1894.11.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 7

Τῆς 10 Νοεμβρίου 1894.

(Πέμπτη).

Ὥρα 4 καὶ 40′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ θ’ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῶν τριῶν ἀναπληρωματικῶν ἐκλογῶν, τῶν ἐνεργηθεισῶν κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας. Τὸ Γʹ Τμῆμα τῆς Βουλῆς προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Ὕδρας καὶ τὴν ἀνακήρυξιν τοῦ κ. Θεοδώρου Γκίκα ὡς νομίμου βουλευτοῦ Ὕδρας. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ τμήματος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, καὶ ἀνακηρύσσεται νόμιμος βουλευτὴς Ὕδρας ὁ κ. Θεόδωρος Γκίκας. Τὸ Εʹ Τμῆμα προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Ἄργους καὶ τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ κ. Ἰωάννου Ζωγράφου ὡς νομίμου βουλευτοῦ. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, καὶ ἀνακηρύσσεται νόμιμος βουλευτὴς Ἄργους ὁ κ. Ἰωάννης Ζωγράφος. Τὸ Εʹ Τμῆμα προτείνει ὡσαύτως τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἑτέρας ἐκλογῆς Ἄργους καὶ τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ κ. Ἀνδρέα Καρατζᾶ ὡς νομίμου βουλευτοῦ Ἄργους. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, καὶ ἀνακηρύσσεται νόμιμος βουλευτὴς Ἄργους ὁ κ. Ἀνδρέας Καρατζᾶς. Παρακαλοῦνται οἱ ἀνακηρυχθέντες Βουλευταὶ νὰ προσέλθωσι καὶ δώσωσι τὸν νενομισμένον ὅρκον. (Προσελθόντες οἱ ἀνακηρυχθέντες βουλευταὶ κ. κ. Θ. Γκίκας, Ἰωάννης Ζωγράφος καὶ Ἀνδρέας Καρατζᾶς, ὀμνύουσιν ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν νενομισμένον ὅρκον, ἀναγινωσκόμενον ὑπὸ τοῦ γραμματέως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραπᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§3ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον χθές, οὐχὶ ὅπως συζητήσω τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὰ μετ’ αὐτοῦ σχετιζόμενα θέματα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέπτυξε, καὶ τὰ ὁποῖα θέλομεν συζητήσει ἐν καιρῷ τῷ δέοντι, ἀλλὰ διότι μεταξὺ τῶν θεμάτων, ἅτινα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὑπάρχουσί τινα, κυρίως δὲ ἓν, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διακριθῇ καὶ χωρισθῇ τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τὸ θέμα τοῦτο εἶναι τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τῆς 10 Δεκεμβρίου καὶ τὰς διαπραγματεύσεις, τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις διεξήγαγε πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου τούτου, πρὸς ὁριστικὸν δηλ. κανονισμὸν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους. Τὸ θέμα τοῦτο δὲν παρουσιάζει μόνον χαρακτῆρα λογιστικόν, δὲν ἀπαιτεῖ μόνον τὴν μελέτην περὶ τοῦ τί αἱ δυνάμεις τοῦ ἔθνους καὶ τοῦ Δημοσίου ἐπιτρέπουσι νὰ δώσῃ εἰς τοὺς δανειστὰς αὐτοῦ, ἀλλὰ ἐνέχει καὶ ἕτερον χαρακτῆρα, χαρακτῆρα καθαρῶς ἠθικόν. Τὸ ἀτύχημα τῆς πτωχεύσεως, τὸ ὁποῖον τοσοῦτον προσέβαλε τὴν ὑπόληψιν τῆς Ἑλλάδος, δυστυχῶς ἐπετάθη διὰ τῶν διαπραγματεύσεων, ὅπως αὗται ἐγένοντο. Κακῶς ἤρξαντο αὗται, κακῶς διεξήχθησαν καὶ κακῶς κατέληξαν. Ἐνῷ δὲ τοιαῦτα ἦσαν τὰ ἀποτελέσματα τῶν διαπραγματεύσεων τούτων, ἠκούσαμεν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν λέγοντα, ὅτι ἀφετηρίαν τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους θέλει λάβῃ τὰ ἀποτελέσματα αὐτῶν. Καὶ ἀνέγραψε μὲν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τῆς 10 Δεκεμβρίου 1893, προσέθηκεν ὅμως ἐν τῇ χθεσινῇ ἀγορεύσει του, ὅτι θεωρεῖ τὸ ζήτημα τοῦ κανονισμοῦ τοῦ χρέους ὡς οὐσιαστικῶς λελυμένον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν διαπραγματεύσεων, καὶ ἰδίως ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμβάσεως τῆς συνομολογηθείσης μεταξὺ τῶν ἐπιτετραμμένων τῆς Ἑλλάδος ἐν Λονδίνῳ ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν κ. κ. Hambro καὶ μελῶν τινων τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἐν Ἀγγλίᾳ ὁμολογιούχων ἀφ’ ἑτέρου. Προσέθηκε δ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι, καίτοι οὐσιαστικῶς θεωρεῖ λελυμένον τὸ ζήτημα, οὐχ ἧττον μένει ἄλυτον τὸ τυπικὸν αὐτοῦ μέρος. Τὸ τυπικὸν δὲ τοῦτο μέρος, ὅπερ μένει ἄλυτον, μίαν μόνην δύναται νὰ ἔχῃ ἔννοιαν, τὴν τῆς συγκαταθέσεως καὶ παραδοχῆς τῆς λύσεως παρὰ τῶν δανειστῶν τοῦ Δημοσίου. Δὲν ἐννοῶ νὰ ἐκφέρω γνώμην τινὰ σήμερον περὶ τοῦ πῶς ἀπαιτοῦσι τὰ συμφέροντα τῆς χώρας νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο. Νομίζω ὅμως, ὅτι τὸ τυπικὸν μέρος, τὸ ὁποῖον μένει νὰ λυθῇ, εἶναι ἀκριβῶς τὸ κύριον μέρος τοῦ ζητήματος. Ἐπιβάλλεται εἰς ἡμᾶς τὸ καθῆκον νὰ δείξωμεν εἰς τὸν πεπολιτισμένον κόσμον, ὅτι εἴμεθα ἔθνος καλῆς πίστεως. Πρέπει νὰ δείξωμεν, ὅτι ἠστοχήσαμεν, ὅτι ἐσφάλαμεν καὶ ὅτι ἐκ σφαλμάτων τῶν κυβερνησάντων τὸν τόπον περιήλθομεν εἰς τὰς δυσχερείας, εἰς ἃς εὑρισκόμεθα. Πρέπει δὲ συνάμα, ἀποδοκιμάζοντες τὰ σφάλματα ταῦτα, νὰ δείξωμεν ὅτι εἴμεθα καλῆς πίστεως, καὶ νὰ πείσωμεν τὸν πεπολιτισμένον κόσμον, ὅτι ἐννοοῦμεν νὰ δώσωμεν πᾶν ὅ,τι ἡ θέσις τῆς χώρας ἐπιτρέπει, χωρὶς νὰ συντρίψωμεν τὰς δυνάμεις καὶ παραβλάψωμεν τὴν πρόοδον αὐτῆς πρὸς βλάβην καὶ αὐτῆς καὶ τῶν δανειστῶν της. Τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐχαρακτηρίσθη ὡς τυπικόν, τὸ ὁποῖον ὅμως οὐσιαστικὴν καὶ σπουδαίαν ἐνέχει σημασίαν. Τοιοῦτο θεωρῶν τὸ ζήτημα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τῆς 10 Δεκεμβρίου, νομίζω, ὅτι τοῦτο πρέπει ν’ ἀποτελέσῃ ἐν τῇ Βουλῇ θέμα σπουδαίας μελέτης καὶ συζητήσεως διακεκριμένης τῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Πρέπει νὰ ἐννοήσωμεν καλῶς τὴν σημασίαν, ἣν ἔχει τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ διὰ τὸ παρόν, ἀλλὰ πρὸ πάντων διὰ τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλ’ ὅπως συζητήσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο ἐπισταμένως καὶ ἀναλόγως τῆς σημασίας αὐτοῦ, ἔχομεν ἀνάγκην πληροφοριῶν ἐπισήμων καὶ θετικῶν. Τὰς πληροφορίας δὲ ταύτας νομίζω ὅτι ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλήν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι αἱ πλεῖσται ἐξ αὐτῶν εἶναι δημοσιευμέναι ἐν ἐφημερίσιν. Ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ στηριχθῶμεν ἐπὶ τῶν δημοσιεύσεων τούτων, διότι θὰ τρέχωμεν τὸν κίνδυνον εἰς ἕκαστον βῆμα τῆς συζητήσεως νὰ βλέπωμεν χαρακτηριζομένας τὰς πληροφορίας, ἐφ’ ὧν θὰ στηριζώμεθα, ὡς μὴ ἀκριβεῖς ἢ ὡς ἐσφαλμένας. Τοιαύτας πληροφορίας θεωρῶ τὰς ἑξῆς. 1) Τὰς ἐπιστολάς, ἃς ἀπηύθυναν αἱ ἐπιτροπαὶ αἱ σχηματισθεῖσαι ἐν Λονδίνῳ, Παρισίοις καὶ Βερολίνῳ, ὡς ἀντιπροσωπεύουσαι τοὺς δανειστάς, καὶ τὰς ἀπαντήσεις τὰς ὁποίας ἀπηύθυνε πρὸς αὐτοὺς ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. 2) Τὸ μονογραφηθὲν σχέδιον συμβάσεως μεταξὺ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ τῶν ἐνταῦθα ἐλθόντων ἀντιπροσώπων τῶν ἐπιτροπῶν τούτων. 