1894.03.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 77

Τῆς 10 Μαρτίου 1894.

(Πέμπτη).

Ὥρᾳ 10 καὶ 50′ π. μ.

(Προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Βαρβαρήγου Πήλικα).

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολλοὶ κτηματίαι Βώλου διὰ τηλεγραφήματός των παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν, ἵνα συστηθῇ νέα ἐπιτροπὴ ἐκτιμήσεως διὰ τὰ καταλαμβανόμενα γήπεδα ὑπὸ τῆς κατασκευασθησομένης σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Βώλου– Λεχωνίων, διότι αἱ ἀποζημιώσεις, ἃς ὥρισεν ἡ ἐπιτροπὴ, εἶναι μηδαμιναί. Παραπέμπεται τὸ τηλεγράφημα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Διάφοροι τεχνῖται τῆς πόλεως Καλαμῶν δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀνασταλῇ ἐπί τινα χρόνον ἡ πληρωμὴ τοῦ ἐπιτηδεύματος αὐτῶν. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Οἱ ἐν ταῖς ποινικαῖς φυλακαῖς Τρικκάλων ὑπόδικοι Ἀντώνιος καὶ Ἰωάννης Ἰωαννίδης παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ αὐτῶν, διότι κατακρατοῦνται ἀπὸ τῆς 5 Μαΐου παρελθόντος ἔτους.

§2ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ἐπειδὴ, κύριε Πρόεδρε, χθὲς ἐδικάσθη καὶ κατεδικάσθη ἐρήμην τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ὡς ἐκ τῆς ἐλλιποῦς ὑποστηρίξεως τούτου παρὰ τοῦ μόνου ἁρμοδίου ἵνα ὑπερασπίσῃ αὐτὸ, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, παρακαλῶ αὐτόν, χάριν αὐτοῦ τούτου τοῦ ἐφαρμοζομένου συστήματος, ἂν νομίζῃ πρέπον καὶ καθῆκον, νὰ δικαιολογήσῃ ἢ νὰ ἀναιρέσῃ, μᾶλλον εἰπεῖν, ὅλας τὰς ἀποδοθείσας μέχρι σήμερον παρεκτροπὰς εἰς τὴν στρατιωτικὴν λεγομένην ἀστυνομίαν. Αἱ ἀποδοθεῖσαι παρεκτροπαὶ εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν εἶναι σπουδαιόταται, κατέῤῥιψαν δὲ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην καὶ τὸ ἐλάχιστον γόητρον αὐτῆς, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ ἔχῃ τὸ σύστημα τοῦτο τῆς ἀστυνομίας. Μετὰ τὰ ἀναπτυχθέντα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, τὸ σύστημα τῆς ἐφαρμοζομένης ἀστυνομίας ἐξισώθη πρὸς τὸν τελευταῖον τραμπουκισμόν. Ἴσως αἱ ἀναπτυχθεῖσαι παρεκτροπαὶ κατὰ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ἐπουσιώδεις. Ἐπουσιώδη βεβαίως θὰ θεωρήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὴν βεβαίως γνωστὴν ἤδη εἰς αὐτὸν παρεκτροπὴν, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Κοτυλαίων τῆς ἐπαρχίας Καρύστου, εἰς τὸ χωρίον Πύργον, πρὸ 5 ἡμερῶν ὁ ἀστυφύλαξ Ἀλεξίου ἐφόνευσε πολίτην τινὰ, ὀνόματι Τρίπον, καὶ ὅτι οἱ συμπολῖται τοῦ παθόντος ἐφήρμοσαν τὸν Λύντσειον νόμον καὶ πάραυτα ἐφόνευσαν τὸν ἀστυφύλακα. Καὶ αὕτη βεβαίως ἡ παρεκτροπὴ τῆς ἀστυνομίας σας εἶναι ἐπουσιώδης! Περιμένετε ἑκατόμβας, καὶ τότε νὰ ἐξεγερθῆτε ἐκ τῆς νάρκης τῆς κομματικῆς, ἐν τῇ ὁποίᾳ διατελεῖτε! Δὲν σᾶς συγκινοῦν οἱ βιασμοὶ, αἱ ἐκβιάσεις, αἱ λῃστεῖαι, αἱ κλοπαὶ, αἱ ζωοκλοπαὶ, οἱ τραυματισμοὶ, αἱ παράνομοι κατακρατήσεις καὶ ὅλη ἡ σωρεία τῶν ἀστυνομικῶν ἄθλων, τὰ ὁποῖα πρὸ πολλῶν ἤδη ἡμερῶν διεκτραγῳδοῦνται παρ’ ὅλων ἡμῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ! Περιμένετε ἑκατόμβας θυμάτων, ἵνα ἐξεγερθῆτε! Ἀλλὰ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐν τῇ κομματικῇ νάρκῃ, εἰς τὴν ὁποίαν διατελεῖτε, θὰ μείνητε πάντοτε εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον σήμερον εὑρίσκεσθε. Μετ’ ἀφελείας μεγάλης, πράγματι ἡρωϊκῆς, ἠκούσατε ὅλα, ὅσα πολλοὶ ἐξ ἡμῶν κατηγγείλαμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, καὶ νομίζετε καλὸν νὰ δικαιολογῆσθε, ὅτι δὲν δύνασθε νὰ δώσητε κἀμμίαν πίστιν εἰς τὰς καταγγελίας ταύτας, ἐφ’ ὅσον δὲν λαμβάνετε ἐπισήμως τὴν βεβαίωσιν, ὅτι αἱ καταγγελίαι αὐταί εἰσι βάσιμοι. Ἀλλὰ βεβαίως θὰ γνωρίζετε τὸν φόνον, περὶ οὗ προεῖπον, τοῦ πολίτου ὑπὸ τοῦ ἀστυφύλακος καὶ τὸν φόνον τούτου κατόπιν ὑπὸ τῶν πολιτῶν. Ἀλλὰ καὶ ἄλλο ἐπουσιῶδες ἐπίσης ἆθλον τῆς ἀστυνομίας σᾶς καταγγέλλω. Εἰς τὸν δῆμον Ὑρίας τῆς νήσου Πάρου χωροφύλακες συνέλαβον γέροντά τινα, ἐπανερχόμενον εἰς τὸν οἶκόν του καὶ κρατοῦντα τὴν ποιμενικήν του ῥάβδον, ἵνα βαστάζῃ τὸ βάρος τοῦ γεροντικοῦ σώματός του, νομίσαντες ὅτι παρεβίαζε τὴν ἀστυνομικὴν διάταξιν, δι’ ἧς ἀπαγορεύεται ἡ χρῆσις ῥάβδων ἢ ῥοπάλων· ἐπὶ τῇ ἁπλῇ δὲ παρατηρήσει τοῦ γέροντος, ὅτι τὴν ῥάβδον τὴν μεταχειρίζεται, ἵνα ὑποβαστάζῃ τὸ γεροντικὸν σῶμά του, τὸν κατέῤῥιψαν ἀπὸ βράχου τινὸς καὶ μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἐξεμέτρησε τὸ ζῆν! Καὶ κατηγγέλθησαν οἱ δρᾶσται οὗτοι, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀλλὰ θὰ μοὶ εἴπητε: «καὶ τί πταίω ἐγώ; Ἔχετε δίκαιον· ὅλα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα μοὶ καταγγέλλονται εἶναι ἀληθῆ· τὰ γνωρίζω ἐκ τῆς ὑπηρεσίας», ἂν καὶ χθὲς τὸ ἑσπέρας εἴχετε τὸ θάῤῥος νὰ εἴπητε, ὅτι οὐδὲν γνωρίζετε ἐπισήμως περὶ τῶν καταγγελλομένων ἀστυνομικῶν παρεκτροπῶν. Ἀλλὰ βεβαίως θὰ γνωρίζετε τὸν φόνον τοῦ χωρίου Πύργου τοῦ δήμου Κοτυλαίων τῆς ἐπαρχίας Καρύστου, βεβαίως θὰ γνωρίζετε τὸν φόνον ἐν Τραγαίᾳ τῆς Νάξου, ἀλλ’ ἐν τῷ κομματικῷ συμφέροντί σας ἐνομίσατε, ὅτι ἠδύνασθε νὰ ὑπερασπίσητε τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζετε, προφασιζόμενος ἄγνοιαν, ἐφ’ ὅσον ἐκ τῆς ἐπισήμου ἀνακρίσεως, τὴν ὁποίαν διετάξατε, ὡς τοὐλάχιστον διεβεβαιώσατε, δὲν ἀποδειχθῶσιν αἱ καταγγελίαι. Ἀλλ’ οἱ φόνοι εἶναι ἀληθεῖς ἢ δὲν εἶναι; Ἀλλ’ αἱ ἀντεκδικήσεις κατὰ τὸν Λύντσειον νόμον εἶναι ἀληθεῖς ἢ δὲν εἶναι; Δὲν θὰ ἔχητε ἴσως τὴν τόλμην νὰ ἀρνηθῆτε καὶ ταύτας. Ἀλλὰ δὲν τὸ ὁμολογεῖτε, διότι σεῖς ἐφαρμόζετε σύστημα, τοῦ ὁποίου βεβαίως δημιουργὸς δὲν ὑπήρξατε· πταίει ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τὸ ἐδημιούργησε, καὶ ἐκεῖνος βεβαίως εὐθύνεται, ἐπ’ αὐτοῦ δὲ θὰ ἦναι αἱ ἀραὶ τοῦ λαοῦ, ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἦναι αἱ ἀραὶ τῶν θυμάτων. Καὶ διὰ τοῦτο, διότι δὲν εἶσθε σεῖς ὑπεύθυνος διὰ τὸ σύστημα τοῦτο, χθὲς τὸ ἑσπέρας ἐνομίσατε ὅτι δικαιολογεῖσθε, διεκδικοῦντες δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἐκ τοῦ ἐφαρμοζομένου νόμου δὲν ἔχετε, καὶ εἴπετε ὅτι ὑμεῖς ἔχετε τὴν ἐποπτείαν καὶ τὴν ἐπιτήρησιν καὶ ἑπομένως ὑμεῖς ἀναλαμβάνετε τὴν εὐθύνην ὅλων τῶν ὀργίων τοῦ ἀστυνομικοῦ σας συστήματος. Ἀλλ’ ἀπατᾶσθε! Σεῖς εἶσθε ὁ πέμπτος τροχὸς τῆς ἁμάξης· εἶσθε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, κατὰ τοὺς καθεστῶτας νόμους δικαιούμενος νὰ ἔχητε τὴν ἐποπτείαν καὶ τὴν διεύθυνσιν τῆς ἀστυνομίας· οὐδὲν δικαίωμα ἔχετε ἄλλο· κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον οὐδ’ οἱοσδήποτε ἐκ τῶν συναδέλφων ὑμῶν ἔχει οἱονδήποτε δικαίωμα νὰ συγκρατήσῃ, νὰ διακανονίσῃ, νὰ διαῤῥυθμίσῃ, νὰ διευθύνῃ τὸ σύστημα τοῦτο, διότι ὁ δημιουργὸς τοῦ συστήματος τούτου οὐδέποτε ἔσχε τὴν πρόνοιαν εἰς τὰ παρ’ αὐτοῦ ὑφαρπαζόμενα ἀπὸ τῆς Βουλῆς νομοθετήματα νὰ προλάβῃ τὴν ἀποτυχίαν αὐτῶν· διότι δὲν ἐσκέφθη ὅτι εἰσάγων καὶ νομοθετῶν τοιοῦτο σύστημα ἔπρεπε νὰ λάβῃ τὴν πρόνοιαν, ἵνα ἐν τῇ ἐφαρμογῇ του τὸ σύστημα τοῦτο μὴ ἀποτύχῃ καὶ κατὰ τὰς κεφαλαιώδεις αὐτοῦ ἀρχάς· διότι ἐδημιούργησε τρικέφαλον ἀρχὴν πρὸς διεύθυνσιν τοῦ συστήματος· καὶ λέγω τρικέφαλον ἀρχήν, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν δὲν ἠρνήθη, ὅτι σεῖς, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε καθεστώτων νόμων ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἐποπτεύητε τὰ ἀστυνομικά, ἀλλ’ ἐπίσης ἀπέδωκε καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἴσην μοῖραν ἐν τῇ ἐφαρμογῇ καὶ ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ συστήματος τούτου, καὶ τρίτην δ’ ἀρχὴν ἐδημιούργησε, κράτος ἐν κράτει, οὕτως εἰπεῖν, ἐδημιούργησεν ἀνεξάρτητον ἐξουσίαν μεταξὺ δύο ἐξουσιῶν, τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς, καὶ ἐντεῦθεν σεῖς οἱ τρισυπόστατοι εὑρίσκεσθε ἐν συγχύσει, μὴ δυνάμενοι νὰ διακανονίσητε καὶ διαῤῥυθμίσητε τὰ δικαιώματα καὶ τὴν ἐξουσίαν ἑνὸς ἑκάστου ἐξ ὑμῶν· σεῖς δὲ, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἰδίως, ὁ ὁποῖος ἐκ τῶν καθεστώτων νόμων, ὡς εἶπον, ἔχετε τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον νὰ ἐποπτεύητε καὶ διευθύνητε τὰ ἀστυνομικά, ἀπεξεδύθητε παντὸς οὐσιαστικοῦ δικαιώματος, τυπικῶς δὲ μόνον εἶσθε ἐπόπτης τῶν ἀστυνομικῶν, ὅπως καὶ τυπικῶς μόνον εἶναι συνεργάτης σας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐν τῷ μέσῳ δὲ ὑμῶν, ὡς τροχὸς χωρίζων ὑμᾶς, παρενεβλήθη ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς καὶ τὸ παρ’ αὐτῷ Συμβούλιον τῆς ἐποπτείας. Ἐπὶ τέλους, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, μετὰ τοιαῦτα ἔκνομα, καταγγελλόμενα, ἀναμφισβήτητα, περὶ τῶν ἀστυνομικῶν, δὲν νομίζετε ὅτι ὀφείλετε νὰ λάβητε σύντονον πρόνοιαν νομοθετικήν, ἵνα ἐπὶ τέλους διακανονισθῇ, πῶς εἰς τὸ μέλλον δύναται νὰ λειτουργῇ λυσιτελῶς καὶ ἀποτελεσματικῶς τὸ σύστημα τῆς ἀστυνομίας, ἀλλὰ θ’ ἀφήσητε τὸν τόπον ἡμῶν εἰς τὸν βασιβουζουκισμὸν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας; Καὶ δὲν νομίζετε ὅτι, ἂν ἐξακολουθήσῃ τὸ σύστημα τοῦτο, μετ’ οὐ πολὺ σεῖς πρῶτος θὰ σύρητε τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς σας διὰ τὰ ὀλέθρια ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπέλθωσιν; Ἐννοεῖτε λοιπὸν νὰ μεταβάλητε τὸν τόπον ἡμῶν εἰς κοιλάδα κλαυθμῶνος, καὶ νὰ ἐπαληθεύσῃ τὸ πρὸ πολλοῦ ῥηθὲν, ὅτι ὁ τόπος θὰ κυλισθῇ εἰς τὰ αἵματα, ἂν ἐπικρατήσῃ σύστημα, τὸ ὁποῖον παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτοῦ ἐφαρμόζεται; Λοιπόν, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, σᾶς καταγγέλλω δύο φόνους, τελεσθέντας παρὰ τῶν ὀργάνων τῆς ἀστυνομίας. Ἔχετε γνῶσιν αὐτῶν;

