Καλαμῶν, τόσον ἐν τῇ πολιτικῇ ἐργασίᾳ τοῦ Πρωτοδικείου, ὅσον καὶ ἐν τῇ ποινικῇ, διεκρίθη ὡς εἷς τῶν καλλίστων πρωτοδικῶν.

§107Δ. Μ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Καταθέτω τοὺς ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Λοκρίδος ζητηθέντας ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει προϋπολογισμοὺς τοῦ Πανεπιστημίου τῶν τριῶν τελευταίων ἐτῶν, ἐπίσης τοὺς ἀπολογισμοὺς καὶ πίνακα ἐμφαίνοντα τὴν περιουσίαν, κινητὴν καὶ ἀκίνητον, τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τὰ εἰσοδήματα αὐτῆς.

§108ΦΛΕΣΣΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσσήνης Βουλευτὴς ἐνόμισεν, ὅτι ἠδύνατο εὐκόλως νὰ μοῦ μεμφθῇ, λαμβάνων πληροφορίας ἐξ Ἀθηνῶν καὶ ἐπαινῶν τὸν ἀνακριτὴν κ. Παναγιωτόπουλον, πρὸς ὃν δὲν διατελῶ ἐν ἔχθρᾳ. Ἐγὼ ἀνέφερον ὡρισμένον γεγονὸς, ὅτι ὁ κ. Παναγιωτόπουλος, λαβὼν ἀνωνύμους ἐπιστολὰς ἀπὸ ἐχθροὺς τῶν συγγενῶν τοῦ Π. Ἀγγουρᾶ, συνέλαβεν αὐτὸν καὶ τὸν ἐφυλάκισε πρὸ τριῶν μηνῶν. Μετὰ παρέλευσιν ἑνὸς μηνὸς ὁ αὐτὸς ἀνακριτὴς ἔλαβεν ἐκ νέου ἀνώνυμον ἐπιστολὴν, δι’ ἧς ἐκαλεῖτο νὰ μεταβῇ ἐπιτοπίως, καὶ μεταβὰς εἰς τὸ χωρίον, ἔνθα ἐκαλεῖτο, ἵνα ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις, δὲν εὗρε μάρτυρας πρὸς ὑποστήριξιν τῆς κατηγορίας, καὶ ἐπανῆλθεν εἰς Καλάμας ἄπρακτος. Σημειωτέον δὲ, ὅτι ὁ παθὼν ὡμολόγησεν, ὅτι αὐτουργὸς τῆς κατ’ αὐτοῦ πράξεως ἦτο ὁ Πέτρος Καραμπάγιος. Λοιπὸν δὲν εἶχε δίκαιον νὰ μεμφθῇ ἐμοῦ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Μεσσήνης, θέλων νὰ ὑπερασπίσῃ τὸν κ. Παναγιωτόπουλον, κατὰ τοῦ ὁποίου οὐδένα ἄλλον λόγον ἔχω· δύναται εἰς ἄλλας περιστάσεις νὰ ἐπιδείξῃ τοιοῦτον ἐνδιαφέρον ὑπὲρ αὐτοῦ. Ἐγὼ ὅμως ἐξακολουθῶ νὰ ἐπιμένω ὅτι παρεξετράπη ὁ ἀνακριτὴς, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ζητήσῃ ἁρμοδίως πληροφορίας, ἂν ὄντως ὁ εἰρημένος ἀνακριτὴς ἐνήργησεν ὡς ἐγὼ ἰσχυρίζομαι.

§109ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ εἴπῃ τὰ καθέκαστα διὰ τὴν καταγγελθεῖσαν ὑπ’ αὐτοῦ πλαστογραφίαν τῶν καταστάσεων τοῦ προσωπικοῦ τῆς Βουλῆς.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ τὸν παρεκάλεσα, ἀλλ’ ἀφοῦ θεωρεῖ εὐπρεπὲς, ἐνῷ ἔφερε κατηγορίαν κατὰ τοῦ Προεδρείου, νὰ σιωπᾷ, καίτοι προκληθεὶς, ἂς κρίνῃ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς σιωπῆς του.

§111ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Μοὶ ὑπαγορεύεται ὡς καθῆκον, ἐπειδὴ ὁ πρωτοδίκης κ. Παναγιωτόπουλος ὑπηρέτησεν ἐν Ναυπλίῳ ἐπὶ πολὺν χρόνον, νὰ δηλώσω, ὅτι οὗτος ἐκεῖ οὐδὲν παράπονον ἔδωκεν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας του, ἀλλὰ διεκρίθη τοὐναντίον ὡς καλὸς ὑπάλληλος.

§112ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὡς πρὸς τὴν πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν ἐξέθεσεν ὁ κ. Φλέσσας, δὲν γνωρίζω· γνωρίζω μόνον περὶ τοῦ Καραμπάγιου, περὶ τοῦ ὁποίου εἶπεν ὅτι διέπραξε τὴν πρᾶξιν, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθὲς, διότι, ὅτε ἐγένετο ἡ πρᾶξις, μετέβη ὁ ἀνακριτὴς μετὰ τοῦ Εἰσαγγελέως ἐπιτοπίως καὶ ἐβεβαιώθη ὅτι ὁ Καραμπάγιος εὑρίσκετο εἰς ὅλως ἀπόκεντρον μέρος μετὰ πλείστων ἄλλων προσώπων, καὶ ἐπείσθη ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ, ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἐντελῶς ἀθῷος. Ὡς πρὸς τὸν κ. νομάρχην Μεσσηνίας, τὸν ὁποῖον κατηγόρησεν ὁ κ. Φλέσσας, ὅτι πιέζει τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, δὲν εἶναι ἀκριβὲς, διότι τὸ ἐκλογικὸν τμῆμα τοῦ δήμου Ἄριος ἦτο πάντοτε εἰς τὸ Ἀσλάναγα, ἀλλὰ πρὸ ὀλίγων ἐτῶν δι’ ὅλων τῶν μέσων τῶν ἐκνόμων οἱ ἐναντίοι τοῦ τότε δημάρχου μετέφερον τὸ ἐκλογικὸν τμῆμα εἰς ἓν χωρίον ἀπομεμονωμένον καὶ ἀπόκεντρον πρὸς ἐκφόβισιν τῶν ἐκλογέων παρὰ τοῦ δημάρχου, εἰς τὸ ὁποῖον κατοικεῖ οὗτος, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἔχει δίκαιον ὁ κ. Φλέσσας νὰ παραπονῆται, διότι ὁ κ. Ἱερομνήμων, ὁ πρώην συνάδελφος ἡμῶν, γνωρίζει νὰ ἐκτελῇ πάντοτε τὸ καθῆκόν του ἀξιοπρεπῶς, εἴτε ὡς Βουλευτὴς εἴτε ὡς νομάρχης. Ὡς πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ λιμένος Καλαμῶν, βεβαίως ἁρμοδιώτερος ἐμοῦ ἦτο ὁ ἐκ Καλαμῶν βουλευτὴς κ. Πεῤῥωτὴς, ἵνα ἀπαντήσῃ, ἀλλ’ ἐπειδὴ κατοικῶ καὶ ἐγὼ ἐν Καλάμαις, ὀφείλω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐξετελέσθησαν σπουδαῖα λιμενικὰ ἔργα, διὰ τὰ ὁποῖα ἐξωδεύθησαν περὶ τὰ 2½ ἑκατομμύρια δραχμῶν, καὶ ἅτινα χρήζουσιν ἐπιτηρήσεως καὶ ἐπιβλέψεως, ἄνευ δ’ ὑπαλλήλων εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ καταστραφῶσι.

§113ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐγὼ δὲν ὡμίλησα περὶ μεταθέσεως τοῦ δήμου, ὁ δὲ κ. Βουλευτὴς ὡμίλησε περὶ πραγμάτων, περὶ τῶν ὁποίων οὐδεὶς λόγος ἐγένετο, περὶ καταστροφῆς καὶ ἄλλων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐνόησα. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ὁ φονευθεὶς, ἐξετασθεὶς, τὸν Καραμπάγλον κατήγγειλε, δὲν εἶπον δὲ, ὅτι οὗτος εἶναι ἔνοχος.

§114Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ δέκα ἡμερῶν παρεπέμφθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν μεταξὺ ἄλλων καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ εἰς ταμβάκον μεταποιουμένου καπνοῦ, ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ εἰσέτι δὲν ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ, ὡς γνωρίζετε, ἐργάζεται, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποχρεώσητε τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ συνεδριάζωσιν ὅλην τὴν ἡμέραν.

§116ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ, ὅπως τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ ἄνευ ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς.

§117ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§118ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως τοῦ πλεονάζοντος τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος. Τίς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§120ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ προτείνω νὰ προηγηθῇ ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§121ΡΙΚΑΚΗΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν, πᾶν νομοσχέδιον ἀναγράφεται ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἡ δὲ Βουλὴ ἀποφασίζει ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, καὶ μετὰ τὴν παραδοχὴν τῆς ἀρχῆς ἀποφασίζει ἐὰν πρέπῃ νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν ἢ νὰ προχωρήσῃ εἰς συζήτησιν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀνεγράφησαν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τρία νομοσχέδια περὶ παρακρατήσεως, ἐγένετο συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν τριῶν, καὶ ῥητῶς ἡ Βουλὴ, περὶ παρακρατήσεως ψηφίζουσα, ἐδέχθη τὴν ἀρχὴν καὶ ἀπεφάσισεν ἔπειτα νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν· ὥστε κατὰ τὸν Κανονισμὸν δὲν δύναται ἤδη νὰ ἐπανέλθῃ ἡ Βουλὴ, διότι ἡ ἀρχὴ ἐγένετο δεκτή.

§122ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σήμερον πρώτου ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένου νομοσχεδίου, ἀφοῦ μέχρι τῆς σήμερον πρωΐας ἡμεῖς, οἱ Βουλευταὶ, δὲν εἴχομεν τὸ νομοσχέδιον ὑπ’ ὄψιν; Συνεζητήσαμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς προχθὲς μᾶλλον ἀκαδημαϊκῶς. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σήμερον ἐγγεγραμμένου νομοσχεδίου, ἀφοῦ δὲν τὸ εἶχεν ἀκόμη ἰδεῖ, δι’ ὃ καὶ ἐγένετο χθὲς τόσος λόγος περὶ τούτου; Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ προηγηθῇ ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§123ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ἀπατᾶται καὶ διαστρέφει ἐντελῶς τὸν Κανονισμόν. Ὁ Κανονισμὸς λέγει, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀποφαίνεται ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἔπειτα, ἐὰν θέλῃ, παραπέμπει αὐτὸ εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Καὶ αὐτὸ ἐγένετο. Δὲν εἶναι δὲ νέον νομοσχέδιον τὸ σημερινόν· εἶναι τὸ παλαιόν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπέφερε τροποποιήσεις τινὰς ἡ ἐπιτροπή. Ἀλλ’ ἡ ἀρχὴ εἶναι ἐψηφισμένη.

§124ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν δὲν ἔχει δίκαιον. Ἡμεῖς προχθὲς ἐψηφίσαμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Κοκκέβη, ἐνῷ δὲ προχθὲς εἴχομεν ὑπ’ ὄψιν τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Κοκκέβη, σήμερον ὁμολογεῖ ὁ κ. Ρικάκης, ὅτι τὸ προσαγόμενον εἶναι νέον νομοσχέδιον, τὸ τοῦ κ. Σπηλιάδου· ἐπ’ αὐτοῦ δὲ δὲν ἐγένετο ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον εἶναι νομοσχέδιον νέον, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἡ ἀρχή, ἥτις βεβαίως θ’ ἀποῤῥιφθῇ, διότι ἐλήφθη φροντὶς νὰ συνταχθῇ κατὰ τρόπον ἐξασφαλίζοντα τὴν ἀπόῤῥιψίν του.

§125ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κατὰ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐκ Πατρῶν, μεθ’ οὗ συμφωνῶ, τελευταίως δὲν συνεζητήθη τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη, ἐὰν πρέπῃ τοῦτο νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ναὶ ἢ οὔ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη τότε, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι συζητήσιμον, καὶ κατόπιν ἀπεφάσισε νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν· ἤδη δὲ πρόκειται νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς.

§126ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἦσαν τρία νομοσχέδια, τὸ τοῦ κ. Κοκκέβη, τὸ τοῦ κ. Σπηλιάδου καὶ τὸ τῶν κκ. Στεφανοπούλου καὶ Πετραλιᾶ. Ἡ Βουλὴ ἐπελήφθη τῆς συζητήσεως καὶ διὰ ψηφοφορίας κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν ἀπεδέχθη τὴν ἀρχὴν τῆς παρακρατήσεως. Μετὰ τοῦτο ἡ Βουλὴ εἶπεν: «ἂς συναρμολογήσωμεν τὰ τρία νομοσχέδια καὶ ἂς παραπέμψωμεν τὰ καθέκαστα τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὄχι τὴν ἀρχὴν τῆς παρακρατήσεως εἰς τὴν ἐπιτροπήν»· ἡ δὲ ἐπιτροπὴ μόνον ἐτροποποίησε τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, ὥστε ἡ ἀρχὴ τῆς παρακρατήσεως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἐκείνῳ ἐψηφίσθη, καὶ πρέπει νὰ προβῶμεν ἤδη εἰς τὴν συζήτησιν τῶν καθέκαστα. Κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν δύνανται νὰ προκαλέσουν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Αὕτη εἶναι ἡ ἀλήθεια, καὶ κατὰ τὰ πρακτικὰ οὕτως ἔχουσι τὰ πράγματα.

§127ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν εἶχον τὰ πράγματα ὅπως λέγουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, διατὶ τὸ Προεδρεῖον δὲν ἀνέγνωσε τὸ πρῶτον ἄρθρον, ἀλλὰ δίδει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§128ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐψηφίσθη ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§129ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Τί ἐψηφίσαμεν λοιπὸν πρὸ ἡμερῶν, ἀφοῦ δὲν ἐψηφίσαμεν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου; (Θόρυβος).

§130ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐψηφίσαμεν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Κοκκέβη (Θόρυβος).

§131ΘΑΝΟΣ ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν προλαβοῦσαν συνεδρίασιν ἐθέσατε τὸ ζήτημα «Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι». Ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος εἶπεν, ὅτι ἡ Βουλὴ μετεβλήθη εἰς Ἀκαδημίαν· τότε ἂς ὑπάγωμεν εἰς τὴν Ἀκαδημίαν (Θόρυβος).

§132ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὁ Κανονισμὸς λέγει, ὅτι μετὰ τὴν ψήφισιν τῆς ἀρχῆς δύναται νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπὴν, ὅταν ἐπανέλθῃ δὲ εἰς τὴν Βουλὴν, δὲν ψηφίζεται ἐκ νέου ἡ ἀρχή· ὥστε σήμερον δὲν ἔχομεν νὰ ψηφίσωμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§133ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ ὑπέστη ἀρκετὴν μείωσιν τῆς ὑπολήψεως καὶ τοῦ γοήτρου αὐτῆς καθ’ ὅλας τὰς παρελθούσας συνεδριάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἠσχολήθη εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε θέσιν ἐν τῇ Βουλῇ (θόρυβος). Ναί! ἡ ὑπόληψις τῆς Βουλῆς ὑπέστη μείωσιν.

§134ΡΙΚΑΚΗΣ. Πῶς προσβάλλετε τὴν ὑπόληψιν τῆς Βουλῆς; (θόρυβος).

§135ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς οὐδένα ἔδωκα τὸ δικαίωμα νὰ μὲ ὁδηγήσῃ πῶς πρέπει νὰ ὁμιλῶ ἐν τῇ Βουλῇ ἐπὶ δέκα ἤδη συνόδους, ὁσάκις ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, ἀνῆλθον μετὰ τοῦ ἐμπρέποντος σεβασμοῦ καὶ τῆς δεούσης ἐκτιμήσεως τῆς θέσεως, μὲ τὴν ὁποίαν εἶμαι τετιμημένος. Δὲν περιμένω ἀπὸ κἀνένα παρατηρήσεις περὶ τοῦ πῶς πρέπει νὰ ὁμιλήσω (θόρυβος). Κύριε Πρόεδρε, ἂν δὲν ἐπιβάλητε σιωπὴν, δηλῶ ὅτι θὰ κατέλθω τοῦ βήματος!

