1894.11.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 20

τῆς 28 Νοεμβρίου 1894.

(Δευτέρα).

Ὥρα 5 καὶ 20′ μ. μ.

(Προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Γ. Κ. Ρώμα).

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ μετά τινα διόρθωσιν ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολλοὶ κτηματίαι Σικυῶνος δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν κηρύσσονται ἐναντίοι τῆς παρακρατήσεως τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἐπίσης ὁ δήμαρχος Αἰγείρας ἐκφράζει τὴν πάνδημον γνώμην τοῦ λαοῦ Αἰγείρας, παρακαλοῦντος τὴν Βουλὴν, ὅπως μὴ ἐπιψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως τοῦ σταφιδοκάρπου. Ὁ Ἰωάννης Ξυλογιαννόπουλος, στρατιωτικὸς κατάδικος, κρατούμενος ἐν ταῖς φυλακαῖς Συγγροῦ, ζητεῖ τὴν ἀποφυλάκισίν του. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορά του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ Πέτρος Ἀθανασόπουλος, κάτοικος Ἀχουρίων τοῦ δήμου Τεγέας, ἀναφέρεται ἐναντίον τοῦ ὑποταμίου Τριπόλεως. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορά του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ Πρόεδρος τοῦ ἐν Ληξουρίῳ ἐργατικοῦ Συνδέσμου διὰ τηλεγραφήματός του παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν, ἐν ὀνόματι τοῦ Συνδέσμου, ὅπως ψηφίσῃ νόμον περὶ πληρωμῆς εἰς εἶδος τοῦ φόρου τοῦ σταφιδοκάρπου. Πολλοὶ κάτοικοι Πάλλης παρακαλοῦσιν ἐπίσης τὴν Βουλὴν, ὅπως ψηφίσῃ νόμον ἐξασφαλίζοντα τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος. Πολλοὶ κάτοικοι Σικυῶνος καὶ Πελλήνης διὰ τηλεγραφήματός των παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν ν’ ἀποκρούσῃ τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως τοῦ σταφιδοκάρπου. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Κορινθίων ἀνακοινοῖ, ὅτι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἀπεφάνθη κατὰ τοῦ νομοσχεδίου τῆς παρακρατήσεως. Ὁ Πρόεδρος καὶ τὸ Συμβούλιον τοῦ ἐν Αἰγίῳ συλλόγου τεχνιτῶν «ὁ Ἄρατος» παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν, ὅπως καταψηφίσῃ πᾶν μέτρον παρακρατήσεως. Πολλοὶ δημόται Ἀρήνης παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν, ὅπως προβῇ τάχιστα εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ σωτηρίου νομοσχεδίου περὶ παρακρατήσεως τῆς σταφίδος. Πολλοὶ κάτοικοι Κορίνθου καὶ Βόχας διὰ τηλεγραφήματός των κηρύσσονται κατ’ ἀρχὴν κατὰ τῆς παρακρατήσεως. Ὁ δήμαρχος Ἰωλκοῦ τηλεγραφεῖ, ὅτι κατὰ τὴν ἑσπέραν τῆς 26 λήγοντος μηνὸς τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα συνέλαβον τὸν συνδημότην του Ἀθανάσιον Τσουτσούραν καὶ τὸν ἐτραυμάτισαν διὰ ξιφολόγχης εἰς τὸ πρόσωπον. Παραπέμπεται τὸ τηλεγράφημα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§2ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἀναγνωσθείσης ἀναφορᾶς τοῦ δημάρχου Ἰωλκοῦ, παρακαλῶ τοὺς κκ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν νὰ ὑποδείξωσιν εἰς τοὺς Εἰσαγγελεῖς τοῦ Κράτους, ὅτι ὀφείλουσιν ἀμελητεὶ νὰ καταδιώκωσιν αὐστηρῶς τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα, ἅτινα καθ’ ἑκάστην διαπράττουσι τοιαῦτα ἐγκλήματα κατὰ τῆς ζωῆς καὶ τῆς περιουσίας τῶν πολιτῶν. Χθὲς τὸ ἑσπέρας ἦλθεν εἰς τὴν οἰκίαν μου εἷς συμπολίτης μου ἐμπορευόμενος, τιμιώτατος καὶ ἡσυχώτατος πολίτης, κατατετραυματισμένος διὰ ξίφους εἰς τὴν κεφαλὴν, εἰς τὰς χεῖρας, εἰς τοὺς πόδας καὶ ἐν γένει εἰς ὅλον τὸ σῶμα, καὶ μοὶ παρεπονέθη ὅτι εἷς ἐνωμοτάρχης τῆς ἀστυφυλακῆς καὶ εἷς ἀστυφύλαξ, συλλαβόντες αὐτὸν ἄνευ αἰτίας, ἄνευ ἐντάλματος, τὸν κατεκράτησαν ἐπὶ δύο ἡμέρας εἰς τὸ βρωμερὸν ἀστυνομικὸν τμῆμα, καὶ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦτο τὸν ἐβασάνισαν μέχρι κατακρεουργήσεως. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς νὰ σκεφθῶσιν, ἂν παρεβιάσθη τὸ Σύνταγμα, ὅπερ ἐν ἄρθρῳ 5 λέγει, ὅτι, ὅταν τις συλληφθῇ ἢ ἐπ’ αὐτοφώρῳ διαπράττων ἀδίκημα ἢ δυνάμει ἐντάλματος, ἀποστέλλεται παραχρῆμα, ἄνευ ἀναβολῆς, εἰς τὸν ἀνακριτήν. Ποῦ εὗρον τὸ δικαίωμα οἱ κύριοι ἀστυνόμοι νὰ συλλαμβάνωσι καὶ νὰ κατακρατῶσι πολίτας μὴ ἀδικήσαντας, καὶ ἄνευ ἐντάλματος, ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας εἰς τὰ ἀνήλια καὶ νοσηρὰ ὑπόγεια τῶν ἀστυνομικῶν καταστημάτων, τὰ προωρισμένα διὰ κακούργους καὶ λωποδύτας, μετὰ τρεῖς δὲ ἡμέρας νὰ τοὺς ἀποστέλλωσιν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, καὶ οὗτος εἰς τὸν ἀνακριτὴν, ὁ ὁποῖος νὰ τοὺς κρατῇ νομίμως κατὰ τύπους ἄλλας τρεῖς ἡμέρας, καὶ οὕτω μετὰ ἓξ ὁλοκλήρους ἡμέρας νὰ ἀπολύωνται; Νομίζω ὅτι πρέπει καὶ οἱ παραβλέποντες τὰ ἀστυνομικὰ ὄργια καὶ ἐγκλήματα Εἰσαγγελεῖς καὶ οἱ ἀστυνόμοι νὰ καταδιώκωνται αὐστηρῶς, καὶ ἰδίως ὅταν κατακρατῶσι παρανόμως τοὺς πολίτας, καὶ τοὺς στερῶσι τοῦ τιμαλφεστέρου τῶν ἐμφύτων δικαιωμάτων. Ἐν Ἀγγλίᾳ εἷς συλληφθεὶς ὑπὸ ἀστυνομικοῦ ὀργάνου καὶ ζητήσας νὰ τῷ ἐπιδειχθῇ τὸ ἔνταλμα τῆς συλλήψεώς του, ἐφόνευσε τὸν συλλαβόντα αὐτὸν ὑπάλληλον, διότι δὲν τῷ ἐπέδειξε τὸ τῆς προσωποκρατήσεώς του ἔνταλμα. Κατόπιν δικασθεὶς ἠθωώθη εἰς τὸ δικαστήριον, διότι εὑρέθη ἐν νομίμῳ καὶ ἐν δικαίῳ, φονεύσας τὸν παρανομήσαντα ὑπάλληλον. Τὸ παράδειγμα τοῦτο συμβουλεύω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ μιμηθῶσι πάντες οἱ Ἕλληνες κατὰ τῶν οὕτω παρανομούντων ἀστυνομικῶν ὑπαλλήλων, καὶ νὰ φονεύωσι τὸν παρανομοῦντα ὑπάλληλον· ἂς ἦναι δὲ βέβαιοι, ὅτι θέλουσιν ἀθωωθῆ ἀπὸ τὸ δικαστήριον τῆς πατρίδος μας.

§3Γ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1895.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 76).

§5ΘΕΜ. Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ἐκπληρῶν ὑποχρέωσιν, ἣν προθύμως ἀνέλαβον ἀπέναντι πολλῶν συμπολιτῶν μου, ἔρχομαι νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν νόμου περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος ἐπὶ μίαν εἰσέτι πενταετίαν τοῦ περὶ συνοικισμοῦ τῶν Ψαριανῶν ἐν Ἐρετρίᾳ νόμου ΝΗʹ τῆς 10 Μαρτίου 1847. Νομίζω ὅμως ἐπάναγκες πρὸ τῆς ὑποβολῆς νὰ προτάξω ὀλίγα τινὰ, ἐπεξηγηματικὰ τοῦ νόμου τούτου. Ὅτε ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις τοῦ 1843 ἐχορήγησε καὶ εἰς τοὺς Ψαριανοὺς τὸ προνόμιον τοῦ ἐκλέγειν δύο Βουλευτὰς, ἐπέβαλεν αὐτοῖς διὰ τοῦ ψηφίσματος Δʹ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συνοικισθῶσιν ἐντὸς τοῦ Κράτους πρὸ τῆς λήξεως τῆς πρώτης Βουλευτικῆς Περιόδου. Συνεπείᾳ τοῦ ψηφίσματος τούτου ἐψηφίσθη κατόπιν ὁ νόμος ΝΗʹ τοῦ 1847, ὅστις ὥρισε τόπον συνοικισμοῦ τὴν Ἐρέτριαν, καὶ διέταξε τὰ κατὰ τὸν συνοικισμόν. Ἐπειδὴ ὅμως αἱ προθεσμίαι τοῦ νόμου αὐτοῦ καὶ τοῦ ἐπακολουθήσαντος τοῦτον κανονιστικοῦ Β. Διατάγματος τῆς 14 Μαρτίου 1847 δὲν ἦσαν ἐπαρκεῖς, ὅπως ἐκπληρωθῇ ἐντελῶς ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου, παρεστάθη ἀνάγκη μετὰ τὴν λῆξιν τῶν προθεσμιῶν ἀνανεώσεως τῆς ἰσχύος αὐτοῦ. Τὴν ἀνάγκην ταύτην ἀναγνωρίζουσα ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, ἀνενέωσε τρὶς τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου τούτου, χορηγήσασα ἑκάστοτε πενταετῆ πρὸς συνοικισμὸν προθεσμίαν, ἀσυζητητεὶ πάντοτε ψηφισθέντων τῶν σχετικῶν νομοσχεδίων. Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου τούτου ἐπέφερεν ἐν μέρει εὐάρεστα ἀποτελέσματα, διότι ἐκεῖ, ἔνθα τὸ πρὶν δὲν ὑπῆρχον ἢ μόνον ποιμνιοστάσιά τινα, σήμερον ὑπάρχει κωμόπολις ἀρκετὰ καλὴ καὶ ἐπὶ σχεδίου καλοῦ ἐκτισμένη. Ἡ τελευταῖον χορηγηθεῖσα διὰ τοῦ ΦΟΑʹ νόμου πενταετὴς προθεσμία ἔληξε κατὰ τὸ ἔτος 1881, καὶ διὰ τοῦτο νομίζω ἀπαραίτητον νὰ χορηγηθῇ διὰ νόμου νέα ἰσχὺς τῶν διατάξεων τοῦ ΝΗʹ νόμου τῆς 10 Μαρτίου 1847 ἐπὶ μίαν εἰσέτι πενταετίαν πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ. Θεωρῶ ὅμως ἐπίσης ἀπαραίτητον νὰ διευκρινισθῇ, ὅτι ἡ πρότασις, ἣν θέλω ὑποβάλει, ἔχει ὅλως τοπικὸν χαρακτῆρα, καὶ ὅτι οὐδαμῶς θίγει τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, οὐδὲ δύναται νὰ παράσχῃ πράγματα αὐτῷ εἴτε ἀπέναντι τρίτων εἴτε ἀπέναντι τῶν οἰκιστῶν. Πρὸς τὸν σκοπὸν δὲ τοῦτον ἀναφέρω ὅσον οἷόν τε περιληπτικῶς τὰ ἑξῆς. Ὁ νόμος ΝΗʹ, ἀναλόγως τῆς ἐκτάσεως τῶν κατὰ τὴν περιφέρειαν τοῦ δήμου Νέων Ψαρῶν ἐθνικῶν καὶ ἐκκλησιαστικῶν γαιῶν, ὥρισε καὶ τὸν ἀριθμὸν ἐν ὅλῳ τῶν οἰκισθησομένων οἰκογενειῶν καὶ τὸ ποσὸν τῶν γαιῶν, ἃς ἐδικαιοῦτο ἑκάστη οἰκογένεια νὰ λάβῃ· ἐπειδὴ ὅμως κατὰ τὸ 1871 ἐψηφίσθη ὁ ΥΛΑʹ νόμος περὶ διανομῆς ἐθνικῶν γαιῶν, μετὰ τὴν τελευταῖον χορηγηθεῖσαν νέαν πενταετῆ παράτασιν τῆς ἰσχύος τοῦ ΝΗʹ νόμου ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς ἀπὸ 12 Ἰουλίου 1876 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐπεχούσης τόπον βασιλικοῦ διατάγματος, ἐνασκοῦντος κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τὴν βασιλικὴν ἐξουσίαν ἐν ἀποδημίᾳ τοῦ Βασιλέως εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ἐξῄρεσε τὰς ἐντὸς τῆς περιφερείας τοῦ δήμου Νέων Ψαρῶν ἐθνικὰς καὶ ἐκκλησιαστικὰς γαίας τῆς διανομῆς, κατὰ τὸν ἀνωτέρω νόμον. Κατὰ συνέπειαν τὸ Δημόσιον οὐδὲ λεπτὸν εἰσπράττει ἐκ τῶν γαιῶν αὐτῶν, οὐδὲ δύναται νὰ εἰσπράξῃ, ἀφοῦ τὰς ἐξῄρεσε τῆς διανομῆς. Ἀλλ’ οὔτε πράγματα δύναται νὰ παράσχῃ τῷ Δημοσίῳ εἴτε ἀπέναντι τρίτων εἴτε ἀπέναντι τῶν οἰκιστῶν, καθόσον καὶ οἱ τρίτοι δὲν δύνανται νὰ προβάλωσι κεκτημένα νόμιμα δικαιώματα, καὶ οἱ οἰκισταὶ δὲν δικαιοῦνται ν’ ἀπαιτήσωσιν, ὅπως χορηγηθῶσιν αὐτοῖς γαῖαι ἐκτὸς τῆς περιφερείας τοῦ δήμου Νέων Ψαρῶν καὶ ἐκ τῶν νομίμως παραχωρηθεισῶν μέχρι τοῦδε. Μετὰ τὰ ἐκτεθέντα νομίζω, ὅτι οὐδεμία ἀντίῤῥησις θὰ παρουσιασθῇ ἐν τῇ Βουλῇ, ὅπως αὕτη ψηφίσῃ τὴν ὑποβαλλομένην ὑπ’ ἐμοῦ πρότασιν νόμου. Ἄν δὲ ἡ Κυβέρνησις σκοπῇ νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν γενικὸν νομοσχέδιον περὶ συνοικισμῶν, δέχομαι προθύμως νὰ συμπεριληφθῇ ἐν αὐτῷ ἡ πρότασίς μου. Παρακαλῶ λοιπόν, ὅπως ἡ πρότασίς μου αὕτη μετὰ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως αὐτῆς τυπωθῇ, διανεμηθῇ καὶ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 77).

§8ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ μακαρίτης Λεωνίδας Ροζάκης, — ὅστις ὑπέστη, ὡς γνωστόν, πρό τινος μαρτυρικὸν ἐν Λαμίᾳ θάνατον χάριν τοῦ πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς πατρίδος καθήκοντός του, — ὑπῆρξε, κύριοι Βουλευταί, συμπολίτης μου καὶ συνάδελφος, ὡς δικηγόρος ἐν Σπάρτῃ τὸ πρίν, πρὸς δὲ στενότατος προσωπικὸς φίλος μου· ἑπομένως ὀφείλω, καὶ ὡς κάλλιστα γινώσκων τὰ κατ’ αὐτόν, ν’ ἀπευθύνω ἐντεῦθεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν δικαίαν τινὰ ὑπὲρ τῆς οἰκογενείας του σύστασιν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐτίμησε τὸν νεκρὸν τοῦ Λεωνίδα Ροζάκη, σπεύσασα νὰ τῷ ἀπονείμῃ τιμητικὸν παράσημον διὰ τὴν ἐπικήδειον τελετήν του, πάλιν ὅμως, παρὰ προσδοκίαν, παρέλειψε μέχρι τοῦδε καὶ ἑτέραν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν, ἥτις τῇ ἐπεβάλλετο καὶ πρὸς ἀνακούφισιν πραγματικὴν τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ. Καὶ δὲν εἶχε μὲν ὁ Ροζάκης ἰδίαν — ἀκριβῶς εἰπεῖν — οἰκογένειαν, ὡς τελευτήσας ἄγαμος, ἐγκατέλιπεν ὅμως δύο πρεσβυτέρους του ἀδελφοὺς, τοὺς ὁποίους ὁ θάνατός του ἐβύθισεν οὐ μόνον εἰς πένθος βαθύτατον, ἀλλὰ καὶ εἰς ἀδιέξοδον οἰκονομικὴν κρίσιν, διότι τὴν μικρὰν κτηματικὴν περιουσίαν των (καὶ μικρὰν ἀτυχῶς περιουσίαν κέκτηνται πάντα σχεδὸν τὰ τέκνα τῶν μεγάλων ἐν Ἑλλάδι στρατιωτικῶν οἰκογενειῶν, ἐν αἷς συγκαταλέγεται καὶ ἡ τοῦ Ροζάκη,) διότι, λέγω, τὴν μικρὰν περιουσίαν των ἐπεβάρυνον δι’ ἐπαχθῶν ἐνυποθήκων δανείων χάριν τῆς ἀποπερατώσεως τῶν σπουδῶν τοῦ μακαρίτου αὐταδέλφου των τούτου, ἐκ πατρικῆς πρὸς αὐτὸν στοργῆς, οὗτος δὲ καὶ μετὰ τὴν ἐπιστημονικὴν ἀποκατάστασίν του δὲν κατώρθωσε ν’ ἀποτίσῃ τὰ δάνεια ταῦτα, καθόσον διεκρίνετο μὲν μεταξὺ τῶν ἐγκριτωτέρων δικηγόρων τῆς Σπάρτης, ἀλλ’ ἦτο εἰς ἄκρον ἀφιλοκερδὴς, ἐπὶ πλέον δ’ ἁπάσας τὰς δικηγορικὰς ἀπολαυάς του διέθετεν ἀφειδῶς ὑπὲρ τῆς κατεχούσης αὐτὸν εὐγενοῦς βεβαίως φιλοδοξίας τοῦ νὰ εἰσέλθῃ ποτὲ εἰς τὸν βουλευτικὸν τοῦτον περίβολον, ὡς ἀντιπρόσωπος βουλευτὴς Λακεδαίμονος. Ἐν τούτοις ἡ οὕτω βεβαρημένη περιουσία τῶν ἀδελφῶν του πρόκειται νὰ ἐκποιηθῇ ἀναγκαστικῶς ἤδη, ἐξ οὗ ἀμφοτέρων αἱ οἰκογένειαι θέλουσι περιστῆ πάντως εἰς δεινοτάτην ἀμηχανίαν καὶ ἔνδειαν! Εἶναι δὲ, φρονῶ, δίκαιον, δικαιότατον καὶ φιλάνθρωπον ἅμα, ἄλλως δὲ καὶ ἀνώτερον κοινωνικὸν καθῆκον ὑπαγορεύει, ὅπως τύχωσιν οἱ ἀτυχεῖς οὗτοι ἀδελφοὶ τοῦ ἀειμνήστου Ροζάκη τῆς προσηκούσης κυβερνητικῆς προστασίας, ἀφοῦ εἶναι ἀναντίῤῥητον, ὅτι διὰ τῆς περιουσίας των, ἢ μᾶλλον διὰ τῆς ὑλικῆς καταστροφῆς των, παρεσκεύασαν ἐπιστημονικῶς καὶ παρέδωκαν εἰς τὴν Πολιτείαν ἄνδρα, ὅστις προθύμως ἐθυσίασεν ἑαυτὸν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων της, ἀξιομίμητον διὰ τοῦ μαρτυρικοῦ του θανάτου παρασχὼν ὑπόδειγμα γενναιοφροσύνης καὶ αὐταπαρνήσεως εἰς ἅπαντας τοὺς δημοσίους λειτουργούς· διὸ καὶ θαῤῥούντως ἀπευθύνω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὴν θερμὴν, ὅσον δικαίαν, σύστασιν τοῦ νὰ μεριμνήσῃ αὕτη συντόνως πρὸς ἀποσόβησιν τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως τῶν περὶ ὧν πρόκειται ἀδελφῶν Ροζάκη διὰ τῆς παροχῆς ἀναλόγου χρηματικοῦ βοηθήματος, λαμβάνουσα πρὸς τοῦτο ὑπ’ ὄψιν της, ὅτι, ἂν τὸ Δημόσιον διέθεσεν εἰκοσακισχιλίας δραχμὰς διὰ τὴν κεφαλὴν ἑνὸς ἀρχιλῃστοῦ, ὀφείλει πάντως νὰ μὴ δειχθῇ φειδωλὸν, προκειμένου περὶ ἐξιλεώσεως τῆς κεφαλῆς ἐκείνου, ὅστις μὲ θυσίαν τῆς πολυτίμου ὑπάρξεώς του τὰ μάλιστα συνετέλεσεν εἰς τὴν καταστροφὴν οὐ μόνον τοῦ λῃστάρχου αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τῆς συμμορίας του, καὶ διέσωσεν οὕτω τὸ γόητρον καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς τε Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἔθνους. Δὲν ἐκτείνομαι ἐπὶ πλέον, Κύριοι, καθόσον ἐλπίζω, ὅτι τὰ λεχθέντα θέλουσι κριθῆ ὡς ἐπαρκῆ πρὸς ὑποστήριξιν τῆς τοιαύτης συστάσεώς μου, ἣν ἄλλως τε καθυποβάλλω καὶ ἐξ ὀνόματος τῶν ἑτέρων ἐκ Λακεδαίμονος κ.κ. συναδέλφων μου.

§9ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, Κύριοι, ἡ Λακεδαίμων, ἡ πατρὶς τοῦ παραδειγματικῶς ἀξίου καὶ ἐντίμου ἐκείνου ὑπαλλήλου, τοῦ Λεωνίδα Ροζάκη, θὰ αἰσθανθῇ ἀνακούφισιν, διότι οἱ ἐκεῖθεν ἀξιότιμοι συνάδελφοι διὰ τοῦ ἄρτι καταβάντος ἀπὸ τοῦ βήματος κ. Ρουσοπούλου διετύπωσαν τὴν γνώμην, ἣν ἠκούσατε, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα ἀνακουφίσῃ τὴν οἰκογένειαν Ροζάκη, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ δι’ ὑλικῶν παροχῶν ἀνακούφισις εἰς συμφορὰς τοιαύτας, ὁποῖαι ἐπῆλθον εἰς τὴν οἰκογένειαν ταύτην. Οὐ μόνον δὲ ὁ τόπος ἐκεῖνος καὶ ὁ νομός, ὁ ὁποῖος ἐγνώριζε καὶ ἐτίμα τὸν Ροζάκην, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρος ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία, ἡ ὁποία ἐπὶ ἑβδομάδα κατείχετο ὑπὸ βαθυτάτης συγκινήσεως διὰ τὸ δρᾶμα τῆς Δαϊτσᾶς, θὰ ἀποδεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μετὰ πολλῆς ἀνακουφίσεως. Ἐγὼ, ὡς συμπολίτης, ὡς συμμαθητὴς ἀπὸ τῆς πρώτης τάξεως τοῦ Γυμνασίου μέχρι τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ μακαρίτου, καὶ φίλος στενότατος διατελέσας, γνωρίζω ἀκριβῶς τὰ κατ’ αὐτόν· ἀλλ’ ἤδη γνωρίζετε καὶ ὑμεῖς αὐτοὶ ἐπίσης καλῶς, διότι τὰ περιέγραψεν ἐν τόσῃ ἀκριβείᾳ καὶ σαφηνείᾳ ὁ προλαλήσας συνάδελφος. Διὰ τοῦτο ἑνόνω τὴν φωνήν μου μετὰ τῆς προτάσεως τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῶν ἐκ Λακεδαίμονος, καὶ συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, παρακαλῶν αὐτὴν ἐνθέρμως, νὰ ἔλθῃ εἰς ἀρωγὴν ὁπωσδήποτε, δι’ οὗ ἂν κρίνῃ σκοπιμωτέρου καὶ καλλιτέρου τρόπου. Ἀνεψιὸς ἐξ ἀδελφῆς τοῦ Λεωνίδα Ροζάκη σπουδάζει ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ τὴν νομικὴν, ἐκλιπόντος δ’ ἐκείνου, παύει πᾶσα πρὸς αὐτὸν συνδρομή. Εἶναι βέβαιον δὲ, ὅτι ὁ Ροζάκης δὲν ἀφῆκε περιουσίαν, καὶ ἡ ὑπάρχουσα μικρὰ περιουσία τῶν οἰκείων του πρόκειται, ὡς ἠκούσατε, νὰ ἐκτεθῇ εἰς ἀναγκαστικὸν πλειστηριασμὸν κατ’ αὐτάς! Ἐπαναλαμβάνω τὴν σύστασίν μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, πρὸς ἀρωγὴν τῆς ἀτυχοῦς ταύτης οἰκογενείας.