§3ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ παραγγείλω τὰ δέοντα, ἵνα καταδιωχθῶσιν οἱ τυχὸν φονεῖς.

§4ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ὅλα ταῦτα λέγω οὐχὶ βεβαίως ἐκ κομματικῶν λόγων, ἀλλὰ διότι προβλέπω, ὅτι, ἂν δὲν λάβητε πρόνοιαν νομοθετικὴν, ἵνα διακανονισθῶσι τὰ τῆς λειτουργίας τοῦ ἐφαρμοζομένου συστήματος, θὰ ἐπέλθωσιν ὀλέθρια καὶ ἀπαίσια ἀποτελέσματα εἰς τὴν χώραν.

§5ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μεταξὺ τῶν ἄλλων ὁ προλαλήσας συνάδελφος εἶπεν, ὅτι καὶ ἐν Πάρῳ, ἐν τῷ δήμῳ Ὑρίας, συνέβη φόνος ἐκ μέρους ἀστυφύλακος. Διαβεβαιῶ τὴν Βουλήν, ὅτι τοῦτο εἶναι θρασὺ ψεῦδος· διότι ἀπὸ ὅλα τὰ χωρία καὶ τοὺς δήμους τῆς Νάξου ἔχω καθ’ ἑκάστην εὐχαριστηρίους ἐπιστολὰς, πρασθέτουσι μάλιστα, ὅτι μακαρίζουσι τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐσκέφθη ἡ Κυβέρνησις νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν. Ὅσα δὲ εἶπεν ὁ προαγορεύσας τὰ εἶπε διὰ νὰ παρέλθῃ ὀλίγη ὥρα.

§6ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ὅτι ἐγένετο φόνος εἰς τὸ χωρίον Λεῦκαι τοῦ δήμου Ὑρίας, εἶναι ἀναμφισβήτητον. Ὅτι δὲ εἰς τὸ χωρίον Πύργος τοῦ δήμου Κοτυλαίων τῆς ἐπαρχίας Καρύστου ἐφονεύθη ὁ ἀστυφύλαξ Ἀλεξίου, τὸ ἀνήγγειλαν καὶ αἱ ἐφημερίδες. Καὶ τὸν φόνον τὸν ἐν Νάξῳ πρὸ ἡμερῶν ἀνήγγειλαν αἱ ἐφημερίδες. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ὅμως πάσχει Τρικουπομανίαν. Γνωρίζετε βεβαίως τί ἔλεγον οἱ ἀρχαῖοι περὶ μιᾶς Μυκόνου, θέλοντες νὰ παραστήσωσι τὴν σύγχυσιν.

§7ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ. Ἀπ’ ἀρχῆς τοῦ αἰῶνος μέχρι σήμερον ἡ Νάξος δὲν εἶδε τοιαύτην ἀστυνομίαν, ἰδίως δὲ εἰς τὸν δῆμον Τραγαίας· ἅμα ὡς συνεστήθη ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία καὶ πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς λειτουργίας αὐτῆς, ἔπαυσεν ἡ ζωοκλοπή.

§8ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Σκοτώνουν τοὺς συμπολίτας σας σὰν τραγιὰ, καὶ σεῖς δὲν ἐνδιαφέρεσθε καθόλου!

§9ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδια: πρῶτον, περὶ ἐπιβολῆς ὑπὸ τοῦ δήμου Ἀθηναίων προσθέτου ἀμέσου δημοτικοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ οἰκοδομῶν...

§10ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Διὰ τὴν ἔκτακτον σύνοδον;

§11ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Διὰ τὴν σύνοδον αὐτήν, ἄν θελήσητε... Δεύτερον, περὶ ἀνεγέρσεως δημοτικοῦ σφαγείου...

§12Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐν Ἀθήναις;

§13ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Μάλιστα... Ἐπίσης νομοσχέδιον περὶ ὁδοστρωσίας τῆς πόλεως Ἀθηνῶν καὶ περὶ ἐκμισθώσεως τῶν ἐν τῷ σχεδίῳ τῆς πόλεως Ἀθηνῶν πλατειῶν καὶ πεζοδρομίων τοῦ δήμου Ἀθηναίων, νομοσχέδιον περὶ χρεῶν τοῦ δήμου Ἀθηναίων, καὶ νομοσχέδιον περὶ ἐκμισθώσεως τῶν ποσίμων ὑδάτων τοῦ δήμου Ἀθηναίων. Πρὸς ἐπιψήφισιν τῶν νομοσχεδίων τούτων ὑπάρχει κοινὸν τὸ ἐνδιαφέρον. Νομίζω ὅτι δύνανται νὰ τυπωθῶσι σήμερον, νὰ διανεμηθῶσιν αὔριον καὶ νὰ συζητηθῶσι, διότι ἐλπίζω ὅτι δὲν ὑπάρχουσιν ἀντιῤῥήσεις. Διὰ τῶν νομοθετημάτων τούτων πρόκειται νὰ αὐξήσωσιν οἱ πόροι τοῦ δήμου Ἀθηναίων περὶ τὰς 600,000 δραχ., ἴσως καὶ πλέον, διότι τινὲς ἐκ τῶν ἐπιβαλλομένων φόρων δὲν δύνανται ἐκ τῶν προτέρων νὰ ὑπολογισθῶσι, καθόσον δὲν ὑπάρχουσι περὶ τούτου στοιχεῖα· ἀλλὰ καὶ τὸ ποσὸν τῶν 600,000 δραχ. εἶναι ἐπαρκὲς πρὸς τὸ παρὸν, ἵνα ἐξοικονομήσῃ ὁ δῆμος τὰς πολυειδεῖς αὑτοῦ ἀνάγκας. Ὑποθέτω δὲ, ὅτι θὰ τύχω τῆς συνδρομῆς πάντων ἀνεξαιρέτως τῶν κυρίων Βουλευτῶν πρὸς συζήτησιν καὶ ψήφισιν τῶν νομοθετημάτων τούτων. Ὑποβάλλω καὶ τὸν ζητηθέντα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης πίνακα τῆς κατασκευῆς ἐθνικῶν, ἐπαρχιακῶν καὶ δημοτικῶν ὁδῶν καὶ τῶν δαπανῶν αὐτῶν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὑποβληθέντα νομοσχέδια θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 202–207).

§15ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Εὐχαρίστως εἶδον τὸν κύριον Ὑπουργὸν παρελθόντα ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ ὑποβαλόντα τὰ νομοσχέδια περὶ τοῦ δήμου. Ἀλλὰ τὰ νομοσχέδια ταῦτα ἦσαν προητοιμασμένα καὶ ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῶσι κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς συνόδου, καὶ οὐχὶ τώρα, ὅτε λήγει ἡ σύνοδος. Εἶναι ἀληθὴς φενάκη ἑπομένως ἡ ὑποβολὴ τοιούτων νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν θὰ ψηφισθῶσι, διότι ἡ πλειονοψηφία δὲν εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ. Ἐφ’ ὅσον ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀπαρτίαν, προθύμως θέλει τὸ πράξει αὕτη, ἄν ἡ Κυβέρνησις προτάξῃ τὰ νομοσχέδια ταῦτα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Ἀλλ’ ἄν δὲν θελήσῃ νὰ τὰ προτάξῃ, ἕπεται ὅτι διὰ τῆς μεθόδου τῆς Βόχας ἐπιδιώκει νὰ συγκρατήσῃ ἐπί τινας ἡμέρας τὴν ἀπαρτίαν τῆς Βουλῆς, ὅπως ψηφίσῃ τὰ νομοσχέδια, ὑπὲρ ὧν ἐνδιαφέρεται καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ἔχει ἀναλάβει ὑποχρεώσεις. Γνωρίζω ἀπὸ πολλοῦ καλῶς τὸν εὐφυᾶ Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ πιστεύσῃ, ὅτι δὲν ἐπέτυχεν εἰς τὸ στρατήγημά του.