§136ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι τὸ προτιμότερον, τὸ ὁποῖον θὰ πράξητε· διότι λέγετε, ὅτι ἐμειώθη τὸ γόητρον τῆς Βουλῆς (θόρυβος). Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§137ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, θὰ λάβητε τὸν λόγον ἀμέσως, ὅταν ἐγὼ τελειώσω. Ἐξακολουθῶ δὲ νὰ λέγω, ὅτι ὑφίσταται μείωσις τοῦ γοήτρου τῆς Βουλῆς, ἐνόσῳ γίνεται ὅ,τι γίνεται ἐπὶ εἴκοσιν ἤδη ἡμέρας διὰ τὸ ζήτημα τῆς παρακρατήσεως, καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ κατέστη Δημοτικὸν Συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον ἔρχονται καὶ ῥίπτουν ὅλοι μίαν νέαν ἰδέαν, τώρα μὲν τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τοῦ δήμου Ἐρινεῶν, τώρα δὲ οἱ τυχόντες ἔμποροι ἐξ Ἀγγλίας, καὶ μετ’ ὀλίγον ἄλλοι ἔνθεν κἀκεῖθεν.

§138ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Αὐτοὶ ὑποβάλλουν ἀναφοράς.

§139ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ ἀσχημία, καὶ νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς ἀπόφασιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ δοθῇ πέρας εἰς τὴν ἄκαρπον καὶ ἄστοχον ταύτην συζήτησιν.

§140ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπιτακτικὸν καθῆκον ἐπετέλεσεν ἡ Βουλὴ πρὸς 200,000 ἰδιοκτήτας, πάσχοντας καὶ ἀποβλέποντας μετ’ ἐλπίδος πρὸς τὴν ἀπόφασιν αὐτῆς, δι’ ἧς ἐπηγγέλθη νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς πρὸς ἀδίκως πάσχοντας. Ἀσυνείδητος θὰ ἦτο, ἐὰν, ὡς ἐννοοῦσί τινες, ἤθελεν ἀποκλεισθῆ τὸ ζήτημα ἀπὸ τῆς αἰθούσης ταύτης. Ἐν ᾗ καταστάσει εὑρίσκονται αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι, δὲν ἠδύνατο νὰ μὴ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος ἡ Βουλή· διότι δὲν ὑπάρχει ζήτημα κοινωνικὸν ἢ οἰκονομικὸν, ἐφ’ οὗ νὰ μὴ ὀφείλῃ νὰ ἔχῃ γνώμην ἡ Βουλή. Εἶναι δὲ δυνατὸν, ὅταν πρόκηται περὶ τῆς κυριωτάτης παραγωγῆς τῆς χώρας, ὅταν ἀπειλῆται ἡ καταστροφὴ τῆς παραγωγῆς ταύτης, ἡ Βουλὴ νὰ μὴ καλῆται ν’ ἀποφασίσῃ περὶ τοῦ τί πρέπει νὰ γείνῃ; Καὶ ὅμως φρονοῦσί τινες, ὅτι ἐμειώθη τὸ γόητρον τῆς Βουλῆς, διότι αὕτη μᾶλλον ἡ τοιαύτη ἀπόφασις ἐξηνέχθη παρ’ αὐτῆς, ἀλλ’ ἴσως διότι αὕτη ὑπῆρξεν ἀντίθετος πρὸς τὴν γνώμην τῶν Βουλευτῶν. Ἀλλ’ οὐδὲν ἔπαθε τὸ γόητρον τῆς Βουλῆς, διότι οὐδένα ἠδίκησεν αὕτη διὰ τῆς ἀποφάσεώς της. Ἀλλ’ εἰς τὸ στάδιον, εἰς ὃ εὑρισκόμεθα, ποῖον εἶναι τὸ ζήτημα, ἐφ’ οὗ θέλει ἀποφανθῆ ἡ Βουλὴ; πρόκειται ν’ ἀποφανθῶμεν κατὰ τὴν πρώτην ταύτην ἀνάγνωσιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς παρακρατήσεως; Βεβαίως ὄχι. Εἴχομεν ἀναγεγραμμένα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τρία νομοσχέδια, καὶ τὰ τρία δ’ εἶχον μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ἀρχὴν, τὴν ἀρχὴν τῆς παρακρατήσεως· τί ὁρίζει ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ Κανονισμός; ὅτι τὸ πρῶτον θεωρεῖται ἡ κυρία πρότασις, τὰ κατόπιν ὡς τροπολογίαι. Τί ἔπραξε δι’ ἐπ’ αὐτῶν ἡ Βουλή; ἐψήφισεν ἐπὶ τῆς κοινῆς ἀρχῆς καὶ ἐδέχθη μὲν τὴν κοινὴν ἀρχὴν αὐτῶν, τὴν τῆς παρακρατήσεως, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὰς λεπτομερείας, παρέπεμψε τὰ νομοσχέδια πρὸς ἐπεξεργασίαν εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Αἰγιαλείας κ. Παναγιωτόπουλος καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι, οἵτινες εἶχον ἀντίθετον γνώμην, ἐζήτησαν τότε, ὅπως εἰσέλθῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἄμεσον ἐξέτασιν τῶν λεπτομερειῶν· ἀλλ’ ἐν ᾗ περιπτώσει ἐγίνετο δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, ἂν δὲν παρεπέμπετο τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἤθελεν ἡ Βουλὴ προβῆ εἰς νέαν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἢ εἰς τὰς λεπτομερείας; Εἰς τὴν αὐτὴν ἀκριβῶς εὑρισκόμεθα καὶ σήμερον θέσιν, μὲ μόνην τὴν διαφορὰν, ὅτι παρῆλθον ἔκτοτε ὀλίγαι ἡμέραι. Οἱ κατὰ τῆς παρακρατήσεως ἂς ἔχωσιν ὀλίγην ὑπομονὴν, ἂς περιμένωσι τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ὅτε θὰ ψηφισθῇ ἐκ νέου ἡ ἀρχή. Ἀλλὰ δύνανται καὶ σήμερον κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ συνόλου νὰ καταψηφίσωσι τὸ νομοσχέδιον, ἀφοῦ φρονοῦσιν, ὅτι οὐδεμιᾶς βοηθείας ἔχει ἀνάγκην ἡ Πελοπόννησος, καὶ ὅτι ἡ παραγωγή της δέον ν’ ἀφεθῇ ἀπροστάτευτος.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου;

§142ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἂς ἀναγνωσθῇ. (Ἀναγινώσκεται τὸ 1ον ἄρθρον).