§10ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ πρότασις τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων καὶ φιλάνθρωπος καὶ δικαία εἶναι, καὶ οὐδεὶς θ’ ἀρνηθῇ, ὅτι ἡ Βουλὴ μεγίστην ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ δείξῃ δεῖγμα εὐγνωμοσύνης πρὸς τὰ δύο θύματα τοῦ ἀπαισίου ἐκείνου δράματος, τοῦ παρὰ τὴν Λαμίαν ἐκτυλιχθέντος. Μετὰ τοῦ ἀτυχοῦς Ροζάκη ἔπεσε θῦμα καὶ ὁ δικαστὴς Ἀγγελῆς, καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτοβούλως θέλει προβῆ εἰς ὑποβολὴν τῶν μέτρων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θεωρεῖ πρόσφορα πρὸς ἀπονομὴν τοὐλάχιστον μικρᾶς ἱκανοποιήσεως. Ὁ δυστυχὴς ἐκεῖνος δικαστὴς ἔχει μίαν καὶ μόνην ἀδελφὴν ἄγαμον, τῆς ὁποίας ἐτύγχανεν ὁ κύριος προστάτης. Κρίνω περιττὸν νὰ προβῶ εἰς πλείονας παρακελεύσεις πρὸς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς ὡς πρὸς τὸ θέμα τοῦτο· παρακαλῶ ὅμως αὐτοὺς νὰ ὑποβάλωσι τὰς ἐκθέσεις καὶ ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ὅπως δυνηθῶμεν ἐν γνώσει νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου θέματος τῆς δημοσίας ἀσφαλείας.

§11ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπὲρ τῆς οἰκογενείας τοῦ δικαστοῦ Ἀγγελῆ ποιοῦμαι καὶ ἐγὼ τὴν αὐτὴν σύστασιν, διότι τοιαύτη ἱκανοποίησις ἐνθαῤῥύνει τοὺς ὑπαλλήλους ἐν τῇ ἐκπληρώσει τοῦ καθήκοντος αὐτῶν.

§12ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο, πρὸ καιροῦ καθῆκον εἶχον νὰ ὁμιλήσω, ἀλλ’ ἀνέμενον τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ λαβόντος χώραν δράματος ἔξωθεν τῆς Λαμίας. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο ἦτο ἡ ἀμοιβὴ τῶν ἀριστευσάντων κατὰ τὴν συμπλοκὴν ἐκείνην καὶ ἡ φυλάκισις πολλῶν πολιτῶν ἐκ Λαμίας, καθ’ ὧν ἠγέρθησαν ὑπόνοιαι ἐπὶ λησταποδοχῇ. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τὴν ἀμοιβὴν τῶν ἀνδραγαθησάντων, οὐδεὶς δύναται νὰ ἀντείπῃ, ὡς πρὸς δὲ τὴν φυλάκισιν τόσων πολιτῶν, ὧν οἱ πλεῖστοι εἶναι ἀθῶοι, ἔχω πεποίθησιν, ὅτι τὸ δικαστήριον θὰ ἐκδώσῃ τὴν δικαίαν ἀπόφασίν του, ἀλλὰ νομίζω ὅτι γεγονὸς τόσον πρωτοφανές, συγκινῆσαν ἐκ βάθρων τὴν κοινωνίαν ὅλην καὶ ἐγκολάψαν δυστυχῶς στίγμα ἐπὶ τοῦ μετώπου τῆς πατρίδος ἡμῶν, δὲν ἔπρεπε νὰ διέλθῃ ἐν σιωπῇ τοῦ Κοινοβουλίου· ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ καταθέσῃ αʹ) τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀποσταλέντος στρατιωτικοῦ ἐπόπτου καὶ βʹ) τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἐπόπτου, ἵνα λάβῃ γνῶσιν τὸ Κοινοβούλιον, ἐὰν οἱ ἐπιτετραμμένοι τὴν καταδίωξιν ἠδύναντο νὰ προλάβωσι τὸ ἀπαίσιον ἐκεῖνο γεγονὸς, καὶ ἂν ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκόν των κατὰ τὴν τέλεσιν αὐτοῦ. Ὤφειλε νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλὴ πασῶν τῶν λεπτομερειῶν, καθόσον τὸ γεγονὸς τοῦτο εἶναι πρωτοφανὲς ἐν τοῖς χρονικοῖς ἡμῶν. Ἀντὶ τούτων, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐν τῇ εἰσηγητηρίῳ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἀγορεύσει του ἐνόμισε καλὸν νὰ ἐξάρῃ τὰ πλεονεκτήματα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ὁμιλῶν περὶ δημοσίας ἀσφαλείας, καὶ νὰ παραστήσῃ ταύτην ὡς τὸ ἄριστον κατασκεύασμά του, εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐπισυμβάσης ληστοπραξίας καὶ σφαγῆς τῶν θυμάτων, ἐκ τοῦ αἵματος τῶν ὁποίων ἀνέπνευσεν ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία Φθιώτιδος ἐκ τῆς μάστιγος ἐκείνης, ἥτις κατεμάστιζεν αὐτὴν, καὶ ὅμως ἐσυκοφαντήθη ὑπὸ τοῦ δημοσιογραφικοῦ ὀργάνου τοῦ Πρωθυπουργοῦ ἐξ ἀφορμῆς τῶν λεχθέντων παρ’ αὐτοῦ. Παρακαλῶ, ὅπως ἐκτὸς τῶν δύο ἐκθέσεων κατατεθῇ καὶ πίναξ τῶν λαβουσῶν χώραν λῃστοπραξιῶν καθὼς καὶ τῶν φονευθέντων καὶ συλληφθέντων ἐπικεκηρυγμένων ληστῶν ἀπὸ τῆς ἀνόδου αὐτοῦ εἰς τὴν ἐξουσίαν, καθόσον ἐκ τῶν τοιούτων πληροφοριῶν θὰ λάβωμεν γνῶσιν τῆς καταστάσεως τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἐφ’ ἧς καλούμεθα ὑπὸ τοῦ πρὸς τὴν Πολιτείαν καθήκοντος νὰ φέρωμεν συζήτησιν. Ὡς πρὸς δὲ τὴν ὑπὸ πολλῶν συναδέλφων ὑποβληθεῖσαν ὑπόμνησιν χρηματικῆς βοηθείας διὰ τὰς οἰκογενείας τῶν μαρτύρων ἐκείνων τοῦ καθήκοντος, νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ εὑρεθῇ Βουλευτής, ὅστις νὰ μὴ συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι διὰ παντὸς τρόπου ἐπιβάλλεται εἰς αὐτὴν νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς καὶ πράξῃ τοῦτο οὐ μόνον χάριν τῶν οἰκογενειῶν, αἵτινες ἐστερήθησαν τῶν δύο αὐτῶν πολυτίμων ὑπάρξεων, ἀλλὰ καὶ χάριν ὑψηλοτέρου σκοποῦ, τῆς ἐμπνεύσεως τῆς συναισθήσεως τοῦ καθήκοντος εἰς πάντας τοὺς δημοσίους λειτουργούς, οἵτινες θὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι, καὶ θυσιαζόμενοι ἐν τῇ ἐκπληρώσει τοῦ καθήκοντος, δὲν θέλουσιν ἀφήσει ὄπισθεν αὐτῶν ἐγκαταλελειμένας εἰς τὴν τύχην τὰς οἰκογενείας των.

§13Ι. ΓΡΙΒΑΣ. Ὅτε πρὸ δύο ἐτῶν ἀνῆκον εἰς τὴν πτέρυγα ἐκείνην (δεικνύει τὴν δεξιὰν), εἶχεν ὑποβληθῆ τῇ συστάσει μου νομοσχέδιον περὶ κατασκευῆς ὑδραγωγείου εἰς Μύτικα. Δὲν ἐπετεύχθη ὅμως ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προέταξεν ἄλλα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἐνόμιζεν ἐπείγοντα καὶ σπουδαιότερα. Ἤδη δὲν βλέπω τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑποβληθέν, οὐδὲ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ νὰ τὸ ἀναγράψῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, διότι οἱ ἄνθρωποι τῆς κωμοπόλεως ἐκείνης στεροῦνται ὕδατος καὶ ἀναγκάζονται νὰ ὑδρεύωνται ἐξ ἀποστάσεως ἡμισείας ὥρας. Ἤθελον παρακαλέσει καὶ τὸν ἐκ τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας κ. συνάδελφόν μου νὰ ἑνώσῃ τὰς παρακλήσεις του, καθόσον ἐλπίζω, ὅτι, ἂν ἐπιμείνῃ, θὰ ἐπιτύχωμεν τοῦ σκοποῦ. Θὰ παρακαλέσω ἐπίσης καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ μᾶς ἀξιώσῃ τῆς ὑψηλῆς τιμῆς νὰ ἀκούσωμεν τῆς χρυσῆς λαλιᾶς του, ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἐπερώτησιν, ἣν ἀπηύθυνα αὐτῷ πρὸ δύο ἡμερῶν, διὰ τὰς χηρευούσας θέσεις.

§14ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅπως γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν συνεδρίασιν ταύτην, ἢ κατὰ τινα τῶν προσεχῶν συνεδριάσεων, παρ’ αὐτοῦ ὁρισθησομένην, ἐὰν ἔχηται ἢ ὄχι ἀληθείας τὸ ἀναγραφὲν ἐν τῇ «Ἐφημερίδι», ὅτι μετὰ τὸν πρέσβυν τῆς Γερμανίας, ἐπανειλημμένως ἀπευθυνθέντα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν περὶ διακανονίσεως τοῦ ζητήματος τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους, ὅ τε πρέσβυς τῆς Γαλλίας καὶ ὁ τῆς Ἀγγλίας ἐποιήσαντο παραστάσεις ὑπὲρ τῶν ἀξιώσεων τῶν κομιτάτων τῶν ὁμολογιούχων. Καὶ περὶ παραστάσεων ἐὰν δὲν πρόκηται, τὸ διάβημα τῶν πρέσβεων τυγχάνει οὐχ ἧττον μεγάλης σπουδαιότητος, καὶ καθίσταται ἄξιον πολλῆς προσοχῆς καὶ μελέτης, ἀποδεικνῦον τρανῶς, ὅτι ὄχι μόνον οἱ ὁμολογιοῦχοι, ὄχι μόνον τὰ κομιτάτα, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ οἱ πρέσβεις οὐδεμίαν ἀποδίδουσιν ἰσχὺν ὑποχρεωτικὴν εἰς τὸ σημείωμα ἐκεῖνο τὸ πολύκροτον, καὶ ὅτι πλανᾶται ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ πλανᾷ, τὰ ἐναντία κηρύττων. Ἡ ἐκκρεμότης, κύριοι Βουλευταί, τῆς διακανονίσεως τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους παρατεινομένη ἀπειλεῖ τὸν τόπον διὰ παντελοῦς ἠθικῶς καὶ ὑλικῶς ὀλέθρου. Ἀνάγκη λοιπὸν, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην τοὐλάχιστον, νομίζω δὲ καὶ τῆς Ἑλλάδος ὁλοκλήρου, ὅπως μετὰ συζήτησιν σπουδαίαν, περιστρεφομένην εἰς τὰ πράγματα καὶ ἀφορῶσαν εἰς μόνον τὸ κοινῇ συμφέρον, προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ὁριστικὴν καὶ ἀμετάτρεπτον λύσιν τοῦ ζητήματος, εἴτε κατὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε κατὰ τὴν γνώμην τῶν ὁμολογιούχων, εἴτε κατ’ ἰδίαν γνώμην αὐτῆς τῆς Βουλῆς.

§15Θ. ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Ἀντιπρόσωπος λαοῦ ἄλλοτε εὐτυχοῦς, νῦν πεινῶντος καὶ δυστυχοῦς, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν σκοπεύῃ νὰ φέρῃ μέτρον τι νομοθετικὸν ὑπὲρ τῆς σωτηρίας τῆς σταφίδος. Διότι πιστεύω, ὅτι ἡ καρδία του συνταράσσεται εἰς τὰ τόσα δεινά μας καὶ δὲν θὰ θελήσῃ ποτὲ νὰ διακωμῳδηθῇ ἡ πεῖνά μας καὶ ἡ δυστυχία μας, ὡς κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ δηλώσῃ τοῦτο, διότι ἐκ τῆς δηλώσεως ταύτης ἐξαρτᾶται τὸ μέλλον τῆς ἐπαρχίας μου.

§16ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Οἱ συμπολῖταί μου, Κύριοι, μοὶ ἐνετείλαντο νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον περὶ τροπολογίας τοῦ ὑπάρχοντος φορολογικοῦ συστήματος.

§17ΑΣΗΜ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριε Κοκκέβη. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν παρεκάλεσε τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ δηλώσῃ σήμερον, ἢ εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν, ἐὰν σκοπῇ νὰ ὑποβάλῃ μέτρον τι περὶ σωτηρίας τῆς σταφίδος.

§18Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ τοῦ θέματος θὰ συζητήσωμεν σήμερον· κατὰ δὲ τὴν συζήτησιν θὰ ἐκφράσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις τὴν γνώμην της.

§19ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Λοιπὸν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον τροποποιοῦν τὴν ὑπάρχουσαν φορολογίαν ἐπὶ τοῦ οἴνου. Ὑποβάλλων αὐτὸ, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διατάξῃ νὰ τυπωθῇ εἰς πολλὰ ἀντίτυπα, ὅπως ἀποσταλῶσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ γνωμοδοτήσωσιν οἱ φορολογούμενοι, ἐὰν τὸ σύστημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλω, εἶναι προτιμότερον τοῦ ὑπάρχοντος. Ἐγὼ δὲν ἀξιῶ ὅτι κατήρτισά τι τέλειον, ἀλλὰ δίδω μόνον ἀφορμὴν, ὅπως οἱ ἔχοντες μεγαλειτέραν πεῖραν ἐμοῦ ἐκφέρωσι τὰς γνώμας των καὶ καταρτισθῇ τι τέλειον.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 78).

§21ΜΑΝΕΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν γνωρίζω τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον τοῦ κ. Κοκκέβη περὶ φορολογίας τοῦ οἴνου, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰς κατάστασιν καλλιτέραν νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ φόρου. Θὰ παρακαλέσω ἑπομένως αὐτὴν θερμῶς, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ φόρος οὗτος εἶναι οὐ μόνον καταθλιπτικὸς καὶ ὑπέρμετρος, διότι καταντᾷ πέντε σχεδὸν λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄδικος, διότι, ὡς γνωστὸν, σήμερον ὁ κάτοχος οἴνου τότε μόνον δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι ἔχει οἶνον, ὅτι ἔχει προϊὸν, ὅταν ὁ οἶνος καθαρισθῇ, ὅταν δὲν πάθῃ. Τοῦτο δὲ συμβαίνει κατὰ μῆνα Ἀπρίλιον, ἐνῷ ἡ φορολογία ἐνεργεῖται κατὰ τὸ φθινόπωρον ἢ τὰς ἀρχὰς τοῦ χειμῶνος. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν καὶ τροποποιήσῃ εἰς τὴν παροῦσαν σύνοδον τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ οἴνου.

§22ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Αὐτὴν τὴν διόρθωσιν ζητεῖ τὸ ὑποβληθὲν ὑπ’ ἐμοῦ νομοσχέδιον.

§23ΜΑΝΕΣΗΣ. Σᾶς συγχαίρω.

§24Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ἔλαβον καὶ ἐγὼ ἀφορμὴν νὰ ζητήσω τὴν κατάργησιν τοῦ καταθλιπτικοῦ τούτου φόρου. Ὅλοι γνωρίζουσιν, ὅτι ὁ φόρος οὗτος εἶναι οὐ μόνον ἄδικος καὶ καταθλιπτικὸς, ἀλλὰ καὶ ἐπιζήμιος δι’ αὐτὸ τὸ Δημόσιον. Γνωρίζω ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας μου ἐπαρχίας, ὅτι οἱ φορολογούμενοι πληρόνουσι πενταπλάσια ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ ὁ φόρος οὗτος, καὶ πᾶσα ἄλλη οἱαδήποτε φορολογία νὰ εἰσαχθῇ, παρὰ νὰ μείνῃ αὐτὸ τὸ ἐξάμβλωμα τῆς φορολογίας, διὰ τοῦ ὁποίου καὶ τὸ ἄσυλον τῆς οἰκογενείας καταπατεῖται.

§25ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπορῶ, κύριε Πρόεδρε, διατὶ οἱ προλαλήσαντες ἀποκαλοῦσι φορολογίαν ἐπὶ τοῦ οἴνου τὸ δικαίωμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἐπὶ τῆς παραγωγῆς τὸ Δημόσιον. Δὲν πρόκειται περὶ φορολογίας, ἀλλὰ πρόκειται περὶ δημεύσεως τῆς περιουσίας τῶν πολιτῶν Ἑλλήνων· διότι, ὡς ἐφαρμόζεται σήμερον, ἐπὶ τῷ μέτρῳ, ἐπὶ τῷ ὁποίῳ ἐφαρμόζεται σήμερον, ἡ φορολογία αὕτη ἀποβαίνει δημευτική. Ἡ φορολογία ἡ σημερινὴ ἀποῤῥοφᾷ ὁλόκληρον τὴν ἐργασίαν τοῦ γεωργοῦ καὶ τῆς οἰκογενείας του ὁλοκλήρου τοῦ ἔτους· ἡ φορολογία αὕτη καταλαμβάνει ἅπαν τὸ ποσὸν τῆς παραγωγῆς του, διότι μετὰ φορολογίαν τεσσάρων ἥμισυ λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν οὐδὲν πλέον ἀπομένει ἐκ τῆς ἀξίας τοῦ οἴνου. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἔχω καθῆκον καὶ ἐγὼ νὰ ἑνώσω τὴν φωνήν μου μετὰ τῆς φωνῆς τῶν προλαλησάντων, ὅπως ληφθῇ ἐπὶ τέλους ἓν μέτρον περὶ φορολογίας τοῦ οἴνου καὶ καταστῇ ἡ φορολογία αὕτη δικαία.

§26ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Μολονότι μακρὰ πεῖρα μᾶς ἐδίδαξεν, ὅτι αἱ ἀνέκαθεν Κυβερνήσεις τῆς Ἑλλάδος, ἀφοῦ ἅπαξ θέσωσι φόρον τινὰ, ὅσον καταθλιπτικὸς καὶ ἂν ἦναι οὗτος, πολὺ δυσκόλως μεταβάλλουσιν αὐτὸν, ἐν τούτοις ἤλπιζέ τις ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἤθελε διΐδῃ τὰ κακὰ, τὰ ὁποῖα ἐπέφερεν ὁ φόρος οὗτος ἐπὶ τοῦ οἴνου καὶ ἤθελε κατανοήσει ὅτι ὁ νόμος πρέπει νὰ καταργηθῇ ἢ ἀντικατασταθῇ. Ἐνθυμεῖσθε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον, ὅτε καὶ πάλιν συνεζητεῖτο τὸ ζήτημα τῆς παρακρατήσεως ἐπὶ τῆς σταφίδος, ἤγειρα φωνὴν καὶ εἶπον ὅτι δὲν πρέπει μόνον περὶ τῆς σταφίδος νὰ μεριμνᾷ ἡ Κυβέρνησις (ἂν καὶ δὲν ἐμερίμνησε ποτὲ καὶ περὶ ταύτης), ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ οἴνου, διότι ἄλλως θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον σήμερον εὑρισκόμεθα ὡς πρὸς τὴν σταφίδα. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν, κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις νὰ μεριμνήσῃ περὶ τοῦ φόρου τούτου τοῦ οἴνου ὅσον τάχιστα, καὶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τριακόσιαι περίπου δίκαι ἠγέρθησαν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος κατὰ τῶν ἐνταῦθα οἰνοπωλῶν καὶ ἰδίᾳ τῶν Θηραίων, οἵτινες, ἐνῷ πληρόνουσιν, ἐκτὸς τοῦ φόρου τῆς παραγωγῆς, καὶ τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν, μεταφέροντες τὸν οἶνον ἐνταῦθα, πιέζονται καὶ σύρονται εἰς τὰ δικαστήρια, ὅπως καὶ ἐκ δευτέρου πληρώσωσιν. Εὐτυχῶς τὰ δικαστήρια ἀνεγνώρισαν τὸ δίκαιον τῶν οἰνοπωλῶν Θήρας καὶ ἐδικαίωσαν πολλάκις αὐτοὺς, ἀλλ’ ἐξεδόθησαν καὶ ἀποφάσεις, αἵτινες ἠδίκησαν αὐτοὺς, ἐκ κακῆς ἑρμηνείας τῶν νόμων. Εἶναι λοιπὸν καιρὸς ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀπαλλάξῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τῶν πολυειδῶν καταπιέσεων, ἃς ὑφίσταται ἐκ τοῦ φορολογικοῦ τούτου νόμου ἐπὶ τοῦ οἴνου.

§27ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω βεβαίως λόγον νὰ παραπονεθῶ διὰ τὸ ἐπικρατοῦν σύστημα εἰς τὸ ἓν τμῆμα τῆς ἐπαρχίας μου, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ὑποβάλῃ τὸν νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπηλλάγησαν τέσσαρες δῆμοι τῆς ἐπαρχίας μου τοῦ λεγομένου ἐγγείου φόρου, καὶ διὰ τοῦτο τὸν εὐχαριστῶ· ἀλλ’ ἐκ τούτου μοὶ δίδεται ἀφορμὴ νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα τὸ σύστημα τοῦτο ἐφαρμόσῃ γενικῶς εἰς ὅλον τὸ Κράτος, ἂν καὶ, ὡς προεῖπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Θήρας συνάδελφος, πολλαὶ καταχρήσεις τῶν τελωνειακῶν ἀρχῶν γίνονται κατὰ τὴν μεταφορὰν ἀπὸ τόπου εἰς τόπον διὰ τὸ ἐσωτερικὸν κατὰ τὴν φορολογίαν τοῦ οἴνου τῶν τόπων ἐκείνων, ἔνθα δὲν ἰσχύει ἡ ἔγγειος φορολογία, δηλαδὴ διὰ τὴν Θήραν καὶ τὴν νῆσον Πάρον. Ἀλλὰ τοῦτο βεβαίως ἀπόκειται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὸ ἐξετάσῃ, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον, ἐξακολουθούσης τῆς ἐφαρμογῆς τῆς τοιαύτης φορολογίας, ἦναι αὕτη, ὄχι καταπιεστικὴ, ἀλλὰ λῃστρικὴ διὰ τὸν ἀτυχῆ λαὸν, συγκεκριμένως ὅμως τῷ ὑπενθυμίζω, πῶς ὀνομάζεται ἡ φορολογία, ἡ ἐπιβαλλομένη εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν, τῶν πέντε λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ τοῦ οἴνου, ὅταν ὁ οἶνος σήμερον δὲν ἔχῃ πλέον τῶν ἑπτὰ λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν. Καὶ ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἡ λεγομένη βαρέλλα ἐκ πεντήκοντα ὀκάδων δὲν τιμᾶται εἰς τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς πλέον τῶν ὀκτὼ δραχμῶν, καὶ ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζῃ, ὅτι δύναται νὰ ἐξακολουθῇ λῃστρικῶς φορολογῶν τὸν δυστυχῆ λαὸν μὲ 5 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον πωλεῖται 7 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, πῶς δυνάμεθα νὰ τὸν ἀνεχώμεθα; Φορολογεῖ δηλαδὴ 70% τὸ ἀκαθάριστον προϊόν, διότι ὁ δυστυχὴς γεωργὸς λαμβάνει 7 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, καὶ ἐξ αὐτῶν ὀφείλει νὰ ἀφαιρέσῃ τὰ ἔξοδα καλλιεργείας, τὰ ἔξοδα συγκομιδῆς, τὰ ἔξοδα ἐξαγωγῆς, τὸν τόκον τῆς ἀξίας τοῦ κτήματός του κλπ. Ὀφείλει δὲ πρὸ παντὸς νὰ μάθῃ ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι ὁ οἶνος καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ τὸ προπαρελθὸν ἔτος, μὲ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς εἰσαγωγῆς τῶν οἴνων εἰς τὴν Γαλλίαν, ὡς ἐκ τῶν ληφθέντων ἐκτάκτων μέτρων τῆς φορολογίας, ὁ οἶνος ὁ ἑλληνικὸς δὲν ἔχει ἀξίαν μεγαλειτέραν τῶν 7 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν, καὶ ὅμως ἐξακολουθεῖ νὰ νομίζῃ ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι δύναται νὰ εἰσπράττῃ φόρον 5 λεπτῶν. Ἀλλὰ καὶ ταῦτα δὲν τὰ εἰσπράττει, διότι τὰ εἰσπράττουν οἱ ἐνοικιασταὶ τοῦ Δημοσίου, καταχρώμενοι καὶ ὑπερβαίνοντες κατὰ πολὺ τὴν φορολογίαν τῶν 5 λεπτῶν. Ἂν νομίζῃ ὅτι διὰ τοιούτου συστήματος φορολογικοῦ δύναται νὰ φθάσῃ εἰς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει πρὸ δωδεκαετίας, ἀπατᾶται. Ἐνθυμεῖται, τί ἔλεγον πρὸ διετίας, καὶ ἐνθυμεῖται πόσον ψευδεῖς ἦσαν αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας τῷ ἔδιδεν ἡ ὑπηρεσία σχετικῶς ὅτι τῷ ὑπέβαλλεν ἀνακριβείας, ψευδολογήματα, τὰ ὁποῖα ἐκ τῶν ὑστέρων ἀνεγνώρισεν. Ἔλεγον τότε εἰς αὐτὸν, ὅτι ἐκ τῶν δήμων ἐκείνων, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐγὼ ἐνδιαφέρομαι, ἐξήγοντο κατ’ ἔτος περὶ τὰ 2 ἑκατομμύρια ὀκάδων, ἡ δὲ ὑπηρεσία τῷ ὑπέβαλλε πληροφορίας, ὅτι ἐξάγονται μόνον 100 χιλιάδες. Καὶ ὅταν ἐζήτει πληροφορίας παρὰ τοῦ τελωνείου, πόσαι χιλιάδες ὀκάδων ἐξάγονται ἐκεῖθεν, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἦτο πολὺ εὐτυχὴς, νομίζων ὅτι αἱ πληροφορίαι τῆς ὑπηρεσίας του ἦσαν ἀκριβεῖς, καὶ διεβεβαίονεν ὅτι δὲν ἐξήρχοντο πλέον τῶν 50,000 ὅταν δὲ τῷ ἔλεγον, ὅτι κατὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας ὑπῆρχον εἰς τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς πλοῖα φέροντα πλέον τῶν 400,000 ὀκάδων καὶ ὅτι αἱ πληροφορίαι τῆς ὑπηρεσίας του εἶναι πλασταὶ, ἐνόμιζεν ὅτι ἠδύνατο νὰ μειδιᾷ. Ταῦτα λέγω σχετικῶς, διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι πάντοτε αἱ βάσεις τῶν νομοθετημάτων τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ στηρίζονται ἐπὶ ψευδεστάτων ὑπολογισμῶν καὶ προϋπολογισμῶν. Καὶ τότε τῷ ὑπεδείκνυον τὴν ἀνάγκην τῆς μεταῤῥυθμίσεως τοῦ συστήματος τῆς φορολογίας ὡς πρὸς τοὺς δήμους ἐκείνους· ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐνόμιζεν ὅτι τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου θὰ ἐβλάπτετο, ἐὰν μετεῤῥυθμίζετο τὸ σύστημα ἐκεῖνο, διότι ἐπὶ τῇ βάσει οἵων εἶπον ψευδεστάτων πληροφοριῶν, ἀνακριβεστάτων προϋπολογισμῶν καὶ ὑπολογισμῶν, ἐνόμιζεν ὅτι δὲν συνέφερεν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ἡ μεταῤῥύθμισις τοῦ συστήματος ἐκείνου, καὶ ἐν τούτοις τὰ ἀποτελέσματα ἀπέδειξαν, ὅτι ἐγὼ μὲν, ὁ μὴ ἔχων γνῶσιν τῶν λογαριασμῶν, τῶν ὁποίων αὐτὸς πρωτίστως ἔπρεπε νὰ ἔχῃ γνῶσιν, εἶχον δίκαιον, διότι εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον δὲν εἰσήρχοντο πλέον τῶν 6,000 δραχμῶν, ἐνῷ σήμερον εἰσέρχονται πλέον τῶν 20,000, καὶ ἐν τούτοις ὁ λαὸς εἶναι λίαν εὐχαριστημένος, διότι ἀπηλλάγη τῶν ἐνοικιαστῶν καὶ τῶν καταθλιπτῶν, ὁ δὲ κ. Πρωθυπουργὸς, θέλων νὰ ἔχῃ ὄργανα τῆς συναλλαγῆς, τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ κόμματος, δὲν ἤθελε ν’ ἀποδεχθῇ τότε τὸ σύστημα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ὑπέδειξα καὶ τὸ ὁποῖον ἐπὶ τέλους κατ’ ἀνάγκην καὶ αὐτὸς ἀπεδέχθη καὶ ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε.