§16ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐξεπλήρωσε κοινὴν εὐχὴν πάντων τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, ἀπέδειξε δὲ, ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἦτο εἰς αὐτὸν δυνατὸν ἐν τῷ μικρῷ χρονικῷ διαστήματι, κατὰ τὸ ὁποῖον διευθύνει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰργάσθη ἐπὶ τούτῳ καὶ ἦτο ἕτοιμος καὶ ὑπέβαλε τὰ νομοσχέδια. Ἄν ἐθεωρήθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ φενάκη, βεβαίως ὁ κατασκευαστὴς ταύτης δὲν εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν· τὴν κατεσκεύασε χθὲς ὁ κ. Βουλευτὴς καὶ ὁ εἰπὼν ὅτι θέλει ἐργασθῆ πρὸς ψήφισιν αὐτῶν πάσῃ δυνάμει, ἤδη δὲ ἀρνούμενος τὴν συνδρομήν του. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν πληρεστάτῃ ἀπαρτίᾳ, διότι βλέπω ταύτην τὴν στιγμὴν παρισταμένους πλέον τῶν 120 Βουλευτῶν, δύναται δὲ νὰ ἦναι ἐν ἀπαρτίᾳ ἐπὶ δέκα ἀκόμη ἡμέρας, ἀρκεῖ ἡ καλὴ θέλησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ καὶ τῶν φίλων τοῦ κ. προαγορεύσαντος.

§17ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ἐγὼ ὑπεσχέθην, ὅτι θὰ παραμείνω· θὰ πράξω δὲ τοῦτο, ἐὰν πεισθῶ, ὅτι σοβαρῶς ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ κανονισμοῦ τῶν χρεῶν τοῦ δήμου· διότι ὁ δῆμος Ἀθηναίων ἔχει ἀνάγκην τῆς κυβερνητικῆς ὑποστηρίξεως, καὶ ὀφείλομεν πάντες νὰ ὑποστηρίξωμεν αὐτὸν, διότι εἶναι δῆμος τῆς ὅλης Ἑλλάδος. Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν προέβη εἰς τὴν ὑποβολὴν τῶν νομοσχεδίων, ἔπραξε τοῦτο ἕνεκα τῆς ἀνδρικῆς στάσεως τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, οἵτινες ἠπείλησαν ὅτι θέλουσι παραιτηθῆ, ἐὰν δὲν ψηφισθῶσι τὰ ἐν λόγῳ νομοσχέδια. Γνωρίζω δὲ τὸν ὑπερήφανον χαρακτῆρα τοῦ δημάρχου κ. Μελᾶ, ὅστις καὶ ἄλλοτε, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον, διότι δὲν ἠθέλησεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποβάλῃ τὰ νομοσχέδια ταῦτα, ὑπέβαλε τὴν ἀπὸ τῆς θέσεώς του παραίτησιν. Καὶ αὖθις εἶναι βέβαιον, ὅτι θέλει παραιτηθῆ, ἐὰν δὲν ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια, ὅπως διασωθῇ ὁ δῆμος ἐκ τῆς χρεωκοπίας. Ἀληθῶς ὅμως ἡ ὑποβολὴ τοιούτων νομοσχεδίων, κατὰ τὴν παραμονὴν τῆς λήξεως τῆς συνόδου εἶναι καθαρὰ φενάκη, ἣν μεταχειρίζεται ἡ Κυβέρνησις κατὰ τοῦ δήμου Ἀθηναίων.

§18ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω τίνα εἶναι τὰ νομοσχέδια τὰ ὑποβληθέντα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἄν ὅμως ἦναι νομοσχέδια, ἐκ τῶν ὁποίων δύναται νὰ ἀνακουφισθῇ ὁ δῆμος Ἀθηναίων, οὐδεμίαν θέλομεν ἔχει δυσκολίαν εἰς τὸ νὰ συντρέξωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτῶν. Καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐμπνέεται ἐκ τῆς προθέσεως νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ δήμου Ἀθηναίων, νὰ προτείνῃ, ἂν εὐαρεστῆται, ὅπως ἀναγραφῶσι ταῦτα πρῶτα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§19ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Προτείνω νὰ ἀναγραφῶσι μεταξὺ τῶν πρώτων.

§20ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ὄχι μεταξὺ τῶν πρώτων, ἀλλὰ πρῶτα.

§21ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Πρῶτα–πρῶτα.

§22ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἶναί τινα ἄλλα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ προτιμηθῶσιν, εἶναι δὲ ὑπηρεσιακά· λ. χ. ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἔχουσι διαγραφῆ αἱ πιστώσεις ὡρισμένων θέσεων, ἀλλ’ ἀπαιτεῖται νόμος πρὸς κατάργησιν τῶν θέσεων, διότι οἱ κατέχοντες τὰς θέσεις ἔχουσι προσόντα καὶ δὲν δύνανται νὰ ἀπολυθῶσι, κατὰ τὴν κρατοῦσαν γνώμην. Ὑπάρχουσι τοιαῦτα νομοσχέδια, διὰ τῶν ὁποίων καταργοῦνται αἱ θέσεις αὗται. Τὰ νομοσχέδια ταῦτα δὲν θὰ προκαλέσωσι κἀμμίαν συζήτησιν. Τοιαῦτα δὲ νομοσχέδια εἶναι ἀρκετά, εἶναι δὲ καὶ ἀπαραίτητα, δι’ ὃ ἀνάγκη νὰ προηγηθῶσιν· ἂν μείνωσιν ἀσυζήτητα καὶ ἀψήφιστα τὰ νομοσχέδια ταῦτα, λίαν δυσχερῶς θέλει λειτουργήσει ὁ προϋπολογισμός. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ἀναγραφῶσιν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει μεταξὺ τῶν πρώτων τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλον.

§23ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὅπως διανεμηθῶσιν ὅσον οἷόν τε τάχιον.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ταύτην τὴν στιγμὴν ἀπεστάλησαν εἰς τὸ τυπογραφεῖον.

§25ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ἡμερησία διάταξις περιλαμβάνει 49 νομοσχέδια. Ἂν πρόκηται νὰ ψηφισθῶσιν ὅλα τὰ νομοσχέδια ταῦτα, ἐννοεῖται ὅτι δὲν θέλει ἐπαρκέσει ὁ ὑπολειπόμενος χρόνος μέχρι πέρατος τῆς συνόδου ταύτης. Ὑπάρχουσι νομοσχέδια, ὡς πρὸς τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξωσι σπουδαῖαι ἀντιῤῥήσεις, ὑπάρχουσιν ὅμως καὶ νομοσχέδια, ὡς πρὸς τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξωσι σπουδαῖαι ἀντιῤῥήσεις. Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις φρονῇ, ὅτι τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις σπουδαία, δύνανται νὰ ψηφισθῶσιν ἤδη, εἰς τὸ τέλος τῶν ἐργασιῶν τῆς συνόδου ταύτης τῆς Βουλῆς, θέλομεν συναινέσει εἰς τοῦτο· ἀλλ’ ἂν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις, κρυπτομένη ὄπισθεν τῶν νομοσχεδίων ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, νὰ ἐπιζητήσῃ καὶ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐπιψήφισιν νομοσχεδίων, ἐφ’ ὧν ὑπάρχουσιν ἀντιῤῥήσεις, ἐννοεῖται ὅτι δὲν δυνάμεθα, παρὰ νὰ ἀντιδράσωμεν, διότι νομίζομεν, ὅτι οὕτω σώζομεν τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους.

§26ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ἦναι ἀληθὲς τὸ ἀναγραφὲν πρό τινων ἡμερῶν εἰς διαφόρους ἐφημερίδας, σήμερον δὲ μετ’ ἐπιτάσεως ἐπαναληφθὲν ἔν τισιν ἐξ αὐτῶν, ὡς γεγονὸς πλέον τετελεσμένον, ὅτι δηλαδὴ ἕνεκα τῆς καθυστερήσεως τῶν δόσεων τοῦ δήμου πρὸς τὴν Ἑταιρίαν τοῦ Φωταερίου σκέπτεται αὕτη, ἵνα ἐντὸς δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν διακόψῃ τὸν φωτισμὸν, καὶ οὕτω πως ἡ πόλις θὰ περιέλθῃ εἰς σκότος βαθύ. Τὸ ζήτημα βεβαίως δὲν εἶναι ἐπουσιῶδες. Νομίζω δὲ, ὅτι δύναται νὰ μεριμνήσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ, προκειμένου περὶ τῆς πρωτευούσης τοῦ Κράτους. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν ἔλαβε γνῶσιν τοῦ πράγματος, καὶ ἂν νομίζῃ ὅτι ἔχει καθῆκον νὰ σκεφθῇ, ὅπως προληφθῇ τὸ ἐπαπειλούμενον κακόν.

§27ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔλαβον γνῶσιν τοῦ πράγματος. Δὲν γνωρίζω τί σκέπτεται ἡ Ἑταιρία τοῦ Ἀεριόφωτος, καὶ ἂν πρόκηται νὰ διακόψῃ τὸν φωτισμὸν, γνωρίζω ὅμως, ὅτι ἔχει νὰ λάβῃ πολλὰ ποσὰ παρὰ τοῦ δήμου, ὅτι ἐπανειλημμένως ἀπετάθη καὶ πρὸς τὸν δήμαρχον Ἀθηναίων καὶ πρὸς ἐμὲ τὸν ἴδιον, ζητοῦσα νὰ πληρωθῇ τὰ ποσὰ ταῦτα, καὶ ὅτι ἦλθον εἰς συνεννόησιν πρὸς τὸν δήμαρχον, ἵνα κατορθωθῇ ἡ καταβολὴ τῶν ποσῶν τούτων. Ἐλπίζω ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ κατορθωθῇ νὰ δοθῇ ἱκανοποιητική τις διὰ τὴν ἑταιρίαν λύσις τοῦ ζητήματος, διότι ἡ καταβολὴ ἀμέσως ὅλων τῶν ὀφειλομένων καθίσταται ἤδη, ὡς ἔχουσι τὰ οἰκονομικὰ τοῦ δήμου, ἀδύνατος. Ἴσως δυνηθῇ ὁ δῆμος νὰ καταβάλῃ ποσόν τι, καὶ βραδύτερον νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα τῆς καταβολῆς τοῦ ὑπολοίπου τῶν ὀφειλομένων κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος θέλει ἱκανοποιήσει τὴν ἑταιρίαν.

