1894.02.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 51

Τῆς 9 Φεβρουαρίου 1894.

(Τετάρτη).

Ὥρᾳ 6 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ μετά τινα διόρθωσιν ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὸ ὑποβληθὲν πρό τινων ἡμερῶν νομοσχέδιον «περὶ τοῦ ἀσχοληθησομένου εἰς τὰ λιμενικὰ ἔργα προσωπικοῦ» παρεισέφρησαν λάθη τινά. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω αὐτὸ ἐκ νέου διωρθωμένον.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 138). Πολλοὶ κάτοικοι Πύργου διὰ τηλεγραφήματός των, φέροντος πολλὰς ὑπογραφὰς, εὐγνωμονοῦσι διὰ τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον περὶ σταφίδος, καὶ παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιψηφίσῃ αὐτό. Παρακαλοῦσι συνάμα, ὅπως ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος προσδιορισθῇ εἰς δραχμὰς χρυσᾶς καὶ ὁρισθῇ πρὸς διάδοσιν αὐτῆς μικρὸν ποσόν. Ὁ Γρηγόριος Κουκούλης, κάτοικος Ἑρμουπόλεως, δι’ ἀναφορᾶς του παραπονεῖται, ὅτι δὲν ἐπεκυρώθη ἡ ἀνακοπή του κατὰ τῆς πειθαρχικῆς ἀποφάσεως τοῦ δικαστηρίου τῶν συνέδρων, δι’ ἧς ἐπεβλήθη αὐτῷ τὸ εἰς τοὺς ἀπουσιάζοντας ὁρκωτοὺς δικαστὰς πρόστιμον. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορά του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§3ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ὡς καὶ οἱ λοιποὶ συνάδελφοι ἐξ Ἠλείας ἐλάβομεν ὅμοιον πρὸς τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου ἀνακοινωθὲν τηλεγράφημα ἐκ Πύργου. Οἱ συμπολῖται ἡμῶν ἐκ Πύργου συνιστῶσι τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ ἱδρύσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης. Συμμερισθεὶς τὴν γνώμην τῶν συμπολιτῶν μου, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὑπεστήριξα τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, καίτοι δὲν εἶχον λάβει ἐντελῶς γνῶσιν αὐτοῦ εἰς τὰ καθέκαστα. Ἀλλ’ ἐπειδὴ τὰ καθέκαστα τοῦ νομοσχεδίου περιέχουσι λεπτομερείας, δεομένας τροποποιήσεως, ἃς ὑποθέτω ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις θέλει δεχθῆ, καὶ ἐπειδὴ ἐξεδηλώθησαν ὑπὸ τοῦ ἐξ Ἄρτης ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, χθὲς ἀγορεύσαντος, ἰδέαι κατὰ τῆς ἱδρύσεως τῆς Τραπέζης, ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου περὶ ἱδρύσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης, καὶ περὶ ἱδρύσεως ἑτέρας Τραπέζης διὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ πλεονάσματος, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη τῶν ἐκτάκτων μέτρων, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνει τὸ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθὲν νομοσχέδιον. Δὲν ἔχομεν τὴν ἀξίωσιν, ὅπως τὸ σχέδιον ἡμῶν τύχῃ τῆς ἐγκρίσεως τῆς Βουλῆς· θέλομεν μόνον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν εἰς τὰς τροποποιήσεις, αἵτινες θὰ ἐπενεχθῶσιν εἰς τὸ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 139).

§5Θ. ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ἀντικειμένου. Πρὸ 6 μηνῶν ὁ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ τοῦ δήμου Δύμης ἀπεβίωσεν· ἡ διαχείρισις αὐτοῦ μένει ἀνεξέλεγκτος, τὰ δὲ ἔγγραφά του περιέπεσαν εἰς χεῖρας τῶν κληρονόμων του, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀπεδέχθησαν τὴν περιουσίαν. Διὰ τοῦτο μοὶ γράφουσιν ἐκ τοῦ δήμου Δύμης, ὅτι πολλὰ ἐντάλματα πληρωμένα ἐπεστράφησαν εἰς τοὺς δικαιούχους, καὶ οὗτοι ζητοῦσι νὰ ἐπαναφέρωσι ταῦτα εἰς τὸν νέον χρόνον καὶ πληρωθῶσιν ἐκ νέου, τῇ συναινέσει καὶ τοῦ δημάρχου τοῦ δήμου Δύμης. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὸν νομάρχην, ὅπως σφραγίσῃ τὴν διαχείρισιν καὶ ἀρχίσῃ τὴν ἐξέλεγξιν αὐτῆς.

§6ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν γνώμην τῶν συμπολιτῶν μου ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω. Ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον δὲ, τὸ εἰσαχθὲν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου, παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ τυπωθῇ, ὅπως χρησιμεύσῃ ὡς τροπολογία τοῦ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰσαχθέντος.

