1894.11.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 13

Τῆς 19 Νοεμβρίου 1894.

(Σάββατον).

Ὥρᾳ 5 καὶ 15′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Σ. Μακρῆς, κρατούμενος ἐν ταῖς φυλακαῖς Κερκύρας, δι’ ἀναφορᾶς του ζητεῖ τὴν μετρίασιν τῆς ποινῆς του. Θ’ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ δήμαρχος Παμίσου ὑποβάλλει αἴτησιν τῶν κατοίκων Μεσσήνης μετ’ ἀντιγράφου τῶν πρακτικῶν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Παμίσου καὶ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Νησίου περὶ συντηρήσεως τοῦ ἐκεῖ Γυμνασίου. Θ’ ἀποσταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσσης Ἐδὶπ Σερὲφ Χασὴπ ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἔγγραφον ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν (ἀναγινώσκει): «Ὁ ἀστυνόμος τοῦ δήμου Εὐϊδρίου τῆς ἐπαρχίας Φαρσάλων παρεμποδίζει τὴν ἐν τῷ ἰδιοκτήτῳ χωρίῳ (τσιφλικίῳ) Σιμικλῆ τῶν κληρονόμων τοῦ Φουὰτ πασσᾶ ἐλευθέραν καλλιέργειαν τῶν ἐν αὐτῷ καλλιεργησίμων γαιῶν, ἰσχυριζόμενος ὅτι τοῦτο πράττει κατὰ διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σχετικὴν διαταγήν, ἐὰν ἔχῃ ἐκδοθῆ τοιαύτη, ἂν δ’ ὁ ἀστυνόμος αὐτοβούλως διαπράττῃ τὴν αὐθαιρεσίαν ταύτην, νὰ διαταχθῇ ἡ ταχεῖα παῦσις τῆς παρανόμου ταύτης πράξεως.»

§2ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἷς τῶν κ. κ. Βουλευτῶν Γόρτυνος ἐζήτησε νὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα τῆς ἀπολύσεως τοῦ ἀστυνόμου Ναυπλιέων καὶ τὰ ἔγγραφα τῆς τιμωρίας τοῦ δημάρχου Ναυπλιέων. Καταθέτω τὰ ἔγγραφα ταῦτα.

§3ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ δημάρχου καὶ τῶν κατοίκων Παμίσου. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης ζητοῦσι καὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Μεσσήνης ἔλθῃ εἰς ἀρωγὴν τοῦ δήμου πρὸς συντήρησιν τοῦ ἐκεῖ Γυμνασίου. Φρονῶ ὅτι δίκαιον καὶ ὀρθὸν εἶναι νὰ συνεισφέρῃ καὶ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον πρὸς συντήρησιν τοῦ Γυμνασίου, διότι μετὰ τὴν τελείαν καταστροφὴν τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ τὸν ἐξευτελισμὸν τῆς τιμῆς τοῦ παραχθέντος ποσοῦ, ὁ δῆμος ἐκεῖνος δὲν δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας του, καὶ κατὰ συνέπειαν οὔτε εἰς τὴν συντήρησιν τοῦ Γυμνασίου. Διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ Γυμνασίου Πύργου συντρέχει καὶ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Κατακώλου, διὰ δὲ τὴν συντήρησιν τοῦ Γυμνασίου Γυθείου συντρέχει καὶ τὸ ἐκεῖ λιμενικὸν ταμεῖον καὶ τὸ Δημόσιον.

§4ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τὸ Δημόσιον ὄχι.

§5ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι δικαία καὶ ὀρθὴ εἶναι ἡ αἴτησις τῶν ἀναφερομένων, καὶ παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§6ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν ἓν νομοσχέδιον περὶ ποιμνιοβοσκῆς. Οἱ Βουλευταὶ ὅλοι γνωρίζετε τὴν κατεπείγουσαν ἀνάγκην τῆς ψηφίσεως τοιούτου νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιόν μου συνοδεύεται καὶ μὲ αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Πρωθυπουργὸν νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν· ἔχω δὲ πλήρη τὴν βεβαιότητα, ὅτι θέλει τὸ υἱοθετήσει, διότι διὰ τῆς ψηφίσεως αὐτοῦ θεραπεύεται μία κοινωνικὴ πληγή. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχει σχέσιν καὶ μὲ τὸν νόμον περὶ φόρου τῶν ζώων, καὶ ἐὰν τὸ μελετήσητε καλῶς, θὰ ἐνοήσητε ὅτι ἀκόπως εἰς τὸ μέλλον θὰ βεβαιῶται ὁ φόρος τῶν ζώων, διότι ὁ νόμος αὐτὸς περὶ φόρου τῶν ζώων πρέπει νὰ τροποποιηθῇ, καθόσον καὶ αὐτὸς κατήντησε μέσον πλουτισμοῦ· καὶ δι’ αὐτὸ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Ἐκτὸς τῆς τροποποιήσεως τῶν νόμων αὐτῶν, οἵτινες κατήντησαν μέσον πλουτισμοῦ τῶν διαφόρων ὀργάνων τῆς ἀρχῆς, χρῄζει μελέτης ταχείας καὶ μεταῤῥυθμίσεως καὶ ὁ νόμος περὶ φόρου τοῦ οἴνου, διότι καὶ ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι καταθλιπτικώτατος καὶ καταστρεπτικώτατος, καθόσον σήμερον ὁ ἀμπελουργὸς μόλις δύναται νὰ πληρώσῃ μὲ τὸ παραγόμενον ποσὸν τοῦ γλεύκους τὸν φόρον του πρὸς τὸ Δημόσιον. Ἐὰν, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὸ σύστημα τὸ καθιερωθὲν διὰ τοῦ νόμου τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου, θὰ κατανοήσητε τὴν ἀνάγκην τῆς τροποποιήσεως αὐτοῦ τοῦ νόμου. Πολλάκις ἀπηύθυναν πρὸς ὑμᾶς οἱ πολῖται παράπονα διὰ τὰς καταθλίψεις, τὰς ὁποίας ὑφίστανται παρὰ τῶν ἐνοικιαστῶν· ὁ παραγωγὸς οἴνων δηλοῖ πόσον παρήγαγε, ἐπέρχονται κατόπιν οἱ ἐνοικιασταὶ, μεταβαίνουσιν εἰς τὴν οἰκίαν του μὲ μίαν κορδέλλαν, μετροῦσι τὸ οἰνοδοχεῖόν του καὶ ἀποφαίνονται ὅτι περιλαμβάνει π. χ. 500 ὀκάδας, ἐνῷ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τὸ κατεσκεύασε, τὸ κατεσκεύασε διὰ νὰ περιλαμβάνῃ 400 ὀκάδας· καὶ ἰδοὺ ἀμέσως συντάσσεται πρωτόκολλον· ὁ καθ’ οὗ τὸ πρωτόκολλον ἀνάγκη νὰ μεταβῇ εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον, καὶ ἐὰν δὲν γνωρίζῃ τοῦτο, θὰ πληρώσῃ καὶ τὸν φόρον ἐπὶ τῆς καταμετρήσεως καὶ φόρον ἐπὶ τῆς δηλώσεως πρὸς τὸ Δημόσιον. Ἀλλὰ πληρόνει καὶ ἄλλον φόρον, τὸν μεταξὺ τῶν δύο ἐνεργειῶν, δηλαδὴ τὸ χρῆμα τὸ ὁποῖον δίδει πρὸς τὸν ἐνοικιαστήν, ὅταν οὗτος μεταβαίνῃ παρ’ αὐτῷ καὶ τῷ λέγει «δόσε μου κἄτι τι, διὰ νὰ φύγω καὶ νὰ μὴ σοῦ κάνω πρωτόκολλο.» Τοιουτοτρόπως πληρόνει τρεῖς φόρους, ἕνα τῆς δηλώσεως, ἕτερον τῆς καταμετρήσεως καὶ ἕτερον τῆς ἐπιεικείας. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη, ὅπως ἡ Κυβέρνησις σκεφθῇ ἐπὶ τούτου καὶ φέρῃ τὸ κατάλληλον νομοσχέδιον πρὸς διόρθωσιν τοῦ ἀτόπου. Ἠδυνάμην καὶ ἐγὼ νὰ φέρω σχετικὸν νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἐπειδὴ εὑρίσκομαι εἰς τὰς τάξεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, γνωρίζω ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι δὲν θέλει κατορθωθῆ ἡ ψήφισίς του, ἂν καὶ ἔχω πεποίθησιν εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅτι θέλει τὸ υἱοθετήσει καὶ θέλει τὸ ὑποστηρίξει, καὶ δύναμαι ἀπὸ τοῦδε νὰ ζητήσω τὴν βεβαίωσίν του ... Κύριε Πρωθυπουργὲ, θὰ τὸ ὑποστηρίξητε, ἐὰν τὸ εὕρητε ὅτι ἔχει βάσιν; (Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καταφάσκει). Πλὴν αὐτοῦ, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μελετήσῃ καὶ τὸ ἄλλο ζήτημα, διότι ἐνθυμοῦμαι, ὅτι κατὰ τὸ 1888 τῷ προσήγαγον ἓν νομοσχέδιον περὶ τοῦ φόρου τῶν ζώων, ἀλλὰ τότε ὁ κ. Σιμόπουλος εἶχεν ἄλλας γνώμας καὶ ἐπροικίσαμεν τὸ Κράτος μὲ ἕνα νόμον, ὁ ὁποῖος εἶναι καταθλιπτικώτατος εἰς τὴν ποιμενικὴν τάξιν. Ἐπειδὴ, Κύριοι, σήμερον ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος καὶ τοῦ οἴνου καὶ τῶν ἄλλων προϊόντων ἐμειώθη πολὺ, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ γεωργικὴ τάξις πάσχει, ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ὑποστηρίξωμεν καὶ τὴν κτηνοτροφίαν, διότι δὲν δύναται σήμερον νὰ ζήσῃ, ὑπὸ τὸ κράτος τοιούτου νόμου. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μελετήσῃ τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον καὶ ἔχω πλήρη τὴν βεβαιότητα, ὅτι θέλει τὸ υἱοθετήσει, διότι θὰ τὸ εὕρῃ ἀνταποκρινόμενον πληρέστατα εἰς τὴν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν σκοπεῖ νὰ θεραπεύσῃ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 35). Οἱ βουλευταὶ Λακεδαίμονος κ. κ. Σαλταφέρος, Κοπανίτσας, Βαρβιτσιώτης, Ματάλας καὶ Ρουσόπουλος ὑποβάλλουσι πρότασιν περὶ προσθήκης μιᾶς διατάξεως εἰς τὸ ἄρθρον 3 τῆς προτάσεως νόμου περὶ τῶν ὑπὲρ τοῦ συνοικισμοῦ τῶν Κορινθίων διαθεσίμων οἰκοπέδων. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς εἰρημένης προτάσεως νόμου. (Ὅρα Παράρτημα ἀριθ. 36).

§8ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις ἡμῶν, κ. Πρόεδρε, εἶναι σχετικὴ πρὸς τὴν τῶν κυρίων Βουλευτῶν Κορινθίας, οἱ λόγοι δὲ, οἵτινες συνηγοροῦσιν ὑπὲρ τῆς προτάσεώς των, συνηγοροῦσιν ἐξίσου καὶ ὑπὲρ τοῦ συνοικισμοῦ τῆς νέας Σπάρτης. Διὸ σᾶς παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ καὶ ἡ ἡμετέρα πρότασις αὕτη, ὅπως συζητηθῇ συγχρόνως μὲ τὴν περὶ συνοικισμοῦ τῆς νέας Κορίνθου σχετικὴν πρότασιν.

§9Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τίνι λόγῳ πρὸ τεσσάρων μηνῶν διώρισε τρεῖς ἐπιστάτας ἐν τῇ λιμενικῇ ὑπηρεσίᾳ Καλαμῶν, ἀφοῦ τὸ ἔργον τοῦ λιμένος παρεδόθη εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἀρχὴν καὶ οἱ διορισθέντες οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν ἔχουσιν. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τίνι λόγῳ εἰσέτι δὲν ἐδημοσίευσε τὴν παῦσιν τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος Καλαμῶν Κωνστ. Καπετανάκη, ὅστις πρὸ πολλοῦ ἐπαύθη ἐπὶ παραβάσει καθήκοντος. Προσέτι τὸν παρακαλῶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διατὶ διατηρεῖ εἰσέτι τοὺς φύλακας τῶν φυλακῶν Καλαμῶν, ἐνῷ οὗτοι οὐδόλως μεταβαίνουσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ κατὰ τὸ τέλος ἑκάστου μηνὸς λαμβάνοντες τὸν μισθὸν μεταβαίνουσιν εἰς τὰς οἰκίας των. Παρακαλῶ πρὸς τούτοις τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τίνι λόγῳ ἀνεκλήθη εἰς Ἀθήνας ὁ ἐν τῷ δήμῳ Θουρίας ἀστυνόμος Φιλιππίδης, ἀξιωματικὸς εὐόρκως ἐκπληρῶν τὸ καθῆκόν του καὶ συντελέσας εἰς τὴν παγίωσιν τῆς τάξεως ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ, ὅστις ἔπασχεν ἀπὸ τοὺς ζωοκλέπτας καὶ ἀπὸ τὰ ἄτακτα στοιχεῖα.

§10ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν, κύριε Πρόεδρε, τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εὐηρεστήθη χθὲς νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὸ ζήτημα τῆς κοινότητος Κισσοῦ τοῦ νομοῦ Λαρίσης. Ἐν τοῖς ἐγγράφοις αὐτοῖς ἀνεῦρον γνωμοδότησιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον παμψηφεὶ ἀποφαίνεται, ὅτι ὁ νομάρχης Λαρίσης ἄνευ οὐδενὸς δικαιώματος προέβη εἰς τὴν διάλυσιν τῆς κοινότητος ταύτης. Ἐν τοῖς αὐτοῖς ἐγγράφοις εὗρον καὶ ἔγγραφον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, μετὰ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, διὰ τοῦ ὁποίου, ἐπὶ νέων καὶ ἰσχυροτάτων στηριζόμενος ἐπιχειρημάτων, παρεδέχθη καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν γνώμην τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου καὶ συνεπῶς διέταξε τὸν νομάρχην Λαρίσης νὰ ἀκυρώσῃ τὴν διαταγήν του περὶ διαλύσεως τῆς κοινότητος Κισσοῦ, καὶ νὰ ἐγκαταστήσῃ αὖθις τὸ Συμβούλιον αὐτῆς. Ἑπομένως εὐχαρίστως βλέπω, ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἐνήργησεν ὅπως ἔδει νὰ ἐνεργήσῃ. Ἀλλὰ μεταξὺ τῶν ἐγγράφων τούτων εὑρίσκω καὶ ἓν ἄλλο ἔγγραφον. Τὸ ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχε χρονολογίαν 18 Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ. Μεταξὺ τῶν ἐγγράφων εὑρίσκω τηλεγράφημα τῆς 31 Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ., διὰ τοῦ ὁποίου ὁ κ. Ὑπουργὸς ζητεῖ τηλεγραφικῶς παρὰ τοῦ νομάρχου Λαρίσης πληροφορίας (ἀναγινώσκει): «Παράπονα ἐγένοντο ἡμῖν, ὅτι οὐδὲν ἐκοινοποιήθη εἰσέτι ἐπὶ ταὐταρίθμου τῷ παρόντι διαταγῆς ἡμῶν, ἀφορώσης κοινότητα Κισσοῦ. Παρακαλοῦμεν ἐπισπεύσατε κοινοποίησιν καὶ ἀναφέρετε ἡμῖν ἐκτέλεσιν. Ὁ Ὑπουργὸς Ν. Μπουφίδης.» Ὁμολογῶ ὅτι ἔκπληξίν τινα μοὶ παρήγαγεν αὐτὸ τὸ ἔγγραφον. Ἀπὸ τῆς 18 Ὀκτωβρίου ἐστάλη ἡ διαταγὴ εἰς τὸν νομάρχην Λαρίσης, καὶ τὴν 31 Ὀκτωβρίου ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εὑρίσκεται ἐν ἀμφιβολίᾳ, ἐὰν ἐξετελέσθη ἡ διαταγή, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀπευθύνει εἰς τὸν νομάρχην. Ὑποθέτω ὅτι ὁ νομάρχης ἀπήντησεν εἰς τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν κατὰ προσθήκην νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν ἐξετελέσθη ἀληθῶς ἡ διαταγή, τὴν ὁποίαν ἀπέστειλεν εἰς τὸν νομάρχην, ἢ μήπως παραδόξως μέχρι τοῦδε μένει εἰσέτι ἀνεκτέλεστος.

§11ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὡς παρετήρησεν ὁ κ. Βουλευτής, ἐγένοντο παράπονα, ὅτι ἡ ἀπόφασις δὲν εἶχε κοινοποιηθῆ· τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι δὲν ἐμεσολάβει ἀρκετὸς χρόνος, διότι τῇ 18 Ὀκτωβρίου ἐξεδόθη ἡ διαταγή, τὴν 31 δὲ ἐγένετο τὸ τηλεγράφημα, δι’ οὗ ἐρωτᾷ τὸ Ὑπουργεῖον περὶ τῆς ἐκτελέσεως τῆς διαταγῆς· γνωρίζει δὲ ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι μέχρις οὗ γείνῃ ἡ διαταγὴ καὶ ἀποσταλῇ καὶ ληφθῇ ἐν Λαρίσῃ καὶ ἐκτελεσθῇ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βώλου, ὁ χρόνος τῶν δώδεκα ἡμερῶν δὲν εἶναι ἀρκετός· ἐπειδὴ ὅμως ἠγέρθησαν παράπονα, ἐτηλεγράφησα εἰς τὸν νομάρχην νὰ μοὶ ἀναφέρῃ περὶ τῆς ἐκτελέσεως. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ πληροφορήσω, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀπάντησις, θέλω δὲ πληροφορήσει περὶ τούτου τὴν Βουλήν.

§12Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν δὲν ἦναι καλὸν νὰ προσθέσητε καὶ μίαν ἄλλην πληροφορίαν, τῆς ὁποίας αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην· κατὰ τίνα τρόπον διαλύονται αἱ κοινότητες. Ἤκουσα ἀπὸ τὸν κ. Βουλευτὴν Μαντινείας, ὅτι ὁ νομάρχης Λαρίσης ἐξέδωκε διαταγήν, διὰ τῆς ὁποίας διέλυσε μίαν κοινότητα. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω κατὰ τίνα τρόπον διαλύονται αἱ κοινότητες.

§13ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ζητεῖτε τὴν γνώμην μου;

§14Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὴν γνώμην τῆς ὑπηρεσίας, τοῦ νομάρχου, ὁ ὁποῖος εἶναι ὄργανον τῆς ὑπηρεσίας.

§15ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ νομάρχης, δὲν γνωρίζω διὰ τίνα λόγον καὶ κατὰ τίνα τρόπον, διέλυσε τὴν κοινότητα ἐκείνην. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι, ὅτι τὴν ἀπόφασιν τοῦ νομάρχου ἐγὼ ἠκύρωσα, εἰπὼν ὅτι κακῶς προέβη εἰς τὴν διάλυσιν τῆς κοινότητος, διότι κατὰ τὸν νόμον, κατὰ τὴν γνώμην μου, αἱ κοινότητες τότε μόνον διαλύονται, ὅταν ἐκλίπωσιν αἱ κοινοτικαὶ περιουσίαι, ἐφ’ ὅσον ὅμως αἱ περιουσίαι ὑφίστανται, αἱ κοινότητες ὑφίστανται. Τοῦτο ἰδών, ἠκύρωσα τὴν ἀπόφασιν τοῦ νομάρχου, ὁ ὁποῖος διέλυσε τὴν κοινότητα παρὰ τὸν νόμον.

