1894.11.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 21

τῆς 29 Νοεμβρίου 1894.

(Τρίτη).

Ὥρα 5 καὶ 20′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ δήμαρχος Σικυῶνος τηλεγραφεῖ ἐκ Πατρῶν, ὅτι οὐδὲν συλλαλητήριον ἐγένετο ἐν Κιάτῳ, καὶ συνεπῶς διαψεύδει τὸ τηλεγράφημα, δι’ οὗ ἀνηγγέλλετο εἰς τὴν Βουλὴν τοιοῦτον συλλαλητήριον. Πολλοὶ οἰνοπαραγωγοὶ τῶν χωρίων Αἰδηψοῦ, Ἁγίου καὶ Γιάλτρας δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν ζητοῦσι τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἐπὶ τῶν οἴνων φόρου. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Οἱ παλαιοὶ κατάδικοι τῶν φυλακῶν Τριπόλεως παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν, ὅπως τὸ εὐεργέτημα τοῦ νόμου ͵ΒΙΔʹ τοῦ 1892 περὶ ὑπολογισμοῦ τοῦ χρόνου τῆς προφυλακίσεως ἐν τῇ καταγινωσκομένῃ ποινῇ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς καταδικασθέντας πρὸ τοῦ νόμου τούτου. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορὰ των εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ Δημήτριος Ἰατρόπουλος δι’ ἀναφορᾶς του παρακαλεῖ, ὅπως ἀναγνωρισθῇ τὸ δικαίωμά του, ὡς ἀνακαλύψαντος τὴν ὕπαρξιν τῶν ἐπὶ τῆς Μήλου ἀργυρούχων μεταλλείων.

§2ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλοτε παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ὑπεσχέθη ὅτι ἤθελεν ἐνεργήσει ἐπὶ ὁμοίας ἀναφορᾶς πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ ἀναφερομένου πολίτου, ἀλλ’ οὐδὲν ἐγένετο.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφορὰ πολλῶν κατοίκων Λεχαινῶν, παρακαλούντων τὴν Βουλὴν, ὅπως ψηφίσῃ νόμον, δι’ οὗ νὰ ἀφεθῶσιν ἐπὶ δύο τοὐλάχιστον ἔτη ἐλεύθεροι τῆς καταβολῆς τῶν φόρων αἱ κοινότητες Λεχαινῶν καὶ Σουλεϋμάναγα.

§4ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἔχουν καταστραφῆ καὶ πρέπει τὸ Δημόσιον νὰ τοὺς συνδράμῃ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἴτησις τοῦ συλλόγου τῶν ἐν Ἀθήναις ἐμποροϋπαλλήλων, ἐξαιτουμένων, ὅπως αἱ ἀποδείξεις πληρωμῆς καὶ καταβολῆς τοῦ ταμιευτηρίου αὐτοῦ μὴ ὑπάγωνται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ περὶ χαρτοσήμου νόμου.

§6ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τοιαύτη αἴτησις ὑπάρχει καὶ ἐκ μέρους τῶν ἐμποροϋπαλλήλων Σύρου, καὶ θεωρῶ δίκαιον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς εἰδικῆς ἐπὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων ἐπιτροπῆς συμπεριελήφθησαν κατὰ λάθος καὶ οἱ κκ. Στάης καὶ Παπαμιχαλόπουλος, οἵτινες ἀποτελοῦσι μέρος τῆς τακτικῆς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἐπιτροπῆς. Κατὰ συνέπειαν ἦτο ἀνάγκη ν’ ἀντικατασταθῶσιν ἐν τῇ εἰδικῇ ἐπιτροπῇ, καὶ ἀντικατεστάθησαν διὰ τῶν κκ. Βοκοτοπούλου καὶ Ζυγομαλᾶ. Αὔριον θὰ κληθῶσιν αἱ τρεῖς ἐπιτροπαὶ ὁμοῦ, ἡ εἰδική, ἡ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καὶ ἡ τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς ἀπεφάσισεν ἤδη ἡ Βουλή, ὅπως συνεργασθῶσιν ἐπὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων.

§8ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τί γίνεται ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιτροπή, κύριε Πρόεδρε;

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκλήθη εἰς συνεδρίασιν δι’ αὔριον.

§10ΚΟΥΣΤΑΣ. Κάτοικοι Κλεωνῶν τῆς Κορινθίας ὑποβάλλουσιν ἀναφορὰν εἰς τὴν Βουλήν, παραπονούμενοι ὅτι μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου ͵ΒΝΕʹ περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ αὐτοὶ ζημιοῦνται ἐπαισθητῶς, διότι ὁ τόπος αὐτὸς παρήγαγε πλέον τῶν 100 ὀκάδων καπνοῦ. Ζητοῦσι λοιπὸν ν’ ἀφομοιωθῇ, εἰ δυνατόν, καὶ ὁ δῆμος αὐτὸς μὲ τὰς ἄλλας καπνοφόρους ἐπαρχίας. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§11ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Κατὰ τὴν εἴσοδόν μου εἰς τὴν Βουλὴν ἔλαβον τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα (ἀναγινώσκει): «Ἀστυφύλακες Ἄργους μετὰ Ἰωάννου Ὑπατίου ἐδολοφόνησαν εἰς Μύλους ἐντὸς καταστήματος Ὑπατίου ἀνεψιόν μου Γκράβαν. Δολοφόνοι, πρὸς δόξαν δικαιοσύνης, μετὰ μήνυσιν περιφέρονται πλατεῖαν Ἄργους–Ναυπλίου ἀνενόχλητοι. Ὑψώσατε φωνὴν διαμαρτυρίας. Χ. Κουτοῦζος.» Ὅτε ἤμην εἰς Ναύπλιον, τότε ὁ τηλεγραφῶν μοὶ ἀνέφερε παράπονα κατὰ τοῦ ἀστυνόμου Ἄργους, καὶ πράξεις πολλὰς ἀπέδιδεν εἰς αὐτόν. Περὶ τοῦ ἀστυνόμου δὲ αὐτοῦ τοῦ Ἄργους ἤκουσα καὶ ἄλλα παράπονα διάφορα, θίγοντα μάλιστα καὶ τὸ ζήτημα τῆς χρηστότητος τῆς ἐνεργείας τῆς ἀστυνομίας ἐκείνης. Δὲν δύναμαι βεβαίως νὰ βεβαιώσω ταῦτα, ἀλλ’ ἐκεῖνο περὶ τοῦ ὁποίου ἀναλαμβάνω εὐθύνην εἶναι, ὅτι ὁ ὑπογράφων τὴν ἀναφορὰν Κουτοῦζος μοὶ ἀνήγγειλεν ὅτι καταδιώκεται ἀπηνῶς παρὰ τῆς ἀστυνομίας, μέχρι δὲ τῆς χθὲς οἱ καταγγελλόμενοι ὡς φονεῖς ἀστυφύλακες περιφέρονται ἐλεύθεροι, εἰς τὰς ἐφημερίδας δὲ σήμερον ἀνέγνωσα, ὅτι ὁ εἷς αὐτῶν εἶναι ὁ ἀποπειραθεὶς ἄλλην δολοφονίαν ἐν Ἄργει. Ἐὰν ἦναι ἀληθῆ ταῦτα, νομίζω ὅτι οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ πρέπει νὰ ἀναγγείλουν εἰς τὴν Βουλὴν ἂν ἐλήφθη κἀμμία μέριμνα.

§12ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Ὁ ἀστυνόμος Ἄργους ἀληθῶς δὲν εὑρίσκεται εἰς τρυφερὰς σχέσεις μετὰ τοῦ τηλεγραφοῦντος, ἀλλ’ ὁ ἀστυνόμος αὐτὸς ἐκτελεῖ πάντοτε τὸ καθῆκόν του ἀμερολήπτως.

§13ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τοῦτο θὰ μᾶς βεβαιώσῃ μόνον μία ἀνάκρισις, καλῶς ἐνεργουμένη. Ἐγὼ δύναμαι μόνον νὰ βεβαιώσω, ὅτι ὁ δήμαρχος Ἄργους καὶ διάφοροι πολῖται εὐϋπόληπτοι μοὶ κατήγγειλαν τὰς πράξεις αὐτὰς καὶ πολλὰ γίνονται παράπονα.

§14ΚΩΤΣΑΚΟΣ. Κακίστη καὶ ἥκιστα ἀξιοπρεπὴς διὰ τὴν Βουλὴν ἐκράτησε, μάλιστα κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον, συνήθεια ν’ ἀνακοινῶνται εἰς τὴν Βουλὴν παράπονα διαφόρων πολιτῶν, λίαν ἀσήμαντα, καὶ, τὸ χείριστον, ἐπὶ τοιαύταις ἀφορμαῖς νὰ διασύρηται ἡ ὑπόληψις ἐντίμων δημοσίων λειτουργῶν ἀνεξετάστως, ἐνῷ πρέπον εἶναι νὰ ἐπερωτᾶται καὶ ἐλέγχηται ἡ Κυβέρνησις, μόνον ὅταν μετὰ προηγουμένην διοικητικὴν ἢ δικαστικὴν βεβαίωσιν τῶν γεγονότων παρέλειψε νὰ ἐπιφέρῃ τὴν προσήκουσαν θεραπείαν...

§15ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐδῶ περὶ δολοφονίας πρόκειται.

§16ΚΩΤΣΑΚΟΣ. Ἡ δολοφονία αὕτη ἀπεδόθη σχεδὸν εἰπεῖν εἰς τὸν ἀστυνόμον Ἄργους.

§17ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Οὐδόλως.

§18ΚΩΤΣΑΚΟΣ. Εἴπατε ὅτι ἀπὸ πολλοῦ χρόνου καταφέρεται ἡ ἀστυνομία.

§19ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὴν ἰδίαν σας συνδρομὴν δὲν ἐζήτησεν ὁ Κουτοῦζος κατὰ τὸ θέρος, ὅπως τὸν προστατεύσητε ἀπὸ τῆς καταδιώξεως τῆς ἀστυνομίας;

§20ΚΩΤΣΑΚΟΣ. Μάλιστα, καὶ ὁ ἀστυνόμος μοὶ ἀπέδειξεν ὅτι ὁ κ. Κουτοῦζος δὲν εἶχε ποσῶς δίκαιον παραπονούμενος. Εἴπατε δὲ καὶ ὅτι ἐγνωρίζατε πράξεις, αἱ ὁποῖαι, ἂν ἔλαβον χώραν, θ’ ἀπεδείκνυον τὴν ἀστυνομίαν ἐγκληματοῦσαν. Ταύτας πρέπει ἢ νὰ καταγγείλητε ἁρμοδίως, ἢ νὰ εἴπητε ὡρισμένως ἐνταῦθα, ἵνα ἡ Κυβέρνησις ἐξετάσῃ περὶ τῆς ἀληθείας αὐτῶν καὶ τιμωρήσῃ τοὺς παρανομοῦντας καὶ ἐγκληματοῦντας.

§21ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δὲν εἶπον οὔτε τοῦτο, ἀλλὰ λέγω τώρα, ὅτι θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἐὰν τῶν ὑπαλλήλων τὴν ὑπεράσπισιν εἰς τὴν Βουλὴν ἀνελάμβανον ὄχι Βουλευταί, ἀλλ’ οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοί. Ἐγὼ δὲν ἀπέδωκα ὡρισμένην πρᾶξιν, ἀλλ’ οὐδὲ τὸ κῦρος τῆς ἀληθείας ἀπέδωκα εἰς τὰ παράπονα. Ἐὰν δὲν ἐνοήθην καλῶς παρὰ τοῦ συναδέλφου, βεβαίως δὲν πταίω ἐγώ. Ἐγὼ δὲν μετεχειρίσθην τὴν φράσιν ὅτι ὁ ἀστυνόμος ἐδολοφόνησεν, ἐγὼ ἀνέγνωσα τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι κλητῆρες ἐδολοφόνησαν, σταλέντες ὑπὸ τοῦ ἀστυνόμου. Ἀλλ’ ἐγὼ ἀναφέρω τὸν συνδυασμὸν τῶν γεγονότων, ὅτι ἀπὸ τοῦ θέρους ὁ νῦν ἀναγγέλλων τὴν δολοφονίαν τοῦ συγγενοῦς του εἶχε παράπονα κατὰ τοῦ ἀστυνόμου. Χρειάζεται ἀνάκρισις ἀληθὴς, διὰ νὰ σαφηνίσῃ αὐτὰ τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω, ἀλλὰ καὶ δὲν πρέπει νὰ μένῃ ὁ ἀστυνόμος ἐκεῖ ἐν ἐνεργείᾳ.

§22ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ κατάστασις αὕτη πιστεύω νὰ συγκινήσῃ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ πάντας τοὺς Βουλευτὰς ἐκ τοῦ ἑξῆς γεγονότος. Ἐδῶ, ἐν Ἀθήναις, εἷς ἀστυνόμος ἀπώλεσε δύο ὄρνιθας, καὶ ἐνόμισεν ὅτι τὰς ὄρνιθας τὰς ἔκλεψε σύζυγος Βουλευτοῦ, καθημένου ἐν τῇ δεξιᾷ πλευρᾷ καὶ ψηφίσαντος τὸν περὶ ἀστυνομίας νόμον.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, τί εἶναι αὐτά!

§24ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Γεγονότα ἀναφέρει.

§25ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τοῦ Βουλευτοῦ αὐτοῦ συγκατοικεῖ ἀνώτερος ἀξιωματικός. Μεταβαίνει ὁ ἀστυνόμος εἰς τὴν οἰκίαν αὐτὴν ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ Βουλευτοῦ, ἀλλ’ ἀποπεμφθεὶς ὑπὸ τοῦ ἀξιωματικοῦ, μεταβαίνει τὴν ἐπιοῦσαν μεθ’ ἑτέρου ἀστυνόμου καὶ δύο ἀστυφυλάκων, ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ Βουλευτοῦ καὶ τοῦ ἀξιωματικοῦ, καὶ εἰσελθὼν ἐν τῇ οἰκίᾳ ἀφαιρεῖ τὰς ὄρνιθας, τὰς ὁποίας, ὡς ἔλεγεν, εἶχον κλέψει, καὶ ἤρξατο νὰ ὑβρίζῃ ὅλους τοὺς παρευρεθέντας καὶ νὰ μεταχειρίζηται δίκην λωποδύτου καὶ νὰ ζητῇ ν’ ἀπαγάγῃ εἰς τὸ κρατητήριον τὴν γυναῖκα τοῦ Βουλευτοῦ ὡς λωποδύτριαν! Αὐτὴ ἡ κατάστασις εἶναι ἀγρία!

§26ΜΑΚΡΗΣ. Ὁ Ὑπουργὸς ἔλαβε πρόνοιαν νὰ τιμωρηθῶσι.

§27ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ ὁ Βουλευτής! Δὲν θεωρεῖ οὐδὲ ἀξιόμεμπτον τοῦτο· ὥστε εἶναι ἄξιος ὅσων ἔπαθεν. Ἡ δὲ Κυβέρνησις οὐδὲ συγκινεῖται κἂν κατὰ τοῦ τοιούτου κακοήθους θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἥτις οὔτε τὸ ἄσυλον τοῦ πολίτου, οὔτε τὸ ἀκαταδίωκτον τοῦ Βουλευτοῦ, ὡς ὁρίζει τὸ Σύνταγμα, σέβεται, οὐδὲ τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα καταδιώκει ὡς παραβάντα τοὺς νόμους.

§28ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Βεβαίως τὰ τελούμενα δὲν εἶναι διὰ νὰ γελάσῃ κἀνεὶς, ἀλλὰ μᾶλλον νὰ κλαύσῃ διὰ τὸν θεσμὸν τὸν ἀπαίσιον, τὸν ὁποῖον μᾶς ἐπέβαλεν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἠκούσατε τὸν φόνον καλοῦ πολίτου ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἄργους ὑπὸ ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ἠκούσατε τὴν διαπόμπευσιν τῆς οἰκογενείας ἑνὸς Βουλευτοῦ, ἀκούσατε καὶ τοῦτο εἰς βεβαίωσιν τῶν ἄνω. Χθὲς ἢ προχθὲς ἀστυνομικὰ ὄργανα εἰσῆλθον εἰς τὴν οἰκίαν ἐντιμοτάτης οἰκογενείας ἐν Ἀθήναις καὶ ἐπετέθησαν κατὰ γραίας γυναικὸς καὶ κατὰ νέας συζύγου, εὑρισκομένης εἰς κατάστασιν ἐνδιαφέρουσαν, ἐπετέθησαν δὲ κατ’ αὐτῶν διὰ τὸν λόγον, ὅτι εἷς, καταδιωκόμενος παρά τινος ἀστυφύλακος, εἰσῆλθεν εἰς τὴν οἰκίαν ταύτην διὰ τῆς μιᾶς θύρας καὶ ἐξῆλθεν ἐκ τῆς ἄλλης. Σήμερον λοιπὸν ἦλθον εἰς τὴν οἰκίαν μου δύο Κυρίαι, μέλη τῆς οἰκογενείας ταύτης, καὶ μοὶ ἀνέφεραν τὸ γεγονός· γνωρίζω δὲ σωρείαν τοιούτων γεγονότων. Ἐὰν δὲ εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ὑπὸ τὰ ὄμματα τῆς Βασιλείας, τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, τελοῦνται τοιαῦτα, φαντασθῆτε τί γίνεται εἰς τὴν ἄλλην Ἑλλάδα. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει καθῆκον, ἵνα ἀποφύγωμεν ἄφευκτον καὶ προσεχῆ αἱματοχυσίαν, νὰ καταργήσῃ τὸν ἀπαίσιον αὐτὸν θεσμὸν, δι’ οὗ μᾶς ἐπροίκισεν ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κάμετε πρότασιν.

§30Μ. ΛΑΜΠΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μεταξὺ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα πέρυσιν εἶχον ψηφισθῆ δὶς καὶ ἔμειναν εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, εἶναι καὶ ἓν νομοσχέδιον περὶ μεταβολῆς τελωνειακῶν τινων θέσεων. Εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐπροτάθη τροποποίησις ὑπὸ τοῦ συναδέλφου μου κ. Παχὺ καὶ ἐμοῦ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν μεταφορὰν τοῦ ὑποτελωνείου Κοπραίνης εἰς Μενίδιον. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐννοῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ψηφισθῇ καὶ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει δέον ν’ ἀναγνωσθῇ καὶ ἡ ἡμετέρα τροποποίησις, διότι πρόσφατοι ἐπιστολαὶ καὶ πρὸς τὸν συνάδελφόν μου καὶ πρὸς ἐμὲ ἀναφέρουσι, καὶ τελευταίως μία ἐφημερὶς, οὐδόλως φρονοῦσα φίλα πρὸς ἡμᾶς, ἡ «Ἑστία», γνωστὴ διὰ τὸ ἀνεξάρτητον φρόνημα καὶ τὸ ἐπίκαιρον τῶν εἰδήσεών της ἀναγράφει, ὅτι ἐν Κοπραίνῃ ἐπιβάται, ἐρχόμενοι εἰς Ἀθήνας, ἀπεκλείσθησαν ἐκεῖ, στερούμενοι ὕδατος καὶ τροφῆς καὶ καταρώμενοι, ὡς λέγει ἡ «Ἑστία», τὸν πρωτεργάτην τῆς καταστάσεως ταύτης. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἐὰν θ’ ἀναγραφῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἄλλως ν’ ἀναγραφῇ ἡ πρότασίς μας ὡς ἀνεξάρτητος.

§31Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις θὰ σκεφθῇ καὶ ἐὰν ἦναι ἀνάγκη, θὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον.

§32ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον τηλεγράφημα ἀπὸ διαφόρους κατοίκους Παμίσου, ὅτι ἕνεκεν τῆς μὴ συντελέσεως τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων τὰ ὕδατα τοῦ Παμίσου ὑπερεξεχείλισαν καὶ ἀπειλοῦσι τὰ κτήματα αὐτῶν καὶ τὴν πόλιν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν περὶ αὐτῶν, ἵνα μὴ πάθωσι ζημίας.