§28ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν δημοτικῶν νομοσχεδίων, οὐδὲν ἀπήντησε θετικὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως· ἐπεθύμουν δὲ νὰ διασαφηνισθῇ ἀπὸ τοῦδε, ὅτι, ἐὰν προταχθῶσι ταῦτα, ἡμεῖς, κύριε Πρόεδρε, εἴμεθα πρόθυμοι νὰ παραμένωμεν ἐνταῦθα καὶ νὰ συζητήσωμεν, συντελοῦντες εἰς τὴν ἐπὶ τὰ κρείττω διαῤῥύθμισιν τῶν ὑποβληθέντων νομοσχεδίων, τῶν ἀναγομένων εἰς τὰ οἰκονομικὰ τοῦ δήμου Ἀθηναίων· ἂν ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἐννοῇ τῶν νομοσχεδίων τούτων νὰ προτάξῃ ἄλλα νομοσχέδια, ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ συντρέξωμεν.

§29Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶσθε πλειονοψηφία ὑμεῖς; Ἂν ἦσθε πλειονοψηφία ὑμεῖς, κανονίσατε τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· ἂν ὅμως ἡμεῖς ἤμεθα πλειονοψηφία, θὰ κανονίσωμεν ἡμεῖς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§30ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οὐδεὶς διημφισβήτησε τὸ δικαίωμα εἰς ὑμᾶς, ἵνα ὡς εἰσηγητὴς τῆς πλειονοψηφίας κανονίσητε τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γνωσθῇ ἐνταῦθα, εἶναι τὸ ἑξῆς. Ἂν ἐννοῆτε νὰ προτάξητε τοιαῦτα νομοσχέδια εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, τὰ ὁποῖα θὰ προκαλέσωσι μακρὰν συζήτησιν — καὶ ἐννοεῖτε ποῖα εἶναι αὐτὰ τὰ νομοσχέδια, εἶναι ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ διασπαθισθῇ ὁ δημόσιος πλοῦτος, — κατ’ αὐτῶν βεβαίως ἡμεῖς θὰ ἀντιτάξωμεν ἐῤῥωμένην ἀντίστασιν. Λοιπὸν ἂν σκέπτησθε τοιοῦτόν τι, δὲν πρέπει νὰ κρύπτησθε ὄπισθεν τοῦ δακτύλου σας. Πρέπει νὰ ἔχητε τοὐλάχιστον τὸ θάῤῥος νὰ ὁμολογήσητε, ὅτι τὰ νομοσχέδια, τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὴν διακανόνισιν τοῦ οἰκονομικοῦ ζητήματος τοῦ δήμου Ἀθηναίων, τὰ ὑπεβάλετε, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἀττικῆς, χάριν φενάκης καὶ μόνον, οὐδ’ ἐννοεῖτε ἐπ’ αὐτῶν νὰ προκληθῇ ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς καὶ νὰ γείνωσιν αὐτὰ νόμοι τοῦ Κράτους. Ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει ὀφείλομεν ἡμεῖς νὰ ἐπιῤῥίψωμεν ἀπὸ τοῦδε τὴν εὐθύνην εἰς ὑμᾶς. Ἂν δηλαδὴ τὰ νομοσχέδια ταῦτα δὲν ἔλθωσιν εἰς συζήτησιν καὶ δὲν ψηφισθῶσι παρὰ τῆς Βουλῆς, σεῖς καὶ μόνοι θὰ ἦσθε οἱ αἴτιοι· καὶ νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα θὰ γείνῃ πιστευτὸν παρ’ ὅλων, διότι τὸ ζήτημα τῆς διαῤῥυθμίσεως τῆς οἰκονομικῆς τοῦ δήμου Ἀθηναίων δὲν εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον τὴν σήμερον ἔλαβε τοιαύτας διαστάσεις καὶ παρίσταται τόσον ἐπεῖγον. Τὸ ζήτημα τοῦτο ὑφίσταται ἀπὸ δωδεκαετίας, ἀφ’ ὅτου σεῖς ἐκρατήσατε ἐν τῇ Ἑλληνικῇ Πολιτείᾳ. Εἴχετε λοιπὸν καιρὸν καθ’ ὅλην αὐτὴν τὴν δωδεκαετίαν νὰ λάβητε πρόνοιαν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου· ἂν δὲν ἐπράξατε τοῦτο, ἂν ἐπεφυλάχθητε τὴν τελευταίαν ταύτην στιγμήν, τὴν παραμονὴν τῆς λήξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς συνόδου ταύτης νὰ ὑποβάλητε τὰ σχετικὰ νομοσχέδια καὶ ἐννοῆτε ν’ ἀναγράψητε αὐτὰ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ὑπὸ ἄλλα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμεύσωσιν ὡς πρόσκομμα ἀνυπέρβλητον διὰ τὰ περὶ ὧν ὁ λόγος νομοσχέδια, ἔχομεν τὸ δικαίωμα ἡμεῖς ἀπὸ τοῦδε νὰ σᾶς καταγγείλωμεν, ὅτι δὲν ὑπεβάλετε τὰ νομοσχέδια αὐτὰ σπουδάζοντες, ὅτι ὑμεῖς δὲν θέλετε ἵνα ἐπιψηφισθῶσιν αὐτὰ καὶ γείνωσι νόμοι τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ἁπλῶς τὰ ὑπεβάλετε ἵνα ῥίψητε στάχτη ’στὰ μάτια τοῦ κόσμου.

§31ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπέμεινα ζητῶν τὴν κατάθεσιν τοῦ πίνακος τοῦ ἀφορῶντος τὴν κατάστασιν τῆς ἐθνικῆς ὁδοποιΐας, διότι δὲν ἠθέλησα νὰ ἐπιμείνω, ὅπως ἐπεξηγηθῶσι διάφοροι ἄλλαι ἐπερωτήσεις, σχετιζόμεναι μὲ τὴν ἀναγραφὴν δαπανῶν ἢ εἰσπράξεων τοῦ Δημοσίου, ἵνα μὴ ἐπὶ πολὺ ἐπεκταθῇ ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν· ἀλλὰ ἐνόμισα, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιμείνω εἰς τοῦτο, διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς ἐπεκταθείσας δυστυχῶς γνωστὰς ἀταξίας ἐν τῷ λογιστικῷ ἡμῶν νόμῳ, ἀταξίας, αἱ ὁποῖαι καὶ τὴν διαχείρισιν αὐτὴν σπουδαίως ἐπηρεάζουσι, καὶ ἡμᾶς, οἵτινες ἐκ τῶν ἐπισήμων στοιχείων θέλομεν νὰ πληροφορηθῶμεν, θέτουσιν ἐν πεπλανημένῃ ἐνίοτε ὁδῷ. Ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν πίνακα, ὃν ἔχω ἀνὰ χεῖρας καὶ κατὰ τὸν ὁποῖον ἐκ τῆς ἐθνικῆς ὁδοποιίας ὑπολείπονται σήμερον δρ. 3,992,000, αἱ ὁποῖαι ἐν τῷ πίνακι τούτῳ ἀναγράφονται ὡς ὑπόλοιπον, ἀλλὰ εἰς ἄλλον πίνακα ἀναγράφονται ὡς ὀφειλόμενον. Τὸ ὑπόλοιπον εἶναι μὴ ὀφειλόμενον; εἶναι ὑπόλοιπον ἔργων κατακυρωθέντων καὶ μὴ ἐκτελεσθέντων, ἢ εἶναι ὑπόλοιπον ἔργων ἐκτελεσθέντων καὶ παραδοθέντων καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ὀφείλονται τὰ χρήματα; Ὑποθέτω ὅτι πρόκειται περὶ ἔργων μὴ ἐκτελεσθέντων, ἀλλὰ κατακυρωθέντων. Ἀφ’ ἑτέρου ἐν ἑτέρᾳ στήλῃ ἀναγράφεται ποσὸν 2,638,000 δρ. ὡς ὀφειλόμενον. Τοῦτο βεβαίως δὲν δύναται νὰ ἐννοῇ ἄλλο τι, εἰμὴ ὅτι πρόκειται περὶ ἔργων παραδοθέντων ἤδη καὶ διὰ τὰ ὁποῖα τὸ Δημόσιον ὀφείλει τὸ ποσὸν τῶν 2,638,000 δρ. Ὑπολείπονται ἔργα δρ. 1,300,000 περίπου, τὰ ὁποῖα εἶναι κατακεκυρωμένα καὶ τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται κάτωθεν τοῦ πίνακος ὡς ἐργολαβίαι πρὸς διάλυσιν. Ἂν ἑπομένως ὑπολογίσωμεν τὸ ποσὸν τῶν ὀφειλομένων εἰς χρήματα καὶ τὸ ποσὸν τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ διαλυθῶσιν, ἔχομεν δύο τινά· ἢ ὅτι θὰ διαλυθῶσι τὰ ἔργα ταῦτα καθ’ ὁλοκληρίαν, καὶ τότε οὐδὲν ἔχουσι πλέον λαμβάνειν παρὰ τοῦ Δημοσίου, ἢ ὅτι 2,638,000 ὀφειλόμενα καὶ 1,300,000 δρ. ἐργολαβίαι πρὸς διάλυσιν ἀποτελοῦσι τὸ ποσὸν τῶν 3,992,000 δραχμῶν, δηλαδὴ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον παριστᾷ τὰ ὑπόλοιπα τῶν κατακυρωθέντων καὶ μὴ ἐκτελεσθέντων ἔργων. Ἂν ἑπομένως ὀφείλωνται 2,638,000, δὲν ὑπολείπονται ἔργα μὴ κατασκευασθέντα καὶ κατακυρωθέντα, εἰμὴ 1,300,000 δραχμῶν, τὰ ὁποῖα ἐν τῷ πίνακι τούτῳ χαρακτηρίζονται ὡς ἐργολαβίαι πρὸς διάλυσιν. Οὐδὲν ἑπομένως βλέπω ἔργον πρὸς ἐκτέλεσιν, διότι δὲν ἔμεινε καὶ κατὰ τὸν πίνακα τοῦτον ἐκκρεμὲς τίποτε, ἀφοῦ τὸ 1,300,000 ὑπολειπόμενον ἀποτελεῖται ἐξ ἐργολαβιῶν, αἵτινες θὰ διαλυθῶσι. Συνεπῶς τὸ ἀναγραφὲν ποσὸν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ δὲν θὰ χρησιμεύσῃ διὰ κατακυρωθέντα ἔργα, ἀλλ’ ἴσως διὰ νέα, καὶ τὰ νέα αὐτὰ ἔργα κατὰ τὸν ψηφισθέντα νόμον δὲν δύνανται νὰ ἐκτελεσθῶσι. Τοῦτο ἀνέπτυξα, ὡς ἐξαγόμενον ἐκ τοῦ πίνακος αὐτοῦ, ἀπολύτως καὶ μεμονωμένως ἐξεταζομένου. Ἀλλὰ ὁ πίναξ οὗτος, συγκρινόμενος μὲ τοὺς ὑποβληθέντας πρό τινος καιροῦ, παρουσιάζει ἀντιφάσεις ἀκαταλήπτους· διότι τὴν 15 Δεκεμβρίου ὑπεβλήθη πίναξ, ὁ ὁποῖος παρίστα τὰ ὑπόλοιπα τῶν κατασκευασθησομένων ἔργων ἀνερχόμενα εἰς 4,043,000 δραχμάς. Ἠκούσαμεν πολλάκις, ὅτι ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου καὶ ἐντεῦθεν ἠκυρώθησαν ἐργολαβίαι ἀνερχόμεναι εἰς 1,000,000, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα μεταξὺ τοῦ πίνακος τῆς 15 Δεκεμβρίου καὶ τοῦ σημερινοῦ ὑπάρχει διαφορὰ 50,000 δραχμῶν. Ἀλλ’ ἐνῷ τοιαύτη διαφορὰ ὑπάρχει μεταξὺ τῶν δύο τούτων πινάκων, ἐν τῷ πίνακι τῷ ὑποβληθέντι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ παρὰ τῆς ἰδίας ὑπηρεσίας ὑπάρχει ἄλλη διαφορά, πολὺ σπουδαιοτέρα, διότι ἐκεῖ τὰ ὑπόλοιπα ὅλα παρουσιάζονται ὡς ἀνερχόμενα εἰς δρ. 2,530,000, ἐκ τούτων δὲ βεβαιοῦται ὅτι διελύθησαν 1,441,000 δραχμῶν ἐργολαβίαι, καὶ ἑπομένως τὸ ὅλον τῶν ὑπολοίπων ἀνέρχεται εἰς 1,089,000 δραχμάς. Ποῖον ἐκ τῶν πινάκων οἱ θέλοντες νὰ μελετήσωσι τὰ τῆς ἐθνικῆς ἡμῶν ὁδοποιίας πρέπει νὰ θεωρήσωσιν ὡς ἀκριβῆ καὶ ἐπίσημον; Διότι δὲν πρόκειται περὶ βαθμιαίας ἐλαττώσεως τῶν ὑπολειπομένων πρὸς κατασκευὴν ἔργων, ὥστε νὰ ἐλπίζῃ τις, ὅτι κατὰ τὴν 15 Δεκεμβρίου ὑπῆρχε ποσὸν ὑπολειπομένων ἔργων ἀνώτερον τοῦ σημερινοῦ, διότι διελύθησαν ἐργολαβίαι. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ἀπεναντίας μᾶς παρουσιάζει ὁ πίναξ ὁ σήμερον ὑποβληθείς, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν πίνακα τὸν ὑποβληθέντα τὴν 15 Δεκεμβρίου, τὰ αὐτὰ σχεδὸν ποσὰ, ἤτοι 1,300,000 δραχμῶν, δι’ ὑπολειπόμενα ἔργα, ἀλλ’ ἀντὶ διαλελυμένων ἐργολαβιῶν, ὡς παριστᾷ ὁ πρῶτος πίναξ, παρουσιάζει ὁ δεύτερος τὰς ἐργολαβίας ταύτας ὡς μελλούσας νὰ διαλυθῶσιν, ὄχι ὡς διαλυθείσας. Εἰς τοῦτο ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπολύτως νὰ ἔχῃ γνῶσιν ἡ Βουλὴ καὶ πᾶς περὶ τῶν ζητημάτων τούτων ἐνδιαφερόμενος τῆς καταστάσεως ταύτης, δὲν εἶναι δυνατὸν δὲ νὰ ὑπάρχῃ καὶ διαχείρισις τῶν τοιούτων ζητημάτων, ἄν τοιαῦται παρουσιάζωνται ἀντιφάσεις εἰς τὰ ἀποτελέσματα τοῦ λογιστικοῦ, τὰ ὁποῖα εἰς ἑκάστην μεμονωμένην περίοδον παρουσιάζουσιν οἱ πίνακες.