§16ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἰδίως δὲ τῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως κ. κ. Ὑπουργῶν· φρονῶ δὲ ὅτι θέλει μοὶ χορηγηθῆ ἡ προσοχή, τὴν ὁποίαν ζητῶ. Διότι ναὶ μὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω περὶ ἀντικειμένου ἔχοντος καθαρῶς τοπικὸν χαρακτῆρα, ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ ἐξ ἴσου ὀφείλουσι νὰ μεριμνῶσιν, εἴτε περὶ σπουδαίων συμφερόντων τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας πρόκειται, εἴτε καὶ περὶ τοπικῶν ἀντικειμένων. Πρόκειται, Κύριοι, νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ δημάρχου Παμίσου, ἡ ὁποία πρὸ ὀλίγου ἀνεκοινώθη εἰς τὴν Βουλὴν, ἀναφορᾶς, διὰ τῆς ὁποίας ὑποβάλλεται εἰς τὴν Βουλὴν ἑτέρα ἀναφορὰ τῶν κατοίκων Μεσσήνης, ἐπὶ πλέον δὲ καὶ ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Παμίσου καὶ πρᾶξις τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Μεσσήνης, ἐν τοῖς ὁποίοις ἐκφράζεται ἡ εὐχὴ, ὅπως τὴν συντήρησιν τοῦ δημοτικοῦ Γυμνασίου Μεσσήνης ἀναλάβῃ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον, θυσιάζον μέρος τῶν προσόδων του. Τὸ Γυμνάσιον Μεσσήνης, Κύριοι, συνεστήθη ἀπὸ τοῦ 1890 δ’ εἰδικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἐπέβαλε φόρον εἰδικὸν ἐπὶ τῆς σταφίδος καὶ τῶν σύκων· ἀπὸ τοῦ 1890 μέχρι πέρυσι τὸ Γυμνάσιον Μεσσήνης, ἔχον δύο τάξεις μόνον, τὰς κατωτέρας, ἐλειτούργησε καλῶς, ἀπὸ πέρυσιν ὅμως ἠπειλήθη ἡ παῦσις τῶν ἐργασιῶν αὐτοῦ, καὶ τοῦτο διὰ λόγον ἁπλούστατον, ἕνεκα τῆς ἐπελθούσης σταφιδικῆς κρίσεως. Ἡ ἀπόδοσις τοῦ φόρου τοῦ εἰδικοῦ ἐπὶ τῆς σταφίδος δὲν εἶναι ἤδη ὁποία προσιδοκᾶτο, ὁποία ἔχρηζε νὰ ᾖναι, ἵνα τὸ Γυμνάσιον συντηρηθῇ μὲ τὰς δύο τάξεις αὐτοῦ. Ἕνεκα τούτου ὁ δῆμος ἠναγκάσθη πέρυσι νὰ καταφύγῃ εἰς δάνειον, ἵνα κατορθώσῃ νὰ τὸ συντηρήσῃ μέχρι πέρατος τοῦ σχολικοῦ ἔτους. Καθιστῶ δὲ γνωστὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι πέρυσιν, ἐπειδὴ πολλῶν μηνῶν μισθοὶ καθυστεροῦντο εἰς τοὺς καθηγητὰς ἐν Μεσσήνῃ, ἐπῆλθεν ἀπεργία αὐτῶν ἐπὶ δεκαπέντε περίπου ἡμέρας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἴσως γνωρίζει καὶ ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλὰ τὸ γενόμενον πέρυσιν ἦτο παροδικὸν, φέτος θὰ ᾖναι διαρκέστερον, διότι ὄχι μόνον καὶ φέτος ἐξακολουθεῖ ἡ σταφιδικὴ κρίσις, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον ὁ δῆμος Παμίσου ἔπαθε πανωλεθρίαν ἐκ τοῦ περονοσπόρου· ὁ συγκομισθεὶς φέτος σταφιδόκαρπος δὲν ἀνέρχεται οὔτε εἰς τὸ τρίτον τῆς παραγωγῆς τῶν ἄλλων ἐτῶν. Εἶναι λοιπὸν προφανὲς ὁποία θὰ ᾖναι ἡ ἀπόδοσις τοῦ εἰδικοῦ φόρου, ὁ ὁποῖος ἐπεβλήθη διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1890. Θὰ ᾖναι ἐλαχίστη καὶ δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν συντήρησιν τοῦ Γυμνασίου οὔτε διὰ δύο μῆνας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἔκρινε καλὸν φέτος νὰ προσθέσῃ καὶ τρίτην τάξιν εἰς τὸ Γυμνάσιον, ἐνῷ ἦτο ἀμφίβολον, ἐὰν τὸ Γυμνάσιον θὰ ἠδύνατο νὰ συντηρηθῇ καὶ μὲ τὰς δύο αὐτοῦ τάξεις διὰ τῶν πόρων τοὺς ὁποίους ἔχει. Δὲν θέλω νὰ κατακρίνω τὸ μέτρον τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐκπαιδεύσεως, τοὐναντίον ἐπαινῶ αὐτὸν, ἀλλὰ συνάμα ὁ κ. Ὑπουργὸς ὤφειλε νὰ μεριμνήσῃ περὶ ἐξευρέσεως πόρων νέων, ὅπως τὸ Γυμνάσιον, ἀποτελούμενον ἀπὸ τρεῖς τάξεις, συντηρηθῇ καὶ λειτουργήσῃ. Περὶ τούτου πρόκειται, καὶ τοῦτο ζητοῦσιν οἱ κάτοικοι Μεσσήνης, οἱ ὁποῖοι εἶναι πρόθυμοι νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς πᾶσαν θυσίαν, ἵνα μὴ παραλύσῃ τὸ Γυμνάσιον αὐτό. Δὲν ζητοῦσι, Κύριοι, ἄδικόν τι οἱ κάτοικοι Μεσσήνης, ζητοῦσι νὰ θυσιασθῇ ἓν μέρος τῶν ἰδίων αὐτῶν χρημάτων, διότι διὰ τῶν ἰδίων αὐτῶν χρημάτων κατηρτίσθη τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Μεσσήνης, ἐκ τῶν εἰσφορῶν τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης. Καὶ ὄχι μόνον ἡ ἐπαρχία Μεσσήνης, ἀλλὰ καὶ οἱ ὅμοροι αὐτῇ δῆμοι ὠφελοῦνται, διότι καὶ αὐτοὶ στέλλουν τὰ τέκνα των εἰς τὸ Γυμνάσιον· εἶναι λοιπὸν δίκαιον νὰ συνεισφέρῃ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον ἓν μικρὸν μέρος τῶν εἰσοδημάτων αὐτοῦ. Καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, τὰ εἰσοδήματα τοῦ ταμείου ἀνέρχονται εἰς 30–35 χιλιάδας δραχμῶν. Ὑποθέτω δὲ, ὅτι, ἐὰν διατεθῇ τὸ ἥμισυ μόνον τῶν εἰσοδημάτων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου καὶ διὰ τῆς βοηθείας τοῦ εἰδικοῦ φόρου, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐπιβληθῇ ἐπὶ τῆς σταφίδος καὶ τῶν σύκων, τὸ Γυμνάσιον Μεσσήνης δύναται νὰ λειτουργήσῃ. Προβλέπων, Κύριοι, τὰς ἀνάγκας, εἰς τὰς ὁποίας ἤθελε περιέλθει τὸ Γυμνάσιον τῆς πατρίδος μου, ἔσχον κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν νόμου, καθ’ ἣν ἐπετρέπετο, ὅπως διατεθῇ ἐκ τῶν ἐτησίων προσόδων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου ποσὸν μέχρις 20,000 δραχμῶν διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ Γυμνασίου. Δὲν εἶναι δὲ ἄδικον, ὡς προεῖπον, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητοῦσιν οἱ πολῖται Μεσσήνης καὶ τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ διετύπωσα ἐν τῇ προτάσει μου ἐκείνῃ, διότι καὶ ἀλλαχοῦ τὸ αὐτὸ συμβαίνει. Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, νομίζω ὅτι καὶ ἐν Λευκάδι τὸ λιμενικὸν ταμεῖον συνεισφέρει εἰς τὴν συντήρησιν τοῦ Γυμνασίου, καὶ ἐν Γυθείῳ. Δὲν ζητοῦμεν, ὅπως τὸ Δημόσιον θυσιάσῃ ἴδια αὐτοῦ χρήματα, ζητοῦμεν ὅμως, ὅπως τὸ χρῆμα ἐκεῖνο, διὰ τοῦ ὁποίου κατηρτίσθη τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Μεσσήνης, καὶ τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τοὺς πολίτας Μεσσήνης, διατεθῇ ἐν μέρει ὑπὲρ τῆς συντηρήσεως τοῦ Γυμνασίου, ὑπὲρ σκοποῦ δηλ. κοινωφελοῦς δι’ αὐτοὺς τούτους τοὺς πολίτας. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ, Κύριοι, καθ’ ἣν τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Παμίσου καὶ ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ Μεσσήνης ἐκφράζουσι τὴν εὐχὴν αὑτῶν, ὅπως τέλος πάντων ληφθῇ ἓν μέτρον ὑπὲρ τοῦ Γυμνασίου, τὸ ὁποῖον ἴσως κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους παύσῃ λειτουργοῦν. Καὶ ἄλλοτε τὰ αὐτὰ σωματεῖα ὑπέβαλον εἰς τὰ οἰκεῖα Ὑπουργεῖα ὅμοια ψηφίσματα, καὶ παρεκάλεσαν τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μεριμνήσῃ περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Ἐὰν ἔλαβον τὸν λόγον μετὰ τὴν σύστασιν, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἐποιήσατο ὁ συνάδελφός μου κ. Παπαχελᾶς, ἔπραξα τοῦτο διότι θεωρῶ τὸ ζήτημα ὡς ἓν τῶν σπουδαιοτέρων, κατὰ τὴν σπουδαιότητα, διὰ τὴν ἐπαρχίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω· φρονῶ δὲ, ὅτι δὲν θέλει ἀμελήσει ἡ Κυβέρνησις, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τὴν αἴτησίν μου ταύτην, καὶ ὅτι θέλει ἐνεργήσει ὅ,τι ἐπιβάλλεται ὑπὸ τῶν περιστάσεων.

§17ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι δύο γραμμαὶ τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας ὑπάρχουσιν εἰς τὰς νήσους τῶν Κυκλάδων, μία διὰ Κέας, Κύθνου, Σίφνου κλπ. καὶ ἑτέρα διὰ Χαλκίδος, Ἄνδρου, Τήνου καὶ Σύρου. Ἀμφότεραι αἱ γραμμαὶ αὗται ἀπὸ πολλοῦ χρόνου, ἢ σχεδὸν πάντοτε, εἰσὶ διακεκομμέναι, οἱ δὲ κάτοικοι τῶν νήσων εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ καταβάλλωμεν διπλάσια τέλη, ἵνα ἔχωμεν συγκοινωνίαν τηλεγραφικὴν διὰ μέσου τῆς Ἀγγλικῆς γραμμῆς. Ἐκ διαφόρων πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχω συλλέξει ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους, ἡ γραμμὴ Χαλκίδος–Ἄνδρου πάντοτε συμπίπτει νὰ ἦναι ἡ διακεκομμένη καὶ βεβλαμμένη καὶ εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον πάντοτε, ὑπόνοιαι δὲ ἐγεννήθησαν εἰς πολλοὺς, ὅτι ὑπάρχει σκοπὸς πλάγιος, ὅστις δέον νὰ ἐξευρεθῇ. Ἡ ζημία δὲ τῶν κατοίκων τῶν νήσων, ὡς ἐκ τῆς διαρκοῦς ἐλλείψεως τῆς γραμμῆς ταύτης, καὶ τοῦ Δημοσίου ὑπολογίζεται ὅτι ἀνέρχεται εἰς 60,000 δρ. ἕνεκα τῆς διαφορᾶς τῶν τελῶν τῆς Ἀγγλικῆς ἑταιρίας. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν, καὶ ἂν οἱ στῦλοι ἢ τὸ σύρμα ἐν Ἄνδρῳ, ἔνθα πάντοτε εὑρίσκεται κεκομμένη ἡ γραμμὴ, ἐβλάβησαν καὶ ἦναι ἄχρηστα, νὰ διορθωθῶσι, διότι εἶναι ἀρκετοὶ οἱ φόροι, τοὺς ὁποίους πληρόνει ὁ λαὸς, καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπιβαρύνηται καὶ μὲ διπλᾶ τέλη τηλεγραφημάτων. Προσέτι δὲ νὰ φροντίσῃ νὰ διορίσῃ ἕνα ἐπὶ πλέον ὑπάλληλον εἰς τὸ τηλεγραφεῖον Σίφνου, ἵνα καὶ ἡ ἄχρηστος ἤδη γραμμὴ, καθ’ ἃ ἰσχυρίζονται ἐν τῷ τηλεγραφείῳ, χρησιμοποιηθῇ. Ἰδίως δὲ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους μέχρι σήμερον εἰς ποῖον σημεῖον συμπίπτει νὰ κόπτηται συνήθως ἡ γραμμὴ Χαλκίδος–Ἄνδρου. Μετὰ τὴν προσαγωγὴν δὲ τῶν πληροφοριῶν τούτων θέλω τῷ δώσει σχετικάς τινας πληροφορίας.

§18ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ, ἡ ἀναγνωσθεῖσα πρὸ ὀλίγου, περὶ τοῦ Γυμνασίου Μεσσήνης, μοὶ παρέχει ἀφορμὴν νὰ ἐκφράσω εὐχὴν διάφορον ἐκείνης, ἣν ἐκφράζουσιν οἱ κάτοικοι Μεσσήνης. Ὁ πολλαπλασιασμὸς τῶν Γυμνασίων (τῶν ἀτελῶν μάλιστα, ἀτελῶν κατὰ τάξεις, ἢ συγκεκροτημένων διὰ προσωπικοῦ ἀτελοῦς,) ἀντὶ νὰ ὠφελήσῃ τοὺς διδασκομένους, ἔβλαψε καιρίως τὴν τόσῳ ἄλλως νοσηρὰν μέσην ἡμῶν ἐκπαίδευσιν. Ἡ συντήρησις Γυμνασίων παρὰ δήμων, καὶ μάλιστα παρὰ λιμενικῶν ταμείων, εἶναι ἀνωμαλία ἀκατανόητος, ὅταν μάλιστα ἀναλογισθῶμεν, ὅτι ἀπὸ τοὺς δήμους ἀφῃρέθη τὸ δικαίωμα νὰ συντηρῶσι καὶ ἐπιτηρῶσι τὰ στοιχειώδη σχολεῖα. Εἶναι δὲ ἀκατανόητος καὶ διὰ τὴν σύγχυσιν τῶν ὀργανικῶν νόμων καὶ διὰ τὴν παρεκτροπὴν τῶν περὶ δήμων καὶ λιμενικῶν ταμείων νόμων καὶ δι’ ἄλλους λόγους. Ἤθελον εὐχηθῆ, ἀντὶ τῶν ἀνωμαλιῶν καὶ συγχύσεων τούτων, ἀντὶ τῶν ὁρισθεισῶν διὰ τοὺς φοιτητὰς ἐξετάσεων εἰς τὰ Λατινικὰ, τὰ ὁποῖα δὲν ἔμαθον καὶ δὲν διδάσκονται ἐπαρκῶς εἰς τὸ Γυμνάσιον, ἀντὶ τῶν ἄλλων αὐστηρῶν ἐξετάσεων, ἃς τὸ Ὑπουργεῖον ὥρισεν ἐσχάτως καὶ εἰς τὰς ὁποίας δὲν δύνανται οἱ νέοι νὰ ἀνταποκριθῶσιν, ἕνεκα λάθους οὐχὶ ἰδίου αὐτῶν, ἀλλὰ τῆς ἀτελείας τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν κλασικῶν Γυμνασίων καὶ τῆς ἀτελοῦς ἐν αὐτοῖς παιδεύσεώς των, ἤθελον εὐχηθῆ νὰ ἐφίστα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας τὴν προσοχὴν αὐτοῦ εἰς τὴν καταλληλοτέραν ὀργάνωσιν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως. Τὸ ἄτοπον τοῦ τὰ μὲν δημοτικὰ σχολεῖα νὰ διατηρῇ τὸ Κράτος, λαμβάνον, ὅπως αὐτὸ κρίνει καλὸν, χρήματα παρὰ τῶν δήμων καὶ καθιστῶν τοὺς δήμους βεβαιωτὰς καὶ εἰσπράκτορας εἰσοδημάτων τοῦ δημοσίου ταμείου, εἰσοδημάτων, ἅτινα τάχα χαρακτηρίζονται ὡς δημοτικὰ ἔσοδα, ἐνῷ, ἀφοῦ τὰ λαμβάνει τὸ Δημόσιον, δὲν εἶναι πλέον δημοτικὰ (καθότι τὸ δημοτικὸν σύστημα ὑπέστη τελείαν ἐξάρθρωσιν καὶ ἀποσύνθεσιν διὰ τῶν νέων νόμων), τὸ ἄτοπον, λέγω, τοῦ νὰ διατηρῇ τὸ Κράτος τὰ στοιχειώδη σχολεῖα, νὰ ἐπιτρέπῃ δὲ, εἰς μὲν τοὺς δήμους νὰ ἐπιβάλλωσι φόρους εἰς δὲ τὰ λιμενικὰ ταμεῖα νὰ εἰσπράττωσι τοιούτους πρὸς συντήρησιν Γυμνασίων, τὸ ἄτοπον τοῦτο χαρακτηρίζει τὴν κατάστασιν, εἰς ἣν τὰ προσωπικὰ συμφέροντα περιήγαγον καὶ διοίκησιν καὶ νομοθεσίαν καὶ ὀργανισμούς. Ἀντὶ τῆς τοιαύτης καταστάσεως, θὰ ηὐχόμην τὰ μὲν κλασικὰ Γυμνάσια νὰ περιωρίζοντο ἐν ὅλῳ εἰς 6 ἢ 8 ἢ τὸ πολὺ πολὺ εἰς 10 ἐν ὅλῳ τῷ Κράτει, τὰ δ’ ἐν ταῖς λοιπαῖς ἐπαρχίαις ὑπάρχοντα Γυμνάσια νὰ μετεβάλλοντο εἰς πρακτικὰ σχολεῖα. Θὰ συνίστων τὰ ὀλίγα αὐτὰ κλασικὰ Γυμνάσια νὰ καταρτισθῶσιν ἄρτια, ἵνα ἡ ἐν αὐτοῖς παίδευσις ᾖ πλήρης καὶ ἀληθῶς κλασικὴ, ν’ ἀπαρτίζωνται ταῦτα ἐξ ἐννέα τάξεων μὲ προσωπικὸν ηὐξημένον, μὲ διδακτικὸν ὑλικὸν πλῆρες, καὶ οὕτω νὰ ἔχωμεν εὔλογον ἀξίωσιν, ἵνα ἡ μόρφωσις τῶν εἰς αὐτὰ φοιτώντων ᾖ τελεία καὶ μὴ ἐξέρχωνται ἐκ τῶν Γυμνασίων, ὡς νῦν, ἀτελεῖς καὶ πρὸς ἐπιστημονικὴν μόρφωσιν καὶ πρὸς ἄλλα βιοτεχνικὰ ἐπαγγέλματα. Μόνον ὅταν οὕτως ὀργανωθῶσι τὰ κλασικὰ Γυμνάσια, δικαιούμεθα νὰ ἐλπίζωμεν καλὸν πρὸς μόρφωσιν ἐπιστημόνων καὶ φοιτητῶν σχολεῖον, καὶ νὰ ἀξιῶμεν τελείαν ἐπιστημονικὴν μόρφωσιν. Τὰ ἄλλα εἶναι μέτρα ἀπροσφυᾶ καὶ ἀδικαιολόγητα. Τὰ ἀτελῆ Γυμνάσια, τὰ μονοτάξια, τὰ διτάξια καὶ τριτάξια εἶναι ἐξαμβλωτικὰ τοῦ πνεύματος. Καὶ ἀφοῦ ἡ διδασκαλία καὶ εἰς τὰ πλήρη μᾶς παρέχει συνήθως μαθητὰς καχεκτικοὺς τὴν παίδευσιν καὶ καχεκτικωτέρους τὴν ἄλλην μόρφωσιν, τί περιμένετε ἀπὸ τὰ ἀτελῆ, ἅτινα ὑποστηρίζετε;

§19ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, ὡς εἶναι νῦν ὠργανωμένα τὰ Γυμνάσια, δὲν παρέχουσι πρότυπον ἀπομιμήσεως, ἀλλ’ ἡ οὐχὶ καλὴ κατάστασις τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως βεβαίως δὲν εἶναι λόγος, ἵνα καταργηθῶσι τὰ ὑπάρχοντα Γυμνάσια, ὡς ἐπιθυμεῖ ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας συνάδελφος ἐκ Ναυπλίας. Θὰ ἦτο βεβαίως πρακτικὸν, ἐὰν αἱ Κυβερνήσεις ἐφρόντιζον, ἵνα μὴ εἰσέρχηται εἰς τὸ Πανεπιστήμιον πληθώρα φοιτητῶν, ὁπόθεν ἐξέρχονται ἀενάως ἰατροὶ καὶ δικηγόροι. Πρέπει ὁμολογουμένως αἱ Κυβερνήσεις νὰ φροντίσωσιν ἐπὶ τὸ μέλλον, ὅπως ἑτέρα διέξοδος δοθῇ εἰς τὸν πρὸς μάθησιν ὀργασμὸν τῶν νέων, ἀλλὰ μέχρις οὗ γείνῃ τοῦτο, δὲν ὑπάρχει λόγος, ὅπως τὰ ὑπάρχοντα Γυμνάσια καταργηθῶσι, πολλῷ δὲ μᾶλλον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συντηροῦνται διὰ χρημάτων τῶν δήμων καὶ τῶν ἰδιωτῶν καὶ δὲν εἶναι εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου.