§28Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀνάγκη τῆς μεταῤῥυθμίσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τοῦ οἴνου κατέστη τόσον ἐπείγουσα καὶ τόσον ἐπαισθητὴ παρὰ τοῖς φορολογουμένοις, ὥστε νομίζω, ὅτι εἶναι πρέπον νὰ ἑλκύσῃ τὴν ἰδιαιτέραν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Τὰς αἰτιάσεις τὰς ὁποίας ἀκούομεν ἐντὸς τῆς Βουλῆς παρὰ πολλῶν Βουλευτῶν, τὰς αὐτὰς καὶ μείζονας ἔτι ἀκούομεν καὶ ἐκτὸς αὐτῆς. Βεβαιωθῆτε, Κύριοι, ὅτι, καθ’ ὃν χρόνον διέτριβον ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου, δὲν παρήρχετο σχεδὸν ἡμέρα, χωρὶς νὰ δέχωμαι ὁμίλους φορολογουμένων καὶ οἰνεμπόρων, παρὰ τῶν ὁποίων δὲν ἤκουον ἢ μίαν καὶ μόνην εὐχὴν, μίαν καὶ μόνην παράκλησιν, τὴν πρὸς μεταῤῥύθμισιν τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τοῦ οἴνου. Καὶ ὄντως ἐκ τῶν πρακτικῶν ἀλλὰ καὶ λεπτομερῶν πληροφοριῶν, ἃς ἠρύσθην, συζητῶν μετὰ τῶν συμπολιτῶν μου ἐπὶ τοῦ θέμματος τούτου, ἐπείσθην ὅτι καταθλιπτικώτερος νόμος ἀπὸ τὸν διέποντα παρ’ ἡμῖν τὰ τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ· διότι, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν βαρεῖαν φορολογίαν, ἥτις ἐπιβάλλεται δι’ αὐτοῦ, τὰς διατάξεις τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὡς καὶ τὸν τρόπον τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου, θέλομεν πεισθῆ, ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ διατάξεις καὶ οἱ περιορισμοὶ, οἱ ἐμπεριεχόμενοι ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ, εἰς οὐδὲν ἄλλο χρησιμεύουσι, παρὰ ὡς μία πηγὴ διηνεκῶν διενέξεων μεταξὺ φορολογουμένων καὶ ἐνοικιαστῶν, διενέξεων ἀποληγουσῶν πάντοτε εἰς βάρος τῶν ἀτυχῶν φορολογουμένων, μὲ τὴν ὑποχρέωσιν, ἐννοεῖται, νὰ πληρώσωσι τὸ διπλάσιον τῆς ἀξίας τοῦ νομίμου φόρου. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, δίδων πρό τινων ἡμερῶν διασαφήσεις, ἃς ἐζήτησεν εἷς τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ἀνεγνώρισε τὸ ἐλλιπὲς καὶ ἐλαττωματικὸν τοῦ φόρου τούτου, ἀλλ’ εἶπεν ὅτι δὲν δύναται νὰ πράξῃ τίποτε, διότι τὸ σύστημα τοῦτο ἀποφέρει πλείονα παντὸς ἄλλου ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Νομίζω ὅτι εἶναι οὐ μόνον βάρβαρον, ἀλλὰ καὶ ἀπάνθρωπον, νὰ ἀνεχώμεθα ἐν γνώσει ἐλαττωματικὰς διατάξεις φορολογικοῦ τινος νόμου, μόνον καὶ μόνον διότι οὗτος ἀποκομίζει κέρδη τινὰ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς φρονῶ ὅτι γινώσκει κάλλιον παντὸς ἄλλου, ὅτι τὸ κύριον προσὸν παντὸς φορολογικοῦ νόμου εἶναι τὸ ἧττον καταθλιπτικὸν, τὸ ἧττον ἐπαχθὲς, εἶναι ἐκεῖνο, ὅπερ δὲν προκαλεῖ τοὺς γογγυσμοὺς ἐκείνων, καθ’ ὧν μέλλει νὰ λειτουργήσῃ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς βεβαίως δὲν δύναται νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι ὁ νόμος οὗτος κέκτηται τὰ προσόντα ταῦτα. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τοῦ θέματος, διότι εἶναι ἄδικον ν’ ἀφεθῶσιν οἱ φορολογούμενοι ὑπὸ τὸ κράτος τοιούτου ἐλαττωματικοῦ συστήματος.

§29ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ταύτην τὴν στιγμὴν ἔλαβον τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα, ὑπογεγραμμένον παρὰ πολλῶν κατοίκων τῆς πόλεως Πύργου (ἀναγινώσκει): «Σγούτας, ἐργολάβος λιμένος, ἐδέχετο διακοσίας χιλιάδας δραχμὰς λάβῃ πρὸς ἐξόφλησιν ἀπαιτήσεών του. Εἰρηνοδίκης Πασχάλης πρόεδρος, Φιλιππόπουλος καὶ Ἰωαννίδης μέλη, ἐν ἀγνοίᾳ λοιπῶν μελῶν, χθὲς βράδυ συνέταξαν ἀπόφασιν λιμενικῆς ἐπιτροπῆς, δι’ ἧς δίδουσι Σγούτᾳ τριακοσίας πεντήκοντα χιλιάδας δραχμάς. Ὑψώσατε φωνὴν, ἀντιστῆτε πάσῃ δυνάμει λεηλασίαν λιμενικοῦ ταμείου, πληρωθέντος ἐξ ἱδρῶτος καὶ στερημάτων πενομένου λαοῦ.» Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο ἀπευθύνεται καὶ πρὸς τοὺς λοιποὺς συναδέλφους ἐξ Ἠλείας. Ἐπειδὴ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις ἐνέχει πολλὰ, δὲν θέλω σήμερον νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερῆ ἐξέτασιν αὐτῶν, θὰ παρακαλέσω ὅμως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως διατάξῃ τὸν πρόεδρον τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς ν’ ἀποστείλῃ τὴν ἀπόφασίν του καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, πρὶν ἢ ἀποσταλῇ αὕτη εἰς τὸν νομάρχην καὶ ὁ νομάρχης ἐγκρίνῃ ταύτην. Ἔχω ἀπόλυτον πεποίθησιν εἰς τὴν ἀκεραιότητα τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἔχουν τὰς ἀπαιτουμένας εἰδικὰς γνώσεις, καλὸν εἶναι νὰ ἐπιθεωρηθῇ ἡ ἀπόφασις καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον.

§30ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Μεταξὺ τῆς πόλεως τῶν Τρικάλων καὶ τοῦ χωρίου Πυργετοῦ ὑπάρχει λειβάδιον, τὸ ὁποῖον νέμεται ἡ κοινότης πρὸ ἀμνημονεύτων χρόνων, καὶ ἐπὶ Τουρκοκρατίας καὶ μετὰ τὴν προσάρτησιν. Ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος Τρικκάλων, προαχθεὶς παρὰ τῆς ἐνεστώσης Κυβερνήσεως, λόγῳ συναλλαγῆς, διότι τυγχάνει στενότατος συγγενὴς Τρικουπικοῦ Βουλευτοῦ, ἐθεώρησε καλὸν νὰ ζητήσῃ παρὰ τῶν κατοίκων χρήματα, ὅπως τοὺς ἀφήσῃ νὰ νέμωνται τὸ λειβάδιον, ἐπειδὴ δὲ οἱ κάτοικοι δὲν τῷ ἔδοσαν, ἠθέλησε νὰ τοῖς παρεμποδίσῃ τὴν νομὴν διὰ χωροφυλάκων, ἐν ᾧ εἶναι γνωστὸν, ὅτι κτήματα ἀνήκοντα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν εἶναι μόνα τὰ διὰ τῆς συμβάσεως παραδοθέντα εἰς αὐτήν. Κατὰ συνέπειαν καταθέτω ἀναφορὰν τῶν ἀδικουμένων κατοίκων, καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ αἴτησίς των, νὰ τιμωρηθῇ δὲ παραδειγματικῶς ὁ παρανομῶν ἔφορος, ἐκτὸς ἐὰν παρακαλέσῃ τὸν Πρωθυπουργὸν ὁ ἐνδιαφερόμενος Βουλευτὴς καὶ ἀπαλλαγῇ κατὰ τὸ σύνηθες.

§31ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος εἶναι ὁ ἐνδιαφερόμενος;

§32ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ὁ κ. Ζουλούμης. Καταθέτω ἐπίσης ἀναφορὰν τοῦ ἱερομονάχου Ἱερωνύμου, ἡγουμένου τῆς Μονῆς Μεροκόβου, ὁ ὁποῖος ἐν τῇ ἀναφορᾷ του πρὸς τὴν Βουλὴν ἐκθέτει ὅσα πρὸ ἡμερῶν εἶπον εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὅσα ὁ νομάρχης διημφισβήτησε. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ ὅπως μὴ παραμένῃ εἰς τὰς φυλακὰς, ἀλλὰ μεταφερθῇ εἰς τὴν Ἐπισκοπὴν, ἀφοῦ κατηγορεῖται μόνον διότι εἶναι συγγενὴς τῶν Τσεκουραίων· εἶναι δὲ φοβερὸν, ἄνθρωπος 70 ἐτῶν καὶ ἡμερώτατος νὰ παραμένῃ εἰς τὰς φυλακὰς μεταξὺ 50 κακούργων. Καταθέτω καὶ ἐπιστολὴν τῶν κατοίκων πρὸς ἐπιβεβαίωσιν τῶν ὅσων πρὸ ἡμερῶν ἀνέφερον.

§33ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Παυλοπούλου κατατεθὲν τηλεγράφημα, διότι πρόκειται περὶ πολὺ σπουδαίας ὑποθέσεως.

§34Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζετε τίποτε σχετικὸν, κύριε Ὑπουργέ;

§35ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν γνωρίζω τίποτε.

§36Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ζητήσητε τηλεγραφικῶς πληροφορίας, διότι τὸ ζήτημα εἶναι τόσῳ σοβαρὸν, ὅσῳ καὶ ἐπεῖγον.

§37ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Χθὲς ὁ κ. Βουλευτὴς Τρικκάλων, ὁ πρὸ ὀλίγου καταβὰς τοῦ βήματος, ἐζήτησε νὰ καταθέσω τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀντεισαγγελέως τῶν ἐφετῶν κ. Ἀποστολίδου περὶ τῆς ὑποθέσεως τῆς καταστροφῆς τῆς συμμορίας Παπακυριτσοπούλου. Τοιαύτη ἔκθεσις δὲν ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ἀποστολίδου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διότι οὗτος δὲν ἀπεστάλη ἵνα ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις διοικητικὰς ἐν Λαμίᾳ, ἀλλὰ μόνον ἵνα ἐπιτηρῇ τὴν ἀνάκρισιν κατὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς μετὰ τὸν φόνον τοῦ Παπακυριτσοπούλου.

§38ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὑπέβαλεν ἔκθεσιν.

§39ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἠμπορεῖ νὰ ὑπέβαλεν ἔκθεσιν εἰς τὸν προϊστάμενον αὐτοῦ Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν, ἀλλ’ ἐὰν ἀνήκῃ αὕτη εἰς δικογραφίαν ἀνακριτικὴν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποσπασθῇ καὶ νὰ προσαχθῇ ἐνταῦθα.

§40ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ συμμορία Παπακυριτσοπούλου κατεστράφη πλέον. Τί δικογραφία ἀνακριτική;

§41ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Οὔτε ἐγὼ ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ τὴν καταθέσω, οὔτε πῶς νὰ τὴν ζητήσητε, ἐνόσῳ ἀμφότεροι ἀγνοοῦμεν τὸ περιεχόμενον. Θὰ ζητήσω πληροφορίας ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Ζυγομαλᾶς, συζητουμένου νομοσχεδίου περὶ ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως, ἐζήτησε τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων τινῶν, ἀφορώντων εἰς τὴν μίσθωσιν τοῦ καταστήματος τοῦ Προξενικοῦ γραφείου ἐν Κωνσταντινουπόλει. Δὲν ἠδυνήθην νὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ἐγκαίρως, διότι εἶχον ἀποσταλῆ εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον μετὰ τῆς αἰτήσεως περὶ ἐκτάκτου πιστώσεως, σήμερον δὲ μόλις τὰ ἔλαβον, καὶ τὰ καταθέτω. Παρατηρῶ δὲ εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, διότι τοῦτο ἐπρόκειτο νὰ ἐξακριβωθῇ καὶ κατ’ ἐπερώτησιν ἐπίσης τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 2,500 χρ. φράγκων ἐζητεῖτο ἀπὸ τὸν γενικὸν πρόξενον Κωνσταντινουπόλεως ἐπὶ ἀποδόσει λογαριασμοῦ.

§42ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Στράτου, καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. Βουλευτὰς, τοὺς αἰτήσαντας τὴν κατάθεσιν ταύτης, νὰ μὴ ἐπιμείνωσιν εἰς τὴν κατάθεσιν, διότι ἡ ἔκθεσις περιέχει καὶ ἀντικείμενα, πλὴν τῶν ἀμοιβῶν, ἅτινα εἶναι ἀσύμφορα νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν, διότι περιέχει ζητήματα προσωπικὰ, ἀφορῶντα εἰς τοὺς συμμετασχόντας εἰς τὴν συμπλοκὴν, καὶ ἑπομένως δὲν νομίζω ὅτι εἶναι πρέπον, ὅπως ἡ ἔκθεσις κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ παραδοθῇ εἰς τὴν δημοσιότητα.

§43ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ τὴν ἐζήτησα.

§44ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἄλλως τε ἡ ὑπόθεσις δὲν ἔληξεν, οὐδὲ ἐπερατώθη καθ’ ὁλοκληρίαν· ὑπάρχουσιν ὑποδεέστεροι στρατιωτικοὶ, δεκανεῖς καὶ στρατιῶται καὶ χωροφύλακες, μήπω ἀμειφθέντες, καὶ περὶ ὧν προσεχῶς θέλει ληφθῆ πρόνοια.

§45ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἀφοῦ ἀκόμη δὲν ἐτελείωσε τὸ ζήτημα τῶν ἀμοιβῶν, δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν νὰ ἀναβληθῇ ἡ κατάθεσις καὶ νὰ γείνῃ μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας. Διὰ τὸ πρῶτον ζήτημα ἀκριβῶς ζητῶ νὰ κατατεθῇ, διότι, ἂν δὲν τὴν καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς, θὰ λάβω τὸν λόγον ἐγὼ καὶ θὰ ἐκθέσω ὅσα περιέχει ἡ ἔκθεσις.

§46ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅσα ἔγγραφα αὐτὸς νομίζει ὅτι δικαιοῦται καὶ δύναται νὰ καταθέσῃ, ὅπως δυνηθῶμεν ἐκ τῶν καταθέσεων τούτων νὰ συζητήσωμεν περὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου θέματος. Παρακαλῶ ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δηλώσωσιν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἕτερον θέμα, τί σκοποῦσι νὰ πράξωσιν ὑπὲρ τῶν δύο οἰκογενειῶν τῶν δύο θυμάτων τῆς συμμορίας Παπακυριτσοπούλου διότι ταῦτα εἶναι θύματα καὶ τῆς Πολιτείας. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐκταθῶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, οὐδὲ νὰ ἐκθέσω λεπτομερείας προώρως. Παρακαλῶ ὅμως τοὺς κ. Ὑπουργοὺς νὰ μᾶς εἴπωσιν, ἐὰν ἢ σήμερον ἢ σὺν τῇ καταθέσει τῶν ἐγγράφων σκέπτωνται νὰ πράξωσί τι, καὶ τί σκέπτονται νὰ πράξωσι, καὶ πῶς.

§47ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς, βεβαίως δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν κατάθεσιν τῆς ἐκθέσεως ταύτης, τῆς ὁποίας ἡ ἀποκάλυψις δύναται νὰ βλάψῃ τὸ στάδιον τῆς ἀνακρίσεως. Ἀλλ’ ὡς πρὸς τὴν ἑτέραν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ἐζητήσαμεν, τοῦ ἀποσταλέντος πρὸς ἐνέργειαν στρατιωτικῶν ἀνακρίσεων κ. Στράτου, δὲν δυνάμεθα ἢ νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν κατάθεσιν αὐτῆς, καθόσον ἐκ τῆς καταθέσεως ταύτης δὲν βλέπομεν κατὰ τί δύναται νὰ βλαβῇ ἡ ὑπόθεσις· τοὐναντίον θὰ διαλευκανθῇ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν παρέστησεν ἡμῖν, ὅτι, ἐπειδὴ ἐκτίθενται πρόσωπά τινα, δὲν δύναται νὰ καταθέσῃ τὴν ἔκθεσιν ταύτην. Νομίζω ὅτι πολλὰ διεδόθησαν μετὰ τὴν ἐπισυμβᾶσαν ἐκείνην συμπλοκὴν, ἐπιβάλλεται δὲ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διαλευκάνῃ τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ἵνα ἀποδειχθῇ τέλος πάντων ὑπὸ ποίας περιστάσεις ἔλαβε χώραν τὸ γεγονὸς αὐτὸ τὸ ἀπαίσιον, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ προληφθῇ, καὶ τίνες εἰσὶν οἱ αἴτιοι, ἕνεκα τῆς ἀμελείας τῶν ὁποίων δὲν ἐπῆλθε τὸ ὑπὸ πάντων ἐπιδιωκόμενον ἀποτέλεσμα τῆς μὴ αἰχμαλωτίσεως ἢ τῆς ἀπελευθερώσεως τῶν ἀτυχῶν ἐκείνων δημοσίων λειτουργῶν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐξακολουθοῦμεν οὕτω πολιτευόμενοι, νὰ βραβεύωμεν μὲν τοὺς διαπράξαντας ἀγαθόν τι, νὰ ἀμνηστεύωμεν δ’ ἐκείνους, ἐκ τῆς ἀμελείας τῶν ὁποίων ἐπέρχονται γεγονότα βλάπτοντα τὴν χώραν, ἐγκολάπτοντα μάλιστα ὄνειδος εἰς αὐτὴν, δὲν δύναμαι, μετὰ τοιαύτην πολιτείαν, νὰ ἐννοήσω, ποῦ δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ συζητηθῇ διὰ μακρῶν ἡ ὑπόθεσις αὕτη, ἵνα ἀποδειχθῇ τέλος πάντων ὁποῖα μέτρα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἐν γένει περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς παρέστησεν ἡμῖν τοσοῦτον ἀνθηρὰν, ἵνα ἀποδειχθῇ καὶ πάλιν, ἂν ἡ μὴ ἔγκαιρος καὶ κατάλληλος καταδίωξις ἦτο ἡ αἰτία τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, ἢ, ὡς ἠθέλησαν νὰ παραστήσωσιν οἱ περὶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν διὰ τοῦ ἡμιεπισήμου αὐτοῦ ὀργάνου, ὅτι ὁ λαὸς τῆς Φθιώτιδος ἦτο ὁ αἴτιος τῆς αἰχμαλωσίας ταύτης, ὅτι ὁ λαὸς τῆς Φθιώτιδος οὐδὲν ἄλλο ἔπραττεν ἢ νὰ ὑποθάλπῃ τοὺς λῃστὰς, δι’ ἣν ὕβριν ἐν ὀνόματι τοῦ Φθιωτικοῦ λαοῦ διαμαρτύρομαι, καθόσον ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Στράτου θ’ ἀποδειχθῇ, ἂν ὁ λαὸς ἐκεῖνος, ὁ μαστιζόμενος ὑπὸ τῆς λῃστείας, δὲν ἐποιήσατο πᾶν τὸ δυνατὸν πρὸς καταδίωξιν τῶν λῃστῶν, ἢ ἂν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς μὴ ἐγκαίρου καταδιώξεως ὀφείλεται εἰς τὴν ἀνεπάρκειαν τῶν μέσων τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία σήμερον τολμᾷ νὰ καυχᾶται ἐπὶ τῇ ἀνθηρᾷ καταστάσει τῆς δημοσίας ἀσφαλείας.

§48ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Δύο λέξεις, κύριε Πρόεδρε. (θόρυβος ἐν τῇ δεξιᾷ). Φαίνεται ὅτι δὲν συγκινεῖσθε ἀλλ’ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχασαν τοὺς ἀδελφούς των, ὀδύρονται, καὶ σεῖς ὀφείλετε νὰ συγκινηθῆτε, διότι δύο οἰκογένειαι σήμερον μένουσιν ἄνευ προστασίας, ἀπολέσασαι πολυτίμους ὑπάρξεις. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δηλώσῃ, ἐὰν ὑπέβαλε διάταγμα πρὸς προβιβασμὸν τῶν στρατιωτικῶν ἐκείνων, οἵτινες ἔλαβον μέρος εἰς τὴν φοβερὰν ἐκείνην συμπλοκὴν κατὰ τῶν λῃστῶν, νὰ δηλώσῃ δὲ συνάμα, ἂν τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ διανεμηθῇ εἰς τοὺς λαβόντας μέρος εἰς τὸ φοβερὸν ἐκεῖνο δρᾶμα, τῇ ἀποφάσει τῆς Κυβερνήσεως, θὰ διανεμηθῇ πρὸς τοὺς στρατιώτας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των, ὡς γενναῖοι στρατιῶται, ἀμυνόμενοι ὑπὲρ τῆς ἀσφαλείας τῆς πατρίδος. Ἐκτὸς τούτου, δὲν ἐπιτρέπεται σήμερον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ σιωπᾷ, ὅταν πρόκηται νὰ ἀμείψῃ καὶ τὰς οἰκογενείας τῶν στρατιωτῶν τῆς δικαιοσύνης, οἱ ὁποῖοι ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκον αὑτῶν μετὰ τῆς αὐτῆς γενναιότητος καὶ αὐτοθυσίας. Ἤμειψεν αὐτοὺς κατὰ τὴν κηδείαν αὐτῶν μὲ τὴν ἠθικὴν ἀμοιβὴν, ἀλλὰ ἐλλείπει ἀπὸ τὰς οἰκογενείας αὐτῶν ἡ ὑλικὴ ἀμοιβὴ, ἡ ὀφειλομένη παρὰ τῆς πατρίδος, καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀνοίξῃ τὸ στόμα τῆς ἐπὶ τέλους, διότι ἔχει ὑποχρέωσιν εἰς τοῦτο, ὅταν βλέπῃ ὅτι πάντες οἱ Βουλευταὶ, ἐκ πατριωτισμοῦ καὶ συνειδήσεως καθαρᾶς διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντος τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων, τῶν στρατιωτῶν τῆς δικαιοσύνης, οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν θύματα τοῦ καθήκοντος, ὅταν βλέπῃ πάντας νὰ ὑψώνωσι φωνὴν δικαίας ἀγανακτήσεως, καὶ νὰ ἐρωτῶσι, τί θὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις ὑπὲρ τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν οἰκογενειῶν τῶν θυμάτων ἐκείνων, ἅτινα ὑπέστησαν μαρτυρικώτατον θάνατον. Ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ σιωπᾷ. Ἔχομεν ἀπαίτησιν νὰ ὁμιλήσῃ, ἐὰν ἐννοῇ νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς στρατιώτας τῆς δικαιοσύνης, διότι καὶ οὗτοι ἦσαν στρατιῶται τῆς πατρίδος, οἱ ὁποῖοι ἀπωλέσθησαν ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ καθήκοντος αὐτῶν. Ἡ σιωπὴ τῆς Κυβερνήσεως προδίδει τὴν ἀχαριστίαν αὐτῆς πρὸς τοὺς στρατιώτας τῆς δικαιοσύνης, οἵτινες ἔπεσαν θύματα ἀγρίας ἐκδικήσεως τῶν λῃστῶν, ἐκτελέσαντες τὸ πρὸς τὴν πατρίδα καθῆκον αὑτῶν.