§33ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ δύο ἐτῶν, λαβὼν ἀφορμὴν ἐκ τηλεγραφημάτων τῶν συμπολιτῶν μου πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπεκαλέσθην τὴν προσοχὴν αὐτῆς ἐπὶ ζητήματος τὰ μέγιστα ἐνδιαφέροντος τὰς ἐπαρχίας Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης. Ἔκτοτε δὲ οὐδέποτε ἔπαυσα, ὁσάκις μοὶ δίδεται ἀφορμή, νὰ ἐπικαλῶμαι τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως. Ὅ,τι ἔλεγον πρὸ δύο ἐτῶν εἰς τὴν Βουλὴν ἰδοὺ σήμερον πραγματοποιεῖται. Ἔχω ἀνάγκην ἤδη νὰ προσθέσω λεπτομερείας τινὰς καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ μοὶ χορηγήσῃ τὴν προσοχὴν αὐτῆς, ὅπως γείνω κατανοητός. Διὰ νόμου τοῦ 1887 ἐπετράπη εἰδικὴ φορολογία ἐπὶ τῆς σταφίδος, ἐπὶ τῶν σύκων καὶ ἐπὶ τοῦ ἐλαίου· ἐπεβλήθη δὲ εἰδικὴ συνεισφορὰ ἐπὶ τῶν κτημάτων τῶν κειμένων ἐν τῇ πεδιάδι τοῦ ποταμοῦ Παμίσου, ὅπως ἱδρυθῇ ταμεῖον εἰδικὸν καὶ κατορθωθῇ οὕτω ἡ συντέλεσις τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν τῇ πεδιάδι τοῦ Παμίσου. Κατὰ τὸ 1892 ἐξετέθη μονομερῶς ἓν μέρος τῆς ἐργασίας εἰς δημοπρασίαν ἀντὶ 400,000 δραχμῶν. Ἐκ τῆς περιστάσεως δ’ ἐκείνης λαμβάνων ἀφορμὴν τὸ πρῶτον, παρέστησα εἰς τὴν Βουλὴν ὁποῖα ἐνδεχόμενα δεινὰ ἤθελον συμβῆ εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, ἐὰν δὲν συνετελεῖτο τὸ ἔργον πλῆρες. Ἰδοὺ, Κύριοι, σήμερον οἱ λόγοι μου πραγματοποιούμενοι, ἰδοὺ τηλεγραφήματα συμπολιτῶν μου, εὑρισκομένων ἐν ἀπογνώσει καὶ ἐπικαλουμένων τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ πλημμύρα ἔφθασε μέχρι τῆς πόλεως Μεσσήνης καὶ οὐ μόνον τὰ κτήματα ἅπαντα τῶν πολιτῶν, ἀλλὰ καὶ τὴν δημοσίαν ὁδὸν, τὴν κειμένην ἓν μέτρον ὑπὲρ τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ ἐδάφους, τὴν ἐκάλυψεν ὁλοσχερῶς, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ γραμμὴ ἡ σιδηροδρομικὴ, ἡ ἐξυπηρετοῦσα τὴν συγκοινωνίαν δύο ἐπαρχιῶν, πολλαχοῦ ἔχει διακοπῆ ἕνεκα τῶν πλημμυρῶν. Μὴ νομίζετε δὲ, Κύριοι, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο τῶν βροχῶν εἶναι ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ὁπωσδήποτε θὰ ἐπήρχετο· ἐπῆλθεν ἀκριβῶς διότι ἐξετελέσθη μονομερῶς ἓν τμῆμα τῶν ἔργων, ἓν τμῆμα, διὰ τὸ ὁποῖον ἐγὼ διεμαρτυρόμην, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ δοθῇ μονομερῶς εἰς ἐργολαβίαν, ἐνόσῳ δὲν συνεπληροῦτο ὅλον τὸ ἔργον. Ἀλλ’ αἱ διαμαρτυρίαι μου ἐκεῖναι ἐχάνοντο ἀπέναντι τῶν φωνῶν τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Μεσσήνης καὶ τῶν Καλαμῶν, ἐνισταμένων καὶ διαμαρτυρομένων, ὅτι καλῶς ἐκτελεῖται τὸ ἔργον. Ἐὰν μάλιστα ἐνθυμῶμαι καλῶς, πρῶτος μεταξὺ τῶν διαμαρτυρομένων παρίστατο ὁ κ. Πεῤῥωτής. Παρέστησα τότε, Κύριοι, ὅτι οὐδὲν μέσον σωτηρίας ὑπῆρχεν, εἰμὴ μόνον ἡ ἐκτέλεσις ὁλοκλήρου τοῦ σχεδίου τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ Παμίσου, καὶ ἐπεκαλέσθην, ὡς εἶπον, τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠσθάνθη τὴν ἀνάγκην νὰ μεριμνήσῃ ἀφ’ ἑαυτῆς. Ἡ φωνή μου δυστυχῶς τότε δὲν ἠκούσθη, ἠκούσθη ὅμως ὅτε ἠδύνατο νὰ ἀκουσθῇ· τουτέστι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὅτε τὰ κοινὰ διείποντο παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Σωτηροπούλου, κατωρθώθη νὰ συνομολογηθῇ δάνειον μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐκ δραχμῶν 500,000, ὅπως διὰ τοῦ δανείου τούτου ἐκτελεσθῶσιν ἂν ὄχι ἅπαντα τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα Παμίσου, ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἓν τμῆμα, τὸ οὐσιωδέστερον. Τὸ δάνειον τοῦτο συνωμολογήθη ἐπὶ ὑποθήκῃ τῶν εἰδικῶν προσόδων, τῶν εἰσπραττομένων ἐν τοῖς τελωνείοις Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης, καὶ τῶν εἰδικῶν εἰσφορῶν, τῶν ἐπιβεβλημένων ἐπὶ τῶν κτημάτων, τὰ ὁποῖα θέλουσιν ὠφεληθῆ ἐκ τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων· οὕτως ἔκτοτε τὰ μὲν χρήματα ἐκεῖνα, αἱ 500,000 δραχμαὶ, μένουσι διαρκῶς κατατεθειμέναι ἐν τοῖς ταμείοις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ἀδιάθετοι, δι’ αὐτὰς δ’ ἔκτοτε οἱ φορολογούμενοι τῶν ἐπαρχιῶν Μεσσήνης καὶ Καλαμῶν καταβάλλουσι τόκους καὶ χρεωλύσια, ἀνερχόμενα εἰς 7% ἐτησίως. Ἐν τούτοις, ὡς εἶπον, τὰ χρήματα ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα ἀπὸ πέρυσι πληρόνονται τόκοι καὶ χρεωλύσια, μένουσιν ἐντελῶς ἀχρησιμοποίητα, καὶ μένουσιν ἐντελῶς ἀχρησιμοποίητα ἕνεκα τῆς ἀμεριμνησίας τῆς Κυβερνήσεως, ἀμεριμνησίας, ἣν ἐγὼ πρὸ παντὸς ἄλλου δικαιοῦμαι νὰ ὀνομάσω ἀστοργίαν πρὸς τὰ κοινὰ συμφέροντα, διότι οὐδὲν παρημπόδιζε τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἔκτοτε, ἀφ’ ὅτου ὑπάρχουσι διαθέσιμα τὰ χρήματα, μεριμνήσῃ περὶ τῶν συμφερόντων τῶν ἐπαρχιῶν Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης. Οὐδὲν ἄλλο παρημπόδιζε τὴν Κυβέρνησιν, εἰμὴ ἡ ἀδιαφορία αὐτῆς πρὸς τὰ κοινὰ συμφέροντα.

§34ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ποῦ εὑρίσκονται κατατεθειμένα τὰ χρήματα;

§35ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοῖς ταμείοις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἰς τὴν διάθεσιν πάντοτε τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ τὸ Δημόσιον οὔτε ἐσκέφθη κἄν, οὔτε θὰ σκεφθῇ, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις αὕτη προΐσταται τῶν κοινῶν, νὰ χρησιμοποιήσῃ αὐτά· καὶ ἐν τούτοις ὁ τόκος καὶ τὸ χρεωλύσιον πληρόνονται. Κύριοι, οἱ τηλεγραφοῦντες ἐκεῖθεν εὑρίσκονται ἐν ἀπογνώσει, ἐπιτρέψατε μοι δέ, ἀφοῦ τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀπευθύνεται πρὸς ἐμὲ καὶ πρὸς τοὺς λοιποὺς συναδέλφους ἐκ τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης εἶναι βραχύ, ὅπως ἀναγνώσω αὐτὸ (ἀναγινώσκει): «Πλημμύρα ποταμοῦ Παμίσου, περιορισθεῖσα ὑπὸ ἐκτελεσθέντος ὑδραυλικοῦ τμήματος, ἐστράφη ὅλη πρὸς τὴν πόλιν, καταστρέφουσα πεδιάδα, κτήματα, ἁμαξιτὴν ὁδὸν καὶ ἀπειλοῦσα κατακλυσμὸν πόλεως. Τοῦτο συμβαίνει διότι, ἀντὶ ἔργα ὑδραυλικὰ ἄρξωνται ἀπὸ ἐκβολῶν, ἤρξαντο ἀντιθέτως. Ἐπιστήσατε προσοχὴν Κυβερνήσεως, συστήσατε οἷα κρίνετε μέτρα κατάλληλα ἀποσοβήσεως κινδύνου, διότι διατελοῦμεν ἐν ἀπογνώσει.» (Ἕπονται πλεῖσται ὅσαι ὑπογραφαὶ κατοίκων τῆς Μεσσηνίας). Ἀπέναντι τῆς καταστάσεως ταύτης, Κύριοι, ἡ ὁποία δὲν εἶναι σημερινή, ἡ ὁποία ἴσως χρονολογεῖται ἀπὸ μιᾶς ἢ δύο ἑβδομάδων, διότι αἱ βροχαὶ ἀπὸ πολλῶν ἡμερῶν ἐξακολουθοῦσι, ποίαν μέριμναν ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις; Θὰ εἴπῃ ἴσως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι δὲν ἔχει γνῶσιν τοῦ γεγονότος· ἀλλ’ ἀκριβῶς τοῦτο θέλω, Κύριοι, νὰ ψέξω, τὸ νὰ μὴ ἔχῃ γνῶσιν τοῦ γεγονότος ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ὁ νομάρχης Μεσσηνίας, ἀντὶ νὰ ἀσχολῆται εἰς ἄλλα ἀντικείμενα, πολλάκις ἀλλότρια τῶν καθηκόντων αὐτοῦ καὶ ἐπὶ παραβάσει τῶν καθηκόντων αὐτοῦ, ὤφειλε νὰ ἔχῃ εἰδοποιήσει τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὤφειλε νὰ ἔχῃ λάβει ἤδη, εἴτε αὐτὸς ἀπ’ εὐθείας εἴτε συνεπείᾳ ἐντολῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἅπαντα τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς προστασίαν τῶν κοινῶν συμφερόντων. Ὁμιλῶ, Κύριοι, μετὰ τοσούτου ἐνδιαφέροντος, διότι πρόκειται οὐ μόνον περὶ τῆς περιουσίας τῶν δυστυχῶν συμπολιτῶν μου, ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς ζωῆς τῶν ἀκόμη. Ἡ περιουσία των, ἡ ἀποτελουμένη ἐξ ἀγροτικῶν κτημάτων, ἔχει ἤδη σχεδὸν καταστραφῆ καὶ δὲν ὑπάρχει πλέον, καθόσον ἡ πεδιὰς ἔχει μεταβληθῆ εἰς θάλασσαν· ἀλλὰ πρόκειται πρὸ πάντων περὶ τῆς σωτηρίας αὐτῶν. Μὴ λαμβανομένης μερίμνης τινὸς ἀληθοῦς, θ’ ἀναγκασθῶσιν οἱ δυστυχεῖς ἐκεῖνοι ἄνθρωποι νὰ ἐγκαταλείψωσι τὰς οἰκίας των καὶ νὰ καταφύγωσιν εἰς τὰ ὄρη. Ἐλπίζω τέλος πάντων, ὅτι ἡ κατάστασις αὕτη θέλει συγκινήσει τὴν καρδίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὅτι οὗτος θέλει λάβει τέλος ἕν μέτρον, ἔστω καὶ προσωρινὸν, ὅπως προλάβῃ ἄμεσον καὶ ἐπικείμενον κίνδυνον. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, θερμῶς παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι εἰς τὴν παράκλησίν μου ταύτην ἑνοῦται καὶ ἡ παράκλησις ἁπάντων τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐπαρχιῶν Μεσσήνης καὶ Καλαμῶν, ὅπως μὴ ἀναβάλῃ οὔτε ἐπὶ στιγμὴν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων. Τὸ χρῆμα ὑπάρχει διαθέσιμον ἐν τοῖς ταμείοις τῆς Τραπέζης. Κάμετε χρῆσιν αὐτοῦ, κύριε Ὑπουργὲ, ὅπως σώσητε τοὺς πολίτας.

§36ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσσήνης διετύπωσε παράπονα ἐντελῶς ἀδικαιολόγητα, ἀπηυθύνθη δὲ πρὸς τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς ἀρχὴν διοικοῦσαν τὰ ἔργα ἐκεῖνα. Ἐγὼ, ὅτε ἀνέλαβον τὴν διοίκησιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, εὗρον τὰ ἔργα Παμίσου ἐκτελούμενα. Ὅση μοι δύναμις, προσεπάθησα νὰ περατωθῶσι τάχιστά τινα τῶν ἔργων· ὅλα τὰ ἔργα δὲν ἠδύναντο νὰ περατωθῶσι. Τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα εὗρον εἰς ἐκτέλεσιν, ἐπερατώθησαν καὶ ἐπρόκειτο νὰ παραδοθῶσι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν· ἐν τῷ μεταξὺ ἐπῆλθε θεομηνία, καὶ αἱ βροχαὶ, τὰς ὁποίας ἔχομεν ἐδῶ, ἐγένοντο καὶ ἐκεῖ, ἐξ ὧν καὶ ἡ πλημμύρα. Περὶ τούτου ἔλαβε γνῶσιν τὸ Ὑπουργεῖον καὶ διέταξε νὰ ἐνεργηθῇ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν πρὸς ἀποσόβησιν παντὸς κινδύνου, διέταξε τὸν νομομηχανικὸν νὰ μεριμνήσῃ, ὅπως ληφθῶσι μέτρα πρὸς ἀποσόβησιν τοῦ κινδύνου. Ἐντεῦθεν δὲν δύναμαι νὰ διατάξω τι ἄλλο. Ὁ κ. Βουλευτὴς λέγει, ὅτι τὸ κακὸν προέρχεται διότι τὰ ἔργα ἤρχισαν ἐντεῦθεν, ἐνῷ ἔπρεπε ν’ ἀρχίσωσιν ἐκεῖθεν. Τὸ θέμα εἶναι ἐντελῶς τεχνικόν. Βεβαίως δὲν εἶναι πιστευτότεροι οἱ τηλεγραφοῦντες καὶ ἀποδίδοντες ὡς αἰτίαν τοῦ κακοῦ τὴν ἐντεῦθεν ἔναρξιν τῶν ἔργων καὶ ὄχι τὴν ἐκεῖθεν. Ἁρμόδιοι περὶ τούτου ἦσαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπεφάνθησαν πόθεν πρέπει ν’ ἀρχίσωσι τὰ ἔργα· ἐὰν ἐκεῖνοι ἔσφαλον, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ παραπονώμεθα κατὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν ἔκαμέ τι ἄλλο ἢ νὰ διατάξῃ νὰ ἐκτελεσθῶσι τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα τεχνικῶς ἀπεφασίσθησαν ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς, μετὰ τὴν πληροφορίαν ταύτην, ὅτι καὶ ἤδη καὶ εἰς τὸ μέλλον, ἐφ’ ὅσον θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ διοικῶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, θέλω καταβάλει πᾶσαν φροντίδα, ὅπως ἀποσοβηθῇ ὁ κίνδυνος καὶ περατωθῶσι τὰ ἔργα, μετὰ τὴν πληροφορίαν λέγω ταύτην, ὑποθέτω ὅτι θέλει εὐχαριστηθῆ.

§37ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, φαίνεται ὅτι ἀγνοεῖ τὴν ὑπόθεσιν, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς διεβεβαίωσεν, ὅτι πᾶν ὅ,τι ἐξήρτητο ἀπ’ αὐτοῦ προθύμως τὸ ἔπραξε· τοὐτέστιν ἐλθὼν ἐν τῇ διοικήσει τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν εὗρεν, εἶπεν, ἐκτελούμενα τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα τοῦ ποταμοῦ Παμίσου, συνεπῶς δὲν ἠδύνατο νὰ πράξῃ ἄλλο τι, ἀφοῦ τὰ ἔργα εὑρίσκοντο ἐν τῇ ἐκτελέσει, εἰμὴ νὰ παραλάβῃ ταῦτα μετὰ τὴν ἀποπεράτωσίν των. Ἀλλ’ ἀκριβῶς τοῦτο, Κύριοι, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, μαρτυρεῖ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔχει γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως, διότι τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα τοῦ ποταμοῦ Παμίσου δὲν ἦσαν ἐν τῇ ἐκτελέσει, ὅτε ἦλθεν εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐὰν ἐνόει νὰ εἴπῃ, ὅτι ἦτο ἐν τῇ ἐκτελέσει ἓν τμῆμα τῶν ἔργων, ἀποδέχομαι τοῦτο· ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου, δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ τμήματος ἐκείνου, τοῦ ὁποίου ἡ ἐκτέλεσις ἐπανειλημμένως ἐλέχθη ἐντεῦθεν ὅτι παραβλάπτει τὰ συμφέροντα τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης. Τὸ ἐκτελούμενον ἔργον ἐδόθη εἰς δημοπρασίαν ἀντὶ 480,000 δραχμῶν, ὡς εἶπον, ἐνῷ τὸ ὅλον ἔργον θὰ στοιχίσῃ περὶ τὰ 3,000,000. Τί μᾶς λέγει λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι ἐλθὼν εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ Ὑπουργείου εὗρεν ἐν τῇ ἐκτελέσει τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα τοῦ Παμίσου,; Δὲν εὗρεν, εἰμὴ μόνον ἓν τμῆμα αὐτοῦ, καὶ ἀφοῦ εἶχε χρήματα διαθέσιμα, χρήματα κατατεθειμένα, ὡς εἶπον, ἐν τοῖς ταμείοις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἰς τὴν διάθεσιν δὲ τοῦ Δημοσίου ἐν πάσῃ στιγμῇ, ἠδύνατο, λαμβάνων τὰ χρήματα ταῦτα, νὰ τὰ χρησιμοποιήσῃ πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τούτου, χρήματα τὰ ὁποῖα ἄλλη Κυβέρνησις, πατρικῶς μεριμνῶσα περὶ τῶν κοινῶν συμφερόντων, εἶχεν ἐξεύρει. Ὁ νῦν Ὑπουργὸς οὐδὲν ἔπραξε καὶ οὔτε ἐσκέφθη κἂν ὅτι ὑπῆρχον τοιαῦτα χρήματα, οὔτε ἐσκέφθη ὅτι ὑπολείπεταί τι πρὸς συμπλήρωσιν ὅλου τοῦ σχεδίου τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων τοῦ ποταμοῦ Παμίσου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπε προσέτι, ὅτι πρόκειται περὶ τεχνικοῦ ζητήματος, τοῦ ὁποίου τὴν λύσιν δὲν δύναται νὰ ἀναλάβῃ αὐτὸς, ἀλλ’ ὅτι ἄλλοι εἶναι ἁρμόδιοι ν’ ἀποφανθῶσι περὶ τούτου, τουτέστι περὶ τοῦ ζητήματος ἐὰν ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου ἔπρεπε νὰ ἄρξηται ἐκ τῶν ἄνω ἢ ἐκ τῶν κάτω. Καὶ περὶ τούτου, κύριε Ὑπουργὲ, ἐὰν εἴχετε τὴν μέριμναν, ὅπως προστατεύσητε τὰ κοινὰ συμφέροντα τῶν ἐπαρχιῶν Μεσσήνης καὶ Καλαμῶν, ἠδύνασθε νὰ εὕρητε ἐν τῷ σχετικῷ φακέλλῳ, τῷ ἀφορῶντι τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων τοῦ ποταμοῦ Παμίσου, πάντα τὰ ἔγγραφα τῶν ἑκάστοτε νομομηχανικῶν τῆς Μεσσηνίας καὶ τῶν ἐπιθεωρητῶν, καὶ αὐτοῦ ἀκόμη τοῦ ἐπιθεωρητοῦ κ. Βλάση, τοῦ ἐσχάτως μεταβάντος ἐκεῖ, ἐν τοῖς ὁποίοις ῥητῶς καὶ ἀνενδοιάστως λέγεται, ὅτι μέγα λάθος ἔπραξαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπεχώρισαν τὸ τμῆμα ἐκεῖνο τῶν τελεσθέντων ἔργων καὶ ἔδοσαν αὐτὸ εἰς δημοπρασίαν, διότι τὰ ἔργα ὤφειλον ν’ ἀρχίσωσιν ἐκτελούμενα ἐκ τῶν ἐκβολῶν τοῦ Παμίσου. Καὶ τέλος, ἀφοῦ οὕτως ἐπιστοποιήθη καὶ παρὰ τῆς ὑπηρετίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ παρὰ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ἔργων, ὅτι κακῶς ἐξετελέσθη τὸ ἔργον καὶ ἀφοῦ ἀφ’ ἑτέρου ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε βεβαιωμένον ὅτι ὑπῆρχον χρήματα διαθέσιμα εἰς χεῖρας τοῦ Δημοσίου, ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐμερίμνησε παντάπασι καὶ ἀφῆκε τοὺς φορολογουμένους νὰ πληρόνωσι τοὺς τόκους καὶ τὰ χρεωλύσια διὰ τὸ συναφθὲν δάνειον.