3) Τὸ σχέδιον συμβάσεως, τὸ ὑπογραφὲν παρὰ τοῦ ἐπιτετραμμένου τῆς Ἑλλάδος ἐν Λονδίνῳ ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου παρὰ τοῦ κ. Hambro καί τινων ἴσως μελῶν τῆς ἐν Λονδίνῳ ἐπιτροπείας καὶ ὑποβληθὲν εἰς τὴν κατ’ Αὔγουστον συνελθοῦσαν ἐκεῖ συνέλευσιν ὁμολογιούχων τινῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ζήτημα, ὡς γνωρίζομεν, δὲν περιωρίσθη εἰς τὰς διαπραγματεύσεις μόνον μεταξὺ τῶν ἐπιτροπῶν καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ὑπῆρξε συνάμα καὶ ἀφορμὴ διπλωματικῆς ἐπεμβάσεως ξένων Δυνάμεων, πρέπει νὰ μάθῃ ἡ Βουλή, ὁποία ὑπῆρξεν ἡ ἐπέμβασις αὕτη καὶ ποῖος ἐδόθη εἰς αὐτὴν χαρακτήρ. Πρὸς τὸν σκοπὸν δὲ τοῦτον πρέπει νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ ἀλληλογραφία ἡ διαμειφθεῖσα μεταξὺ τῶν Ὑπουργείων τῶν Ἐξωτερικῶν, τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν ἐπιτετραμμένων τῆς Ἑλλάδος ἐν Λονδίνῳ, ἐν Παρισίοις καὶ ἐν Βερολίνῳ, ἐν σχέσει πρὸς τὴν μερικὴν ἀναστολὴν τῆς πληρωμῆς τῶν τόκων καὶ τῶν χρεωλυσίων τῶν Ἑλληνικῶν δανείων καὶ πρὸς τὰς διαπραγματεύσεις τὰς ἀφορώσας τὸν κανονισμὸν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς χθὲς ἀπεκήρυξε τὰ πρωτόκολλα τῶν διαπραγματεύσεων, τὰ ὁποῖα ἐδημοσίευσαν οἱ ἐνταῦθα ἐλθόντες ἀντιπρόσωποι τῶν ἐπιτροπειῶν. Ὀφείλομεν ἑπομένως νὰ γνωρίζωμεν δι’ ἄλλων πληροφοριῶν τὰ λαβόντα χώραν κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις ταύτας. Περιῆλθεν ἤδη εἰς γνῶσίν μου ἡ πληροφορία, ὅτι συνετάχθησαν ἐπίσημα πρακτικὰ τῶν διαπραγματεύσεων τούτων πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ χρησιμεύσωσι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, καὶ ὅτι ἐν αὐτοῖς ἀναγράφονται αἱ ἀνταλλαχθεῖσαι γνῶμαι καὶ προτάσεις μεταξὺ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐπιτροπειῶν. Τὰ πρακτικὰ ταῦτα πρέπει νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐκτὸς τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων τούτων, νομίζω ἀναγκαῖον νὰ χορηγήσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἑτέρας πληροφορίας. Χθὲς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι ἀνεγνώρισε τὰς ἐπιτροπείας τὰς σχηματισθείσας ἐν Λονδίνῳ, ἐν Παρισίοις καὶ ἐν Βερολίνῳ, ὡς ἁπλῶς μεσαζούσας μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν δανειστῶν αὐτοῦ. Γνωρίζομεν τίνι τρόπῳ ἐσχηματίσθη ἡ ἐν Λονδίνῳ ἐπιτροπεία. Ὑπάρχει ἐκεῖ γενικωτέρα διαρκὴς ἐπιτροπή, παρ’ ἁπάντων ἀναγνωριζομένη, ὡς ἀντιπροσωπεύουσα καὶ ὑπερασπίζουσα τὰ συμφέροντα τῶν ἐν Ἀγγλίᾳ ξένων ὁμολογιούχων. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἐσχημάτισε τὴν εἰδικὴν ἐπὶ τῶν Ἑλληνικῶν χρεῶν ἐπιτροπείαν. Τοιαύτη ὅμως ἐπιτροπὴ δὲν ὑπάρχει μήτε ἐν Παρισίοις, μήτε ἐν Βερολίνῳ. Ἀνάγκη ἑπομένως νὰ γνωρίσωμεν, πῶς ἐσχηματίσθησαν ἐν ταῖς πόλεσι ταύταις αἱ εἰδικαὶ ἐπιτροπεῖαι, μεθ’ ὧν ἦλθεν εἰς διαπραγματεύσεις ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, καὶ τίνας δανειστὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἀντιπροσωπεύουσιν αὗται. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνέφερε προσέτι χθές, ὅτι αἱ αὐταὶ ἐπιτροπεῖαι ἀπετάθησαν ἐκ νέου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ζητοῦσαι τὴν ἐπανάληψιν τῶν διαπραγματεύσεων, καὶ ὅτι δέχονται μὲν ὡς ἀφετηρίαν τούτων τὴν σύμβασιν τὴν γενομένην ἐν Λονδίνῳ μεταξὺ τοῦ ἐπιτετραμμένου τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ κ. Hambro κλπ., ἀλλ’ ἐπιμένουσι ζητοῦσαι τὴν διανομὴν τῶν ὑπεγγύων προσόδων καὶ πλειοτέρας ἐγγυήσεις. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς πρέπει πληρέστερον νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν πράγματι αἱ ἐπιτροπεῖαι αὗται ἀπέτειναν ἐπισήμως τὰς τοιαύτας αὑτῶν αἰτήσεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Αἱ πληροφορίαι καὶ τὰ ἔγγραφα, ἅτινα ζητῶ, πρέπει νὰ κατατεθῶσιν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, διότι τὸ ζήτημα, ὡς εἶπον πρὸ ὀλίγου, εἶναι ζήτημα μεγάλης σπουδαιότητος, μεγαλειτέρας τῶν ἄλλων ζητημάτων, τῶν συνδεομένων μὲ τὸν προϋπολογισμόν, ἡ ἐκκρεμότης δ’ αὐτοῦ μεγίστας προξενεῖ ζημίας καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ εἰς τὸ Δημόσιον.