§32ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ δώσω μερικὰς ἐξηγήσεις περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ ὑπηρεσία τῶν δημοσίων ἔργων συντάσσει τοὺς πίνακας, διότι τοιαῦται ἀπορίαι, αἱ ὁποῖαι ἐγεννήθησαν εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἐγεννήθησαν καὶ εἰς ἐμὲ, καὶ ἠναγκάσθην νὰ ζητήσω ἐπὶ τούτου ἐξηγήσεις, διότι δὲν ἠδυνάμην νὰ κατανοήσω τὰς διαφορὰς, αἱ ὁποῖαι προέκυπτον μεταξὺ τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἑτέρου τῶν πινάκων. Τὸ πρᾶγμα ὅμως ἐξηγεῖται εὐκόλως μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν, ἡ ὁποία μέχρι τοῦδε ἐγένετο. Πρῶτον ἡ στήλη τῶν ἐγκριθέντων, πρέπει νὰ γείνῃ γνωστὸν, ὅτι ἀναγράφει ὅλα τὰ ποσὰ, ὡς ἀρχικῶς ἐνεκρίθησαν, ἡ ἀναγραφὴ δ’ αὕτη ἐξακολουθεῖ κατὰ τὴν ὑπηρεσίαν νὰ μένῃ ἀμείωτος μέχρι καὶ τῆς τελευταίας στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐντελῶς ἐξαντλεῖται ἕκαστον ἔργον. Διὰ νὰ γείνῃ δὲ καταληπτὸν, θὰ φέρω ἓν παράδειγμα. Ἀναγράφεται μία ὁδὸς, ἥτις ἐνεκρίθη διὰ 100,000 δραχμὰς ἀρχικῶς, ἐκτελεῖται, καὶ ἐν τῷ μεταξύ...

§33Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δηλαδὴ ἐγκρίνεται ἡ δημοπρασία.

§34ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγκρίνεται ἡ δημοπρασία, καὶ ἐν τῷ μεταξὺ πληρόνονται 90,000 δραχμαὶ, μένει δ’ ὑπόλοιπον 10,000· ἂν καταστρωθῇ πίναξ τῶν ἐγκριθέντων, θ’ ἀναγραφῇ ὅλον τὸ ποσὸν τῶν 100,000 δραχμῶν, ἀδιάφορον ἂν ὀφείλεται μόνον ποσὸν 10,000. Εἰς τὴν στήλην τῶν ὑπολοίπων καταγράφεται τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον μένει ἀκόμη ἀνεκτέλεστον, ὡς ὀφειλόμενον, ἡ στήλη δὲ τῶν ὑπολοίπων πρὸς τὴν στήλην τῶν πληρωθέντων συμφωνεῖ καὶ συμπληροῖ τὸ ποσὸν, ὄχι πάντα, διότι συμβαίνει, ἐνῷ ἡ ὁδὸς ἔχει ἐγκριθῇ κατὰ τόσον ποσὸν, κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν νὰ ἐπέλθωσιν οἰκονομίαι...

§35ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μικραὶ πάντοτε.

§36ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Συμβαίνει πολλάκις νὰ ἦναι μεγάλα τὰ ποσά... Ἐντεῦθεν λοιπὸν δύναται νὰ ὑπάρξῃ μία διαφορὰ μεταξὺ τοῦ ὑπολοίπου τῶν πληρωθέντων καὶ τῶν ἐγκριθέντων, ἡ ὁποία εἶναι ἀκατανόητος εἰς τὸν μὴ γνωρίζοντα τὸν μηχανισμὸν τῆς ὑπηρεσίας, ὡς, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ἦτο ἀκατανόητος καὶ εἰς ἐμέ. Αὐτὴ ἡ διαφορὰ παρατηρεῖται καὶ εἰς τὴν στήλην τῶν ὀφειλομένων ἀπέναντι τῆς στήλης τῶν ὑπολοίπων, διότι φαίνονται μὲν τὰ ὑπόλοιπα μεγαλείτερα, καθόσον ὑπολογίζεται τὸ ποσὸν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχικῆς ἐγκρίσεως καὶ ἀφαιρεῖται ἐκ τοῦ ποσοῦ μόνον τῶν πληρωθέντων, ἀλλὰ κατόπιν, κατὰ τὴν παράδοσιν, τὰ ποσὰ ταῦτα ἐπαρουσίασαν καὶ οἰκονομίαν πολλάκις εἰς σπουδαῖα ποσὰ, εἰς τρόπον ὥστε παρατηρεῖ τις μίαν μεγάλην διαφορὰν μεταξὺ τῶν πράγματι ὀφειλομένων καὶ τῶν ὑπολοίπων. Οὕτως ἔχει ὁ μηχανισμός. Τούτου γενομένου γνωστοῦ, τὰ πάντα ἐξηγοῦνται, διότι τὰ πραγματικῶς ὀφειλόμενα εἶναι τὰ ἐν τῇ στήλῃ τῶν ὀφειλομένων. Τὰ ποσὰ τῶν ἐγκριθέντων, τὰ σημειούμενα ἐν τῷ τελευταίῳ πίνακι, τὸν ὁποῖον πρὸ ὀλίγου εἴχετε, εἶναι 16 περίπου ἑκατομμύρια, ἐνῷ εἰς τὸν πίνακα τὸν προηγούμενον ἔχομεν 19,000,000.

§37ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. 18,300,000.

§38ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Διότι ἐν τῷ μεταξὺ μικρὸν μὲν ποσὸν ἐπληρόνετο πρὸς ἐξόφλησιν τοῦ ὅλου ἔργου, ἀφῃρεῖτο δὲ ἀπὸ τὴν στήλην τῶν ἐγκριθέντων μέγα ποσὸν, τουτέστιν ὅλον τὸ ποσὸν τὸ ἀρχικῶς ἐγκριθέν. Διὰ τοῦτο ὑπάρχει αὐτὴ ἡ διαφορά. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ ὀφειλόμενα μεταξὺ τῶν δύο πινάκων ὑπάρχει διαφορά...

§39ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὰ ὀφειλόμενα ἐν τῷ πρώτῳ πίνακι συμπίπτουσι μὲ τὰ ὑπόλοιπα τοῦ δευτέρου.

§40ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Βεβαίως... Ὑπάρχει διαφορὰ τῶν ὀφειλομένων κατὰ 62,000, διότι ἐν τῷ μεταξὺ συνέβη νὰ γείνῃ ἡ ἐκκαθάρισις τῶν ἀξιώσεων τῆς ἐργολαβίας τῆς ἐκ 4,000,000, ἅπερ ἀποτελοῦσι τὸ ποσόν. Ἡ ἐκκαθάρισις δὲ αὕτη ἔδωκεν ὀφειλόμενον εἰς τὸ Δημόσιον δραχ. 62,000, τουτέστι τὴν διαφορὰν μεταξὺ τῶν 2,050,000 καὶ τῶν 2,119,000, τὰ ὁποῖα σημειοῖ ὁ πίναξ. Ἀναγράφονται δὲ ἐργολαβίαι πρὸς διάλυσιν, διότι ἐδόθησαν διαταγαί, ὅπως αἱ ἐργολαβίαι διαλυθῶσι. Καί τινες μὲν διελύθησαν, ἄλλαι δὲ διαλύονται· δὲν εἶναι δὲ ἤδη γνωστὸν, ἂν πᾶσαι διελύθησαν μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς, διότι ἡ ὑπηρεσία δὲν ἔχει ἀκόμη τὰς πληροφορίας. Ὥστε τὸ ποσὸν τοῦτο ἀφαιρεῖται ὁλόκληρον, καὶ οὕτω μένει πραγματικῶς ὑπόλοιπον ὀφειλομένων 2,119,000.