§38ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, λαβὼν ἀφορμὴν ἐκ τοῦ τηλεγραφήματος, ὤφειλον νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν, διότι πάντοτε δυστυχῶς εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο γίνεται πλήμμυρα, καὶ ἐγὼ αὐτὸς ἄλλοτε διῆλθον ἐπὶ ἑνὸς μέτρου ὕδατος, τὸ ὁποῖον ἐκάλυπτε τὴν δημοσίαν ὁδόν. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, λαβὼν ἐκ τούτου ἀφορμὴν, ἔφερε κατηγορητήριον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι αὕτη περὶ οὐδενὸς ἐμερίμνησε, καὶ ὅτι τὸ δάνειον, ὅπερ ἐγένετο, μένει εἰς τὴν Τράπεζαν, πληρόνοντος τόκους τοῦ ὑδραυλικοῦ ταμείου. Πληροφορῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ δάνειον αὐτὸ τῶν πεντακοσίων χιλιάδων δραχμῶν ἐγένετο ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ κ. Σωτηροπούλου, καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος συνήργησεν, ὅπως γείνῃ, ἵνα συντελεσθῶσι τὰ ἔργα ἐκεῖνα, καὶ μάλιστα μέρος τῶν ἔργων αὐτῶν ἐδόθη ἄνευ δημοπρασίας. Περὶ τούτου δὲ καὶ ἄλλοτε ἐζήτησα ἐν τῇ Βουλῇ, ἵνα προσαχθῶσι τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ὅπως ἴδῃ ἡ Βουλή, ὅτι ἀντὶ 1½ δραχ. ἐδόθη ἕκαστον κυβικὸν μέτρον ἁπλοῦ χώματος διὰ βάθη ἁπλῶν χανδάκων, εἰς τὴν αὐτὴν δηλ. τιμὴν, εἰς ἣν ἐδόθη ἕκαστον μέτρον εἰς τὸν ποταμὸν Πάμισον, ὅπου τὸ βάθος εἶναι τριῶν μέτρων καὶ μεγάλη δυσκολία ἀπαντᾶται, ὅπως ἐξαχθῶσι τὰ χώματα. Καὶ ἐν τούτοις ἔρχεται σήμερον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ λέγει, ὅτι τὰ χρήματα εὑρίσκονται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἀγνοῶν φαίνεται, ὅτι χρήματα δὲν ὑπάρχουσιν, εἰμὴ μόνον περὶ τὰς 100,000 καὶ ὄχι 480,000, ὡς εἶπεν. Ἐὰν νομίζῃ ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐκτελεσθῇ τὸ ἔργον, ἠδύνατο τὴν ἐποχὴν τῆς συνάψεως τοῦ δανείου ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Σωτηροπούλου νὰ ἐμποδίσῃ τὴν πρόοδον τῶν ἐργασιῶν. Ἀλλ’ αὐτὸς ὁ ἴδιος συνετέλεσεν εἰς τὴν σύναψιν τοῦ δανείου καὶ ἐξακολούθησιν τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον εὗρεν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ δὲν ἠδύνατο ἢ νὰ ἐξακολουθήσῃ. Ποῦ λοιπὸν εὑρίσκει τοὺς λόγους, ὅπως φέρῃ κατηγορητήριον κατὰ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ὡς ὑπευθύνου τῆς πλημμύρας; Ἑαυτὸν ὀφείλει νὰ αἰτιᾶται ὁ κ. συνάδελφος καὶ οὐχὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία εὗρε τὸ δάνειον τετελεσμένον καὶ ὑπεχρεοῦτο νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου. Ἀπατᾶται δὲ, νομίζων ὅτι τὸ ἔργον ἔπρεπε ν’ ἀρχίσῃ ἀπὸ τῶν ἐκβολῶν τοῦ Παμίσου, διότι, διὰ νὰ γείνῃ τοῦτο, ἀπαιτοῦνται περὶ τὰ 2 ἑκατομμύρια δραχμῶν, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχε τὸ ὑδραυλικὸν ταμεῖον· ἠδύνατο ὅμως ν’ ἀρχίσῃ ἀπὸ τὸν Ἅγιον Φλῶρον, ὅστις ἀπέχει περὶ τὰς 3 ὥρας τοῦ μέρους, ἀπὸ τοῦ ὁποίου ἤρξατο ἡ ἐργασία, ἐνῷ δὲν ἔπρεπε ν’ ἀρχίσῃ ἐκεῖθεν, διότι εἰς τὸ τμῆμα τοῦ Ἁγίου Φλώρου ἀπαιτοῦνται μόνον περὶ τὰς 500,000 δραχμαὶ, τὰς ὁποίας ἠδύνατο νὰ καταβάλῃ τὸ ὑδραυλικὸν ταμεῖον, καθόσον τὸ τμῆμα τοῦτο εἶναι χωριστὸν τῶν ἄλλων τμημάτων. Ἄλλως τε δὲ τὸ τμῆμα τῶν ἐκβολῶν τοῦ Παμίσου, ἐὰν δὲν συντελεσθῇ ἐντὸς δύο ἐτῶν καὶ ἐὰν δὲν ἐργάζηται βορβοροφάγος ἐκεῖ, θέλει χωσθῆ καὶ καλυφθῆ ἀπὸ ἰλὺν, καθόσον εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο κατέρχονται ὅλαι αἱ ὕλαι ἐκ τῶν πέριξ τοῦ Μεσσηνιακοῦ πεδίου, καὶ ἐκ τούτου γίνονται ἐπιχώσεις. Δὲν εἶχε λοιπὸν λόγους ὁ συνάδελφος, ἵνα μεμφθῇ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν καὶ εἴπῃ ὅσα εἶπεν, ἀλλ’ ὤφειλε νὰ φέρῃ ἀκριβεῖς πληροφορίας ἐν τῇ Βουλῇ καὶ οὐχὶ ν’ ἀνακοινώσῃ ἀνακριβείας. Ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα φέρῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὴν ἀνέγερσιν τῶν χανδάκων Χόντζα καὶ Μάλτας, ἐξ ὧν θέλει βεβαιωθῆ ἡ Βουλὴ, ὅτι ἡ ἀνέγερσις τῶν χανδάκων αὐτῶν ἐδόθη ἄνευ δημοπρασίας ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Σωτηροπούλου, τῆς ὁποίας ἦτο φίλος ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου. Ταῦτα ὤφειλον νὰ εἴπω, ἵνα φωτισθῇ ἡ Βουλὴ, διότι εἰσὶν ἀληθῆ.

§39ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, νὰ εἴπω ὀλίγα τινά. Ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου φαίνεται, ὅτι δὲν ἔχει ἀκριβῆ γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται, ὅπως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ δὲ νὰ τὸν παρακαλέσω, ὅπως παρακολουθήσῃ ὅσα θὰ εἴπω, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι εἰς τὸ τέλος τοῦ λόγου μου θέλει πεισθῆ, ὅτι οὕτως ἔχουσι τὰ πράγματα. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἔψεξεν ἐμὲ, διότι τῇ παρεμβάσει μου δῆθεν, καθ’ ἣν ἐποχὴν τὰ κοινὰ διείποντο παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Σωτηροπούλου, συνωμολογήθη ἐκ μέρους τῶν Ὑπουργῶν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀφ’ ἑτέρου δάνειον χρεωλυτικὸν ἐκ 500,000 δραχμῶν ἐπὶ ὑποθήκῃ τῶν εἰδικῶν προσόδων τῶν εἰσπραττομένων ἐν τοῖς τελωνείοις Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης, ἐπὶ τῷ σκοπῷ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ Παμίσου. Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἶχε κατὰ νοῦν, ὅπως μὲ ψέξῃ διὰ τὴν παρέμβασίν μου ταύτην καὶ τὴν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα παρὰ τοῖς τότε Ὑπουργοῖς ἐπὶ τῷ σκοπῷ τούτῳ, ἀποδέχομαι τὴν μομφὴν ταύτην, καὶ τὸν εὐχαριστῶ μάλιστα διὰ τοῦτο. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀκριβὲς, ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ συνάδελφος, εἶναι τὸ γεγονὸς, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἀνέφερεν, ὅτι τὸ δάνειον ἐκεῖνο συνωμολογήθη πρὸς ἐξακολούθησιν καὶ ἀποπεράτωσιν τῶν ἐν ἐκτελέσει εὑρισκομένων τότε καὶ ἤδη ἀκόμη ἔργων. Τοῦτο δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι παντάπασιν ἀκριβές. Τὸ δάνειον ἐκεῖνο συνωμολογήθη ἐπὶ σκοπῷ, ὅπως συμπληρωθῇ τὸ ἐν ἐκτελέσει εὑρισκόμενον τμῆμα τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν τῇ κοιλάδι Παμίσου, τουτέστιν ὅπως ἐξασφαλισθῇ ἡ πόλις καὶ τὰ κτήματα τῆς Μεσσηνίας ἀπὸ ἐνδεχομένας πλημμύρας, τὰς ὁποίας καὶ ἄλλοτε προεῖπον ἐντεῦθεν. Ἡ δὲ προκάτοχος Κυβέρνησις—ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω πρὸς τιμήν της— πατρικῶς μεριμνῶσα περὶ τῶν κοινῶν συμφερόντων, δὲν ὤκνησεν ὅπως δραστηρίως ἐνεργήσῃ καὶ ἐπιτύχῃ τὴν συνομολόγησιν τοῦ δανείου ἐκείνου. Τὰ χρήματα δ’ ἔκτοτε, ὡς εἶπον, εὑρίσκονται κατατεθειμένα ἐν τοῖς ταμείοις τῆς Τραπέζης, εἰς τὴν διάθεσιν πάντοτε τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Κακῇ ὅμως μοίρᾳ, τὰ χρήματα ἐκεῖνα δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου, ἐχρησιμοποιήθη μόνον ἓν μέρος αὐτῶν, καθόσον τὸ ὑπάρχον ποσὸν ἐν τῷ εἰδικῷ ταμείῳ, τῷ καταρτισθέντι ἐκ τῶν εἰδικῶν προσόδων τῶν τελωνείων Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης, δὲν ἐπήρκει πρὸς ἀποπεράτωσιν τοῦ ἐν ἐκτελέσει εὑρισκομένου τμήματος. Οὐδὲν ἧττον καὶ σήμερον ἀκόμη δύναμαι μετὰ πάσης πεποιθήσεως νὰ διαβεβαιώσω τὸν κ. συνάδελφον καὶ ἅπασαν τὴν Βουλὴν, ὅτι μέγα μέρος τοῦ δανείου ἐκείνου εὑρίσκεται ἐν τοῖς ταμείοις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἰς τὴν διεύθυνσιν πάντοτε τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§40ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. 100,000 μόνον.

§41ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πλανᾶται ὁ κ. συνάδελφος, ἰσχυριζόμενος ὅτι μόνον 100,000 δραχμαὶ ὑπάρχουσιν. Ὑπάρχουσι πλέον τῶν 300,000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι μένουσιν ἀχρησιμοποίητοι. Ὁ κ. συνάδελφος εὗρεν εὐκαιρίαν ἐν τῇ ἀγορεύσει του νὰ μεμφθῇ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, διότι ἄνευ δημοπρασίας ἔδωκεν εἰς τὸν ἐργολάβον τοῦ ἐν τῇ ἐκτελέσει τμήματος τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων ἓν πολλοστημόριον τοῦ ὅλου ἔργου ἀντὶ δραχ. 1,15, καὶ οὐχὶ 1,50, ὡς εἶπε, κατὰ κυβικὸν μέτρον. Ἀλλὰ θὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη οὐδαμῶς παρέβη τὸ καθῆκόν της, διότι τὸ ἔργον ἐκεῖνο ἐξεχωρήθη εἰς τὸν ἐργολάβον ἀντὶ ποσοῦ 40,000 δραχμῶν μόνον, ἀντὶ ποσοῦ δηλαδὴ, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπερέβαινε τὸ ἓν ἕκτον τῆς ἀξίας τοῦ ὅλου ἔργου, κατὰ δὲ τὸν νόμον περὶ ἐκτελέσεως δημοσίων ἔργων, ὁσάκις ἔργον τι συμπληρωτικὸν δὲν ὑπερβαίνῃ τὸ ἕκτον τῆς ἀξίας τοῦ ἀρχικῶς ἐκχωρηθέντος ἔργου, δύναται τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἄνευ δημοπρασίας νὰ ἐκχωρῇ τοῦτο εἰς τὸν ἀρχικὸν ἐργολάβον· τοῦτο δ’ ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη. Ἐχορήγησεν εἰς τὸν ἀρχικὸν ἐργολάβον τὴν ἐκβάθυνσιν τοῦ χάνδακος ἐπὶ τῇ αὐτῇ τιμῇ, ἐφ’ ᾗ ἐξεχωρήθη τὸ ὅλον ἔργον. Ἐὰν δὲ νομίζῃ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἐπὶ ὑπερβολικῇ τιμῇ ἐξεχωρήθη τὸ ἀρχικὸν ἔργον, ἂς μεμφθῇ διὰ τοῦτο τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν τοῦ κ. Τρικούπη, διότι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν ἐκείνης ἐξεχωρήθη τὸ ἔργον. Ἡ Κυβέρνησις, ἐπαναλαμβάνω, ἡ προκάτοχος οὐδαμῶς παρέβη τὸ καθῆκόν της, διότι οὐδὲν ἔπραξε πέραν τῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα διαγράφει ὁ νόμος περὶ ἐκτελέσεως τῶν δημοσίων ἔργων, καθόσον ἐξεχώρησεν, ὡς εἶπον, εἰς τὸν ἀρχικὸν ἐργολάβον ἔργα συμπληρωτικὰ ἐπὶ τῇ τιμῇ τῆς ἀξίας τοῦ ὅλου ἔργου...

§42ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπὶ ταῖς τιμαῖς ταῖς ἐπιτευχθείσαις διὰ δημοπρασίας.

§43ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα... Ἐνόμισε δὲ ὁ κ. συνάδελφος ὅτι εὗρεν ἀφορμὴν καὶ ἔδαφος πρόσφορον, ὅπως μεμφθῇ καὶ ἐμὲ καὶ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν. Ἐγὼ, Κύριοι, καυχῶμαι καὶ ὑπολαμβάνω τιμήν μου, ὅτι θεωροῦμαι φίλος τῶν τότε προϊσταμένων τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Ἐπίσης θεωρῶ τιμήν μου καὶ καύχημά μου ἐκεῖνο, διὰ τὸ ὁποῖον ἀρχόμενος τοῦ λόγου του μὲ ἐμέμφθη ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι δηλαδὴ τῇ παρεμβάσει μου καὶ τῇ παρακλήσει μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην κατωρθώθη νὰ συνομολογηθῇ δάνειον καὶ νὰ ἐπιτευχθῇ ἐν μέρει ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον εἶναι εὐεργετικώτατον διὰ τὴν ἐπαρχίαν σας, κύριε Δεληγιάννη.

§44ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (ἐγείρεται νὰ ὁμιλήσῃ).

§45ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν, κύριε Πρόεδρε, νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις αὐτὴ, καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§46ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος θέλει νὰ δικαιολογήσῃ τὴν θέσιν αὑτοῦ καὶ τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, διότι ἔδωκεν ἄνευ δημοπρασίας διὰ 55,000 δραχ. τὴν ἀνέγερσιν τῶν χανδάκων Χόντζα καὶ Μάλτας εἰς βάθος ἑξήκοντα ἑκατοστῶν τοῦ μέτρου, εἰς τὴν ὁποίαν κατόπιν προσετέθησαν καὶ ἄλλα ἔργα, καὶ ἐπλήρωσε τὸ ὑδραυλικὸν ταμεῖον περὶ τὰς πεντήκοντα χιλιάδας δραχμὰς, διότι τὴν ἐργασίαν αὐτὴν συνεχώνευσαν μὲ τὴν ἄλλην προηγουμένως δοθεῖσαν ἐργασίαν ἐπὶ βάθους τριῶν μέτρων, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ Πάμισος, ὡς εἶχε δοθῆ διὰ δημοπρασίας εἰς τὸν ἐργολάβον ἀντὶ μιᾶς δραχμῆς καὶ 30/00 ἕκαστον μέτρον ἡ διαπλάτυνσις καὶ ἐκβάθυνσις τῆς κοίτης τοῦ Παμίσου. Καὶ τί νομίζετε ὅτι ἐγένετο; Ὁ ἀρχικὸς ἐργολάβος ἔδωκε τὴν ἐργασίαν αὐτὴν εἰς ἄλλους ὑπεργολάβους ἀντὶ πεντήκοντα λεπτῶν ἕκαστον μέτρον, ἐκ τῆς ὁποίας οὗτος ἐκέρδισε δραχμὰς 40,000 περίπου, τὰς ὁποίας ἐζημιώθη τὸ δυστυχὲς ὑδραυλικὸν ταμεῖον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Εἰς τὴν Τράπεζαν ἐκ τοῦ δανείου ὑπάρχουσι κατατεθειμέναι μόνον περὶ τὰς 100,000 δραχμαὶ, τὸ δὲ ὑπόλοιπον ποσὸν ἐκ τετρακοσίων περίπου χιλιάδων δραχ. κατηναλώθη. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ φέρῃ σαφεῖς πληροφορίας καὶ ἀκριβεῖς ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τὸ κατατεθειμένον καὶ ὡς πρὸς τοὺς χάνδακας αὐτοὺς, ὅπως ἴδῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι ὅσα εἶπον εἶναι ἀληθῆ, καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος δὲν εἶναι ἀκριβὲς, ἀλλὰ θέλει νὰ δικαιολογήσῃ ἑαυτὸν καὶ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἐγνώριζεν, ὅτι ἤθελεν ἐπέλθῃ ἡ κατάστασις αὐτή, ἡ ὁποία ἐπῆλθε σήμερον, ποῖος λόγος ὤθησεν αὐτὸν, ἵνα συντελέσῃ εἰς τὴν σύναψιν τοῦ δανείου καὶ τὴν ἐξακολούθησιν τοῦ ἔργου καὶ τὴν δαπάνην τόσων χιλιάδων δραχμῶν, ἐνῷ ὁ ἐργολάβος, ὡς βεβαιοῦται ἐκ τῶν ἐγγράφων, ἦτο ἕτοιμος ὅπως παραιτηθῇ; Ἀφοῦ ἐνόμιζεν, ὅτι κακῶς ἤρχισεν ἡ ἐργασία, ὤφειλε νὰ παρεμποδίσῃ τὴν ἐξακολούθησιν αὐτῆς, καὶ νὰ φροντίσῃ, ὅπως ἀρχίσῃ αὕτη ἐκεῖθεν, ὁπόθεν ἔπρεπε ν’ ἀρχίσῃ, ἤτοι ἐκ τοῦ Ἁγίου Φλώρου, ἐκ τῶν πηγῶν, τρεῖς ὥρας μακρὰν τῶν ἄλλων τμημάτων, ὅπου δὲν ἤθελον γείνῃ οὔτε ἐπιχώσεις, οὔτε πλημμῦραι, οὐδ’ ἄλλο τι, καὶ δὲν ἤθελεν ἐπέλθῃ ἡ σημερινὴ κατάστασις, καὶ τὰ χρήματα ἤθελον δαπανηθῆ ὡς ἔπρεπε καὶ ὄχι ὡς ἐξωδεύθησαν τῇ ἐνεργείᾳ τοῦ συναδέλφου.