§20ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρεκάλεσα χθὲς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος τοῦ δήμου Ναυπλιέων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς πράγματι κατέθηκε σήμερον μίαν ἀναφορὰν τοῦ κ. νομάρχου Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, ἐκ τῆς ὁποίας φαίνεται ὅτι ὁ ἀπολυθεὶς δημοτικὸς εἰσπράκτωρ ἐστερεῖτο τῶν προσόντων, διότι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ δήμου ἀνήρχετο εἰς ἐπέκεινα τῶν ἑκατὸν χιλιάδων δραχμῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ζητήσῃ καὶ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἀντίγραφα τῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐσόδων τῶν ἐτῶν 1891, 1892, 1893 καὶ 1894 τοῦ δήμου Ναυπλιέων, ἵνα γνωρίσωμεν ἐὰν πράγματι ὑπερβαίνωσι τὰ ἔσοδα τοῦ δήμου ἐκείνου τὰς ἑκατὸν χιλιάδας δραχμῶν. Πρὸς τούτοις νὰ βεβαιώσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς αὐτοῖς ἢ ἔν τισι τούτων ἀναγράφηται ὡς ἔσοδον καὶ δάνειόν τι τοῦ δήμου Ναυπλιέων ἢ μή.

§21ΚΡΙΤΣΑΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν νόμου, σκοποῦσαν τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 37).

§23ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ περιέμενον τὴν ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς προχθεσινῆς παρακλήσεως (δὲν θέλω νὰ εἴπω αὐτὴν ἐπερώτησιν) διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀποτυχίας τῆς ἐν Ἑλλάδι ἐγκαταστάσεως τῶν ἐν Καυκάσῳ Ἑλλήνων, τῶν αἰτησάντων ταύτην.

§24Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν νομίζω ὅτι ὀρθῶς χαρακτηρίζει ὁ κ. Βουλευτὴς ὡς καταλήξασαν εἰς ἀποτυχίαν τὴν μελέτην τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Καυκασίων περὶ τῶν ἀφορώντων εἰς ἐνδεχομένην αὐτῶν ἀποκατάστασιν ἐν τῇ χώρᾳ. Τὸ ἔργον, ὅπερ ἀνέλαβεν ἡ ἐπιτροπὴ, δὲν διεξήχθη ἔτι πλήρως. Ἐπεσκέφθη αὕτη τὸ πρῶτον μὲν τὸ πεδίον τῆς Κωπαΐδος, εἶτα δὲ τὴν Θεσσαλίαν, προέκειτο δὲ νὰ ἐπισκεφθῇ καὶ τμῆμά τι τῆς δυτικῆς Ἑλλάδος. Ἐν τῇ Κωπαΐδι ὑπὸ ὅρους τινὰς θὰ ἠδύναντο νὰ ἐγκαταστηθῶσιν οἱ Καυκάσιοι ὁμογενεῖς, ἀποκτῶντες γαίας εἰς ἰδιοκτησίαν· ἐν Θεσσαλίᾳ δὲν ὑπάρχουσιν ἐθνικαὶ γαῖαι κατάλληλοι ἐκεῖ, ὅπου τοῖς ὑπεδείχθησαν ἀρχικῶς, οὐδ’ εἰς ἄλλα μέρη τῆς Θεσσαλίας εὑρέθησαν ἐκτάσεις ἐπαρκεῖς καταλλήλων πρὸς τὴν ἐγκατάστασιν ἐθνικῶν γαιῶν, ἀλλὰ καὶ δὲν εἶναι διὰ τοῦτο ἀνεπίτευκτος ἡ ἐγκατάστασις τῶν Καυκασίων ὁμογενῶν ἐν Θεσσαλίᾳ, διότι, ἂν μὴ ὑπάρχωσιν ἐπαρκεῖς ἐθνικαὶ γαῖαι, ὑπάρχουσιν ὅμως ἐν Θεσσαλίᾳ γαῖαι ἰδιωτικαί, προσφερόμεναι ὑπὸ ὅρους, εἰς οὓς δύνανται ἴσως νὰ ἐπαρκέσωσιν οἱ προτιθέμενοι νὰ μεταναστεύσωσιν ἐκ Καυκάσου, οἵτινες φαίνονται μὴ ὅλως ἐστερημένοι ἰδίων πόρων. Ζήτημα εἶναι κατὰ πόσον δύναται καὶ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ προσέλθῃ ἐπίκουρος εἰς ἀπόκτησιν γαιῶν παρ’ ἰδιωτῶν πρὸς σκοποὺς ἐγκαταστάσεως. Ταῦτα εἶναι ἤδη ἀντικείμενον μελέτης. Δύο τῶν ἐλθόντων ἐνταῦθα ἐπιτρόπων ἐπανέκαμψαν, ἡ μελέτη δὲ θὰ συμπληρωθῇ ἐν Καυκάσῳ καὶ διὰ διασκέψεων τῶν ἐπιτρόπων μετὰ τῶν ἐντολέων των, ἰδίᾳ περὶ ὅρων, ὑφ’ οὓς θὰ ἠδύναντο νὰ διεξαχθῶσι διαπραγματεύσεις πρὸς ἀπόκτησιν γαιῶν παρ’ ἰδιωτῶν. Φρονῶ ὅτι δὲν θὰ ἦναι ἀδύνατον νὰ καταλήξωσιν αἱ μελέται καὶ αἱ διασκέψεις εἰς ἀποτελέσματα, ἐφ’ ὧν ἴσως θὰ δεήσῃ νὰ ζητηθῇ καὶ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας ἡ σύμπραξις πρὸς ἐγκατάστασιν τῶν μεταναστῶν ἐν Θεσσαλίᾳ, ἢ ἐν τμήματι τῆς δυτικῆς Ἑλλάδος, ἢ ἐν ταῖς ἀποξηρανθείσαις γαίαις τῆς Κωπαΐδος.

§25ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ἀνέμενον νὰ ἴδω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἐρχόμενον, ἀλλὰ μέχρι τῆς ὥρας ταύτης δὲν τὸν βλέπω, ὅπως παρακαλέσω αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ποῖον μέτρον ἐλήφθη παρὰ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ μέγαρον τῶν δικαστηρίων. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ὑψώσαμεν φωνὴν καὶ ὑπεστηρίξαμεν τὴν ἀνάγκην τῆς ἐξευρέσεως καταλλήλου οἰκοπέδου καὶ τῆς ἀνεγέρσεως τοιούτου κτιρίου, καταλλήλου διὰ τὰ δικαστήριά μας. Δὲν γνωρίζω ἂν ἀνεγράφη πίστωσις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ποίαν ἀπόφασιν ἔλαβε ἡ Κυβέρνησις· θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀναπληρώσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ νὰ δώσῃ τὰς δεούσας πληροφορίας.

§26Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἑπόμενος εἰς τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἀναπληρῶ ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, τόσῳ μᾶλλον, καθόσον μετὰ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης εἰργάσθην εἰς τὸ κύριον ἔργον, εἰς τὴν εὕρεσιν τοῦ γηπέδου. Ἐπεσκέφθημεν ὁμοῦ τὰ διάφορα γήπεδα, ἅτινα δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσι πρὸς τοιοῦτον σκοπὸν, καὶ προεκαλέσαμεν τῶν γηπέδων τούτων τὴν καταμέτρησιν καὶ ἐκτίμησιν, ὑποθέτω δὲ ὅτι προσεχῶς θέλομεν δυνηθῆ νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ περὶ αὐτῶν, διότι μόνον ἀφοῦ κανονισθῶσι τὰ περὶ τοῦ χώρου δύνανται νὰ καθορισθῶσιν οἱ τεχνικοὶ καὶ οἰκονομικοὶ ὅροι, ὑφ’ οὓς θὰ ἐκτελεσθῇ ἡ οἰκοδομή. Φρονῶ ὅτι ὑπάρχουσι τὰ στοιχεῖα πρὸς ἀνέγερσιν κτιρίου, καὶ θέλομεν δυνηθῆ νὰ πορισθῶμεν τὸ ἀναγκαῖον χρῆμα, ἀλλὰ τὸ δυσχερέστερον ἤδη εἶναι ἡ ἐκλογὴ τοῦ καταλλήλου χώρου.

§27ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Θὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξεύρῃ τὸ γήπεδον κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον, ὅπως περιληφθῇ ἡ ἀναγκαία πίστωσις εἰς τὸν προϋπολογισμόν;

§28ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐλπίζω.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθήκης παραγράφων εἰς τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νόμου ͵ΒΡΠΗʹ τῆς 20 Μαρτίου 1893 περὶ μεταβολῆς τοῦ συστήματος τῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως.

§30ΜΑΝΕΣΗΣ. Κατὰ τὴν ὑποβολὴν, Κύριοι, τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθήκης παραγράφων εἰς τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νόμου ͵ΒΡΠΗʹ περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἔλαβον τὸν λόγον καὶ ἐν γενικαῖς γραμμαῖς ἐξετάζων τὴν σπουδαιότητα ἢ μᾶλλον τὸν σκοπὸν, ὃν ἐνέχει τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, προέτεινα τὴν παραπομπὴν αὐτοῦ πρὸς ἐξέτασιν εἰς τὰς ἁρμοδίας ἐπιτροπὰς καὶ ἰδίᾳ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως αὕτη, ἐξετάζουσα ἐπισταμένως τὸ νομοσχέδιον, ὑποβάλῃ τὸ πόρισμα τῆς μελέτης αὐτῆς, ἡ δὲ Βουλή, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, συζητήσῃ τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον. Ἀλλὰ δυστυχῶς καὶ ἡ ἐμὴ παράκλησις, ὡς καὶ αἱ τῶν ἄλλων συναγορευσάντων κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, ἀπεῤῥίφθη, καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο ἐλύθη ὅπως λύονται συνήθως ὅλα τὰ ζητήματα ἐνταῦθα, καὶ τὰ ζητήματα τῶν ὑψίστων συμφερόντων τοῦ Κράτους, οὐχὶ διὰ τοῦ ὀρθοῦ λόγου καὶ τῆς λογικῆς, ἀλλὰ διὰ τοῦ πείσματος καὶ τῆς ἀριθμητικῆς δυνάμεως τῶν ψήφων. Ἀπεῤῥίφθη ἡ παράκλησις ἡμῶν, καὶ ἔχομεν σήμερον τὸ νομοσχέδιον εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν.

§31ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἦσαν περιττὰ ὅσα εἴπομεν περὶ τούτου, ἀλλὰ δὲν πειράζει.

§32ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἐκτελῶ τὸ καθῆκον, ὅπερ ἔχω φίλε Βουλευτὰ ἐκ Ναυπλίας, ὄχι μόνον ὡς Βουλευτὴς, ἀλλὰ καὶ ὡς μέλος τοῦ στρατοῦ, διὰ νὰ ἔχω ἀναπεπαυμένην τὴν συνείδησίν μου, ὅτι διεμαρτυρήθην κατὰ τῶν προτεινομένων· ἐὰν δὲ δὲν εἰσακουσθῶ, ἀδιαφορῶ. Τὸ νομοσχέδιον, Κύριοι, τρία μεγάλα κακὰ περιέχει· ἀνατρέπει ἄρδην τοὺς τεθέντας φραγμοὺς ὑπὸ τοῦ νομοθέτου τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, βλάπτει τὴν φιλοτιμίαν καὶ τὸ μέλλον τῶν μετασχόντων τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἀστυνομικῆς ἀξιωματικῶν, καὶ μειοῖ, ἂν δὲν πλήττῃ εἰς τὰ καίρια, τὸ γόητρον τοῦ στρατοῦ. Δὲν θὰ ἐπαναλάβω, Κύριοι, ὅσα ἄλλοτε εἶπον περὶ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἐν γένει, διότι πολλάκις ἔπραξα τοῦτο, ἀλλ’ ἐπὶ τέλους, ἀφοῦ ἀνεμίξαμεν τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς τὴν ἀστυνομίαν, πρέπει νὰ λάβωμεν ὅλα τὰ μέτρα, ὅπως καὶ ὁ θεσμὸς λειτουργήσῃ ἐντελέστερον καὶ μὴ καταστῇ ὄργανον δυνάμενον νὰ ἀπειλήσῃ καὶ αὐτὰς τὰς ἐλευθερίας τοῦ τόπου. Ἴσως οἱ ἀγορεύσαντες κατὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας δὲν εἶχον πληρέστατα δίκαιον τότε, ἐν ὅσῳ ἐτίθεντο οἱ φραγμοὶ ἐν τῷ νόμῳ, ἀλλὰ σήμερον τίς δύναται νὰ ἀδικήσῃ αὐτοὺς, ἐπιτιθεμένους κατὰ τοῦ θεσμοῦ τούτου, ἀφοῦ ὅλοι οἱ φραγμοὶ ἀνατρέπονται, καὶ ἑπομένως ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσῃ ὑπὲρ τῆς δημοσίας τάξεως, ἀλλὰ τοὐναντίον ὡς ὄργανον πάσης Κυβερνήσεως πρὸς κομματικοὺς σκοπούς; διότι ἐγὼ δὲν ἦλθον νὰ ὁμιλήσω ἐκ κομματισμοῦ ὠθούμενος, ἦλθον νὰ συζητήσω τὸ νομοσχέδιον ἀπαθῶς καὶ ἀσχέτως, ἂν θέλετε, πρὸς τὰ πρόσωπα τὰ κατέχοντα τὴν ἐξουσίαν. Ἐκφράζω τὴν γνώμην μου ἐκ καθήκοντος. Ὁ νομοθέτης, Κύριοι, τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας προέβλεψε περὶ πάντων, οὐ μόνον περὶ τῶν πράξεων τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, τῶν ἀναγομένων εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν τε στρατοδικείων καὶ τῶν τακτικῶν ποινικῶν δικαστηρίων, ἀλλὰ προέβλεψε καὶ περὶ τῆς πειθαρχικῆς ἐξουσίας, δοὺς εἰς τὰ κατάλληλα πρόσωπα τοιαύτην, καὶ ἔθηκε μάλιστα πειθαρχικὴν ἐξουσίαν πολὺ ἀνωτέραν ἐκείνης, ἥτις ὑπάρχει ἐν τῷ στρατῷ. Ἀνέθηκεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ποινὴν τῆς κρατήσεως καὶ φυλακίσεως μέχρι τριῶν μηνῶν, εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς χωροφυλακῆς μέχρι δύο μηνῶν, καὶ ἐν περιπτώσει παραπομπῆς καὶ καταδίκης ὑπὸ τῶν δικαστηρίων νὰ θεωρῆται ἡ ποινὴ αὕτη ὡς προφυλάκισις, ὥστε νὰ μὴ κωλύῃ ἡ ἐπιβληθεῖσα ποινὴ τὴν περαιτέρω ἐνέργειαν. Ἀλλὰ τί ἔθηκεν ἀκόμη; Διὰ νὰ καταστήσῃ τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα ἀφατρίαστα καὶ ἀμερόληπτα, ὥστε νὰ μὴ πιέζωνται ὑπὸ τῆς πολιτικῆς, εἶπεν ὅτι πᾶσα ἀναφορὰ ἀτόμου ἢ ἀρχῆς κατ’ ἀστυνόμου παραπέμπεται εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς ἐποπτείας· τὸ ὁποῖον ἀπὸ τίνας σύγκειται; Μήπως σύγκειται ἐκ στρατιωτικῶν μόνον, οἱ ὁποῖοι μονομερῶς ἤθελον τυχὸν κρίνει περὶ τῶν πράξεων τῶν στρατιωτικῶν; Παντάπασι. Τὸ Συμβούλιον σύγκειται ἐκ τῶν νομικῶν συμβούλων ἀμφοτέρων τῶν Ὑπουργείων, ἐκ τῶν τμηματαρχῶν τῆς ἀσφαλείας καὶ τοῦ τμηματάρχου τῆς δικαιοσύνης. Ὅλα ταῦτα τὰ πρόσωπα βασανίζουσι τὴν πρᾶξιν, καὶ ἐπὶ τῇ γνώμῃ αὐτῶν ἐπιβάλλεται ἡ ποινή. Σήμερον διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου τηρεῖται εἰς πλήρη ἐφαρμογὴν καὶ ἰσχὺν τὸ ἄρθρον 34 τοῦ περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας νόμου; Ὄχι. Ἀλλ’ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου οὐδὲν καταφαίνεται. Μόνον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δικαιοῦται, συνεπείᾳ τοῦ 27 ἄρθρου τοῦ περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νόμου, νὰ ἐπιβάλλῃ τὰς ποινὰς, αἵτινες, κατὰ τὸ 28 ἄρθρον τοῦ αὐτοῦ νόμου, εἶναι ἡ ἐπίπληξις, τὸ πρόστιμον καὶ ἡ προσωρινὴ παῦσις. Τὸ ἄρθρον μάλιστα 28 λέγει, ὅτι καὶ αἱ ἀμέσως μετὰ τὸν Ὑπουργὸν ὑφιστάμεναι ἀρχαὶ δικαιοῦνται νὰ ἐπιβάλλωσι τὴν ποινὴν τῆς ἐπιπλήξεως καὶ τοῦ προστίμου, δίδει δὲ εἰς μόνον τὸν Ὑπουργὸν τὸ δικαίωμα τῆς προσκαίρου παύσεως, ἐνῷ ἐδῶ δὲν σαφηνίζεται ὅτι μόνον ὁ Ὑπουργὸς ἔχει, καὶ ὄχι καὶ αἱ ἀμέσως μετ’ αὐτὸν ὑφιστάμεναι ἀρχαὶ, τὸ δικαίωμα τοῦ ἐπιβάλλειν ποινήν. Ἀλλ’ ἔστω, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἄρθρων 32 καὶ 33 τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἐπιβάλλονται αὐταὶ αἱ ποιναὶ ἢ κατὰ τὸ 28 ἄρθρον τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν; Διὰ τοῦ ἄρθρου 27 τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων καθορίζονται αἱ πράξεις, δι’ ἃς ἐπιβάλλεται ἡ ποινὴ (ἀναγινώσκει): «Οἱ δημόσιοι λειτουργοὶ τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπόκεινται εἰς πειθαρχικὰς ποινὰς διὰ πᾶσαν παράβασιν ἢ ὑπέρβασιν τοῦ ἰδίου καθήκοντος, μὴ ἀποκλειομένης τῆς ποινικῆς καταδιώξεως· προσέτι δὲ διὰ παράλειψιν, ῥᾳθυμίαν ἢ κουφότητα ἀσύγγνωστον περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των, ἢ διαγωγὴν ἀναξίαν δημοσίου λειτουργοῦ ἢ αὐτόβουλον ἐγκατάλειψιν τῆς θέσεώς των.» Αἱ πράξεις αὗται, Κύριοι, δὲν εἶναι πράξεις, αἱ ὁποῖαι τιμωροῦνται διὰ τῆς προσκαίρου παύσεως, αἱ πράξεις αὗται ἔχουσι μεγίστην σημασίαν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ μέλλοντος τοῦ ἀξιωματικοῦ, προσβάλλουσι τὸν χαρακτῆρα αὐτοῦ· δὲν φρονῶ δὲ, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ἁρμόδιος νὰ ἐπιβάλῃ ὁποιανδήποτε ποινὴν, ὅταν ὁ στρατιωτικὸς ἀστυνόμος δείξῃ διαγωγὴν ἀναξίαν δημοσίου λειτουργοῦ ἢ κουφότητα ἀσύγγνωστον περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἑαυτοῦ καθηκόντων. Περὶ τοιούτων πράξεων προβλέπουσιν οἱ νόμοι τοῦ στρατοῦ. Ἂν ὁ νομοθέτης περὶ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας προέβλεψε περὶ πάντων καὶ περὶ πασῶν τῶν ἐπιβαλλομένων ποινῶν παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς, μὴ νομίσετε, ὅτι δὲν εἶχε τὴν πρόβλεψιν νὰ εἴπῃ: «δίδω τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν»· ἀλλ’ ὁ νομοθέτης ἐκεῖνος εἶπε: «δὲν δύνανται νὰ κατανοήσωσιν οἱ μὴ ὑπηρετοῦντες ἐν τῷ στρατῷ τὴν λεπτότητα τῆς πειθαρχικῆς τιμωρίας, τὴν σημασίαν αὐτῶν τῶν ποινῶν καὶ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἐπιβάλλονται αὗται.» Δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἔχῃ ὕφος στρατιωτικὸν, καὶ πώγωνα μάλιστα στρατιωτικὸν, ὡς ἔχει ὁ κ. Μπουφίδης, ἀλλὰ δὲν ὑποτίθεται ὅτι εἶναι καὶ κάτοχος τοῦ πνεύματος τῆς στρατιωτικῆς ἱεραρχίας, ὡς μὴ ἀνατραφεὶς στρατιωτικῶς. Εἶναι ἄριστος νομικὸς, ἀλλὰ δὲν κατανοεῖ καλῶς μερικὰς στρατιωτικὰς λεπτότητας. Ἐρωτήσατέ τον: ἡ ἐπίπληξις καὶ ἡ παρατήρησις εἶναι ταυτόσημοι ἐν τῷ στρατῷ; Ἡ παρατήρησις δύναται νὰ γείνῃ ἐνώπιον ὑποδεεστέρων, ἡ ἐπίπληξις ὅμως δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἐνώπιον ὑποδεεστέρων ἢ ἀτόμων ξένων τῆς ὑπηρεσίας. Καὶ διατὶ ἡ λεπτότης αὐτή; Διότι δὲν θέλει νὰ δώσῃ εἰς τὸν ὑποδεέστερον τὴν εὐκαιρίαν νὰ μειδιάσῃ χαιρεκάκως, οὔτε νὰ κάμῃ τὸν ἀξιωματικὸν νὰ ἐρυθριάσῃ ἐνώπιον τοῦ κατωτέρου. Ἀλλ’ ἡ ποινή, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπιβάλῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ διέλθῃ δι’ ὅλων τῶν ὑπαλληλίσκων. Διὰ ταῦτα εἶχον δίκαιον νὰ σᾶς εἴπω προχθές, ὅτι, ἀφοῦ τέλος πάντων ἀνεμίξατε εἰς τὴν ἀστυνομίαν τοὺς ἀξιωματικούς, θέλετε νὰ ποδοκυλίσητε καὶ τὴν φιλοτιμίαν αὐτῶν; Ἀλλὰ, Κύριοι, ἐπιβάλλεται ποινὴ προσκαίρου παύσεως· γνωρίζετε ἡ ποινὴ αὕτη μὲ ποίαν ποινὴν ἰσοδυναμεῖ ἐν τῷ στρατεύματι; Ἡ ποινὴ τῆς προσκαίρου παύσεως ἀπὸ τῆς θέσεως εἶναι ἡ ἀργία, καὶ ἡ ἀργία ἐπιβάλλεται εἰς τὸν ἀξιωματικὸν διὰ Β. Διατάγματος, ἐπὶ τῇ βάσει ἐκθέσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, στηριζομένης ἐπὶ τῶν δικαιολογητικῶν ἐγγράφων ὅλων τῶν διαφόρων ἁρμοδίων ἀρχῶν. Παρατηρήσατε, Κύριοι, ὁποῖα ἐχέγγυα ἠθέλησεν ὁ νομοθέτης νὰ ἀπαιτήσῃ! Ἐδῶ ποῖαί εἰσιν αἱ ἀρχαὶ, αἱ ὁποῖαι θέλουσι δικαιολογήσει τὴν παῦσιν, ἂν δὲν ἔχητε ἐν ἐνεργείᾳ τὸ ἄρθρον 34; Ἔχετε τὴν δικαιολογίαν τῆς ἀμέσου ὑφισταμένης ἀρχῆς, ναὶ ἢ ὄχι;