§4ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης ἐζήτησε πολλὰς πληροφορίας· δὲν γνωρίζω ἂν ἐζήτησε—διότι δὲν ἤμην ἐξ ἀρχῆς παρὼν—τὴν ἑξῆς πληροφορίαν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἐγένετο συμφωνία, ἤτοι σύμβασις μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐπιτροπειῶν καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅπερ εἶναι γεγονὸς σημαντικώτατον, διότι ἀπορῶ, πῶς, ἐνῷ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐπιτροπειῶν συνῆψαν σύμβασιν μετὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, αἱ ἐπιτροπεῖαι ἠρνήθησαν ταύτην. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω, πρὸς συμπλήρωσιν τῶν πληροφοριῶν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης, νὰ κατατεθῇ καὶ ἡ σύμβασις, ἡ ὁποία συνωμολογήθη μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐπιτροπειῶν, ἐὰν οὗτοι ἦσαν τῷ ὄντι ἀντιπρόσωποι, διὰ νὰ ἴδωμεν πῶς αἱ ἐπιτροπεῖαι καὶ οἱ ὁμολογιοῦχοι ἠρνήθησαν τὴν σύμβασιν τὴν γενομένην μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως.

§5ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐζήτησα καὶ ταύτην.

§6ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν ἤμην ἐξ ἀρχῆς παρὼν καὶ δὲν τὸ ἤκουσα.