§47ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον τὸν φάκελλον τὸν ἀφορῶντα εἰς τὴν ἐνέργειάν μου ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ Παμίσου, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ αὐτὴν τὴν φορὰν, εἰς χεῖρας ἔχων τὰ ἔγγραφα, θὰ κατορθώσω νὰ ἀποστομώσω τὸν Κύριον, ὁ ὁποῖος, ἐλαυνόμενος ἐκ τοῦ φατριαστικοῦ πνεύματος, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐμπνέεται πάντοτε ἐναντίον τοῦ συναδέλφου του, θέλει νὰ ἐπιῤῥίπτῃ μομφὴν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, ἥτις οὐδὲν ἕτερον ἔπραξεν ἢ νὰ συντρέξῃ τὴν ἐπαρχίαν, ἥτις ἔχει τὴν κακὴν μοῖραν νὰ ἀντιπροσωπεύηται παρ’ αὐτοῦ.

§48ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ κ. συνάδελφος εἶπεν, ὅτι ἔχει κακὴν μοῖραν ἡ ἐπαρχία, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύω, ἀπαντῶ ὅτι βεβαίως κακίστην μοῖραν ἔχει ἡ ἐπαρχία Ἀττικῆς, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύει, ὡς καὶ ἡ ἐπαρχία Μεσσήνης, εἰς τὴν ὁποίαν ἐγένοντο τοσαῦτα κακὰ, καὶ ἰδίως εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν αὐτοῦ, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§49ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως ἔπραξα τὰ ἑξῆς κακὰ. Τὴν ὁδὸν, τὴν ὁποίαν ἐπῆρεν εἰς τὸν ὦμόν του ὁ κ. Βουλευτὴς καὶ τὴν μετέφερεν εἰς ἕτερον μέρος, τὴν ἐπανέφερον ἐγὼ εἰς τὸ μέρος εἰς τὸ ὁποῖον εἶχε τεθῆ, συνεπείᾳ γνωμοδοτήσεως τῶν νομομηχανικῶν, διότι ἐπρόκειτο νὰ κερδοσκοπήσῃ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ τῆς μεταφορᾶς τῆς ὁδοῦ καὶ τῆς διαφόρου χαράξεως. Ὅταν ἔλθωσι τὰ ἔγγραφα, θὰ τὸ ἀντιληφθῇ ἡ Βουλή.

§50ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, ἵνα ἀποδειχθῇ, ἂν ἦναι ἀληθῆ ὅσα εἶπεν ὁ κ. πρώην Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§51ΚΡΙΤΣΑΣ. Ἄν πολὺς ἐγένετο σήμερον ἐνταῦθα λόγος ἐπὶ τῇ ἐκχυλίσει τοῦ Παμίσου, ἔστε βέβαιοι, Κύριοι, ὅτι, ἂν ἐξακολουθήσῃ ὁ ἀπὸ πολλοῦ ἐπικρατῶν καιρὸς, αὔριον ἢ μετά τινας ἡμέρας θὰ δοθῇ ἡμῖν ἀφορμὴ νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ περὶ πολλῶν ἄλλων ποταμῶν, τὰ ὕδατα τῶν ὁποίων θὰ κατακλύσωσι τὰς κοιλάδας, ἃς διαῤῥέουσι, διότι δυστυχῶς οὐδέποτε ἐλήφθη πρόνοια, ὅπως ἀποσοβηθῶσιν οἱ κίνδυνοι, εἰς τοὺς ὁποίους ὑπόκεινται συνήθως οἱ ἑκασταχοῦ παραποτάμιοι πληθυσμοὶ, ἢ ἂν ἐλήφθησαν καί τινα μέτρα, ταῦτα ἐγκατελείφθησαν ἐν τῇ ἀρχῇ των. Προκειμένου ὁπωσδήποτε περὶ διαῤῥυθμίσεως ποταμοῦ, ἐνόμισα κατάλληλον τὴν εὐκαιρίαν, ἵνα ἀπευθύνω παράκλησίν τινα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀπὸ πολλοῦ ἡ ἐπαρχία, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω, ἐπιθυμοῦσα ν’ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τῶν συνεχῶν καταστροφῶν, εἰς ἃς τὴν ὑποβάλλουσιν αἱ ἐκχυλίσεις τοῦ διαῤῥέοντος αὐτὴν Σπερχειοῦ, ἐζήτησε πολλάκις παρὰ τῆς Κυβερνήσεως νὰ ληφθῶσι μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων οὐ μόνον θὰ ἐπετυγχάνετο ἡ ἀποσόβησις τῶν κινδύνων, ἀλλὰ καὶ ἅπασα ἐκείνη ἡ πεδιὰς θὰ καθίστατο ἐπὶ μᾶλλον εὔφορος· ἐπὶ τέλους δὲ αἱ παρακλήσεις αὗται, εὑροῦσαι πρὸ δύο περίπου ἐτῶν ἠχὼ, ἔπεισαν τὸν τότε Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν ἀξιότιμον ἐκ Κερκύρας συνάδελφον κ. Θεοτόκην, ν’ ἀποστείλῃ πρὸς μελέτην τοῦ ζητήματος τούτου ξένον τινὰ μηχανικὸν, τὸν κ. Μινέϊκον, ὁ ὁποῖος εἰδικῶς περὶ τὰ ὑδραυλικὰ ἐξασκηθεὶς καὶ πλεῖστα τοιαῦτα ἔργα ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἐκτελέσας, ἠδύνατο νὰ παράσχῃ τὴν ἐγγύησιν ὡς πρὸς τὴν καλὴν καὶ ἐπωφελῆ τοῦ ποταμοῦ ἐκείνου διαῤῥύθμισιν. Ὁ κ. Μινέϊκος ἐπεράτωσε κατὰ τὸν παρελθόντα χειμῶνα τὴν ἐν ὑπαίθρῳ ἐργασίαν του, καὶ μετακληθεὶς ἐνταῦθα, ἤρξατο τῆς ἐργασίας πρὸς μεταφορὰν τῆς ἐν ὑπαίθρῳ τοιαύτης ἐπὶ τοῦ χάρτου. Δυστυχῶς ὅμως, ἅμα τῇ ἐνάρξει τῆς ἐργασίας πρὸς χάραξιν τῶν ἀπαιτουμένων σχεδίων, ἐπῆλθε τὸ ζήτημα τῆς ἐν Κορινθίᾳ Βόχας καὶ ἐστάλη ἐκεῖ πρὸς παρομοίαν ἐργασίαν, ἐγκαταλιπὼν τὴν εἰς τὴν κοιλάδα τοῦ Σπερχειοῦ ἀφορῶσαν τοιαύτην. Πρὸ ἡμερῶν δὲ, ἢ ἔστω πρὸ μηνὸς τὸ πολὺ, περατώσας καὶ τὴν ἐκεῖ ἐν ὑπαίθρῳ ἐργασίαν, ἤρξατο ἢ ἄρξηται μετ’ οὐ πολὺ τῆς ὑπολειπομένης πρὸς καταρτισμὸν ἀμφοτέρων τῶν σχεδίων ἐνασχολήσεως. Ὁ μηχανικὸς ὅμως οὗτος προσελήφθη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ θητείᾳ, ἥτις, ὡς μανθάνω, λήγει μετὰ τοῦ τρέχοντος ἔτους, ἤτοι μετὰ ἕνα μῆνα, καθ’ ὃν βεβαίως εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατος ἡ κατάστρωσις τῶν περὶ ὧν πρόκειται σχεδίων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θέλει βυθίσει καὶ πάλιν τοὺς ἐνδιαφερομένους κατοίκους Φθιώτιδος καὶ Κορινθίας εἰς ἀπελπισίαν. Εἰς τὸ σημεῖον λοιπὸν τοῦτο εὑρισκομένη ἡ ὑπόθεσις τῆς διαῤῥυθμίσεως τοῦ Σπερχειοῦ, μοὶ ἐπιβάλλει τὸ καθῆκον νὰ παρακαλέσω θερμῶς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα εὐαρεστηθῇ καὶ μεριμνήσῃ, ὅπως ὁ εἰδικὸς ἐκεῖνος μηχανικὸς κ. Μινέϊκος ἐξακολουθήσῃ παραμένων ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Κράτους, καὶ διότι εἰδικὸς ὢν ἀποβαίνει χρησιμώτατος, ἀλλὰ καὶ διότι εἰς τὸν ἄνδρα τοῦτον ὀφείλει περίθαλψίν τινα ἡ Ἑλλὰς ἀπέναντι τῶν προσενεχθεισῶν πρὸς αὐτὴν ὑπηρεσιῶν ἐκ μέρους αὐτοῦ εἰς προλαβούσας ἐποχὰς, καθ’ ἃς οὗτος διέμενεν ὡς νομομηχανικὸς ἐν Ἰωαννίνοις, καὶ τὰς ὁποίας βεβαίως ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀγνοεῖ.

§52ΜΑΝΕΣΗΣ. Οἱ ποταμοὶ κινδυνεύουν νὰ μᾶς συμπαρασύρωσιν ὅλους εἰς τὴν συζήτησιν. Ἤθελον καὶ ἐγὼ παρακαλέσει τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου ὑπάρχει εἷς ποταμὸς, ὀνόματι Ἐρημίτσα, ὁ ὁποῖος κατ’ ἔτος πλημμυρεῖ καὶ κατ’ ἔτος ἔχομεν θύματα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκοινωνήσωσιν οἱ κάτοικοι τῶν ἄλλων δήμων μετὰ τοῦ Ἀγρινίου, ἐὰν δὲν λάβητε πρόνοιαν νὰ κάμητε μίαν γέφυραν. Ἡ γέφυρα αὕτη δὲν θὰ στοιχίσῃ πολλὰ, ἔσται ὀλιγοδάπανος. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ.

§53ΣΚΑΛΤΣΟΔΗΜΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις πρὸ πολλοῦ ἔλαβε μέριμναν, τῇ συστάσει μου, καὶ ἔγεινε καὶ τὸ σχέδιον.

§54ΜΑΝΕΣΗΣ. Χαίρω, διότι ἡ εὐχὴ, τὴν ὁποίαν πολλάκις ἐξεφράσαμεν, ἔγεινεν ἀποδεκτή· ἀλλὰ προσέξατε νὰ μὴ μείνῃ μόνον ἐπὶ τοῦ χάρτου.

§55ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρό τινων ἡμερῶν ὁ ἐκ Σπετσῶν ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Μπούμπουλης, ὁ νεώτερος, ἠρώτησε τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν, ποίαν γνώμην ἔχει περὶ τῶν μηχανικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, ὅσοι, διατελοῦντες ἐν διαθεσιμότητι, ἀναλαμβάνουσιν ἰδιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, ἐπεφυλάχθη νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ἄλλην ἡμέραν, διότι ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἐπείγετο ἡ Βουλὴ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι ἄξιον λόγου, διότι πολλάκις πολλοὶ μηχανικοὶ τοιοῦτοι, διατελοῦντες ἐν καταστάσει διαθεσιμότητος, δὲν δύνανται νὰ ἀργῶσιν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐργάζωνται, πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ἀφαιρουμένου ἕνεκεν τῆς διαθεσιμότητος μεγάλου μέρους τοῦ μισθοῦ αὑτῶν, ἐπειδὴ δὲ προσέτι καὶ ὁ νόμος, νομίζω, ἐπιτρέπει εἰς τοὺς ἐν διαθεσιμότητι διατελοῦντας ἀξιωματικοὺς νὰ καταγίνωνται εἰς ἔργα οὐχὶ ἄσχετα πρὸς τὴν ἰδίαν αὐτῶν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατῷ, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν δὲν θὰ ἔχῃ, φρονῶ, ἐναντίαν ἰδέαν, καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ δώσῃ περὶ τούτου σήμερον ἐξηγήσεις, ἐκθέτων καὶ τὴν γνώμην, ἣν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔχει, εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ πρᾶγμα ἔχει πολλὴν σπουδαιότητα, ὅπως θ’ ἀναπτυχθῇ ἄλλοτε, ἐὰν οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν εὐαρεστηθῶσι νὰ εἰσαγάγωσιν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, — ἓν, ἢ καὶ δύα, — περὶ τοῦ ὁποίου ἐν τῷ τύπῳ ἀνέγνων ὅτι γίνεται σκέψις καὶ διὰ τοῦ ὁποίου θὰ κανονίζηται ἡ θέσις τῶν μηχανικῶν ἐν τοῖς ἐργοστασίοις καὶ ἐν τοῖς ἐμπορικοῖς ἀτμοπλοίοις. Εἶναι δὲ ἀναγκαιότατον τοῦτο, διότι καὶ διὰ τὴν βιομηχανίαν ἔχει σπουδαιότητα καὶ διὰ τὴν ζωὴν πολλῶν ἀνθρώπων. Συχνὰ βλέπομεν δυστυχήματα ἐξ ἐκρήξεως ἀτμολεβήτων, στοιχίζοντα πολλὰς ἀνθρωπίνους ὑπάρξεις, ἐξ ἀνικανότητος τῶν μηχανικῶν προερχόμενα. Ἀλλὰ εἰς τὸ ἐμπόριον ἰδίᾳ ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι, ὡς εἶναι γνωστὸν, ἐὰν ἀτμόπλοιόν τι ἔχῃ μηχανικὸν μὴ ἐφωδιασμένον διὰ τακτικοῦ διπλώματος, ἐγγυωμένου περὶ τῆς ἀξίας αὐτοῦ, τὸ ἀτμόπλοιον τοῦτο δὲν ναυλοῦται παρὰ ξένων ἐμπόρων, οὐδ’ ἀσφαλίζεται. Τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον, καὶ συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ φέρῃ τοιοῦτο νομοσχέδιον, τὸν δὲ κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν παρακαλῶ νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ δώσῃ σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σπετσῶν συνάδελφος.

§56Γ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς διαθεσίμους μηχανικοὺς, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι, ὅταν οὗτοι εὑρίσκωνται ἐν διαθεσιμότητι, δύνανται ἀκωλύτως νὰ ἐργάζωνται εἰς ἔργα σχετικὰ πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν των, διότι οὐδεὶς νόμος ἐμποδίζει τοῦτο. Ἀναλαβὼν τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, εὗρον τοιούτους μηχανικοὺς διαθεσίμους, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἷς ὑπηρετεῖ εἰς τὴν λιμενικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δήμου Πειραιῶς, διευθύνει δὲ τὰ ἔργα τῆς βυθοκόρου. Ἡ ὑπηρεσία μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης δὲν ἔλαβεν ἀνάγκην τοῦ μηχανικοῦ τούτου· ἐὰν δὲ λάβῃ ἀνάγκην, βεβαίως θὰ καλέσῃ αὐτὸν, καὶ αὐτὸς θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του. Ἐὰν δὲν ἐπανέλθῃ καὶ ζητήσῃ ἄδειαν ἐπὶ τούτῳ, τότε τίθεται εἰς ἀργίαν κατὰ τὸν νόμον. Ἐκτὸς τούτου, ἡ εἰδικὴ αὕτη ὑπηρεσία, εἰς ἣν οὗτος σήμερον ὑπηρετεῖ, δὲν εἶναι καὶ ἰδιωτικὴ ὅλως ὑπηρεσία, εἶναι ὑπηρεσία, ἥτις ἀφορᾷ τὸν πρώτιστον λιμένα τοῦ Κράτους, τὸν λιμένα Πειραιῶς, καὶ ἂν ἀκόμη ἡ ὑπηρεσία εὑρίσκετο εἰς στενοχωρίαν, εἶχε καθῆκον, ἐὰν ἡ λιμενικὴ ὑπηρεσία εἶχεν ἀνάγκην τοιούτου μηχανικοῦ, νὰ τὸν χορηγήσῃ χάριν τοῦ γενικοῦ τούτου ἔργου. Ἑπομένως δηλῶ, ὅτι οὐδὲν κώλυμα ἐκ τοῦ νόμου ὑπάρχει ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§57ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ δήλωσις αὕτη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν.

§58ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν μηχανικῶν τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ καὶ τὰ καταστήματα τὰ βιομηχανικὰ, τὸ νομοσχέδιον παρεσκευάσθη καὶ ἐλπίζω ἐντὸς ὀλιγίστων ἡμερῶν νὰ τὸ παρουσιάσω εἰς τὴν Βουλὴν.

§59ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχῆς ἔργον.

§60ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν αὐτοπρόσωπον καὶ ἄμεσον ἀντίληψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς ἄρσιν μεγάλου κακοῦ. Ἡ συνοικία τοῦ Μεταξουργείου εἶναι ἀνάστατος. Ἡ ἀστυνομία ἐνόμισεν ὡς καταλληλότατον τὸ μέγα τοῦτο τμῆμα τῆς πόλεως, ἵνα ἐγκαθιδρυθῶσιν οἱ οἶκοι τῆς ἀσωτίας. Τετρακόσιαι περίπου οἰκογένειαι δὲν ἔχουν τὴν ἐλευθερίαν των νὰ ἐξέλθουν, ἔχουσιν ἀποκλεισθῆ! Δὲν ἦτο καθῆκον τῆς ἀστυνομίας, δὲν ἦτο καθῆκον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ προστατεύσῃ τὴν κατάστασιν αὐτῶν τῶν δυστυχῶν; Ὅλαι αἱ οἰκίαι των εἶναι ἀμίσθωτοι, οὐδεὶς δὲ ἀγοράζει ἐκεῖ ἰδιοκτησίαν, ἰδίως ἐπὶ τῶν ὁδῶν Αἴαντος καὶ μιᾶς ἄλλης, ἧς δὲν ἐνθυμοῦμαι τὸ ὄνομα. Προσέφυγον οἱ δυστυχεῖς εἰς τὴν ἀστυνομίαν ἐν σώματι, καὶ παρεκάλεσαν τὸν κ. ἀστυνόμον νὰ τοὺς προστατεύσῃ καὶ νὰ τοὺς διασώσῃ τὴν περιουσίαν καὶ τὴν τιμὴν, ἀλλὰ δυστυχῶς ἀπεπέμφθησαν. Ἐπικαλοῦμαι λοιπὸν τὴν φιλανθρωπίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως θεραπεύσῃ, εἰ δυνατὸν, ἀμέσως τὴν κατάστασιν, μεταβαίνων αὐτοπροσώπως ἐκεῖ (γέλωτες). Εἶναι οἰκογενειάρχης, ἔχει τέκνα καὶ αἰσθάνεται τί θὰ εἰπῇ τιμή, διασυρομένη ἀπὸ ὄντα μετερχόμενα αὐτὸν τὸν ἀκόλαστον βίον. Καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησίν μου.

§61ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὀφείλω νὰ διαβεβαιώσω τὸν κ. Βουλευτήν, ὅτι οἱ προσελθόντες εἰς τὴν ἀστυνομίαν δὲν ἀπεδιώχθησαν. Τὸ ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν, εἶναι λίαν σοβαρόν, σοβαρώτατον, καὶ τὸν διαβεβαιῶ, ὅτι πολὺ μὲ ἀπασχολεῖ καὶ ἐπὶ πολλὰς ὥρας διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο ἐργάζομαι. Θὰ προσπαθήσω νὰ ἐξεύρω τρόπον, ὅστις νὰ δίδῃ τὴν καλλιτέραν λύσιν ἐπὶ τοῦ θέματος· ὀφείλω ὅμως νὰ δηλώσω, ὅτι εἶναι δυσχερεστάτη ἡ λύσις.

§62ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μετέβης ἐπιτοπίως; (γέλωτες).

§63ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἶναι δυσχερεστάτη ἡ λύσις, καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ ἐλπίσῃ ὅτι θὰ καταγείνω νὰ εὕρω τὸν τρόπον, ὅπως συμβιβασθῶσιν ὅλα τὰ συγκρουόμενα συμφέροντα.