§41ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τί ἐννοεῖτε ἐν τῷ πίνακι αὐτῷ διὰ τῶν λέξεων «ὀφειλόμενον καὶ ὑπόλοιπον;» Ποία διαφορὰ ὑπάρχει μεταξὺ ὀφειλομένου καὶ ὑπολοίπου;

§42ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἶπον, ὅτι τὸ ὑπόλοιπον εἶναι ἡ διαφορά, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῶν πληρωθέντων καὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ ἀρχικῶς ἐγκριθέντος, τὰ δὲ ὀφειλόμενα σημειοῦνται.

§43ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὰ ὀφειλόμενα ἀφορῶσιν ἔργα ἐκτελεσθέντα;

§44ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Βεβαίως.

§45ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ὀφείλονται χρήματα.

§46ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὀφείλονται χρήματα. Ἡ διαφορὰ δὲ τῶν ὑπολοίπων πρὸς τὰ ὀφειλόμενα εἶναι αὐτὴ, τὴν ὁποίαν σᾶς εἶπον.

§47ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι διαφορά.

§48ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ τῶν ὑπολοίπων καὶ τῶν ὀφειλομένων· διότι, ἐνῷ τὰ ὑπόλοιπα φαίνονται 4,000,000, κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων μέχρι τῆς πληρωμῆς ἐπῆλθον μεταβολαὶ καὶ οἰκονομίαι, αἱ ὁποῖαι ἐμείωσαν τὴν πραγματικὴν ὀφειλὴν, καὶ οὕτως ἀπέναντι τῶν ἀρχικῶς ἐγκριθέντων τὰ ὑπόλοιπα φαίνονται μεγαλείτερα, ἐνῷ τὰ πραγματικῶς ὀφειλόμενα εἶναι ὀλιγώτερα.

§49ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὰ ὀφειλόμενα;

§50ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Βεβαίως. Διὰ τοῦτο βλέπετε, ὅτι ἐν τῇ στήλῃ σημειοῦται, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ ἐξόφλησις ὅλου αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ ἐντὸς τετραετίας, ὅταν ἀναγράφηται ὡρισμένον ποσὸν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, διότι πρόκειται περὶ ἔργων ἐκτελεσθέντων καὶ ἀπέναντι τῶν ὁποίων ὀφείλονται ὁριστικῶς τινα ποσὰ, καὶ ἐκτελουμένων, τῶν ὁποίων ἡ ἀξία θὰ πληρωθῇ καὶ τῶν ὁποίων ἡ ὅλη ἀξία ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 2,119,000 δραχμῶν, ὅπερ ποσὸν μέλλει νὰ πληρωθῇ εἰς τέσσαρας δόσεις, κατὰ τὸν πίνακα, ἀναγραφομένων ἑκάστοτε δραχμῶν 470,000 ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ὅση ἤθελεν ἔλθῃ ἡ ἀναλογία τῆς ἀφαιρέσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά. Κατὰ συνέπειαν ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι παρεστήθη ἐν τῷ πίνακι τὸ ἀληθὲς ποσὸν τῶν ὀφειλομένων.

§51ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὰ ὑπόλοιπα δὲν ὀφείλονται;

§52ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὅλα ὄχι.

§53ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἀλλὰ ποῖα;

§54ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἔδωκα τὰς ἐξηγήσεις. Τὰ ὑπόλοιπα ὄχι ὅλα, διότι κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν πολλῶν ἔργων ἐπῆλθον μεταβολαί, αἱ ὁποῖαι μετέβαλον τὰ ὑπόλοιπα κατὰ τὴν πραγματικὴν ὀφειλήν, καθ’ ὅσον ἐμειώθη τὸ ποσόν.

§55ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τότε δὲν ἔπρεπε νὰ σημειωθῶσιν ὡς ὑπόλοιπον.

§56ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας, ἀλλὰ θέλω λάβει μόνον τὸ τελευταῖον ἀποτέλεσμα. Τὸ ἀποτέλεσμα ὅλης αὐτῆς τῆς λογιστικῆς ἀριθμήσεως εἶναι τὸ αἴτιον τῆς ἀναπτύξεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμα. Τοῦτο δὲν ἀναφέρεται μήτε εἰς τὰ ἐγκριθέντα ἔργα, μήτε εἰς τὰ πληρωθέντα, καὶ διὰ νὰ δείξω τὰς διαφορὰς μεταξὺ τῶν πινάκων, αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἐκ τοῦ τρόπου τῆς συντάξεως τοῦ λογιστικοῦ, θέλω περιορισθῆ εἰς τὸ ἑξῆς, ὅπως μὴ περιπλακῇ τὸ ζήτημα, διότι δὲν εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ συζητηθῇ. Ὑμεῖς εἴπετε, ὅτι ἡ τελευταία στήλη τοῦ πίνακος, τὸν ὁποῖον ὑπεβάλετε, ἡ ἀναγράφουσα 2,638,000 δραχμάς, εἶναι ἡ στήλη ἡ περιέχουσα τὰ ἔργα τὰ ἐκτελεσθέντα καὶ τὰ ἐκτελούμενα...

§57ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. 2,119,000.

§58ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μὴ συγχέετε, παρακαλῶ, τὴν ἐπαρχιακὴν ὁδοποιΐαν μὲ τὴν ἐθνικήν. Ἐγὼ περιορίζομαι εἰς τὴν ἐθνικήν. Διὰ τὴν ἐθνικὴν ὁδοποιΐαν ἐν τῇ στήλῃ τῶν ὀφειλομένων ἀναγράφεται ποσὸν 2,638,000 δραχμῶν... Ἔχετε αὐτὸν τὸν πίνακα;

§59ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν ἔχω ἀντίγραφον.

§60ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὰ 2,638,000 ὀφείλονται εἰς ἔργα ἐκτελεσθέντα καὶ ἐν ἐκτελέσει. Ἀλλ’ ὁ πίναξ, τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς προσάγει σήμερον, ἀναγράφει ὅτι τὸ ποσὸν ἀνέρχεται εἰς 1,338,000, ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι αἱ ἐργολαβίαι ἀναφέρονται εἰς τὴν ἐθνικὴν ὁδοποιΐαν, ὁ δὲ πίναξ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀναφέρει 1,088,000. Πῶς ἐπῆλθε τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο, ἐνῷ ἔπρεπε, καθ’ ὅσον παρέρχεται ὁ χρόνος, τὸ ποσὸν νὰ ἐλαττῶται; Ἐπὶ τοῦ ποσοῦ δὲ τοῦ ἀναγραφέντος ἐν τῷ πίνακι τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐβασίσθη ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ἐξήνεγκεν ὁλόκληρον θεωρίαν. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι τὸ λογιστικὸν ἡμῶν δὲν κρατεῖται καλῶς, καὶ οὕτω βλάπτονται σπουδαῖα συμφέροντα τοῦ Κράτους.

§61ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὀφείλω νὰ διαπιστώσω τὸ ἑξῆς. Ἐγὼ ἀκριβῶς εἶχον διαμφισβητήσει τὴν ἀκρίβειαν τῶν πληροφοριῶν τῶν ἀναγραφεισῶν ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς ἐν τῇ ἀγορεύσει του μᾶς εἶπεν, ὅτι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔλαβεν, εἶναι ἀκριβέσταται· διότι δὲν ἠρκέσθη μόνον εἰς τὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλ’ ἐζήτησε πληροφορίας καὶ ἐκ τῆς Διευθύνσεως τῶν δημοσίων ἔργων καὶ εἶτα ἐσχημάτισε τὴν πεποίθησιν. Ἄπορον μόνον εἶναι, πῶς μετὰ ἕνα μῆνα, ἀντὶ νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ποσὸν, ηὔξησε κατὰ 200,000 δραχμάς. Νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐγερθῶσιν ὑπόνοιαι εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, καὶ νὰ ἐξετάσῃ τί συμβαίνει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· διότι ἄλλως τί γίνεται ἡ διαβεβαίωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι, καθ’ ὅσον παρέρχεται ὁ χρόνος, θὰ ἐπήρχετο ἐλάττωσις; Ἀλλὰ τοὺς πρώτους πίνακας, ὡς παρετηρήσατε, ἀνατρέπει ὁ νέος πίναξ, τὸν ὁποῖον ὑποβάλλει νῦν.

§62ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω τί ἐγένετο εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐγὼ ἐζήτησα πληροφορίας ἐκ τῆς ὑπηρεσίας.

§63ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Προκειμένου περὶ λογιστικῶν ζητημάτων, ἔχω περισσοτέραν ὑπόληψιν εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Παρνασσίδος. Ἔχομεν τὴν ἔγγραφον ἔκθεσιν αὐτοῦ, ἥτις βεβαιοῖ, ὅτι μετ’ ἀκριβείας ἐρευνήσας κατέληξεν εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο, ἡ διαφορὰ δὲ αὕτη ἔπρεπε νὰ κάμῃ ἐντύπωσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, καὶ θὰ τῷ συστήσω νὰ ἐρευνήσῃ ἀκριβέστερον, τί συμβαίνει ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Ὑπουργείου του.

§64Ι. ΓΡΙΒΑΣ. Ἔχω νὰ ἀπευθύνω ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Οὐδέποτε μέχρι τοῦδε εἰς τὰ θαλάσσια ὕδατα τοῦ λιμένος Ἀστακοῦ καὶ τῶν πέριξ ἐγκαθιδρύθη ἰχθυοτροφεῖον. Ἤδη πληροφοροῦμαι, ὅτι ἐν Βονίτσῃ ἐνεργεῖται δεκαετὴς ἐνοικίασις αὐτῶν. Ἐπειδὴ δὲ τὰ συμφέροντα τῶν πτωχῶν ἁλιέων καὶ κατοίκων τῆς πόλεως Ἀστακοῦ ἐπαισθητῶς προσβάλλονται ἐκ τούτου, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως διατάξῃ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐνοικιάσεως καὶ ἀπαλλάξῃ ἐκ τούτου τοὺς πολίτας, καθόσον τὰ ἰχθυοτροφεῖα ἀπέχουσι πολὺ τῆς πόλεως ταύτης, καὶ συνεπῶς τὰ δημόσια συμφέροντα δὲν παραβλάπτονται, οὔτε καὶ τὸ Δημόσιον πρόκειται νὰ ὠφεληθῇ ἐκ τῆς ἐνοικιάσεως ταύτης. Εἰς τὰ ἰχθυοτροφεῖα χρησιμεύουσι συνήθως τὰ ἀβαθῆ ὕδατα, ὁ δὲ λιμὴν τοῦ Ἀστακοῦ ἔχει βαθέα ὕδατα.