§49ΚΡΙΤΣΑΣ. Ἐπληροφορήθην ἐξωδίκως πρό τινων ἡμερῶν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐνέκρινε δαπάνην τινὰ ἐξ ὀκτὼ ἢ ἐννέα χιλιάδων δραχμῶν, προταθεῖσαν ὑπὸ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Στυλίδος πρὸς κατασκευὴν δύο πλωτῶν φανῶν. Τοῦτο ἀληθῶς, ἂν ἐγένετο, εἶναι λίαν εὐχάριστον, καὶ ἐνέπλησε χαρᾶς ἅπαντας τοὺς ἐνδιαφερομένους, διότι, τοποθετουμένων καταλλήλως τῶν φανῶν τούτων, τὰ προσεγγίζοντα εἰς Στυλίδα ἀτμόπλοια, λαμβάνοντα τὴν κατεύθυνσιν καὶ τὸ σημεῖον ἀγκυροβολήσεως, θέλουσιν ἀπαλλαγῆ ἀπὸ τοῦ φόβου τῆς εἰς τὰ τεναγώδη ἐκεῖνα μέρη προσαράξεως, καὶ συνεπῶς θέλουσιν ἀγκυροβολεῖ εἰς ἀπόστασιν ἀπὸ τῆς προκυμαίας Στυλίδος πολὺ ἐλάσσονα τῆς νῦν συνήθους, τὴν ὁποίαν ἵνα διανύσῃ τις διὰ λέμβου, ὑποβάλλεται εἰς φρικώδη ἀγωνίαν, πολλάκις δὲ εἰς προφανῆ κίνδυνον, ἕνεκα τῶν ἀγρίων κυμάτων τοῦ πολλάκις μαινομένου Μαλιακοῦ κόλπου. Δυστυχῶς ὅμως τὴν χαρὰν ταύτην, ὅπως ἐπαληθεύσῃ τὸ γνωμικὸν «οὐδὲν καλὸν κακοῦ ἄμικτον», ἠσθάνθημεν οὐχὶ ἄμικτον λύπης, τὴν ὁποίαν ἐνέπνευσεν εἰς ἡμᾶς ἡ ὑπόνοια, μὴ τυχὸν τὸ Ὑπουργεῖον προέβῃ εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς δαπάνης ταύτης, τῆς πρὸ δύο ἐτῶν περίπου προταθείσης, διὰ τὸν λόγον ὅτι παρενεβλήθησαν ἴσως ἀνυπέρβλητα προσκόμματα εἰς τὴν κατασκευὴν τοῦ λιμένος Στυλίδος. Πρὸ ἔτους, Κύριοι, περίπου ἐξετέθη εἰς δημοπρασίαν τὸ ἔργον τοῦ λιμένος ἐκείνου, καὶ ἀνέλαβεν αὐτὸ ὁ κ. Βλυσίδης, μετὰ τοῦ ὁποίου ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ δι’ ἀντιπροσώπων αὐτῆς προέβη εἰς τὴν σύναψιν τῶν συμβολαίων, τὰ ὁποῖα ὑπεγράφησαν πρὸ ἐννέα ἤδη μηνῶν, καὶ κατὰ τὰ ὁποῖα ὁ κ. Βλυσίδης ὤφειλεν ἐντὸς ἑξαμήνου ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς των νὰ ἄρξηται τῶν ἐργασιῶν, ὧν ὅμως εἰσέτι δὲν ἤρξατο, καίτοι ἐννέα, ὡς εἶπον, ἔκτοτε παρῆλθον μῆνες. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν ὄντως ἦναι τεθειμένος τοιοῦτος ὅρος, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διὰ τίνας λόγους δὲν ἐγένετο εἰσέτι ἔναρξις τῶν ἐργασιῶν. Ἔχω, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀπευθύνω δύο ἐπερωτήσεις πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως κ. Ὑπουργόν. Κατὰ τὸν νόμον περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἡ πρωτεύουσα τῆς ἐπαρχίας, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω, δηλαδὴ ἡ Λαμία, ἀντὶ τῶν μέχρι τοῦδε λειτουργούντων δύο δημοτικῶν σχολείων θηλέων, δικαιοῦται, κατὰ τοὺς ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ ὑπολογισμούς, νὰ ἔχῃ ἓν μόνον τοιοῦτον. Τὸ Ὑπουργεῖον, ἐφαρμόσαν τὸν νόμον, ἔκρινε καλὸν ἀπὸ τῆς πρώτης ἐφαρμογῆς νὰ ἐξαιρέσῃ τὴν Λαμίαν καὶ ν’ ἀφήσῃ μὲν λειτουργοῦντα ἐκεῖ καὶ τὰ δύο σχολεῖα, ἀλλὰ νὰ διατηρῇ τὸ προσωπικὸν, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ ἑνὸς σχολείου, τουτέστι τρεῖς δημοδιδασκάλους καὶ μίαν ὑπηρέτριαν, πρᾶγμα ἐκ τοῦ ὁποίου πηγάζει τὸ ἑξῆς ἄτοπον. Ὑπάρχουσιν, ὡς εἶπον, δύο σχολεῖα, εἰς τὸ ἓν ἐκ τῶν ὁποίων διδάσκουσι δύο διδασκάλισσαι καὶ εἰς τὸ ἕτερον μία καὶ μόνη, ἡ ὁποία, ὁσονδήποτε καὶ ἂν ᾖ δραστηρία, δὲν θὰ δυνηθῇ ποτε ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀπαιτήσεως δημοτικοῦ σχολείου, εἰς ὃ φοιτῶσιν ἑκατὸν τεσσαράκοντα μαθήτριαι. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἢ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον, συγχωνεύων τὰ δύο ταῦτα σχολεῖα, ὅπερ δύσκολον κατ’ ἐμὲ, διότι οἴκημα ἐν κεντρικῷ τῆς πόλεως μέρει καὶ ἀναλόγου χωρητικότητος εἶναι ἀδύνατον νὰ εὑρεθῇ, ἢ, ἂν ἐπιμένῃ εἰς τὸ νῦν καθεστὼς, νὰ προσθέσῃ μίαν ἔτι δημοδιδάσκαλον εἰς τὸ Αʹ δημοτικὸν σχολεῖον, τὸ ὁποῖον, ὡς προεῖπον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ, μίαν μόνην δημοδιδάσκαλον ἔχον. Ἡ δευτέρα πρὸς τὸν αὐτὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπερώτησίς μου εἶναι ἡ ἑξῆς. Παρακαλῶ αὐτὸν νὰ μᾶς εἴπῃ, τί σκέπτεται νὰ κάμῃ ὡς πρὸς τὴν κωμόπολιν Νέαν Μιζέλαν, ἡ ὁποία, ἀπὸ πεντηκονταετίας καὶ πλέον ἔχουσα σχολεῖον θηλέων, ἐστερήθη αὐτοῦ διὰ τοῦ πρὸ διετίας ψηφισθέντος νόμου καὶ διὰ μόνον τὸν λόγον ὅτι ἀτελῶς ἐνεργηθεῖσα ἡ τελευταία ἀπογραφὴ ἐπαρουσίασεν αὐτὴν ἔχουσαν 850 περίπου κατοίκους, ἐνῷ ἀληθῶς ἔχει πλείονας τῶν χιλίων καὶ τριακοσίων. Πλειστάκις, κατόπιν παραπόνων τῶν συμπολιτῶν μου ἐκείνων, ἐσύστησα τῷ κ. Ὑπουργῷ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνασύστασιν τοῦ σχολείου ἐκείνου, καὶ οὗτος, ἀναγνοὺς τὰ περὶ τούτου ψηφίσματα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ λοιπὰ ἔγγραφα, μοὶ ὑπεσχέθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔαρ, ὅτι θὰ ὑπέβαλλε διάταγμα ἀνασυστάσεως τοῦ σχολείου ἐκείνου. Καὶ ἀληθῶς, ὅτε διέμενον ἐν Λαμίᾳ, κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰούνιον, ἐπληροφορήθην ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπέβαλε τὸ ἐν λόγῳ διάταγμα, ἡ δὲ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς τὸ ὑπέγραψε καὶ ἦτο ἕτοιμον πρὸς δημοσίευσιν, δὲν γνωρίζω δὲ διὰ τίνα λόγον τὸ διάταγμα ἐκεῖνο δὲν ἐδημοσιεύθη εἰσέτι, καίτοι ἐξ ἔκτοτε παρῆλθον μῆνες. Ἐὰν, καθὼς διετείνονταί τινες, τὸ διάταγμα ἐκεῖνο ἐκάη κατὰ τὴν ἐκραγεῖσαν πρό τινων μηνῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ πυρκαϊὰν, παρακαλῶ θερμῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ σπεύσῃ καὶ ὑποβάλῃ πρὸς ὑπογραφὴν ἕτερον, διότι ὄντως μεγίστη ἀδικία εἶναι νὰ στερῆται σχολείου θηλέων ἡ κωμόπολις ἐκείνη, οἱ κάτοικοι τῆς ὁποίας θεωροῦσιν ἀπαραίτητον τὴν μόρφωσιν τοῦ θήλεος γένους, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀπέδειξε στατιστική τις πληροφορία, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ κωμόπολις ἐκείνη εὑρέθη ἔχουσα, ἐν σχέσει πρὸς ἁπάσας τὰς πόλεις τοῦ Κράτους, τὰς πλείστας τῶν γυναικῶν ἐγγραμμάτους.

§50ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως μεριμνήσῃ περὶ τῶν συστάσεων, τὰς ὁποίας ἐποιήσατο αὐτῷ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ἰδίᾳ δὲ περὶ τῆς διδασκαλίσσης τῆς δημοτικῆς σχολῆς Λαμίας, μὴ ἐπαρκούσης μιᾶς τοιαύτης, συνάμα δὲ, ὅπως φροντίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς περὶ χορηγίας τῶν ἀναγκαιούντων εἰς τὴν δημοτικὴν ταύτην σχολὴν πραγμάτων, καθόσον, ὡς μοὶ γράφουσι, στερεῖται αὕτη καὶ θρανίων. Τοιαύτη δὲ εἶναι ἡ ἔλλειψις αὕτη, ὥστε ἡ αὐτόθι δημοδιδάσκαλος ἠναγκάσθη νὰ παρακαλέσῃ τὸν πατέρα μαθητρίας τινὸς, ξυλουργὸν ὄντα, ὅπως κατασκευάσῃ ἓν θρανίον, τὸ ὁποῖον ἡ δημοδιδάσκαλος ἐκ τοῦ ἰδίου αὑτῆς μισθοῦ κατὰ δόσεις νὰ πληρώσῃ. Δύνασθε ὅθεν νὰ φαντασθῆτε ὁποία ἡ κατάστασις τῆς σχολῆς ἐκείνης, καίτοι ὁ δῆμος Λαμίας οὐκ ὀλίγα εἰσφέρει ὑπὲρ τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Ὡς πρὸς τὸ ἕτερον ζήτημα, τὸ τῆς κατασκευῆς τοῦ λιμένος Στυλίδος, καὶ ἐγὼ ἀπορῶ, πῶς μετὰ τὴν γενομένην ἔγκρισιν τῆς δημοπρασίας δὲν ἤρξαντο αἱ ἐργασίαι τῆς κατασκευῆς τοῦ λιμένος. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἐφίστων ἰδίως τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι ὅτι, ὡς ἠξεύρει, πρὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς ἐργολαβίας τῆς κατασκευῆς τοῦ λιμένος Στυλίδος ὑπὸ τοῦ νῦν ἐργολάβου, εἶχε δοθῆ αὕτη καὶ κατακυρωθῆ εἰς ἕτερον, ἀλλ’ ἕνεκα διαφωνιῶν, αἵτινες ἔλαβον χώραν μεταξὺ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐκείνου, ὁ ἐργολάβος ἐκεῖνος κατέφυγεν εἰς τὰ δικαστήρια καὶ ἡ ὑπόθεσις ἔμεινεν ἐκκρεμὴς, τὸ λυπηρὸν δὲ εἶναι, ὅτι ἐσχάτως ἐξεδόθη ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου, διὰ τῆς ὁποίας ἀναγνωρίζονται τὰ δικαιώματα καὶ αἱ αἰτούμεναι παρ’ ἐκείνου ἀποζημιώσεις, διατάσσονται δὲ ἀποδείξεις. Ἐν τοιαύτῃ ὅθεν περιπτώσει, τί θὰ συμβῇ; Ἐὰν μὲν ἡ ἀποζημίωσις, ἡ αἰτουμένη παρ’ αὐτοῦ, κερδηθῆ, ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ Στυλίδος θὰ ἀπολέσῃ μέγα ποσόν. Ἐὰν δὲ καὶ ὁ ἤδη ἀναλαβὼν τὴν ἐργασίαν ἐργολάβος ἄρξηται τοῦ ἔργου αὐτοῦ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν δύναται νὰ ἐπαρκῇ εἰς τὴν ἀπότισιν τῶν ὑποχρεώσεών της πρὸς αὐτὸν, καὶ οὗτος τότε θὰ ἐγείρῃ δίκας καὶ θὰ προβῇ βεβαίως καὶ εἰς κατάσχεσιν τῶν χρημάτων αὐτῶν. Καὶ οὕτω πως, τῶν δύο αὐτῶν μαχομένων, δυστυχῶς δὲν θὰ κερδήσῃ ὁ τρίτος, ὡς τὸ λόγιον λέγει, ἀλλὰ τοὐναντίον αἱ δίκαι αὗται θ’ ἀποῤῥοφήσωσιν ὁλόκληρον τὴν περιουσίαν τοῦ λιμενικοῦ ταμείου, καὶ ἡ ταλαίπωρος Στυλὶς θὰ μείνῃ πάλιν ἄνευ λιμένος, ἐπὶ ἀπωλείᾳ τῶν χρημάτων της. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δώσῃ μεγάλην προσοχὴν καὶ ἐνεργήσῃ δεόντως.

§51ΚΡΙΤΣΑΣ. Ἐπεθύμουν ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου νὰ τὰ ἔλεγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦτο δὲ, διότι πρὶν ἢ οὗτος ἐγκρίνῃ τὰ πρακτικὰ τῆς δημοπρασίας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβε τὸ ἔργον ὁ κ. Βλυσίδης, ἐπεσκέφθην τὸν κ. Ὑπουργὸν εἰς τὸ γραφεῖόν του, καὶ τῷ παρέστησα τὰς δυσκολίας, εἰς τὰς ὁποίας θὰ περιήγετο τὸ ζήτημα τοῦ λιμένος, ἐν ᾗ περιπτώσει ἐνεκρίνοντο τὰ πρακτικὰ, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς μὲ διεβεβαίωσεν, ὅτι αὐτοῦ ὑπουργοῦντος οὐδὲν τούτων εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ καὶ θὰ τὰ προλάβῃ· μοὶ ἐσύστησε δὲ νὰ διαβεβαιώσω τοὺς συμπολίτας μου, ὅτι οὐδένα κίνδυνον θὰ διατρέξωσι τὰ συμφέροντα τοῦ λιμένος. Ἐπεθύμουν λοιπὸν νὰ ἔλεγε ταῦτα οὐχὶ ὁ κ. Χατζῖσκος, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς, διότι αὐτὸς εἶναι καὶ ὁ μόνος γινώσκων τὰ πράγματα.

§52ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἐνθυμεῖται ἀκριβῶς ὁ κ. Βουλευτὴς περὶ τίνος μοὶ ὡμίλησε τότε, καὶ δὲν ἤκουσεν ἴσως περὶ τίνος ὡμίλησεν ὁ ἕτερος Βουλευτὴς ἐκ Φθιώτιδος. Ἐὰν ἤκουε ταῦτα, καὶ ἂν ἐνεθυμεῖτο ἐκεῖνα, δὲν θὰ ἔλεγεν ὅσα εἶπε, διότι περὶ ἄλλου θέματος ἐπρόκειτο τότε, ἐπρόκειτο περὶ ἐνδεχομένων καταχρήσεων.

§53ΚΡΙΤΣΑΣ. Ὄχι, μὲ συγχωρεῖτε. Σᾶς εἶπον ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ἐκδοθῇ ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ ὅτι, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν αὕτη ἦτο ὑπὲρ τοῦ κ. Βασιλειάδου, τὸ λιμενικὸν ταμεῖον θὰ ἠναγκάζετο νὰ πληρώσῃ καὶ ἄλλας ἀποζημιώσεις εἰς τὸν νέον ἐργολάβον, καὶ τότε θὰ ἐξηντλεῖτο ὁλοτελῶς, καὶ εἰς ἀπάντησιν μοὶ εἴπετε, ὅτι θὰ ἐλαμβάνετε πρόνοιαν πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν συμφερόντων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Στυλίδος. Σᾶς εἶπον δηλαδὴ νὰ μὴ ἐγκρίνητε τὰ πρακτικὰ πρὸ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἀρείου Πάγου, δυνάμει τῆς ὁποίας ἦτο πιθανὸν νὰ ἐκέρδαινεν ὁ Βασιλειάδης, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ κατέστρεφε τὸ λιμενικὸν ταμεῖον.

§54ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Καὶ ἡ ἔγκρισις κατὰ τί ἔβλαπτεν; Ἂν διὰ τῆς ἀποφάσεως ἐκείνης κατεδικάζετο ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ Στυλίδος ν’ ἀποζημιώσῃ τὸν ἐργολάβον, τὸν ὁποῖον ἀπέπεμψε, κατὰ τί θὰ ἔβλαπτεν ἡ ἔγκρισις ἡ δευτέρα, ἡ ὁποία ἐγένετο ὑπὸ τὴν ἐπιφύλαξιν, ἂν ὑπάρχωσι χρήματα, ἄλλως νὰ μὴ ἔχῃ δικαίωμα ἀποζημιώσεως;

§55ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ὑπάρχουσι χρήματα.

§56ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Θέλω νὰ εἴπω διὰ τούτων πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι οὐδεμίαν σημασίαν εἶχε τὸ γεγονὸς, ἂν ἐπήρχετο μία καταδικαστικὴ ἀπόφασις, ὡς πρὸς τὴν ἔγκρισιν τῶν πρακτικῶν τῆς δημοπρασίας, διότι ὁ πρῶτος ἐργολάβος ὁριστικῶς ἀπέσχε τοῦ ἔργου. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ ληφθῇ πρόνοιά τις ἀπέναντι τοῦ ἔργου, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ὁ κ. Βουλευτὴς καὶ τότε ἐνδιεφέρετο περὶ τῆς περατώσεως τοῦ ἔργου. Ἐγένετο μία μελέτη ἀληθῶς λαμπρά...

§57ΚΡΙΤΣΑΣ. Οὐδεὶς ἀρνεῖται τοῦτο.

§58ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. .. καὶ ἐνθυμοῦμαι ὅτι, ὅτε ἐξετέθη εἰς μειοδοσίαν τὸ ἔργον, οὐδεὶς ἐργολάβος παρουσιάσθη, ἴσως διότι αἱ τιμαὶ εἶχον κανονισθῆ κατὰ μονάδας μικράς. Κατόπιν ἦλθεν ὁ ἐργολάβος Βλυσίδης, ὁ ὁποῖος, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, εἶχε τὴν ἐργολαβίαν τοῦ λιμένος Κερκύρας, ἀνέλαβε δὲ καὶ ταύτην μειοδοτήσας. Τὰ πρακτικὰ ἐνεκρίθησαν ἐπ’ ὀνόματι αὐτοῦ καὶ ἡ ἐργασία ἐβράδυνε νὰ ἀρχίσῃ, διότι ὁ ἐργολάβος ἀπησχολεῖτο ἐν Κερκύρᾳ. Ἀλλ’ ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ ἐπῆλθεν ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου, διὰ τῆς ὁποίας καταδικάζεται ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ νὰ ἀποδώσῃ χρηματικὰ ποσὰ—καὶ δὲν γνωρίζω πόσα—καὶ ἂν ἡ ἀπόδοσις τῶν χρηματικῶν τούτων ποσῶν καθίστα ἀνίκανον τὸ ταμεῖον νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ ἔργον, βεβαίως διὰ τοῦτο δὲν πταίει οὔτε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, οὔτε οἱ κύριοι Βουλευταὶ, πταίει ἡ τότε λιμενικὴ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία ἄνευ λόγου—διότι ὑποθέτω ἕνεκα τούτου θὰ κατεδικάσθη—ἀπέβαλε τὸν ἐργολάβον.

§59Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἁπλῶς ἀνῃρέθη ἡ ἀπόφασις.

§60ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Πιθανὸν νὰ ἔχῃ οὕτω. Δὲν γνωρίζω ἐγώ. Ἂν ᾖναι τοῦτο ἀκριβὲς, τὸ ὁποῖον ἀκούω, ὅτι ἁπλῶς ἀνῃρέθη ἡ ἀπόφασις καὶ παρεπέμφθη εἰς ἄλλο δικαστήριον ἡ συζήτησις, τότε δὲν πρόκειται περὶ ὁριστικῆς καταδίκης.

§61ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν χάνει κατ’ οὐσίαν τὴν ὑπόθεσιν.

§62ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἑπομένως δὲν πρόκειται περὶ καταδίκης, καὶ ὅλα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα εἴπομεν, εἶναι λόγια χαμένα.

§63ΚΡΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐκταθῶ, ἀλλὰ προκαλοῦμαι, βλέπετε, καὶ ἐκ τρίτου. Θὰ φροντίσω ὅσον τὸ δυνατὸν δι’ ὀλίγων νὰ εἴπω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω καὶ ἐγὼ νὰ περιορισθῆτε εἰς ὀλίγα, κύριε Βουλευτὰ, διότι τὸ ἐκ τρίτου δὲν ἐπιτρέπεται ἀπὸ τὸν Κανονισμόν.

§65ΚΡΙΤΣΑΣ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐλάχιστα θὰ εἴπω. Ἰδοὺ περὶ τίνος ἐπρόκειτο, ὅταν ἐπεσκέφθην τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸ γραφεῖον αὐτοῦ. Ἀνέλαβεν ὁ κ. Βλυσίδης τὸ ἔργον· ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ διώρισεν ἀντιπροσώπους, οἱ ὁποῖοι μετὰ τοῦ Βλυσίδου προέβησαν εἰς τὴν σύναψιν συμβολαίων. Πρὶν ἢ γίνουν ὅλα ταῦτα, διότι τὰ συμβόλαια ἐγένοντο μετὰ τὴν ἔγκρισιν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπεσκέφθην τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ εἶπον εἰς αὐτὸν ἐπὶ λέξει: «Κύριε Ὑπουργὲ, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἐγκρίνητε τὰ πρακτικὰ τῆς δημοπρασίας, διότι ἐπὶ ἐκκρεμοῦς τινος δίκης, ὑφισταμένης μεταξὺ τοῦ κ. Βασιλειάδου καὶ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Στυλίδος, πρόκειται κατ’ αὐτὰς νὰ ἐκδοθῇ ἀπὸ τὸν Ἄρειον Πάγον ἀπόφασις, διὰ τῆς ὁποίας πολὺ πιθανὸν ὁ κ. Βασιλειάδης νὰ κηρυχθῇ δικαιοῦχος ποσοῦ τινος μυθώδους, τὸ ὁποῖον ἐζήτει». Ὁ κ. Ὑπουργὸς μοὶ ἀπήντησε: «Τὰ γνωρίζω ὅλα αὐτὰ, καὶ ἔστε βέβαιος, ὅτι θὰ τὰ προλάβω».

§66ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ποῖα;

§67ΚΡΙΤΣΑΣ. Τῷ ἐπανέλαβον: «δὲν πρόκειται περὶ τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως ἢ περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ ἀκύρου αὐτῆς, πρόκειται μήπως ἡ ὑπόθεσις περιπλακῇ, διότι, ὡς μανθάνω, ὁ κ. Βλυσίδης, ἵνα προέλθῃ εἰς τὴν σύναψιν τῶν συμβολαίων, θὰ ζητήσῃ ποινικὴν ῥήτραν, ἐν ᾗ περιπτώσει ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Στυλίδος δὲν τῷ ἐπιτραπῇ νὰ ἄρξηται τῶν ἐργασιῶν του». Κατόπιν αὐτῆς τῆς ὁμιλίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μὲ διεβεβαίωσεν, ὅτι ὅλα αὐτὰ θὰ προληφθοῦν κατὰ τρόπον, ὥστε τὸ λιμενικὸν ταμεῖον νὰ μὴ διατρέξῃ κἀνένα κίνδυνον. Ἐπὶ τούτῳ λοιπὸν τὸν ἐρωτῶ, εἶναι ἀληθῆ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπε τότε; καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, διατὶ δὲν ἀρχίζει ἡ ἐργασία; εἶναι δὲ ἀληθὲς καὶ ὅτι ἐν τῷ συμβολαίῳ περιλαμβάνεται καὶ ὅρος ποινικῆς ῥήτρας; Ταῦτα πάντα τὸν παρακαλῶ νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλήν, διότι, ἂν κερδήσῃ ὁ Βασιλειάδης, τί θὰ ἔχῃ ὕστερον τὸ λιμενικὸν ταμεῖον;

§68ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τώρα ἐξηγήθητε σαφέστερον, καὶ ἐνόησα περὶ τίνος πρόκειται. Ὅταν εἴπετε νὰ προλάβω τὴν ἔκδοσιν καταδικαστικῆς ἀποφάσεως, εἶχον δίκαιον νὰ ἀπορήσω...

§69ΚΡΙΤΣΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, δὲν εἶπον αὐτό.

§70ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τότε παραλλάσσει. Ἄν σᾶς εἶπον ὅτι θὰ προλάβω πᾶσαν ζημίαν τοῦ λιμενικοῦ ταμείου, νὰ ἦσθε βέβαιος, ὅτι τὸ ἔπραξα. Τώρα δὲν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, τί ἐγένετο καὶ ὑπὸ τίνας ὅρους συνετάχθη τὸ συμβόλαιον, ἀλλὰ νὰ ἦσθε βέβαιος, ὅτι προελήφθη πᾶσα ζημία, ἐν ᾗ περιπτώσει ἐπέλθῃ καταδικαστικὴ ἀπόφασις ὑπὲρ τοῦ ἑτέρου τῶν ἐργολάβων.

§71ΚΡΙΤΣΑΣ. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται.