§33ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν τὸ λέγει αὐτό.

§34ΜΑΝΕΣΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Μία ἀναφορὰ κατὰ ἀξιωματικοῦ παρεκτραπέντος ἔρχεται ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργοῦ· τί θὰ κάμῃ ὁ Ὑπουργός;

§35ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τίποτε δὲν εἶναι αὐτό.

§36ΜΑΝΕΣΗΣ. Τίποτε! Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον 34 παρέχει ἀσφαλῆ ἐγγύησιν περὶ τῆς ἐξακριβώσεως τοῦ βασίμου τῶν καταγγελιῶν κατὰ τοῦ ἀστυνομικοῦ ὀργάνου, ἐνῷ ἄλλως ἀφίεται τοῦτο εἰς τὴν κρίσιν μόνην τοῦ Ὑπουργοῦ. Λοιπὸν τὴν παρεκτροπήν, τὴν ὁποίαν θ’ ἀναφέρῃ ἡ ἀρχή, ποῦ θὰ τὴν παραπέμψητε πρὸς ἔλεγχον;

§37ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς εἰσάγει τὴν πρότασιν εἰς τὸ Συμβούλιον περὶ ἀπολύσεως ἢ μεταθέσεως.

§38ΜΑΝΕΣΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ μεταθέσεως. Τὸ ἄρθρον 33 λέγει, ὅτι «πᾶσα κατ’ ἀστυνόμου ἀναφορὰ δημάρχου ἢ ἄλλης ἀρχῆς ἐξετάζεται ὑπὸ Συμβουλίου ἐποπτείας κτλ.» Λοιπὸν σήμερον μίαν ἀναφορὰν κατ’ ἀστυνόμου πῶς θὰ τὴν ἐξετάσητε; Θὰ στηριχθῆτε εἰς τὴν πληροφορίαν τοῦ νομάρχου.

§39ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ πάσης καταγγελίας θὰ ἐξετάσῃ, καὶ ὅπου μὲν ὑπάρχει Εἰσαγγελία, θ’ ἀποστείλῃ τὴν ἀναφορὰν πρὸς τὸν εἰσαγγελέα, ὅπως οὗτος ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις καὶ ἀποστείλῃ τὸ πόρισμα αὐτῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅπου δὲ δὲν ὑπάρχει εἰσαγγελεὺς, θ’ ἀποστείλῃ τὴν καταγγελίαν εἰς τὸν εἰρηνοδίκην ἐπὶ τῷ αὐτῷ σκοπῷ. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐπικαλεῖσθε ἀφορῶσιν εἰς τὴν διαδικασίαν τῆς ἀπολύσεως ἢ μεταθέσεως.

§40ΜΑΝΕΣΗΣ. Μάλιστα· ἀλλὰ ἔχω τὸν λόγον μου, διότι διὰ τῆς ποινῆς, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλετε, ἐπιβάλλετε τὴν μετάθεσιν· παύετε τὸν ἀξιωματικὸν ἐπὶ τρεῖς μῆνας. Δὲν δύνασθε κατὰ τὸν νόμον εὐκόλως νὰ μεταθέσητε, ἔχοντες ὅμως τὸ νομοθέτημα τοῦτο, θὰ δύνασθε νὰ τὸν παύσητε διὰ πᾶσαν παρεκτροπήν, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ εἰρηνοδίκης θὰ σᾶς εἴπῃ, ὅτι οὕτως ἔχει, καὶ ἰδοὺ ἡ βλάβη.

§41ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ Ὑπουργὸς, ὅτι ἐπ’ ἀναφορᾷ ἰδιώτου τινὸς θὰ ζητῇ πληροφορίας, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν θὰ τὸν τιμωρῇ, ἐρωτᾷ ὁ ἀγορεύων: ἂν ἡ ἀναφορὰ ἦναι τοῦ νομάρχου, ἐπ’ αὐτῆς θὰ ἔχῃ κατὰ τὸ νομοσχέδιον τὸ δικαίωμα νὰ ἀσκῇ τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν ὁ Ὑπουργός; ἢ πρέπει νὰ τὴν εἰσαγάγῃ εἰς τὸ Συμβούλιον, κατὰ τὸ ἄρθρον 33 ἢ 34 τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας;

§42ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἐξασκήσῃ τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν, θὰ ζητήσῃ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον. Ἂν σεῖς νομίζητε, ὅτι σᾶς ἀρκεῖ ἡ γνώμη τοῦ νομάρχου, θὰ ἐνασκήσητε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν· ἐγὼ δὲν θὰ τὴν ἐνασκήσω οὕτως· ἐγὼ θὰ ζητήσω νὰ μορφώσω γνώμην, ἀφοῦ πανταχόθεν συλλέξω πληροφορίας, ὁθενδήποτε δύναμαι νὰ ἀρυσθῶ τοιαύτας περὶ τοῦ γεγονότος, καὶ θ’ ἀποφασίσω.

§43ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ πῶς θὰ μορφώσητε γνώμην· αὐτὸ βλέπομεν ὅτι τὸ ἀφίνετε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀόριστον. Πρόκειται περὶ τοῦ ἂν ἔχητε τὸ δικαίωμα νὰ μὴ τὴν παραπέμψητε εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς ἐποπτείας· καὶ ἀπορῶ, πῶς δὲν τὸ ἐννοεῖτε. Ἂν θὰ δύνασθε νὰ μὴ τὴν παραπέμψητε εἰς τὸ Συμβούλιον, ἀλλὰ ν’ ἀποφαίνησθε ἀμέσως, τότε καταργεῖται ὁλοσχερῶς τὸ Συμβούλιον καὶ ὅλη ἡ ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ διαδικασία. Τώρα τὸ ἐνοήσατε;

§44ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἐπίτηδες ἐπέτρεψα τὴν διακοπὴν εἰς τὸν Ὑπουργὸν, διὰ νὰ ἐννοήσητε τὸν τραγέλαφον. Διὰ τοῦ νομοθετήματος δὲ τούτου γίνεται πλήρης ὁ κυκεών· διότι σᾶς εἶπεν, ὅτι προϊσταμένης ἀρχῆς τὴν ἀναφορὰν θὰ στέλλῃ εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν. Κύριοι, ἀφοῦ ἀνατρέπονται τὰ ἄρθρα 33 καὶ 34, ἀφοῦ ἀνατρέπεται ἡ ἐγγύησις, τὴν ὁποίαν τουλάχιστον ὄχι μόνον ἐγώ, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ πιστεύω σύμπασα παραδέχεται, τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Συμβουλίου τῆς ἐποπτείας, καὶ τῆς πειθαρχικῆς ἐξουσίας τῶν ἁρμοδίων, τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς, αὐτὸν τὸν ἀξιωματικὸν τὸν ἀτυχῆ, τὸν ὁποῖον ἐπὶ τέλους παραλαμβάνετε διὰ τῆς βίας καὶ τὸν στέλλετε εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, τὸν ἀδικεῖτε, ἀφίνοντες αὐτὸν ἀπροστάτευτον. Καὶ ἂν ἡ προσωρινὴ παῦσις ἐπεβάλλετο δι’ ἀκαταλληλότητα, πιστεύσατε ὅτι οὐδεμία κηλὶς θὰ προσήπτετο εἰς τὸν ἀξιωματικὸν, διότι ὁ ἄριστος ἀξιωματικὸς δύναται νὰ ἦναι κάκιστος ἀστυνόμος. Ἀλλ’ αἱ ἐπιβληθησόμεναι ποιναὶ θέλουσιν ἔχει ὡς δικαιολογίαν μίαν τῶν πράξεων τῶν περιεχομένων ἐν τῷ 27 ἄρθρῳ τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν· ἀλλ’ αἱ πράξεις αὗται ἔχουσι βαρυτάτην ἔννοιαν διὰ τὸν στρατιωτικὸν, καὶ λυποῦμαι, διότι μειδιᾷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀφοῦ αἱ πράξεις αὗται, ὧν ἕνεκεν θέλει ἐπιβληθῆ ἡ ποινὴ τῆς προσκαίρου παύσεως ἀπὸ τῶν χρεῶν εἰς τὸν ἀξιωματικὸν, προσάπτουσι βαρὺν μῶμον εἰς αὐτὸν, καὶ κηλιδοῦσι τὸν χαρακτῆρα αὐτοῦ.

§45ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐν πρώτοις ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν μειδιᾷ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω δὲ εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς ἀσυναρτησίας, τὰς ὁποίας ἀπαγγέλλετε ἐπὶ ὥρας.

§46ΜΑΝΕΣΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν συνείθισε νὰ μειδιᾷ, ὡς χθὲς ἀκόμη ἔπραξεν, ὅτε ἔκαμε τὴν παρατήρησιν ταύτην εἰς ἄλλος Βουλευτής... Ἀλλ’ ὅταν ἀποτείνησθε πρὸς ἐμὲ, κύριε Ὑπουργὲ, δὲν σᾶς ἐπιτρέπω νὰ ἐκφράζησθε μὲ τοιαύτην γλῶσσαν. Ὁμιλοῦντες οὕτω, εἶσθε ἀνάξιος νὰ κατέχητε τὴν θέσιν τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἐγὼ δὲν ἀπηύθυνα ὕβριν, ἀλλὰ σεῖς ὁμιλεῖτε περὶ ἀσυναρτησιῶν. Ἐὰν ἐγὼ ἐκφράζω τοιαύτας, ὁ κόσμος θὰ κρίνῃ, ἐνῷ σεῖς, ὅστις ἔχετε τὸν παράδοξον ἐγωϊσμὸν, ὅτι λέγετε τὰ ὀρθά, εἶσθε ὑπεύθυνος διὰ τὴν σημερινὴν κατάστασιν τοῦ στρατοῦ. Ἐγὼ μάλιστα εἶπον, ὅτι τὸν χαρακτηρισμὸν τῶν πράξεων αὐτῶν τοῦ 27 ἄρθρου περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, δι’ ἃς τιμωρηθήσεται ὁ ἀξιωματικός, δικαιολογεῖται μὴ ἐννοῶν, ὡς μὴ στρατιωτικός, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ παραδεχθῇ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Τὸ εἶπον μάλιστα πρὸς ἔπαινόν σας. Δὲν γνωρίζω, Κύριοι, — καὶ διὰ τοῦτο ἐξέφρασα τὴν λύπην μου, — διατὶ οὐ μόνον δὲν ἀντέστη εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ προσέθηκε καὶ τὴν ὑπογραφήν του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ ἀξιωματικὸς ὁ τιμωρούμενος διὰ προσκαίρου παύσεως ἀπὸ τῶν χρεῶν τοῦ ἀστυνόμου ὑφίσταται ποινὴν ἰσοδύναμον μὲ τὴν πρόσκαιρον ἀργίαν, τὴν προβλεπομένην ὑπὸ τοῦ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν νόμου.

§47ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Κατὰ τὴν γνώμην σας.

§48ΜΑΝΕΣΗΣ. Ὁ ἀξιωματικὸς ὁ τιμωρούμενος διὰ προσκαίρου παύσεως δύναται κατὰ τὴν βʹ παράγραφον νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς τὸ κύριον αὐτοῦ σῶμα. Ἡ κυρία καὶ πρωτεύουσα ὑπηρεσία τοῦ ἀξιωματικοῦ εἶναι ἐν τῷ στρατεύματι, ὅπερ δὲν πρέπει νὰ θεωρῆται ὡς καταβόθρα ἀκαθάρτων ὑδάτων. Πῶς τολμᾶτε τὸν ἀξιωματικὸν τὸν ἀποπεμπόμενον ἐπὶ κακῇ διαγωγῇ, διὰ τοιαύτας πράξεις, νὰ τὸν παραλάβητε εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν στρατιωτικήν; Ἐρωτῶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐνῷ ὁ ὑπαξιωματικός, παυόμενος τῶν χρεῶν τοῦ βαθμοῦ του, οὐδέποτε ἐκτελεῖ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ βαθμοῦ του, ἐνόσῳ διαρκεῖ ἡ παῦσις ἀπὸ τῶν χρεῶν, ἀλλ’ ὑπηρεσίαν κατωτέρου βαθμοῦ, ὁ δὲ προσκαίρως παυόμενος ἐπιλοχίας ἐκτελεῖ χρέη λοχίου, ἐν τούτοις ἐπιτρέπεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως ὁ ἀξιωματικὸς ὁ τιμωρηθεὶς ἐπὶ ἀξιοποίνοις πράξεσι καὶ ὁ ὑπαξιωματικὸς ἔρχωνται καὶ ἀναλαμβάνωσιν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατεύματι. Λυποῦμαι, διότι ἠγανάκτησα (δικαίως ὅμως) ἐκ τῆς παρατηρήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐνῷ πρὸς αὐτὸν πάντοτε ἔδειξα τὴν πρέπουσαν συμπεριφορὰν καὶ ἀγαθότητα, ἐνῷ, ἂν ἤθελον ἐκ κομματικοῦ πάθους νὰ τὸν πολεμήσω, δὲν γνωρίζω ἐὰν ἀνὰ πᾶσαν ὥραν δὲν θὰ ἀνηρχόμην καὶ κατηρχόμην τὸ βῆμα. Κύριοι, ἐπικαλοῦμαι τὴν συνδρομὴν ἁπάσης τῆς Βουλῆς, ἐπικαλοῦμαι ἰδίως τὴν συνδρομὴν ἁπάντων τῶν συναδέλφων στρατιωτικῶν ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων. Μὴ ἀφήσετε νὰ διέλθῃ ἀπαρατήρητον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Οὐδεὶς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι αἱ ἐπιβαλλόμεναι αὗται ποιναὶ προσβάλλουσι τὸν χαρακτῆρα τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἐπιπολαίως δ’ ἐξεταζόμεναι θὰ ἐπιβάλλωνται, ἔστε βέβαιοι περὶ τούτου, διότι οἱ φραγμοὶ ἀνετράπησαν, οἱ φραγμοὶ ἐκεῖνοι ἤρθησαν. Ἐὰν δὲ πρὸς δικαιολογίαν ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς ἔχων τὴν εὐθύνην τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἔπρεπε νὰ ἔχῃ πειθαρχικὴν ἐξουσίαν, προετείνετε τὸ νομοσχέδιον, δύναμαι νὰ τὸ παραδεχθῶ, ἀλλὰ πάντοτε ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 33, ὅτι πᾶσα πρᾶξις θὰ διέρχηται διὰ τοῦ Συμβουλίου τῆς ἐποπτείας. Ἐὰν δὲ δὲν σᾶς ἦναι εὔκολον νὰ τὸ πράξητε, θέσατε εἰς ἄμεσον συνεννόησιν μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς ὡς τμῆμα, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ πλήρη δικαιοδοσίαν ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς, καὶ αὐτὸς ὡς ἀξιωματικὸς νὰ ἐπιβάλλῃ τὰς ποινάς, νὰ ὑπάρχῃ τοὐλάχιστον εἷς φραγμὸς κατὰ τῶν πιέσεων τῆς πολιτικῆς. Σεῖς θὰ μετανοήσητε πρῶτοι, αἴροντες τοὺς φραγμοὺς μετὰ πάσης εὐκολίας καὶ ἐπιβάλλοντες ποινὰς εἰς τοὺς ἀξιωματικούς. Ἔστε βέβαιοι, ὅτι ὅλοι οἱ ἀξιωματικοί, ἔχοντες τὴν φιλοτιμίαν νὰ μὴ ποδοκυλισθῶσι, μόνοι θὰ ζητήσωσιν ἀφορμὰς νὰ ἀποφύγωσι τοιαύτην ὑπηρεσίαν, τιμωρούμενοι βεβαίως ἐπὶ ἀρνήσει ὑπηρεσίας, ἵνα ἀποφύγωσι τὸν κίνδυνον ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν νὰ ἀμαυρωθῶσι.

§49ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ Δημόπουλος ἀπέδειξεν, ὅτι δὲν γίνεται ὄργανον.