§143ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἐσκέφθην πολὺ, Κύριοι, ἐὰν ἔπρεπε νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ὅπερ μᾶς ἀπασχολεῖ, οὐχὶ διότι νομίζω, ὅτι τὸ θέμα εἶναι ἀνάξιον συζητήσεως ἢ ὅτι πρέπει ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ κλείσωσι τὰ ὦτα καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς πρὸς πληθυσμοὺς ἀπευθυνομένους πρὸς αὐτήν· ἀλλὰ διότι νομίζω, ὅτι οὔτε ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη οὔτε ἡ Βουλὴ εἶναι ὥριμος νὰ συζητήσῃ. Τὴν ἀπόδειξιν δὲ δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ἀνεύρω εἰς τὸ παρελθόν· ἔχετε πρὸ ὀφθαλμῶν σας τὴν εἰκόνα τῆς Βουλῆς, ἥτις σᾶς πείθει, ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀνέτοιμος νὰ συζητήσῃ νομοσχέδιον δυνάμενον νὰ ἔχῃ τόσα σοβαρὰ ἀποτελέσματα ἐπὶ τὸ μέλλον τῆς κυριωτέρας παραγωγῆς τῆς Πελοποννήσου. Πρὶν ἢ ἡ Βουλὴ προβῇ εἰς μέσα θεραπείας, ὀφείλει πρώτιστα νὰ ἐξετάσῃ ἐπισταμένως καὶ οὐχὶ σπεύδουσα καὶ ἐν βίᾳ: ὑπάρχει ἆρά γε κρίσις καὶ ὁποία; ποῖα δὲ εἶναι τὰ αἴτια τῆς κρίσεως καὶ ποῖα τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα τῆς θεραπείας; Ἀντὶ τούτων, ἐῤῥίφθη ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν ἀσυζητητεὶ μία ἰδέα, ἴσως ὀρθή, ἴσως ἐσφαλμένη, ἡ ἰδέα τῆς παρακρατήσεως· περιεβάλαμεν τὴν ἰδέαν αὐτὴν μὲ τύπον νομοσχεδίου, καὶ ἐρχόμεθα ἤδη νὰ συζητήσωμεν ἐντελῶς ἀνέτοιμοι. Τὰς ἰδέας μου περὶ παρακρατήσεως ἔλαβον τὴν τιμὴν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος νὰ ἐκθέσω διὰ μακρῶν, διὰ δύο δὲ ἐπανειλημμένων ψηφοφοριῶν ἔδειξα ποίαν γνώμην περὶ αὐτῆς ἔχω. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἐσκέφθη, ὅτι ἠδύνατο τὸ προτεινόμενον μέτρον τῆς παρακρατήσεως νὰ υἱοθετήσῃ, τὸ υἱοθέτησε δὲ τόσον ἀορίστως, ὥστε εἴδατε τὰς σκηνὰς, αἱ ὁποῖαι συνέβησαν πρὸ ὀλίγου, καὶ αἵτινες εἶναι συνέπεια τῆς ἀορίστου ἀρχῆς, τῆς διατετυπωμένης ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Καὶ εἶχον δίκαιον οἱ φρονοῦντες καὶ ἰσχυρισθέντες ὅτι ἡ ἀρχὴ τῆς παρακρατήσεως ἐψηφίσθη, καθὼς καὶ οἱ φρονοῦντες ὅτι δὲν ἐψηφίσθη. Ἐν τούτοις ἔκτοτε παρετήρησα ἀμέσως, ὅτι ἀρχὴ παρακρατήσεως, διατετυπωμένη οὕτω πως, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἐργασίας τῆς Βουλῆς, διότι ἡ Βουλὴ δὲν ἀποφαίνεται ἐπὶ ἀρχῶν, ἀλλ’ ἐπὶ νομοσχεδίων. Ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἡ Γαλλία ἔπαυσε προμηθευομένη σταφιδόκαρπον διὰ τὴν οἰνοποιΐαν αὐτῆς, ἤρξατο ἀκουομένη κραυγὴ ἐκ διαφόρων μερῶν τῆς Πελοποννήσου, ὅτι τὸ προϊὸν τῆς σταφίδος εὑρίσκετο εἰς κρίσιν. Ἡ παρακράτησις, ὅπως καὶ ἡ κρίσις, εἶναι λέξεις, ἐπὶ τῆς ἐννοίας τῶν ὁποίων πρέπει νὰ ἐξηγηθῶμεν ἐντελῶς. Ὅτι αἱ τιμαὶ τῶν σταφίδων ἐξέπεσαν, τοῦτο εἶναι ὁμολογούμενον καὶ φανερὸν, ὥστε δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιμείνῃ τις εἰς τὸ νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν λέξιν ὡς ἔχουσαν ταύτην τὴν σημασίαν. Ἀλλ’ ὑπάρχει κρίσις τοῦ προϊόντος ὑπὸ τὴν ἀληθῆ ἔννοιαν; Κρίσις τοῦ προϊόντος δὲν εἶναι ἡ ἔκπτωσις τῆς τιμῆς, κρίσις τοῦ προϊόντος ὑπάρχει τότε μόνον, ὅταν ἡ τιμὴ αὐτοῦ δὲν ἀνταποκρίνηται οὔτε εἰς τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας οὔτε πρὸς τοὺς τόκους τῶν κεφαλαίων, ἅτινα χρησιμεύουσι πρὸς παραγωγὴν τοῦ προϊόντος. Βεβαίως διὰ προϊόντα ἀποτελοῦντα εἰδικόν τι μονοπώλιον, ἡ τιμὴ ἡ τρέχουσα ἢ ἡ ἀγοραία δύναται νὰ ὑπερβαίνῃ, καὶ ὑπερβαίνει ἐνίοτε κατὰ πολὺ τὴν τιμὴν τῆς παραγωγῆς, ἥτις εἶναι τὸ ἀντίτιμον τῆς ἐργασίας καὶ τοῦ κεφαλαίου. Ἔδειξαν οἱ παραπονούμενοι, ὅτι ἡ τιμὴ, τὴν ὁποίαν ἐπέτυχον, εἶναι τοιαύτη, ὥστε δὲν ἱκανοποιεῖται οὔτε τὸ κεφάλαιον οὔτε ἡ ἐργασία; Ἐγὼ περὶ τούτου δὲν ἐπείσθην, καὶ διὰ τοῦτο ὡμίλησα κατὰ τοῦ μέτρου καὶ κατεψήφισα· δὲν ἕπεται ὅμως ἐκ τούτου, ὅτι πρέπει ἥ τε Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ φανῶσιν ἀδιάφοροι πρὸς τὰ παράπονα πολυαρίθμου τάξεως ἰδιοκτητῶν, ἀλλ’ ἀκριβῶς ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς θὰ εἶχεν ἔννοιαν, ὅταν μετὰ διάγνωσιν, μετὰ ἐξέτασιν ἀκριβῆ καὶ λεπτομερῆ, ἐπήρχετο ἀπέναντι ὅλων τῶν ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα προσάγουσιν οἱ ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως ὁμιλοῦντες. Δυστυχῶς τοιοῦτόν τι δὲν συνέβη· ἡ σημαία δὲ τῆς παρακρατήσεως εὗρεν ὀπαδοὺς, καὶ ἡ Βουλὴ διὰ τῆς ψήφου αὑτῆς ἀπεδέχθη, ὅπως ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἰδέας ταύτης διατυπωθῇ νομοσχέδιον. Ψήφῳ τῆς Βουλῆς λαβὼν μέρος εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου, ἔχω καθῆκον νὰ διατυπώσω πρὸς τὴν Βουλὴν τὰς εἰδικωτέρας βάσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων συνετάχθη τὸ νομοσχέδιον, καὶ νὰ ἐκφράσω τοὺς ἐνδοιασμοὺς, τοὺς ὁποίους μοὶ παρέχει ἡ ἀποδοχὴ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς τοιούτου μέτρου. Ἀλλ’ εἶναι ἀπαραίτητον, Κύριοι, νὰ ἐξηγηθῶ περὶ τῶν αἰτίων, τὰ ὁποῖα κατ’ ἐμὲ ἐπέφερον τὴν κατάστασιν ταύτην, ἤτοι τὴν κρίσιν τὴν σταφιδικὴν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς μειώσεως τῶν τιμῶν καὶ οὐχὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς κρίσεως τοῦ προϊόντος. Εἰς τρεῖς διαφόρους αἰτίας δύναται νὰ ἀναγάγῃ τις τὴν κατάστασιν αὐτὴν, ἐπερχομένην μάλιστα μετὰ τὴν τόσον χρυσοφόρον ἐποχὴν τῆς Γαλλικῆς καταναλώσεως. Τὸ πρῶτον αἴτιον, τὸ προσπῖπτον εἰς τὰς αἰσθήσεις πάντων ἡμῶν, εἶναι τὸ δυσανάλογον τῆς παραγωγῆς πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως· εἰς τοῦτο πρέπει νὰ προστεθῇ ὡς δεύτερον τὸ ἀθρόον τῶν ἀποστολῶν καὶ αἱ προπωλήσεις. Ἠθέλησάν τινες νὰ ἀναγάγωσι πάντα ταῦτα εἰς ἓν καὶ μόνον, εἰς τὸ πολὺ τῆς παραγωγῆς. Ἀλλὰ καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ παραγωγὴ ἦτο εἰς εὐθὺν λόγον πρὸς τὴν κατανάλωσιν, τὸ ἀθρόον τῆς ἐξαγωγῆς καὶ ἡ σπουδὴ τῶν πωλήσεων ἦτο ἱκανὴ νὰ φέρῃ τὴν ἔκπτωσιν τῶν τιμῶν, οἵαν βλέπομεν αὐτήν. Κατὰ τῆς περιστολῆς τῆς παραγωγῆς προὐτάθησαν πολλὰ μέσα, προὐτάθη ἡ ἐκρίζωσις, προὐτάθη ὁ περιορισμὸς τῆς καλλιεργείας, καὶ τὰ μέσα ταῦτα πράγματι ἄγουσιν εὐθὺ πρὸς τὸν σκοπὸν, διότι μειόνουσι τὴν παραγωγήν· ἔχουσιν ὅμως τοῦτο τὸ ἰδιαίτερον, ὅτι ἡ μείωσις αὕτη εἶναι διαρκὴς, εἶναι μείωσις τοῦ κεφαλαίου, ἐνῷ ἡ διὰ τῆς παρακρατήσεως εἶναι προσωρινὴ, μὴ θίγουσα τὸ κεφάλαιον, δυναμένη δ’ ἐν περιπτώσει ἀνάγκης νὰ τροφοδοτήσῃ τὴν κατανάλωσιν. Ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν λοιπὸν ἡ παρακράτησις, ὡς τρόπος περιστολῆς τῆς παραγωγῆς, ἔχει λογικὴν βάσιν. Ἀλλὰ ἡ παρακράτησις, αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν τείνουσα εἰς τὸ νὰ μειώσῃ τὰ ἀποτελέσματα τῆς παραγωγῆς, θὰ φέρῃ εἰς ἐντελῶς ἀντίθετα συμπεράσματα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα τὸ μέτρον ἐπιδιώκει. Ἐὰν ἡ παρακράτησις οὐδεμίαν μεταβολὴν φέρῃ ἐπὶ τῶν τιμῶν, εἶναι μέτρον ἄσκοπον. Ἡ παρακράτησις, ἵνα ἔχῃ σκοπὸν, πρέπει νὰ ἐπιφέρῃ αὔξησιν τῶν τιμῶν, καὶ ὄχι μόνον νὰ φέρῃ αὔξησιν, ἀλλὰ πρέπει ἡ ἐκ τῆς παρακρατήσεως αὔξησις νὰ ἦναι τοιαύτη, ὥστε ἡ ζημία νὰ ἦναι οὐχὶ κατ’ εὐθὺν, ἀλλὰ κατ’ ἀντίστροφον λόγον τῆς παρακρατήσεως. Ἐὰν ἐπὶ παραγωγῆς 100 χιλιάδων ἀφαιρέσητε 20 χιλιάδας, δὲν ἀρκεῖ νὰ λάβητε ἐκ τῶν 80 χιλιάδων τὸ τίμημα τῶν 100 χιλιάδων, ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβητε τίμημα ἴσον πρὸς τὸ τίμημα ἑκατὸν δέκα καὶ πλέον χιλιάδων. Ἀπέναντι τοιούτων παρατηρήσεων εὑρέθη ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ἐπιφορτισμένη μὲ τὴν ἐντολὴν νὰ συντάξῃ νομοσχέδιον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μέτρου τούτου τῆς παρακρατήσεως. Τὸ πρῶτον ζήτημα, ὅπερ εἶχε νὰ ἐξετάσῃ ἡ ἐπιτροπὴ, ἦτο τοῦτο: τὸ μέτρον ἔσεται γενικὸν δι’ ὅλας τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας; Ὅτι τὸ μέτρον δὲν ἔπρεπε νὰ ἦναι γενικὸν καὶ ὅτι εἶναι ἄδικον τὸ τοιοῦτον, προέκυψεν ἐξ αὐτῆς τῆς συζητήσεως, ἥτις ἔλαβε χώραν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ· παρουσιάσθη δὲ τοῦτο τὸ φαινόμενον, ὅτι ἐπιβαρύνονται ἀνίσως καὶ ἀδίκως αἱ ἐπαρχίαι ἐκεῖναι, αἵτινες οὔτε ζητοῦσι παρακράτησιν, οὔτε ἐπικαλοῦνται προστασίαν. Ἐγένετο ἡ παρατήρησις, ὅτι ἔπρεπεν αἱ ἐπαρχίαι αἱ μὴ ζητοῦσαι τὴν παρακράτησιν, εἴτε διότι τὸ προϊόν αὐτῶν ἔχει μείζονα ἀξίαν, εἴτε διότι αὐταὶ δὲν ἐπικαλοῦνται μέτρον τι ὑπὲρ τῆς παραγωγῆς των, νὰ μὴ περιληφθῶσιν εἰς τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως, ἢ, ἂν περιληφθῶσι, νὰ περιληφθῶσι κατὰ ποσοστὸν ἐλάχιστον καὶ διάφορον. Παρετηρήθη ὅτι τοῦτο θὰ ἦναι ἀφορμὴ δυσχερειῶν, καὶ ἑπομένως ἡ ἐπιτροπὴ παρεδέχθη τὴν ἀρχὴν τῆς ἰσότητος. Τὸ δεύτερον ζήτημα, ὅπερ ἔπρεπε νὰ λύσῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἡ ἐπιτροπὴ, εἶναι τὸ σπουδαιότερον. Τί θὰ γείνῃ τὸ παρακρατούμενον; Περὶ τούτου διεμορφώθησαν δύο ἐντελῶς διάφοροι γνῶμαι· κατὰ τὴν μὲν, τὸ παρακρατούμενον ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιηθῇ ἐν τῇ ἐσωτερικῇ καταναλώσει, μεταβαλλόμενον εἰς μάζαν· παρετηρήθη ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀποστερεῖται ἡ σταφὶς μιᾶς ἀγορᾶς, διότι μεταξὺ τῶν ἀγορῶν τῶν καταναλισκουσῶν τὴν σταφίδα εἶναι καὶ ἡ ἀγορὰ ἡ ἐσωτερικὴ, κατέληξε δὲ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἀποδεχθῇ, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ προσωρινοῦ μέτρου καὶ ἐνιαυσίου, νὰ ἀποδεχθῇ, λέγω, τὴν καταστροφὴν τοῦ προϊόντος, τοῦ περισσεύματος, καταστροφὴν, ἥτις δύναται νὰ ἔχῃ συνεπείας ὡς πρὸς τὸ μέλλον, ὡς μειοῦσα τὸ ἀπόθεμα. Ἐπανελήφθη ἡ παρατήρησις ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, ὅπως διετυπώθη, δὲν δύναται ν’ ἀνταποκριθῇ οὔτε εἰς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει, οὔτε ὡς προσωρινὸν μέτρον ἢ δοκιμαστικὸν μέτρον νὰ παρουσιασθῇ. Ἐὰν ἡ παρακράτησις ἦναι μέτρον δυνάμενον νὰ φέρῃ τ’ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐπιδιώκομεν, τότε ἡ παρακράτησις θὰ καταστῇ μέτρον διαρκὲς, διότι θὰ ἐπιβληθῇ διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος, καὶ ἰδοὺ ἀμέσως τὸ προσωρινὸν μέτρον καθίσταται διαρκές. Ἐὰν ἡ παρακράτησις ἔχῃ σκοπὸν ν’ ἀπαλλάξῃ παραγωγὴν πληθωρικὴν, παραγωγὴν, ἥτις εἶναι δυσανάλογος πρὸς τὴν κατανάλωσιν, ἐπέρχεται τὸ ἄτοπον τῆς περιστολῆς τῆς καταναλώσεως διὰ τῆς ὑψώσεως τῶν τιμῶν, τὸ ἄτοπον τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς, καὶ ἰδοὺ μετὰ ἓν ἢ δύο ἔτη ἀντιμέτωποι πάλιν πρὸ τῆς αὐτῆς δυσκολίας, μὲ μόνον ἐφόδιον τὴν παρακράτησιν, ὡς διαρκὲς φόβητρον τῆς καταναλώσεως. Πάντα ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ ἀνεγνώρισε, πολλὰ δὲ ἐκ τῶν μελῶν αὐτῆς, ἐν οἷς καὶ ἐγὼ, διετύπωσαν μετὰ τῆς μεγαλειτέρας ἀκριβείας. Ἀλλ’ οὔτε ὡς δοκιμαστικὸν μέτρον εἶναι δυνατὸν νὰ διατυπωθῇ ἡ παρακράτησις κατὰ τρόπον ἱκανοποιοῦντα τὰς ἀξιώσεις τῶν διαφόρων ἰδιοκτητῶν, οἵτινες δὲν εὑρίσκονται ὑπὸ τὰς αὐτὰς τοπικὰς περιστάσεις. Προκειμένου ν’ ἀντικρουσθῇ ἡ ἰδέα, ὅτι τὸ μέτρον εἶναι ἄνισον διὰ τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, αἵτινες δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην οὐδενὸς μέτρου κυβερνητικοῦ, διετυπώθη ἡ ἀπάντησις, ὅτι αἱ ἐπαρχίαι ἐκεῖναι δύνανται νὰ δώσωσι προϊὸν κατωτέρας παραγωγῆς. Ἀλλ’ εἰς τοῦτο ἀντετάχθη εὐλόγως, ὅτι ἡ κατωτέρα παραγωγὴ δὲν θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν παρακράτησιν. Ἐὰν ὑποθέσωμεν παραγωγὴν 300,000,000, παρακράτησιν δὲ 20% ἔχομεν 60,000,000, ἤτοι ὁλόκληρον τὴν παραγωγὴν τῶν Καλαμῶν ἢ Τριφυλίας μὴ ὑποβαλλομένην εἰς τὴν παρακράτησιν, διότι ἕκαστος θὰ προτιμήσῃ τὴν παραγωγὴν τὴν καλήν, ἡ κακὴ δὲ παραγωγὴ θὰ γείνῃ ἡ μάστιξ τῆς καλῆς, διότι ὅλοι οἱ κάτοχοι τῆς κακῆς θὰ συσσωματωθῶσιν αἴφνης καὶ θ’ ἀναγκάσωσι τοὺς ἄλλους εἴτε