§7ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἠδύνατο νὰ προσθέσῃ ὁ κ. συνάδελφος καὶ μίαν ἀπορίαν ἔτι πρὸς λύσιν εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργόν· διατί, ἂν ἦτο σύμβασις, δὲν ἦτο ὑπογεγραμμένη; διατί, ἂν ἦτο σύμβασις, δὲν εἶχε πλήρεις τοὺς τύπους τῆς συμβάσεως; Ταύτην τὴν ἀπορίαν ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ ὁ κ. συνάδελφος, ὅπως τὴν λύσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, καὶ τότε ἠδύνατο νὰ πεισθῇ, ὅτι ἡ περὶ ἧς πρόκειται δὲν ἦτο σύμβασις, ἀλλὰ σχέδιον συμβάσεως.

§8ΦΩΤΗΛΑΣ. Νομίζω ὅτι δὲν ἀπαιτοῦνται ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ τὰ στοιχεῖα τῶν δημοσίων ἢ ἰδιωτικῶν ἐγγράφων. Ἐγὼ ἐπιθυμῶ νὰ κατατεθῇ ἡ σύμβασις, διότι νομίζω, ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ εἶναι σπουδαιότατον, ἀφορῶν εἰς τὴν τιμὴν καὶ τὴν ὑπόληψιν καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν ὁμολογιούχων.

§9ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ καταθέσῃ αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις;

§10ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Αἱ ἐπερωτήσεις διαβιβάζονται εἰς τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα, καὶ οἱ Ὑπουργοὶ ἀπαντῶσιν ἀφοῦ λάβωσιν αὐτάς.

§11ΚΟΥΣΤΑΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, καταστραφείσης ὡς γνωστὸν, ἐν ἔτει 1858 τῆς Κορίνθου ἐκ τοῦ σεισμοῦ, ἀπεφασίσθη συνοικισμὸς τῶν παθόντων Κορινθίων καὶ Ἑξαμιλιωτῶν ἐν τῇ παραλίᾳ τοῦ Κορινθιακοῦ κόλπου θέσει Σχοινιᾷ, χαραχθείσης τῆς ὑφισταμένης νέας πόλεως. Διὰ τοῦ νόμου ΥΞΘʹ τοῦ 1858 παρεχωρήθησαν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου δωρεὰν οἰκόπεδα, ἐχαράχθησαν ὁδοὶ καὶ πλατεῖαι, ἀνηγέρθησαν δημόσια καταστήματα κλπ. χορηγηθείσης καὶ διορίας πρὸς πραγματοποίησιν πλήρους συνοικισμοῦ. Ἀλλὰ καταδειχθείσης ἀνεπαρκοῦς τῆς διορίας ταύτης καὶ λίαν ἐπαχθῶν τῶν ἐπιβληθεισῶν εἰς τοὺς συνοικισθησομένους ὑποχρεώσεων, ἐπῆλθεν ὁ νόμος ΥΛΘʹ τοῦ 1871, ὅστις ἠλάττωσεν ὑποχρεώσεις τινὰς τῶν συνοικισθέντων καὶ συνοικισθησομένων, χορηγήσας καὶ νέαν διορίαν πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ συνοικισμοῦ, ἀλλὰ καὶ αὕτη παρῆλθεν ἄνευ πλήρους ἐπιτυχίας, διότι αἱ δυσχέρειαι δὲν ἤρθησαν. Κατὰ τὸ ἔτος 1885 ἐξεδόθη νέος νόμος, καθ’ ὃν οἱ κάτοχοι τῶν διὰ τοὺς ἐγκεκριμένους συνοικισμοὺς παραχωρητέων οἰκοπέδων, ἐφ’ ὧν ἤγειρον οἰκοδομὰς ἀξίας μείζονος τῶν 1000 δραχμῶν, δύνανται νὰ γείνουν κύριοι, ἐὰν ὑποβάλωσιν ἔγγραφον δήλωσιν μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1886· ἀλλὰ καὶ ὁ νόμος οὗτος κατεδείχθη ἀτυχὴς, διότι πολλοὶ κάτοχοι εἶχον ἀνεγείρει οἰκοδομὰς ἀξίας ἐλάσσονος τῶν 1000 δραχμῶν, ἄλλοι δὲ κατεῖχον τὰ οἰκόπεδα ἄνευ οἰκοδομῆς τινος, οὕτω δὲ αἱ εὔλογοι καὶ δίκαιαι προσδοκίαι τῶν συνοικισθέντων καὶ κατοικούντων ἐπιτείνονται. Διὰ τοῦτο λαμβάνω τὴν τιμὴν, ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ συναδέλφου κ. Κ. Χριστοπούλου, νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν νόμου περὶ χορηγίας νέας διορίας, διὰ νὰ δυνηθῶσιν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ δηλώσουν τὰ οἰκόπεδα, τὰ ὁποῖα κατέχουν.