§50ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἐτράπη εἰς φυγὴν ὁ πρώην ἀρχηγὸς τῆς ἀστυνομίας, ὅπως μὴ γείνῃ ὄργανον· θὰ τραπῶσι καὶ ἄλλοι, διότι δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ τιμωρῇ μὲ πρόσκαιρον παῦσιν αὐτὸν τὸν ἀρχηγὸν τῆς χωροφυλακῆς. Τὰ παράπονα, Κύριοι, τῶν ἀτόμων θὰ ἀπευθύνωνται βεβαίως πρὸς τὰς ἀμέσως προϊσταμένας ἀρχάς, πρὸς τὰς Νομαρχίας· αἱ Νομαρχίαι θὰ πέμπωσι τὰς ἀναφορὰς τῶν ἀτόμων πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, σημειοῦσαι κατὰ τὴν ἀρέσκειάν των, ἂν τὰ παράπονα ταῦτα ἦναι βάσιμα· καὶ ἂν προέρχωνται ἐκ φίλων τοῦ κόμματος, πιστεύσατε ὅτι θὰ ὦσι πάντοτε βάσιμα. Ποία ἐγγύησις θὰ ὑπάρχῃ ὑπὲρ τοῦ ἀτυχοῦς αὐτοῦ ἀξιωματικοῦ; Σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα, Κύριοι. Ἐν τῷ δήμῳ Θέρμου τὴν πλειοψηφίαν κέκτηται ὁ νῦν δήμαρχος καὶ φίλος μου ἰατρὸς Κατσάνος, εἷς τῶν θαῤῥαλεωτέρων δημάρχων, τῶν μὴ κυψάντων τὸν αὐχένα οὐδέποτε εἰς τὰς πιέσεις καὶ ἀπειλὰς τῆς ἐξουσίας. Ἐγένετο, Κύριοι, ἡ ἐκλογὴ τῶν ἀγροφυλάκων, ἅπαξ, δίς· ἐκέρδησεν ὁ δήμαρχος τὴν ἐκλογήν, καὶ δὶς ἠκυρώθη αὕτη ὑπὸ τοῦ κ. νομάρχου. Γνωρίζετε τὸν νομάρχην Αἰτωλοακαρνανίας. Ὅλος ὁ τύπος ἔγραψε κατ’ αὐτοῦ. Οὐδέποτε θέλω ν’ ἀντεπεξέλθω κατὰ ὑπαλλήλων· ἀλλ’ ὁ ἴδιος ὡμολογεῖ, ὅτι ἔχει μεγίστας μερίμνας πρὸς συγκράτησιν καὶ ἐνίσχυσιν τοῦ κόμματος τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ· αὐτὸ εἶναι τὸ κύριον ἔργον του. Οὗτος τί νομίζετε ὅτι ἔκαμε διὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς ἀγροφυλακῆς; Τῇ ἔδωκεν ὕφος βουλευτικῆς καὶ δημοτικῆς ἐκλογῆς· ἔπεμψεν ἐκεῖ δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον, τὸν εἰρηνοδίκην Ἀγρινίου. Οἱ δυστυχεῖς χωρικοὶ ἐπιέζοντο, ἡ ἐξουσία ἐζήτει διὰ τοῦ ὄγκου αὑτῆς νὰ μὴ ἀφήσῃ νὰ κερδήσωσιν οἱ πλειοψηφοῦντες. Ἀλλὰ σᾶς εἶπον, ὅτι ὁ δήμαρχος δὲν ἐνόει νὰ ὑποχωρήσῃ· ἀμφότερα τὰ μέρη εἶχον εἰς τὰ παρακείμενα οἰκήματα τὰ ὅπλα αὑτῶν· θετικῶς ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ σύγκρουσις αἱματηρά. Ὁ ἀστυνόμος Τριχωνίτιδος κ. Οἰκονομόπουλος, εἷς τῶν καλλιτέρων ἀξιωματικῶν, ἀκεραίου χαρακτῆρος, ἀφατρίαστος ὁμολογουμένως, μέλος μιᾶς τῶν διασημοτέρων οἰκογενειῶν τῆς Πελοποννήσου, λαμβάνει τηλεγραφικὴν διαταγὴν ἀπὸ τὸν νομάρχην νὰ μὴ μεταβῇ εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς. Ὁ ἀστυνόμος ἦτο βέβαιος περὶ τῶν μελλουσῶν νὰ λάβωσι χώραν συγκρούσεων, καὶ ἠπόρει τί νὰ πράξῃ· ἀλλ’ ὅταν τῷ εἶπον ὅτι «σὺ μόνος φέρεις εὐθύνην καὶ ἀφοῦ εἶσαι βεβαιωμένος ὅτι θὰ συμβῶσι συγκρούσεις, ὀφείλεις νὰ δράμῃς ἐκεῖ, καὶ ἡ παρουσία σου θὰ προλάβῃ τὰ πάντα, ἡ δὲ τηλεγραφικὴ διαταγὴ δὲν θὰ σὲ προασπίσῃ ἀπέναντι τῶν λυπηρῶν γεγονότων, ἂν λάβωσι χώραν», ἔτρεξε, καὶ ἡ παρουσία του μόνη ἤρκεσεν, ὅπως διεξαχθῇ ἀμερολήπτως ἡ ἐκλογή. Ἐὰν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἦτο νομοθέτημα, βεβαίως ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀναφορᾶς τοῦ νομάρχου, ὅτι ὁ ἀστυνόμος παρήκουσε, θὰ ἦτο πεπαυμένος· ὁ ἄξιος ἀμοιβῆς ἠθικῆς τοὐλάχιστον, θὰ ἐθεωρεῖτο ἄξιος ποινῆς.

§51Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου.

§52ΜΑΝΕΣΗΣ. Καὶ ἀδημονοῦσιν οἱ Ὑπουργοί, ὅταν λέγῃ τις τὴν ἀλήθειαν! Καὶ διατί, Κύριοι, ὅταν ἔξωθεν τῆς Βουλῆς ὁμολογοῦμεν ὅλοι τὰ συμβαίνοντα, τὰς ἐπεμβάσεις τῆς πολιτικῆς, διατὶ δὲν πρέπει νὰ τὰς ὁμολογῶμεν ἐντὸς τῆς Βουλῆς; Εἶναι λοιπὸν τὸ Κοινοβούλιον τόπος ψεύδους; Δὲν βλέπω λοιπὸν τὸν λόγον διατὶ νὰ ἐξανίστανται οἱ κύριοι Ὑπουργοί, ὅταν λέγωμεν ταῦτα. Ἐγὼ ἐκήρυξα, ὅτι δὲν ἔχω κἀνένα προσωπικὸν λόγον. Τὰ λέγω ταῦτα ἐκ πόνου πρὸς τὸ στράτευμα. Ἢ θὰ κατορθώσητε, ὥστε οἱ ἀξιωματικοὶ νὰ ἀποφύγωσι τοιαύτην ὑπηρεσίαν, ὡς τρέχοντες τὸν κίνδυνον ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν νὰ προσβληθῶσιν, ἢ— ὅπερ ἀπεύχομαι καὶ ὅπερ ἐλπίζω νὰ μὴ λάβῃ χώραν—θὰ πιέσητε τοὺς ἐξ αὐτῶν ἀτυχεῖς μικροὺς οἰκογενειάρχας, τοὺς ἔχοντας βάρη οἰκογενειακὰ καὶ ἄλλα πολλὰ βάρη, νὰ κύψωσι τὸν αὐχένα καὶ νὰ φατριάσουν. Εἶναι δὲ, Κύριοι, φοβερὸν τὸ δηλητήριον τοῦ φατριασμοῦ διὰ τοὺς νεαροὺς ἀξιωματικούς, ἀπὸ τοὺς ὁποίους μίαν ἡμέραν δύνασθε νὰ ἐλπίζητε, διότι ἐκ περιτροπῆς πλεῖστοι νέοι ἀξιωματικοὶ θὰ διέλθωσι διὰ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας συνεπείᾳ τοῦ νόμου, καθ’ ὃν ἀλλάσσουσι μετὰ διετίαν. Τὸ δηλητήριον ἔσται διηνεκὲς, καὶ τέλος πάντων ἀφοῦ ἔφθασεν εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν ὁ ἀτυχὴς στρατὸς, θέλομεν ἐπὶ τέλους νὰ δώσωμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ θανάσιμον κτύπημα; Προσέξατε, Κύριοι, ἐπὶ τῆς σπουδαιότητος τοῦ σκοποῦ. Ἂν ἡ Κυβέρνησις δὲν θελήσῃ νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὀφείλει τοὐλάχιστον νὰ ἀναγράψῃ ἐν αὐτῷ, ὅτι μόνος ὁ Ὑπουργὸς, καὶ οὐχὶ αἱ προϊστάμεναι ἀρχαὶ, δύναται νὰ ἐπιβάλλῃ τὰς ποινὰς τοῦ 28 ἄρθρου τοῦ νόμου περὶ καταστάσεως τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ πάντοτε ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 34 τοῦ περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας νόμου, τουτέστι πᾶσα ἀναφορὰ νὰ ὑποβάλληται εἰς τὸ Συμβούλιον ἐκεῖνο καὶ συνεπείᾳ τῆς γνώμης αὐτοῦ ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἐπιβάλλῃ τὰς ποινάς· διότι πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει, Κύριοι, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς δὲν εἶναι εἰθισμένος εἰς αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν. Πιστεύσατέ με,—τὸ λέγω εἰλικρινῶς,—ὅτι πολλαὶ παρεκτροπαὶ ἐκ μέρους τῶν στρατιωτικῶν ἀστυνόμων εἶναι ἐκ τῆς φύσεως τοῦ χαρακτῆρός των. Δὲν δύναται ἐν τῷ στρατεύματι ὁ ἀξιωματικὸς νὰ ἐννοήσῃ, δίδων μίαν διαταγὴν, πῶς ὁ διατασσόμενος ἀνθίσταται ἢ διστάζει νὰ ἐκτελέσῃ αὐτήν. Αὐτὴ εἶναι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἡ αἰτία τῶν παρεκτροπῶν. Ἀλλὰ τέλος, ἀφοῦ ἐπιβάλλομεν εἰς αὐτοὺς μίαν τοιαύτην ὑπηρεσίαν, ὀφείλομεν νὰ τοὺς προασπίσωμεν, νὰ θέσωμεν τοὺς φραγμοὺς αὐτούς Ἐπίσης παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ, ὅτι οὐδαμοῦ ἀναγράφεται ἡ τοιαύτη ποινή· διότι, ὡς ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Γόρτυνος ὑπέμνησεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὑπάρχει ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἢ πρέπει τοὐλάχιστον νὰ ὑπάρχῃ, βιβλίον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναγράφονται οὐ μόνον τὰ ὀνόματα, ἀλλὰ καὶ αἱ ὑπηρεσίαι καὶ αἱ ἐπιβαλλόμεναι ποιναὶ εἰς πάντας τοὺς ὑφισταμένους ὑπαλλήλους. Ἐπικαλοῦμαι, εἶπον, τὴν συνδρομὴν ὅλων. Δὲν θεωρῶ τὸ ζήτημα κομματικὸν, τὸ θεωρῶ σπουδαῖον, ὅπως μὴ ἀρθῶσιν οἱ φραγμοὶ, οἱ ὁποῖοι τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, μετὰ τὴν ἄρσιν αὐτῶν, θὰ τὴν καταστήσωσιν ὄργανον φατριαστικὸν εἰς τὰς μελλούσας ἐκλογάς. Ἐξανέστη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅταν ὁ ἀξιότιμος φίλος μου Βουλευτὴς ἐξ Ἠλείας ἔλεγεν εἰς αὐτὸν, ὅτι ἡ ἀστυνομία θὰ γείνῃ ὄργανον κατὰ τὰς ἐκλογάς. Πῶς τολμᾶτε νὰ τὸ λέγητε; εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός. Ἀλλὰ ἀνώτερος ὑμῶν, μεγαλείτερος πατριώτης, ὁ Βούλγαρης, ἐπενέβαινεν εἰς τὰς ἐκλογὰς, σᾶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἠλείας.

§53Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Καὶ τούτου προϊὸν κατὰ τὰ 1874 εἶναι ὁ κ. Μπουφίδης, διότι τότε εἰσῆλθεν εἰς τὴν Βουλήν.

§54ΜΑΝΕΣΗΣ. Εἶχε μάλιστα τὸ θάῤῥος ὁ κ. Βουλευτὴς Ἠλείας νὰ σᾶς εἴπῃ, ὅτι μετεθέσατε ὄργανα ἀστυνομικὰ ἐκ τῆς ἐπαρχίας σας, διότι δὲν ὑπέκυπτον εἰς τὰς θελήσεις τῶν φίλων σας, καὶ σεῖς δὲν τὸ ἀνῃρέσατε. Διατὶ λοιπὸν ἐξανίστασθε; Εἶναι, Κύριοι, καιρὸς, τοὐλάχιστον εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο οὐ μόνον οἱ ἄλλοι Ὑπουργοί, ἀλλ’ ἰδίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν ὁποῖον, σᾶς εἶπον, ὡς ἄτομον ἐκτιμῶ, καὶ ἀπορῶ διατὶ μὲ ἔφερεν εἰς θέσιν νὰ εἴπω ὅ,τι εἶπον, νὰ ἐκτιμήσωσι καλῶς τὰ πράγματα· τοὐλάχιστον αὐτὸς ἂς ἀναμνησθῇ, ὅτι δὲν εἶναι Ὑπουργὸς κόμματος, ἀλλ’ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τοῦ Κράτους, ἐντεταλμένος νὰ προστατεύῃ τὰ συμφέροντα τὰ τιμαλφῆ τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ πρὸ πάντων νὰ προασπίζῃ τὸ γόητρον αὐτοῦ, ὅπερ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, δύναμαι νὰ τὸν βεβαιώσω, τιτρώσκεται εἰς τὰ καίρια.

§55ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν βεβαίως εἶναι Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τοῦ Κράτους, ὅπως καὶ πάντες οἱ Ὑπουργοὶ εἶναι Ὑπουργοὶ τοῦ Κράτους. Τοῦτο εἶναι ἀναντίῤῥητον, τὰ δὲ συμφέροντα τοῦ στρατοῦ ἀείποτε ἐπροστατεύθησαν, καὶ πάντοτε εἶναι τὸ κύριον μέλημα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προστατεύῃ τὰ συμφέροντα τοῦ στρατοῦ, διότι ἄλλως εἶναι ἀνάξιος τῆς θέσεως, ἣν κατέχει. Ἀλλ’ ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου τὰ συμφέροντα τοῦ στρατοῦ οὐδὲν ἔπαθον, διότι ἡ προκειμένη διάταξις, ἥτις ἀνάγεται εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, οὐδὲν ἔχει τὸ κοινὸν μετὰ τῶν στρατιωτικῶν συμφερόντων, μετὰ τῶν στρατιωτικῶν διατάξεων· τοῦθ’ ὅπερ θὰ ἀποδείξω. Ὁ κ. Βουλευτὴς δυσανασχετεῖ, καὶ φρονεῖ ὅτι τὸ γόητρον τοῦ στρατοῦ καταπίπτει, ἐὰν ἀστυνόμος τις, παρεκτραπεὶς ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε ἡ θέσις αὐτοῦ εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν νὰ καθίσταται ἀδύνατος, ἤθελε πρὸς καιρὸν παυθῆ τῶν ἀστυνομικῶν αὐτοῦ καθηκόντων. Τοῦτο ἐθεώρησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ὅτι καταῤῥίπτει τὸ γόητρον τοῦ στρατοῦ. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, θεωρῶ ἀπαραίτητον τὴν διάταξιν ταύτην, καθόσον ἀκριβῶς καὶ ἡ Βουλὴ πρό τινος τοῦτο ἀπῄτει, τοῦτο συνεζήτει, πῶς δηλαδὴ εἶναι δυνατὸν στρατιωτικαὶ παρεκτροπαὶ ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ,—καὶ τοιαῦται δυστυχῶς συνέβησαν καὶ συμβαίνουσι συνεχῶς,—πῶς εἶναι δυνατὸν, λέγω, νὰ περισταλῶσιν ἀμέσως καὶ μὴ παραταθῶσιν ἐπὶ μακρόν. Καὶ ποῖον ἄλλο μέσον εἶναι τὸ προσφορώτερον, παρὰ ὁ προϊστάμενος Ὑπουργὸς, ὁ διευθύνων τὴν ἀστυνομίαν, ὁ ὑπόλογος διὰ τὴν κατάστασιν αὐτὴν, νὰ ἔχῃ ἁρμοδιότητα πειθαρχικὴν, ὥστε νὰ προλαμβάνῃ εὐθὺς ἀμέσως τὰς παρεκτροπάς; Τοῦτο ὅμως δὲν ἀποτελεῖ κατάπτωσιν τοῦ στρατιωτικοῦ φρονήματος· διότι δὲν πρόκειται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν αὐθαιρέτως νὰ παύῃ τοὺς ἀστυνόμους, νὰ μεταθέτῃ τούτους, νὰ ἀποπέμπῃ αὐτοὺς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, ὡς ὁ κ. Βουλευτὴς ἠθέλησε νὰ παραστήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὅπως ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἠλείας ἐβεβαίωσεν, εἰπὼν ὅτι σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου οὐδεὶς ἄλλος εἶναι ἢ τὸ μεταθετὸν τῶν ἀστυνόμων. Εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστὸν, ὅτι ἡ μετάθεσις τῶν ἀστυνόμων προκαλεῖται παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς ἐποπτείας· τίνι τρόπῳ λοιπὸν εὑρέθη τὸ μέσον νὰ μετατίθενται οἱ ἀστυνόμοι ἄνευ γνωμοδοτήσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς ἐποπτείας; Νομίζω ὅτι οὐδὲν τὸ ἀξιόμεμπτον ὑπάρχει, διότι ὁ νόμος δὲν καθιεροῖ τὸ ἀμετάθετον· ὁ νόμος καθιεροῖ διάταξιν προληπτικὴν, δίδων τὸ δικαίωμα εἰς τὸν προϊστάμενον Ὑπουργὸν, ὅπως παρεκτροπὴν ἄμεσον καὶ σοβαρὰν περιστέλλῃ καὶ προλαμβάνῃ τὰς συνεπείας αὐτῆς. Καὶ ἔχομεν, κύριοι Βουλευταὶ, τοιαῦτα παραδείγματα πολλά. Εἴδομεν ἀξιωματικὸν καλὸν, ὅστις ὅμως δυστυχῶς προέβη εἰς τὸ νὰ συλλαμβάνῃ διὰ τανάλιας τοὺς πολίτας. Τοῦτον τὸν ἀξιωματικὸν, τὸν ἄλλως καλὸν καὶ τίμιον, ἐρωτῶ ὑμᾶς, δὲν ἔπρεπεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ προϊστάμενος αὐτοῦ, νὰ περιστείλῃ εὐθὺς ἀμέσως, ἐπιβάλλων εἰς αὐτὸν τὴν ποινὴν τῆς προσωρινῆς παύσεως ἀπὸ τῶν χρεῶν τοῦ ἀστυνόμου; Ἀλλὰ φέρεται ὡς ἔνστασις, ὅτι ἡ αὐθαιρεσία τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ φέρῃ τὴν παράλυσιν καὶ τὴν χαλάρωσιν, καὶ ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 34, δηλαδὴ πρὸς ἐπιβολὴν τῆς ποινῆς τῆς παύσεως τοῦ ἀστυνόμου ἀπὸ τῶν χρεῶν αὐτοῦ νὰ ζητῇ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν γνώμην τοῦ Συμβουλίου τῆς ἐποπτείας· ἀλλὰ τοῦτο ἰσοδυναμεῖ μὲ κατάργησιν τῆς πειθαρχικῆς δικαιοδοσίας του, διότι τότε ἡ πειθαρχικὴ ἐξουσία οὐδένα ἔχει σκοπόν. Ἂν ἐπρόκειτο ὁ νόμος νὰ προσφύγῃ εἰς τὰ μέτρα τοῦ ἄρθρου 34, πρὸς τί νὰ καθιερώσῃ τὴν πειθαρχικὴν δικαιοδοσίαν; Ἠδύνατο τότε νὰ ζητήσῃ τὴν πειθαρχικὴν τιμωρίαν εἴτε παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, εἴτε παρὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς· ἀλλ’ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν δύναται νὰ ἐπιβάλῃ ποινὴν προσωρινῆς παύσεως ἀπὸ τῶν χρεῶν τοῦ ἀστυνόμου ἄνευ προηγουμένης εἰδικῆς ἐξετάσεως, ἥτις ἤθελεν ἀπαιτήσει ἱκανὸν χρόνον καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ἤθελε ματαιώσει τὸν σκοπὸν, ὃν προτίθεται τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ μεταθετὸν τῶν ἀστυνόμων, οὐδεμίαν μετάθεσιν δύναται νὰ ἐνεργήσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἡ μετάθεσις, ὡς προεῖπον, προκαλεῖται κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ Συμβουλίου. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς παριστᾷ τὰ τοῦ Συμβουλίου ἄλλως πως, διότι νομίζει, ὅτι πᾶσα ἀναφορὰ εἴτε δημάρχου εἴτε ἀρχῆς τινος εἴτε πολίτου ὑποβάλλεται ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸ Συμβούλιον καὶ συζητεῖται ἀμέσως ὑπ’ αὐτοῦ. Αἱ καταγγελίαι, αἱ ἀναφοραὶ καὶ λοιπὰ βεβαίως ἀπευθύνονται εἰς τὸν Ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς, ἀλλ’ ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς, ὅστις προτείνει εἰς τὸ Συμβούλιον, προηγουμένως ἐνεργεῖ ἀνακρίσεις καὶ ἐξετάζει αὐτὰς διὰ τῶν ἐπιθεωρητῶν καὶ ἄλλων μέσων τῆς ὑπηρεσίας. Ὧστε οὐδεμία διαδικασία γίνεται εἰς τὸ Συμβούλιον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν εἰς αὐτὸ ὑποβαλλομένων ἀναφορῶν. Εἰς οὐδὲν ἄλλο προσκρούει τὸ νομοσχέδιον ἢ ὅτι καθιεροῖ πειθαρχικὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀλλὰ τοῦτο, λέγει ὁ κ. Βουλευτής, προσβάλλει τὴν πειθαρχίαν καὶ τὸ γόητρον τοῦ στρατοῦ. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ ἔχω ἀντίθετον ταύτης γνώμην· διότι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν παρεκτρεπόμενον ἀστυνόμον προσωρινῶς ἐκπίπτει τῆς ἐξουσίας του, μέχρις οὗ λάβῃ τὸν καιρὸν καὶ ἐνεργήσῃ τὰ τῆς ἐξακριβώσεως τῆς παρεκτροπῆς, καὶ εἶτα λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα. Προσομοιάζει ὁ κ. Βουλευτὴς τὴν ἔκπτωσιν τοῦ ἀξιωματικοῦ ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας πρὸς τὴν ἀργίαν διὰ τῆς προσωρινῆς παύσεως ἀπὸ τῶν χρεῶν τοῦ βαθμοῦ του. Ἀλλ’ εἶναι πολὺ διάφορος ἡ μία περίπτωσις ἀπὸ τὴν ἄλλην, διότι ἡ ἀργία διὰ προσωρινῆς παύσεως ἀπὸ τῶν χρεῶν τοῦ βαθμοῦ ἐπιβάλλεται διὰ στρατιωτικὰ παραπτώματα, τὰ ὁποῖα βεβαίως, ὡς ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς, πρέπει νὰ ἐξακριβωθῶσιν ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας, τῇ προτάσει δὲ τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δι’ ἐκθέσεώς του πρὸς τὸν Βασιλέα ἐξαιτεῖται τὴν εἰς ἀργίαν μετάθεσιν. Οὐδὲν ἄρα κοινόν. Καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι ὁ προσωρινῶς ὑποπεσὼν εἰς παράπτωμα ἀστυνομικὸν καὶ παυόμενος τῶν καθηκόντων αὐτοῦ ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ πέμπεται εἰς τὸν στρατὸν, διὰ νὰ ἐξακολουθήσῃ τὰ τῆς ὑπηρεσίας του. Οὐδεμίαν λοιπὸν ἔχει σχέσιν ἡ προσωρινὴ παῦσις πρὸς τὴν ἀργίαν. Ἀλλὰ ταῦτα μόνον εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ἅτινα μὲ ἐξηνάγκασαν ἀτόπως—τὸ ὁμολογῶ—νὰ ἐκφρασθῶ περὶ αὐτοῦ; Εἶπε κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συζήτησιν—κατὰ τὴν πρώτην, νομίζω, ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου—ὅτι εἶναι ἐξευτελισμὸς διὰ τὸν ἀξιωματικὸν νὰ ἐπιπλήσσηται ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀστυνομικῶν αὐτοῦ καθηκόντων. Ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν κατέχει τοιαύτην ἐξευτελιστικὴν θέσιν, ὥστε ἡ ἐπίπληξις αὐτοῦ ἀπευθυνομένη πρὸς ὑπάλληλον, ἔστω καὶ ἀξιωματικὸν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐξευτελισμός. Δὲν φρονῶ λοιπὸν, ὅτι τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ λεχθέντα πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ ἀτόπου τῆς πειθαρχικῆς ἁρμοδιότητος, τῆς διδομένης διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχουσι μεγίστην ὑπόστασιν. Διὸ παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ ἦναι ἥσυχος, ὅτι οὐδὲν θέλει πάθῃ τὸ γόητρον τοῦ στρατοῦ, ὅτι κατ’ οὐδὲν θέλει ἐγγιχθῆ ἡ στρατιωτικὴ ἱεραρχία, ἂν ἐπιβληθῇ προσωρινὸν μέτρον πρὸς περιστολὴν τοῦ ἀτακτοῦντος ἢ τοῦ μὴ ἐκπληροῦντος τὸ καθῆκόν του ἀξιωματικοῦ, ὅστις ἀξιωματικὸς ὀφείλει ἀληθῶς εἰς πᾶσαν ὑπηρεσίαν νὰ ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν του. Καὶ ἔχομεν ἀπόδειξιν, ὅτι μέχρι τοῦδε ἐλάχιστοι εἶναι οἱ παρεκτραπέντες· τὸ πλεῖστον τῶν ἀξιωματικῶν καλῶς ὑπηρετεῖ καὶ ἐντιμότατα διεξάγει τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα, καὶ μέχρι σήμερον οὐδεμία ὑπάρχει κατ’ αὐτῶν αἰτίασις.