νὰ πληρώσωσι τὸ αἰτούμενον ὑπ’ αὐτῶν, εἴτε νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν θυσίαν τοῦ καλοῦ αὐτῶν προϊόντος. Ἡ παρατήρησις αὕτη ἐκλόνισεν ἐν μέρει τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἀπεφάσισαν νὰ ὁρίσωσι τὴν τιμὴν, τὴν ὁποίαν πληρόνων ἕκαστος ἐξαγωγεὺς θὰ δύναται ν’ ἀποφεύγῃ τὴν παρακράτησιν. Ἐὰν ὑποθέσωμεν τὸ μέτρον τοῦτο λυσιτελὲς, ἡ παρακράτησις οὐδεμίαν ἔχει ἔννοιαν. Ἐὰν ὑποθέσωμεν τοὺς ἰδιοκτήτας δυναμένους νὰ πληρώσωσιν ὡρισμένον χρηματικὸν ποσὸν, ἵνα ἀποφύγωσι τὴν παρακράτησιν, τότε μόνον ἐκεῖνοι θὰ καταφύγωσιν εἰς τὴν παρακράτησιν, ὅταν ἡ τιμὴ ἡ ὁριζομένη ὡς λύτρα τῆς ἐξαγωγῆς ἦναι μικροτέρα ἐκείνης, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπιτύχωσι, πωλοῦντες τὸ προϊόν των. Ἐπέμεινα πολὺ ἐγὼ ἰδίως, ἵνα ὁρισθῇ ἐλάχιστος ὅρος τῆς ἀξίας τοῦ προϊόντος, ἐνόμισα δὲ, ὅτι θὰ ἦτο πρακτικώτερον καὶ μᾶλλον ἀνεκτὸν διὰ τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, αἵτινες παράγουσι ποιότητα μὴ ἔχουσαν ἀνάγκην παρακρατήσεως, νὰ ὁρισθῇ ὁ ἐλάχιστος ὅρος τῆς τιμῆς σταφίδος τῆς χειροτέρας παραγωγῆς. Διότι, ἐὰν μὲν ἡ τιμὴ τοῦ προϊόντος τῆς χειροτέρας παραγωγῆς ἦναι ἡ πρέπουσα, οὐδὲν ὑπάρχει παράπονον δι’ ἐκείνους, οἵτινες παράγουσι τὴν χειροτέραν ποιότητα· ἐνόμισα δὲ ὅτι ἔπρεπε νὰ ὁρισθῇ εἰς δραχμὰς ὀγδοήκοντα καὶ οὐχὶ εἰς δραχμὰς 200. Ἐὰν ἡ σταφὶς τοῦ Πύργου ἢ τῆς Τριφυλίας ἢ τῶν Καλαμῶν ἦναι ἀξίας 80 ἢ 100 δραχμῶν, ἡ παρακράτησις εἶναι ἐντελῶς περιττὴ, ἅμα ὑπάρχῃ συμφέρον νὰ καταβάλλωνται χρήματα, ἤτοι 100 δραχμαὶ ὡς ἀντιστάθισμα τοῦ ποσοῦ τῆς παρακρατήσεως, τῆς ἐπιβαρυνούσης τὴν καλὴν παραγωγήν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἡ τιμὴ δὲν ὁρισθῇ ἢ δὲν θελήσωσι τὰ μέλη τὰ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν τῶν παραγουσῶν τὴν κατωτέραν ποιότητα ν’ ἀνομολογήσωσιν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ κρίσεως ἀληθοῦς, ὅτι τὸ προϊόν αὐτῶν δὲν εὑρίσκεται ἐν κρίσει, ἀλλ’ ὅτι εὑρίσκονται εἰς κρίσιν αἱ μεγάλαι τιμαί, τὰς ὁποίας ἄλλοτε ἐκ καιρικῶν λόγων τῆς Γαλλικῆς παραγωγῆς ἀπελάμβανον, ἐφ’ ὅσον, λέγω, δὲν δυνηθῶμεν νὰ πείσωμεν αὐτοὺς, ὅτι ἡ τιμὴ, ἣν ἔλαβε τὸ προϊὸν αὐτῶν, δὲν εἶναι ἡ τιμὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία ἱκανοποιεῖ ἁπάσας αὐτῶν τὰς ἀνάγκας, ἀλλ’ εἶναι ἡ τιμὴ ἡ ἀντιπροσωπεύουσα τὴν ἐργασίαν καὶ τὸ κεφάλαιον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς λύσιν τοῦ ζητήματος, μέγιστα δὲ ἀτοπήματα προμηνύονται διὰ τῆς διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἐπανερχόμενος εἰς ὅσα εἶπον, ἐξακολουθῶ ὑποστηρίζων ὅτι τὰ παράπονα τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν μερῶν, ἔνθα ἡ σταφιδικὴ λεγομένη κρίσις, εἶναι ἐντελῶς ἀβάσιμα, δὲν εἶναι παράπονα στηριζόμενα ἐπὶ εὐλόγων δεδομένων· εἶναι παράπονα ἐκείνου, ὅστις, συνειθισμένος νὰ ἀπολαμβάνῃ μεγάλα κέρδη, διατυπόνει εὐχὰς, ὅπως παρέμβῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, ἵνα ἀσφαλίσῃ ὄχι πλέον τὴν παραγωγὴν, ὄχι πλέον τὴν ἀξίαν τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ τὰ μεγάλα κέρδη, τὰ ὁποῖα ἀπελάμβανε· διότι, ἐφ’ ὅσον τὸ ἀκίνητον κτῆμα ἀποδίδῃ 5%, καὶ τῆς καλλιεργείας τὰ ἔξοδα, δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἓν τῶν ἀξιολογωτέρων κτημάτων. Εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας λοιπὸν τὰς παραπονουμένας ἐνέσκηψεν οἰκονομικὴ κρίσις καὶ οὐχὶ σταφιδικὴ, διότι ἡ σταφιδάμπελος καὶ ἤδη παρέχει τὴν δικαίαν ἀπόδοσιν· ἀλλ’ ἡ χρηματικὴ αὕτη κρίσις δὲν δύναται ν’ ἀποσοβηθῇ διὰ μέτρων ἀμφιβόλου δραστηριότητος καὶ εἰς βάρος τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, αἵτινες οὐδεμίαν ζητοῦσι προστασίαν. Ὑπὸ τοιαύτας ἰδέας, Κύριοι, συνετάχθη τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ψηφισθῇ. Ἐγὼ εἰδικῶς ὤφειλον νὰ δώσω τὰς ἐξηγήσεις ταύτας, διότι καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν ἐκηρύχθην κατὰ τῆς ἀρχῆς τῆς παρακρατήσεως· ἐνόμισα ὅμως, ὅτι δὲν ἦτο ἐντελῶς ἀσυμβίβαστον τὸ νὰ παράσχω τὴν συνδρομήν μου εἰς τὴν συντέλεσιν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ὁμολογῶ ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι τοιοῦτον, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατυπωθῇ νομοσχέδιον τελειότερον· εἶναι ἡ φύσις τοῦ πράγματος τοιαύτη, ὥστε νὰ περιέχῃ ἀτελείας. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι πλῆρες ἀτελειῶν, καὶ σᾶς ὑπέδειξα μερικὰς, ἴσως δὲ κατὰ τὰ διάφορα ἄρθρα λάβω ἀφορμὴν νὰ σᾶς ὑποδείξω καὶ ἄλλας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν, ὅταν ἀναχωρῶμεν ἐξ ἐσφαλμένης ἀρχῆς, ὅταν ἀναχωρῶμεν ἐξ ἀρχῆς, ἡ ὁποία ἀντίκειται εἰς αὐτὴν τὴν φύσιν τῶν οἰκονομολογικῶν νόμων, νὰ φθάσωμεν εἰς συμπέρασμα λογικώτερον. Οἱ οἰκονομολογικοὶ νόμοι εἶναι ἐπίσης ἀμείλικτοι, ὅπως οἱ φυσικοί. Ἐὰν θέλητε διὰ νομοθετημάτων νὰ τοὺς μετατρέψητε, θὰ ἔχητε τ’ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἔχετε διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ μόνος νόμος εἶναι ἡ προσφορὰ καὶ ἡ ζήτησις· τί θέλομεν τοὺς ἄλλους νόμους; Ἐπειδὴ ἐν τούτοις ἡ ἰδέα αὕτη διετυπώθη ὡς σώτειρα, ἰδοὺ ὑπὸ ποῖον τύπον δύναται νὰ παρουσιασθῇ. Ὁμολογῶ ὅτι καὶ ἐγὼ καὶ τὰ ἄλλα ἀξιότιμα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς κατεγείναμεν μὲ θέλησιν καὶ εἰλικρίνειαν νὰ διατυπώσωμεν κἄτι τι, ὅσον τὸ δυνατὸν εὐπρόσωπον. Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα εἶναι τοιοῦτον, ὥστε δὲν εἶναι ἐπιδεκτικὸν νομοθετήσεως καλλιτέρας. Ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι πολλάκις ἐπανελήφθη τὸ δοκιμαστικὸν τοῦ μέτρου, τὸ προσωρινὸν τοῦ μέτρου· ἀλλ’ ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι προσωρινόν τι μέτρον δὲν εἶναι δυνατὸν, διότι, ἐὰν τὸ μέτρον ἐπιτύχῃ, ἐπερχομένης ἀνατιμήσεως, θὰ εὑρεθῶμεν τὸ προσεχὲς ἔτος εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὸ ἐπιζητήσωμεν ἐκ νέου, καταδικάζοντες τὴν παραγωγὴν καὶ στενοχωροῦντες τὴν κατανάλωσιν. Ἐν τούτοις δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι πρέπει νὰ σταυρώσωμεν τὰς χεῖρας· διότι δὲν εἶναι μόνον, κατ’ ἐμὲ, τὸ πολὺ καὶ τὸ δυσανάλογον τῆς παραγωγῆς, τὸ ὁποῖον ἐπέφερε τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν βλέπομεν τοὺς παραγωγοὺς ἐκείνης τῆς παραγωγῆς, ἡ ὁποία θεωρεῖται ὡς κατωτέρα. Καὶ ἄλλα αἴτια ἐπέδρασαν ἐπὶ τὴν κατάστασιν ταύτην, καὶ δὴ τὸ ἀθρόον τῆς ἀποστολῆς. Τὸ ἐμπόριον τῶν σταφίδων δὲν γίνεται δυστυχῶς διὰ χρημάτων ἑλληνικῶν, τὰ δὲ ἐν Ἑλλάδι εὑρισκόμενα πιστωτικὰ καταστήματα πάντοτε ἠρνήθησαν τὴν συνδρομὴν αὐτῶν εἰς τὸ προϊὸν τῆς σταφίδος, καθόσον κατὰ τὰ καταστατικὰ αὐτῶν ἀποκλείεται ἡ ἐνεχυρίασις γεωργικῶν προϊόντων. Ἕνεκα τούτου οἱ ἰδιοκτῆται καὶ οἱ ἔμποροι εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ ἀποστέλλωσιν ἐντὸς μικροῦ πᾶσαν τὴν παραγωγήν των εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς καταναλώσεως, ἡ ἀθρόα δὲ αὕτη ἐπισώρευσις τοῦ προϊόντος εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως ἐπιφέρει φυσικῷ τῷ λόγῳ τὴν παραλυσίαν, ἅμα δὲ αἱ ἐπὶ τούτῳ συναλλαγματικαὶ λήξωσι, τὴν σπουδὴν πρὸς ἀνεύρεσιν ἀγοραστῶν, ὅπως εἰς οἱανδήποτε τιμὴν ἀγοράσωσιν. Ἐὰν πρὸς τοῦτο ἐνομοθετεῖτο ὁ θεσμὸς τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν, ὅπως ὁ ἰδιοκτήτης ἐνεχυριάζῃ μέρος ἢ καὶ τὸ ὅλον τοῦ πράγματός του, λαμβάνων μικράν τινα προκαταβολὴν, ἡ αἰτία τῆς ἀθρόας ἀποστολῆς ἤθελεν ἐκλείψει. Ὄχι δὲ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ συνέβη ἐνίοτε, ὥστε ἡ ἀθρόα αὕτη ἀποστολὴ νὰ ἀποκλείσῃ τὸ προϊὸν ἐξ ἄλλων ἀγορῶν, συνέβη δὲ πολλάκις ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἡ σταφὶς, καθ’ ὃν χρόνον ἡ Γαλλία ἐζήτει τόσον, ὥστε οὐδ’ ὁ ἰδιοκτήτης οὐδ’ ὁ ἔμπορος ἠδύναντο νὰ μεταφέρωσι τὸν σταφιδόκαρπον ἐξ Ἀγγλίας, ἵνα τὸν ἀποστείλωσιν εἰς Γαλλίαν. Ἐὰν, νομοθετουμένου τοῦ θεσμοῦ τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν κατὰ τὰ συστήματα εἴτε τὰ ἰταλικὰ εἴτε τὰ γαλλικὰ, καὶ τροποποιουμένου κατὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ εἴδους, ἐπιτευχθῇ, ὥστε μέρος τοῦ προϊόντος νὰ μείνῃ ἐν Ἑλλάδι, μεταβάλλεται ἀμέσως ὁ τόπος τῆς ἀγορᾶς, ἐκλείπει δ’ ἐν ταὐτῷ μία ἀφορμὴ τῆς ἐκπτώσεως τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος, ἥτις ἤδη, συγκεντρωμένη εἰς τὰς γενικὰς ἀποθήκας τῆς Ἀγγλίας καὶ οὐχὶ πάντοτε εἰς χεῖρας ἁγνὰς, ὑφίσταται τὰς παντοειδεῖς ἐπιθέσεις τῶν κερδοσκόπων, οἵτινες, ἀσφαλεῖς περὶ τῆς λείας των, παντοῖα τεχνάζονται. Αὐτὴ καὶ μόνη ἡ παρακράτησις, ὑπὸ τύπον γενικῶν ἀποθηκῶν, εὐκολύνουσα τοὺς ἰδιοκτήτας, ὧν αἱ ὑποχρεώσεις λήγουσι κατὰ Σεπτέμβριον καὶ Ὀκτώβριον, καὶ προκαλοῦσα ἀνταγωνισμὸν μεταξὺ τῶν διαφόρων ἀγορῶν, θὰ ἀρκέσῃ νὰ ἀνυψώσῃ τὴν τιμὴν τῶν σταφίδων, τῶν ὁποίων μᾶλλον τὸ ἠθικὸν ἢ ἡ ἀξία φαίνεται πάσχουσα. Ἡ σταφὶς δὲν ἔπαυσε ἔχουσα ἀξίαν, ὁ καταλαμβάνων δ’ ἡμᾶς ἢ ὁ ἐμπνεόμενος πανικὸς καὶ ἡ σπουδὴ τῆς πωλήσεως κινδυνεύει νὰ καταστήσῃ ταύτην ἄνευ ἀξίας. Μία ἄλλη τάξις, σπουδαίως βλάψασα τὴν τιμὴν τῶν σταφίδων καὶ ἐπωφελουμένη τοῦ πανικοῦ, ὅστις τάχιον ἢ βράδιον μᾶς καταλαμβάνει, εἶναι ἡ τάξις τῶν προπωλητῶν. Εἶναι μακρὸν νὰ σᾶς ἀναπτύξω τὸ τέχνασμα· ἀναγράψατε τὴν διάταξιν τοῦ Γαλλικοῦ ποινικοῦ κώδικος, τὴν τιμωροῦσαν πάντα, ὅστις καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἐξευτελίζει τὴν τιμὴν προϊόντος τινὸς, καὶ θὰ παύσῃ καὶ ἡ πληγὴ αὕτη πολὺ ταχέως, ἀφοῦ οἱ ἰδιοκτῆται δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἀντεπεξέλθωσι συνεταιριζόμενοι. Ἐν τούτοις, ἀφοῦ πρόκειται περὶ μέτρου προσωρινοῦ, τὸ ὁποῖον ἀπειλεῖ νὰ καταστῇ διαρκὲς, διότι βεβαίως θὰ ἔχῃ ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῆς καταστάσεως τῶν τιμῶν, δύναται ἡ παρακράτησις νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀπὸ τοῦδε. Ἀντὶ νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν παρακράτησιν κατὰ τὸ 1895, ὅπως αὕτη ἐπιδράσῃ ἐπὶ τῶν τιμῶν τοῦ 1895 ἢ τῶν τιμῶν τοῦ 1896, ἠδυνάμεθα τὴν παρακράτησιν νὰ τὴν ἐφαρμόσωμεν ἐπὶ τῆς ἐσοδείας τοῦ 1894. Ὑπάρχει ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ποσὸν 100,000,000 σταφίδος. Ἐὰν μόνον 20,000,000 κατὰ τὴν γνώμην εἰδημόνων παρακρατηθῶσιν ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν, ὥστε νὰ μὴ δοθῶσιν οὐδ’ εἰς τὴν ἐσωτερικὴν οὐδ’ εἰς τὴν ἐξωτερικὴν κατανάλωσιν, ἡ θέσις τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος μεταβάλλεται ἐντελῶς. Ἀλλὰ πάντως, ἵνα ἡ Κυβέρνησις προβῇ εἰς τὸ μέτρον τοῦτο, εἴτε ἡ Βουλὴ νὰ νομοθετήσῃ μέτρον τι ἐπιτήδειον, εἶναι ἀνάγκη νὰ καθορισθῇ ἡ τιμὴ τοῦ προϊόντος οὐχὶ ὑπὸ τὰς ἰδέας τὰς κρατούσας ἐν Ἠλείᾳ καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, αἵτινες εἶχον τὴν πελατείαν αὐτῶν ἐν Γαλλίᾳ, ἀνάγκη νὰ καθορισθῇ ἡ τιμὴ τοῦ προϊόντος ἀναλόγως τῆς ἀξίας αὐτοῦ, ἤτοι ἀναλόγως τῶν ἐξόδων τῆς παραγωγῆς. Ἐὰν ὁ ἐν Ἠλείᾳ διαμένων, τοῦ ὁποίου τὸ προϊὸν ἀξίζει καθ’ ὑπόθεσιν 100 δραχμάς, δὲν θέλῃ νὰ πωλήσῃ, εἶναι ἀνάξιος πάσης προστασίας. Τότε μόνον εἶναι προστατεύσιμος, καὶ τοῦτο εἶναι ἀμφισβητήσιμον, ὅταν δὲν δύναται διόλου νὰ πωλήσῃ, ὅταν οὐδεμίαν τιμὴν εὑρίσκῃ ἐν ἀγορᾷ, ἢ ὅταν ἡ τιμὴ, τὴν ὁποίαν εὑρίσκει, εἶναι τόσον δυσανάλογος, ὥστε οὐδὲ τὴν ἐργασίαν, οὐδὲ τοῦ κεφαλαίου τοὺς τόκους νὰ τῷ προσφέρῃ. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐξακολουθῆ ἰσχυριζόμενος, ὅτι δὲν ἀπολαμβάνει τὰ 300 φράγκα, τὰ ὁποῖα ἀπελάμβανεν, ἢ τὰ 250, ἢ τὰ 200, καὶ δὲν ἀποδεικνύῃ ὅτι τὸ προϊὸν αὐτοῦ εἶναι ἀξίας 200 φράγκων, διότι ἐργασία καὶ κεφάλαιον 200 φράγκων κατεβλήθη, βεβαίως δὲν ζητεῖ προστασίαν, ἀλλὰ ζητεῖ κερδοσκοπίαν, περὶ τῆς ὁποίας βεβαίως δὲν πρέπει νὰ γίνηται λόγος ἐν τῇ Βουλῇ.