§72ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ τὰ τοῦ ἐργολάβου Βλυσίδου, ἐγὼ δὲ εὑρισκόμην εἰς Σῦρον πρὸ δύο ἡμερῶν, γνωρίζω καὶ δύναμαι νὰ τὸν βεβαιώσω, ὅτι ὁ κ. Βλυσίδης εἶχε καὶ ἔχει καθ’ ὅλα ἑτοίμην τὴν βορβοροφάγον καὶ τὰ ἀτμόπλοιά του ν’ ἀναχωρήσῃ διὰ Στυλίδα, ἀλλ’ ἕνεκα τοῦ καιροῦ παραμένει εἰσέτι ἐν Σύρῳ, καὶ περιμένει νὰ μεταβληθῇ ὁ καιρός· ἂν δὲ αὔριον βελτιωθῇ ὁ καιρός, διαβεβαιῶ τοὺς Κυρίους, ὅτι οὐδὲν κώλυμα ἔχει ὡς ἐκ τῶν συμβάσεων, καὶ θ’ ἀναχωρήσῃ μόνον λόγῳ τρικυμίας δὲν ἀνεχώρησε μέχρι τοῦδε ἡ δράγα, ἡ ὁποία θὰ ῥυμουλκηθῇ δι’ ἀτμοπλοίου ἰδιαιτέρως μισθωθέντος.

§73ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ μεταβολῆς ἀμίσθων προξενικῶν ἀρχῶν εἰς ἐμμίσθους», καὶ ἕτερον νομοσχέδιον «περὶ κανονισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας ἀργούσης θέσεως γραμματέως Πρεσβείας».

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 79–80). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι ἡ πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρακρατήσεως ἐκ τοῦ παραχθησομένου σταφιδοκάρπου κατὰ τὸ ἔτος 1895. Τίς ἔχει τὸν λόγον;

§75ΚΟΚΚΕΒΗΣ. (ἀνέρχεται τὸ βῆμα).

§76ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Δὲν ἐλάβομεν γνῶσιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Κοκκέβη.

§77ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τοὺς πλείστους τῶν Βουλευτῶν διενεμήθησαν διπλᾶ ἀντίτυπα τοῦ ὑπὸ τοῦ κ. Στεφανοπούλου ὑποβληθέντος νομοσχεδίου, καὶ οὐδὲν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Κοκκέβη καὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Σπηλιάδου. Θὰ παρακαλέσω νὰ διατάξητε, ὅπως μᾶς σταλῶσι καὶ ταῦτα.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ λάθος βεβαίως ἔγεινε τοῦτο. Θὰ διατάξω νὰ διανεμηθῶσιν ἐκ νέου.

§79Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει πρωτίστως νὰ κανονίσωμεν τὸν τρόπον τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ὑπάρχουσι τρία νομοσχέδια ἀναγεγραμμένα, τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Κοκκέβη, τὸ τοῦ κ. Σπηλιάδου καὶ τὸ ἰδικόν μου, τὸ συνταχθὲν τῇ συνεργασίᾳ τῆς ἐπιτροπῆς.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε τὸ ἰδικόν σας πρῶτον; (γέλωτες).

§81ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ.

§82ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Θέλομεν νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§83ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ συζητήσωμεν καὶ ἐπὶ τῶν τριῶν νομοσχεδίων σήμερον; ἢ θὰ συζητήσωμεν ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου; Ἂν συζητήσωμεν ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου ἰδιαιτέρως, πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ἂν θὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἢ ἐπὶ τῶν καθέκαστα.

§84ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς θὰ συζητήσωμεν, καὶ θὰ ζητήσωμεν καὶ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως. Τί τὰ θέλετε τὰ πολλὰ λόγια τώρα; Ἀφοῦ δ’ ἀκούσωμεν τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, θὰ θέσωμεν εἰς ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα, διὰ νὰ ληφθῇ ὁριστικὴ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς.

§85ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§86Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ (θόρυβος).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοκκέβης θὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου του, καὶ σεῖς ἐπὶ τοῦ ἰδικοῦ σας.

§88ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔχει δίκαιον ὁ κ. Κοκκέβης. Πρῶτον νὰ συζητηθῇ τὸ τοῦ κ. Κοκκέβη.

§89ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Πρέπει νὰ γείνῃ μία ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§90ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Κύριε Κρεστενίτη, παρακαλῶ, ἡσύχασε. Αὐτὸ θὰ ζητήσω (θόρυβος).

§91ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Κοκκέβην νὰ μὴ εἰσέλθῃ εἰς συζητήσεις μακρὰς, διότι ἔχομεν τὰς συζητήσεις τοῦ παρελθόντος ἔτους, αἵτινες διήρκεσαν 30 ἡμέρας. Πρέπει νὰ γείνῃ μία ψηφοφορία κατόπιν ὀλίγων λέξεων τοῦ κ. Κοκκέβη, ἂν παραδέχηται ἡ Βουλὴ τὴν ἀρχὴν τῆς παρακρατήσεως, ναὶ ἢ ὄχι.

§92ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Μάλιστα, μάλιστα.

§93ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Κύριοι, τρία νομοσχέδια ὑπεβλήθησαν ἐν τῇ Βουλῇ περὶ παρακρατήσεως τοῦ πλεονάζοντος σταφιδοκάρπου διὰ τὸ ἔτος 1895. Τὸ ζήτημα τοῦτο τῆς παρακρατήσεως συνεζητήθη καὶ ἐν τῇ Βουλῇ κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας πολλάκις ἐπανελήφθη ἡ συζήτησις αὐτοῦ. Φρονῶ ὅτι ὡρίμασεν εἰς τὴν συνείδησιν πάντων, καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται ν’ ἀποφασίσῃ, ἂν παραδέχηται τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου ναὶ ἢ ὄχι. Ἀλλὰ πρὸ τούτου πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ γνώμην, ὁποίαν ἰδέαν ἔχει περὶ τῆς ἀρχῆς ταύτης τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα μὴ περιέλθῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὸν λαβύρινθον τῶν συζητήσεων, καὶ τότε θὰ χάσωμεν τὸν μίτον τῆς Ἀριάδνης καὶ δὲν θὰ ἐξέλθωμεν ποτὲ ἀπὸ αὐτὴν τὴν συζήτησιν. Λοιπὸν παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἰδίως τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, νὰ δώσῃ τὴν γνώμην του περὶ τῆς παρακρατήσεως, ἐὰν ὑποστηρίζῃ ἢ δὲν ὑποστηρίζῃ αὐτὴν, καὶ κατόπιν ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφανθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§94ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§95ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. (ἀνέρχεται τὸ βῆμα).

§96ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Κύριε Σπηλιάδη, ἐπὶ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου θὰ ὁμιλήσητε;

§97ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Θὰ δηλώσω περὶ τίνος θὰ ὁμιλήσω.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπηλιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§99ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Δὲν ἀνέρχομαι τὸ βῆμα, ἵνα συνηγορήσω ὑπὲρ εἰδικοῦ τινος νομοσχεδίου. Δὲν θὰ φέρω τὸν λόγον οὐδ’ ἐπὶ τοῦ ὑπὸ τοῦ κυρίου Κοκκέβη, οὐδ’ ἐπὶ τοῦ ὑπὸ τοῦ κυρίου Στεφανοπούλου, οὐδ’ ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἐμοῦ εἰσαχθέντος νομοσχεδίου· θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς παρακρατήσεως, προσωρινῶς καὶ δοκιμαστικῶς ἐφαρμοζομένης. Δὲν εἶναι ἀληθές, κύριοι Βουλευταί, ὅτι τὸ θέμα ἐξηντλήθη. Οἱ τὴν παρακράτησιν ὑποστηρίζοντες καθυστεροῦσι τῶν ἀντιφρονούντων. Ἀρκετὰ κατὰ τῆς παρακρατήσεως ἐλέχθησαν, ἐνῷ ὑπὲρ αὐτῆς οὐδὲν σχεδὸν ἐλέχθη κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον. Ἡ ἐπισπευδομένη ψηφοφορία θὰ ἐζημίου τοὺς ὑποστηρίζοντας τὴν παρακράτησιν, ἀφοῦ αὕτη ἐπολεμήθη ἰσχυρῶς, καὶ δὴ δι’ ὅλως νέων ἐπιχειρημάτων, ἅτινα παρ’ οὐδενὸς ἀνεσκευάσθησαν. Ἀνάγκη λοιπὸν νὰ ἀγωνισθῶμεν προσπαθοῦντες νὰ ἀνατρέψωμεν ἓν πρὸς ἓν τὰ κατὰ τῆς παρακρατήσεως λεχθέντα. Ἀνάγκη νὰ προσπαθήσωμεν νὰ πείσωμεν καὶ τοὺς ἀντιφρονοῦντας καὶ τὴν Βουλὴν πᾶσαν, ὅτι ἡ μόνη θεραπεία, ἡ μόνη σωτηρία, τὸ μόνον μέσον, ἵνα προλάβωμεν τὰς ἀρξαμένας ἤδη καταστροφὰς, εἶναι τὸ παρὰ τῶν ἰδίων πασχόντων προταθὲν καὶ τόσον ζωηρῶς ὑποστηριχθὲν μέτρον τῆς παρακρατήσεως. Ἀνάγκη νὰ πεισθῶσι πάντες, ὅτι, ἂν μὴ τὸ μέτρον τοῦτο ληφθῇ ταχέως, ὁ ἐθνικὸς ἡμῶν πλοῦτος, τὸ μόνον μέσον, δι’ οὗ διοχετεύεται ἐν τῇ χώρᾳ ξένον χρῆμα, καταστρέφεται, καὶ τὸ ἔθνος ὀπισθοδρομεῖ κατὰ δεκάδας ἐτῶν. Ὅτι ὑφιστάμεθα φοβερὰν κρίσιν, ὅτι φοβεραὶ καταστροφαὶ ἀπειλοῦνται, οὐδεὶς βεβαίως ἀμφιβάλλει. Ὅτι ἐπιβάλλεται τῇ Πολιτείᾳ νὰ προστατεύσῃ καὶ περισώσῃ ἐκ τῶν καταστροφῶν τὴν παραγωγὴν τῆς Ἑλλάδος, οὐδεὶς βεβαίως ἀμφισβητεῖ. Καὶ βεβαίως δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι, οἵτινες προτείνομεν ὡς τὸ πρῶτον ὑπαγορευόμενον μέτρον, ὡς τὸ ὁμαλώτερον, ὡς τὸ ἁπλούστερον τὴν παρακράτησιν. Προτείνομεν αὐτὸ ὡς τὸ μόνον δυνατὸν, ὡς τὸ μόνον κατορθωτόν. Καὶ τίς θὰ ἠρνεῖτο, ὅτι ἐν παντὶ κινδύνῳ προϊόντος τινὸς ἡ πρώτη ἐπιβαλλομένη προστασία αὐτοῦ ὑπὸ τῆς Πολιτείας εἶναι ἡ ἀπαλλαγὴ αὐτοῦ ἀπὸ τῶν διαφόρων φόρων, δι’ ὧν τυγχάνει τοῦτο ἐπιβεβαρημένον; Ἀλλὰ δυνάμεθα τοιούτου μέσου τὴν χρῆσιν νὰ ἐπιδιώξωμεν; Ἐν ᾗ καταστάσει διατελοῦμεν, ἡ χρῆσις τοῦ μέτρου τούτου δὲν θὰ ἐπροξένει ἆρά γε κακὰ χείρονα τῶν ὑπὸ τῆς σταφιδικῆς κρίσεως ἀπειλουμένων; Καίτοι καταγόμενος ἐκ τῆς μᾶλλον πασχούσης ἐκ τῆς κρίσεως ἐπαρχίας, ἀναγνωρίζω τὸ ἀδύνατον τῆς χρήσεως τοῦ μέτρου. Ὁμολογῶ ὅτι τὰ ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους παραχθησόμενα κακὰ, ἐὰν μὴ μείζονα, ἔσονται ἀναμφιβόλως ἴσα καὶ ταχύτερα τῶν κακῶν, ἅτινα ἡ σταφιδικὴ κρίσις θὰ προξενήσῃ. Ὡς δεύτερον ἴσως μέτρον θὰ ὑπηγορεύετο ἡ χορήγησις κεφαλαίων εὐθηνῶν εἰς τοὺς παραγωγούς, ὅπως δυνηθῶσι ν’ ἀντεπεξέλθωσι κατὰ τῶν ζημιῶν καὶ καταστροφῶν, ἃς ἀπειλεῖ ὁ ἐξευτελισμὸς τοῦ προϊόντος. Ἀλλ’ ἐν ᾗ διατελοῦμεν καταστάσει, τίς θὰ ἠδύνατο νὰ πράξῃ τοῦτο, τῆς Κυβερνήσεως μὴ δυναμένης νὰ προέλθῃ ἀρωγός; Ἡ Ἐθνικὴ ἡμῶν Τράπεζα καὶ πέρυσι ῥητῶς ἐδήλωσεν, ὅτι ἀδυνατεῖ νὰ πράξῃ τι ὑπὲρ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Καὶ τὸ μέσον τοῦτο καθίσταται ἀδύνατον, ἂν καὶ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ, ὅτι καὶ λαμβανόμενον κατ’ οὐδὲν θὰ συνέβαλλεν εἰς τὴν θεραπείαν τοῦ ἀπειλουμένου φοβεροῦ τῆς καταστροφῆς κινδύνου. Ἰδοὺ τίνες οἱ λόγοι, οἵτινες ὑπηγόρευσαν τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως, ὡς μέτρον ἀπαραιτήτου καὶ ἀναποδράστου ἀνάγκης, ὡς ἄγκυραν σωτηρίας, ὡς μόνην τέλος ἐλπίδα, πρὸς ἣν ἀτενίζουσι χιλιάδες λαοῦ, ἀναμένοντες ἐξ αὐτῆς τὴν ἀνακούφισιν, τὴν ἀνάκτησιν δυνάμεων πρὸς ἀντοχὴν κατὰ τῆς φοβερᾶς κρίσεως. Καὶ τὸ μόνον τοῦτο μέσον ὑποστηρίζοντες καὶ ὑποδεικνύοντες, κατηγορήθημεν ὅτι, τοῦτο πράττοντες, πράττομεν παρὰ τὴν πεποίθησίν μας, ἵνα γείνωμεν γνωστοὶ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις μας, ἵνα ζήσωμεν πολιτικῶς, ἵνα γενώμεθα ἀρεστοὶ εἰς τοὺς ἐκλογεῖς μας, καὶ ἐλησμόνησαν οἱ οὕτως ἡμῶν κατηγοροῦντες, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἴδιοι, πολεμοῦντες τὴν παρακράτησιν, τὰς γνώμας τῶν ἰδιαιτέρων αὐτῶν ἐπαρχιῶν ἠκολούθουν, καὶ ἐν τούτοις ἠξίουν νὰ πιστεύωνται, λέγοντες ὅτι ἐξετάζουσι τὸ ζήτημα ἀπὸ ἐθνικῆς περιωπῆς, ἠρνοῦντο δὲ εἰς τοὺς ἀντιπάλους των τὴν καλὴν πίστιν, ἣν δι’ ἑαυτοὺς ἐθεώρουν ὡς ἀναμφισβήτητον.

§100ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε;

§101ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ὄχι. Σᾶς ἤκουσα, χωρὶς νὰ σᾶς διακόψω. Μιμηθῆτέ με, παρακαλῶ.

§102ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπαντᾶτε εἰς μομφὴν, ἡ ὁποία δὲν ἀπετάθη πρὸς ὑμᾶς.

§103ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀφήσατε, κ. Παναγιωτόπουλε.

§104ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι· ὀφείλω νὰ κάμω τὴν ἐξήγησιν, ὅτι ἐγὼ δὲν ἐνόουν τὸν κ. Σπηλιάδην. Θὰ ἠδίκουν ἐμαυτὸν, ἂν ἐνόουν τὸν κ. Σπηλιάδην.