§56ΜΑΝΕΣΗΣ. Δὲν ἔχετε ἀνάγκην αὐτοῦ τοῦ μέτρου τότε.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§58Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγγράψατε, παρακαλῶ, καὶ ἐμέ.

§59ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω ψηφίσει, κ. Βουλευταί, κατὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, καὶ ἐνόμισα, ὅτι ὤφειλον νὰ ἐξηγήσω πρὸς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους πρὸς δικαιολογίαν τῆς ψήφου μου. Δὲν εἶμαι ἐκ τῶν θιασωτῶν τοῦ λειτουργοῦντος ἀστυνομικοῦ συστήματος. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι κατεψήφισα τοῦ ἰσχύοντος περὶ αὐτοῦ νόμου, καὶ ἔκτοτε οὐδεμίαν ἔλαβον ἀφορμὴν, ἵνα μεταβάλω γνώμην. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐπεκαλέσθησαν ἐσχάτως ὑπὲρ τοῦ λειτουργοῦντος συστήματος ἀγαθὰ ἀποτελέσματα, ἐξ αὐτοῦ προελθόντα. Δὲν ἔχω ἀφορμὴν νὰ διαμφισβητήσω τὰ πλεῖστα τῶν ἀποτελεσμάτων τούτων, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι βεβαίως ἐπαρκῆ, ἵνα πείσωσί τινα, ὅτι τὸ λειτουργοῦν σύστημα εἶναι τὸ ὀρθότερον καὶ χρησιμώτερον παρ’ ἡμῖν. Τὰ ἀποτελέσματα μάλιστα ταῦτα ἠδύνατό τις νὰ προΐδῃ, ἂν ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψει τὴν κατάστασιν, ἥτις ὑπῆρχε πρὸ τοῦ ἐν ἰσχύϊ νόμου. Ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πρότερον οὐδεμία ἐλειτούργει παρ’ ἡμῖν ἐν ἐνεργείᾳ ἀστυνομικὴ ἐξουσία, ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν καὶ τάξιν, διότι οὐδεμία ἀρχὴ ἐλάμβανε πρόνοιάν τινα περὶ ἐξασφαλίσεως τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας, καὶ οὐδεμία κατεβάλλετο φροντὶς πρὸς καταρτισμὸν τοῦ προσωπικοῦ, τοῦ ἀπαραιτήτως πρὸς τοῦτο ἀναγκαίου. Ἠδύνατό τις νὰ διέλθῃ ὄχι μόνον περιφερείας χωρίων, ἀλλὰ περιφερείας δήμων, ὁλοκλήρους ἐπαρχίας, χωρὶς νὰ συναντήσῃ ὄργανόν τι τῆς δημοσίας δυνάμεως μεριμνῶν περὶ τῆς ἐξασφαλίσεως τῶν δικαιωμάτων τῶν πολιτῶν καὶ περὶ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν νόμων. Οἱ κάτοικοι εἶχον ἐγκαταλειφθῆ καθ’ ὁλοκληρίαν εἰς τὰς ἰδίας τῶν διαθέσεις καὶ εἰς τὰ ἴδια αὑτῶν μέσα. Οὐδὲν ἄπορον, ἂν ἡ δημοσία τάξις ἐκλονίσθη, ἂν τὰ ἐγκλήματα ἐπλεόνασαν, ἂν οἱ φυγόδικοι ἀνῆλθον εἰς μυριάδας, ἂν οἱ νόμοι—καὶ μάλιστα οἱ φορολογικοὶ νόμοι, ὡς ὁ νόμος περὶ καπνοῦ,—εἰς πλήρη εἶχον περιέλθῃ ἀχρηστίαν. Οὕτως εἶχον τὰ πράγματα, καὶ δὲν τὸ ἀρνοῦνται οἱ κυβερνῶντες, ἀλλὰ φρονοῦσιν, ὅτι διὰ τὴν κατάστασιν ταύτην ὑπεύθυνος ἦτο ἡ τότε λειτουργοῦσα δημοτικὴ ἀστυνομία. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει γνώμη μᾶλλον πεπλανημένη ταύτης. Δὲν εἶναι τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, εἶναι τῆς γενικῆς ἀστυνομίας, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐνασκεῖ, ἔργον νὰ μεριμνήσῃ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος περὶ τῆς τηρήσεως τῆς τάξεως καὶ ἀσφαλείας. Πρὸς τοῦτο διαθέτει ὁλόκληρον τὴν δημοσίαν δύναμιν καὶ ἰδίως τὴν χωροφυλακήν. Αὐτὴν ὤφειλε νὰ συγκροτήσῃ δεόντως, νὰ διασπείρῃ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, ἵνα παρίσταται πάντοτε ἕτοιμος εἰς τὴν προστασίαν καὶ ἐξασφάλισιν τῶν πολιτῶν. Ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία ἄλλον ἔχει προορισμόν. Ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία προορισμὸν ἔχει, ἵνα ἐξασφαλίσῃ καὶ προαγάγῃ ἐπιτόπια συμφέροντα, ἀφορῶντα ἰδίως εἰς τὴν πρόληψιν τῶν κινδύνων, εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ὑγείας καὶ εὐζωΐας καὶ εὐημερίας τῶν πολιτῶν καὶ εἰς τὴν προστασίαν τῶν δικαιωμάτων τῶν πολιτῶν πρὸς ἐκπλήρωσιν δὲ τῶν καθηκόντων τούτων ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς τῆς γενικῆς ἀστυνομίας, διότι ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία δὲν ἔχει ὄργανα ἐπαρκῆ, ἵνα καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν τοῦ δήμου συντηρήσῃ τὴν δημοσίαν τάξιν. Εἶναι δυνατὸν οἱ δύο ἢ τρεῖς κλητῆρες, οἱ ἀποτελοῦντες ὅλην τὴν δύναμίν της, νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τοῦτο; Ἔχει ἀνάγκην τῆς ἐνισχύσεως τῆς γενικῆς ἀστυνομίας· ἀλλ’ ἡ γενικὴ ἀστυνομία ἔλαμπε καθ’ ὅλον τὸ Κράτος διὰ τῆς ἀπουσίας της. Ἀνεφαίνοντο ἐνίοτε στρατιωτικά τινα μεταβατικὰ ἀποσπάσματα, ἀλλὰ καὶ ταῦτα συνετέλουν πολλάκις οὐχὶ εἰς μείωσιν, ἀλλ’ εἰς ἐπίτασιν τῆς παρανομίας καὶ τῆς συγχύσεως καὶ τῆς ἀταξίας. Αὕτη ἦτο ἡ κατάστασις, μετὰ τὴν ὁποίαν ἐπῆλθεν ὁ ἰσχύων νόμος, δι’ οὗ ηὐδόκησεν ἐπὶ τέλους ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ μέριμναν περὶ τῆς ἐκπληρώσεως τῶν ἀστυνομικῶν αὐτῆς καθηκόντων. Συνεκρότησε πρὸς τοῦτο μεγάλην δύναμιν, τὴν διέσπειρε καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, καὶ ἔθετο αὐτὴν ὑπὸ ἀρχηγοὺς ἐμφορουμένους ἐν γένει ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας νὰ ἐκπληρώσωσι δεόντως τὴν ἀποστολήν των. Εἶναι λοιπόν, Κύριοι, ἄπορον, ἂν μετὰ τοιαύτην ἐνέργειαν ἐπῆλθον εὐάρεστα ἀποτελέσματα; Δὲν εἶναι τοὐναντίον ἑπόμενον, ὅτι μόνη ἡ ἐμφάνισις τοιαύτης δυνάμεως ἤθελε καταπτοήσει τοὺς κακοὺς, ἐνθαῤῥύνῃ τοὺς καλοὺς, συντελέσει δὲ πρὸ πάντων εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων, καὶ ἰδίως τῶν φορολογικῶν νόμων, οἱ ὁποῖοι εἶχον περιέλθῃ εἰς πλήρη ἀργίαν; Ἀλλ’ εἶναι τάχα τὰ ἀποτελέσματα ταῦτα ἀποτελέσματα τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας; Οὐχὶ βεβαίως· διότι, οἱανδήποτε δύναμιν καὶ ἂν ἠθέλετε καταρτίσει, ἂν ἠθέλετε συγκροτήσει τὴν χωροφυλακὴν καὶ διανείμει αὐτὴν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ὑπὸ ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικοὺς νοήμονας καὶ δραστηρίους, τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα ἤθελον ἐπέλθῃ. Καὶ ἂν εἰς μόνην τὴν συγκρότησιν τῆς δυνάμεως ἠθέλετε περιορισθῆ, αἱ κατὰ τοῦ ἰσχύοντος νόμου μομφαὶ ἤθελον εἶσθαι πολὺ ὀλιγώτεραι. Ἀλλὰ σεῖς δὲν περιωρίσθητε εἰς τοῦτο. Ἐνομίσατε ἐπιτετραμμένον νὰ καταργήσητε ὅλως τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν, τὴν ὕπαρξιν τῆς ὁποίας ἐπιβάλλουσι σπουδαῖα συμφέροντα, καὶ κοινωνικὰ καὶ πολιτικὰ, τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν, τὴν ὁποίαν ἐσεβάσθησαν εἰς ὅλα τὰ εὐνομούμενα Κράτη. Ἰδοὺ διατὶ ἤμην καὶ εἶμαι καὶ ἔσομαι πολέμιος τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον εἰσηγάγετε εἰς τὸ Κράτος. Ἀλλ’ ὁ νόμος περὶ ἀστυνομίας εἶναι, Κύριοι, νόμος τοῦ Κράτους· ἰσχύει πρὸ χρόνου, καὶ ἄδηλον μέχρι τίνος ἐποχῆς θέλει ἰσχύσει, διότι δὲν εἶναι εὔκολος ἡ μεταβολὴ ἑνὸς ἀστυνομικοῦ καθεστῶτος. Ἕνεκα τούτου ἅπαντες, φρονῶ, καὶ ἀντιπολιτευόμενοι, καὶ συμπολιτευόμενοι, πρὸ πάντων ὅμως οἱ συμπολιτευόμενοι, ἔχομεν καθῆκον νὰ μεριμνήσωμεν μετ’ ἐπιμελείας, μετὰ προσοχῆς, μετ’ ἀπαθείας, ἵνα ἐξασφαλίσωμεν τὰ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα αὐτοῦ τοῦ νόμου, ἵνα προλάβωμεν ὅσον ἔνεστι τὰς ἐξ αὐτοῦ ἐνδεχομένας νὰ προκύψωσι βλάβας. Ἐν τούτοις ἐγὼ φρονῶ, ὅτι τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ἀντίκειται διαῤῥήδην πρὸς τὰ τέλη ταῦτα, ὅτι τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον καὶ τὰ ἀγαθὰ θέλει μειώσει καὶ τὰς βλάβας θέλει σπουδαίως αὐξήσει, διότι ἀναιρεῖ αὐτὰς τὰς βάσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων, ὀρθῶς καὶ λογικῶς, ἐστηρίχθη ὁ ἰσχύων νόμος περὶ ἀστυνομίας. Κατὰ τὸν ἰσχύοντα, Κύριοι, νόμον, ἡ ἐνάσκησις τῆς ἀστυνομίας καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ἀνετέθη εἰς ἓν σῶμα αὐτοτελὲς καὶ αὐθύπαρκτον, σῶμα περικλεῖον ἐν ἑαυτῷ τοὺς ὅρους τῆς ἐπιτυχοῦς λειτουργίας του καὶ τὰ μέσα τῆς ἄρσεως παντὸς παρεμβαλλομένου εἰς ταύτην προσκόμματος. Διὰ τοῦτο τὸ σῶμα τοῦτο κατηρτίσθη στρατιωτικῶς, ὑπεβλήθη εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς νόμους καὶ κανονισμούς, καὶ ἐτέθη ὑπὸ ἀρχηγὸν καὶ ἐπιθεωρητὰς ἀνωτέρους ἀξιωματικούς. Πρὸς τοῦτο ὁ ἔλεγχος τῆς ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντος καὶ τῆς διαγωγῆς ἐν γένει πάντων τῶν ἀποτελούντων τὸ σῶμα τοῦτο ἀνδρῶν ἀνετέθη εἰς «Συμβούλιον ἐποπτείας», εἰς οἱονεὶ δικαστικὸν σῶμα, παρέχον πᾶσαν ἐγγύησιν, ὅτι θέλει ἐκπληρώσει ὅσον ἔνεστι δικαιότερον καὶ ἐντελέστερον τὰ καθήκοντά του. Καὶ τὸ Συμβούλιον τοῦτο κατηρτίσθη ἐκ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς, ἐκ δύο νομικῶν συμβούλων, ἐξ ἑνὸς τμηματάρχου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐκ τριῶν τμηματαρχῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἵνα δὲ τὸ αὐτοτελὲς καὶ αὐθύπαρκτον τοῦτο στρατιωτικὸν σῶμα τεθῇ ὅσον ἔνεστιν ἐκτὸς τῆς σφαίρας τῆς πολιτικῆς, τῆς κομματικῆς ἐνεργείας, ἐθεωρήθη ἀναγκαῖον νὰ περιορισθῶσιν εἰς τὸ ἔπακρον τὰ ἐπ’ αὐτοῦ δικαιώματα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀνετέθη εἰς αὐτὸν ἡ διεύθυνσις τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἀστυνομικῆς, ἀλλὰ δὲν ἀνετέθη ἡ διεύθυνσις τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἀστυνομίας. Συνεπῶς τὸ δικαίωμα τοῦ διορισμοῦ τοῦ προσωπικοῦ δὲν ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Τὸ κατώτερον προσωπικὸν στρατολογεῖται κατὰ τὸν νόμον, οἱ δὲ ἀστυνόμοι διορίζονται οὐ μόνον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Τὸ δικαίωμα τῆς παύσεως δὲν ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Τοὺς μὲν κατωτέρους ὑπαλλήλους ἀποβάλλει ὁ ἀρχηγὸς δι’ ἠτιολογημένης διαταγῆς του, τοὺς δὲ ἀστυνόμους παύει μὲν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλ’ ἂν ἔχῃ σύμφωνον ἠτιολογημένην γνωμοδότησιν τοῦ ἀρχηγοῦ ἢ τοῦ νομάρχου, καὶ ἂν ὑπὲρ τῆς παύσεως γνωμοδοτήσῃ τὸ Συμβούλιον τῆς ἐποπτείας, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησα πρὸς ὑμᾶς. Τὸ δικαίωμα τῆς μεταθέσεως ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλ’ ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς περιορισμοὺς τῆς προηγουμένης δικαιολογητικῆς ἐκθέσεως τοῦ ἀρχηγοῦ ἢ τοῦ νομάρχου, καὶ τῆς προηγουμένης ὑπὲρ τῆς μεταθέσεως γνωμοδοτήσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς ἐποπτείας. Τοιαῦτα εἶναι τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἐγερθέντα κωλύματα πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ἀστυνομικῆς ἐνεργείας ἀπὸ πάσης ἀναμίξεως τῆς πολιτικῆς καὶ τοῦ κομματισμοῦ. Τοιοῦτος εἶναι ὁ ὀργανισμὸς τοῦ σώματος τῆς ἀστυνομίας, καὶ φρονῶ, ὅτι ὁ ὀργανισμὸς οὗτος ἀποτελεῖ τὴν ἰσχὺν καὶ τὴν δύναμιν αὐτῆς. Αὐτὸς ἐμπνέει ζῆλον καὶ θάῤῥος εἰς τὰ ὄργανα αὐτῆς πρὸς ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς των. Αὐτὴ ἡ πεποίθησις, ὅτι ἡ διαγωγή των θὰ ἐκτιμηθῇ ὑπὸ οἱονεὶ δικαστικοῦ συμβουλίου, ἀπροσίτου εἰς τὰ κομματικὰ συμφέροντα, ἐνισχύει αὐτοὺς εἰς τὴν αὐστηρὰν καὶ ἀμερόληπτον ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός των. Καὶ ὅμως τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ἀναιρεῖ ὅλας αὐτὰς τὰς ἐγγυήσεις, ἐξ ὧν κυρίως ἐπῆλθον τὰ μέχρι τοῦδε εὐάρεστα ἀποτελέσματα, καὶ ἀνατίθησι τὴν ἐκτίμησιν τῆς πορείας καὶ αὐτῆς τῆς διαγωγῆς τῶν ὀργάνων τῆς ἀστυνομίας εἰς μόνην τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀλλὰ διατὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐνόμισεν ὀρθὸν νὰ ἀνατρέψῃ τὰς ἐγγυήσεις ἐκείνας τοῦ ἰσχύοντος νόμου; Διότι φρονεῖ, ὅτι ταύτας ἀναπληροῖ τὸ ἀξίωμα καὶ ἡ προσωπικότης τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀλλὰ τὴν γνώμην ταύτην ἀποδεικνύει πεπλανημένην ἅπας ὁ δημόσιος παρ’ ἡμῖν βίος. Ἐὰν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἐξεπλήρουν πάντοτε δεόντως τὰ καθήκοντά των, δὲν ἠθέλομεν περιέλθῃ εἰς ὃ διατελοῦμεν σημεῖον ἐκλύσεως καὶ καταπτώσεως. Ἂν ἐξεπλήρουν δεόντως τὰ καθήκοντά των, περιττοὶ ἤθελον εἶσθαι οἱ νόμοι περὶ ἰσοβιότητος, οἱ νόμοι περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων καὶ οἱ νόμοι οἱ κανονίζοντες τὰ τοῦ διορισμοῦ, τῶν μεταθέσεων καὶ τῶν παύσεων αὐτῶν. Ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ πεῖρα ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν παρέχουσιν ἀποχρώσας ἐγγυήσεις οἱ Ὑπουργοὶ, καὶ διὰ τοῦτο ἐπῆλθον οἱ νόμοι, οἱ περιορίζοντες τὴν ἐξουσίαν αὐτῶν διαφοροτρόπως. Ὑπάρχουσι μάλιστα οἱ φρονοῦντες, ὅτι ὁ ἐντελὴς περιορισμὸς τῆς ἐξουσίας τῶν Ὑπουργῶν εἶναι τὸ μόνον μέσον βελτιώσεως τῶν ἡμετέρων πραγμάτων. Διὰ τοῦτο ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐκαυχήθη πολλάκις, ὅτι αὐτὸς διὰ τῶν νόμων περὶ προσόντων προέλαβε τὰς καταχρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἠδύναντο νὰ προκύψουν ἐκ τῆς ἐξουσίας τῶν Ὑπουργῶν, καὶ εἰσάγων προχθὲς τὸν προϋπολογισμὸν ἀνεκοίνου εἰς τὴν Βουλὴν τὴν προσεχῆ ὑποβολὴν νομοσχεδίου περιορίζοντος τὰ δικαιώματα τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Πῶς τώρα, κατ’ ἀντίθεσιν τῶν ἀρχῶν καὶ τῶν νόμων τούτων, ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ζητεῖ νὰ εὐρύνωμεν τὸν κύκλον τῶν ἰδίων αὐτοῦ δικαιωμάτων, νὰ καταστήσωμεν αὐτὸν καὶ μόνον ἐκτιμητὴν τῆς διαγωγῆς ὅλων τῶν ἀστυνομικῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους; Καὶ πῶς τὴν τοιαύτην αἴτησιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποστηρίζει καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης; Τίνας δὲ λόγους προβάλλουσι πρὸς ὑποστήριξιν τοιαύτης αἰτήσεως; Ἀναγινώσκων τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου ἀνευρίσκω, ὅτι παρουσιάσθησαν περιστάσεις, καθ’ ἃς πρὸς περιστολὴν τῶν καταχρήσεων ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὁ Ὑπουργὸς τὰ δικαιώματα αὐτὰ τῆς ἐπιπλήξεως καὶ τῆς προσωρινῆς παύσεως τῶν ἀστυνομικῶν ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἡ λῆψις τῶν μέτρων τούτων ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ κατεπείγουσα εἰς ὡρισμένας περιστάσεις, ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ποία ἀπώλεια εἶναι νὰ ζητήσῃ τὴν ἄμεσον λῆψιν αὐτῶν, συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἰσχύοντος νόμου, παρὰ τοῦ Συμβουλίου τῆς ἐποπτείας, παρὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ σώματος, παρὰ τοῦ συναδέλφου του, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν; Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι αἰτήσεις ἐπὶ τοῦ συμφέροντος τῆς ὑπηρεσίας στηριζόμεναι ἤθελον ἀπαντήσει ἀντίδρασίν τινα ἰδίως παρὰ τῷ συναδέλφῳ του Ὑπουργῷ τῶν Στρατιωτικῶν; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιταχθῇ σπουδαίως τὸ κατεπεῖγον; Ἀλλ’ ὀλίγαι ὧραι ἤθελον ἀρκέσει, ἵνα διεκπεραιωθῇ πᾶσα τοιαύτη ὑπόθεσις, οὐδὲ εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῇ τις, ὅτι ἡ ἐπὶ ὥραν ἢ ἐπὶ μίαν ἡμέραν ἀναβολὴ τῆς προσωρινῆς παύσεως τοῦ ἀστυνόμου δύναται νὰ διακινδυνεύσῃ τὰ δημόσια συμφέροντα.