§144ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ἄν ὁ ἄρτι κατελθὼν τὸ βῆμα ἔντιμος ἐκ Κορινθίας συνάδελφος ἐπείθετο, ὅτι τῷ ὄντι ὑπάρχει σταφιδικὴ κρίσις, ἂν ἀπεδεικνύετο ἀπ’ ἀρχῆς καὶ ἀναμφισβητήτως, ὅτι τῷ ὄντι οἱ παραγωγοί, οἱ ζητοῦντες τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως πρὸς σωτηρίαν των, δὲν ἀπολαμβάνουσι τοὺς τόκους τῶν κεφαλαίων των καὶ τὰς πρὸς καλλιέργειαν δαπάνας, θὰ συνεμερίζετο, ἐβεβαίωσε, τὴν γνώμην τῶν φρονούντων ὅτι ἀναγκαία ἐστὶν ἡ παρακράτησις. Ἀμφιβάλλει ὁ ἔντιμος συνάδελφος, ἂν ἀληθῶς ὑπάρχῃ κρίσις σταφιδικὴ, ἢ ἁπλῶς ἠγέρθησαν παράπονα, διότι δὲν ἀπολαμβάνουσιν οἱ τοῦ σταφιδοκάρπου παραγωγοὶ ὅσα τὸ πρὶν ἀπελάμβανον. Ὑποπτεύει μήτοι ἡ τιμὴ τοῦ σταφιδοκάρπου ἡ σημερινὴ, ἱκανοποιοῦσα τοὺς τόκους τῶν κεφαλαίων, καὶ ἀποδίδουσα τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας ἁπλῶς, δὲν ἀρκεῖ πρὸς τὸ εὖ ζῆν, ὅπερ εἶχεν ἕξις καταστῆ ὡς ἐκ τῶν μεγάλων κατὰ τὸ παρελθὸν εἰσοδημάτων τοῦ σταφιδοκάρπου. Ὁμολογῶ ὅτι τὸ πρῶτον ἤδη ἀπὸ δύο ἐτῶν ἀκούω ἀμφισβητουμένην τὴν σταφιδικὴν κρίσιν, τὸ πρῶτον ἀκούω ἀποδιδόμενα τὰ παράπονα τῶν παραγωγῶν εἰς καθαρὰν κερδοσκοπίαν. Διότι, ἂν ὑποθέσῃ τις, ὅτι αἱ σημεριναὶ τιμαὶ ἀποδίδουσιν αὐτοῖς τὰς δαπάνας τῆς καλλιεργείας καὶ τοὺς τόκους τῶν κεφαλαίων των, καὶ ζητοῦσι διὰ τῆς παρακρατήσεως νὰ ἀνυψώσωσι ἐπὶ πλέον τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος, καθαρὰν κερδοσκοπίαν ἐπιδιώκουσιν. Ἀλλὰ καίτοι ὁμολογουμένως κατεπλάγην, ἀκούσας ἀνδρὸς διακεκριμένου καὶ ἐκ σταφιδοφόρου ἐπαρχίας καταγομένου, ἀμφισβητοῦντος γεγονὸς καταστὰν πλέον πασίδηλον, ἐχάρην ἐν τούτοις, διότι ἐνόμισα ὅτι ῥᾳδίως θ’ ἀποκτήσωμεν μίαν ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως ψῆφον, καθόσον εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ πεισθῇ μετὰ μικρὰν τῶν πραγμάτων μελέτην, ὅτι ὑπάρχει, ὑφίσταται κρίσις σταφιδικὴ, κρίσις ἀπειλοῦσα μεγίστας καταστροφὰς καὶ ἐρημώσεις. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου εἰς τὴν πρακτικὴν τοῦ πράγματος ἀπόδειξιν, ἣν θέλω ἐπιχειρήσει, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ὁμολογήσῃ μετὰ τῆς χαρακτηριζούσης αὐτὸν εἰλικρινείας, ὅτι οὐ μόνον δεινὴ κρίσις ὑφίσταται, ἀλλὰ καὶ ὅτι δεῖται αὕτη ταχίστης θεραπείας, ἐὰν δὲν θέλωμεν τὴν τελείαν καταστροφήν. Ἂς λάβωμεν ὡς παράδειγμα τὴν Ἠλείαν, τὸ μὲν διότι αὕτη ἔχει σχετικῶς πρὸς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, τὰς ἐπιζητούσας τὴν παρακράτησιν, πλουσιωτέραν παραγωγὴν, τὸ δὲ διότι περὶ τῆς Ἠλείας ὁμιλοῦντες τονίζουσι περισσότερον τὴν φωνὴν οἱ κατὰ τῆς παρακρατήσεως ὁμιλοῦντες. Εἶναι πασίγνωστον, καὶ ὁ ἀγνοῶν ἢ ἀμφιβάλλων δύναται συντόμως νὰ βεβαιωθῇ δι’ ἐρευνῶν λεπτομερεστέρων, ὅτι ὁ μέσος ὅρος τῆς παραγωγῆς ἐν Ἠλείᾳ εἶναι ἑξακόσιαι λίτραι κατὰ στρέμμα. Ὑπάρχουσι ποιότητες γῆς διάφοροι, καὶ διάφορα συνεπῶς ποσὰ ἀποδίδουσιν. Ὁ ἀληθὴς μέσος ὄρος ἐν Ἠλείᾳ δὲν ὑπερβαίνει τὸ μνησθὲν ποσὸν τῶν ἑξακοσίων λιτρῶν κατὰ στρέμμα. Διὰ τὴν παραγωγὴν συνεπῶς ἑξακοσίων λιτρῶν σταφιδοκάρπου ἀπαιτεῖται δαπάνη τεσσαράκοντα κατ’ ἐλάχιστον δραχμῶν κατὰ τὰ ἔτη ταῦτα, καθ’ ἃ ὡς ἐκ τῆς δυστυχίας κατέπεσαν τὰ ἡμερομίσθια. Ὑπολογίσωμεν ἤδη τὴν ἀξίαν ἑκάστου στρέμματος σταφιδαμπέλου. Γνωρίζομεν σχεδὸν πάντες πόσα ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἀξίαν τῆς γῆς, δαπάνην ἐμφυτεύσεως, καὶ καλλιέργειαν ἄνευ ἀπολαυῆς ἐπὶ πέντε ἔτη, διότι μόλις ἀπὸ τοῦ πέμπτου ἀρχίζει ἡ σταφιδάμπελος νὰ δίδῃ μικρὸν εἰσόδημα. Ἐν τούτοις περιορίζω ἐγὼ τὴν ἀξίαν ἑκάστου στρέμματος σταφιδαμπέλου εἰς τετρακοσίας μόνον δραχμάς. Βεβαίως ὁ τόκος τῶν κεφαλαίων τούτων δὲν εἶναι ὁ εὐρωπαϊκός. Εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσι ποίους τόκους καταβάλλουσιν οἱ σταφιδοκτήμονες, ἀλλ’ ἐν τούτοις ἂς μὴ προσέξωμεν εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πληρόνουσιν, ὑπολογίζοντες ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὤφειλον νὰ πληρώσωσιν. Ἂς ὑπολογίσωμεν τόκον πρὸς 8%. Ἡ ἀξία ἑκάστου στρέμματος ἔπρεπε νὰ ἀποφέρῃ καθαρὸν εἰσόδημα δραχμῶν τριάκοντα δύο. Ἂν δὲ εἰς ταύτας προσθέσωμεν τὰς δαπάνας τῆς καλλιεργείας μετὰ τοῦ τόκου αὐτῶν, ἔχομεν τὸ στρογγύλον ποσὸν τῶν ἑβδομήκοντα καὶ πέντε δραχμῶν, δι’ ὧν ἐπιβαρύνεται ἡ παραγωγὴ ἑκάστου στρέμματος, τουτέστιν αἱ ἑξακόσιαι λίτραι σταφιδοκάρπου. Ἀλλὰ ποία εἶναι ἡ τιμὴ τῶν ἑξακοσίων τούτων λιτρῶν; Πέρυσι μὲν ἐτιμᾶτο τεσσαράκοντα δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον ὁ σταφιδόκαρπος, φέτος δὲ μέχρι τῶν ἑξήκοντα. Ἑξακόσιαι λίτραι, πρὸς 60 δραχμὰς τὴν χιλιάδα, μᾶς δίδουσι τριάκοντα καὶ ἓξ δραχμάς, ἤτοι μεῖον τῆς καταβληθείσης δαπάνης δραχμὰς ἑπτά. Εἶναι ἢ ὄχι κρίσις σταφιδική, ἔντιμε ἐκ Κορινθίας συνάδελφε; Ἀπειλοῦνται φοβεραὶ καταστροφαὶ ἐκ τοιούτου τοῦ εἴδους ἐξευτελισμοῦ, ἢ ζητοῦμεν νὰ κερδοσκοπήσωμεν, ἀνυψοῦντες τεχνητῶς τὰς τιμάς; Καὶ ἂν τοιαῦτα ἀποτελέσματα δίδῃ ἡ παραγωγὴ τῆς Ἠλείας, τίνα θὰ δώσῃ ἡ Τριφυλία, ἡ Ἀχαΐα, ὧν ὁ μέσος ὅρος τῆς παραγωγῆς δὲν ὑπερβαίνει τὰς τετρακοσίας λίτρας; Ἐλπίζω ὅτι μετὰ τὴν ἀνάλυσιν ταύτην ὁ ἔντιμος ἐκ Κορινθίας συνάδελφος, πειθόμενος ὅτι ὑπάρχει ἀληθὴς κρίσις, καὶ ὅτι οὐδαμῶς κερδοσκοποῦντες ζητοῦμεν νὰ σωθῶμεν ἐκ τοῦ ὀλέθρου, θὰ ὑπερψηφίσῃ τῆς παρακρατήσεως. Μὴ περιορισθεὶς ἐν τούτοις εἰς τὴν ἄρνησιν τῆς κρίσεως, προχωρῶν ἐν τῇ ἀγορεύσει του, ὑπέδειξεν ὅτι δὲν εἶναι μόνον ἡ περίσσεια τῆς παραγωγῆς, ἥτις ἐπέφερε τὴν κρίσιν ταύτην, ἀλλὰ καὶ δύο ἄλλαι ἀκόμη ἀφορμαὶ εἶναι αἱ συντελέσασαι πλέον τῆς ἀφθόνου παραγωγῆς εἰς τὸν ἐξευτελισμὸν τοῦ προϊόντος· Ἀθρόα προσφορὰ καὶ αἱ προπωλήσεις. Τῇ ἀληθείᾳ ἡ ἀθρόα προσφορὰ εἶναι ἡ βάσις τῆς ἐκπτώσεως τῶν τιμῶν· ἀλλ’ ἡ ἀθρόα προσφορὰ δὲν εἶναι κυρία αἰτία, ἔχει βάσιν, ἔχει παράγοντα. Καὶ ἡ αἰτία, καὶ ἡ βάσις, καὶ ὁ παράγων τῆς ἀθρόας προσφορᾶς εἶναι ἡ περίσσεια τῆς παραγωγῆς ἐπὶ τῆς καταναλώσεως. Ἕκαστος, βέβαιος ὤν, ὅτι μέγα ἀπόθεμα θ’ ἀπομείνῃ ἐκ τῆς μεγάλης ἐσοδείας, ἵνα μὴ αὐτὸς περιπέσῃ εἰς τὸ ἀτύχημα αὐτό, σπεύδει νὰ πωλήσῃ, καὶ ἐντεῦθεν προέρχεται ἡ ἀθρόα προσφορά. Καὶ ὅταν τοιαύτην ἔχῃ αἰτίαν ἡ ἀθρόα προσφορά, οὐδόλως θὰ σταματήσωσιν αὐτὴν αἱ γενικαὶ ἀποθῆκαι, ὧν ἄλλως ἡ χρησιμότης εἶναι ἀναμφισβήτητος, χωρὶς ὅμως νὰ δύνανται αὗται νὰ σταματήσωσι σήμερον τὰς καταστροφάς. Αἱ προπωλήσεις βεβαίως συντελοῦσι καὶ αὗται εἰς τὸν ἐξευτελισμὸν τῶν τιμῶν, ἀλλὰ καὶ αὗται τὴν αὐτὴν ἔχουσι βάσιν, τὴν αὐτὴν αἰτίαν, τὸν αὐτὸν παράγοντα. Ὅταν ἡ παραγωγὴ ἐξισοῦται πρὸς τὴν κατανάλωσιν, τὸ παιγνίδιον τῶν προπωλητῶν εἶναι πολὺ δύσκολον, εἶναι ἀδύνατον. Ἀλλ’ ὅταν ὑπάρχῃ βεβαιότης, ὅτι ἡ παραγωγὴ εἶναι πολὺ μείζων τῆς καταναλώσεως, δίδει τὴν εὐκολίαν εἰς τοὺς προπωλητὰς νὰ ἐξευτελίσωσι ταχύτερον τοῦ ὅ,τι πάντοτε θὰ ἐγίνετο τὰς τιμὰς τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἀμφιβάλλω δὲ, ἂν διὰ νόμου ἠδύνατό τις νὰ σταματήσῃ τὸ κακὸν τῶν προπωλήσεων. Καὶ τοῦτο τὸ κακὸν θέλει αὐθωρεὶ ἐκλείψει, ἅμα τῇ διὰ τῆς παρακρατήσεως ἐπιτευχθησομένῃ ἀναλογίᾳ μεταξὺ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως. Ἐὰν φέρῃ τὸν νοῦν ὁ ἔντιμος συνάδελφος εἰς τὴν πρὸ τῆς κρίσεως ἐποχήν, θὰ πεισθῇ, ὅτι οὔτε ἀθρόαι προσφοραὶ ἐγίνοντο, οὔτε αἱ προπωλήσεις κατώρθουν νὰ ἐξευτελίσωσι τὰς τιμάς. Οὐδεὶς ὁμιλῶν σπουδαίως δύναται νὰ ἀρνηθῇ, κ. Βουλευταὶ, ὅτι αἰτία μόνη καὶ κυρία τῆς σταφιδικῆς κρίσεως εἶναι ἡ ἀποτόμως ἐπελθοῦσα, ἕνεκα τῆς στάσεως τῆς ἀγορᾶς τῆς Γαλλίας, δυσαναλογία τῆς παραγωγῆς πρὸς τὴν κατανάλωσιν. Καὶ οὐδεὶς, εἰλικρινῶς ὁμιλῶν, δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι διὰ τῆς παρακρατήσεως, μειούσης τὴν παραγωγὴν, ἡ πίστις τοῦ εἴδους ἀνυψοῦται, αἱ τιμαὶ βελτιοῦνται, καὶ ἡ κρίσις παρέρχεται. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῶσι τὴν ἀλήθειαν ταύτην, ἀφοῦ πανδήμως ὁμολογοῦσιν, ὅτι διὰ τῆς ὡς ἐκ τῶν καταστροφῶν μειώσεως θὰ παρέλθῃ ἡ κρίσις; Καθιέρωσαν μάλιστα καὶ δόγμα ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ των ταύτῃ, ἀλλὰ δόγμα ἀπάνθρωπον, διότι διὰ μέσου τῶν γραμμῶν τοῦ δόγματός των, «ἡ σταφὶς διὰ τῆς σταφίδος», διακρίνει τις τὴν καταστροφήν, τὸν ὄλεθρον, τὴν πεῖναν τῶν πολλῶν, καὶ τὸν πλουτισμὸν τῶν ὀλίγων. Πάντες οἱ κατὰ τῆς παρακρατήσεως ἀγορεύσαντες προέβαλον τὸ ἄνισον αὐτῆς κατὰ τὴν ἐφαρμογήν. Ζημιοῦνται, ἐπαναλαμβάνουσι, πλείονα αἱ παράγουσαι ἀγαθὴν ποιότητα ἐπαρχίαι καὶ δὲν ἐννοοῦσι νὰ συντρέξωσιν ἄλλους διὰ τῆς ἰδίας αὐτῶν περιουσίας. Ἀποδεικνύομεν εἰς αὐτοὺς, ὅτι οὐδόλως ζημιοῦνται, ἀφοῦ τὸ ὑπολειπόμενον ποσὸν τῆς καλῆς ποιότητος θ’ ἀποζημιώσῃ αὐτοὺς διὰ τὸ προσφερόμενον, ὅπερ δύναται νὰ ἦναι ἐκ τῆς κατωτάτης, δύναται νὰ ἦναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγουσιν ὅτι ἀφαιροῦσιν ἐκ τοῦ σταφιδοκάρπου των, ἵνα βελτιώσωσι τὴν ποιότητα αὐτῶν· προτείνομεν ὅτι δύνανται νὰ παραδίδωσιν εἰς τὴν παρακράτησιν ποιότητα πάσης ἄλλης ἐπαρχίας· χορηγοῦμεν εἰς αὐτοὺς πρὸς τοῦτο πεντήκοντα ἡμερῶν προθεσμίαν, ἵνα μὴ πιεσθῶσιν, ὡς φρονοῦσιν, ὑπὸ τῶν κατόχων κατωτέρας ποιότητος, ἀλλ’ εἰς ταῦτα πάντα ἀπέχουσι ν’ ἀπαντήσωσι, περιοριζόμενοι εἰς θεωρίας, τὸν κύριον δ’ αὐτῶν λόγον ἐπιμελῶς ἀποκρύπτοντες. Διατὶ ἡμεῖς ἠνέχθημεν καὶ ἀνεχόμεθα τὸ ἄνισον τῆς φορολογίας ἐπὶ τοῦ σταφιδοκάρπου, πληρόνοντες τὸν αὐτὸν φόρον ἡμεῖς οἱ πωλοῦντες πρὸς τεσσαράκοντα δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον μὲ τοὺς πωλοῦντας πρὸς τριακοσίας καὶ τετρακοσίας; Δὲν ἐπιβάλλεται εἰς αὐτοὺς ὑπὸ τοῦ γενικοῦ συμφέροντος καὶ μικρὰν ζημίαν νὰ ὑποστῶσιν, ἀφοῦ διὰ τοῦ μέτρου τούτου πρόκειται νὰ διασωθῇ ὁ ἐθνικὸς πλοῦτος; Φοβοῦνται μήτοι οἱ κάτοχοι κατωτέρας ποιότητος πιέσωσιν αὐτοὺς, καὶ ἡ κατωτέρα ποιότης ἀνέλθῃ εἰς τιμὰς ἀδικαιολογήτους, ὡς ἐκ τῆς ἀνάγκης τῶν κατόχων ποιότητος βελτίονος. Ἀλλὰ πόση ποσότης τοιούτου πράγματος θὰ ζητηθῇ, ἵνα γεννηθῇ τοιοῦτος φόβος; Ἕκαστος ἰδιοκτήτης καὶ σήμερον ἔχει ποιότητα κατωτέραν, ἣν δύναται νὰ προσφέρῃ, ἐλαχίστης δὲ ποσότητος πρὸς σύμπλωσιν θὰ λάβῃ ἀνάγκην. Καὶ εἶναι φόβος μὴ ἐκ τῆς ἐλαχίστης ταύτης ζητήσεως συμβῶσι πιέσεις καὶ φανταστικαὶ ὑπερτιμήσεις; Οἱ ταῦτα λέγοντες, ἐὰν τῳόντι σπουδαίως ὁμιλῶσι, λησμονοῦσι τὸ ἐμπόριον, λησμονοῦσι τὸν συναγωνισμὸν, λησμονοῦσι τὴν φύσιν τῶν πραγμάτων. Ἕκαστος κάτοχος σταφίδος κατωτέρας ποιότητος θὰ σπεύδῃ νὰ πωλήσῃ πρὸς αὐτούς, διότι πωλῶν οὕτω, πωλῶν διὰ τὴν παρακράτησιν, πωλῶν τουτέστι διὰ τὸ ἐσωτερικόν, θὰ ἀποφεύγῃ τὸν νόμον τῆς παρακρατήσεως. Ἀλλὰ ἐκτὸς τοῦ ἀνίσου, καὶ ἄλλας ἀτελείας εὑρίσκει εἰς τὸ νομοσχέδιον ὁ ἔντιμος ἐκ Κορινθίας συνάδελφος, καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν δύναται νὰ συμβουλεύσῃ τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ. Ἀπορῶ τῇ ἀληθείᾳ πῶς τὰς ἀτελείας ταύτας, μέλος οὗτος τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν ὑπέδειξε πρὸς αὐτήν, ἵνα διορθώσῃ ταύτας. Βεβαίως δὲν εἶναι τὸ ἔργον τέλειον, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ποτε εἷς νόμος ἀφορῶν νέαν ἰδέαν, μήπω δοκιμασθεῖσαν διὰ τῆς πείρας, νὰ ἦναί ποτε τέλειος. Αἱ ἀτέλειαι αὐτοῦ, ἐὰν ὑπάρχωσιν, εἶναι ἔτι πλέον δεδικαιολογημέναι, διότι τὸ νομοθέτημα εἶναι προσωρινὸν καὶ δοκιμαστικόν. Οὐδόλως δὲ, ὁμολογῶ, ἠδυνήθην νὰ κατανοήσω συλλογισμόν τινα τοῦ ἐντίμου ἐκ Κορινθίας συναδέλφου. Ἔχει ἀτελείας, αἵτινες εἶναι τόσον οὐσιώδεις, ὥστε ὀφείλουσι νὰ παρεμποδίσωσι τὴν ψήφισίν του, λέγει· τὸ προσωρινὸν δὲ τοῦ νομοσχεδίου δὲν πρέπει νὰ δικαιολογήσῃ τὰς ἀτελείας, διότι, καίτοι προσωρινὸν, ἂν ἐπιτύχῃ, θὰ ἦναι διαρκές. Τοῦτο δι’ ἐμέ ἐστὶν ἐντελῶς ἀκατανόητον. Ἂν ἐπιτύχῃ, θὰ ἦναι διαρκές· ἀλλ’ ἄν ἐπιτύχῃ, ἕπεται ὅτι δὲν εἶναι ἀτελὲς, ἕπεται ὅτι καὶ αἱ ἀτέλειαι δὲν ἐμποδίζουσι τὴν ἐπιτυχίαν, αἵτινες ἄλλως διορθωθήσονται ἐν τῷ μέλλοντι. Ἂν ἀποτύχῃ, αἱ ἀτέλειαι δὲν δύνανται νὰ βλάψωσιν εἰς τὰ καίρια, διότι ἱκανῶς ἀνεπτύχθη, ὅτι αἱ ἐξ αὐτοῦ ζημίαι εἶναι ἀνύπαρκτοι ἐντελῶς, ἢ τοὐλάχιστον ἀνάξιαι λόγου καὶ προσοχῆς. Ἂν ἐπιτύχῃ, ἂν φέρῃ τοιαῦτα ἀποτελέσματα, ὥστε πάντες νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὴν ἀνάγκην νὰ καταστήσωμεν αὐτὸ νόμον διαρκῆ τοῦ Κράτους, τότε ἀτέλειαι, αἵτινες δὲν ἐμποδίζουσι τὴν ἐπιτυχίαν ἑνὸς μέτρου, δὲν δύνανται νὰ ὀνομασθῶσιν ἀτέλειαι καὶ μάλιστα ἀτέλειαι δυνάμεναι νὰ παρεμποδίσωσι τὴν ψήφισιν ἑνὸς νόμου. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ματαιοπονῶ, κ. Βουλευταί, συζητῶν ἐπὶ τῶν καθέκαστα. Οἱ πολεμοῦντες τὰ καθέκαστα, οἱ ἀποκρούοντες αὐτὰ, πράττουσι τοῦτο, διότι ἀποκρούουσι τὴν ἀρχήν. Τὰ καθέκαστα διὰ νομοθέτημα προσωρινὸν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὦσι τελειότερα. Οἱ ὑπερασπιζόμενοι τὴν παρακράτησιν μᾶλλον τὰ κατὰ τῆς ἀρχῆς ἐπιχειρήματα ὀφείλουσι νὰ πολεμήσωσι, διότι ἐν τούτῳ ὁ ἀγὼν, καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν, ἃς θὰ διεσκευάζομεν πάντοτε ἐπὶ τὸ τελειότερον, ἂν τοῦτο σπουδαίως ἐπεζητεῖτο. Ζητεῖτε δι’ ἐπιχειρημάτων τῆς καρδίας, καὶ οὐχὶ τῆς κρίσεως, μᾶς λέγουσιν οἱ τὴν παρακράτησιν πολεμοῦντες, νὰ μᾶς ἐπιβάλητε νόμον ἄδικον, νόμον κοινωνιστικὸν, νόμον δημευτικόν. Καὶ ἵνα πολεμήσωσι τὰ ἐπιχειρήματα ταῦτα τῆς καρδίας, προσφεύγουσιν οὗτοι εἰς ἐπιχειρήματα καὶ εἰκόνας, δυνάμενα νὰ ἐγείρωσι τὴν φαντασίαν, ἀλλ’ εἰς οὐδεμίαν μελέτην ἀντέχοντα. Παρομοιάζουσι τὴν παρακράτησιν μὲ τὸν θέλοντα νὰ ἀφαιρέσῃ ἐκ τοῦ ἑνός, ἵνα δώσῃ εἰς τὸν ἕτερον. Ἀφαιρέσατε, λέγουσι, τὰς δικηγορικὰς ὑποθέσεις ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν ἐχόντων πελατείαν δικηγόρων, ἵνα τὰς δώσητε εἰς τοὺς μὴ ἔχοντας, ὑποχρεώσατε τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν οἰκιῶν νὰ καταῤῥίψωσι μέρος τῶν οἰκιῶν των, διότι ἄλλοι ἰδιοκτῆται δὲν ἐνοικίασαν τὰς ἰδικάς των. Καὶ αἱ εἰκόνες αὗται ἐξεγείρουσι τὴν φαντασίαν, θερμαίνουσαν τὰς περὶ ἱερότητος τῆς ἰδιοκτησίας ἰδέας, ὑφ’ ὧν πάντες ἐμφορούμεθα· ἀλλ’ εἰς ποίαν μελέτην δύνανται νὰ ἀνθέξωσι; Δὲν ζημιοῦσθε, σᾶς λέγομεν, ὠφελεῖσθε, σᾶς ἀποδεικνύομεν, καὶ πρὶν ὑμεῖς ἀποδείξητε ὅτι πλανώμεθα, ἀφοῦ μάλιστα συνομολογεῖτε τὴν ἔλλειψιν τῆς ζημίας, συνομολογοῦντες τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν, πρὶν ἀποδείξητε ὅτι σᾶς ζημιοῦμεν, καταφεύγετε εἰς παραδείγματα καὶ παρομοιώσεις καθαρᾶς ἀφαιρέσεως τῆς ἰδιοκτησίας, ἄνευ μάλιστά τινος σκοποῦ. Ἀφαιρεῖτε βεβαίως μερίδα τῆς περιουσίας τοῦ δικηγόρου, ὅταν ἀφαιρῆτε ἀπ’ αὐτοῦ ὑποθέσεις, ἵνα τὰς δώσητε εἰς ἄλλον, ἀλλ’ ὅταν ἀφαιρῆτε ἀπὸ τὸν παραγωγὸν μέρος τῆς παραγωγῆς του, ἵνα αὐξήσητε τὴν ἀξίαν τοῦ ὑπολοίπου, καὶ ἀπολαύσῃ οὕτω μείζονα κέρδη, ποίαν ζημίαν τῷ προξενεῖτε, ποίαν ἀφαίρεσιν περιουσίας τῷ ἐπιβάλλετε; Εἶναι παραδείγματα καὶ ἐπιχειρήματα ταῦτα ἀντέχοντα εἰς τὴν μελέτην; Καὶ ἐνῷ εἰς τὴν κρίσιν δὲν ἀντέχουσιν, οὐδὲ κἂν τὴν καρδίαν θίγουσιν, ἀλλ’ ἐξεγείρουσι τὴν φαντασίαν μόνον. Γνωρίζετε δὲ ὁποίας καὶ ὁπόσας πλάνας γεννᾷ ἡ φαντασία. Καὶ ἀμέσως λησμονοῦντες τὸ ἐπιχείρημα τῆς δημευτικότητος, διατείνονται ὅτι ἡ ἀναγκαία αὔξησις τῶν τιμῶν θὰ μειώσῃ τὴν κατανάλωσιν. Ἀλλὰ διατὶ δὲν φοβοῦνται τὴν μείωσιν αὐτὴν τῆς καταναλώσεως, ὅταν αἱ τιμαὶ ὑψωθῶσι διὰ τῆς καταστροφῆς τῆς παραγωγῆς; Διατὶ εἶναι τόσον ἐπουσιώδης ἡ μείωσις τῆς καταναλώσεως, ἅμα ἐπέλθῃ διὰ τῆς καταστροφῆς, εἶναι δὲ τόσον οὐσιώδης, ὅταν ἦναι ἐπακόλουθος τῆς παρακρατήσεως; Ἐν τοῖς ἀντιφατικοῖς τούτοις συλλογισμοῖς πάντες διακρίνομεν τὴν ἀληθῆ αἰτίαν τοῦ ἀγῶνος· πάντες διὰ μέσου τόσων θεωρητικῶν ἐπιχειρημάτων διαβλέπομεν πεζὸν καὶ πρακτικόν τι ἐπιχείρημα, ὅπερ δὲν ἐκφέρεται, ἀλλ’ ὅπερ κινεῖ καὶ μαγνητίζει τοὺς πολεμοῦντας τὴν παρακράτησιν. Φαντασιώδεις ὅλως καὶ μὴ πιστευόμενοι βεβαίως ἀπὸ τοὺς λέγοντας φόβοι προβάλλονται, ὅτι ἡ σταφίς μας ἐπιβαρυνομένη δὲν θὰ ἀνθέξῃ εἰς τὸν συναγωνισμὸν πρὸς τὰς ἄλλας σταφίδας. Μὴ δυνηθέντες δὲ ὅσα ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου κατὰ τὴν πρώτην μοῦ ἀγόρευσιν ἀνέπτυξα ν’ ἀναιρέσωσι, κατέφυγον εἰς τὴν Καλλιφορνίαν, καὶ ἀνεμνήσθησαν τῶν φόρων τῆς Ἀμερικῆς, ἵνα ἀποδείξωσι τὴν ἀλήθειαν τῶν φόβων των. Ἀκριβῶς ὁ ἐπιβληθεὶς εἰς τὴν Ἀμερικὴν δασμὸς ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ Κορινθιακὴ σταφὶς οὐδὲν ἔχει νὰ φοβηθῇ ἐκ τοῦ συναγωνισμοῦ πρὸς τὰς ἄλλας σταφίδας. Ἡ σταφὶς τῆς Καλλιφορνίας, καίτοι δι’ οὐδενὸς φόρου εἰσαγωγῆς ἢ ἐξαγωγῆς ἐπιβαρυνομένη, καίτοι αἱ δαπάναι πρὸς μεταφορὰν αὐτῆς οὐδόλως ἐξισοῦνται πρὸς τὰς ἐπιβαρυνούσας τὴν Κορινθιακὴν δαπάνας, ἐν τούτοις ἠδυνάτει νὰ συναγωνισθῇ, καὶ ἠναγκάσθη νὰ ζητήσῃ τὴν προστασίαν τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ἤδη δὲν δύναται νὰ συναγωνισθῇ πρὸς τὴν Κορινθιακήν. Πιστεύσατε, κύριοι Βουλευταί, ὅτι τὸ προϊὸν ἡμῶν εἶναι πολύτιμον, ἔχει ἰδιότητας ἀποκλειστικάς, εἶναι ἀληθὲς μονοπώλιον. Προστατεύσατε τὸν κλάδον τοῦτον τῆς Ἑλλάδος, καὶ μὴ προσέξητε εἰς τὰς ἀντιτασσομένας θεωρίας. Ζητοῦσι νὰ σᾶς παρασύρωσιν, ὀνομάζοντες ἡμᾶς κοινωνιστάς. Ζητοῦσι νὰ ἐγείρωσι τὸν φόβον τῆς Πολιτείας κατὰ τῶν κοινωνιστικῶν ἰδεῶν, καὶ ταῦτα λέγοντες, δὲν ἀγνοοῦσιν ὅτι οἱ τελευταῖοι, οἵτινες θὰ μυηθῶσιν εἰς τὰ τοῦ κοινωνισμοῦ, ἔσονται οἱ τὴν παρακράτησιν αἰτοῦντες σταφιδοκτήμονες. Μὴ παρασυρθῆτε ὑπὸ θεωριῶν καὶ ἀφήσητε λαὸν τριακοσίων χιλιάδων ἀπροστάτευτον. Ἀναλογισθῆτε ὁποῖον φοβερὸν ἀντίκτυπον θὰ ἔχῃ διὰ τὸ ἔθνος ἡ καταστροφὴ παραγωγῆς διακοσίων τεσσαράκοντα ἑκατομμυρίων σταφιδοκάρπου. Μὴ παρασύρῃ ὑμᾶς ἡ ἰδέα, ὅτι εἶναι τὸ μέτρον ἀνεφάρμοστον. Δεχθῆτε νὰ δοκιμασθῇ ἐπὶ ἓν ἔτος, ἄλλως θὰ εὐθύνῃ ὁλόκληρον τὴν Βουλὴν ἡ μέλλουσα καταστροφή. Ἂν, κύριοι Βουλευταί, ἀποῤῥιφθῇ ἡ παρακράτησις, ἂν ἀφεθῇ εἰς τὴν τύχην αὐτῆς ἡ σταφιδικὴ κρίσις, αἱ συμφοραί, αἵτινες θὰ ἐπέλθωσι, θὰ βαρύνωσι βεβαίως ἐκείνους, οἵτινες ἀντετάχθησαν κατ’ αὐτῆς, καίτοι γνωρίζοντες ὁποῖα τὰ ἐξ αὐτῆς ὠφελήματα. Ἡμεῖς ἐξετελέσαμεν τὸ καθῆκον, προειπόντες ὑμῖν τὰς μελλούσας συμφοράς. Ἀδιαφοροῦμεν δέ, ἂν ἐν τῇ ἐκπληρώσει ταύτῃ τῶν καθηκόντων μας ἠθέλησαν νὰ μᾶς παρεξηγήσωσιν, ἀποδόντες ἡμῖν σκοποὺς ἁρπαγῆς, σκοποὺς ἀφαιρέσεως ξένης ἰδιοκτησίας. Βεβαιωθῆτε, κύριοι Βουλευταί, ὅτι, ἂν ἡ Ἠλεία ἐπείθετο ὅτι ἡ παρακράτησις ζημιοῖ τινα πρὸς ὠφέλειαν ἄλλων, δὲν θὰ ὑπεστήριζεν αὐτὴν τόσον ἐκθύμως. Ἤκουσεν ἡ Ἠλεία ἀπὸ τοῦ στόματος ἐκείνων, οἵτινες πολεμοῦντες τὴν παρακράτησιν ἐνόμιζον ὅτι πολεμοῦσι τὴν Ἠλείαν, ὅτι οἱ κάτοικοι αὐτοὶ ἄξια τῆς ἀπληστίας των ἀπολαμβάνουσι, καὶ ὅτι εἶναι τιμωρητέοι διὰ τὴν ἀπρονοησίαν των. Καὶ κατεκρίνοντο οἱ κάτοικοι τῆς Ἠλείας, διότι ἐκαλλιέργησαν προϊὸν, ὅπερ ἐθεωρεῖτο ὡς ἀληθὴς πλοῦτος, ὡς ἀσύνετοι. Ἀλλ’ οἱ οὕτω ὁμιλοῦντες δὲν γνωρίζουσιν ὅτι μόλις τὸ τέταρτον τῆς ὅλης τῆς Ἠλείας παραγωγῆς ἀνήκει εἰς τοὺς ἀληθεῖς Ἠλείους. Ἑπομένως ἡ ἐπὶ ἀσυνεσίᾳ καὶ ἀπληστία κατηγορία ἀνήκει καὶ εἰς τοὺς Γορτυνίους, καὶ εἰς τοὺς Λάκωνας, καὶ εἰς τοὺς Καλαβρυτινούς, καὶ εἰς ἐκείνους οἵτινες ἐγκατέλειψαν τὰ κτήματα αὐτῶν ἐν Αἰγιαλείᾳ, καὶ κατέφυγαν εἰς Ἠλείαν.