§12Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ παρακαλῶ, ἡ πρότασις αὕτη νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διὰ νὰ συνταχθῇ τὸ νομοσχέδιον συμφώνως μὲ τὸν νόμον. Κατὰ δὲ τὴν συζήτησιν ἐπιφυλάττομαι νὰ ἐκθέσω τὴν γνώμην μου.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 5).

§14ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπέβαλον προχθὲς ἐπερώτησιν περὶ τῆς παραιτήσεως τοῦ δημάρχου Ἀθηναίων, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καίτοι εἶναι πάντοτε τόσον χαρίεις, ὅταν ὁμιλῇ, λησμονεῖ ὅμως συνήθως νὰ ἀπαντᾷ εἰς ἐπερωτήσεις.

§15ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Βουλευτὴς βεβαίως δὲν θὰ πιστεύσῃ, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ τὸν λησμονήσω. Εὑρέθην εἰς τὴν ἀπόλυτον ἀδυναμίαν ν’ ἀπαντήσω, διότι, ὡς γνωρίζει ὁ κ. Βουλευτὴς, μετὰ τὴν ἀποστολὴν τῶν ἐγγράφων ὑπὸ τῆς Νομαρχίας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦτο ὀφείλει ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ν’ ἀποφασίζῃ. Ἀλλ’ ὑπέβαλον τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, καὶ ἐλπίζω νὰ τὰ λάβω αὔριον, καὶ τότε θὰ ἀπαντήσω.

§16ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ἐν τάξει, ἀλλὰ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἠμπορεῖ νὰ θέλῃ νὰ ἀπαντήσῃ μετὰ ἕνα μῆνα. Εἶναι δὲ ἄσχετον τὸ ζήτημα τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἐγὼ ζητῶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἐν τῷ γραφείῳ του.

§17ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι σαφῶς ἐξέθηκα τὰ πράγματα. Ὁ κ. Βουλευτὴς ζητεῖ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ὑποθέτει ὅτι ἔχω εἰς τὸ γραφεῖόν μου. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι δὲν τὰ ἔχω εἰς τὸ γραφεῖόν μου, διότι τὰ ἔγγραφα, πρὶν ὑποβάλῃ τὴν ἐπερώτησιν ὁ κ. Βουλευτὴς, τὰ ἔστειλα εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Τώρα δὲν πιστεύω ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν νὰ διακόψω τὴν ἐργασίαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διὰ νὰ ὑποβάλω τὰ ἔγγραφα. Δὲν θὰ χάσῃ ὁ κ. Βουλευτὴς τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναπτύξῃ τὴν γνώμην του, ὅταν ὑποβληθῶσι τὰ ἔγγραφα, διότι ταῦτα θὰ ὑποβληθῶσι λίαν προσεχῶς.

§18ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καταθέτω τὰ ἔγγραφα τὰ ζητηθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Καλαβρύτων περὶ τοῦ Ὑποθηκοφυλακείου Ἤλιδος, ὡς καὶ τὰ ἔγγραφα τὰ ζητηθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ἄνδρου κ. Καρυστινάκη περὶ τῆς κληρονομίας τοῦ Γλυνοῦ.

§19ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου περὶ μεταβολῆς τοῦ συστήματος τῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως. Ὑποβάλλω ἐπίσης νομοσχέδιον περὶ τῶν χρεῶν τοῦ δήμου Ἀθηναίων. Εἶναι τὸ πέρυσιν ὑποβληθὲν, διασκευασθὲν ὅμως. Ἐπίσης νομοσχέδιον περὶ ἀνεγέρσεως δημοτικοῦ σφαγείου ἐν Ἀθήναις. Ἐπίσης νομοσχέδιον περὶ ἐκμισθώσεως τῶν ἐντὸς τῆς πόλεως Ἀθηνῶν πλατειῶν καὶ πεζοδρομίων ὑπὸ τοῦ δήμου Ἀθηναίων. Ἐπίσης νομοσχέδιον περὶ ἐκμισθώσεως τῶν ποσίμων ὑδάτων τοῦ δήμου Ἀθηναίων. Ἐπίσης νομοσχέδιον περὶ ὁδοστρωσίας τῆς πόλεως Ἀθηνῶν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ νομοσχέδια ταῦτα θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 6–11).