§105ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. «Ἡ παρακράτησις, λέγουσι, δὲν εἶναι ἰδέα τοῦ λαοῦ. Ὁ ἀληθὴς λαὸς, ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδος ἀποτροπιάζεται αὐτὴν, ἀλλὰ παρασύρεται, πλανᾶται. Ἀποπλανῶσιν αὐτὸν ὀλίγοι τιμαριοῦχοι, οἵτινες ἄνευ κόπων, ἄνευ ἐργασίας ὑλικῆς ἢ πνευματικῆς, καταδολιευθέντες τὸν περὶ δηλώσεων τῶν ἐθνικῶν γαιῶν νόμον, κατέστησαν κύριοι σημαντικῶν ἐκτάσεων, ἃς ἔδωκαν εἰς καλλιεργητὰς πρὸς ἐμφύτευσιν, καὶ κατέστησαν αὐτοὺς, τοὺς καλλιεργητάς των, δουλοπαροίκους. Ἤδη δὲ, μὴ δυνάμενοι νὰ παρακρατήσωσι τοὺς δουλοπαροίκους, ζητοῦσι νὰ παρακρατήσωσι τὸν σταφιδόκαρπον αὐτῶν.» Διὰ τοιούτων ἀνακριβῶν καὶ εὐφαντάστων συλλογισμῶν καὶ ἐπιχειρημάτων ζητοῦσι νὰ πολεμήσωσι μέτρον εἴπερ τι καὶ ἄλλο ἔχον πρακτικὴν τὴν βάσιν. Ἡ Ἠλεία, κύριοι Βουλευταί, δὲν ἔχει τιμαριούχους. Οἱ τόποι ἐκεῖνοι, οἵτινες ἔχουσι τοιούτους, ἀποκρούουσι τὴν παρακράτησιν. Ἡ Ἠλεία ἔχει κατὰ τὸ πλεῖστον μικρὰν καλλιέργειαν· μετρῶνται εἰς τὰ δάκτυλα ἐκεῖ οἱ κατέχοντες μεγάλας ἐκτάσεις, καὶ ἐν τούτοις ἡ Ἠλεία, ὡς εἷς ἄνθρωπος ἐγερθεῖσα, ζητεῖ τὴν παρακράτησιν. Οἱ τιμαριοῦχοι ἔχουσιν ἀντίθετα συμφέροντα. Εἶναι κατὰ τῆς παρακρατήσεως, διότι οὗτοι θὰ ἀνθέξωσιν εἰς τὴν κρίσιν, θὰ ἐπιπλεύσωσιν ἐν τῇ καταστροφῇ, καὶ τότε θὰ ἔχωσι τὸ προνόμιον τοῦ πλούτου. Ἐμέμφθησαν ἡμῶν, ὅτι διὰ τῆς παρακρατήσεως ζητοῦμεν καὶ πάλιν νὰ καταστήσωμεν τὸν σταφιδόκαρπον ἀντικείμενον πλουτισμοῦ, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ διδάξωμεν τοὺς συμπολίτας μας, ὅτι ἡ ἐποχὴ, καθ’ ἣν ἡ σταφὶς ἦτο ἀντικείμενον πλουτισμοῦ, παρῆλθεν ἀνεπιστρεπτεὶ, ἵνα μὴ πάθωσιν ἐν τῷ μέλλοντι συμφορὰς ἔτι μείζονας. Ἂς μὴ ἀνησυχῶσιν οἱ τοιαῦτα συμβουλεύοντες. Αἱ ἐπικείμεναι συμφοραὶ ἔσονται τοιαῦται, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ φόβος μεγαλειτέρων. Ἡ συμβουλή των αὕτη μίαν δύναται νὰ γεννήσῃ ἀπορίαν, πῶς ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι, οἵτινες, φρονοῦντες ὅτι ἡ παρακράτησις θὰ καταστήσῃ τὴν σταφίδα ἀντικείμενον πλουτισμοῦ, ἔστω καὶ δι’ ὀλίγα ἔτη, πολεμοῦσι ταύτην τόσῳ λυσσωδῶς. Ἀλλὰ μήπως ὁ φόβος αὐτῶν εἶναι τοὐλάχιστον σύμφωνος πρὸς τὰ πράγματα; Οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν παρακράτησιν δὲν ἐλπίζομεν οὐδὲ προσδοκῶμεν νὰ καταστήσωμεν δι’ αὐτῆς τὸν σταφιδόκαρπον ἀντικείμενον πλουτισμοῦ. Ζητοῦμεν ἁπλῶς διὰ τοῦ μέσου τούτου νὰ συντηρήσωμεν τὴν παραγωγήν. Ζητοῦμεν νὰ καταστήσωμεν τὰς τιμὰς λογικὰς, καὶ νὰ ἀνορθώσωμεν τὸ προϊόν ἀπὸ τοῦ ἐξευτελισμοῦ, εἰς ὃν κατέπεσε, κανονίζοντες σχετικὴν ἀναλογίαν τῆς προσφορᾶς πρὸς τὴν ζήτησιν. Μετὰ πεποιθήσεως δὲ φρονοῦμεν, ὅτι τοῦτο ἐπιτυγχάνεται, ἅμα ὡς τὸ πλεονάζον ποσὸν τῆς παραγωγῆς ἀφαιρῆται καὶ δὲν παραδίδεται εἰς τὴν κατανάλωσιν. Οἱ πολεμοῦντες τὴν παρακράτησιν πολεμοῦσι τὴν συντήρησιν τῆς παραγωγῆς. Οὗτοι συνεπῶς ἐπιδιώκουσι νὰ καταστήσωσι τὸν σταφιδόκαρπον ἀντικείμενον πλουτισμοῦ, ἀλλὰ πλουτισμοῦ δι’ ὀλίγους, πλουτισμοῦ καταστρέφοντος, πλουτισμοῦ μὴ δυναμένου νὰ ἀντικαταστήσῃ τὴν καταστροφὴν τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου, ὅστις εἶναι ἡ μεγάλη τοῦ σταφιδοκάρπου παραγωγή. Ὁ πλουτισμὸς, ὃν ἐπιδιώκουσιν οἱ τὴν παρακράτησιν πολεμοῦντες, εἶναι ἐγωϊστικὸς, εἶναι ἀσύμφορος εἰς τὸ ἔθνος, διότι τῶν ὀλίγων ὁ πλοῦτος δὲν δύναται νὰ δώσῃ εἰς τὸ ἔθνος ἑκατὸν ἑκατομμύρια φόρους, ἐνῷ ἡ εὐπορία τῶν πολλῶν καὶ πλείονα τούτων δύναται νὰ χορηγήσῃ. Εἰς τοσοῦτον δὲ φανατισμὸν ἔφθασαν οἱ τὴν παρακράτησιν πολεμοῦντες, ὥστε ὠνόμασαν αὐτὴν λέξιν κενὴν, ἄνευ τινὸς ἐννοίας, ἀρνηθέντες ὅτι ἀποτελεῖ κἄν ἰδέαν. Καὶ εἰς ἀπόδειξιν τῶν παρατόλμων τούτων ἰσχυρισμῶν των πολλαὶ γνῶμαι περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῆς διετυποῦντο. Ἀλλὰ μήπως περὶ τόσων ἄλλων ζητημάτων μεγίστη δὲν ὑπάρχει διαφωνία περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐφαρμογῆς των; Ἡ φορολογία τοῦ καπνοῦ διαιρεῖ κατὰ τὴν ἐφαρμογήν της τοὺς κατ’ ἀρχὴν παραδεχομένους αὐτὴν, ἕπεται ὡς ἐκ τούτου, ὅτι δὲν εἶναι ἰδέα πλήρης; Ἡ παρακράτησις, κύριοι Βουλευταὶ, εἶναι ἰδέα πλήρης, ἰδέα ἀρτία, ἰδέα ἣν ὑποστηρίζουσι πολλαὶ χιλιάδες ἀνθρώπων. Καὶ ἐξακολουθοῦσι τὸν ἀγῶνα κατὰ τῆς παρακρατήσεως καταφεύγοντες εἰς τὸ Σύνταγμα. Εἶναι κοινωνιστικὴ ἰδέα, λέγουσιν, ἀφοῦ τείνει πρὸς ἀφαίρεσιν τῆς ἰδιοκτησίας τῶν πολιτῶν, ἥτις εἶναι ἱερὰ, ἀπαραβίαστος. Ἀλλὰ τίς τὴν ἀλήθειαν τῆς θεωρίας ταύτης ἠρνήθη; Καὶ μήπως ἆρά γε αἱ Πολιτεῖαι, αἱ ἀληθῶς σεβόμεναι τὸ δόγμα τοῦτο, δὲν ἠναγκάσθησαν καὶ ἀναγκάζονται, ὑπὸ ἀνάγκης πιεζόμεναι, νὰ παρίδωσι τὸ δόγμα τοῦτο, καὶ νὰ μὴ σταματήσωσι πρὸ τῆς ἱερότητος τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων, ὅταν σπουδαῖα γενικὰ συμφέροντα ὑπηγόρευον τοιούτου εἴδους μέτρα; Ἀλλὰ μήπως δὲν ὑπάρχουσι νόμοι ἐπεμβαίνοντες εἰς τὰ τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας καὶ κανονίζοντες τὰ κατ’ αὐτήν, χάριν γενικωτέρων λόγων, ἧττον σπουδαίων τοῦ ἐπιδιωκομένου διὰ τῆς παρακρατήσεως σκοποῦ, ἄνευ τῆς δηλώσεως τῶν ἀμέσως ἐνδιαφερομένων; Ἐξετάσατε τὸν περὶ πτωχεύσεως νόμον. Πῶς οὗτος κανονίζει τὰ τοῦ συμβιβασμοῦ; Ὅταν ἡ μειονότης τῶν δανειστῶν ὀφείλῃ νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὴν κατὰ νόμον πλειοψηφίαν, τί ἄλλο γίνεται παρὰ ἀκουσία ἀφαίρεσις τῆς περιουσίας τῶν δανειστῶν ἐκείνων, οἵτινες οὐδεμίαν πρὸς συμβιβασμὸν διάθεσιν εἶχον; Δὲν εἶναι τάχα ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καθαρὰ τοῦ νόμου ἐπέμβασις ἐπὶ ἰδιωτικῆς περιουσίας; Ἀλλ’ ὁ νόμος χάριν γενικωτέρων λόγων ἐπενέβη ὅπου ἐνόμισεν, ὅτι ἡ ἐπέμβασίς του ἦτο ἀναγκαία, καὶ αἱ προσδοκώμεναι ἐκ τῆς ἐπεμβάσεώς του ὠφέλειαι ἦσαν γενικώτεραι καὶ μεγαλείτεραι τῶν κατὰ μέρος ζημιῶν. Ἀλλ’ εἰς οὐδὲν τοῦ κόσμου μέρος ἐφηρμόσθη ποτὲ τοιοῦτο μέτρον, ἀναφωνοῦσιν οἱ πολέμιοι τῆς παρακρατήσεως· πῶς θέλετε ἐν Ἑλλάδι τὸ πρῶτον νὰ ἐφαρμοσθῇ; Καὶ παραβάλλουσι τὴν κρίσιν τοῦ σταφιδοκάρπου ἐν Ἑλλάδι πρὸς τὴν κρίσιν τῶν σιτηρῶν ἐν Ῥωσσίᾳ, καὶ φέρουσιν ὡς παράδειγμα τὴν κρίσιν τῶν οἰνοπαραγωγῶν ἐν Γαλλίᾳ; Εἶναι, φρονεῖτε, κύριοι Βουλευταί, ἀρκετὸς ὁ φερόμενος οὗτος λόγος, ἵνα ἀποτρέψῃ ἡμᾶς νὰ λάβωμεν ἓν μέτρον πρὸς σωτηρίαν τῆς παραγωγῆς τοῦ μόνου σχεδὸν προϊόντος τῆς χώρας, ἄν τοῦτο νομίζωμεν λυσιτελὲς καὶ σωτήριον; Διότι ἐν Εὐρώπῃ, μὴ ληφθείσης ἴσως τῆς ἀνάγκης, δὲν ἐφηρμόσθη τοιοῦτο μέτρον, πρέπει ἡμεῖς νὰ ἀναμείνωμεν καταστρεφόμενοι, ἄχρις οὗ ἡ Εὐρώπη ποιήσηται τούτου χρῆσιν; Ἂς παύσωμεν ἀπομιμούμενοι γελοίως εἰς πάντα τοὺς Εὐρωπαίους, διότι τοῦτο δὲν μᾶς ὠφέλησε πολύ. Ἀναφέρουσι τὴν Γαλλίαν, καὶ λησμονοῦσι ποῖα δρακόντεια μέτρα αὕτη ἔλαβε καὶ λαμβάνει, ἵνα προστατεύσῃ τὴν παραγωγὴν ὡρισμένων διαμερισμάτων της. Καὶ τίς ἐγγυᾶται, ὅτι, ἂν ταῦτα δὲν ἀρκέσωσι, δὲν θὰ προβῇ καὶ εἰς τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως, χωρὶς βεβαίως νὰ συλλογισθῇ κἄν, ἂν ἄλλος πρὸ αὐτῆς τὸ ἐφήρμοσεν; Ἡ σύγκρισις τῆς κρίσεως τοῦ σταφιδοκάρπου πρὸς τὴν κρίσιν τῶν σιτηρῶν ἐν Ρωσσίᾳ, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουσα, οὐδεμίαν ἀναλογίαν, οὐδεμίαν ὁμοιότητα, μόνον πρὸς ἀνθρώπους ἀγνοοῦντας τὰ πράγματα δύναται νὰ γίνηται. Σῖτον παράγει ὅλος ὁ κόσμος, καὶ καταναλίσκει ὅλος ὁ κόσμος. Οὐδεμία αὔξησις καταναλώσεως προσδοκᾶται, ἐνῷ ἡ παραγωγὴ ὁσημέραι αὐξάνει. Πῶς δύναταί τις νὰ συγκρίνῃ προϊόν γενικῆς παραγωγῆς πρὸς προϊὸν καθαροῦ μονοπωλίου, προϊόν γενικῆς καταναλώσεως πρὸς προϊόν, οὗτινος ἡ κατανάλωσις δὲν ἔφθασεν εἰς τὸ προσῆκον ἀκόμη σημεῖον; Ἂν εἶχον ἰδέαν ὅτι ἡ κατανάλωσις τοῦ σταφιδοκάρπου δὲν δύναται νὰ αὐξήσῃ σπουδαίως ἐν τῷ μέλλοντι, βεβαίως δὲν θὰ ὑπεστήριζον τὴν συντήρησιν τῆς παραγωγῆς. Ἂν ὅλος ὁ κόσμος παρῆγε Κορινθιακὴν σταφίδα, βεβαίως θὰ ἦτο παράλογος ἡ διὰ τῆς παρακρατήσεως ἐπιζήτησις τῆς βελτιώσεως τῶν τιμῶν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ συλλογισμοῦ, ὅστις θὰ ἦτο ἀρκετὸς νὰ πείσῃ πάντα, ὅτι οὐδόλως δύνανται νὰ ὁμοιάζωσιν αἱ κρίσεις τῶν δύο τούτων προϊόντων, καὶ ὅτι δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς παράδειγμα ἡ μὴ χρῆσις τοιούτου μέτρου ἐν Ρωσσίᾳ καὶ Ρουμανίᾳ, ἡ παρακράτησις τῶν σιτηρῶν γίνεται μόνη, ἄνευ κινδύνου καταστροφῆς τῶν κεφαλαίων, ἄνευ καταστροφῆς τῆς παραγωγῆς ἐν τῷ μέλλοντι. Ἂν ὑπάρχῃ σήμερον σιτηρῶν πλεονασμός, σπείρονται οἱ ἡμίσεις τῶν ἀγρῶν, καὶ ἰδοὺ ἡ παρακράτησις ἄνευ καταστροφῆς τῶν κεφαλαίων, ἐπ’ ὠφελείᾳ μάλιστα τῶν ἀγρῶν, οἵτινες μὴ σπειρόμενοι ὠφελοῦνται ἀναπαυόμενοι, ἵνα μείζονα ἀποδώσωσιν εἰς τὸ ἑπόμενον. Ἀλλὰ τοιούτου εἴδους παρακράτησις δύναται νὰ γείνῃ διὰ τὸν σταφιδόκαρπον; Ἅμα μέρος τῶν κτημάτων μείνῃ ἀκαλλιέργητον, καταστρέφεται τέλεον, καὶ ἀπαιτεῖ δαπάνας μεγίστας, ἵνα ἀποκτηθῇ, ὅταν ἡ αὔξησις τῆς καταναλώσεως τὸ ἀπαιτήσῃ. Εἶμαι βέβαιος, κύριοι Βουλευταί, ὅτι πάντες ἐπείσθητε, ὅτι σύγκρισις τῶν δυναμένων νὰ ληφθῶσι μέτρων διὰ τὴν κρίσιν τῶν δύο τούτων προϊόντων δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνηται. Ἀλλ’ εἶναι, λέγουσιν, ἡ παρακράτησις ἄδικος, ἄνισος· ἡ ἀφαίρεσις τοῦ πλεονάσματος δὲν ἀποτελεῖ ἴσην εἰσφορὰν ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν, πλειόνα εἰσφερουσῶν τῶν ἐπαρχιῶν τῶν παραγουσῶν ποιότητα ἐκλεκτὴν, καὶ ἑπομένως ζημιοῦνται αὗται. Δὲν δύναμαι, κύριοι Βουλευταί, νὰ μὴ ὁμολογήσω ὅτι τῳόντι ἔχει ὁπωσδήποτε ἀνισότητά τινα τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως. Ἀλλὰ τίς νόμος φορολογικὸς—διότι τοιοῦτος σχεδὸν εἶναι ὁ τῆς παρακρατήσεως—δὲν ἐνέχει ἀνισότητα; Ἂν πάντα τὰ φορολογικὰ συστήματα ὅλου τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου ἐξετάσητε, θὰ εὕρητε ἀναμφιβόλως πάντας τοὺς φορολογικοὺς νόμους ἀνίσους ἔν τισιν. Ἀλλὰ τοῦτο δύναται νὰ παρεμποδίσῃ τὴν ἐφαρμογήν των, ἂν τὰ ἐξ αὐτῶν προσδοκώμενα ἀγαθὰ ἦναι μείζονα τῶν ζημιῶν; Βεβαίως ὄχι. Ἀλλ’ ἡ ἀνισότης αὕτη δὲν ἔχει ἄρα τὸ ἀντιστάθμισμα αὐτῆς; Ἡ ἐκ τῆς μειώσεως τῆς προσφορᾶς αὔξησις τῶν τιμῶν ἐπίσης ἄνισος θὰ ἦναι· ἡ καλὴ ποιότης θὰ αὐξήσῃ πολὺ περισσότερον τῆς κοινῆς ποιότητος, καὶ ἐντεῦθεν ἡ προσγινομένη ζημία θ’ ἀναπληρωθῇ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς μεγάλης ταύτης ἀληθείας, χορηγεῖται αὐτοῖς τὸ δικαίωμα νὰ προσφέρωσι σταφιδόκαρπον ὁποιαςδήποτε ποιότητος ἐξ οἱασδήποτε ἐπαρχίας θέλωσι. Ποία συνεπῶς δύναται νὰ ἦναι ἡ ζημία των, ὅταν τὸ ἀπομεῖναν αὐτοῖς ποσὸν θ’ ἀνατιμηθῇ ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε πᾶσα ἀφαίρεσις νὰ καλύπτηται, καὶ ὅταν δύνανται νὰ προσφέρωσι προϊόν τῆς κατωτάτης ποιότητος; Μόνη ἡ σκέψις ὅτι οὗτοι πωλοῦντες εἰς τιμὰς μείζονας ἡμῶν θὰ δυνηθῶσι νὰ ἀνθέξωσι, καὶ ἐκ τῆς καταστροφῆς ἡμῶν θὰ ἔχωσιν ἐν τῷ μέλλοντι μονοπώλιον τὴν παραγωγήν, δύναται νὰ δικαιολογήσῃ τὸν κατὰ τῆς παρακρατήσεως ἀγῶνα, ὃν διεξάγουσιν. Ἀλλ’ ἡ σκέψις αὕτη δύναται νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν Βουλήν, καὶ νὰ ἀφήσῃ ἀπροστάτευτον τὴν παραγωγήν, χάριν τοῦ πλουτισμοῦ ὀλιγίστων σταφιδικῶν διαμερισμάτων, χάριν τῆς εὐημερίας ὀλιγίστων ἀτόμων; Πρέπει νὰ καταστραφῶμεν ἡμεῖς, ἵνα πλουτίσωσιν ἐν τῷ μέλλοντι ἐκεῖνοι, ἀφοῦ δυνάμεθα νὰ σωθῶμεν, χωρὶς οὐδεὶς νὰ ζημιωθῇ; Καὶ τίς δύναται ν’ ἀρνηθῇ τὴν μεγάλην ἀλήθειαν, ὅτι ὁ περιορισμὸς τῆς παραγωγῆς θέλει ἀνατιμήσει τὸν σταφιδόκαρπον; Μήπως οἱ πολεμοῦντες τὴν παρακράτησιν δὲν ἀνομολογοῦσι τοῦτο; Ὅταν διατείνωνται ὅτι διὰ τῆς φυσικῆς τῆς παραγωγῆς ἐλαττώσεως θὰ παρέλθῃ ἡ σταφιδικὴ κρίσις, ὁμολογοῦσι προφανῶς, ὅτι ἡ μικροτέρα προσφορὰ ἔχει ὡς φυσικὴν συνέπειαν τὴν τῶν τιμῶν αὔξησιν. Ἂν οἱ πολεμοῦντες τὴν παρακράτησιν ἤθελον, ἄνευ ἐπηρεασμοῦ ἐκ τῆς ἰδέας ὅτι διὰ τῆς καταστροφῆς τῶν ἄλλων ἐπιφυλάσσεται αὐτοῖς ἀποκλειστικὸν προνόμιον, ἂν ἤθελον, λέγω, νὰ σκεφθῶσιν ἀπαθέστερον, θὰ συνωμολόγουν μεθ’ ἡμῶν, ὅτι οὐδεμία ζημία προσγίγνεται αὐτοῖς διὰ τῆς παρακρατήσεως. Ἂν διὰ τῆς παρακρατήσεως ἀνατιμηθῇ ἡ ἀξία τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ δὴ τοῦ τῆς κατωτέρας ποιότητος, ἡ ὠφέλεια αὐτῶν ἔσεται πολλῷ μείζων τῆς ζημίας, ἣν θὰ ἐπροξένει ἡ παρακράτησις, καὶ ἂν ἐπρόκειτο ἐκ τοῦ ἰδίου αὐτῶν προϊόντος νὰ προσφέρωσιν. Ἂν ἡ τιμὴ τοῦ κοινοῦ πράγματος ἀνήρχετο εἰς τὰς 200–250 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον, βεβαίως ἡ ἐκλεκτὴ ποιότης θὰ ἐτιμᾶτο πεντακοσίας, διότι ὁ καταναλωτὴς θὰ ἐπροτίμα διὰ τοῦ διπλασίου ποσοῦ νὰ ἀγοράσῃ ἐκλεκτὸν σταφιδόκαρπον, ἀφοῦ διὰ διπλασίας ποσότητος ἐκ τοῦ κατωτέρου δὲν θὰ ηὔξανε τὰς ἀπολαύσεις του, διότι τὸ ἥμισυ ἐξ αὐτοῦ θὰ ἀπέβαλλεν ὡς ἄχρηστον. Ἀλλ’ ἂν ἡ τιμὴ τοῦ κατωτέρου πράγματος ἐξηυτελίζετο μέχρι τῶν δραχμῶν 60, βεβαίως δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ προτιμήσῃ τὴν ἐκλεκτὴν ποιότητα, ἀντὶ δραχμῶν κἂν τριακοσίων, ἀφοῦ διὰ τῆς τιμῆς αὐτῆς θὰ ἠγόραζε πενταπλάσιον ποσὸν ἐκ τῆς κατωτέρας ποιότητος, ἤτοι θὰ ἠγόραζε ποσὸν, ὅπερ, καλῶς ἐκκαθαριζόμενον, θὰ ἔδιδεν αὐτῷ ὑπερδιπλασίως κατὰ ποσὸν τὴν ἐκλεκτὴν ποιότητα. Πάντες οἱ καλῶς γνωρίζοντες τὰ τῆς σταφίδος ἀναγνωρίζουσι τὴν ἀλήθειαν τῶν λόγων μου. Οὐδεὶς δὲ ὑπάρχει ὁ ἀμφιβάλλων, ὅτι ὁ ἐξευτελισμὸς τῆς κατωτέρας ποιότητος καταστρέφει τὰς τιμὰς καὶ τῆς ἐκλεκτοτέρας. Τὴν ἀλήθειαν τῶν λόγων μου μαρτυρεῖ αὐτὴ ἡ ἱστορία τῆς σταφίδος. Πρὸ τῆς εἰσαγωγῆς εἰς Γαλλίαν ὅλη ἡ σταφὶς πρὸς βρῶσιν κατηναλίσκετο. Ὁσάκις δὲ ἡ παραγωγὴ τῆς κατωτέρας ποιότητος ἦτο μικρὰ, αἱ τιμαὶ ηὔξανον, ἰδίως τῆς καλῆς ποιότητος, καὶ ἂν ἡ παραγωγὴ αὐτῆς οὐδεμίαν παρουσίαζε μείωσιν. Ὑποθέσωμεν ἐν τούτοις, κύριοι Βουλευταί, ὅτι τῳόντι ἐνδέχεται οὗτοι νὰ ὑποστῶσι μικρὰν, ἐλαχίστην τινὰ ζημίαν. Εἶναι ἀρκετὸν τοῦτο, ἵνα ἀφήσῃ ἡ Βουλὴ νὰ καταστραφῶσιν ὑπερδιακόσιαι χιλιάδες πολιτῶν, ἀντιπροσωπευόντων τὰ δύο τρίτα τῆς παραγωγῆς; Δὲν πρόκειται ἁπλῶς περὶ ἰδιαιτέρων ἐπαρχιακῶν συμφερόντων, πρόκειται καθαρῶς περὶ τῆς καταστροφῆς τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου, διότι ἀληθὴς ἐθνικὸς πλοῦτος εἶναι ἡ σταφιδικὴ παραγωγὴ, πρόκειται περὶ τῆς σωτηρίας πληθυσμῶν σημαντικῶν, τὴν καταστροφὴν τῶν ὁποίων θὰ αἰσθανθῇ σπουδαίως τὸ δημόσιον ταμεῖον, καὶ πρέπει αἱ μικραὶ, αἱ ἀνεπαίσθητοι, αἱ προβληματικαὶ ζημίαι, ζημίαι μὴ ἀπειλοῦσαι οὐδὲ καταστροφὰς, οὐδὲ μείωσιν κἂν εὐημερίας, νὰ σταματήσωσι τὴν Βουλὴν, καὶ νὰ πείσωσιν αὐτὴν νὰ ἀκολουθήσῃ θεωρίας, κλείουσα τὰ ὄμματα εἰς τὰς ἐπὶ θύραις φοβερὰς καταστροφάς; Δύο ἕτερα ἐπιχειρήματα τῶν πολεμούντων τὴν παρακράτησιν ἐθεωρήθησαν σπουδαῖα, καὶ προεβλήθησαν ὡς ἀκαταμάχητα. Εὐτυχῶς τὰ δύο ταῦτα ἐπιχειρήματα, ἀντιφάσκοντα πρὸς ἄλληλα, ἀνταναιροῦνται. Διὰ τῆς παρακρατήσεως, λέγουσι, θὰ αὐξήσωσιν αἱ τιμαὶ, καθιστῶσαι πάλιν τὸν σταφιδόκαρπον ἀντικείμενον πλουτισμοῦ, νέαι ἐμφυτεύσεις συνεπῶς θὰ γείνωσι καὶ τότε θὰ ἐπέλθῃ κρίσις πολὺ φοβερωτέρα τῆς σημερινῆς. Τοῦτο τὸ πρῶτον ἐπιχείρημα λησμονοῦντες, ἀνακράζουσι: πῶς θέλετε νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὴν ἀξίαν τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ νὰ καταστήσωμεν ἀδύνατον τὸν συναγωνισμὸν αὐτοῦ πρὸς τὰς λοιπὰς τοῦ ἄλλου κόσμου σταφίδας, ἀφοῦ καὶ ἤδη εἰς τόσον ἐξευτελιστικὰς τιμὰς δὲν δύναται νὰ συναγωνισθῇ; Ἴσως ἐπιτρέπονται ἐνστάσεις ἀντιφατικαὶ ἐν ταῖς πολιτικαῖς δίκαις, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἐπὶ ζητήματος ἀφορῶντος ὕψιστα συμφέροντα τοῦ ἔθνους, τὴν ὕπαρξιν 300 χιλιάδων ἀνθρώπων, βεβαίως δὲν ἐμπρέπουσιν. Ἢ θὰ αὐξήσωσιν αἱ τιμαὶ, καὶ τότε οὐδεὶς δύναται νὰ γίνηται λόγος περὶ τῆς ἐπιβαρύνσεως τῆς ἀξίας τοῦ σταφιδοκάρπου διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ πλεονάσματος, ἢ δὲν θὰ αὐξήσωσιν οὐδόλως αἱ τιμαὶ, καὶ τότε μόνον δύναται νὰ ἐξετασθῇ τὸ ἕτερον ἐπιχείρημα. Ἐξετάσωμεν ἐν τούτοις ἀμφότερα τὰ ἐπιχειρήματα, καὶ ἴδωμεν κατὰ πόσον ἀντέχουσιν εἰς τὴν δύναμιν τῆς κρίσεως. Ἕνα μόνον συλλογισμὸν ἠδύνατο νὰ ἀντιτάξῃ τις εἰς τὸ πρῶτον ἐπιχείρημα, διατυπούμενον εἰς τὸ ἑξῆς ἐρώτημα: Πρέπει λοιπὸν νὰ ταφῶμεν ἐκ τῆς κρίσεως αὐτῆς, ἐκ τοῦ φόβου μὴ ἐν τῷ μέλλοντι γεννηθῇ ἄλλη; Θὰ ἦτο ἀληθῶς ἀστεῖον νὰ ἀφίνῃ ὁ ἰατρὸς τὸν ἀσθενῆ νὰ ἀποθνήσκῃ, ἐκ φόβου μὴ ἐν τῷ μέλλοντι ὑποτροπιάσῃ ἡ νόσος. Ἀλλ’ ἂς μὴ φοβῶνται οἱ τὰ τοιαῦτα προβάλλοντες. Διὰ τῆς παρακρατήσεως δὲν θὰ κατασταθῇ ὁ σταφιδόκαρπος ἀντικείμενον πλουτισμοῦ. Ὅταν εἰς τὴν κατανάλωσιν ἀφίνηται ποσὸν ἴσον καί τι πλέον τῶν ἀναγκῶν της, δὲν εἶναι κίνδυνος αἱ τιμαὶ νὰ ὑψωθῶσιν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ ἀπειλῶνται νέαι ἐμφυτεύσεις. Ἡ σχετικὴ ἀναλογία τῆς προσφορᾶς πρὸς τὴν ζήτησιν θὰ βελτιώσῃ τὰς τιμὰς μέχρι τοῦ σημείου τοῦ νὰ ἀπολαμβάνωσιν οἱ παραγωγοὶ τοὺς τόκους τῶν κεφαλαίων των. Οὐδεὶς ἐπιζητεῖ πλειότερον. Δὲν τρέχομεν ἀτυχῶς τὸν κίνδυνον τοῦ νὰ καταστῇ ἐκ νέου ὁ σταφιδόκαρπος ἀντικείμενον πλουτισμοῦ διὰ τῆς παρακρατήσεως. Βεβαίως θὰ καταστῇ τοιοῦτος, ἂν μὴ ληφθῶσι μέτρα πρὸς συντήρησιν τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ πλουτισμοῦ ἐγωϊστικοῦ, ἀποκλειστικοῦ, κατ’ οὐδὲν τὸ ὅλον ἔθνος ὠφελοῦντος. Θὰ ἐπιβαρύνωμεν, λέγουσι, τὰς δαπάνας διὰ τῆς παρακρατήσεως καὶ συνεπῶς δὲν θὰ δύναται ὁ σταφιδόκαρπος ἡμῶν νὰ συναγωνισθῇ πρὸς τὰς ἄλλας τῶν ἄλλων χωρῶν σταφίδας. Ἂν ἡ χιλιὰς σήμερον ἐπιβαρύνηται διὰ δαπάνης 60 ἢ 70 δραχμῶν ὡς ἐξόδων παραγωγῆς, διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ πλεονάσματος, τὸ ὁποῖον ἀναβιβάζομεν πρὸς χάριν τῶν τοῦτο διατεινομένων εἰς τὸ πιθανῶς ἀνώτατον αὐτοῦ σημεῖον τῶν 20%, θὰ ἐπιβαρυνθῇ αὕτη, ὑπολογιζομένης τῆς τιμῆς εἰς 60 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον, μὲ ἑτέρας 12 δραχμάς. Καὶ ἴσως ἡ ἐπιβάρυνσις αὕτη φαίνεται ἀρκετὴ εἰς τοὺς τὰ τῆς σταφίδος ἀγνοοῦντας. Οἱ εἰδότες ὅμως καλῶς τὸν τρόπον τῆς καταναλώσεως αὐτῆς ἐν ταῖς ξέναις ἀγοραῖς, ὅπου αὕτη καταναλίσκεται, θὰ μειδιάσωσι βεβαίως, ἂν εἴπῃ τις πρὸς αὐτοὺς, ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις αὕτη θὰ καταστήσῃ τὴν Κορινθιακὴν σταφίδα ἀνίκανον πρὸς συναγωνισμόν. Ἡ σταφὶς ἐν ταῖς ἀγοραῖς τῆς πρὸς βρῶσιν καταναλώσεως πωλεῖται κατὰ λίτραν· ἀναλογισθῆτε λοιπὸν ὁποίαν ἀξίαν ἔχει ἡ ἐπιβάρυνσις αὐτῆς μὲ δώδεκα χαρτίνας δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον. Βεβαίως οἱ τοιοῦτο ἐπιχείρημα προβαλόντες ἐνόμιζον ὅτι λαλοῦσι πρὸς ἀνθρώπους ἐντελῶς τὰ τῆς σταφίδος ἀγνοοῦντας, ἵνα νομίσωσιν ὅτι δύναται νὰ παρεμποδίσῃ τὴν κατανάλωσιν ἡ ἐπιβάρυνσις αὐτῆς διὰ τοιούτου ποσοῦ κατὰ χιλιόλιτρον. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ λόγου τούτου, εἶναι πασίγνωστον ὅτι ἡ Κορινθιακὴ σταφὶς εἶναι ὑπερτέρα κατὰ τὰς ἰδιότητας πασῶν τῶν σταφίδων τῆς Ἀνατολῆς, ἡ δὲ ἐκλεκτὴ αὐτῆς ποιότης συναμιλλᾶται, ἐὰν δὲν ὑπερέχῃ καὶ αὐτῆς τῆς σταφίδος τῆς Σμυρναϊκῆς. Ἡ χρῆσις τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος ὑπὸ οὐδεμιᾶς ἄλλης ἀναπληροῦται, οὐδ’ εἶναι φόβος νὰ ἀποκλεισθῇ αὕτη, ὅσον καὶ ἂν ὑπερτιμηθῇ, ὑπὸ τῶν σταφίδων τῶν ἄλλων προελεύσεων. Ἀπόδειξις ἔστω, ὅτι καὶ σήμερον, ὅτε ἐκ τοῦ μεγάλου πλεονάσματος ἐξηυτελίσθη ἐπὶ τοσοῦτον, πάλιν ἔχει τιμὰς μείζονας τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος τῆς Ἀνατολῆς. Αἱ κοιναὶ τῆς Ἑλλάδος σταφίδες τιμῶνται περισσότερον τῶν κοινῶν τῆς Ἀνατολῆς, καὶ ἡ ἐκλεκτὴ Κορινθιακὴ τιμᾶται περισσότερον τῶν ἐκλεκτῶν ποιοτήτων τῶν σταφίδων τῶν ἄλλων χωρῶν. Ἡ Κορινθιακὴ μόνον δι’ ἑαυτῆς, οὕτως εἰπεῖν, πολεμεῖται· ἡ δυσαναλογία τῆς ἑαυτῆς παραγωγῆς πρὸς τὴν κατανάλωσιν εἶναι ὁ θανάσιμος αὐτῆς ἐχθρὸς καὶ οὐχὶ αἱ σταφίδες τῶν ἄλλων προελεύσεων. Ὁσάκις ἡ παραγωγὴ ἦτο μικρὰ, ἐπωλήθη εἰς μεγάλας τιμὰς, χωρὶς νὰ ἐπηρεάσῃ αὐτὴν σπουδαίως ἡ πλησμονὴ τῆς παραγωγῆς τῶν σταφίδων τοῦ ἄλλου κόσμου. Ἕκαστον εἶδος σταφίδος ἔχει ἰδίαν χρῆσιν, ἔχει ἰδίους καταναλωτὰς, καὶ δὲν ἀναπληροῦται ἡ μία διὰ τῆς ἄλλης. Ἀλλὰ μήπως διὰ τῆς παρακρατήσεως ζητοῦμεν ὕψωσιν τιμῶν τοιαύτην, ἥτις ἤθελε καταστήσει τὸν σταφιδόκαρπον ἀνίκανον συναγωνισμοῦ, ἥτις ἤθελε περιορίσει τὴν κατανάλωσιν; Δὲν ζητοῦμεν νὰ πλουτίσωμεν, δὲν ζητοῦμεν νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὰ ἴδια ἡμῶν συμφέροντα, ζητοῦμεν νὰ περισώσωμεν τὴν παραγωγὴν τῆς Ἑλλάδος, ἀνακουφίζοντες τοὺς παραγωγούς, δίδοντες αὐτοῖς ἀνακούφισιν, ὅπως ἀντλήσωσιν ἐκ ταύτης δύναμιν νὰ ἀνθέξωσιν εἰς τὴν φοβερὰν αὐτὴν κρίσιν, καὶ μὴ καταστραφῶσι τέλεον, συμπαρασύροντες ἀφεύκτως καὶ τοῦ ἔθνους τὴν εὐημερίαν καὶ τὴν ἐλπίδα τῆς ἀνορθώσεως τῶν οἰκονομικῶν του. Ἀναλογισθῆτε εἰς ποῖον σημεῖον ἔφθασεν ἡ ὕψωσις τοῦ χρυσοῦ. Μία τῶν κυριωτέρων τῆς ὑψώσεως ταύτης αἰτιῶν εἶναι ἡ φοβερὰ ὑποτίμησις τοῦ σταφιδοκάρπου. Τριάκοντα καὶ πλέον ἑκατομμύρια χρυσοῦ θὰ εἰσήρχοντο ἐπὶ πλέον εἰς τὴν χώραν μας, ἂν αἱ τιμαὶ τοῦ σταφιδοκάρπου ἦσαν αἱ λογικαὶ, αἱ δίκαιαι, ἐκεῖναι τέλος, τὰς ὁποίας ἐπὶ σειρὰν πολλῶν ἐτῶν προσέφερεν ἡ κατανάλωσις. Ἂν μὴ σπεύσωμεν διὰ τοῦ μέτρου τούτου νὰ δώσωμεν ὤθησιν εἰς τὸ πολύτιμον τοῦτο προϊὸν, δὲν θὰ παρέλθωσι μῆνες πολλοί, καὶ ἡ καταστροφὴ θὰ ἦναι πλήρης. Οὐδεμία τότε ἀνθρωπίνη δύναμις θὰ δυνηθῇ νὰ παρεμποδίσῃ τὸν ὄλεθρον καὶ τὴν ἐρήμωσιν. Ἡ μετάνοια, εἶμαι βέβαιος, θὰ ἐπέλθῃ, ἀλλὰ μόνον τύψεις συνειδήσεως θὰ προξενήσῃ, ἀλλὰ θεραπείαν ὄχι. Ἀλλ’ ἂν πάντα τὰ ὑπ’ ἐμοῦ καὶ ὑφ’ ὅλων τῶν τὴν παρακράτησιν ὑποστηριζόντων ῥηθέντα δὲν ἦναι ἐντελῶς ἀληθῆ, δὲν ἦναι ἀλανθάστως ὀρθὰ, δὲν ἦναι ἐπιχειρήματα πείθοντα ἄνευ δισταγμοῦ, δὲν ἦναι ἀλήθειαι ἀναμφισβήτητοι, διατὶ οἱ ἀντιτασσόμενοι εἰς ταῦτα ἔχουσι τὸν σύγγνωστον ἐγωϊσμὸν νὰ πιστεύωσιν ἑαυτοὺς ἀλανθάστους; διατὶ δὲν ὁμολογοῦσιν ὅτι ἐνδέχεται αὐτοὶ νὰ ὦσιν ἐν τῇ πλάνῃ; Ἂς ἀναλογισθῶσι δὲ, ὅτι, ἂν αὐτοὶ πλανῶνται, καὶ ἂν ἡ πεπλανημένη αὐτῶν γνώμη κατισχύσῃ, πόσον φοβερὰ ἔσονται τὰ ἀποτελέσματα. Ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν τὴν παρακράτησιν ὡς παγίαν καὶ διαρκῆ ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν. Ζητοῦμεν αὐτὴν ὡς δοκιμαστικὴν, ὡς προσωρινὴν, ἔχουσαν διάρκειαν ἑνὸς μόνον ἔτους. Ἂν ἡμεῖς πλανώμεθα, ποῖαι θὰ ἦναι αἱ ζημίαι ἐκ τῆς παρακρατήσεως ἑνὸς ἔτους; Βεβαίως ἀνάξιαι λόγου, μὴ δυνάμεναι οὐδὲ πόῤῥωθεν νὰ συγκριθῶσι μὲ τὰς ἐπικειμένας καταστροφὰς, μὲ τὰς παρούσας συμφορὰς. Αἱ καταστροφαὶ, ἃς ζητοῦμεν νὰ προλάβωμεν, εἶναι παροῦσαι, βέβαιαι, ὡμολογημέναι, πασίγνωστοι, ἀναγνωρίζονται παρὰ πάντων, μὴ ἀρνούμεναι οὐδὲ παρὰ τῶν πολεμούντων τὴν παρακράτησιν, ἐνῷ αἱ ζημίαι ἐκ τῆς παρακρατήσεως εἶναι ἄγνωστοι, ἀμφισβητούμεναι, ἀσήμαντοι, ἀνάξιαι προσοχῆς ἀπέναντι τοῦ μεγέθους τῶν ἀπειλουμένων συμφορῶν. Διατὶ ἀρνοῦνται ἡμῖν τὴν δοκιμὴν μέτρου, ὅπερ δύναται τόσον μεγάλας συμφορὰς νὰ προλάβῃ; Δὲν δύνανται χάριν τῶν συμπολιτῶν αὑτῶν, καὶ ἂν, ὡς λέγουσιν, ἦναι ἐπαρχιακὸν τὸ ζήτημα, νὰ ὑποθέσωσιν ὅτι ἀτμοσφαιρικαὶ περιστάσεις ἠλάττωσαν κατὰ τὸ ἐπιὸν ἔτος τὴν παραγωγὴν κατὰ ἓν ποσοστόν; Μὴ μοῦ παρατηρήσωσιν ὅτι τοῦτο δύναται νὰ συμβῇ, καὶ συνεπῶς νὰ ὑποστῶσι διπλῆν ζημίαν, διότι θὰ ἀπαντήσω πρὸς αὐτοὺς ὅτι, ἂν συμβῇ τὸ ἓν, δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ ἕτερον. Εἶναι ἀνεπίδεκτον ἀμφισβητήσεως ὅτι, ἂν μὴ ἡ πίστις τοῦ προϊόντος βελτιωθῇ, κατὰ τὸ τρέχον ἔτος αἱ ἐπαρχίαι, αἱ τὴν παρακράτησιν ζητοῦσαι, δὲν θὰ καλλιεργήσωσι, θὰ ἐρημωθῶσι, θὰ καταστραφῶσι τέλεον, διότι γνωστὸν ἐστὶ τοῖς πᾶσιν ὅτι ἡ σταφιδάμπελος, ἀπομένουσα ἀκαλλιέργητος, καταστρέφεται ἐντελῶς. Ἡ παραγωγὴ θὰ ἐλαττωθῇ ἀφ’ ἑαυτῆς, ἀλλὰ θὰ ἐλαττωθῇ διὰ καταστροφῶν, δι’ ἐρημώσεων, καὶ δίκαιον θὰ ἔχωσιν οἱ κατεστραμμένοι νὰ θεωρῶσιν ὡς ὑπαιτίους τῆς καταστροφῆς των τοὺς ἀντιτασσομένους κατὰ τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως, ἀφοῦ οὐδ’ ἐπὶ ἓν ἔτος δὲν θέλωσι νὰ δοκιμασθῇ ἓν μέτρον, ὅπερ ὡς μόνην ἐλπίδα σωτηρίας ἐκ παντελοῦς ὀλέθρου θεωρεῖ πληθυσμὸς διακοσίων χιλιάδων πασχόντων, δυστυχῶν. Εἶμαι βέβαιος, κ, Βουλευταὶ, ὅτι πάντες ὑμεῖς, ἂν ἐβλέπατε, ὡς εἶδον ἐγὼ, οἰκογενείας ἄλλοτε εὐπορούσας νὰ στερῶνται τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου, ἂν ἐβλέπατε, ὡς εἶδον ἐγὼ, οἰκογενειάρχας μὴ κατορθοῦντας, καίτοι διαρκῶς ἐργαζομένους, οὐδὲ φάρμακα νὰ προμηθευθῶσι διὰ τὰ πάσχοντα τέκνα των, ἂν ἐβλέπατε, ὡς εἶδον ἐγὼ, οἰκογενείας τρεφομένας διαρκῶς μὲ χόρτα, ἂν ἐβλέπατε ἐκ τοῦ σύνεγγυς, ὡς ἐγὼ εἶδον, τὴν πεῖναν, τὴν ἀπελπισίαν, τὴν ἀπογοήτευσιν, εἶμαι βέβαιος, λέγω, ὅτι, ἂν ἐβλέπατε πάντα ταῦτα, δὲν θὰ ἐπολεμεῖτε τὴν παρακράτησιν. Μὴ διὰ τῆς ἐπιμονῆς σας καταστρέφετε πᾶσαν ἐλπίδα εἰς τοὺς συμπολίτας ὑμῶν. Ἀποδεχθῆτε τὴν παρακράτησιν δι’ ἓν μόνον ἔτος, χάριν δοκιμῆς, ἀφοῦ οὐδὲν ἔχετε νὰ πάθητε, οὐδεμίαν ζημίαν νὰ ὑποστῆτε. Οὕτω θὰ κερδήσητε τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν συμπολιτῶν σας. Ἐὰν καὶ ὡς μέτρον προσωρινὸν ἀποκρούσητε αὐτὴν, ἡ ὑπόνοια, ἣν ἔχει ὁ λαὸς, ὅτι μόνον ἐγωϊσμὸς κινεῖ ὑμᾶς εἰς τὸν κατὰ τοῦ μέτρου τούτου πόλεμον, μεταβάλλεται εἰς πεποίθησιν, καὶ οὐδεὶς πλέον θὰ δυνηθῇ νὰ μεταπείσῃ αὐτὸν, ὅτι δὲν εἶσθε σεῖς οἱ παραίτιοι τῆς δυστυχίας του.