§145ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Καὶ εἰς τοὺς Ἑπτανησίους.

§146ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ναί, καὶ εἰς τοὺς Ἑπτανησίους. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν συμπλήρωσιν αὐτὴν, διότι πολλοὶ Ἑπτανήσιοι κατέχουσιν ἀρκετὰς κτημάτων ἐκτάσεις. Ἓν μόνον διέπραξαν πταῖσμα οἱ Ἠλεῖοι. Δὲν διεφύλαξαν τὰς εὐρείας πεδιάδας των δι’ ἑαυτοὺς ἐξ ἐγωϊσμοῦ καὶ πλεονεξίας, καὶ οὕτω νὰ ἔχωσιν αὐτοὶ μόνοι τὸ μονοπώλιον τοῦ ἀπολαμβάνειν τοὺς καρποὺς τῶν μεγάλων ἀληθῶς ἐκτάσεων τῆς ἐπαρχίας των. Εἶχον τὴν γενναιοφροσύνην νὰ περιποιηθῶσι τοὺς ξένους ὡς ἀδελφοὺς, χορηγοῦντες εἰς αὐτοὺς ἄφθονον ξενίαν καὶ προστασίαν ἀμέριστον. Ὅσον ἐν τούτοις καὶ ἂν ὑποτεθῇ τοῦτο πταῖσμα ἢ λάθος, ὅπως δήποτε καὶ ἂν ἐμπέζωνται διὰ τὴν αὐταπάρνησίν των ταύτην, δύναμαι νὰ βεβαιώσω ἐξ ὀνόματος πάντων τῶν Ἠλείων, ὅτι, ὁποιασδήποτε καταστροφὰς καὶ ἂν ὑποστῶσιν, ὁσηνδήποτε δυστυχίαν καὶ ἂν ὑποφέρωσι, δὲν θὰ μετανοήσωσι ποτέ, διότι προσέφερον γῆν καὶ ἄρτον εἰς τοὺς στερουμένους συμπολίτας των.