§21ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐνθυμηθῇ τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἐλησμόνησε. Πρὸ ἕνδεκα μηνῶν ὑπέβαλον ἐπερώτησιν, δι’ ἧς ἐζήτουν διαφόρους πληροφορίας περὶ τῶν Γεωργικῶν Σχολῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπέφυγε τὴν ἀπάντησιν καθ’ ὅλην τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον, καίτοι ἐπανειλημμένως τῷ ὑπενθύμισα τὴν ἐπερώτησίν μου. Διὰ τοῦτο εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ τῷ ὑπενθυμίσω αὐτὴν καὶ ἤδη.

§22ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Νομίζω ὅτι δὲν δικαιολογεῖται ἡ ἀγανάκτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ, διότι μόλις εἶναι ἡ δευτέρα ἡμέρα σήμερον, ἀφ’ ἧς ἤρξαντο αἱ τακτικαὶ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς.

§23ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὴν ἐπερώτησιν ὑπέβαλον πέρυσι τὸν Δεκέμβριον καὶ τὴν ἐπανέλαβον τετράκις.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῆς ἐνεστώσης Δʹ Συνόδου. Κεφάλαιον Αʹ. «Βουλή». (Ἀναγινώσκεται κατ’ ἄρθρον). Εἰς τὸ Κεφάλαιον αὐτὸ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐγκρίνῃ, ὅπως ἀναγραφῇ ποσὸν 4,500 δραχμῶν, ἀντίτιμον τοῦ στεφάνου, ὅστις κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς κατετέθη ἐπὶ τῆς σοροῦ τοῦ θανόντος αὐτοκράτορος τῆς Ρωσσίας Ἀλεξάνδρου Γʹ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ κεφάλαιον Αʹ μετὰ τῆς προσθήκης ταύτης. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον τὸ κεφάλαιον Βʹ «Γραφεῖον Βουλῆς»).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλαιον Γʹ. «Στενογραφικὸν Γραφεῖον». (Ἀναγινώσκεται κατ’ ἄρθρον).

§26ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Λογιστικοῦ, κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσῃ τὴν Βουλὴν—καὶ ὁμιλῶ ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς—νὰ διορθώσῃ ἓν μέγα ἀδίκημα, γινόμενον ἐδῶ. Ὑπάρχει θέσις δοκίμου στενογράφου, ὁ ὁποῖος, καίτοι ὑπηρετεῖ εὐδοκίμως ἀπὸ ἐτῶν, λαμβάνει λίαν εὐτελῆ μισθόν. Εἶναι ἄδικον, οἱ μὲν μεγάλοι στενογράφοι νὰ λαμβάνωσι 320 δραχμὰς κατὰ μῆνα, αὐτὸς δὲ, τὴν αὐτὴν ὑπηρεσίαν ἐκτελῶν, νὰ λαμβάνῃ μόνον 80 δραχμάς. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν, ὅπως ἡ θέσις τοῦ δοκίμου στενογράφου διαγραφῇ, ἀντ’ αὐτῆς δὲ προστεθῇ δευτέρα θέσις στενογράφου γʹ τάξεως, δικαίως ὀφειλομένη εἰς τὸν περὶ οὗ ὁ λόγος ὑπάλληλον. Ὑποθέτω, ὅτι καὶ ὁ κ. Ἔφορος τοῦ Βουλευτηρίου θὰ ἦναι σύμφωνος.

§27ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ εἶναι δικαιοτάτη, διότι ὁ στενογράφος, περὶ οὗ γίνεται λόγος, ὑπηρετεῖ ἀπὸ πολλοῦ λίαν εὐδοκίμως, λαμβάνει δὲ τὸν εὐτελέστατον μισθὸν 80 δραχμῶν, ἐνῷ παρέχει τὴν αὐτὴν καὶ οἱ ἄλλοι στενογράφοι ὑπηρεσίαν. Νομίζω ὅμως, ὅτι, ὅπως ὑποβάλλεται ἤδη ἡ πρότασις, δὲν δύναται νὰ γείνῃ δεκτὴ, διότι δέον προηγουμένως νὰ ὑποβληθῇ πρότασις περὶ τροποποιήσεως τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Βουλὴ ἀποδέχηται κατ’ ἀρχὴν τὸ ζήτημα, ἐπιφυλάττομαι ἐν μεταγενεστέρᾳ συνεδρίᾳ νὰ ὑποβάλω πρότασιν περὶ μεταβολῆς τῆς σχετικῆς διατάξεως τοῦ Κανονισμοῦ.