§106ΣΑΚΚΗΣ. Ἐὰν, κύριοι Βουλευταί, ἐσχημάτιζον τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐπιφέρῃ τὰ ποθούμενα ἀποτελέσματα τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, βεβαίως θὰ ἤμην ἔνθερμος ὑπερασπιστὴς αὐτοῦ, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἠδυνήθην νὰ πεισθῶ οὔτε ἐκ τῆς μελέτης τοῦ νομοσχεδίου οὔτε ἐκ τῶν ὑπὲρ αὐτοῦ ἀγορευσάντων κυρίων συναδέλφων, ὅτι ἡ παρακράτησις, ἡ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου προτεινομένη, δύναται νὰ σώσῃ τὸ πολύτιμον τῆς σταφίδος προϊὸν ἐκ τοῦ κινδύνου, ὃν διατρέχει σήμερον. Ἀληθῶς ἰσχυρίζονται πολλοί, ὅτι τὴν καταπληκτικὴν ἔκπτωσιν τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος ἐπέφερεν ἡ πληθώρα τῆς παραγωγῆς, καὶ ὁ σχεδὸν ἀποκλεισμὸς αὐτῆς ἐκ τῶν ἀγορῶν τῆς Γαλλίας. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀκριβές· καὶ ἔχομεν μὲν ἀποδεδειγμένον, ὅτι τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος, ὅπερ εἰσήγετο ἄλλοτε ἐν Γαλλίᾳ, δὲν εἰσάγεται πλέον, ἀλλ’ ἐπίσης ἔχομεν ἀποδεδειγμένον, ὅτι τὸ ἀποκλεισθὲν ἐκ τῶν ἀγορῶν τῆς Γαλλίας ποσὸν ἀνεπληρώθη ἐν μέρει κατά τε τὸ παρελθὸν καὶ τὸ τρέχον ἔτος, ὁπότε ἤρχισε καὶ ἡ ἐλάττωσις τῆς εἰσαγωγῆς σταφίδος ἐν αὐτῇ, διὰ τῆς εὐρείας καταναλώσεως σταφίδος ἐν Ρωσσίᾳ, ἐν μέρει δὲ καὶ διὰ τῆς εὐρυτέρας καταναλώσεως αὐτῆς καὶ εἰς τὰς ἤδη γνωστὰς χώρας τῆς τοιαύτης καταναλώσεως, ὡς καὶ διὰ τῆς ἐγχωρίου καταναλώσεως πρὸς πνευματοποιΐαν. Ἡ ἔκπτωσις τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος προῆλθε πρωτίστως, κατ’ ἐμὴν τοὐλάχιστον γνώμην, ἐκ τῆς κακῆς πίστεως τοῦ ἐμπορίου αὐτῆς, ἐκ τῆς ἐν γένει οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ τόπου, ἕνεκα τῆς ὁποίας ἐξέλιπον πλεῖστα κεφάλαια, ἐκ τῆς παγκοσμίου σχεδὸν γεωργικῆς κρίσεως καὶ ἐξ ἄλλων αἰτίων, τὰ ὁποῖα δὲν δύναμαι ἐπακριβῶς νὰ ὁρίσω. Ἡ παρακράτησις θέλει ἐλαττώσει τὴν παραγωγὴν τῆς σταφίδος ἐν Ἑλλάδι καὶ αὐξήσει καὶ τὰς τιμὰς αὐτῆς, ὅταν λάβῃ τις ὑπ’ ὄψιν τὸν νόμον τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως, ἀλλὰ δέον νὰ ὑπολογίσωμεν, ἂν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν θὰ ἀνέλθῃ μέχρι σημείου δυναμένου νὰ ἀναπληρώσῃ τὴν ζημίαν τὴν ἐκ τῆς παρακρατήσεως προσγενησομένην τοῖς σταφιδοπαραγωγοῖς καὶ φέρῃ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου ἐπιδιώκει. Ἀλλ’ ἵνα ἐλπίσωμεν τὸ πρῶτον, ἔδει νὰ ἐπρόκειτο περὶ προϊόντος τῆς πρώτης ἀνάγκης· δυστυχῶς ὅμως δὲν πρόκειται περὶ τοιούτου προϊόντος, πρόκειται περὶ προϊόντος μᾶλλον πολυτελείας καὶ προϊόντος τοῦ ὁποίου δυστυχῶς δὲν ἔχει τὸ Κράτος ἡμῶν τὸ μονοπώλιον, διότι εἶναι γνωστὸν, ὅτι προϊὸν σταφίδος, ἔστω καὶ μὴ ὁμοίας φύσεως, παράγεται καὶ ἐν ἄλλαις χώραις, οἷαι ἡ Καλλιφορνία, ἡ Ἀμερικὴ, ἡ Περσία, ἡ Μικρὰ Ἀσία, ἡ Ἱσπανία καὶ αὐτὴ ἡ Ἰταλία, ἴσως καὶ ἀλλαχοῦ ἀκόμη. Ὅταν λοιπὸν ὁ καταναλωτὴς εὕρῃ τὰς τιμὰς τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος ὑψηλὰς, δὲν θὰ τραπῇ πρὸς τὰς ἄλλας ταύτας χώρας καὶ προτιμήσῃ σταφίδας παραγομένας ἐν αὐταῖς, ὡς εὐωνοτέρας, καίτοι διαφερούσας μὲν ὡς πρὸς τὸ εἶδος ἢ καὶ τὴν ποιότητα, ἀλλὰ δυναμένας νὰ ἀναπληρώσωσιν εἰς τὰς πλείστας ἀνάγκας τῶν καταναλωτῶν τὴν Κορινθιακήν; Οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν παρακράτησιν ἰσχυρίζονται, ὅτι θέλει χρησιμεύσει ὡς δοκιμαστικὸν μέτρον. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἡ κρίσις, ἣν διέρχεται ἡ σταφὶς, ἐπιτρέπει εἰς ἡμᾶς νὰ συζητῶμεν καὶ σκεπτώμεθα περὶ δοκιμῶν; Δὲν εἶμαι ἐκ τῶν ἀπαισιοδόξων ἐκείνων, τῶν φρονούντων ὅτι ἡ πεῖνα θὰ κρούσῃ μετ’ ὀλίγον τὰς θύρας τῶν σταφιδοκτημόνων· ἀληθῶς οἱ σταφιδοκτήμονες κατὰ τὸ πλεῖστον ἀπειλοῦνται ὑπὸ μεγάλου κινδύνου, ἀλλ’ ὁ κίνδυνος δὲν εἶναι ἄμεσος, μᾶς δίδει καιρὸν νὰ σκεφθῶμεν περὶ ἄλλων σωστικῶν μέτρων, ἅτινα μετ’ ὀλίγον θέλω ὑποδείξει εἰς τὴν Βουλήν, ἐξασφαλίζοντα, κατ’ ἐμὴν γνώμην, τήν τε παραγωγὴν καὶ τὰ κεφάλαια τῶν σταφιδοκτημόνων. Καὶ αὖθις ἐπαναλέγω, ὅτι διὰ τῆς παρακρατήσεως ἐνδέχεται νὰ ἐπέλθῃ βελτίωσις τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος, ἀλλὰ δυστυχῶς ἕνεκα τῶν λόγων, οὓς ἀνέφερον κατὰ τὴν πρώτην περὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἀγόρευσίν μου καὶ οὓς πρὸ ὀλίγου ἐπανέλαβον, τοῦτο δὲν εἶναι μέτρον ἀσφαλές. Πλὴν τούτων ὅμως, ὑπάρχει καὶ ἕτερος σπουδαῖος λόγος, οὗ ἕνεκα τὸ σύστημα τῆς παρακρατήσεως δὲν δύναται νὰ ἔχῃ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, τὸ πῶς θὰ δυνηθῶμεν νὰ κανονίσωμεν τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπόριον. Καὶ ἵνα ἐξηγηθῶ σαφέστερον, σᾶς λέγω: Ὑποθέσατε ὅτι καταναλίσκονται σήμερον εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς 300,000,000 λιτρῶν σταφίδος, ἀλλὰ καταναλίσκεται τὸ ποσὸν τοῦτο, διότι εὑρίσκουσι τὰς σημερινὰς τιμὰς συμφερούσας· ἐὰν ὅμως ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος ὑπερτιμηθῇ, διπλασιαζομένη, οἱ καταναλωταὶ αὐτῆς εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ καταναλώσωσι τὸ ἀνωτέρω μνημονευθὲν ποσόν, ἀφοῦ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ προϊόν τῆς σταφίδος δὲν εἶναι προϊόν τῆς πρώτης ἀνάγκης, καὶ ἑπομένως πᾶσα ἀπότομος αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ τοιούτου προϊόντος πολλοὺς θέλει ἀναγκάσει νὰ σκεφθῶσιν, ἂν πρέπῃ νὰ καταναλώσωσι τὸ ποσόν, ὅπερ καὶ πρὶν κατηνάλισκον, ὑπὸ μικροτέρας ὅμως τιμάς; Ἐὰν δὲ, ἀντὶ νὰ ἔχωμεν 300 ἑκατομμύρια λιτρῶν ἐξησφαλισμένην κατανάλωσιν μετὰ τὴν παρακράτησιν, ἕνεκα κακοῦ ὑπολογισμοῦ περὶ τῆς παραγωγῆς ἀνέλθῃ αὕτη εἰς 320 ἢ 330 ἑκατομμύρια λιτρῶν, ἡ διαφορὰ αὕτη τῶν 20 ἢ 30 ἑκατομμυρίων λιτρῶν δὲν θέλει εἶσθαι ἀρκετὴ, ἵνα ἐπιφέρῃ καὶ πάλιν ἔκπτωσιν; Βεβαίως, ἀφοῦ μάλιστα γνωρίζομεν ἐκ τῆς ἱστορίας τοῦ ἐμπορίου τοῦ προϊόντος τούτου τοιαῦτα παραδείγματα, ὅτι μόνον κατὰ 10 ἢ 20 ἑκατομμύρια μεγαλειτέρα παραγωγὴ τῆς δυνατῆς καταναλώσεως ἐπέφερε καταπληκτικὴν ἔκπτωσιν τιμῶν, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἀπολέσωμεν οὐ μόνον τὴν ἐκ τῆς παρακρατήσεως προσδοκωμένην ὠφέλειαν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ παρακρατηθὲν ποσὸν ἀσκόπως, σὺν τῇ δαπάνῃ μάλιστα, ἣν ὑπέστημεν, ἵνα παραγάγωμεν τὸ ποσὸν τοῦτο. Μοὶ εἶπε, διακόψας με ὁ ἐκ Καλαβρύτων συνάδελφος κ. Φωτήλας, ὅτι εἶναι ἀσφαλῶς γνωστὸν εἰς τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος τὸ παραχθησόμενον καὶ καταναλωθησόμενον ποσόν, καὶ ἑπομένως μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ πλεονάσματος διὰ τῆς παρακρατήσεως θέλει ἰσοῤῥοπήσει ἡ παραγωγὴ πρὸς τὴν κατανάλωσιν. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην, ἐρευνῶντες κατὰ πόσον τοιοῦτοι ὑπολογισμοί, στηριζόμενοι ἐπὶ προϊόντος ὑποκειμένου μέχρι τῆς τοποθετήσεως αὐτοῦ ἐν τῇ ἀποθήκῃ εἰς ἀπείρους περιπετείας καὶ κινδύνους, εἰσὶν ἀσφαλεῖς. Ἂς ὑποθέσωμεν ὅτι κατὰ Ἰούλιον μῆνα, ὁπότε συνήθως τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος ὑπολογίζει τὸ παραχθησόμενον ποσὸν, ὑπολογίζεται ὅτι θέλουσι παραχθῆ 280,000,000 λιτρῶν, ἡ δὲ κατανάλωσις ἐν ταῖς γνωσταῖς ἀγοραῖς θέλει ἀπαιτήσει 250 ἑκατομμύρια· κατὰ τὸν νόμον τῆς παρακρατήσεως, ὀφείλομεν νὰ παρακρατήσωμεν 30 ἑκατομμύρια λιτρῶν σταφίδος· ἀλλ’ ἀπὸ τῆς 28 Ἰουλίου μέχρι τέλους Αὐγούστου, ὁπότε ἀποπερατοῦται ἡ συγκομιδὴ τοῦ σταφιδοκάρπου, μεσολαβεῖ εἷς μὴν καὶ πλέον· κατὰ τὸ διάστημα λοιπὸν τοῦτο ποῖαι καὶ πόσαι αἰτίαι δύνανται νὰ ἐπιδράσωσιν ἐπὶ τῆς παραχθησομένης ποσότητος; Ἡ σῆψις, ἡ βροχὴ, ἡ ποσότης τοῦ σακχάρου, ἅπερ κανονίζουσι τὸ ποιὸν καὶ τὸ βάρος τοῦ σταφιδοκάρπου, πάντα ταῦτα ἐπηρεάζουσι σπουδαίως τὴν ποσότητα τῆς παραγωγῆς. Ἰσχυρίσθη ὁ προαγορεύσας ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἠλείας προσέτι, ἀντικρούων σχετικὸν ἰσχυρισμὸν, ὅτι, ἐὰν μέρος τῶν καλλιεργουμένων κτημάτων ἀφεθῇ ἐπὶ ἔτος ἀκαλλιέργητον, τὰ κτήματα ταῦτα θέλουσι καταστραφῆ· ὁ ἰσχυρισμὸς οὗτος δὲν εἶναι ἀκριβής. Ἐκ τῆς μικρᾶς πείρας, τὴν ὁποίαν ἔχω, διότι συμβαίνει νὰ ἦμαι κάτοχος καὶ ἐγὼ σταφιδαμπέλου ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ ἐπαρχίᾳ, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, καὶ ἑπομένως νὰ ἀσχολῶμαι περὶ τὴν καλλιέργειαν τῆς σταφίδος, γνωρίζω ὅτι, ἂν ἡ σταφιδάμπελος δὲν καλλιεργηθῇ ἐπὶ ἓν ἔτος, κατὰ τὸ ἀμέσως ἑπόμενον ἔτος δὲν δύναται μὲν ν’ ἀποφέρῃ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τοῦ καρποῦ, ὅπερ παρῆγε πρότερον, ἀλλὰ βραδύτερον θέλει ἐπανέλθει εἰς τὴν προτέραν αὐτῆς παραγωγήν. Ἐξακολουθῶ, Κύριοι, φρονῶν, ὅτι διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία ἠδύνατο νὰ συντελέσῃ πολὺ, ἂν ἤθελεν ἐργασθῆ πρὸς τοῦτο, ἀλλὰ δυστυχῶς εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι οὐ μόνον ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία δὲν εἰργάσθη, ἀλλὰ τοὐναντίον καὶ ἡ παραγωγὴ σταφίδος καὶ τὸ ἐμπόριον εἰργάσθησαν πῶς νὰ ἐξευτελίσωσι, πῶς νὰ καταστρέψωσι τὸ πολύτιμον τοῦτο προϊὸν τῆς χώρας ἡμῶν. Εἶναι γνωστὴ ἡ ἀκηδία τῶν σταφιδοπαραγωγῶν περὶ τῆς ποιότητος τῆς παραγομένης σταφίδος, εἶναι γνωστὰ τὰ ἀσύγγνωστα, τὰ ἐγκληματικὰ, τὰ προδοτικὰ τῇ ἀληθείᾳ μέσα, ὧν οἱ ἐμπορευόμενοι τὸ εἶδος τοῦτο ἐποιοῦντο χρῆσιν, ἀναμιγνύοντες μὲ διαφόρους ὕλας τὸν σταφιδόκαρπον καὶ προπωλοῦντες αὐτὸν χάριν εὐτελοῦς κέρδους, οὕτω δὲ ζημιοῦντες ἀνυπολογίστως τὴν χώραν ὁλόκληρον. Ὅλα ταῦτα ἀνέφερα εἰς προηγουμένην σχετικὴν ἀγόρευσίν μου, καὶ κρίνω περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω ἐκτενέστερον. Ἀλλὰ, Κύριοι, μὴ τάχα δὲν ὑπάρχουσι καὶ ἕτεροι τρόποι, δι’ ὧν δυνάμεθα νὰ αὐξήσωμεν τὴν κατανάλωσιν; Καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, τὸ εἰσαχθὲν ποσὸν εἰς Ρωσσίαν καὶ καταναλωθὲν — λέγω δὲ καταναλωθὲν, διότι ὑπάρχει ζήτησις μεγάλη σταφίδος σήμερον ἐν Ρωσσίᾳ, — ἀνῆλθεν εἰς 22 ἑκατομμύρια, ὑπολογίζεται δὲ, ὅτι ἡ κατανάλωσις κατὰ τὸ τρέχον σταφιδικὸν ἔτος θὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 60 ἑκατομμυρίων. Ὥστε, ὡς βλέπετε, τὸ ποσὸν τοῦτο ἀνεπλήρωσε καθ’ ὁλοκληρίαν σχεδὸν τὴν ἐκ τῆς ἀγορᾶς τῆς Γαλλίας ἀπώλειαν, διότι, ὡς εἶναι γνωστὸν, κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος κατηναλώθησαν ἐν Γαλλίᾳ περὶ τὰ 40 ἑκατομμύρια σταφιδοκάρπου, κατὰ δὲ τὸ τρέχον ἔτος θὰ καταναλωθῇ ἐν Γαλλίᾳ ποσὸν 50 ἑκατομμυρίων τοὐλάχιστον, ἀφοῦ ὑπὲρ τὰ 30 ἑκατομμύρια ἔχουσιν εἰσαχθῇ ἐκεῖ μέχρι σήμερον. Ἐὰν λοιπὸν ὑπολογίσωμεν τὸν μέσον ὅρον τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον κατηναλίσκετο κατὰ τὴν παρελθοῦσαν δεκαετίαν ἐν Γαλλίᾳ, θέλομεν ἀνεύρει, ὅτι ὁ μέσος οὗτος ὅρος δὲν εἶναι πλέον τῶν 90 ἑκατομμυρίων· ἐὰν ἐκ τούτων ἀφαιρέσωμεν τὰ 40 ἢ 50 ἑκατομμύρια, ἅτινα καὶ σήμερον καταναλίσκει ἡ Γαλλία, τὰ 50 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα θὰ καταναλωθῶσιν ἐν Ρωσσίᾳ, ὡς εἶναι ἀσφαλέστατον, θ’ ἀναπληρώσωσι τὴν ἐκ τῆς Γαλλικῆς καταναλώσεως ἀπώλειαν· καὶ ὅμως, ἐνῷ ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ ἀπώλεια, ἣν ἡ κατανάλωσις ὑπέστη ἐν ταῖς ἀγοραῖς τῆς Γαλλίας καὶ ἐν ταῖς τῆς Ἀμερικῆς, εἶναι τοιαύτη, ἐν τούτοις αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος ἐξακολουθοῦσιν οὖσαι ἐξευτελιστικαί. Ὥστε δὲν εἶναι μόνη ἡ πληθώρα τῆς παραγωγῆς ἡ αἰτία τῆς ἐκπτώσεως τῶν τιμῶν, ἀλλὰ καὶ ἄλλα αἴτια, ἅτινα ἀνέφερον προηγουμένως. Ἀλλὰ καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ δὲν καταναλίσκεται περισσότερον ποσὸν τοῦ πρότερον καταναλισκομένου, καὶ ἐν Ὁλλανδίᾳ ἐπίσης καὶ εἰς ἄλλους γνωστοὺς τόπους καταναλώσεως σταφίδος. Ἐν Ὁλλανδίᾳ μάλιστα αἱ στατιστικαὶ πληροφορίαι μᾶς παρέχουσιν ἀποτέλεσμα καταπληκτικόν, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐκεῖ οὐδέποτε κατηναλώθη ποσὸν κάτω τῶν 15 ἑκατομμυρίων, ἐνῷ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἡ κατανάλωσις σταφίδος ἀνῆλθεν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 32 ἑκατομμυρίων. Ἀλλὰ καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Ἑλλάδι, δὲν εἶναι γνωστόν, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος κατηναλώθη εἰς τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν ποσὸν οὐχὶ μικρότερον τῶν 10 ἑκατομμυρίων λιτρῶν; Οἱ ἰσχυριζόμενοι δὲ ὅτι ὑπάρχουσι παρακαταθῆκαι ἐν ταῖς ξέναις ἀγοραῖς μεγάλαι, καὶ ἑπομένως τὸ τοιοῦτον σπουδαίως ἐπηρέασε καὶ ἐπηρεάζει τὰς τιμὰς, δὲν διατελοῦσιν ἐν ἀκριβεῖ γνώσει τοῦ πράγματος. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἡ παρακαταθήκη ἦτο οὐχὶ μικρὰ, ἀλλ’ ἡ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος μικροτέρα παραγωγὴ καὶ ἡ εὐρυτέρα διάδοσις τοῦ προϊόντος ἰδίως ἐν Ῥωσσίᾳ θέλει ἀποῤῥοφήσει τελείως ταύτην, καὶ κατὰ τὴν προσεχῆ ἐσοδείαν θὰ εὑρεθῇ τὸ προϊὸν τῆς σταφίδος ἄνευ παλαιῶν ἀποθεμάτων. Θὰ μοὶ εἴπωσιν οἱ ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, τί ὠφέλησεν ἡ κατανάλωσις μεγαλειτέρου ποσοῦ σταφίδος, ἀφοῦ ἕνεκα τῆς ἐκπτώσεως τῶν τιμῶν εἰσήχθη χρῆμα ὀλιγώτερον, μὴ ἀνταποκρινόμενον πρὸς τὰς ἀνάγκας καὶ τὰς δαπάνας τῆς παραγωγῆς; Ταῦτα εἶναι ἀκριβὲς, ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης ἀκριβὲς, ὅτι ἡ κατανάλωσις αὕτη θὰ εὐκολύνῃ τὴν θέσιν τῆς σταφίδος διὰ τὸ μέλλον, διότι ἡ εὐθηνία τοῦ προϊόντος ἐξησφάλισε τὴν θέσιν αὐτῆς ἐν Ῥωσσίᾳ, ὡς δὲ ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς ἱστορίας διαφόρων προϊόντων, ὅταν ἅπαξ χώρα τις συνειθίσῃ νὰ καταναλίσκῃ προϊόν τι, θὰ ἐξακολουθήσῃ καταναλίσκουσα αὐτὸ καὶ ὅταν ἡ τιμὴ τοῦ προϊόντος τούτου καταστῇ μεγαλειτέρα. Καὶ ἕτερον παράδειγμα πρὸς ὑπαστήριξιν τοῦ ἰσχυρισμοῦ, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἡ πληθώρα τῆς παραγωγῆς ἡ μόνη αἰτία τῆς ἐκπτώσεως τῶν τιμῶν, ἔχομεν τὴν παραγωγὴν τῆς σταφίδος κατὰ τὸ 1892. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἡ παραγωγὴ ἐν Ἠλείᾳ κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο ἦτο πολὺ μικροτέρα, ἦτο ἐλαχίστη, ἕνεκα τῆς νόσου τοῦ περονοσπόρου· καὶ ἐν ταῖς ἄλλαις σταφιδοφόροις ἐπαρχίαις, ἕνεκα τῆς ἰδίας νόσου καὶ ἄλλων φυσικῶν λόγων, ἡ παραγωγὴ ὡσαύτως ἦτο μικροτέρα τῆς τοῦ τρέχοντος καὶ παρελθόντος ἔτους, ἤτοι ὁλόκληρος ἡ παραγωγὴ τῆς σταφίδος ἀνῆλθε μόνον εἰς 235 ἑκατομμύρια καὶ μετὰ τῆς παρακαταθήκης εἰς 270 ἢ καὶ 280 ἑκατομμύρια· καὶ ὅμως αἱ τιμαὶ ἐξέπεσαν μέχρι τῶν σημερινῶν ἐξευτελιστικῶν τιμῶν, παρασύρασαι εἰς ἀνυπολογίστους ζημίας καὶ ἐμπόρους καὶ σταφιδοπαραγωγούς. Ἐν γένει, Κύριοι, ἐκ τῶν σκέψεων καὶ τῶν ὑπολογισμῶν, τοὺς ὁποίους ἐξέθηκα σήμερον πρὸς ὑμᾶς, ἄγομαι εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ κανονίσωμεν διὰ τῆς παρακρατήσεως τὰς ξένας ἀγορὰς, καὶ ἑπομένως, ὁσονδήποτε ποσὸν καὶ ἂν παρακρατήσωμεν, δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν τιμὰς τοιαύτας, ὥστε νὰ ἐλπίσωμεν ὅτι θὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν χρυσόῤῥοον ἐκείνην ἐποχὴν ἐπὶ τινα ἔτη τοὐλάχιστον. Ὁ κ. Σπηλιάδης, ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος, ὡμολόγησεν ὅτι οὐδεμία ξένη χώρα ἐσκέφθη περὶ τοῦ τοιούτου μέτρου τῆς παρακρατήσεως, καίτοι πολλαὶ τοιαῦται εὑρέθησαν ἐν πληθώρᾳ παραγωγῆς ἢ εἶδον ἐξευτελιζομένας τὰς τιμὰς τῶν προϊόντων ἕνεκα ἄλλων αἰτίων· ἐκεῖναι ἐζήτησαν νὰ προστατεύσωσι τὰ προϊόντα αὐτῶν διὰ διαφόρων ἄλλων μέσων, ἔστω καὶ ἄνευ πρακτικοῦ ἀποτελέσματος, ἀλλὰ περὶ τοιούτου τερατουργήματος οὐδέποτε ἐσκέφθησαν. Μόνον ἡ Ἀμερικὴ ἐφήρμοσε παραπλήσιον μέτρον νομοθετικὸν ἐπὶ τοῦ ἀργύρου, καὶ εἶναι γνωσταὶ αἱ ἐκ τούτου ἐπελθοῦσαι καταστροφαί. Ἀλλὰ περὶ τοιούτου μέτρου δὲν ἐσκέφθησαν οὔτε ἐν Ρωσσίᾳ οὔτε ἐν Ἀμερικῇ, προκειμένου περὶ ἀφθόνου παραγωγῆς τοῦ σίτου, ἥτις περιήγαγεν εἰς ἀπόγνωσιν ἑκατομμύρια ἀνθρώπων, οὔτε ἐν Γαλλίᾳ, προκειμένου περὶ τοῦ οἴνου· καὶ ἐπειδὴ ἀναφέρω τὴν παραγωγὴν τοῦ οἴνου ἐν Γαλλίᾳ, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἀφηγηθῶ περιπετείας τινὰς τῆς οἰνοπαραγωγῆς ἐν Γαλλίᾳ, ἵνα ἴδητε κατὰ πόσον τὰ ληφθέντα προστατευτικὰ μέτρα καὶ ἐσχάτως καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν συνετέλεσαν εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς τύχης τῶν Γαλλικῶν οἴνων. Ἔχω ἀκριβεῖς στατιστικὰς πληροφορίας, ὅτι ἡ κατανάλωσις οἴνων ἐν τῷ ἐσωτερικῷ τῆς Γαλλίας ἀνέρχεται εἰς 80 ἑκατομμύρια ἑκατολίτρων κατ’ ἔτος, παρῆγε δὲ ἡ Γαλλία 60 ἑκατομμύρια ἑκατολίτρων φυσικῶν οἴνων, πρὶν ἢ αἱ ἄμπελοι αὐτῆς προσβληθῶσιν ὑπὸ τῆς φυλλοξήρας· καὶ ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου μέγα ποσὸν κατηνάλισκεν εἰς ξένας ἀγοράς, ὥστε πρὸς συμπλήρωσιν τῶν 80 ἑκατομμυρίων ἑκατολίτρων, ἅτινα ἀπῃτοῦντο πρὸς ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, κατέφευγεν εἰς τὴν κατασκευὴν τεχνητῶν οἴνων καὶ τὴν ἀγορὰν ξένων οἴνων. Ἀφοῦ ἡ παραγωγὴ τῶν φυσικῶν οἴνων ἐν Γαλλίᾳ δὲν ἐπήρκει, ὡς εἶπαν, πρὸς χρῆσιν αὐτῆς τῆς χώρας, βεβαίως δὲν ἠδύνατο ἄλλως νὰ πράξῃ· ἀπέναντι δὲ ὅλου αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ τοῦ καταναλισκομένου τί ἦτο ἡ σταφὶς ἡ εἰσαγομένη πρὸς κατασκευὴν οἴνου; Εἰς 3,000,000 ἑκατόλιτρα ἀνήρχετο ὁ καταναλισκόμενος σταφιδίτης ἐν Γαλλίᾳ, καὶ ἐξ αὐτοῦ τὸ ἥμισυ ἀνήκει εἰς τὸν ἐκ Κορινθιακῆς σταφίδος σταφιδίτην. Ὥστε ἀπέναντι τοιαύτης παραγωγῆς καὶ κατασκευῆς οἴνων ἐν Γαλλίᾳ τὸ εἰσαγόμενον εἰς Γαλλίαν ποσὸν σταφίδος οὐδὲν ἄλλο ἦτο ἢ σταγὼν ὕδατος ἐν τῷ Ὠκεανῷ. Ὁ ἰσχυρισμὸς λοιπόν, ὅτι ἐξέπεσεν ἡ σταφὶς ὡς ἐκ τοῦ ἀποκλεισμοῦ αὐτῆς ἐκ τῆς Γαλλίας, ἂν δὲν ἦναι ἐντελῶς ἀνυπόστατος, δὲν εἶναι καὶ ὁ μόνος, διότι ἡ μείωσις τῆς καταναλώσεως ἐν Γαλλίᾳ δὲν προῆλθεν ἐκ τῆς μεγάλης αὐτῆς παραγωγῆς μόνον· μάλιστα εἶναι βέβαιον, ὅτι, μεθ’ ὅλην τὴν μεγάλην ἐπὶ τῶν σταφίδων φορολογίαν, ἡ εἰσαγωγὴ σταφίδων ἐν Γαλλίᾳ θέλει μὲν ἐλαττωθῆ, ἀλλὰ δὲν θὰ παύσῃ· τοῦτο ἐπιβάλλει αὐτὴ ἡ παραγωγὴ τῶν Γαλλικῶν οἴνων, ἕνεκα τῆς ἀναμίξεως, αὐτὴ ἡ ἐμπορία τῶν οἴνων, ἕνεκα τοῦ ἀνυπερβλήτου τοῦ σταφιδίτου συναγωνισμοῦ, εἰς ὃν δὲν δύνανται νὰ κατέλθωσιν οἱ ἐξ ἄλλων ὑλῶν κατασκευαζόμενοι οἶνοι· μάλιστα ἂν δὲν ὑπῆρχεν ὁ νόμος τοῦ Griffe, καὶ διπλάσιος ἂν ἦτο ὁ εἰσαγωγικὸς δασμός, κατ’ οὐδὲν θὰ ἠμπόδιζεν εὐρυτάτην κατανάλωσιν τοῦ σταφιδίτου. Ἴσως οἱ ἰσχυρισμοί μου οὗτοι δὲν δύνανται νὰ ἀνατρέψωσι τοὺς ἰσχυρισμοὺς τῶν ὑπερμάχων τῆς παρακρατήσεως, ἀλλ’ οὔτε οὗτοι κατώρθωσαν νὰ πείσωσιν ἐμέ, εἴτε ἄλλους, ὅτι διὰ τῆς παρακρατήσεως θέλει ἐπέλθει βελτίωσις τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος τοιαύτη, ὥστε νὰ ἀναπληρώσῃ τὴν ἀπώλειαν, ἣν θὰ ὑποστῶσιν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ ἐκ τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ. Ἄλλοι λοιπόν εἰσιν, ὡς εἶπαν, οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐπέφερον τὴν ἔκπτωσιν τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος καὶ ὄχι ἡ πληθώρα τῆς παραγωγῆς, καὶ τούτους ἀνέφερον ἤδη. Βεβαίως εἶναι ἐπιβεβλημένον καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μεριμνήσωσι περὶ τοῦ πολυτιμοτέρου τοῦ Κράτους ἡμῶν προϊόντος, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δέον νὰ σκεφθῶμεν περὶ μέτρου λυσιτελοῦς, περὶ μέτρου πρακτικοῦ, ὅπερ θᾶττον ἢ βράδιον θὰ δυνηθῇ νὰ φέρῃ τὴν σωτηρίαν τῆς σταφίδος, καὶ συντελέσῃ εἰς τὴν γενικὴν οἰκονομικὴν εὐεξίαν τοῦ τόπου καὶ τὴν αὔξησιν τοῦ δημοσίου θησαυροῦ, ἀλλ’ οὐδέποτε ὁ τρόπος ὁ προτεινόμενος τῆς παρακρατήσεως θὰ ἐπιφέρῃ τοιαῦτα ἀποτελέσματα. Ἐγὼ ἐξέφρασα πρὸ ἡμερῶν, ὁμιλῶν περὶ τοῦ αὐτοῦ ζητήματος, γνώμην τινὰ καὶ ἐξακολουθῶ νὰ ἐμμένω εἰς αὐτήν· νομίζω μάλιστα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ζημιωθῇ ἐκ τῆς προτάσεώς μου ταύτης. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι, ἐν ᾗ καταστάσει εὑρίσκονται τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, εἶναι ὀλίγον τολμηρὸν νὰ προτείνῃ τις ἐλάττωσιν φόρων, ἀλλὰ διὰ τῆς προτάσεώς μου ἐπιδιώκεται φαινομενικὴ ἐλάττωσις καὶ οὐχὶ οὐσιαστικὴ, καὶ ἂν μάλιστα ὁ ἔγγειος φόρος τῆς σταφίδος ἐπιβληθῇ κατὰ κλίμακας περισσοτέρας, κατὰ ποιότητα, ἡ ζημία αὕτη θὰ ἦναι ἐλαχίστη. Εἶπον μάλιστα, ὅτι ἡ ἐλάττωσις ἔσται φαινομενικὴ, διότι, ὅταν ὑπάρξῃ σταφιδικὴ εὐεξία, ἡ κίνησις τοῦ ἐμπορίου θὰ ἦναι μεγαλειτέρα, καὶ ἑπομένως ἡ εἴσπραξις τῶν τελωνειακῶν δασμῶν περισσοτέρα. Ἀλλὰ συγχρόνως ἐζήτησα τὴν φορολογίαν τῆς σταφίδος εἰς εἶδος, ἀντὶ τοῦ καταργηθησομένου ἢ ἐλαττωθησομένου ἐξαγωγικοῦ ἐπὶ τῆς σταφίδος δασμοῦ, φρονῶν ὅτι οὕτω θέλει διευκολυνθῆ ἡ εὐρυτέρα διάδοσις τοῦ προϊόντος, διότι ἡ Κυβέρνησις μέρος μὲν τοῦ εἰσπραττομένου εἴδους θέλει μεταποιεῖ εἰς μάζαν, μέρος δὲ θέλει ἐξάγει εἰς νέους τόπους καταναλώσεως ἢ καὶ εἰς Ρωσσίαν· ἂν δὲ ἠλάττου μόνον τὸν ἐξαγωγικὸν δασμὸν, τότε τὸ ποσὸν, ὅπερ θὰ εἰσέπραττεν ἐκ τοῦ πωληθησομένου ποσοῦ, νὰ μὴ τὸ εἰσάγῃ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἀλλὰ νὰ τὸ παρακαταθέτῃ, ὅπως χρησιμεύῃ ὡς τόκος κεφαλαίου πρὸς ἵδρυσιν Σταφιδικῆς Τραπέζης, διότι αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι πρωτίστως ἔχουν ἀνάγκην κεφαλαίων, ἔχουν ἀνάγκην χρηματικῆς βοηθείας. Οὐδεμία παρακράτησις θὰ δυνηθῇ νὰ σώσῃ τὰ κτήματα τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν τοκογλύφων, διότι οἱ ὑπερβολικοὶ τόκοι τῶν ἤδη ὀφειλομένων ποσῶν καὶ αἱ δαπάναι αἱ ὑπὸ τοιούτους ὅρους γενόμεναι πρὸς καλλιέργειαν τῶν κτημάτων αὐτῶν εἶναι τόσον ἐπαχθεῖς, ὥστε δὲν θὰ παρέλθῃ πολὺς χρόνος, καθ’ ὃν οὔτε περὶ παρακρατήσεως θὰ σκεπτώμεθα, οὔτε περὶ αὐτῶν τῶν σταφιδαμπέλων. Πρωτίστως λοιπὸν πρέπει ἡ Κυβέρνησις, ἐνισχυομένη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, νὰ μεριμνήσῃ περὶ ἐξευρέσεως χρημάτων πρὸς ἀνακούφισιν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, καθόσον εἰς τί θέλει σᾶς ὠφελήσει ψηφιζομένη ἡ παρακράτησις, ἀφοῦ εἶναι πιθανὸν, ἢ μᾶλλον βέβαιον, ὅτι πλεῖστα κτήματα κατὰ τὸ τρέχον ἔτος θέλουσι μείνῃ ἀκαλλιέργητα, ἕνεκα ἐλλείψεως κεφαλαίων; ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει δὲν θέλει ἐπέλθει ἀφ’ ἑαυτῆς ἡ παρακράτησις;