§60ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Σεῖς πάντοτε φωνάζετε ἐκεῖ.

§61ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Φωνάζομεν, Κύριε, περὶ τῆς τιμωρίας τῶν ἀδικούντων, ζητοῦμεν ὅμως αὐτὴν διὰ τῶν ἐγγυήσεων, ἃς ὁ νόμος παρέχει. Ὅθεν οὐδ’ ἐλαχίστη παρίσταται ἀνάγκη κατεπείγοντος, ἵνα καταστήσωμεν τὸν Ὑπουργὸν ἀπόλυτον κριτὴν τῆς διαγωγῆς τῶν ὀργάνων τῆς ἀστυνομίας· ἀλλὰ δύναταί τις νὰ ἐρωτήσῃ, πρόκειται ἆρά γε περὶ παροχῆς δικαιωμάτων, ὧν ἡ κατάχρησις δύναται νὰ φέρῃ μεγάλην ζημίαν; Βεβαίως, Κύριοι· διότι μετὰ τὴν παροχὴν τοιούτου δικαιώματος δὲν εἶναί ποτε δυνατὸν νὰ προβαίνωσιν οἱ ἄνδρες τῆς ἀστυνομίας εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων αὐτῶν μετὰ τοῦ θάῤῥους καὶ τοῦ ζήλου καὶ τῆς ἀνεξαρτησίας καὶ τῆς αὐστηρότητος, δι’ ὧν ἐπῆλθον τὰ μέχρι τοῦδε ἀγαθὰ ἀποτελέσματα. Μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου τούτου οἱ ἄνδρες τῆς ἀστυφυλακῆς θὰ κατασταθῶσι μᾶλλον εὐμάλακτοι πρὸς τὰ κόμματα, διότι ταῦτα δύνανται νὰ ἐπιδράσουν εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῆς διαγωγῆς των ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Μετὰ τὸν νόμον τοῦτον τὸ δικαίωμα τῆς μεταθέσεως περιέρχεται εἰς τὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ, δυναμένου νὰ ἐκτοπίζῃ κατ’ ἀρέσκειαν τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα. Ἡ δύναμις, Κύριοι, τῆς ἀστυνομίας εἶναι μεγάλη, ἡ δὲ ἀνάμιξις αὐτῆς εἰς τὰς ἐκλογὰς δύναται νὰ ἔχῃ σπουδαῖα ἀποτελέσματα. Ὅθεν ἑπόμενον εἶναι, ὅτι οἱ ὑποψήφιοι πάσης Κυβερνήσεως θὰ ἐπιζητήσωσι τὴν ὑποστήριξιν αὐτῆς εἰς τὴν ἐκλογικὴν πάλην, καὶ ἂν ἀπαντήσωσι προσκόμματα εἰς τὸν χαρακτῆρα καὶ τὸ φρόνημα τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, θὰ ἐπιζητήσωσι τὴν ἐκεῖθεν ἐκτόπισιν αὐτῶν, δημιουργοῦντες πρὸς τοῦτο παραστάσεις κατ’ αὐτῶν ἐπὶ ἀνικανότητι ἢ φατριασμῷ ὑπὲρ τῶν ἀντιθέτων, καὶ ἀπαιτοῦντες παρὰ τῷ Ὑπουργῷ τὴν παραδοχὴν αὐτῶν. Τί θέλει τότε πράξει ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ Ὑπουργός; δὲν θὰ ἐνδώσῃ εἰς τοιαύτας ἀπαιτήσεις; Ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐρωτήσωμεν περὶ τούτου ἡμεῖς οἱ γνωρίζοντες, ὅτι εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν χιλιάδες χαρίτων ἀπενεμήθησαν καὶ χιλιάδες παρασήμων διεσκορπίσθησαν, καὶ ὁλόκληρος ὁ στρατὸς διελύθη, ἵνα μεταβῶσιν οἱ ἄνδρες εἰς τὰς πατρίδας των πρὸς ὑποστήριξιν τῶν ὑποψηφίων τῆς Κυβερνήσεως; Ἡμεῖς οἱ ἐνθυμούμενοι πάντοτε, ὅτι νομάρχης καὶ πρόεδρος πρωτοδικῶν διετάχθησαν νὰ προσέλθωσι μέχρι τῶν εἱρκτῶν, διὰ νὰ διαφθείρωσι τὴν συνείδησιν τῶν καταδίκων πρὸς συνδρομὴν τῶν φίλων τῆς Κυβερνήσεως; Καὶ ἀπέναντι τοιούτων σκανδάλων, ἔχετε ἀμφιβολίαν ὅτι ὅλοι οἱ ἀστυνόμοι, ὅσοι δὲν ἀρέσκουν εἰς τὴν φατρίαν, θὰ εὑρεθῶσι προσωρινῶς πεπαυμένοι, ἵνα κατασταθῇ καὶ ἡ ἀστυνομία ὑποχείριος τῆς φατρίας; Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι πάντες οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τῶν ἐκλογῶν οὐδέποτε πρέπει νὰ ἐγκρίνωσι τοιοῦτο νομοσχέδιον. (Εὖγε! ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ἀλλὰ καὶ ὑπὸ ἄλλην τινὰ ἔποψιν, ἔποψιν καθαρῶς νομοθετικὴν, εἶναι ἀποκρουστέον τὸ νομοσχέδιον. Συνιστᾷ πειθαρχικὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν· ἀλλ’ ἀναγκαῖον καὶ στοιχειῶδες προσὸν πάσης δικαιοδοσίας εἶναι ὁ ἀκριβὴς προσδιορισμὸς τῶν προσώπων, ἅτινα ἐνασκοῦσιν αὐτὴν, ὁ προσδιορισμὸς τῶν περιστάσεων, καθ’ ἃς ἐπιτρέπεται ἡ ἐνάσκησις καὶ ἡ διαγραφὴ τῆς διαδικασίας, ἡ ὁποία πρέπει νὰ τηρηθῇ, πρὸς ἀποφυγὴν πάσης συγκρούσεως πρὸς ἄλλην δικαιοδοσίαν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ζητεῖ πειθαρχικὴν ἐξουσίαν ἐπὶ τῶν ἀστυνομικῶν ὑπαλλήλων, ὁμοίαν ἐκείνης, ἣν ἔχει ἐπὶ τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων τοῦ κλάδου του· ἀλλ’ ἐπὶ τῶν ἀστυνομικῶν ὑπαλλήλων ἔχουν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν οἱ ἄμεσοι προϊστάμενοι αὐτῶν, ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, πρὸς ἐξάσκησιν δὲ αὐτῆς ἀπαιτεῖται καὶ ἡ γνωμοδότησις τοῦ Συμβουλίου τῆς ἐποπτείας. Τίς, ἐρωτῶ, ἡ σχέσις μεταξὺ αὐτῶν τῶν πειθαρχικῶν δικαιοδοσιῶν; Ἐπὶ τίνων περιπτώσεων ἐνασκεῖται ἑκάστη; Εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ περιέλθωσιν αὗται εἰς σύγκρουσιν; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔλεγε προχθὲς καὶ σήμερον, ὅτι ἡ δικαιοδοσία τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀφορᾷ μόνον εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας· ἀλλ’ ὡς ἐπαρκῶς ἀνέπτυξεν ὁ προαγορεύσας, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἀποκτᾷ δικαιοδοσίαν ὄχι μόνον ἐπὶ τῆς ἀστυνομικῆς ἐνεργείας τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῆς διαγωγῆς των ἐν γένει· ὥστε δύναται νὰ παύσῃ προσωρινῶς ἀστυνόμον, διότι ἡ διαγωγή του εἶναι ἀναξία δημοσίου λειτουργοῦ. Ἔχομεν λοιπὸν δικαιοδοσίας τὰ αὐτὰ ἀντικείμενα περιλαμβανούσας καὶ εἰς σύγκρουσιν περιερχομένας. Τί θὰ συμβῇ, ἐὰν ἐπὶ τοιαύτης ἀναξίας διαγωγῆς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπιβάλλῃ ποινὴν ἐπιπλήξεως, ὁ Ὑπουργὸς ὅμως τῶν Στρατιωτικῶν φρονῇ ὅτι εἶναι πολὺ βαρυτέρας ποινῆς ἀξία; Καὶ ἂν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὸν ἀθωώσῃ, θὰ ὑποβληθῇ ὁ ἀστυνόμος αὐτὸς εἰς τὴν νέαν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν; Ἐὰν δὲ τὸ Συμβούλιον τῆς ἐποπτείας ἀποφανθῇ, ὅτι ἡ διαγωγὴ τοῦ ἀστυνομικοῦ ὀργάνου εἶναι ἀνεπίληπτος, πῶς θὰ χαρακτηρισθῇ τότε ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ περὶ παύσεως τοῦ ὑπαλλήλου; Ἀλλὰ τέλος καὶ ὑπὸ καθαρῶς στρατιωτικὴν ἔποψιν φρονῶ, ὅτι τὸ σύστημα τῆς ἐπιβολῆς πειθαρχικῆς ποινῆς ὑπὸ πολιτικῶν ἀρχῶν εἰς ἀξιωματικὸν τοῦ στρατοῦ εἶναι σύστημα ἐντελῶς ἀποκρουστέον. Δὲν θέλω νὰ ἐκταθῶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, μεθ’ ὅσα οἱ ἁρμόδιοι καὶ πεπειραμένοι ἄνδρες τοῦ στρατοῦ ὁμοφώνως περὶ τούτου γνωματεύουν. Παρατηρῶ μόνον, ὅτι μία τῶν σπουδαιοτέρων καὶ βασιμωτέρων αἰτιάσεων κατὰ τοῦ ἰσχύοντος νόμου εἶναι, ὅτι ἔβλαψε τὴν στρατιωτικὴν σύνταξιν τῆς χώρας, διότι ἀπασχολεῖ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ εἰς ἔργα ἀλλότρια τῆς ἀποστολῆς των, ἀλλότρια τοῦ στρατιωτικοῦ βίου, τῶν στρατιωτικῶν ἕξεων, εἰς ἔργα μειοῦντα τὸ στρατιωτικὸν πνεῦμα καὶ τὸ στρατιωτικὸν φρόνημα. Ὀφείλομεν κἂν νὰ μὴ αὐξήσωμεν τὴν ἐντεῦθεν βλάβην διὰ μέτρων χαλαρούντων καὶ αὐτὴν τὴν στρατιωτικὴν φιλοτιμίαν. Διὰ τοῦτο, κύριοι Βουλευταί, φρονῶ, ὅτι πάντες οἱ κηδόμενοι ὑπὲρ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, πάντες οἱ κηδόμενοι τῆς ἐλευθερίας τῶν ἐκλογῶν, πάντες οἱ κηδόμενοι τῆς στρατιωτικῆς συντάξεως τῆς χώρας, πάντες οἱ κηδόμενοι τῆς ἐντελείας τῆς ἡμετέρας νομοθεσίας, ἅπαντες ὀφείλουν νὰ καταψηφίσωσι τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. (Εὖγε! ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§62ΚΡΙΤΣΑΣ. Περὶ τοῦ ἀνεπιτυχοῦς τῆς διατάξεως, τὴν ὁποίαν διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου οἱ ὑποβαλόντες αὐτὸ κύριοι Ὑπουργοὶ θέλουσι νὰ καθιερώσωσιν, ὡμίλησα κατὰ τὴν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν συζήτησιν, καταδείξας τὰ κατ’ ἐμὲ ἄτοπα αὐτοῦ, καὶ κατέληξα εἰπὼν πρὸς αὐτοὺς, ὅτι πρέπει νὰ σεβασθῶσι τὸ νῦν καθεστὼς, κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ ἀξιωματικοὶ τιμωροῦνται μὲν, ἀλλὰ τιμωροῦνται ὑπὸ τῶν φυσικῶν ἀνωτέρων των καὶ χωρὶς νὰ ἐκτίθενται εἰς τὰς ἐπὶ τῇ τιμωρίᾳ τῶν κρίσεις ὁλοκλήρου τῆς κοινωνίας. Εἶπον προχθὲς, ὅτι ἀντιτίθεμαι εἰς τὴν ἰδέαν τῆς ἀναμίξεως ἐν τῇ διοικήσει στρατιωτικῶν ἀτόμων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ἐξακολουθῶ καταπολεμῶν αὐτὴν, οὐχὶ βεβαίως ἐκ πνεύματος ἀντιπολιτευτικοῦ, ἀλλὰ διότι, ὡς ἀξιωματικὸς καὶ ἐγὼ, γνωρίζω ὅτι οἱ συνάδελφοί μου, οἱ παρὰ τῇ ἀστυνομίᾳ ὑπηρετοῦντες, μὴ συνειθίσαντες νὰ δέχωνται ἐπιπλήξεις καὶ ἐν γένει τιμωρίας παρ’ ἀνθρώπων, οἵτινες, μὴ διελθόντες τοῦ βαθμοῦ των, δὲν δύνανταί ποτε νὰ ἐκτιμήσωσιν ἀσφαλῶς τὴν θέσιν, εἰς ἣν εὑρεθεὶς ὁ ἀξιωματικὸς ἐνήργησεν οὕτως ἢ ἄλλως, λίαν δυσκόλως θέλουσιν ὑποταχθῆ εἰς τὴν διάταξιν ταύτην, τὴν τόσῳ ἀνατρέπουσαν τὸ πειθαρχικὸν τοῦ στρατοῦ καθεστώς, χάριν τοῦ ὁποίου ἰδίως ἡ ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία ἀνετέθη εἰς αὐτόν. Ἀλλὰ πρὸς τί οἱ λόγοι; Μεθ’ ὅσα καὶ ἂν εἴπωμεν ἡμεῖς, μεθ’ ὅσα καὶ ἂν προτείνωμεν, ἔστω καὶ ἂν ὦσι ταῦτα τὰ ὀρθότερα, οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ θὰ βαδίσωσιν ἐπὶ τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐξ ἀρχῆς ἔθεσαν, καὶ μετ’ οὐ πολὺ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον θὰ καταστῇ νόμος τοῦ Κράτους. Πρὶν ἢ ὅμως τοῦτο γένηται, μοὶ ἐπιβάλλεται ν’ ἀπευθύνω δύο ἐρωτήσεις πρὸς τοὺς κυρίους Ὑπουργούς. Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ὑπουργὸς, ὁμιλῶν προχθὲς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἐξέφρασε τὴν ἀπορίαν του ἐπὶ τῇ γνώμῃ ἡμῶν, εἰπών: «πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκληφθῇ ὡς παράνομον τὸ δικαίωμα τιμωρίας κατὰ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐνῷ οὗτος, Ὑπουργὸς τοῦ Κράτους ὤν, ἐξομοιοῦται πρὸς στρατηγόν;» Ἵνα συντελέσω λοιπὸν εἰς τὴν λύσιν τῆς τοιαύτης ἀπορίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλῶ αὐτὸν ν’ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῶν ἑξῆς. Ὁ νόμος περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἔθεσεν ἀρχηγὸν αὐτῆς ὑποστράτηγον ἢ συνταγματάρχην. Τὸν ἀρχηγὸν τοῦτον, τὸν οὐχὶ κατὰ τύπους, ἀλλὰ πράγματι ὑποστράτηγον ἢ συνταγματάρχην, ἔθεσεν ἡ Βουλὴ διὰ πολυτέλειαν, ἢ ἀχθεῖσα ἐκ τῆς πεποιθήσεως, ὅτι οὗτος, στρατιωτικὸς ὤν, διὰ τῶν περὶ τὰ στρατιωτικὰ γνώσεών του, διὰ τῆς πολυχρονίου πείρας του καὶ διὰ τῆς αἴγλης τοῦ βαθμοῦ του θὰ ἐξησφάλιζε τὴν διατήρησιν τοῦ γοήτρου τοῦ σώματος ὡς σώματος στρατιωτικοῦ, καὶ δὲν θὰ ἐπέτρεπε νὰ καταστῇ τοῦτο παίγνιον τῶν διαθέσεων τῶν πολιτευομένων; Καὶ ἐπὶ τέλους τί πρόκειται νὰ θεσπισθῇ; Νὰ δύνηται ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς, ὁ οὐδέποτε ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρετήσας, νὰ τιμωρῇ ἀξιωματικούς· ἀλλὰ διατὶ τὸν ἀξιωματικὸν νὰ τιμωρήσῃ οὗτος, ἐνῷ εἰς ἀπόστασιν τριακοσίων μόλις βημάτων κεῖται τὸ γραφεῖον τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν συναδέλφου του, παρὰ τοῦ ὁποίου δύναται νὰ ζητήσῃ τὴν τιμωρίαν τοῦ ἀξιωματικοῦ, διευθύνων πρὸς ἐκεῖνον τὴν ἀλληλογραφίαν, ἐκ τῆς ὁποίας ἀρυσθεὶς τὰς πληροφορίας του ἐσχημάτισε τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς εἶναι τιμωρητέος; Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μᾶς διεβεβαίωσε προχθὲς, ὅτι αὐτὸς οὐδέποτε θὰ καταδεχθῇ νὰ τιμωρήσῃ τὸν παρὰ τῇ ἀστυνομίᾳ ἀξιωματικὸν, παραβιάζων τὸ δίκαιον. Τὸν βεβαιῶ ὅμως καὶ ἐγὼ, ὅτι θὰ πράξῃ τὸ τοιοῦτον, χωρὶς νὰ τὸ ἐννοήσῃ’ καὶ ἰδοὺ πῶς. Ὑποθέσωμεν ὅτι ἔν τινι πόλει, ἐκτὸς τῆς πρωτευούσης, συμβαίνει τι, τὸ ὁποῖον προὐκάλεσε τὴν ἐπέμβασιν τῆς ἀστυνομίας, καὶ ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς ἀστυνόμος τοῦ τόπου ἐκείνου ἐνήργησεν ὅ,τι ἐνόμισε κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην καλόν. Τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν τοῦ ἀξιωματικοῦ τούτου ὁ νομάρχης τοῦ τόπου παριστᾷ εἰς τὸν προϊστάμενόν του Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπρεπῆ καὶ συνεπῶς τιμωρητέαν. Κατὰ σύμπτωσιν ὅμως ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ εὑρίσκεται καί τις ἐπιθεωρητὴς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ὁ ὁποῖος, ἄλλως ἀντιληφθεὶς τὰ πράγματα, παριστᾷ εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς προϊσταμένους του, ὅτι ἡ συμπεριφορὰ τοῦ ἀστυνόμου εἶναι ἀξία ἐπαίνου. Τί γενήσεται τότε; Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, πεισθεὶς εἰς τὴν ἀναφορὰν τοῦ νομάρχου, θὰ τιμωρήσῃ τὸν ἀξιωματικὸν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς ἢ ὁ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς θὰ ἑτοιμάζῃ ἔκφρασιν εὐαρεσκείας πρὸς τὸν διὰ τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν ὑπὸ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ τιμωρηθέντα· καὶ ταῦτα διατί; διότι ἐπιμόνως θέλομεν ν’ ἀναμίξωμεν ἐν τῇ διοικήσει στρατιωτικοῦ σώματος ἄτομα ὅλως ξένα τοῦ στρατοῦ. Ἑτέρα ἐρώτησις, ἣν ἔχω ν’ ἀπευθύνω, εἶναι ἡ ἑξῆς. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν παύει προσωρινῶς τὸν ἀξιωματικὸν ἀστυνόμον. Ὑποθέτω δὲ ὅτι ἡ προσωρινὴ αὕτη παῦσις θὰ ἐπιβάλληται λόγῳ ποινῆς ἐπὶ βεβαιωθέντι ἤδη παραπτώματι τοῦ παρὰ τῇ ἀστυνομικῇ ὑπηρεσίᾳ ἀξιωματικοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὅμως, ὁμιλῶν πρό τινων στιγμῶν, παρέστησεν ἄλλως πὼς τὴν ἔννοιαν τῆς προσωρινῆς παύσεως· εἶπε δηλαδή, ὅτι δὲν βλέπει τι τὸ παράνομον ἐν τῷ δικαιώματι, τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς τὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, νὰ παύῃ προσωρινῶς τὸν ἀστυνόμον, μέχρις οὗ διευκρινηθῶσι τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτοῦ. Πρόκειται λοιπὸν νὰ ἐπιβάλλῃ προσωρινὴν παῦσιν ἀπὸ τῶν χρεῶν αὐτοῦ ὡς ἀστυνόμου λόγῳ ποινῆς ἐπὶ παραπτώματι ἐξακριβωθέντι ἤδη, ἢ νὰ ἐπιβάλλῃ ταύτην μέχρις οὗ διαλευκανθῇ ἡ ὑπόθεσις; Τὸ ἐπ’ ἐμοί, Κύριοι, ἂν μὲν τὸ πρῶτον, τὸ ἀποκρούω, ὡς ἔχων τὴν ἰδέαν, ἣν ἐξέφρασα πρότερον, ὅτι ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς δὲν πρέπει νὰ τιμωρῇ ἀξιωματικούς· ἂν δὲ τὸ δεύτερον, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω, ὅτι τὸν σκοπὸν τοῦ τοιούτου μέτρου δὲν τὸν ἐννοῶ, καὶ τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἐπιβάλλεται προκαταβολικῶς ποινὴ ἐκθέτουσα εἰς ὅλην τὴν κοινωνίαν τὸν ἀξιωματικόν, μέχρις οὗ αἱ διοικητικαὶ τοῦ τόπου ἀρχαὶ εὐαρεστηθῶσι νὰ ἐνθυμηθῶσιν, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ πέρας εἰς τὴν ὑπόθεσιν, τὴν ὑπὸ ἀμφισβήτησιν τηροῦσαν τὴν ὑπόληψιν τοῦ ἀξιωματικοῦ, τὸ ὁποῖον μάλιστα πέρας πιθανὸν νὰ ᾖ τοιοῦτον, ὥστε ν’ ἀναγνωρίζῃ, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς ἐκεῖνος ὑπεβλήθη εἰς τὴν τιμωρίαν ἐκείνην, καίτοι πρὸς τοῦτο δὲν ὑπῆρξεν ἀνάλογον παράπτωμα. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε πρόκειται περὶ προσωρινῆς παύσεως. Τί δέ ἐστὶ προσωρινὴ παῦσις; ποινὴ ἐπιβαλλομένη εἰς τὸν πταίσαντα λόγῳ ἀνικανότητος περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τῷ σκοπῷ τῆς ἐπανορθώσεως· ἐνταῦθα ὅμως ὁ σκοπὸς τῆς τοιαύτης τιμωρίας δὲν πληροῦται, καὶ δὲν πληροῦται διὰ τὸν ἑξῆς ἁπλούστατον λόγον. Ἀπαλλάσσεται, λέγει τὸ νομοσχέδιον, ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας ὁ ἀξιωματικὸς ἐπὶ τρεῖς τὸ πολὺ μῆνας, μετὰ τὴν παρέλευσιν τῶν ὁποίων καὶ πάλιν προσλαμβάνεται εἰς ἐκείνην. Ἀλλὰ διατὶ νὰ προσλαμβάνηται; τοὺς τρεῖς ἐκείνους μῆνας ὁ προσωρινῶς παυθεὶς ἀστυνόμος τοὺς διῆλθεν ἐν μελέτῃ περὶ τὰ ἀστυνομικά, δι’ ἧς κατηρτίσθη κάλλιον ἢ ὡς ἦτο πρότερον κατηρτισμένος; Ὄχι βεβαίως· διότι οὗτος τὸ διάστημα τοῦτο διήνυσεν ἐν τῷ σώματί του, ἐκπληρῶν οὐχὶ ἀστυνομικὰ, ἀλλὰ καθαρῶς στρατιωτικὰ καθήκοντα. Διὰ τοῦτο λοιπὸν φρονῶ, ὅτι ἔπρεπε νὰ κανονισθῇ, ὥστε ὁ ἅπαξ ὑποβληθεὶς εἰς τὴν ποινὴν τῆς προσωρινῆς παύσεως νὰ μὴ προσλαμβάνηται ἐκ νέου εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν. Αὗται ἦσαν, Κύριοι, αἱ ἐρωτήσεις, τὰς ὁποίας μοὶ ἐπεβάλλετο ν’ ἀπευθύνω, καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων φρονῶ, ὅτι δὲν θὰ εὑρεθῶσιν ἀπαντήσεις πείθουσα ἐμὲ ὅτι κακῶς τὰς ἀπηύθυνα. Διὰ τοῦτο δὲ δηλῶ, ὅτι θέλω καταψηφίσει τὸ νομοσχέδιον, καὶ θέλω ἀπορεῖ πάντοτε, πῶς ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς ἐδέχθη νὰ θεσπισθῇ τοιοῦτόν τι, ἐκτὸς ἂν φρονῇ ὅτι κατὰ γενικὸν κανόνα ὑστεροῦσιν ὡς πρὸς τὴν διοίκησιν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν τῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν συναδέλφων των.