§28ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ δὲν δύναται βεβαίως κατ’ ἀρχὴν ν’ ἀποφασίσῃ σήμερον, ἀλλ’ ἀφοῦ ὁ κ. ἔφορος δέχεται, νομίζω, ὅτι δύναται νὰ φέρῃ τὴν πρότασιν ταύτην μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ γείνῃ δεκτή.

§29ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ φέρω αὐτὴν αὔριον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ Κεφάλαιον Γʹ, ὡς ἔχει).

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλαιον Δʹ. «Βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς». (Ἀναγινώσκεται κατ’ ἄρθρον).

§31ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνῷ ὁ προϋπολογισμὸς περιέχει ποσὸν δι’ ἐνδυμασίας ἐκτάκτων κλητήρων, δὲν προβλέπει ποσὸν πρὸς ἐνδυμασίαν τῶν κλητήρων τῆς Βιβλιοθήκης· εἶναι δὲ κατὰ πρῶτον αὐτοὶ, νομίζω, ἄξιοι τῆς προθήκης ταύτης, ἀφοῦ καὶ ὁ μισθός των εἶναι μικρὸς καὶ ἕνεκα τῆς ἐργασίας αὐτῶν φθείρουσι τὰ ἐνδύματά των περισσότερον τῶν ἄλλων. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ προστεθῇ ἀνάλογον ποσὸν διὰ τὴν ἐνδυμασίαν τῶν τεσσάρων κλητήρων τῆς Βιβλιοθήκης, οὕτως ὥστε τοὐλάχιστον ἀνὰ δύο ἔτη νὰ ἔχουν μίαν ἐνδυμασίαν.

§32ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ, ἐργαζόμενοι καθ’ ἑκάστην ἐντὸς τῆς κόνεως τῆς Βιβλιοθήκης, φθείρουσιν ὑπὲρ πάντα ἄλλον τὰ ἐνδύματά των, ἤθελε δὲ εἶναι δίκαιον νὰ χορηγηθῇ εἰς αὐτοὺς ἐνδυμασία, καὶ νὰ παρακληθῇ τὸ Προεδρεῖον, ὥστε εἰς τὴν διανομὴν τῶν ἐνδυμασιῶν νὰ προβλέπῃ καὶ περὶ αὐτῶν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτὰ, τὸ Προεδρεῖον ἔχει ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ 800 μόνον δραχμὰς, αἱ ὁποῖαι μόλις ἐπαρκοῦν διὰ νὰ ἐνδυθῶσιν οἱ κλητῆρες, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν 50 μόνον δραχμὰς τὸν μῆνα, ἐνῷ οἱ τῆς Βιβλιοθήκης λαμβάνουν 100.

§34ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Οἱ κλητῆρες οἱ ἔκτακτοι θὰ ὑπηρετήσουν 2–3 τὸ πολὺ μῆνας, ἐνῷ οἱ τῆς Βιβλιοθήκης ὑπηρετοῦσι διαρκῶς· δὲν πιστεύω δὲ ὅτι εἶναι μεγάλη δαπάνη, ἐὰν δοθοῦν 50 δραχμαὶ εἰς ἕκαστον τούτων δι’ ἐνδυμασίαν.

§35ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ αὐξηθῇ τότε ἡ πίστωσις κατὰ 200 δραχμάς.

§36ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προστίθενται λοιπὸν 200 δραχμαὶ διὰ τοὺς τέσσαρας κλητῆρας τῆς Βιβλιοθήκης, ὅπως χρησιμεύσουν διὰ τὰς στολάς των, περὶ τῆς προμηθείας τῶν ὁποίων θὰ φροντίσῃ τὸ Προεδρεῖον, διότι ἄλλως αὐτοὶ δὲν θὰ τὰς κάμουν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ κεφάλαιον Δʹ μετὰ τῆς προσθήκης τῶν 200 δραχμῶν, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῆς Δʹ Συνόδου, ἀνερχόμενον μετὰ τῶν προσθηκῶν εἰς δραχμὰς 502,573.40).

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλο ἀντικείμενον πρὸς συζήτησιν δὲν ὑπάρχει. Ἐπειδὴ δὲ καὶ δι’ αὔριον δὲν ἔχομεν ἀντικείμενον συζητήσεως, συνεδρίασις θὰ γείνῃ τὴν Δευτέραν. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 5 καὶ 20′ μ. μ.