§147ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ τελευταῖον μέρος τοῦ λόγου τοῦ κ. συναδέλφου ἐστηρίζετο πραγματικῶς ἐπὶ ἰνδαλμάτων, ἐπὶ φανταστικῆς ἀντιλήψεως τῶν ῥηθέντων ὑπ’ ἐμοῦ. Ἔχω τὴν συνήθειαν νὰ ὁμιλῶ ὅσον δύναμαι συντόμως, καὶ τὸ σύστημα τοῦτο τῆς συζητήσεως ἀπαιτεῖ καλὴν πίστιν, ἀπαιτεῖ ἕκαστος νὰ ἀκούῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλει ὁ λέγων νὰ εἴπῃ, ὄχι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τὸν συμφέρει νὰ ἀκούῃ, ἵνα εὐκολώτερον ἀντικρούῃ. Ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ ἐπαρχιῶν Ἠλείας, Αἰγιαλείας, Πατρῶν, βεβαίως δὲν ἀντιλαμβανόμεθα τὰς ἐπαρχίας αὐτὰς ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς τοπικῆς καταγωγῆς, καὶ δὲν ζητοῦμεν νὰ φέρωμεν εἰς τὰ στενότερα, εἰς τὰ ταπεινότερα ἐπαρχιακὰ ὅρια τὸ ζήτημα. Ἂν ἡ Ἠλεία κατοικῆται ἀπὸ Γορτυνίους, πολλὰ κτήματα ἐν Αἰγιαλείᾳ ἀνήκουσιν εἰς μὴ Αἰγιαλεῖς, οἱ περισσότεροι τῶν σταφιδοκτημόνων εἶναι Καλαβρυτινοί, ἢ ἦλθον ἐκ τῶν μεσογείων τῆς Πελοποννήσου. Δὲν συνεζητήσαμεν τὴν καταγωγὴν τῶν καλλιεργητῶν. Λέγοντες δέ, ὅτι ὑπάρχει ἀντίκρουσις, δὲν ἐννοοῦμεν κἄν, ὅτι ὑπάρχει ἀντίκρουσις μόνον ἐπαρχίας πρὸς ἐπαρχίαν, ἵνα κηρύξωμεν Ἀχαϊκόν τινα πόλεμον, ὅπως φαντάζονταί τινες. Ἡ ἀντίκρουσις ὑπάρχει μεταξὺ τῶν συμφερόντων ἐν ἑκάστῃ ἐπαρχίᾳ, αὐτοὶ δὲ οἱ ἀριθμοί, οἱ ῥηθέντες ὑπὸ τοῦ συναδέλφου, ἀποδεικνύουσι τὸ ὑπ’ ἐμοῦ ὑποστηριζόμενον. Ἵνα ὑπάρξωσιν ἐν τῇ Ἠλείᾳ ἄνθρωποι καλλιεργοῦντες γῆν παράγουσαν 400 λίτρας ἀπέναντι ἄλλων καλλιεργούντων γῆν παράγουσαν 1200 λίτρας, σημαίνει ὅτι καὶ ἐκεῖ ὑπάρχουσι ποιότητες καλαὶ καὶ κακαὶ, διότι οὐδεὶς θὰ ᾖναι τόσον μωρὸς, εἰς τὸ ἀπέραντον ἐκεῖνο ἔδαφος τῆς Ἠλείας νὰ καλλιεργῇ σταφίδα ἐπὶ τοῦ παράγοντος 400 λίτρας ἐδάφους, ἐνῷ ἠδύνατο νὰ παράγῃ 1200 λίτρας. Ἀλλὰ, Κύριοι, σᾶς ἐκούρασα τοσάκις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ὥστε δὲν νομίζω καλὸν νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν, ὅπως οἱ προλαλήσαντες, οἵτινες ἦσαν πολὺ ζηλότυποι τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, συζητοῦντες δὲ, παρεβίασαν αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Ἔχομεν τὸ 1ον ἄρθρον, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ σταματήσω (ἀναγινώσκει): «Ἐὰν ἡ παραγωγὴ τοῦ σταφιδοκάρπου τῆς ἐσοδείας τοῦ 1895 σὺν τοῖς ὑπάρχουσιν ἀποθέμασι παρελθουσῶν ἐσοδειῶν ὑπερβαίνῃ τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προσκαλεῖ τὴν ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 τοῦ νόμου τούτου ἐπιτροπὴν, ὅπως ἀποφανθῇ περὶ τοῦ πλεονάζοντος σταφιδοκάρπου.» Τὸ ἄρθρον εἶναι λαμπρόν· δὲν μένει ἢ νὰ εὕρωμεν τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν δυνάμενον νὰ γνωρίζῃ ὅλα ταῦτα. Ὁ κ. εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου μᾶς εἶπεν ἄλλοτε, ὅτι γνωρίζομεν νὰ προσδιορίσωμεν τὴν αὔξησιν τῆς καταναλώσεως ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος, διότι γνωρίζομεν ὅτι αὕτη δὲν ὑπερβαίνει ποτὲ τὸ 2%. Δὲν θὰ ἐπανέλθω εἰς στατιστικὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξα πέρυσι, διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι δὲν εἶναι σταθερὸν τὸ ὅριον, ὅτι κατὰ τὴν στατιστικὴν τῆς πρὸς βρῶσιν μόνον σταφίδος ἡ αὔξησις τῆς καταναλώσεως ἐκυμαίνετο μεταξὺ τοῦ ½% κατ’ ἔτος καὶ τοῦ 5–6%. Ἀλλ’ ἂν ἡ κανονικὴ πορεία τῶν πραγμάτων ἦτο τόσον δυσχερὴς ἡ πρόγνωσις τῆς καταναλώσεως, νομίζετε ὅτι ἐν κρίσει, οἵα ἡ παροῦσα, συνεπαγομένῃ τοιαύτην ἔκπτωσιν τιμῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ προΐδωμεν ποῖαι ἀγοραὶ δύνανται νὰ ἀνευρεθῶσι καὶ ποία κατανάλωσις νὰ ἐπέλθῃ ἀπροόπτως; Πέρυσι, καθ’ ἣν ἐποχὴν συνεζητοῦμεν, δὲν ἐφανταζόμεθα κἄν, ὅτι ἡ Ρωσσία δύναται νὰ προσελκύσῃ τὴν σταφίδα, ἐγὼ δὲ αὐτὸς, ὁμιλῶν, ἐνόμισα ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἐκεῖ ἐλπὶς καταναλώσεως. Ἀλλὰ σήμερον, πρὸ τῶν συμβαινόντων ἐν τῇ ἀγορᾷ ἐκείνῃ, δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἀναλαμβάνοντα τὴν εὐθύνην νὰ προσδιορίσῃ ἂν θὰ ἐπαρκέσῃ ἡ παραγωγὴ καὶ ποία θὰ ᾖναι ἡ παραγωγὴ καὶ ποία ἡ κατανάλωσις; Πῶς δύναται νὰ γνωρίζῃ ποία θὰ ᾖναι ἡ παραγωγὴ, ἀφοῦ φέτος ὅλοι οἱ ἔμποροι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἔδωκαν τὰς καλλιτέρας πληροφορίας, ὑπελόγισαν τὴν παραγωγὴν εἰς 220 ἑκατομμύρια, ἤδη δὲ ὁμολογοῦσιν οἱ Κύριοι οἱ ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, διότι τοῖς συμφέρει, ὅτι εἶναι 330, ἴσως καὶ πλειότερα ἑκατομμύρια; Ἀλλὰ συγχρόνως βλέπομεν ὅτι ηὔξησεν ἡ κατανάλωσις, παρὰ πάσας τὰς προβλέψεις, καὶ θὰ αὐξήσῃ πιθανώτατα, λύουσα τὴν κρίσιν. Μόνον οἱ ἀπελπισθέντες νὰ τοποθετήσωσι τὸ ὑπερβάλλον τῆς παραγωγῆς δύνανται νὰ ᾖναι ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, διότι μόνον ἂν κἀνεὶς δὲν ἐλπίζῃ νὰ τοποθετήσῃ τὸ πλεονάζον προϊόν, δύναται νὰ ζητῇ τὴν παρακράτησιν. Ἀλλ’ ἂν τοῦτο ᾖναι ἀληθὲς, τί τὴν θέλετε τὴν παρακράτησιν; Διὰ νὰ φέρωμεν ἐπὶ τῶν ὤμων τὸ ποσὸν τοῦτο, ἵνα τὸ ῥίπτωμεν εἰς τὴν θάλασσαν, ἐκ φόβου μὴ ξεκουρβουλώσωμεν; Ἀλλ’ ἂς μὴ παίζωμεν μὲ τὰς λέξεις. Τί θὰ εἰπῇ ξεκουρβούλωμα; Ἀμπέλου, ἥτις ἔπαυσε δίδουσα εἰσόδημα, νὰ ἀφαιρέσωμεν τὰ κούρβουλα, ἵνα παραγάγωμεν ἄλλα προϊόντα. Ἀντὶ τούτου ὅμως ἐφευρέθη τι σκληρότερον τοῦ ξεκουρβουλώματος· νὰ καταδικάσωμεν τὸν μὴ ἐλπίζοντα εἰσόδημα ἐκ τῆς ἀμπέλου ταύτης νὰ ἐξακολουθῇ νὰ τὴν ποτίζῃ διὰ τοῦ ἱδρῶτός του, ἵνα τὸ προϊόν ἐκεῖνο, ποτισμένον μὲ τὸ αἷμα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ ῥίπτωμεν εἰς τὴν θάλασσαν! Διότι τοῦτο προτείνουσι διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, Διότι ἤδη ἠναγκάσθησαν τοὐλάχιστον νὰ εἴπωσιν ἀκάλυπτον τὴν ἀλήθειαν· πέρυσι δὲν ἐτόλμων νὰ προτείνωσι τοιαῦτα μέτρα, τὴν καταστροφὴν προϊόντος παραγομένου διὰ νέας κατ’ ἔτος δαπάνης· πέρυσιν ἐζήτουν νὰ παραπείσουν τὴν Βουλὴν, ὅτι ἠδύνατο νὰ τοποθετηθῇ τὸ ἐξ 100 ἢ 150 ἑκατομμυρίων περίσσευμα, καὶ ἐβεβαίουν, ὅτι ἦτο εὔκολον νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς κατασκευὴν οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων. Ἤδη νομίζουν, ὅτι δύνανται νὰ ζητήσουν καὶ τὴν καταστροφήν. Ὥστε ἐχρησίμευσεν εἰς κἄτι τι ἡ συζήτησις· δὲν ἦτο περιττή. Δὲν καταβιβάζει τὸ γόητρον τῆς Βουλῆς ἡ συζήτησις· καταβιβάζουσι τὸ γόητρον αὐτῆς ἴσως προτάσεις τινῶν μόνον ἐνταῦθα, διότι ἀπεδείχθη ἐκ τῆς συζητήσεως, ὅτι ἡ ἐσωτερικὴ κατανάλωσις δὲν δύναται τίποτε σχεδὸν νὰ ἀποῤῥοφήσῃ. Ἀλλὰ καὶ ἂν δύναται νὰ ἀποῤῥοφήσῃ μέρος τῆς σταφίδος, τί θ’ ἀντικαταστήσητε δι’ αὐτῆς; θ’ ἀντικαταστήσητε ἐπίσης προϊόντα Ἑλληνικά· θὰ εἰσαγάγητε διὰ τῆς ἀντικαταστάσεως ταύτης χρυσὸν ξένον; ἢ θὰ ἀδικήσητε ἄλλα προϊόντα Ἑλληνικὰ, ἴσα ἔχοντα δικαιώματα ἐπὶ τῆς μερίμνης σας; Ὁ κ. ἐκ Κορινθίας συνάδελφος εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχομεν κρίσιν σταφιδικήν. Βεβαίως δὲν ἔχομεν κρίσιν, ὅπως τὴν ἀντιλαμβάνονται οἱ Κύριοι, οἱ ὁμιλοῦντες ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως. Κρίσιν ὅμως ἔχομεν, (καὶ ὀφείλω εἰλικρινῶς νὰ ὁμολογήσω τὰ πράγματα) ἡ ὁποία αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἀποδίδει εἰς πολλὰ κτήματα τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας καὶ τὸν τόκον τοῦ καταβληθέντος κεφαλαίου, ὅπως προσδιώρισεν ὁ κ. συνάδελφος. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει πρὸ παντὸς ἐδῶ νὰ μελετήσωμεν, εἶναι, ὄχι ἂν ἔχωμεν ἢ δὲν ἔχωμεν κρίσιν, ἀλλ’ ἂν διὰ τῆς παρακρατήσεως ἡ κρίσις ἐπιδεινοῦται ἢ λύηται, ἂν ἡ κρίσις ἀπὸ πέρυσιν ἐδεινώθη ἢ ἤρχισε λυομένη. Ὁ κ. Σπηλιάδης σᾶς εἶπεν, ὅτι πέρυσι, κατ’ αὐτὴν τὴν ἐποχὴν, αἱ σταφίδες τοῦ Πύργου ἐπωλοῦντο πρὸς 40 δραχμὰς, φέτος εἶναι κἄτι πλειότερον, πεντήκοντα. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς ἔλεγχον ἀκριβῆ τῶν τιμῶν, οὐδὲ νὰ ἐρευνήσω μήπως παρέστησε ταύτας κατὰ τρόπον διευκολύνοντα τὰ ἐπιχειρήματά του, ὥστε νὰ φαίνωνται ὀλιγώτερον φανταστικά. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἴδωμεν ἂν λύηται ἡ κρίσις, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω περικοπὴν ἐξ ἐπιστολῆς ἀνδρὸς, τὸν ὁποῖον δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίζω προσωπικῶς, παλαιοῦ ἐμπόρου ἐκ Πατρῶν, σήμερον δὲ μὴ μετερχομένου τὸ ἐμπόριον, τοῦ κ. Γερούση. Ὑποθέτω ὅτι οἱ ἐκ Πατρῶν κύριοι συνάδελφοι γνωρίζουν ὅτι ἔχει κῦρος ἡ γνώμη του ἐπὶ τῶν σταφιδικῶν. Τὴν ἔλαβον χθὲς τὸ ἑσπέρας. Ἐν ἀρχῇ ἐκφέρει σκέψεις τινὰς περὶ παρακρατήσεως, τὰς ὁποίας δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω ἐνώπιόν σας, διότι θὰ ἐξηρέθιζον ἴσως τοὺς ὑπὲρ αὐτῆς. Ἀλλ’ ἀκούσατε τὰ κατωτέρω (ἀναγινώσκει): «Ἐκ τῆς περυσινῆς ἐσοδείας ἡ Ρωσσία κατὰ τοὺς μῆνας Μάρτιον, Ἀπρίλιον καὶ Μάϊον ἐτράβηξε περὶ τὰ 25 ἑκατομμύρια εἰς τιμὰς 45–50 δραχ. κατὰ χιλιάδα. Ἐφέτος ἤρχισεν ἐνωρίτερα, ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριον μέχρι σήμερον αἱ φορτώσεις φθάνουν περὶ τὰ 30 ἑκατομμύρια, πληρωθέντα 70 καὶ 80 δραχ. καὶ τελευταῖον 90–95 δραχ...» Βλέπομεν λοιπὸν πόσον εἶναι δύσκολον, ὑπὸ τὰς παρούσας μάλιστα περιστάσεις, νὰ προΐδῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὴν πιθανὴν κατανάλωσιν. Βλέπομεν ἐπίσης, ὅτι ἡ κρίσις ἤρχισε λυομένη, ἀφοῦ αἱ τιμαὶ εἶναι φέτος ὑψηλότεραι ἢ πέρυσιν.