§64Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δυστυχῶς δὲν ἤμην ἐδῶ, ὅτε ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου. Ἤκουσα ὅμως ὅτι ὡμίλησε περὶ μηχανικῶν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῶν μηχανικῶν. Ἐγὼ ὡμίλησα δι’ ὅλας τὰς τάξεις τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, διὰ τοὺς μαχίμους, διὰ τοὺς οἰκονομικοὺς καὶ διὰ τοὺς μηχανικούς, καὶ λυποῦμαι πολύ, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξαιρετικῶς ἐδήλωσε μόνον περὶ μηχανικῶν, ἐνῷ καὶ οὗτοι εἶναι ἀξιωματικοί, ὅταν δ’ ἐπιτρέπηται εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς μηχανικούς, ἐν διαθεσιμότητι διατελοῦντας, νὰ ἔχωσι θέσιν ξένην ἐπὶ μισθῷ, φρονῶ ὅτι θὰ ἐπιτρέπεται τοῦτο καὶ εἰς ὅλους τοὺς λοιποὺς ἀξιωματικούς, τοὺς μαχίμους καὶ τοὺς οἰκονομικούς, καὶ παρακαλῶ πολὺ νὰ λύσῃ αὐτὴν τὴν διαφοράν, νὰ δώσῃ σαφεστέρας ἐξηγήσεις.

§65ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ποίαν ἐργασίαν;

§66ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀξιόλογα δύναται καὶ ὁ μάχιμος καὶ ὁ οἰκονομικὸς ἀξιωματικὸς νὰ ὑπάγῃ εἰς ἓν ἐμπορικὸν πλοῖον, ἢ νὰ ἀναλάβῃ μίαν ὑπηρεσίαν οἱανδήποτε. Λυποῦμαι δέ, ὅτι τὴν ὑπηρεσίαν τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς τὴν ὠνόμασεν ὑπηρεσίαν ὁ κ. Ὑπουργός. Δὲν εἶναι ὑπηρεσία, εἶναι βρωμοϋπηρεσία μάλιστα (ἱλαρότης). Βεβαίως ὁ μηχανικὸς εἶναι ἀξιωματικὸς καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἄλλην θέσιν, παρὰ τὴν τοῦ ἀξιωματικοῦ. Ἐδόθη αὐτὴ ἡ καλὴ ἀρχή, ἀξιότιμε συνάδελφε, καὶ ὑπάρχει καὶ ἄλλος μηχανικός, ὁ ὁποῖος πρὸ πέντε ἐτῶν εὑρίσκεται ἐν διαθεσιμότητι, καὶ τολμῶ νὰ εἴπω, ὅτι μετέρχεται ἐπάγγελμα τοκογλύφου. Αὐτὰ δὲν ἐπιτρέπονται.

§67ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὑπηρεσία τῆς βυθοκόρου τοῦ λιμένος Πειραιῶς...

§68Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι ξένη ὑπηρεσία· δὲν εἶναι μηχανὴ αὐτή· δύναται νὰ κάμῃ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν καὶ ὁ τελευταῖος θερμαστής. Ὅταν ὁμιλῆτε περὶ μηχανῶν, μὴ συγχέετε τὴν μηχανὴν τῶν ἀτμοπλοίων μὲ τὴν τῶν βιομηχάνων.

§69Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Καταθέτω δύο πίνακας ἐκ τῶν ζητηθέντων περὶ σταφίδος. Θέλω καταθέσει αὔριον καὶ ἑτέρους. Παρακαλῶ δὲ νὰ τυπωθῶσι.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 81–82).

§71ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, φρονῶ ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸς δὲν ὤφειλε ποτὲ νὰ ἐκφέρῃ τοιαύτην γνώμην. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς Βουλευτής, ὁ ὁποῖος ἀναμιγνύεται καὶ εἰς τὰ στρατιωτικὰ καὶ εἰς τὰ ναυτικά, πιθανὸν νὰ ἔχῃ δίκαιον νὰ ἐκφέρῃ τοιαύτην γνώμην, διότι δὲν κατέχει τὰ τοῦ ναυτικοῦ, ὅπως δὲν κατέχει καὶ τὰ τοῦ στρατοῦ, ἀλλ’ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν οὐδέποτε ἔπρεπε νὰ ἐκφέρῃ τοιαύτην γνώμην. Ὁ μηχανικὸς εἶναι ἀξιωματικὸς, ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ, καὶ οὐδεὶς ἀξιωματικὸς ἐν διαθεσιμότητι, εἴτε ἐν ἐνεργείᾳ, δύναται νὰ ὑπηρετήσῃ ἀλλοῦ, πλὴν τῆς ὑπηρεσίας του. Ἑπομένως συμφωνῶ ἐντελῶς μὲ τὴν γνώμην τοῦ προαγορεύσαντος κ. Βουλευτοῦ Σπετσῶν, ὅτι δὲν δύναται ἀξιωματικὸς μηχανικὸς νὰ ὑπηρετήσῃ εἴτε εἰς τὴν λιμενικὴν ἐπιτροπὴν, εἴτε εἰς οἱανδήποτε ἄλλην ὑπηρεσίαν, ἀφορῶσαν εἰς τὸ Β. Ναυτικόν.

§72ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ζητῶ νὰ μοὶ ἀπονείμῃ κἀνεὶς δίπλωμα γνώσεων στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν. Ἐκτελῶν τὸ καθῆκόν μου ἐδῶ, ἀφ’ ὅτου οἱ συμπολῖταί μου μὲ ἔπεμψαν ὡς ἀντιπρόσωπόν των, καταγίνομαι εἰς μελέτας οἱασδήποτε νομίζω χρησίμους, καὶ πάντοτε μετ’ ἐπιστασίας καὶ περισκέψεως καὶ τῆς δυνατῆς ἀκριβείας ἐξέφερον τὴν γνώμην μου περὶ ὅλων τῶν ζητημάτων, εἰς ὅσα ἠμπορῶ νὰ ἀναμιγνύωμαι. Ἂν κατὰ τὸν κ. συνάδελφον καλῶς ἢ κακῶς ἀναμιγνύωμαι καὶ εἰς τὰ στρατιωτικὰ καὶ εἰς τὰ ναυτικὰ, εἶναι ὅλως διόλου ἰδικός μου λογαριασμός. Ἀλλὰ παρακαλῶ αὐτὸν, ὅταν λέγῃ, ὅτι κακῶς καὶ οὐχὶ ὀρθῶς τοιαύτην ἑρμηνείαν δίδει ὁ κ. Ὑπουργὸς, νὰ εἴπῃ αὐτὸς, τί φρονεῖ διὰ σωρείαν ὅλην ἀξιωματικῶν τοῦ μηχανικοῦ καὶ τοῦ πυροβολικοῦ, οἱ ὁποῖοι κατασκευάζουν οἰκοδομὰς, ὡς οἱ ἐξ ἐπαγγέλματος ἐργολάβοι, ἐν μέσαις Ἀθήναις; Εἶναι στρατιωτικὴ ἐργασία αὐτὴ, εἰς τὴν ὁποίαν καταγίνονται; Ἐγὼ δὲν ἤθελον νὰ ὁμιλήσω περὶ ἀξιωματικῶν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Εἶμαι συνειθισμένος νὰ ὁμιλῶ περὶ τῶν ἀξιωματικῶν ἄλλως πάντοτε· ἀλλ’ ὅταν ὁ κ. συνάδελφος εὑρίσκῃ, ὅτι ἡ διεύθυνσις ἀτμομηχανῆς ἐν τῇ ἐκτελέσει ἔργων λιμενικῶν ἐν Πειραιεῖ, ἐν τῷ διεθνεῖ λιμένι, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, εἶναι ἐργασία ἐξευτελιστικὴ, βεβαίως θὰ δεχθῇ, ὅτι ἐξευτελιστικὴ εἶναι καὶ ἡ ἐργασία τῶν κ. ἀξιωματικῶν, ἡ ὁποία ἐκτελεῖται ὡς εἶπον, ἐν ᾧ μάλιστα δὲν διατελοῦσιν ἐν διαθεσιμότητι.

§73Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι πολὺ κακὴ ἀρχὴ αὐτὴ, διότι τότε κάλλιστα οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ μηχανικοὶ δύνανται διὰ τῶν πλαγίων μέσων νὰ τεθῶσιν εἰς διαθεσιμότητα καὶ νὰ ἀναλάβουν ἄλλας ὅλως ξένας ὑπηρεσίας, ἐνῷ οὗτοι ἔχουν φθορὰν ἐνδυμασίας, εὑρίσκονται ὑπὸ τὸν πέλεκυν τῆς ὑπηρεσίας, εἶναι δεσμευμένη ἡ προσωπική των ἐλευθερία. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ δύο τάξεις ὁ ἀξιωματικός. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ μηχανικοῦ, κακῶς ἐξηγήσατε τὴν ὑπόθεσιν· ἁπλῶς σχέδιον δύνανται νὰ δώσουν οὗτοι, ἂν τοῖς ζητηθῇ τοιοῦτον· δὲν ἕπεται ὅμως καὶ ὅτι ἐπιστατοῦσιν εἰς τὴν ἐργασίαν.

§74ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ θελήσω νὰ ἐπιμείνω. Βεβαίως ὅμως αὐτὸ γίνεται· τίς ἐξ ἡμῶν ἀγνοεῖ τοῦτο; Λυποῦμαι μόνον ὅτι ἐξετροχιάσθη τὸ ζήτημα.

§75Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα ἐξηγήσεις, ἄν δύναται ἀξιωματικός, ἐν διαθεσιμότητι διατελῶν, νὰ ὑπηρετῇ καὶ εἰς ξένην ὑπηρεσίαν.

§76ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν αὐτὸ εἶπε (διάλογοι καὶ θόρυβος).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, δὲν εἶναι συζήτησις αὐτή. Λάβετε τὴν καλωσύνην νὰ μεταβῆτε εἰς τὸ δωμάτιον τοῦ Προεδρείου, ἵνα κανονίσητε αὐτὰ τὰ ζητήματα (θόρυβος).

§78ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ, κύριε Πρόεδρε, εἶναι νέα θεωρία! Νὰ συζητῶσιν οἱ Βουλευταὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης!

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι συζήτησις αὐτή.

§80ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ ἐλπίζω ὅτι ἐγράφη. Καὶ ἡ συζήτησις τελειώνει δι’ ἐμέ.

§81ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς ἐξενίσθη, διότι ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἀναμιγνύεται εἰς τὰ στρατιωτικὰ καὶ εἰς τὰ ναυτικά. Δὲν εἶπον τοῦτο διὰ κακὸν, διότι τὸ γνωρίζει ὁλόκληρος ἡ Βουλή, ὅτι πολὺ συχνὰ λαμβάνει τὸν λόγον. Τὸ κατ’ ἐμὲ, κύριε Πρόεδρε, φρονῶ, ὅτι τὸ ἀρχαῖον γνωμικὸν «ἕκαστος εἰς ὃ ἐκλήθη ἐκεῖ καὶ μενέτω» εἶναι σοφόν...

§82ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐκλήθην νὰ ᾖμαι Βουλευτής.

§83ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Μὴ διακόπτετε, κύριε Βουλευτά... Ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην καὶ ὑποστηρίζω, ὅτι δὲν ἠδύνατο ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς—διότι εἶναι ἀξιωματικὸς ὁ μηχανικὸς —νὰ ὑπηρετῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι κάμνουν σχέδια, αὐτὸ εἶναι ὅλως ἄσχετον, διότι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ εἷς ἀξιωματικὸς κάτοχος τῆς ἐπιστήμης του, καὶ ὅταν ἔχῃ καιρὸν, κάθηται τὴν νύκτα καὶ κάμνει ἓν σχέδιον. Ἄν οἱ μισθοὶ τῶν ἀξιωματικῶν ἦναι τόσον γλίσχροι, ὥστε δὲν τοὺς ἐπαρκοῦν διὰ νὰ ζήσουν, τολμᾶτε διὰ τοῦτο νὰ τοὺς ψέξητε;

§84ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τοὺς ἔψεξα.

§85ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Σᾶς λέγω λοιπὸν, κύριε Βουλευτὰ, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἀξιωματικοῦ ἐν διαθεσιμότητι δὲν εἶναι νὰ κάμνῃ ὅ,τι κάμνει ὁ μηχανικὸς αὐτὸς, ὅστις μισθοδοτεῖται παρὰ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς· δὲν δύναται νὰ τὸ πράξῃ, διότι ὁ ἀξιωματικὸς, εἴτε ἐν ἐνεργείᾳ, εἴτε ἐν διαθεσιμότητι, εἶναι πάντοτε εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, καὶ δι’ αὐτὸ τοῦτο ὁ ἐν διαθεσιμότητι λαμβάνει τὰ ⅔ τοῦ μισθοῦ του. Ἑπομένως ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς κακῶς ὑπηρετεῖ εἰς τὴν λιμενικὴν ἐπιτροπήν.

§86ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει ἄλλην ἰδέαν.

§87ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Δὲν πιστεύω κἀνεὶς νὰ ἔχῃ τὸ ἀλάθητον τοῦ Πάπα.

§88ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε ἐγὼ τὸ πιστεύω.

§89Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Δημόσιον ἔχει εἰς τὴν κυριότητά του ἓν λειβάδιον μεγάλης ἐκτάσεως, κείμενον εἰς τὸν δῆμον Κρωπίας, τὸ ὁποῖον ἀπέκτησε δυνάμει ἀποφάσεως τελεσιδίκου. Τὸ λειβάδιον τοῦτο κατέχει τὸ Δημόσιον πρὸ δεκαπενταετίας σχεδὸν, ἀλλὰ οὐδέποτε ἐχρησιμοποίησεν αὐτὸ, καίτοι γενομένων προσφορῶν. Ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι πέρυσιν ἐξετέθη εἰς πλειοδοσίαν, ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον ἠκύρωσε τὸν πλειστηριασμὸν ἐκεῖνον. Φέτος ἐγένετο προσθήκη προσφορᾶς 1000 δραχμῶν, ἵνα χρησιμεύσῃ ὡς πρώτη βάσις ἐν τῷ πλειστηριασμῷ, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον κωφεύει εἰς τὴν προσφορὰν ταύτην, διότι, δὲν γνωρίζω διὰ τίνα λόγον, δὲν θέλει νὰ ἐκθέσῃ εἰς τὴν δημοπρασίαν τὸ λειβάδιον αὐτό. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, τίνος ἕνεκα δὲν θέλει νὰ λαμβάνῃ τὸ Δημόσιον 1500 δραχμὰς κατ’ ἔτος, ἴσως καὶ περισσότερα, ἀλλ’ ἀνέχεται νὰ καρπῶνται τὰ λειβάδια ταῦτα ἄλλοι δωρεάν. Τὴν ἐπερώτησιν ταύτην ὑποβάλλω καὶ ἐγγράφως, ὅπως ἀποσταλῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, παρακαλούμενον νὰ ἀπαντήσῃ ἐγκαίρως.

§90Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπέβαλον πρὸ ὀλίγου δύο πίνακας, ὅπως τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσιν εἰς τοὺς κ. Βουλευτὰς, περὶ σταφίδος. Ἤδη ἔλαβον πάλιν, ἀνταποκρινομένους εἰς ἐπερώτησιν, ἑτέρους πίνακας περὶ τῆς ἐξαγωγῆς τῆς σταφίδος κατὰ ἐπαρχίας. Ὅ,τι ἐζητήθη δὲν εἶναι ἡ ἐξαγωγὴ σταφίδος κατὰ ἐπαρχίας, ἀλλὰ ἡ παραγωγὴ κατὰ ἐπαρχίας τῆς σταφίδος· τὴν παραγωγὴν ὅμως κατὰ ἐπαρχίας γινώσκομεν μόνον ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλομεν τοὺς πίνακας, καταστρωθέντας ἐπὶ τῶν πληροφοριῶν περὶ τῆς ἐξαγωγῆς, αἵτινες πλησιάζουσι πολὺ πρὸς τὰς ζητηθείσας πληροφορίας περὶ τῆς παραγωγῆς, διότι ἐλλείπει μόνον ἐκ τῶν πινάκων τὸ ποσὸν τῆς ἐγχωρίου καταναλώσεως. Πληροφορίας περὶ τῆς παραγωγῆς ἄλλας ἢ διὰ τῆς ἐξαγωγῆς δὲν ἔχομεν. Οἱ πίνακες οὗτοι εἶναι πολυάριθμοι· τινὲς μάλιστα εἶναι καὶ ἔντυποι, ὡς παρουσιασθέντες ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλὴν ἢ περιληφθέντες ἐν στατιστικοῖς τεύχεσι, νομίζω δὲ, ὅτι τὸ πολυάριθμον κωλύει τὴν τύπωσιν τὴν ἔγκαιρον πρὸς τὴν συζήτησιν τὴν παροῦσαν. Καταθέτω ἄρα τὸν φάκελλον, ὅπως δύνωνται νὰ συμβουλεύωνται τοὺς ἐν αὐτῷ πίνακας οἱ κύριοι Βουλευταὶ, ὅσοι ἔχουσιν ἀνάγκην τῶν ἐν αὐτοῖς πληροφοριῶν πρὸς τὴν συζήτησιν.

§91ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν θὰ ἦτο κακὸν, ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ τυπωθῶσι.

§92ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι πολλοὶ οἱ πίνακες· ἀλλὰ μετὰ τὸ πέρας τῆς συζητήσεως δύνανται νὰ τυπωθῶσιν, ὡς ἔχοντες γενικωτέραν χρησιμότητα.

§93Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρόκειται περὶ τῆς παραγωγῆς τοῦ 1894;

§94ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Περὶ τῆς παραγωγῆς κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαπενταετίαν κατὰ ἐπαρχίας· οὐχὶ ὅμως ἀμέσως περὶ τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ περὶ ταύτης διὰ τῆς ἐξαγωγῆς.

§95ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μίαν πληροφορίαν θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσαγάγῃ, σχετιζομένην μὲ τὰ ἔργα τῆς ὁδοποιίας, καὶ ἐπειδὴ εἶναι γραπτὴ, εἶναι περιττὸν νὰ τὴν ἀναπτύξω.

§96ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ καταθέσῃ, ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια, πληροφορίας τινὰς, ἃς ἐγγράφως διὰ τῆς εἰς τὸ Προεδρεῖον παραδιδομένης ταύτης σημειώσεως ζητῶ. Πρόκειται περὶ τῶν ἐξ ἐξετάστρων, ἐγγραφῶν καὶ μεταγραφῶν καὶ ἀσκήσεων ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ εἰσπραττομένων, περὶ τῶν ὑπὸ τῶν κυρίων καθηγητῶν λαμβανομένων ἐπιμισθίων καὶ περὶ τοῦ βοηθητικοῦ προσωπικοῦ κατὰ τοὺς προϋπολογισμοὺς τοῦ Πανεπιστημίου ἀπὸ τοῦ 1892–1894.

§97ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Ναυπλίας ἐπηρώτησε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν περὶ τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐξήτασε τοὺς ὑπαξιωματικοὺς διὰ τὴν θέσιν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ τοῦ ὑλικοῦ. Παρακαλῶ νὰ μᾶς γνωρίσῃ, τί γίνεται ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη; Ἠκυρώθησαν αἱ ἐξετάσεις ἢ μένουν;

§98ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Αἱ ἐξετάσεις διετάχθησαν νὰ ἐπαναληφθῶσι, διότι ἀληθῶς παρεισέφρησε λάθος εἰς τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις, ἀντὶ νὰ περιλαμβάνῃ δύο λοχαγοὺς τοῦ πυροβολικοῦ, περιλαμβάνει ἕνα τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ καὶ ἕνα τοῦ πυροβολικοῦ· ἑπομένως διετάχθη ἡ ἀντικατάστασις τοῦ λοχαγοῦ τοῦ ὑλικοῦ διὰ λοχαγοῦ τοῦ πυροβολικοῦ.

§99ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἦτο οὐσιώδης λόγος αὐτός;

§100ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Δὲν ἦτο οὐσιώδης λόγος, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἦτο τυπικὸς, ἵνα μὴ τὸ διάταγμα ὑποστῆ ἀλλοίωσιν, ἄνευ δολίας προθέσεως, δι’ αὐτὸ ἠκυρώθησαν αἱ ἐξετάσεις.