§107ΧΟΪΔΑΣ. Δὲν εἶναι παρακράτησις ἡ φορολογία εἰς εἶδος, ἣν προτείνετε;

§108ΣΑΚΚΗΣ. Δύνασθε νὰ τὴν ἐξομοιώσητε πρὸς παρακράτησιν, ἀλλὰ τὴν πρωτοβουλίαν τῆς τοιαύτης παρακρατήσεως, ἂν θεωρηθῇ τοιαύτη, τὴν ἀναλαμβάνει ἡ Κυβέρνησις. Πλὴν τούτων, νομίζω ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐπιβληθῇ φόρος δύο ἢ τριῶν φράγκων κατὰ χιλιόλιτρον, ἐξ ὧν μέρος νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς σύστασιν ταμείου ἀμύνης, ὅπερ θέλει συντελέσει σπουδαίως εἰς τὴν ἐξάπλωσιν τοῦ εἴδους, διὰ τῆς ἐξευρέσεως νέων τόπων καὶ τρόπων καταναλώσεως καὶ ἄλλων μέσων, ἅτινα δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ πολυτίμου τούτου προϊόντος, ἐξ οὗ ἐξαρτᾶται, ὡς πάντες ἀνομολογοῦσιν, οὐ μόνον ἡ τύχη τῶν σταφιδοκτημόνων, ἀλλ’ ἡ τύχη συμπάσης τῆς χώρας ἡμῶν· εἶναι προϊόν ὅθεν ἐθνικόν. Ἕτερον μέρος ἐκ τοῦ τοιούτου φόρου δέον νὰ διατεθῇ διὰ τὴν σύστασιν τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν (Magasins généraux). Δὲν προτίθεμαι σήμερον νὰ σᾶς ἀναπτύξω πόσων ὠφελειῶν πρόξενος θὰ ἦτο ἡ ἵδρυσις τοιούτων ἀποθηκῶν· περὶ τοῦ θέματος τούτου ἐπιφυλάσσομαι νὰ λάβω τὸν λόγον ἐν εὐθέτῳ στιγμῇ. Τὸ ὑπόλοιπον καὶ πλεῖστον μέρος τοῦ ἐκ τοιαύτης φορολογίας εἰσπραχθησομένου ποσοῦ δέον νὰ διατεθῇ πρὸς ἵδρυσιν Σταφιδικῆς Τραπέζης· διότι, ἂν ἐκ τοῦ ποσοῦ διαθέσωμεν 500,000 δραχμῶν, δυνάμεθα νὰ ἐξεύρωμεν διὰ δανείου κεφάλαιον 10,000,000 τοὐλάχιστον, ποσὸν, ὅπερ ἠδύνατο νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν σταφιδοκτημόνων. Καὶ περὶ τῆς τοιαύτης Τραπέζης δὲν νομίζω κατάλληλον τὴν στιγμὴν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἦναι μακρὰν ἡ στιγμὴ, καθ’ ἣν πάντες οἱ δυνάμενοι νὰ ἐκφέρωμεν γνώμην περὶ αὐτῆς θὰ προσπαθήσωμεν νὰ καταστήσωμεν γνωστὴν τὴν χρησιμότητα τοῦ τοιούτου ἱδρύματος. Ταῦτα, κύριοι Βουλευταὶ, φρονῶ, ὅτι δύνανται νὰ ἐξυπηρετήσωσι δεόντως καὶ ἀποτελεσματικῶς τὴν πρωτίστην παραγωγὴν τῆς χώρας ἡμῶν, ἐξ ἧς καὶ οἱ παραγωγοὶ καὶ τὸ Κράτος αὐτὸ ἐξαρτῶσιν οὐ μόνον τὴν οἰκονομικὴν αὑτῶν εὐεξίαν, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν οἰκονομικὴν ὕπαρξιν. Ἄς σκεφθῶμεν λοιπὸν καὶ ἀποφασίσωμεν περὶ μέτρων σωστικῶν, περὶ μέτρων δυναμένων νὰ ἔχωσι πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, καὶ ὄχι περὶ μέτρου ἀντικειμένου εἰς αὐτὸν τὸν θεμελιώδη νόμον, περὶ μέτρου κενοῦ, περὶ οὐτοπίας, οἵα ἡ παρακράτησις.

§109ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις δι’ αὔριον, ὅπως, εἰ δυνατὸν, παρασταθῶσιν ἐνταῦθα ὅλοι οἱ Βουλευταὶ, ἵνα ἐν ὁλομελείᾳ τὸ σῶμα ἀποφασίσῃ περὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ζητήματος.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 8 καὶ 30′ μ. μ.