§148ΦΩΤΗΛΑΣ.....

§149ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν συζητῶ, κύριε Φωτήλα, ἐπὶ πεντάδος ἀριθμῶν. Θέλω νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Βουλὴν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν δύνασθε οὔτε σεῖς οὔτε οἱ δίδοντες τὰς πληροφορίας εἰς ὑμᾶς νὰ διαφιλονεικήσωσιν, ὅτι ἡ κρίσις εἶναι ἐλαφροτέρα φέτος ἀπὸ πέρυσι. Μὴ ἐρχώμεθα λοιπὸν εἰς συζητήσεις περὶ ἀριθμήσεων.

§150ΦΩΤΗΛΑΣ. 105, εἶπον· 190 fob.

§151ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Χαίρω διότι ἐξωκειώθητε πρὸς τοὺς ὅρους τούτους (ἀναγινώσκει): «Γνωρίζομεν (προσθέτει ὁ κ. Γερούσης ἐν τῇ ἐπιστολῇ «του) ὅτι ἡ σταφὶς ἐν Ρωσσίᾳ κατέλαβε τὴν θέσιν τῆς «Περσικῆς σουλτανίνας, τὴν ὁποίαν μεταχειρίζονται...» Δὲν εἶναι χρήσιμον νὰ ἀναγνώσω περαιτέρω. Ἀλλὰ βλέπομεν, ὅτι ἡ σταφὶς, κατὰ τὴν ὁμολογίαν ἐμπόρου πεπειραμένου κατὰ τὴν κοινὴν πεποίθησιν, δύναται νὰ ἀνοίξῃ νέας ἀγορὰς, ὅτι συναγωνίζεται πρὸς ἄλλας σταφίδας καὶ δύναται νὰ τὰς ὑποσκελίζῃ, ἢ νὰ ἐκδιώκηται ὑπ’ αὐτῶν. Ἂν ἀμφιβάλλητε, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ προστρέξητε εἰς τὰ πρακτικὰ τῶν περυσινῶν συνεδριάσεων, διὰ νὰ ἴδητε, ὅτι εἰς διαλλήλους κύκλους, εἰς ἀντιφατικὰς ἐνστάσεις καὶ τὰ τοιαῦτα εὑρίσκονται οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν παρακράτησιν· διότι ὁ μὲν κ. Σπηλιάδης σᾶς ἐβεβαίου πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἡ σταφὶς δὲν ’μπαίνει παρὰ εἰς ὡρισμένα γλυκίσματα, ἔχει ὡρισμένην πελατείαν, δὲν συναγωνίζεται πρὸς κἀνὲν προϊόν, ὁ δὲ κ. Φωτήλας συνέχαιρε πέρυσι τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν ἐζήτησε τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου τῶν δύο σελλινίων ἐπὶ τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος ἐν Ἀγγλίᾳ, διότι, ἂν κατηργεῖτο ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἄλλων ξηρῶν καρπῶν, ἡ σταφὶς θὰ ἐτίθετο ἐν μειονεκτούσῃ θέσει, διότι οἱ καρποὶ ἐκεῖνοι θὰ συνηγωνίζοντο πρὸς τὴν σταφίδα. Ἄλλην ἔννοιαν δὲν ἠδυνήθην νὰ εὕρω εἰς τὴν φράσιν του ἐκείνην, ὅσον καὶ ἂν προσεπάθησα. Καὶ βεβαίως πέρυσι πολὺ δικαίως συνέχαιρε τὴν Κυβέρνησιν ἀλλὰ φέτος τὰ μὲν συγχαρητήρια μένουσιν, ἡ δὲ σταφὶς ἔπαυσε νὰ συναγωνίζηται πρὸς τοὺς ξηροὺς καρποὺς καὶ ἄλλα προϊόντα! Δὲν ἠξεύρω, τίς εὑρίσκεται εἰς διάλληλον κύκλον, τίς προτείνει ἐντεῦθεν ἀντιφατικὰς ἐνστάσεις, ὅπως ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, ὅταν τοιαύτας ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ἀντιφάσεις. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω μόνον ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου, ἐπιφυλασσόμενος ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἂν ἐπανέλθῃ, νὰ ἀπαντήσω ἐν ἐκτάσει εἰς τὰ λεχθέντα.

§152ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Ὁ κ. Γερούσης ἔχει κτήματα εἰς τὸ Αἴγιον ἢ ὄχι;

§153ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ γνωρίζω.

§154ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Ἐγὼ σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι τὰ περισσότερά του κτήματα εἶναι εἰς τὸ Αἴγιον.

§155ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Κανακάρη, δὲν πιστεύω ὁ γράφων κ. Γερούσης νὰ ἔχῃ κτήματα εἰς τὸ Αἴγιον.

§156ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Μὴ ἀμφιβάλλετε. Σᾶς τὸ διαβεβαιῶ ἐγώ.

§157ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐκ συμφέροντος, νομίζετε, ὁρμᾶται; Τότε διαψεύδετε τὸν κ. Φωτήλαν, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε νὰ μᾶς θέσῃ ὑπὸ κηδεμονίαν, λέγων ὅτι καὶ τὸ Αἴγιον ἔχει συμφέρον εἰς τὴν παρακράτησιν.

§158ΣΑΚΚΗΣ. Ὁ κ. Γερούσης ἔχει χίλια στρέμματα σταφίδος εἰς τὰς Πάτρας.

§159ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, Κύριοι, διότι σεβαστοτάτου ἀνδρὸς ἐμνημόνευσα τὸ ὄνομα καὶ ἔδωκα ἀφορμὴν εἰς τοιαύτην προσωπικὴν συζήτησιν. Ὁ κ. Κανακάρης μὲ ἠρώτησεν, ἐὰν ἔχωσι κτήματα εἰς τὴν Αἰγιάλειαν οἱ κατὰ τῆς παρακρατήσεως, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ τὸν βεβαιώσω ὅτι ὁ πρόεδρος τῆς σταφιδικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Αἰγίου, ὁ ἐλθὼν ἐνταῦθα, ἵνα διαμαρτυρηθῇ κατὰ τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως, δὲν ἔχει κτήματα εἰς τὴν Αἰγιαλείαν, ἔχει κτήματα εἰς τὰς Πάτρας, καὶ ἐν τούτοις ἐνόει νὰ διαμαρτυρηθῇ κατὰ τῆς παρακρατήσεως. Ὀφείλω ἐπίσης νὰ τῷ εἴπω, ὅτι μέγα μέρος τοῦ πληθυσμοῦ Πατρῶν διαμαρτύρεται, ὁ δῆμος Ἐρινεῶν διαμαρτύρεται, ἐντὸς τῶν Πατρῶν, εἰς τὸν Ἅγιον Βασίλειον, ἐπίσης...

§160ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Τοῦτο μὲ τιμᾷ περισσότερον.

§161ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδέποτε ἔπαυσα νὰ σᾶς τιμῶ, οὔτε ἔθεσα ποτὲ τὰ αἰσθήματά τινος ἐνταῦθα ἐν ἀμφιβολίᾳ, οὔτε, ὅπως ἄλλοι, ἀπέδοσα ἐλατήρια ἐπιδρομῆς πρὸς ὑφαρπαγὴν ὄγκων χρυσῶν, τοὺς ὁποίους φαντάζονται ἀκόμη ἀνεκμεταλλεύτους ἐν Ἑλλάδι... Σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι εἰς τὸν Ἅγιον Βασίλειον ἢ Βραχνέϊκα, χωρίον κατοικούμενον ἀπὸ συμπατριώτας τοῦ κ. Πετιμεζᾶ, ὀλίγον δὲ καὶ ἐμοῦ, ὅλος ὁ πληθυσμὸς εἶναι ἐναντίος τῆς παρακρατήσεως, ἀναλόγως δὲ καὶ εἰς ἄλλα μέρη ὑπάρχουσιν οἱ ὑπὲρ καὶ οἱ κατὰ τῆς παρακρατήσεως· δὲν εἶναι ἀγὼν ἐπαρχίας πρὸς ἐπαρχίαν, ἀλλ’ εἶναι καὶ μεταξὺ τῶν παραγωγῶν ἑκάστης ἐπαρχίας.

§162ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὡμίλησεν ἐπὶ τοσοῦτον ὁ κ. Σπηλιάδης, ὥστε δὲν ἔχω νὰ εἴπω πολλά. Ὀλίγας μόνον λέξεις θὰ προσθέσω. Ἀνεπτύχθησαν ἀρκούντως καὶ τὰ δύο συστήματα, καὶ τὸ ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως καὶ τὸ κατ’ αὐτῆς, ἤδη δὲ ἤρξατο ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ὁ ἐξ Αἰγιαλείας ἀξιότιμος συνάδελφος, ἀναπτύσσων τοὺς λόγους κατὰ τοῦ 1 ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου, ἀνεκίνησεν ὁλόκληρον σχεδὸν τὸ σύστημα. Τὸ 1 ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου λέγει ὅτι, ἐὰν ὑπάρχῃ δυσαναλογία μεταξὺ προσφορᾶς καὶ ζητήσεως, δυσαναλογία τοιαύτη, ὥστε νὰ καθιστᾷ τὰς τιμὰς τῶν σταφίδων ἐντελῶς ἀσυμφόρους εἰς τοὺς παραγωγοὺς, τότε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προσκαλεῖ μίαν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία θέλει λάβει ὑπ’ ὄψιν τὴν κατανάλωσιν τοῦ προηγουμένου ἔτους, τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, τὴν αὔξησιν τῆς καταναλώσεως, ὅπως ἐγένετο καθ’ ὑπόθεσιν φέτος ἐν Ρωσσίᾳ, θέλει λάβει πληροφορίας περὶ τοῦ ποσοῦ τῆς παραγωγῆς, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ἀπὸ τὸν Διευθυντὴν τῆς Τραπέζης καὶ ἀπὸ πολλὰ ἄλλα μέλη, θὰ κανονίσῃ τὸ παρακρατητέον ποσόν. Ποῖος ἄλλος, ἐκτὸς τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἔχῃ στατιστικὰς πληροφορίας διὰ τὸ ἐξαγόμενον ποσὸν καὶ τὸ καταναλισκόμενον καὶ τὸ μέλλον νὰ παραχθῇ ποσὸν, ποῖος ἄλλος δύναται νὰ καλέσῃ αὐτὴν τὴν ἐπιτροπήν; Δὲν περιέχει λοιπὸν τὸ 1 ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου κακόν τι.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ρικάκης ἔχει τὸν λόγον.

§164ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκετὰ πλέον· ἂς ψηφίσωμεν.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 1 ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§166ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 1 ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Π. Σάκκη καὶ Α. Στεφανοπούλου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 110. Ἡ Βουλὴ διὰ ψήφων 63 κατὰ 45, ἀρνηθέντων 2, ἀπέῤῥιψε τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου.

§169ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι μετὰ τὴν ψηφοφορίαν, ἥτις κατήργησε τὸ πρῶτον ἄρθρον, ἡ Βουλὴ εἶναι διατεθειμένη νὰ ἀποῤῥίψῃ καὶ τὰ λοιπά, διότι προβλέπω, ὅτι ἐπῆλθον ἄλλαι σκέψεις. Ἀλλ’ ἐὰν πρόκηται τὸ νομοσχέδιον νὰ ἀποῤῥιφθῇ, — διότι ἀποῤῥιπτομένου τοῦ δευτέρου ἄρθρου τὰ λοιπὰ δὲν ἔχουσιν ὕπαρξιν, — καθῆκον ἔχω νὰ παραστήσω εἰς τὴν Βουλήν, ἀφοῦ πρόκειται τὴν ἑσπέραν ταύτην νὰ δοθῇ ἐν τέλος: τὰς σκέψεις μου δι’ ὀλίγων λέξεων. Οὐδεὶς ἀρνεῖται ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ σταφιδοκάρπου χρῄζει περιθάλψεως. Τὸ σημαντικώτερον προϊὸν τοῦ Κράτους εὑρίσκεται εἰς κρίσιμον κατάστασιν· ὡς δὲ καὶ ὁ κ. Κροκιδᾶς εἶπεν, ὁ σταφιδόκαρπος δὲν ἔδωκεν ἐφέτος τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας καὶ τὸν τόκον τῶν χρημάτων. Δὲν ἐπαρκεῖ ἡ παραγωγὴ νὰ καλύψῃ τὴν δαπάνην. Προκειμένου λοιπὸν περὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου προϊόντος, τὸ ὁποῖον δὲν ἀποβλέπει μόνον τοὺς ἰδιοκτήτας τῆς Πελοποννήσου, δὲν ἀποβλέπει μόνον χιλιάδας ἐργατικῶν τάξεων τρεφομένων ἐκ τούτου, δὲν ἀποβλέπει μόνον τὴν ἀξίαν, ἥτις εἰσέρχεται πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἰδιοκτητῶν, ἀλλὰ αὐτὸ τὸ Κράτος διὰ τῆς εἰσαγωγῆς χρυσοῦ, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ τι ὑπὲρ τῶν πασχόντων. Νομίζετε ὅτι ἡ παρακράτησις δὲν εἶναι κατάλληλος; ὑποδείξατε ἕτερον μέσον, ἵνα ἔλθητε εἰς ἀρωγὴν τῶν πασχόντων καὶ τοῦ Κράτους. Ἡ Πολιτεία ὀφείλει νὰ δώσῃ προσοχὴν πρὸς ἐξεύρεσιν ἑτέρου μέσου, καταλληλοτέρου, ἀφοῦ ἀναγνωρίζετε τὴν ἀνάγκην μιᾶς θεραπείας ἐκείνων, οἵτινες εὑρίσκονται ὑπὸ τὸν πέλεκυν τῆς καταστροφῆς. Ἀποῤῥίπτετε τὸ νομοσχέδιον, χωρὶς νὰ δώσητε τὸν λόγον πρὸς ἐκείνους, τῶν ὁποίων τὰς παρακλήσεις δὲν λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν. Χθὲς ἐφημερὶς τῶν Πατρῶν, παρακολουθοῦσα τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, ἔγραφε: «Σήμερον εἶναι ἡ ἡμέρα, καθ’ ἣν θ’ ἀποφασισθῇ ἡ τύχη τῆς Πελοποννήσου». Αὔριον θ’ ἀκούσητε τ’ ἀποτελέσματα τῆς ἀποφάσεώς σας. Ὅταν ἀποῤῥίπτητε ἓν μέτρον, πρέπει νὰ ἔχητε ἓν ἕτερον, ἢ νὰ εἴπητε εἰς τοὺς πάσχοντας ὅτι δὲν πάσχουν, ἂν καὶ ἀντὶ 60,000,000 δραχμῶν εἰσεπράχθησαν μόνον 25,000,000, ἂν καὶ τὸ Κράτος στερεῖται μεγάλης προσόδου καὶ οἱ ἰδιοκτῆται κατεστράφησαν. Νομίζετε ὅτι εἴμεθα δεδικαιολογημένοι, οὕτω πως φερόμενοι; Τὸ κατ’ ἐμέ, ὀφείλω νὰ ὑψώσω φωνὴν ἐν ὀνόματι ἐκείνων, οἵτινες προσέφυγον εἰς τὴν Βουλήν, ζητοῦντες προστασίαν, καὶ νὰ παραπονεθῶ, ὅτι, ἀφοῦ ἀπεῤῥίψατε τὸ νομοσχέδιον, δὲν ἐλάβετε ἕτερον μέτρον. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ ἀποῤῥίπτονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου ψηφοφορίας δι’ ἀναστάσεως).

§170ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ συνόλου.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ ἀπεῤῥίφθη τὸ νομοσχέδιον, δὲν ὑπάρχει σύνολον· ἀλλ’ ὁμιλήσατε ἐπὶ τοῦ τελευταίου ἄρθρου.

§172ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἤρξατο ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, ἐδήλωσα ὅτι παίζεται κωμῳδία εἰς βάρος τῶν πενομένων πληθυσμῶν. Καὶ σήμερον ἐπαίχθη κωμῳδία, ἀλλὰ μετ’ οὐ πολὺ αὕτη θὰ μεταβληθῇ εἰς τραγῳδίαν. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, δηλῶ ὅτι, συμμορφούμενος μὲ τὴν γνώμην τῶν ἐκλογέων μου, ἀποχωρῶ τῆς αἰθούσης ταύτης.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως.

§174Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ νομοσχέδιον περὶ ποιμνιοβοσκῆς. (Θόρυβος· οἱ Βουλευταὶ ἀπέρχονται).

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 10 μ. μ.