§101ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε νὰ ἐρωτήσω, ποῖον ἦτο τὸ λάθος τῆς συνθέσεως;

§102ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Κατὰ τὸ 1891 προεκλήθη διάταγμα, τροποποιοῦν προηγούμενον τοῦ 1889, καθ’ ὃ ἡ ἐξεταστικὴ ἐπιτροπὴ διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ εἰς τὸ ὑλικὸν τοῦ πυροβολικοῦ συντίθεται ἐκ τριῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ πυροβολικοῦ καὶ τοῦ ὑλικοῦ τοῦ πυροβολικοῦ καὶ δύο λοχαγῶν τοῦ πυροβολικοῦ. Ἐνταῦθα ἐγένετο ἡ σύγχυσις καὶ ἀντὶ νὰ διορισθῶσιν οἱ δύο λοχαγοὶ τοῦ πυροβολικοῦ διωρίσθησαν κατὰ τὴν προηγουμένην διάταξιν εἷς τοῦ πυροβολικοῦ καὶ εἷς τοῦ ὑλικοῦ.

§103ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ λάθος;

§104ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Κατὰ λάθος προσελήφθη ὁ λοχαγὸς τοῦ ὑλικοῦ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ ἐπειδὴ διαμαρτυρίαι ἠγέρθησαν, ἡ ὑπηρεσία ἔκρινε καλὸν νὰ ἐπαναλάβῃ τὰς ἐξετάσεις μὲ τὴν αὐτὴν ἐπιτροπὴν, πλὴν τοῦ λοχαγοῦ τοῦ ὑλικοῦ, ὅστις ἀκανονίστως εἶχε διορισθῆ, καὶ ὅστις θέλει ἀναπληρωθῆ παρ’ ἄλλου λοχαγοῦ τοῦ πυροβολικοῦ.

§105ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐπαναληφθῶσι ταχέως αἱ ἐξετάσεις;

§106ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Διετάχθησαν ἀμέσως. Πληροφορῶ δὲ τὸν κ. ἐκ Ναυπλίας Βουλευτὴν, ὁ ὁποῖος προσέθηκεν, ὅτι ἄτοπα ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐξετάσεων, ὅτι κατόπιν ἐξετάσεως ὑπ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τοῦ πυροβολικοῦ ἀπεδείχθη ὅτι οὐδὲν ἄτοπον ἔλαβε χώραν...

§107ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἡ ἰδική μου πληροφορία εἶναι, ὅτι αἱ ἐξετάσεις ἐγένοντο τυπικώτατα.

§108ΤΣΑΜΑΔΟΣ. .. Οἱ δὲ ἐκλεχθέντες ὡς λαβόντες τοὺς πρώτους ἀριθμοὺς εἶναι οἱ ἐξαίρετοι μεταξὺ τῶν ἐξετασθέντων.

§109ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δὲν εἶπον ὅτι ἐγένοντο ἄτοπα, ἀλλὰ δὲν ἐτηρήθησαν ἀκριβῶς αἱ διατάξεις, καθ’ ἃς πληροφορίας μοὶ ἔδωκαν.

§110ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Αἱ πληροφορίαι σας εἶναι ἐσφαλμέναι. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ καταθέτω καταστάσεις τινὰς, τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς ᾐτήσατο.

§111ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (μειδιῶν). Ἀναμιγνυόμενος εἰς τὰ στρατιωτικά!

§112ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὑπείκων εἰς τὴν γνώμην πολλῶν συναδέλφων καὶ ἀποβλέπων εἰς τὴν γενικὴν κατὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἀγανάκτησιν, τὴν ὁποίαν βλέπω εἰς τὰ πρόσωπα πάντων τῶν συναδέλφων, καὶ τὸν ἐνδόμυχον πόθον, τὸν ὁποῖον οἱ πλεῖστοι καὶ τῆς πτέρυγος ταύτης ἔχουσι (δεικνύει τὴν δεξιάν)...

§113ΡΟΥΚΗΣ. Κακῶς ἀντελήφθητε.

§114ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἂς μὴ τεθῇ ζήτημα ἐμπιστοσύνης, ἂς ἀφεθῶσιν ἐλεύθεροι οἱ Βουλευταὶ, καὶ βλέπετε ἂν ἀντιλαμβάνομαι καλῶς... Ὑπείκων, λέγω, εἰς τὴν γενικὴν ἀγανάκτησιν, ὑποβάλλω πρότασιν νόμου περὶ καταργήσεως τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ὑπογεγραμμένην καὶ παρὰ πολλῶν ἄλλων συναδέλφων. Φρονοῦμεν ὅτι ὁ θεσμὸς αὐτὸς κατά τινας μὲν ἀντισυνταγματικὸς τυγχάνει, κατὰ δὲ τὴν γνώμην τῶν πολλῶν καταπατεῖ τὰς δημοτικὰς ἐλευθερίας τοῦ τόπου. Ἐφαρμοσθεὶς δὲ, ἀπεδείχθη ἀποτρόπαιος καὶ ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν καταργητέος, οὐ μόνον χάριν τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ λαοῦ τοῦ ἀόπλου, ἀλλὰ καὶ χάριν τοῦ ἐνόπλου τμήματος αὐτοῦ, τοῦ στρατοῦ δηλαδὴ, τὸν ὁποῖον ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία παρέλυσε καὶ ἀπειλεῖ νὰ διαφθείρῃ καὶ καταστρέψῃ, κατὰ τὴν γνώμην ἀρίστων ἀξιωματικῶν. Χάριν ἀμφοτέρων τούτων ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει καταργήσει τὸν νόμον αὐτὸν, ὅστις κάθηται ὡς ἐφιάλτης ἐπὶ τοῦ στήθους τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 83).

§116ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, ἐπειδὴ θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν περὶ σταφίδος, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Σπηλιάδου, ἐὰν ἦναι ἀληθῆ τὰ δημοσιευθέντα εἰς τὰς ἐφημερίδας περὶ συντελέσεως τῆς συνθήκης μετὰ τῆς Ρωσσίας, διὰ τῆς ὁποίας ἀπαλλάσσεται παντὸς τέλους ἡ σταφίς. Σημειώσατε ὅτι ἤδη εἶναι ἀπηλλαγμένον παντὸς εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ τὸ ἀτυχὲς προϊόν μας, ἑπομένως θὰ πρόκηται περὶ διευκολύνσεως ἢ περὶ ἀπαλλαγῆς μέρους τοῦ τέλους, καθόσον ἡ σταφὶς πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῇ εἴτε δι’ οἰνοποιΐαν εἴτε δι’ οἰνοπνευματοποιΐαν, διότι αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Ἑλληνικὴ παραγωγή, καθόσον ἡ εἰσαγωγὴ τῆς σταφίδος ἐν Ρωσσίᾳ πρὸς βρῶσιν δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ γίνεται, ἐφ’ ὅσον ἡ τιμὴ αὐτῆς εἶναι μικρὰ, ἀλλ’ ἐὰν αἱ τιμαὶ ὑψωθῶσι, καὶ βεβαίως τοῦτο θὰ συμβῇ ἐν τῷ μέλλοντι, δὲν δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς Ρωσσίαν παρὰ ἐλάχιστον ποσόν. Ἐὰν δὲ ἐπιτραπῇ ἡ μεταβολὴ τοῦ προϊόντος τούτου εἰς οἶνον ἢ οἰνόπνευμα, ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς ἐὰν φυτευθῇ, δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν κατανάλωσιν. Ἐλέχθη ὅτι ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς, ὑποβοηθῶν τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, συνετέλεσεν, ὥστε νὰ γένηται πλῆρες καὶ ἄρτιον τὸ εὐεργέτημα τοῦτο. Ἐὰν ἦναι ἀληθῆ τὰ γραφέντα, νομίζω ὅτι ματαία καθίσταται πᾶσα οἱαδήποτε συζήτησις περὶ παρακρατήσεως, εἰς ἣν πρόκειται νὰ εἰσέλθωμεν μετ’ ὀλίγας στιγμάς.

§117Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἠλείας δὲν εἶχον ἀπαντήσει, διότι σχετίζεται πρὸς ἐκκρεμεῖς διαπραγματεύσεις. Ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ ἀβλαβὴς ἡ ἐπικράτησις ἰδεῶν ἐσφαλμένων περὶ τῶν διαπραγματεύσεων, διότι σχετίζονται αἱ μὴ ἀκριβεῖς πληροφορίαι πρὸς συμφέροντα. Διὰ τοῦτο, ἐφ’ ὅσον ἡ ἐκκρεμότης τῶν διαπραγματεύσεων ἐπιτρέπει, θέλω εἴπει ὀλίγα μόνον περὶ τῶν πορισμάτων αὐτῶν. Ἡ διαπραγμάτευσις περὶ τῆς ἐμπορικῆς συνθήκης μετὰ τῆς Ρωσσίας περιλαμβάνει καὶ τὰ τῆς σταφίδος, καὶ περὶ ταύτην κυρίως περιεστράφη. Καὶ ἐν τοῖς πρώτοις περιλαμβάνει τὸ ζήτημα τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς ὑφισταμένης δασμολογικῆς ἀτελείας, ἐφ’ ὅσον χρόνον θέλει διαρκέσει καὶ ἡ συνθήκη, δηλ. ἐπὶ δεκαετίαν. Ἡ Ρωσσικὴ Κυβέρνησις ἤδη δὲν ἀποκρούει τὴν ἀναγραφὴν διατάξεως ἐν τῇ συνθήκῃ περὶ τούτου, καίτοι ἀπέκρουεν αὐτὴν ἕως πρὸ μικροῦ. Γινώσκετε ὅτι ἀπὸ τοῦ ἔτους 1885 ἡ σταφὶς εἰσέρχεται ἀτελὴς εἰς τὴν Ρωσσίαν, οὐχὶ ὅμως ἐκ συμβάσεως, ἀλλ’ ἐκ διατάξεως τῆς ἐσωτερικῆς τοῦ Κράτους νομοθεσίας. Ἡ Ρωσσικὴ Κυβέρνησις ἐφρόνει, ὅτι δὲν συνέφερεν εἰς τὴν ῥωσσικὴν παραγωγὴν ἡ ἀνάληψις ὑποχρεώσεως περὶ διατηρήσεως τῆς ἀτελείας διὰ συμβάσεως. Ἀλλ’ ὡς πρὸς τοῦτο ἔχομεν ἐλπίδας βασίμους, ὅτι ἡ Ρωσσικὴ Κυβέρνησις θέλει ἀποδεχθῇ τὴν αἴτησιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως περιληφθῇ ἐν τῇ συμβάσει ἡ δασμολογικὴ ἀτέλεια τῆς σταφίδος, ἐφ’ ὅσον χρόνον θὰ διαρκέσῃ ἡ ἰσχὺς τῆς συμβάσεως. Ὡς πρὸς τὰ ἄλλα, ἅτινα ἐνέδειξαν καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἠλείας καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, εἶναι καλὸν νὰ γνωσθῇ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν ἐλπίδας περὶ μεταβολῆς τοῦ καθεστῶτος, οὐδὲ περὶ συμπεριλήψεως διατάξεως ἐν τῇ συμβάσει περὶ αὐτῶν, διότι τοῦτο εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατον. Οὐδεμίαν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἐλπίδα περὶ μνείας τῆς σταφίδος ἐν τῇ συμβάσει ἐν σχέσει πρὸς τοὺς ἐσωτερικοὺς φόρους τῆς Ρωσσίας, ἤτοι πρὸς τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν ἀπόσταξιν τῆς σταφίδος καὶ εἰς τὴν οἰνοποιΐαν ἐκ σταφίδος. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τὴν ἀπόσταξιν ἐπικρατεῖ παρά τισιν ἰδέα, ὅτι αὕτη εἶναι ἀπηγορευμένη ἐν Ρωσσίᾳ· τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές· ὑποβάλλεται μόνον ἡ ἐκ σταφίδος ἀπόσταξις ἐν Ρωσσίᾳ εἰς τέλος χαρακτηριζόμενον παρὰ τῶν εἰδημόνων ὡς σχεδὸν ἀπαγορευτικόν, διότι οὐ μόνον ἐπὶ τῷ τέλει τούτῳ, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τέλει ἠλαττωμένῳ μέχρις ἀφομοιώσεως πρὸς τὸ τέλος τῆς ἀποστάξεως τῶν χλωρῶν σταφυλῶν, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ ἐπωφελῶς ἡ ἀπόσταξις τῆς σταφίδος. Ἀλλ’ ἡ Ρωσσικὴ Κυβέρνησις κατ’ οὐδένα λόγον συναινεῖ, ὅπως ἐν συμβάσει περιληφθῇ διάταξις περὶ φορολογίας τῆς ἀποστάξεως τῆς σταφίδος; οὔτε πρὸς μείωσιν τοῦ φόρου, οὔτε πρὸς διατήρησιν τοῦ ὑπάρχοντος μόνον φόρου ἄνευ αὐξήσεως. Ὡς πρὸς δὲ τὰ τῆς οἰνοποιΐας ἐκ σταφίδος, ὡσαύτως, ἡ Ρωσσικὴ Κυβέρνησις ἀρνεῖται, ὅπως περιλάβῃ διάταξιν ἐν τῇ συμβάσει. Ἀλλὰ περὶ τὰ τῆς οἰνοποιΐας ἐκ σταφίδος ὑπάρχουσι πολλὰ τὰ διευκρινιτέα, διότι περὶ ταῦτα ἐπικρατεῖ τις σύγχυσις ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ τῶν κειμένων διατάξεων παρὰ τοῖς διαφόροις κυβερνείοις τῆς Ρωσσίας, ὁτὲ μὲν ἐπιτρεπομένης ἔν τισιν αὐτῶν τῆς οἰνοποιΐας, ὁτὲ δὲ ἀπαγορευομένης αὐτῆς ἐν ἄλλοις κυβερνείοις, ἢ καὶ ἐν τοῖς αὐτοῖς. Ἡ γενικῶς ἐπικρατοῦσα ἰδέα εἶναι, ὅτι ὑπάρχει διάκρισις κατὰ χώρας, ὅτι ἐν τῇ ζώνῃ τῆς Ρωσσίας τῇ παραγούσῃ οἶνον ἐπιτρέπεται ἡ ἐκ σταφίδος οἰνοποιΐα, ἐν δὲ τῇ ἄλλῃ ῥωσσικῇ χώρᾳ, τῇ μὴ παραγούσῃ οἶνον, ἥτις εἶναι καὶ ἡ πολλῷ ἐκτενεστέρα, δὲν ἐπιτρέπεται ἢ ἐξαιρετικῶς πρὸς τοὺς Ἑβραίους, ἕνεκα θρησκευτικῶν λόγων. Ἀλλὰ περὶ τούτων συνεννοούμεθα πρὸς τὴν Ρωσσικὴν Κυβέρνησιν, οὐχὶ ἵνα περιληφθῶσι διατάξεις ἐν τῇ συνθήκῃ, ἀλλ’ ἵνα δοθῶσιν ἑρμηνευτικαὶ ὁδηγίαι πρὸς τὰς ἀρχὰς, αἵτινες ἐλπίζομεν ὅτι θέλουσιν εἶσθαι εὐνοϊκαί. Οὕτως ἔχουσι τὰ περὶ σταφίδος ἐν Ρωσσίᾳ, καὶ αἱ ὑπερβολικαὶ ἐλπίδες, ἃς συνέλαβόν τινες περὶ τῶν ἐπιτευχθησομένων ὑπὲρ αὐτῆς ἐν τῇ ἤδη ὑπὸ διαπραγμάτευσιν συνθήκῃ, δὲν πρέπει νὰ ἐξακολουθῶσιν ὑφιστάμεναι, διότι παραπλανῶσι τοὺς ἐνδιαφερομένους καὶ δύνανται νὰ καταστῶσι πρόξενοι ζημιῶν.

§118ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσος εἶναι ὁ φόρος;

§119ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι δέκα καπίκια κατὰ βαθμὸν βέδρου, ἡμεῖς δ’ ἐζητοῦμεν, ἵνα ἐλαττωθῇ εἰς 7.

§120Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς ποίαν μονάδα;

§121ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μονὰς τῆς σταφίδος, κατὰ τὸ βάρος ὑπολογιζομένης, εἶναι τὸ ποῦτι, ἐκ 12½ ὀκάδων, ἀλλὰ δὲν πρόκειται ἐν τούτῳ περὶ τῆς μονάδος τῆς σταφίδος, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῆς μονάδος τοῦ παραγομένου οἰνοπνεύματος ἐκ σταφίδος, ὑποβαλλομένου εἰς φόρον 10 καπικίων κατὰ πάντα βαθμὸν ἐν τῷ βέδρῳ ἀπολύτου οἰνοπνεύματος, ἐνῷ τὸ οἰνόπνευμα τὸ ἐξ ἀποστάξεως νωπῶν καρπῶν ὑποβάλλεται εἰς φόρον 7 καπικίων κατὰ βαθμὸν τοῦ βέδρου τοῦ ἐκ 12 λιτρῶν. Ἡμεῖς εἴχομεν ζητήσει τὴν ἐλάττωσιν ἀπὸ 10 καπικίων εἰς 7 καὶ διὰ τὸ ἐκ σταφίδος οἰνόπνευμα ἐπὶ ἑκάστου βαθμοῦ τοῦ βέδρου, ἀλλὰ τοῦτο ἐθεωρήθη ἀδύνατον, καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλ’ οἱαδήποτε ἀναγραφὴ ἐν τῇ συνθήκῃ ὅρου περὶ φορολογίας ἐσωτερικῆς εἴτε πρὸς ἀπόσταξιν εἴτε πρὸς οἰνοποιΐαν.

§122ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Λόγου γενομένου περὶ τῆς μετὰ τῆς Ρωσσίας ἐμπορικῆς ἡμῶν συμβάσεως, θεωρῶ καθῆκόν μου, καὶ καθῆκον μάλιστα ἀπαραίτητον, νὰ παρακαλέσω ἐνθέρμως τὸν ἀξιότιμον κ. Πρωθυπουργόν, ὅπως εὐαρεστούμενος προνοήσῃ περὶ τῆς ἐλαφρύνσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους τοῦ κυριωτέρου προϊόντος τῆς ἐπαρχίας, ἣν ἀντιπροσωπεύω, τοῦ λεμονοκάρπου. Ὡς πληροφοροῦμαι, τὸ παρὰ τῶν ἄλλων Κρατῶν εἰσαγόμενον ἐν Ρωσσίᾳ προϊόν τοῦ αὐτοῦ εἴδους φορολογεῖται ἠπιώτερον, καὶ συνεπῶς τὸ ἡμέτερον δὲν δύναται νὰ συναγωνισθῇ ἐπιτυχῶς. Ἡ ἐλάφρυνσις ὅθεν τῆς φορολογίας ἐν Ρωσσίᾳ θέλει ἐπιτρέψει τὴν εἰσαγωγὴν πλειοτέρου λεμονοκάρπου, τοῦ ἡμετέρου ὄντος καλλιτέρας ποιότητος.

§123Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι τοῦτο ἀδύνατον, διότι καὶ ἡ ὑφισταμένη συνθήκη τοῦ 1850 περιλαμβάνει τὴν διάταξιν τὴν παρέχουσαν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὰ πλεονεκτήματα τῶν μᾶλλον εὐνοουμένων Κρατῶν. Ἑπομένως ὅ,τι δασμολογικὸν περὶ λεμονίων καὶ πορτοκαλλίων ἀναγνωρίζεται ὑπὲρ τῶν προελεύσεων ἐξ ἄλλων Κρατῶν, τοῦτο ἀναγνωρίζεται καὶ ὑπὲρ τῶν ἐξ Ἑλλάδος προελεύσεων.