§63ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μοὶ λύσῃ μίαν ἀπορίαν, χάριν ἑρμηνείας τοῦ νομοσχεδίου. Κατὰ τὸ τελευταῖον ἐδάφιον, «τοὺς διὰ τῆς ποινῆς τῆς προσκαίρου τιμωρίας ἐκ τῶν ἀνηκόντων εἰς τὸ στράτευμα ἢ τὴν χωροφυλακὴν δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀνακαλέσῃ παρὰ τῷ ἑαυτῶν σώματι διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ὑπηρεσίας, ἐφ’ ὅσον ἡ προσωρινὴ παῦσις διαρκεῖ.» Παρακαλῶ νὰ μᾶς εἴπῃ, εἰς τίνα κατάστασιν διατελεῖ ὁ ἀξιωματικὸς ὁ παυθεὶς προσωρινῶς ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκ τῶν ἀστυνομικῶν αὑτοῦ καθηκόντων, μὴ τοποθετηθεὶς δὲ εἴς τινα θέσιν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν;

§64ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος ἐξακολουθεῖ μένων εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν.

§65ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἄνευ θέσεως ἐνέργεια γίνεται;

§66ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Θεωρεῖται εἰς ἐνέργειαν, διότι ἡ θέσις του ἡ κυρία εὑρίσκεται ἐν τῷ στρατεύματι.

§67ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἡ ἐνέργεια εἶναι ἡ κατάστασις τοῦ ἀξιωματικοῦ τοῦ διωρισμένου εἴς τινα θέσιν, εἴτε ἐν τῷ σώματι αὐτοῦ εἴτε εἰς εἰδικήν τινα ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ κατάστασιν ἀξιωματικοῦ μὴ ἀνήκοντος εἴς τινα θέσιν, ἀλλὰ διωρισμένου εἰς εἰδικήν τινα ὑπηρεσίαν, εἰς ἣν εἶναι προσκαίρως ἀπεσπασμένος καὶ πεπαυμένος τῆς τοιαύτης ὑπηρεσίας, δὲν θὰ τὴν ἐννοήσῃ τις διὰ τοῦ νόμου περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν.

§68ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὁ ἀξιωματικὸς ὁ μὴ ἀνήκων εἴς τινα τῶν σωμάτων στρατοῦ ἀνήκει εἴς τινα ὀργανικὴν θέσιν τοῦ στρατοῦ· εἶναι π. χ. καθηγητὴς ἐν τῇ στρατιωτικῇ Σχολῇ τῶν Εὐελπίδων, ἢ πρόεδρος τοῦ Στρατοδικείου, ἢ ἐν ἄλλῃ τινὶ θέσει· δὲν ὑπάρχει ὅθεν ἀξιωματικὸς μὴ κατέχων θέσιν ὀργανικὴν, ἑπομένως ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος εἶναι ἐν ἐνεργείᾳ· ἐὰν δὲ ὁ ἀπεσπασμένος ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ δι’ εἰδικοῦ νόμου προσκαίρως παύηται τῶν χρεῶν του, οὗτος ἐξακολουθεῖ μένων εἰς τὰ στελέχη τοῦ στρατοῦ καὶ κατὰ συνέπειαν ἐν τῇ ἐνεργῷ ὑπηρεσίᾳ. Ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν πρόκειται· πρόκειται ἐὰν μετὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς προσωρινῆς παύσεως παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν πρέπῃ νὰ μένῃ ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, φρονῶ ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος δέον νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ στράτευμα, ἐκτὸς τῆς περιστάσεως, καθ’ ἣν ἤθελεν ἀποδειχθῆ ἀβάσιμος ἡ κατ’ αὐτοῦ καταγγελία, διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι ἀξιωματικός, ὅστις ὑπέπεσεν εἰς τοιοῦτον ἀστυνομικὸν παράπτωμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπει πλέον τὴν ὑπηρεσίαν του ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ, οὗτος δέον νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ στράτευμα, ἔνθα θὰ ἐξακριβωθῶσι τὰ περὶ τούτου. Αὕτη εἶναι ἡ γνώμη μου, περὶ τῆς ὁποίας καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν οὐδεμίαν ἔχει ἀντίῤῥησιν. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν πρόκειται, ὡς ἐλέχθη ἐσφαλμένως, νὰ μεταθέσῃ τοὺς ἀστυνόμους, ἢ νὰ παύσῃ αὐτοὺς, ὅπως τοὺς ἀντικαταστήσῃ δι’ ἄλλων, διότι οὐδέποτε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ προκαλέσῃ τὴν μεγίστην τῶν πειθαρχικῶν ποινῶν τῆς δικαιοδοσίας του, ἤτοι τὴν παῦσιν προσωρινῶς ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας χάριν πολιτικῆς κερδοσκοπίας, διότι εἰς οὐδὲν ὠφελεῖ τοῦτο.

§69ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ δὲν θὰ ἀπαντήσω ἤδη εἰς τοὺς κατὰ τῆς ἀρχῆς ἀγορεύσαντας, ἵνα μὴ προκαλέσω διπλῆν συζήτησιν, διότι σκοπῶ διὰ μακρῶν ν’ ἀπαντήσω αὔριον. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἐπιφέρω καί τινας τροποποιήσεις.

§70ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Κατὰ τὰς τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας θὰ κάμητε, παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν (ὅπως καταστῇ τὸ νομοσχέδιον ἐφαρμόσιμον), ὅτι πρέπει νὰ προσδιορισθῶσι καὶ αἱ περιστάσεις τῆς πειθαρχικῆς τιμωρίας ἐν σχέσει πρὸς τὴν φύσιν τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, οὐχὶ οἷαι διαγράφονται εἰς τὸ ἄρθρον 28 καὶ αἵτινες εἶναι μόνον διὰ πολιτικοὺς ὑπαλλήλους· διότι θὰ ἦτο βαρὺ, ἂν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπετρέπετο ν’ ἀποφανθῇ, ὅτι ἀξιωματικός τις ἔδειξε διαγωγὴν ἀναξίαν δημοσίου λειτουργοῦ. Ἂν εἷς Ὑπουργὸς ἀποφανθῇ οὕτω περὶ ἀξιωματικοῦ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπηρετήσῃ οὗτος ἐν τῷ στρατῷ ἄλλως, εἰμὴ ἂν θεωρηθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὡς αὐτὴ οὖσα πρισοχῆς ἀναξία; Ἐπίσης πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ νόμος περὶ πειθαρχίας, τὸν ὁποῖον ἐπικαλεῖται τὸ νομοσχέδιον, ἔχει ὑπ’ ὄψιν πολιτικοὺς ὑπαλλήλους καὶ μεταχειρίζεται ὅρους, οἵτινες, προκειμένου περὶ στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, ἔχουσιν ἀλλοίαν ἔννοιαν. Λέγει π. χ. ὅτι δύναται νὰ τιμωρήσῃ πειθαρχικῶς τὸν αὐτοβούλως ἐγκαταλιπόντα τὴν θέσιν του. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ στρατιωτικῶν, ἡ αὐτόβουλος ἐγκατάλειψις τῆς θέσεως εἶναι ἀξιόποινος πρᾶξις, ἥτις ἐν καιρῷ πολέμου ἢ ἐνόπλου ἐπαναστάσεως ἐπάγεται ποινὴν θανάτου, ἐν καιρῷ δ’ εἰρήνης φυλάκισιν μέχρι δύο ἐτῶν. Τὰ περὶ τῆς δικαιοδοσίας δὲ ἢ μὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν θεωρῶ ἄλλης συζητήσεως θέμα. Ἡ παρ’ ἡμῖν κοινοβουλευτικὴ παντοδυναμία, ἡ καθιερωθεῖσα κατ’ ἀπομίμησιν τῶν ἐν Ἀγγλίᾳ καθιερωμένων, πολλὰ δύναται νὰ καταστήσῃ δυνατά. Αὐτὴ ἡ παντοδυναμία ἡ κοινοβουλευτικὴ ἀπαιτεῖ νὰ ὑπάρχῃ εἷς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου. Ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ᾖναι ὑπεύθυνος ὁ Ὑπουργὸς, ὡς εἶπον καὶ ἄλλοτε, ὅστις δὲν ἔχει ἐξουσίαν ὡς πρὸς τὰ πράγματα καὶ ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται λοιπὸν ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὴν Δευτέραν.

§72ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα, μετὰ τὰς ἀγορεύσεις τῶν προλαλησάντων, θὰ λάβῃ σπουδαίας διαστάσεις, ἃς ἄλλως προαγγέλλει καὶ ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπαγγελλομένη μακρὰ ἀγόρευσις, παρακαλῶ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν νὰ εὐαρεστηθῶσι νὰ μοὶ χορηγήσωσι τὰς ἐν τῷ σημειώματι τούτῳ πληροφορίας. Ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ διευκρινηθῇ ἀπὸ τοῦδε, τίς ὁ δώσων τὰς πληροφορίας, ἵνα μὴ προβληθῇ ἄρνησις εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν. Αἱ πληροφορίαι, ἃς ζητῶ, εἶναι αἱ ἑξῆς: Αʹ) Πόσοι ἀξιωματικοὶ διατελοῦσι νῦν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς ἀστυνομίας, καθ’ ὅπλον καὶ βαθμὸν, μετὰ τῶν ἀνθυπασπιστῶν; Βʹ) Πόσοι εἰσὶν οἱ ὑπάρχοντες νῦν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἀστυφύλακες; Γʹ) Πόσοι εἰσὶν οἱ χωροφύλακες οἱ συμπράττοντες τῇ ἀστυφυλακῇ ἐν τῇ ἀστυνομικῇ ὑπηρεσίᾳ; Δʹ) Πόσοι ἄνδρες ἐξ ἄλλων σωμάτων τοῦ στρατοῦ, καὶ τίνων, διατελοῦσιν ἀπεσπασμένοι εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν ἐπικουρικοί; (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ παρατάσεως τῶν νόμων τῆς στρατολογίας καὶ ναυτολογίας ὡς πρὸς τοὺς ἐν τοῖς νομοῖς Λαρίσης, Τρικκάλων καὶ Ἄρτης Ὀθωμανούς).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ληφθέντων μέτρων ὑπὲρ τῶν κληρωτῶν τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1894 τῶν σεισμοπλήκτων μερῶν.

§74Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑποβάλλω προσθήκην, ἀφορῶσαν εἰς τὴν ἐπέκτασιν τοῦ εὐεργετήματος τοῦ τρίτου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 23 Μαΐου 1894 καὶ ἐπὶ τῶν κληρωτῶν τοῦ νομοῦ Ζακύνθου τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1893, διότι οἱ αὐτοὶ λόγοι συντρέχουσιν ὑπὲρ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι προὐκάλεσαν πολὺ δικαίως τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία σας θέλει τυπωθῆ, διανεμηθῆ καὶ ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 38). (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ὡσαύτως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ νομοσχέδιον «περὶ μεταῤῥυθμίσεως τῶν ἄρθρων 189 καὶ 191 τοῦ περὶ Στρατιωτικῆς Ποινικῆς Νομοθεσίας ΦΚΒʹ νόμου τῆς 19 Μαΐου 1860, τροποποιηθέντος διὰ τοῦ νόμου ᾼΥΞΕʹ τῆς 28 Μαΐου 1887» καὶ ἡ πρότασις νόμου «περὶ τῶν ὑπὲρ τοῦ συνοικισμοῦ τῶν Κορινθίων διαθεσίμων οἰκοπέδων».

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 7 καὶ 50′ μ. μ.