§65ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Κατὰ τὴν προπαρελθοῦσαν συνεδρίασιν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐξήνεγκεν ὀρθὴν γνώμην, καθ’ ἣν τὰ κτήματα τῶν Μονῶν δὲν πρέπει νὰ ἐκποιῶνται· ἀλλ’ ὡς ἀναίρεσιν τῆς γνώμης ταύτης ὁ ὑποταμίας Ὀλυμπίων δημοσιεύει εἰς τὴν σημερινὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως προκήρυξιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐκθέτει εἰς πλειοδοτικὴν δημοπρασίαν κτήματα τῆς Μονῆς Κρεμαστῆς τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας. Διαβιβάζω τὴν ἐφημερίδα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα λάβῃ γνῶσιν. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι τὸ Δικαστήριον τῶν ἐν Ἀθήναις Ἐφετῶν ἐνέκρινε τὴν ἔκδοσιν φυγοδίκου Ἰταλοῦ, καταζητουμένου ἀπὸ τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν· τὸ δὲ ἔγκλημα, διὰ τὸ ὁποῖον καταδιώκεται ὁ Ἰταλὸς οὗτος, τιμωρεῖται παρ’ ἡμῖν εἰς βαθμὸν πλημμελήματος. Ἡ σύμβασις, διὰ τῆς ὁποίας ἐπιτρέπεται ἡ ἔκδοσις φυγοδίκου, χρονολογεῖται ἀπὸ τοῦ 1878. Δὲν ἠξεύρω ποῖοι λόγοι παρεκίνησαν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐνδώσῃ εἰς τοιαύτην ἀπαίτησιν τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ τὸ Ἑλληνικὸν Βασίλειον δὲν εὑρίσκεται εὐτυχῶς εἰς περιστάσεις ἐπιβαλλούσας τὴν ἀνάγκην τῆς ἀμοιβαίας παραδόσεως τῶν ἐγκληματιῶν. Ἀφ’ ἧς ἐκυρώθη ἡ σύμβασις, ἐφ’ ἅπαξ μόνον ἡ Ἑλλὰς ἔλαβεν ἀνάγκην νὰ ζητήσῃ τὴν ἔκδοσιν καταδίκου, ἡ δὲ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις παντοιοτρόπως προσεπάθησε νὰ μὴ πραγματοποιήσῃ αὐτήν· ἐζητήθη ἡ ἔκδοσις ἐγκληματίου ἐπὶ παραχαράξει τραπεζικῶν γραμματίων, μετέβησαν ἐκεῖ ἀνώτεροι δικαστικοὶ ὑπάλληλοι, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἰταλικὴ διὰ παντὸς τρόπου, ὡς εἶπον, ἐνέπαιζεν αὐτούς, ἡμεῖς δὲ μέχρι σήμερον ἔχομεν ἐνεργήσει εἰκοσάδα τοιούτων ἐκδόσεων. Ἵνα λάβητε δὲ ἰδέαν τινὰ περὶ τῶν ἀξιώσεων τῆς συνθήκης, ἀρκεῖ νὰ μάθητε, ὅτι ὄχι μόνον διὰ κοινότατα ἐγκλήματα, ἀλλὰ καὶ διὰ πλημμελήματα συνηθέστατα ἀκόμη, ἐπιτρέπεται ἡ ἔκδοσις φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων, χωρὶς νὰ δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ εὐλόγως, ὅτι οἱ ἐπὶ τοιαύταις πράξεσι καταδιωκόμενοι δύνανται ν’ ἀποβῶσιν ἐπικίνδυνοι εἰς τὴν χώραν, παρ’ ᾗ προσφεύγουσιν, ἢ ὅτι εἶναι αἱ πράξεις αὐτῶν ἐκ τῶν ἀναιρετικῶν τῆς κοινωνικῆς τάξεως. Ἀναγινώσκω τὸ ἄρθρον 2 τῆς μνησθείσης συμβάσεως, διὰ νὰ κρίνητε ἀσφαλῶς περὶ τοῦ πράγματος (ἀναγινώσκει): «Τὰ κακουργήματα καὶ πλημμελήματα, ὧν ἕνεκα γενήσεται ἀμοιβαίως ἡ ἔκδοσις, εἰσὶ τὰ ἑπόμενα: 1) Φόνος δι’ ἐνέδρας καὶ ἐξ ἐπιβουλῆς. 2) Πατροκτονία. 3) Παιδοκτονία. 4) Φαρμακεία. 5) Φόνος καὶ ἀναίρεσις. 6) Ἔκτρωσις. 7) Βιασμός. 8) Βιαία ἀπαγωγὴ καὶ ἁρπαγή. 9) Ἀποπλάνησις εἰς ἀσέλγειαν. 10) Ἀπόκρυψις, μεταλλαγὴ ἢ ἔκθεσις παιδός. 11) Διγαμία. 12) Προσβολαὶ κατὰ τοῦ σώματος καὶ βλάβαι ἐκ προμελέτης ἢ μὴ, ἐπενεγκοῦσαι στέρησιν ζωῆς, ἢ ἀνικανότητα πρὸς προσωπικὴν ἐργασίαν, διαρκέσασαν πλέον τῶν τριάκοντα ἡμερῶν, ἢ πήρωσιν, ἢ ἀκρωτηριασμόν, ἢ στέρησιν τῆς χρήσεως μέλους τινὸς ἢ ὀργάνου, ἢ ἄλλην τινὰ νόσον διαρκῆ. 13) Αἰκίαι κατὰ δημοσίων ἢ ἐκκλησιαστικῶν λειτουργῶν ἢ ὑπηρετῶν, ἐν ᾧ ἐνεργοῦσι τὰ καθήκοντά των, ἢ ἕνεκα τῆς ἐνεργείας αὐτῶν. 14) Συγκρότησις συμμορίας. 15) Ληστεία. 16) Ἐκβίασις. 17) Δήωσις τῆς χώρας. 18) Παράνομος κατακράτησις. 19) Ἐμπρησμός. 20) Κλοπὴ, ὑπεξαίρεσις καὶ ἀπάτη, συνοδευόμεναι ὑπὸ ἐπιβαρυντικῶν περιστάσεων, ἐπαγομένων τοὐλάχιστον τὴν ποινὴν τῆς εἱρκτῆς, κατὰ τὰς νομοθεσίας ἀμφοτέρων τῶν Κρατῶν. 21) Ἀπιστία κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας καὶ καταπίεσις. 22) Δωροδοκία. 23) Παραχάραξις καὶ κιβδηλεία νομισμάτων ἢ χαρτονομισμάτων ἐχόντων νόμιμον κυκλοφορίαν, καὶ εἰσαγωγὴ εἰς κυκλοφορίαν παρακεχαραγμένων ἢ κιβδήλων νομισμάτων ἐν γνώσει τῆς νοθείας αὐτῶν. 24) Παραχάραξις ἢ πλαστογραφία τῶν πιστωτικῶν γραμματίων τῆς Κυβερνήσεως ἢ Τραπεζῶν. 25) Νόθευσις δημοσίων σφραγίδων καὶ σημάντρων. 26) Πλαστογραφία ἐπὶ δημοσίων ἢ ἰδιωτικῶν ἐγγράφων καὶ ἐν γνώσει χρῆσις τοιούτων πλαστογραφημένων. 27) Ψευδορκία καὶ ἐπιορκία, διαφθορὰ, ἤτοι παρασκευὴ μαρτύρων, πραγματογνωμόνων καὶ διερμηνέων. 28) Συκοφαντία. 29) Δολία χρεωκοπία. 30) Φθοραὶ καὶ βλάβαι ξένης περιουσίας ἐκ προθέσεως. 31) Ναυταπάτη. 32) Πειρατεία καὶ ἐξομοιούμεναι πρὸς τὴν πειρατείαν πράξεις, ἐκτὸς ἐὰν ὑπάγωνται αὗται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν δικαστηρίων τοῦ εἰς ἔκδοσιν καλουμένου Κράτους καὶ προαιρῆται τοῦτο τὴν ἐκδίκασιν τῶν κατηγορουμένων. 33) Στάσις τοῦ πληρώματος πλοίου. «Ἐν τῇ κατηγορίᾳ τῶν ἀνωτέρω μνημονευομένων ἀδικημάτων συμπεριλαμβάνονται καὶ αἱ ἀπόπειραι αὐτῶν, ὁσάκις προβλέπωνται καὶ τιμωρῶνται ὑπὸ τῶν νόμων ἀμφοτέρων τῶν Κρατῶν.» Ἡ σύμβασις αὕτη ἀναιρεῖ τὰ δικαιώματα τῆς ἀνεξαρτησίας καὶ τὸ φιλελεύθερον πολίτευμα τοῦ Κράτους, καὶ δὲν ἁρμόζει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἰσχύουσα. Νομίζω ὅτι προσεγγίζει ἡ λῆξις τῆς συμβάσεως, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταγγείλῃ αὐτήν. Κατ’ ἐπανάληψιν παρεκάλεσα τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ ἐξηγήσῃ, τί συμβαίνει ἐν τῷ διατάγματι τῆς 22 Ἰανουαρίου ἐ. ἔ. τὸ ἀποβλέποντι εἰς εἰς τὴν διανομὴν πιστώσεων διὰ τὰ ἔξοδα τοῦ μηνὸς Δεκεμβρίου, καὶ ἀπορῶ πῶς δὲν ἀπήντησε.

§66Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐζήτησα τὴν ὑμετέραν ἐπερώτησιν καὶ μοὶ ἐστάλη ἓν φύλλον τῶν πρακτικῶν, ἐν ᾧ ἀναγράφεται ὅτι «ὁ Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος ὑπέμνησε προηγουμένας ἐπερωτήσεις του», ἀλλὰ δὲν μοὶ ἐστάλησαν αἱ ἐπερωτήσεις αὗται, καὶ ἀγνοῶ ἀκριβῶς ποῖαι εἶναι.