§124ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, θὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις. Ὅσα εἶπεν εἶναι καὶ ἀληθῆ καὶ αὐθεντικά. Καὶ ἡμεῖς γνωρίζομεν, ὅτι δυσκολώτατον ἦτο μὲ τὰς κρατούσας ἰδέας νὰ κατορθωθῇ ἡ διευκόλυνσις τῆς εἰσαγωγῆς τῆς σταφίδος εἰς τὴν Ρωσσίαν πρὸς μετατροπὴν εἰς οἰνόπνευμα, ἀλλὰ νομίζω ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν μετατροπὴν εἰς οἶνον, εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ κατορθώσῃ τοῦτο, ἐὰν πράγματι ἔχωμεν ἱκανὴν ἀντιπροσωπείαν καὶ τόσον ἰσχυρὰν προστασίαν. Σήμερον ὁ φόρος, τὸν ὁποῖον πληρόνει εἴτε ἡ σταφὶς εἴτε αἱ ἄλλαι οὐσίαι διὰ μετατροπὴν εἰς οἶνον καὶ οἰνόπνευμα, εἶναι τερατωδῶς μέγας. Καὶ αὐτὴ ἡ ἐλάττωσις τῶν 7 καπικίων κατὰ βαθμὸν ἠξεύρετε εἰς πόσον θ’ ἀναβιβάσῃ τὸν φόρον τοῦ οἰνοπνεύματος τῶν 100 βαθμῶν; Ἄνω τῶν 350 φράγκων κατὰ χιλιάδα. Ἤδη, κατὰ τὴν ὑπάρχουσαν φορολογίαν, ὁ φόρος ἀνέρχεται ἄνω τῶν 500 φράγκων. Ἐγὼ ἐλπίζω, ὅτι, ἐὰν εἰς τὴν Ρωσσικὴν Κυβέρνησιν παρασταθῇ καταλλήλως τὸ συμφέρον, τὸ ὁποῖον ἔχει, τὸ ὑλικὸν, ἀλλὰ καὶ ἠθικὸν, ὑπό τε οἰκονομικὴν ἔποψιν δηλαδὴ καὶ κοινωνικὴν, ὑπὲρ παραγωγῆς καθαροῦ καὶ ἀδόλου οἰνοπνεύματος καὶ οἴνου ἐκ σταφίδος καὶ οὐχὶ ἐκ σεσηπυιῶν φυτικῶν ὑλῶν, ἐκ τῶν ὁποίων παράγουσιν οἰνόπνευμα ἐν Γερμανίᾳ καὶ λάθρα εἰσάγουσιν εἰς Ρωσσίαν, ἐὰν μόνον τὸ ποσὸν τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ ἀνθυγιεινοῦ, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται ἐκ Γερμανίας ἀντικαταστήσῃ τὸ ὑγιεινὸν οἰνόπνευμα τῆς σταφίδος πρὸς χρῆσιν τοῦ Ρωσσικοῦ λαοῦ, ὡς καὶ τὸν οἶνον τὸν ἐκ χημικῶν κατασκευασμάτων ὁ ἄριστος καὶ ὑγιεινὸς σταφιδίτης οἶνος, καὶ ἡ Ρωσσία θὰ ὠφεληθῇ καὶ ἡ Ἑλλὰς θὰ δυνηθῇ νὰ δώσῃ ἀνταλλάγματα μετὰ τῆς εὐγνωμοσύνης της.

§125ΣΑΚΚΗΣ. Ἐγώ, Κύριοι, θὰ ηὐχόμην ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν μὴ ἐπιβολὴν φόρου ἐν Ρωσσίᾳ διὰ τὸ μέλλον ἐπὶ τοῦ προϊόντος, τὸ ὁποῖον τρώγεται, διότι τοῦτο καὶ μόνον ἀρκεῖ νὰ αὐξήσῃ τὴν εἰσαγωγὴν ἐκεῖ. Ἔχω τηλεγράφημα ταύτην τὴν στιγμήν, διὰ τοῦ ὁποίου μοὶ ἀναγγέλλουσιν, ὅτι ἕνεκα ζητήσεως ἐν Ρωσσίᾳ ηὔξησεν ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος κατὰ 10 δραχμάς.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρακρατήσεως ἐκ τοῦ παραχθησομένου σταφιδοκάρπου κατὰ τὸ ἔτος 1895.

§127ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§128ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, κύριοι Βουλευταί, λαμβάνων τὸν λόγον ὑπὲρ τοῦ συστήματος τῆς παρακρατήσεως, ὅτι ἔχω νὰ παλαίσω κατὰ δύο ἐπικινδύνων ἀντιπάλων. Ὁ εἷς τούτων εἶναι ἡ εὐγλωττία, τὰ ἐπιχειρήματα καὶ τὸ σθένος τοῦ συναδέλφου τοῦ ἄρτι καταβάντος τοῦ βήματος, ὑποστηρίζοντος τὰς κατὰ τῆς παρακρατήσεως ἰδέας, ὁ ἕτερος εἶναι ἡ προκατάληψις, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν συνείδησιν πολλῶν, ὅτι ἡ ἀφαίρεσις τοῦ πλεονάζοντος ποσοῦ ἐκ τῆς παραγωγῆς τῆς σταφίδος ἀπὸ τῶν ἀγορῶν τῆς καταναλώσεως εἶναι μέγα τι κακὸν, εἶναι χίμαιρα, εἶναι ἰδέα, κατὰ τὴν ῥῆσιν τοῦ συναδέλφου μου, ἥτις θέλει μᾶς φέρῃ εἰς τὸν κοινωνισμόν. Ὁ ἐξ Ἠλείας ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Σπηλιάδης κατώρθωσε χθὲς νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ἡ ἀφαίρεσις τοῦ πλεονάσματος δὲν εἶναι χίμαιρα, οὔτε οὐτοπία, ἀλλ’ ἰδέα ἀληθής, πραγματική, ἔχουσα ἔννοιαν, ἔχουσα λόγον, ἔχουσα σκοπόν. Ὁ σκοπὸς δέ, Κύριοι, αὐτῆς εἶναι ἡ συγκράτησις τῆς παραγωγῆς, καὶ τὸ ζήτημα τῆς συγκρατήσεως τῆς παραγωγῆς τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν δὲν εἶναι ζήτημα ἐπαρχιακοῦ ἀνταγωνισμοῦ, εἶναι ζήτημα τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας, ζήτημα τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, ζήτημα ἐθνικόν, διότι πρόκειται περὶ τοῦ μόνου προϊόντος, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Ἑλλάς, περὶ τοῦ προϊόντος ἐκ τοῦ ὁποίου ζῶσιν ὁλόκληροι πληθυσμοὶ καὶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ὁποίου ὀφείλεται ἡ προαγωγὴ τοῦ τόπου, ἡ εὐμάρεια τῶν κατοίκων καὶ ἐπὶ πᾶσιν ἡ αὔξησις τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ χιμαίρας, οὔτε περὶ οὐτοπίας καὶ ζητήματός τινος ἐπαρχιακοῦ, ἀλλὰ πρόκειται, ὡς εἴπομεν, περὶ τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου, περὶ τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς, καὶ πρέπει πάντες νὰ σκεφθῶμεν, νὰ δείξωμεν ἴσον ἐνδιαφέρον, ποῖα μέτρα πρέπει νὰ λάβωμεν ἤδη, ὅτε καθορῶμεν τὸ πολύτιμον τοῦτο προϊόν ψυχοῤῥαγοῦν καὶ τοὺς παραγωγοὺς ἔχοντας ἐστραμμένα τὰ βλέμματα πρὸς τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν καὶ ἀναμένοντας τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς συγκράτησιν τῆς παραγωγῆς καὶ σωτηρίαν αὐτῶν. Ἐῤῥήθη εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι πρόκειται περὶ ἀνταγωνισμοῦ ἐπαρχιακῶν συμφερόντων, καὶ ἔφεραν πλεῖστα ἐπιχειρήματα· ἀλλὰ ταῦτα δύνανται νὰ φαίνωνται πλήρη κάλλους ῥητορικοῦ, νὰ φαίνωνται εὐχάριστα καὶ νὰ ἀμφιταλαντεύωσι τὴν γνώμην ὑμῶν, ἀλλὰ δὲν δύνανται νὰ ζωογονήσωσι τὴν φθίνουσαν παραγωγήν, οὐδὲ νὰ ἐμπνεύσωσι τὸ θάῤῥος εἰς τοὺς λιποψυχοῦντας κτηματίας πρὸς καλλιέργειαν τῶν κτημάτων των διὰ τὴν συγκράτησιν τῆς παραγωγῆς, τοὐναντίον μάλιστα ἡ ἐγκατάλειψις αὐτῶν εἰς τὰς ἰδέας περὶ ἐλευθερίας τοῦ ἐμπορίου, εἰς τὸ ἀπόφθεγμα «ἡ σταφὶς διὰ τῆς σταφίδος», γεννᾷ τὴν καταστροφὴν τῆς παραγωγῆς καὶ τὴν ἀπελπισίαν αὐτῶν. Ἂς ἐξετάσωμεν δὲ ἤδη, Κύριοι, ἂν πρόκηται περὶ ἀνταγωνισμοῦ ἐπαρχιακῶν συμφερόντων, ἢ περὶ συμφερόντων ὁλοκλήρου τοῦ ἔθνους καὶ τῆς εὐημερίας αὐτοῦ. Οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι πᾶσαι αἱ ἐπαρχίαι τὸ αὐτὸ ἔχουσι συμφέρον, νὰ διατηρήσωσι τὰς σταφιδαμπέλους των καὶ νὰ συγκρατήσωσι τὰς τιμὰς τοῦ προϊόντος αὐτῶν, καὶ αἱ μὲν παράγουσαι καλλιτέραν ποιότητα ν’ ἀπολαμβάνωσι κέρδη, αἱ δὲ παράγουσαι κατωτέραν ποιότητα ν’ ἀπολαμβάνωσι τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας καὶ τὸν ἄρτον τῶν ἐργαζομένων οἰκογενειῶν των· ἀλλ’ οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ ἐπίσης, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἐγωϊστικὴ ἀξίωσις νὰ καταστραφῶσιν αἱ μὴ παράγουσαι ἐκλεκτὰς ποιότητας ἐπαρχίαι καὶ μετ’ αὐτῶν ἡ ἐθνικὴ παραγωγή, καὶ νὰ συγκρατηθῇ ἡ παραγωγὴ ὀλίγων μόνον ἐπαρχιῶν, αἵτινες παράγουσι καλὴν ποιότητα, ἀλλ’ ὅτι δέον νὰ συγκρατηθῇ ἡ παραγωγὴ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν, χάριν τοῦ κοινοῦ συμφέροντος, καὶ ἐν εὐγενεῖ ἁμίλλῃ νὰ βλέπωμεν τὴν βελτίωσιν τῆς ποιότητος, τὴν ἐξάπλωσιν τοῦ εἴδους καὶ τὴν εὐμάρειαν τῶν κατοίκων τῶν ἐπαρχιῶν, τοσούτῳ δὲ μᾶλλον, ὅταν πάντες ἐργάζωνται, πάντες κοπιῶσι καὶ πάντων εἶναι ἀναγκαία ἡ ἐργασία πρὸς συγκράτησιν τῆς παραγωγῆς καὶ ἐξάπλωσιν τῆς καταναλώσεως. Παρῆλθον, εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰγιαλείας συνάδελφος, οἱ χρυσοῖ χρόνοι τῆς σταφίδος, ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς δὲν ἐπιδιώκομεν διὰ τῆς παρακρατήσεως νὰ ἐπαναφέρωμεν αὐτούς, ἐπιδιώκομεν νὰ σώσωμεν ἀπὸ τὴν καταστροφὴν ἐπαρχίας ὁλοκλήρους καὶ νὰ συγκρατήσωμεν τὴν παραγωγὴν ἕτοιμον εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως. Δὲν ζητοῦμεν νὰ ἐλαττώσωμεν τὸν ἐθνικὸν πλοῦτον διὰ τῆς συγκρατήσεως τῆς παραγωγῆς ἐπαρχιῶν τινων, αἵτινες ἔχουν ἐκλεκτὴν ποιότητα, καὶ νὰ καταστρέψωμεν τὴν παραγωγὴν τῶν ἐχόντων κατωτέραν ποιότητα, διότι τοῦτο ἤθελε φέρει τὸν ὄλεθρον εἰς ὁλοκλήρους πληθυσμοὺς, ἤθελε δυσχεράνῃ οὐσιωδῶς τό τε ἐξαγωγικὸν καὶ εἰσαγωγικὸν ἐμπόριον καὶ θὰ ἠλάττονε σπουδαίως τὰς προσόδους τοῦ δημοσίου θησαυροῦ, ἀλλὰ ζητοῦμεν νὰ συγκρατήσωμεν τὴν παραγωγὴν, διότι ἐν τῇ συγκρατήσει ταύτης ἔγκειται καὶ ὁ πλοῦτος καὶ ἡ δύναμις τῆς χώρας· ἐν τῇ ἐπικρατήσει τῆς ἰδέας ἐπαρχιακῶν συμφερόντων ἀρχίζει ἡ κατάπτωσις τῶν ζωτικῶν δυνάμεων τῆς χώρας καὶ ὁ μαρασμὸς αὐτῆς. Ἐὰν, Κύριοι, ἐγκαταλείψωμεν εἰς τὴν τύχην αὐτῆς τὴν σταφίδα, ἀναποφεύκτως μετὰ ἓν ἢ δύο τὸ πολὺ ἔτη οἱ σταφιδοκτήμονες, μὴ ἔχοντες τὰ μέσα νὰ καλλιεργήσωσι, θὰ ἐγκαταλείψωσι τὰ κτήματά των, καὶ ἐντεῦθεν θὰ ἐπέλθῃ μείωσις τῆς παραγωγῆς εἰς βαθμὸν, ὅστις θὰ ἐπιφέρῃ, ὡς ἐκ τῶν ἀναγκῶν τῆς καταναλώσεως, καταπληκτικὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν, ἥτις ὕψωσις θὰ κολακεύσῃ πάλιν τοὺς φιλοπόνους Πελοποννησίους καὶ θὰ ἔχωμεν νέους ἀγῶνας, νέας δαπάνας πρὸς ἐμφύτευσιν καὶ καλλιέργειαν τῶν ἐγκαταλελειμμένων κτημάτων, παραγωγὴν πάλιν ἄφθονον, δυσανάλογον πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, νέαν ἔκπτωσιν τιμῶν, νέον ζήτημα σταφιδικὸν, καὶ οὕτω θὰ εὑρισκώμεθα εἰς τὸν αὐτὸν ἐλαττωματικὸν κύκλον καὶ εἰς τὰς αὐτὰς διὰ τὴν κοινωνικὴν εὐρωστίαν περιστάσεις· ἐνῷ διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ πλεονάσματος θὰ συγκρατήσωμεν τὰς τιμὰς εἰς βαθμὸν, ὥστε νὰ ἱκανοποιῆται ὁ παραγωγὸς καὶ νὰ παρέχῃ διὰ τῆς συντηρήσεως τῶν κτημάτων του εὐκόλως καὶ εὐώνως τροφὴν πάντοτε εἰς τὴν κατανάλωσιν, ἥτις, ὡς ἐκ τῆς μικρᾶς παραγωγῆς, καθισταμένης κυρίας τῶν τιμῶν, δὲν δύναται νὰ ἐξαπλωθῇ, καὶ οὗτος εἶναι ὁ μηχανισμὸς ὁλοκλήρου τοῦ συστήματος τῆς παρακρατήσεως, ἡ συγκράτησις τῆς παραγωγῆς καὶ ἡ ἐξάπλωσις τῆς καταναλώσεως. Ἀλλὰ μᾶς ἐπροτάθη καὶ ἕτερον ἐπιχείρημα, ὅτι δὲν δικαιολογεῖται ἡ παρέμβασις τοῦ Κράτους εἰς ὑποθέσεις παραγωγῆς ἰδιωτικῆς, εἰς σχέσεις γεωργικὰς ἢ ἐμπορικὰς καὶ εἰς τὸν κανονισμὸν τῶν τιμῶν προϊόντος, ὃ δέον νὰ κανονίζῃ ὁ νόμος τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως· ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι, ὅταν πρόκηται περὶ γεωργικοῦ ἢ βιομηχανικοῦ προϊόντος, οὗτινος ἡ συντήρησις καὶ ἡ προαγωγὴ ἀφορᾷ τὴν ὕπαρξιν καὶ τὴν εὐδαιμονίαν τοῦ Κράτους, ἡ παρέμβασις τούτου οὐ μόνον δείκνυται, ἀλλὰ καὶ ἐπιβάλλεται· δὲν εἶναι δὲ καινοφανὲς τὸ παράδειγμα, διὰ νὰ μᾶς ἐκπλήσσῃ. Πολλάκις εἴδομεν εἰς ἄλλα Κράτη, μᾶλλον προηγμένα ἡμῶν καὶ κατὰ τὸν πλουτισμὸν καὶ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τῶν ἀρχῶν τῆς πολιτικῆς οἰκονομίας καὶ πλουτολογίας, τὴν ἐπέμβασιν πρὸς προστασίαν τῶν προϊόντων, κανονίζοντα τὴν διάθεσιν αὐτῶν, ὡς καὶ τὰς σχέσεις τῆς ἀγορᾶς καὶ πωλήσεως. Ἡ Γαλλία, ὅτε αἱ ἄμπελοί της ἀπέδωκαν μεγάλην πρόσοδον, —καὶ εἶναι πρόσφατον τὸ παράδειγμα, —ἐπέβαλε βαρυτάτους δασμοὺς ἐπὶ τῶν ἔξωθεν εἰσαγομένων οἴνων καὶ ἐπὶ πάσης ἐξωτερικῆς ὕλης καὶ κυρίως ἐπὶ τῆς σταφίδος, διὰ νὰ προστατεύσῃ τὴν ἐγχώριον παραγωγήν της· τί ἄλλο δὲ εἶναι τοῦτο ἢ ἐπέμβασις τοῦ Κράτους πρὸς προστασίαν τῆς παραγωγῆς; Ἡ Αὐστρία καὶ ἡ Πρωσσία ἔπραξαν τὸ αὐτὸ εἰς τοὺς ἔξωθεν εἰσαγομένους δημητριακοὺς καρπούς, διὰ νὰ προστατεύσωσι τὴν ἐγχώριον παραγωγήν των. Αὐτὴ ἡ Οὐγγρικὴ Κυβέρνησις κατὰ τὸ 1882, ἐπελθούσης μεγάλης ἀφθονίας οἴνων καὶ ὡς ἐκ τούτου ὑποτιμήσεως αὐτῶν, δὲν ἄφησε τὴν παραγωγὴν εἰς τὴν ἐλευθέραν ἐμπορίαν, ἀλλ’ ἐσχημάτισε γενικὴν οἰναποθήκην καὶ αὐτὴ αὕτη ἐπώλει τοὺς οἴνους ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, συγκρατήσασα οὕτω ἐν μέτρῳ τὰς τιμάς. Ἀφοῦ λοιπὸν εἰς τὰ Κράτη ἐκεῖνα, μὴ ὑφισταμένου μάλιστα τοιούτου κινδύνου, ἐπετρέπετο ἡ παρέμβασις, δὲν ἐπιβάλλεται ἤδη εἰς ἡμᾶς, ὅπως κανονίσωμεν τὰς σχέσεις μεταξὺ τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος; Μᾶς ἔφερον ὅμως καὶ ἕτερον ἐπιχείρημα οἱ κατὰ τῆς παρακρατήσεως ὁμιλήσαντες, ὅτι διὰ μόνης τῆς εὐθηνίας δύναται νὰ συναγωνισθῇ ἡ Κορινθιακὴ σταφὶς ἐν Ἀμερικῇ πρὸς τὰς τῆς Καλλιφορνίας, ἐν Ρωσσίᾳ πρὸς τὰς τῆς Περσίας καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ πρὸς τὰς τῆς Ἱσπανίας καὶ Μικρᾶς Ἀσίας. Ἀλλὰ, Κύριοι, πῶς θὰ παρέχωμεν εὐθηνὴν σταφίδα διὰ νὰ συναγωνισθῶμεν πρὸς τὰς τῶν ἄλλων Κρατῶν, ἀφοῦ δὲν θὰ ἔχωμεν παραγωγὴν ἐπαρκῆ διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως; πῶς θὰ δυνάμεθα νὰ παρέχωμεν εὐθηνὴν σταφίδα, ὅταν αὔριον ἐλαττωθῇ ἡ παραγωγὴ κατὰ τὸ ἥμισυ — καὶ δὲν δύναται ἢ νὰ ἐλαττωθῇ — καὶ φθάσῃ εἰς τὴν τιμὴν τῶν 200 ἢ 300 καὶ πλέον δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον; Ποῖος λοιπὸν συναγωνισμὸς δύναται νὰ ὑπάρξῃ μεταξὺ τῶν ἡμετέρων σταφίδων καὶ τῶν σταφίδων τῶν ἄλλων Κρατῶν, ὅταν ἔχωμεν τόσον ποσὸν παραγωγῆς καὶ τοιαύτας μεγάλας τιμάς; οὐδεὶς βεβαίως, ἐνῷ διὰ τῆς συγκρατήσεως τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς διατηρήσεως τῶν τιμῶν ἐν μέτρῳ δυνάμεθα νὰ συναγωνισθῶμεν, καὶ τοῦτο ἐπιδιώκομεν διὰ τῆς παρακρατήσεως. Παραπονούμεθα, Κύριοι, πάντες καὶ πάντες αἰσθανόμεθα τὴν ὑπερτίμησιν τοῦ συναλλάγματος καὶ προσπαθοῦμεν νὰ εὕρωμεν τοὺς λόγους τῆς ὑπερτιμήσεως αὐτοῦ, οἵτινες εἶναι πολλοὶ βεβαίως, ἀλλ’ ὁ σπουδαιότερος τούτων, ὁ ἀμεσώτερος καὶ ῥιζικώτερος, εἶναι ἡ τελεία κατάπτωσις τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος· διότι, ἂν εἴχομεν σήμερον τὸν χρυσὸν, ὁ ὁποῖος εἰσήγετο ἄλλοτε δι’ αὐτῆς, δὲν θὰ εἴχομεν τοιαύτην καταπληκτικὴν ὑπερτίμησιν τοῦ συναλλάγματος, δὲν θὰ ἠκούομεν τὰ δίκαια παράπονα τῶν ἐμπόρων καὶ δὲν θὰ ἐβλέπομεν τὴν ἀπελπισίαν τῶν γεωργῶν, οὔτε τὸ Κράτος εἰς τὰς δυσχερεῖς ταύτας περιστάσεις.

§129ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἀλλὰ θὰ ἔχωμεν τὸν χρυσὸν διὰ τῆς παρακρατήσεως;

§130ΦΩΤΗΛΑΣ. Μάλιστα, κύριε Ποταμιᾶνε, θὰ τὸν ἔχωμεν· καὶ θὰ τὸν ἔχωμεν, ἂν κατορθώσωμεν νὰ ἔχωμεν ποσὸν παραγωγῆς πρὸς ἐξαγωγὴν μόνον 250 ἑκατομμυρίων λιτρῶν, διότι θὰ εἰσάγωμεν δι’ αὐτοῦ χρυσὸν 70 ἕως 80 ἑκατομμυρίων δραχμῶν.

§131ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Διατὶ θὰ εἰσάγωμεν τόσον ποσόν;

§132ΦΩΤΗΛΑΣ. Διότι αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος θὰ ἀνέλθωσιν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 250 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον, καὶ τοῦτο διότι τὸ ποσὸν τῶν 250 ἑκατομμυρίων εἶναι ἀνάλογον πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς σημερινῆς καταναλώσεως καὶ δὲν θὰ παρουσιάζηται τὸ πλεόνασμα τῆς σήμερον, ὅπερ κατέῤῥιψε τὰς τιμὰς εἰς τὸ εὐτελέστατον σημεῖον, ὥστε νὰ μὴ ἀπολαμβάνωμεν οὔτε τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας, καὶ ἐνῷ ἐξάγομεν 350 ἑκατομμύρια λιτρῶν σταφίδος, νὰ μὴ ἔχωμεν εἰσαγωγὴν χρυσοῦ οὔτε 30 ἑκατομμυρίων. Ὡς βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, δὲν εἶναι μικρὸν τὸ ζήτημα καὶ πρέπει πάντες νὰ ἔχωμεν τὸ αὐτὸ ἐνδιαφέρον· εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ ὅλους ἡμᾶς, καθόσον πρόκειται περὶ τῶν συμφερόντων ὁλοκλήρου τοῦ Κράτους, κακῶς δ’ ἔλαβεν ἐπαρχιακὸν χαρακτῆρα, καὶ βλέπομεν ἀγωνιζομένας καὶ συγκρουομένας τὰς ἐπαρχίας Αἰγιαλείας καὶ Κορινθίας πρὸς τὰς τῶν Πατρῶν, Ἠλείας καὶ Τριφυλίας. Μεταξὺ δὲ τῶν ἀγωνιζομένων ἐπαρχιῶν ἀκούω καὶ ἐκ τῆς Ἑπτανήσου ἐγερειρομένας φωνάς· ἀλλ’ ἐν Ἑπτανήσῳ ὑπάρχει σύστημα φορολογίας διάφορον τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος, τὸ σύστημα δὲ τοῦτο εἶναι ἄριστον εἰς τοὺς ἀδελφοὺς Ἑπτανησίους, ἄριστον εἰς τοὺς Βουλευτὰς τοὺς ὑποστηρίζοντας τὸ σύστημα τῆς φορολογίας τῆς Ἑπτανήσου, καὶ θὰ ηὐχόμην κἀγὼ ὑπὲρ τῆς ἀφομοιώσεως τῆς φορολογίας τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος πρὸς τὸ φορολογικὸν σύστημα τὸ ἐπικρατοῦν ἐν Ἑπτανήσῳ, θὰ ηὐχόμην καὶ οἱ ἰδικοί μου συμπολῖται νὰ μὴ ἔβλεπον οὔτε τοὺς ταμίας, οὔτε τοὺς ὑποταμίας, οὔτε τοὺς εἰσπράκτορας, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ σύστημα τοῦτο καὶ ἐν τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι. Καὶ ὅμως αἱ πάσχουσαι ἐπαρχίαι τῆς Πελοποννήσου δὲν παραπονοῦνται, καίτοι ἀδικούμεναι ὡς ἐκ τῆς ἀνισότητος τῆς φορολογίας αὐτῶν μετὰ τῆς Ἑπτανήσου, διότι ἐν Ἑπτανήσῳ, Κύριοι, ὅλοι οἱ φόροι συγκεντροῦνται εἰς τὸν φόρον τῆς ἐξαγωγῆς, ὅστις συνίσταται εἰς τὸν ἐκ τῆς σταφίδος καὶ εἰς τὸν ἐκ τοῦ ἐλαίου φόρον, ἀνερχόμενον εἰς 23% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐξαγομένων.

§133ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι 23%, ἀλλὰ 15%.

§134ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὁ φόρος δὲ τῶν 23%, ἢ 15% κατὰ τὸν κ. Ποταμιᾶνον, ἀναπληρόνει καὶ τὸν φόρον τῶν οἰκοδομῶν καὶ τὸν φόρον τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ τὸν φόρον τῶν ἀροτήρων καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους φόρους, οὓς οἱ κάτοικοι τῶν πασχουσῶν ἐπαρχιῶν τῆς Πελοποννήσου μετὰ τῶν ἄλλων τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος πληρόνουσιν. Ὁ φόρος δὲ οὗτος ἰσοφαρίζει μὲ τὸν ἡμέτερον ἐπὶ τῆς σταφίδος, μόνον διότι ἡ σταφὶς ἐν Πελοποννήσῳ πληρόνει 16½–19 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον, ἐνῷ οἱ ἀδελφοὶ Ἑπτανήσιοι πληρόνουν σχεδὸν τὸ αὐτὸ ποσὸν, ὡς ἐκ τῆς ἐκπτώσεως τῶν τιμῶν τοῦ σταφιδοκάρπου, μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι ἡμεῖς πληρόνομεν καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους φόρους, οὓς πρὸ ὀλίγου ἀνέφερα. Καὶ ἐν τούτοις ἡμεῖς δὲν παραπονούμεθα διὰ τὴν φορολογικὴν ἀνισότητα, ἐπελθοῦσαν ἐκ τῆς ἐκπτώσεως τῶν τιμῶν τοῦ σταφιδοκάρπου, οὔτε ζητοῦμεν νὰ ἐπέλθῃ φορολογικὴ ἀφομοίωσις μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς Ἑπτανήσου, ἀλλὰ ἓν μόνον ζητοῦμεν, ἵνα οἱ ἀδελφοὶ Ἑπτανήσιοι ὑποχωρήσωσι καὶ ἐνδώσωσιν εἰς τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ πλεονάσματος, ὅπως ἀνακουφισθῶσιν αἱ πάσχουσαι ἐπαρχίαι τῆς Πελοποννήσου καὶ μετ’ αὐτῶν ἀνακουφισθῇ καὶ αὐτὴ ἡ Ἑπτάνησος, ἥτις ἐξ ἴσου πάσχει, ὡς ἐκ τῆς ἐκπτώσεως τῶν τιμῶν, ἐπὶ πλέον δὲ, ἵνα διατηρήσουν τὴν φορολογικὴν εὔνοιαν, ὅπως μὴ αὔριον ἀναγκασθῇ τὸ ἔθνος, ὡς ἐκ τῆς καταστροφῆς τῆς παραγωγῆς τῆς σταφίδος, καὶ ἀποσύρῃ ταύτην διὰ τὴν ἀναστήλωσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ του. Ἐλέχθη πρὸς τούτοις, Κύριοι, ὅτι ἡ σημερινὴ κατάστασις τῆς σταφίδος προῆλθεν ἐκ τῆς νοθείας, τὴν ὁποίαν ἢ οἱ παραγωγοὶ ἢ οἱ μετερχόμενοι τὴν ἐμπορίαν τοῦ εἴδους μεταχειρίζονται, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβὲς, οὔτε δύναται νὰ πείσῃ τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἔκπτωσις τῶν τιμῶν προῆλθεν ἐκ τῆς κακῆς ποιότητος ἢ ἐκ τῆς νοθείας τοῦ προϊόντος, ἂν καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω τὸ ἐπιζήμιον τῆς νοθείας, καθόσον ἀποδεδειγμένον εἶναι, ὅτι, ὅταν αἱ ποιότητες ἦσαν χείρονες καὶ ἡ νοθεία μεγαλειτέρα, αἱ τιμαὶ ἦσαν πολὺ μεγαλείτεραι, ὡς ἐκ τῆς ζητήσεως τῆς σταφίδος ἐν Γαλλίᾳ, ἐνῷ σήμερον, μὲ ὅλην τὴν βελτίωσιν τῆς ποιότητος καὶ τὴν σχετικῶς μικροτέραν νοθείαν, αἱ τιμαὶ κατέπεσαν εἰς εὐτελέστατον σημεῖον.

§135ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ μεγάλαι τιμαὶ ἐπήνεγκον τὴν βελτίωσιν τῆς ποιότητος.

§136ΦΩΤΗΛΑΣ. Βεβαίως· καὶ ἐπειδὴ εἴπετε χθὲς, κύριε Παναγιωτόπουλε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀδικήσωμεν τὰς παραγούσας ἐπαρχίας καλλιτέραν ποιότητα καὶ μικροτέραν παραγωγὴν, σᾶς λέγω, ὅτι δὲν ζητῶ νὰ ἀδικήσω αὐτὰς, διότι ὁμολογῶ, ὅτι εἶναι καλλιτέρα ἡ ποιότης τῶν ἐπαρχιῶν Αἰγιαλείας καὶ Κορινθίας, ὅτι καταβάλλεται μεγαλειτέρα δαπάνη διὰ τὴν καλλιέργειαν τῶν σταφιδαμπέλων αὐτῶν καὶ ὅτι τὸ ποσὸν τῆς παραγωγῆς των εἶναι μικρότερον τοῦ ποσοῦ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, καὶ διὰ τοῦτο εὐχαρίστως θὰ ἐδεχόμην, ὥστε ἐξ ἀμφοτέρων τῶν ἐπαρχιῶν νὰ ἀφαιρῆται τὸ ἥμισυ ἐκ τοῦ παρακρατητέου ποσοῦ, ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, καὶ τοῦτο, διὰ νὰ γείνῃ ἀποδεκτὸν τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως πρὸς σωτηρίαν τῆς σταφίδος.

§137ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ματαιοῦται τότε ὁ σκοπὸς τῆς παρακρατήσεως.

§138ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι ματαιοῦται, καὶ ἴσως τὰ προνόμια ταῦτα νὰ ἦναι σόλοικα οἰκονομικῶς, ἀλλ’ οἱ παραγωγοὶ τῶν πασχουσῶν ἐπαρχιῶν δὲν ζητοῦσι διὰ τῆς παρακρατήσεως ἐλεημοσύνην ἀπὸ τὰς εὐπόρους τοιαύτας, προσφέρονται μόνον νὰ διαθέσωσιν ἐκ τοῦ ποσοῦ τῆς περιουσίας των ποσόν τι πρὸς σωτηρίαν τῆς ὑπολοίπου, καὶ διὰ τοῦτο εὐχαρίστως θὰ ἤκουον τὸν κ. Παναγιωτόπουλον συμφωνοῦντα μετ’ ἐμοῦ.

§139ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τί εἴπατε;

§140ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐπειδὴ καταβάλλεται μεγαλειτέρα δαπάνη καὶ εἶναι καλλιτέρα ἡ ποιότης τῶν ἐπαρχιῶν Αἰγιαλείας καὶ Κορινθίας, εὐχαρίστως θ’ ἀπεδεχόμην νὰ παρακρατῆται ἐξ αὐτῶν τὸ ἥμισυ. Συμφωνεῖτε εἰς τοῦτο;

§141ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν παρακράτησιν δὲν τὴν θεωρῶ ἐπιβλαβῆ μόνον διὰ τὴν Αἰγιάλειαν, τὴν θεωρῶ διὰ τὸ ἔθνος ὁλόκληρον.

§142ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὅσον ἡμεῖς τὴν θεωροῦμεν ἐπωφελῆ καὶ σωτήριον. Ἀνέπτυξε πρὸ μικροῦ ὁ κ. Παναγιωτόπουλος τὸ ἐπιβλαβὲς τῆς παρακρατήσεως, καὶ ἔφερεν ἐπιχειρήματα, ἐφελκύσαντα τὴν προσοχὴν ὑμῶν, θέλξαντα ἀληθῶς, —καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι καὶ ἐμὲ κατέθελξαν,—ἀλλὰ τὸ καλὸν, τὸ ὡραῖον, τὸ θέλγον δὲν εἶναι πάντοτε τὸ ἀληθὲς, τὸ ὠφέλιμον. Ἔφερε τὸ παράδειγμα τῶν μὴ ἐνοικιασάντων τὰς οἰκίας αὐτῶν, οἵτινες θὰ ἀπήτουν παρὰ τῶν ἐνοικιασάντων αὐτὰς νὰ ἀφήσωσι μέρος αὐτῶν ἀνεκμίσθωτον, πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ ἐνοικιάσωσι τὰς οἰκίας των καὶ οἱ μὴ μισθώσαντες, ὡς καὶ τὸ παράδειγμα τῶν μετόχων τῆς χρεωκοπησάσης Πιστωτικῆς Τραπέζης, οἵτινες θὰ ἐδικαιοῦντο, κατὰ τὸ σύστημα ἡμῶν, συνδρομῆς παρὰ τῶν μετόχων τῶν ἄλλων πιστωτικῶν καταστημάτων· ἀλλὰ τὰ παραδείγματα ταῦτα, ὡς καὶ ἄλλα ἐξενεχθέντα, δὲν νομίζω ὅτι συνάδουσι μὲ τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμάτων, οὔτε σχετίζονται μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα. Δὲν ἀπαιτοῦσιν οἱ παραγωγοὶ τῶν πασχουσῶν ἐπαρχιῶν νὰ συνεισφέρωσιν ὑπὲρ αὐτῶν αἱ προνομιοῦχοι ἐπαρχίαι θυσίαν τινὰ, ἀποκρούουσι πᾶσαν ἐλεήμονα προσφορὰν αὐτῶν· αἰτοῦσι μόνον νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον γενικὸν, καθολικὸν, πρὸς συντήρησιν τῆς παραγωγῆς καὶ τῶν κατωτέρων καὶ τῶν ἀνωτέρων ποιοτήτων, ἵνα οὕτω συγκρατηθῇ ἡ οἰκονομικὴ εὐρωστία τοῦ τόπου καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους, διότι ἡ συγκράτησις τῶν τιμῶν δὲν ἔχει ἔννοιαν στενὴν ἐν σχέσει πρὸς τὸ Κράτος, ἤτοι τὴν ἄμεσον φορολογίαν τοῦ εἴδους, ἀλλ’ ἀφορᾷ τὴν ἔντασιν καὶ τὴν ζωὴν ὁλοκλήρου τοῦ εἰσαγωγικοῦ καὶ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου τῆς Ἑλλάδος, ἀφορᾷ τὴν εὐημερίαν ἐν τῷ μέλλοντι τῆς χώρας διὰ τῆς ἐξαπλώσεως τῆς καταναλώσεως καὶ τὴν συγκράτησιν καὶ ἀνάπτυξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ αὐτῆς. Μὴ, Κύριοι, νομίζομεν τὸ ζήτημα ἐντελῶς ἁπλοῦν· ἂς σκεφθῶμεν καλλίτερον καὶ ἂς λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρόκειται περὶ καταστροφῆς μεγάλων ἰδιοκτησιῶν, μεγάλων περιουσιῶν, περὶ καταστροφῆς, ἥτις θέλει φέρει εἰς στενοχωρίαν ὅλας τὰς τάξεις, ὅλον τὸ Κράτος, καὶ οὐχὶ τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας μόνον· μὴ σᾶς ταράττῃ δὲ ἡ ἰδέα τῆς παρακρατήσεως, ἥτις δὲν εἶναι βέβαιον, ἂν ψηφιζομένη θὰ πραγματοποιηθῇ, καὶ δὲν εἶναι βέβαιον, διότι, ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι εἶναι ὀλιγωτέρα ἡ παραγωγή, ἢ ὅτι ἐπῆλθε θεομηνία τις, ἢ ὅτι ἐπῆλθεν ἄλλο τι γεγονὸς, ὡς λόγου χάριν ἡ αὔξησις τῆς καταναλώσεως ἐν Ρωσσίᾳ ἢ ἀλλαχοῦ, ἡ παρακράτησις δὲν θὰ γείνῃ. Ἡμεῖς αἰτοῦμεν ταύτην, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει πληθώρα, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει δυσαναλογία μεταξὺ προσφορᾶς καὶ ζητήσεως, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει δυσαναλογία μεταξὺ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως· ἐφ’ ὅσον ὅμως ὑπάρχει τὸ ἐναντίον, ἐφ’ ὅσον δηλ. ἔχομεν ἀναλογίαν παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως, δὲν θέλομεν αὐτὴν, δὲν τὴν ζητοῦμεν. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ σκεφθῶσιν ὡριμώτερον, τὴν δὲ Κυβέρνησιν ἤθελον ἐπίσης παρακαλέσει, προκειμένου περὶ τοῦ δημοσίου θησαυροῦ καὶ τῆς οἰκονομικῆς δυσπραγίας τῆς χώρας, νὰ δηλώσῃ τὴν γνώμην της, ἥτις πάντως θὰ ᾖναι καὶ σεβαστοτέρα πασῶν. Νὰ μὴ ἀποφασίσωμεν δὲ οὔτε νὰ ψηφοφορήσωμεν ταύτην τὴν ἑσπέραν, διότι ἐνδεχόμενον καὶ ἄλλοι κρείττονες ἐμοῦ νὰ λάβωσι τὸν λόγον καὶ ἀντικρούσωσι τοὺς κατὰ τῆς παρακρατήσεως ὁμιλήσαντας, τοὺς ὁποίους ἐγὼ δὲν εἶμαι ἱκανὸς νὰ ἀντικρούσω, καὶ οὕτω διαφωτίσωσι τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ προτεινόμενον μέτρον εἶναι καὶ ἐπωφελὲς καὶ σωτήριον.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παναγιωτόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§144ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§145ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐτελείωσε πλέον ἡ συζήτησις, κύριε Πρόεδρε.

§146ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παραιτοῦμαι, κύριε Πρόεδρε.

§147ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἐὰν ψηφίσωμεν ἀπόψε, εἰς τί θέλουσι χρησιμεύσῃ αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας κατέθεσεν ἡ Κυβέρνησις; Ἡ Βουλὴ ἄλλως τε εἶναι ἤδη ἐξηντλημένη ἀπὸ τὸ μονότονον αὐτὸ ζήτημα, καὶ ὑποθέτω ὅτι δύναται ἡ συζήτησις νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν αὔριον.

§148Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. (Πρωθυπουργός). Ἂς προχωρήσωμεν, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§149ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Λύσατε καλλίτερον τὴν συνεδρίασιν, κύριε Πρόεδρε.

§150ΕΤΕΡΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Ὄχι· ἂς προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρακρατήσεως τοῦ πλεονάσματος τοῦ σταφιδοκάρπου ἀναβάλλεται διὰ τὴν αὔριον. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαπλατύνσεως τοῦ πορθμοῦ τοῦ Εὐρίπου. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1895).

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 8 καὶ 30′ μ. μ.