§67ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῆς 22 Φεβρουαρίου ἀναγράφονται ἐν σελίδι 6 τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ὁ αὐτὸς Βουλευτὴς Γόρτυνος ἀπηύθυνε καὶ ἐπερωτήσεις ὡς ἑξῆς... Παρακαλεῖται ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, διατὶ, παρὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ τοῦ Κράτους ἐγένετο διὰ πρώτην ταύτην φορὰν ἡ καινοτομία, ὅπως διὰ τοῦ 1 ἄρθρου τοῦ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 8 φύλλου τῆς Ἐφημ. τῆς Κυβερνήσεως δημοσιευθέντος Β. Διατάγματος τῆς 22 Ἰανουαρίου ἐ. ἔ. τεθῇ εἰς τὴν διάθεσιν τῶν Ὑπουργῶν ἐκ τῶν ἐπὶ τῆς χρήσεως 1893 κεχορηγημένων πιστώσεων, πρὸς ἀποπληρωμὴν τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως ταύτης, πίστωσις ἐκ δρ. 14,232,789 κλπ.» Ὑποθέτω ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του, ἀποστεῖλαν ἀντίτυπον τῶν προσωρινῶν πρακτικῶν, ἀλλ’ ὅτι τὸ γραφεῖον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ὑπέβαλεν εἰς αὐτὸν τὰς ἐπερωτήσεις μου. Ἐν δυσὶ λέξεσι θὰ σᾶς δώσω νὰ ἐννοήσητε περὶ τίνος πρόκειται. Κατὰ τὸ ἄρθρον 25 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ τῇ αἰτήσει τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, ἐκδίδει κατὰ μῆνα Β. Διάταγμα περὶ διανομῆς τῶν πιστώσεων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐγκεκριμένου προϋπολογισμοῦ. Διὰ τοῦ διατάγματος λοιπὸν τούτου ἐτέθη εἰς τὴν διάθεσιν τῶν Ὑπουργῶν ἐκ τῶν ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1893 κεχορηγημένων πιστώσεων πρὸς ἀποπληρωμὴν τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως ταύτης, πίστωσις ἐκ δραχμῶν 14,232,789 καὶ 98/00, ἐνῷ τὸ ὑπόλοιπον ἀδιάθετον πόσον ἐκ τῶν ἐν τῷ γενικῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τοῖς εἰδικοῖς τῶν Ὑπουργείων ἀναγεγραμμένων πιστώσεων ἀνέρχεται εἰς δραχ. 6,241,769 καὶ 18/00, διότι τῶν διὰ τῶν πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ λογιστικοῦ νόμου ἐκδοθέντων βασιλικῶν διαταγμάτων τῆς 31 Ἰανουαρίου, 8 Μαρτίου, 31 Μαρτίου, 14 Μαΐου, 19 Μαΐου, 27 Ἰουνίου, 2 Αὐγούστου, 27 Αὐγούστου, 2 Ὀκτωβρίου, 18 καὶ 30 Νοεμβρίου τοῦ 1893 τεθεισῶν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν Ὑπουργῶν ἐπὶ ταῖς αἰτήσεσιν αὐτῶν πιστώσεων διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐξόδων τῶν μηνῶν Ἰανουαρίου μέχρι τέλους τοῦ Νοεμβρίου ἀνερχομένων εἰς δρ. 99,459,169 καὶ 82/00, τῶν δὲ διὰ τοῦ περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους νόμου κανονισθέντων ἐξόδων ὁρισθέντων εἰς δραχ. 105,701,939, ἔχομεν ὑπόλοιπον διαθέσιμον 6,242,769 καὶ 18/00. Καὶ ἐνῷ τόσον ἔχομεν διαθέσιμον ποσὸν διὰ τὰ ἔξοδα τοῦ μηνὸς Δεκεμβρίου, ὁ κ. Ὑπουργὸς προεκάλεσε τὸ διάταγμα τῆς 22 Ἰανουαρίου 1894, διὰ τοῦ ὁποίου χορηγεῖ καὶ διανέμει εἰς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα πιστώσεις ἐκ δρ. 14,222,789 καὶ 98/00, τουτέστι καθ’ ὑπέρβασιν 7,990,020 καὶ 80/00. Τοιοῦτον διάταγμα εἶναι πρωτοφανὲς εἰς τὸ εἶδός του καὶ διὰ τὴν πρωτοτυπίαν του. Τὸ ἄρθρον 25 λέγει (ἀναγινώσκει): «Καθ’ ἕκαστον μῆνα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ τῇ αἰτήσει καὶ τῶν ἄλλων Ὑπουργῶν, προκαλεῖ Β. Διάταγμα, προσδιορίζον τὸ χρηματικὸν ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἕκαστος δύναται νὰ διαθέσῃ κατὰ τὸν ἐφεξῆς μῆνα ἐπὶ τῶν ψηφισθεισῶν πιστώσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ του, ἀναλόγως τῶν χρηματικῶν πόρων τοῦ δημοσίου ταμείου.» Ὁ νόμος δὲν ὁμιλεῖ περὶ ἀποπληρωμῆς, θὰ ἦτο δὲ μωρὸν, ἂν ὡμίλει περὶ αὐτῆς, διότι ἡ ἀποπληρωμὴ γίνεται μέχρι τῆς 30 Σεπτεμβρίου, ὅτε ἀναγνωρίζονται ὅλα τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους τῆς οἰκείας χρήσεως. Ἐν παρόδῳ λέγω, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1893 φθάνει εἰς τὸ σεβαστὸν ποσὸν 126 ἑκατομμυρίων καί τινων ἑκατοστύων χιλιάδων. Διὰ τοῦτο λαμβάνω καὶ πάλιν τὴν τιμήν, ὅπως παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐξηγήσῃ τὴν αἰτίαν τοῦ φαινομένου τούτου, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον καὶ νὰ πλανῶμαι.

§68ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἐνθυμεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς, πόση εἶναι περίπου ἡ ὑπέρβασις αὕτη;

§69Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι καλὸν τὰ τοιαῦτα νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς ἀπάντησιν τῶν παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκτεθέντων.

§70ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὅσα ἐλέχθησαν εἶναι μία μομφὴ κατὰ τοῦ Προεδρείου.

§71ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐστάλη ἐκ τοῦ Προεδρείου σημείωσις, λέγουσα ἁπλῶς, ὅτι ὁ Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος ὑπέμνησε προηγουμένην ἐπερώτησίν του.

§72ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρόκειται περὶ ζητήματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἠδύνατο καὶ ἐκ τοῦ προχείρου νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἀλλὰ παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀποσταλῇ ἀντίτυπον τῶν πρακτικῶν τῆς συνεδριάσεως πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργόν.

§73ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως, εἰ δυνατόν, πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν σκέπτηται νὰ δώσῃ τὸ δικαίωμα εἰς πολλοὺς τῶν ὑπαξιωματικῶν τῶν διαφόρων ὅπλων, ἵνα ὑποβληθῶσιν εἰς ἐξετάσεις, ὅπως εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς γνωρίζει κάλλιον παντὸς ἄλλου, ὅτι ὑπαξιωματικοὶ πολλοὶ καὶ καλοὶ μένουσιν ἄνευ ἐλπίδος ἐν τῷ στρατεύματι· φρονῶ δέ, ὅτι πρέπει νὰ τοῖς δοθῇ μικρὰ ἐλπίς, διότι ἄλλως θέλουσιν ἀποχωρήσει ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, ἄνευ δὲ ὑπαξιωματικῶν καλῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ στράτευμα.

§74ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπὶ τοῦ παρόντος οὐδεμίαν δύναμαι νὰ δώσω ὁριστικὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ θέματος, καθόσον ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπεφάσισεν ἔτι, ἐὰν θὰ εἰσαγάγῃ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος μαθητὰς εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν τὰς πληροφορίας, τὰς αἰτηθείσας κατεπειγόντως παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ὀλυμπίας, περὶ τῶν λαβόντων χώραν εἰς τὴν Φιγαλίαν, καὶ ἐκ τῶν ὁποίων θὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλή, ὅτι τὰ συμβάντα εἰσὶν ὅλως διάφορα ἢ ὡς τὰ παρέστησεν ὁ κ. Βουλευτής. Ἐπίθεσις ἐνηργήθη ἐκ μέρους πολιτῶν κατὰ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, ἐκπληρούσης τὸ καθῆκόν της, ἕνεκα τυχαίου γεγονότος, τουτέστιν ἕνεκεν ἐκπυρσοκροτήσεως ὅπλου χωροφύλακος, τὸ ὁποῖον ἐπλήγωσεν εἰς ἀπόστασιν 2,000 μέτρων πολίτην τινά. Τοῦτο νομίσαντες οἱ πολῖται ὡς προελθὸν ἐκ μέρους τῶν χωροφυλάκων, ἐπετέθησαν κατ’ αὐτῶν, ἀλλὰ προσελθόντος τοῦ ἀνακριτοῦ, προελήφθη πᾶν ἀπευκταῖον.

§75ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν νέῳ Φαλήρῳ λιμνάζουσιν ὕδατα, ἀναδίδοντα φοβερὰν δυσωδίαν, ἐπιβλαβῆ εἰς τὴν δημοσίαν ὑγείαν. Οἱ κάτοικοι ἀνεφέρθησαν εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἀρχήν, ἀλλ’ οὐδ’ ἀκροάσεως ἔτυχον. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, πρὶν ἢ ἀποφασίσῃ τι, νὰ διέλθῃ ἐκεῖθεν, καὶ θὰ ἴδῃ, ὅτι, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις, βεβαίως θὰ μᾶς ἔλθῃ χολέρα. Πρὶν παύσουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως εἰς τὴν προσεχῆ σύνοδον φέρῃ νομοθέτημα σπουδαῖον ἀφορῶν εἰς τὴν ἐξουσίαν τῶν προέδρων τῶν δικαστηρίων. Εἶναι τῳόντι λυπηρόν, μετὰ μακροὺς δικαστικοὺς ἀγῶνας, μετὰ δαπάνας σχεδὸν ἴσας πρὸς τὸ ἀντικείμενον τῆς διαφορᾶς, νὰ μὴ δύναται ἡ ἐκδοθεῖσα τελεσίδικος ἀπόφασις νὰ ἐκτελεσθῇ. Ἐπίσης κατέστη ἀδύνατος ἡ ἐκτέλεσις τῶν συμβάσεων τῶν ἐν τοῖς συμβολαιογραφικοῖς ἐγγράφοις. Δὲν θέλω νὰ φέρω παραδείγματα, διότι εἶναι ἐν γνώσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἄλλοτε ἐξέφρασε τὴν λύπην του διὰ τὴν κατάστασιν ταύτην. Ἔχει λοιπὸν καθῆκον νὰ φέρῃ νομοθέτημα, περιορίζον τὴν αὐθαίρετον ἐξουσίαν τῶν προέδρων τῶν δικαστηρίων, καὶ ὑποστηρίζον τὰ ἀποτελέσματα τῆς Δικαιοσύνης, ἡ ὁποία ἄλλως οὐδεμίαν ἔννοιαν ἔχει καὶ εἶναι ὅλως περιττὴ, διότι ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν δι’ ἑνὸς φετφᾶ ἀναστέλλει τὴν ἀπόφασιν. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἀφαιρεθῇ αὐτὴ ἡ αὐθαίρετος ἐξουσία τῶν προέδρων. Ποιοῦμαι περὶ τούτου ἔκκλησιν εἰς τὰ αἰσθήματα τοῦ ὄντος ἀξιολόγου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον πολλὰς ἐλπίδας ἔχει ὅλος ὁ δικανικὸς κόσμος.

§76ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀσθενοῦντος τοῦ ἐκ Καλαβρύτων βουλευτοῦ κ. Πετιμεζᾶ, παρεκλήθην νὰ διαβιβάσω παράπονον πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ πρότασις νόμου, ἡ ὑποβληθεῖσα παρ’ αὐτοῦ πρὸ πολλῶν ἡμερῶν, περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ εἰς ταμβάκον μεταβαλλομένου καπνοῦ ἀκόμη δὲν ἀνεγράφη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀναγεγραμμένη. Δὲν ἀναγινώσκετε τοὐλάχιστον τὴν ἡμερησίαν διάταξιν! Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι ἡ τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1893 ἐκ δραχμῶν 35,000.

§78ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προτάξῃ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐπιδόσεως», διότι εἶναι λίαν κατεπεῖγον, καὶ ὄχι τὰ Παναμαϊκά.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖα εἶναι τὰ Παναμαϊκὰ παρακαλῶ; (Θόρυβος). (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1893 ἐκ δρ. 35,000).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσσης εἰς αʹ συζήτησιν...

§81ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν παραδέχηται ἡ Κυβέρνησις, παρακαλῶ νὰ γείνῃ ἡ ψηφοφορία αὕτη κατόπιν καὶ νὰ προταχθῶσιν ἤδη ἄλλα νομοσχέδια.

§82Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν παραδέχεται ἡ Κυβέρνησις τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐπαναληφθῇ ἡ χθὲς ματαιωθεῖσα ψηφοφορία. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολέκτου, τοῦ βουλευτοῦ Λεβαδείας κ. Ι. Λάππα, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 116. Ἐκ τούτων 88 εἶπον Ναὶ καὶ 28 εἶπον Ὄχι. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν. (Ἀναγινώσκεται ἀκολούθως καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§86ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ ΚΑΙ ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλοῦμεν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Στυλιανοῦ Βάλληνδα καὶ Κ. Ἀργασάρη Λομβάρδου, καὶ ἀκολούθως ἡ διαλογή).

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 8 καὶ 30′ μ. μ.