§7ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἑξῆς. Παρατηρῶ ὅτι καὶ νομοσχέδια σπουδαῖα εἰσάγονται καὶ ἐργασία πολλὴ ὑπολείπεται εἰς τὴν Βουλήν· ἀλλὰ βλέπω, ὅτι πάλιν αἱ ἡμερήσιαι συνεδριάσεις μετεβλήθησαν εἰς νυκτερινάς· ἡ ὥρα εἶναι ἕκτη καὶ ἡμίσεια, καὶ ἡ Βουλὴ μόλις ἤρχισε. Πρέπει νὰ ὁρισθῇ ὥρα ὡρισμένη· διότι, ἐὰν ἐρχώμεθα τὴν 6ην καὶ ἀναχωρῶμεν τὴν 8ην, ἐργασία δὲν γίνεται. Ἐὰν θέλωμεν νὰ δείξωμεν, ὅτι σπουδαίως ἐργαζόμεθα, εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πολλὰ περιμένουσι παρ’ ἡμῶν, πρέπει νὰ ὁρίσωμεν ἀκριβῶς τὴν ὥραν, ἄλλως ἐγὼ τοὐλάχιστον δηλῶ, ὅτι ἀδυνατῶ νὰ συμμορφωθῶ μὲ τὴν τακτικὴν, ἡ ὁποία ἤρχισε νὰ ἰσχύῃ, τῶν νυκτερινῶν συνεδριάσεων.

§8Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρῆλθεν ἱκανὸς χρόνος ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ, ὡς συνήθως συμβαίνει, εἴτε ἀνάγκαι ἀναφυεῖσαι ἔκτοτε, εἴτε ἀκριβέστεροι ὑπολογισμοὶ ἐπὶ νεωτέρων δεδομένων ὑπαγορεύουσι μεταῤῥυθμίσεις τινάς. Περὶ τούτων θέλουσιν ὑποβάλει δηλώσεις ἓν ἕκαστον τῶν Ὑπουργείων. Τὴν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλω σήμερον. Ἡ σπουδαιοτέρα τῶν μεταῤῥυθμίσεων ἀφορᾷ εἰς τὰ τοῦ προσωρινοῦ μεταλλικοῦ χρέους, διότι τοῦτο, ἀναγεγραμμένον ἐπὶ κεφαλαίῳ δραχ. 21,511,000, ἐμειώθη ἐπαισθητῶς διὰ πράξεως διεξαχθείσης μετὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐκ τῶν 21,511,000 δρ. ποσὸν 7,300,000 ἀρχικῶς, αὐξηθὲν δὲ διὰ κεφαλαιώσεως τῶν τόκων εἰς 7,351,000 μεταλλικῶν, ἦτο ἀπὸ καιροῦ ληξιπρόθεσμον, καὶ τὸ εἰς ἐγγύησιν αὐτοῦ ἐνέχυρον ἐκ δραχμῶν 8,760,000 εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια ἦτο κατὰ τὰ συντεθειμένα διαθετέον παρὰ τῶν δανειστῶν εἰς ἀγορὰν χρυσοῦ πρὸς πληρωμὴν τῶν ὀφειλομένων. Ἐν τοιαύτῃ καταστάσει εὕρομεν ἡμεῖς τὰ τοῦ δανείου· εἶχον μάλιστά τινες, ὡς οἱ κύριοι Hambro, ζητήσει, ὅπως ἀποσταλῶσι πρὸς αὐτοὺς τ’ ἀναλογοῦντα εἰς τὸ ἐνέχυρον αὐτῶν τραπεζικὰ γραμμάτια. Τὰ τραπεζικὰ γραμμάτια τοῦ ἐνεχύρου, ἐὰν δι’ αὐτῶν ἠγοράζετο χρυσὸς, ἤθελον ἀποδειχθῆ ἀνεπαρκῆ πρὸς τὴν ἐξόφλησιν τοῦ χρέους· ἐὰν μάλιστα ἐῤῥίπτετο εἰς τὴν ἀγορὰν ποσὸν 8,760,000 δραχμῶν εἰς προμήθειαν χρυσοῦ, ἔτι μᾶλλον ἤθελεν ὑπερτιμηθῆ ὁ χρυσὸς καὶ τὸ συνάλλαγμα καὶ ἔτι μᾶλλον ἀνεπαρκὲς πρὸς τὴν ἐξόφλησιν τοῦ χρέους ἤθελε κατασταθῆ τὸ ἐνέχυρον. Ταῦτα ἔχοντες ὑπ’ ὄψει καὶ τὰ τούτοις παρεπόμενα, ἐνομίσαμεν ὅτι συνέφερεν εἰς τὸ Δημόσιον νὰ ἔλθωμεν εἰς συμφωνίαν πρὸς τοὺς πιστωτὰς τούτους, καὶ νὰ ἐξοφλήσωμεν τὸ χρέος, συμψηφίζοντες τὸ χρεώλυτρον καὶ καταβάλλοντες ἐπὶ πλέον ἐκ τῶν περισσευμάτων τοῦ ταμείου τὸ ἐλλεῖπον πρὸς τὴν ἀναπλήρωσιν τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ χρυσοῦ, ὡς εἶχεν αὕτη ἐν τῷ χρηματιστηρίῳ. Συμφωνηθείσης ἄρα τῆς τιμῆς τοῦ χρυσοῦ φράγκου πρὸς τὸ τραπεζικὸν εἰς 1,64½, κατεβλήθησαν ἐκ τῶν περισσευμάτων τοῦ δημοσίου ταμείου τὰ ἐπὶ πλέον τῆς τιμῆς τῶν 1,20 ἐφ’ ᾗ ἀναλογίᾳ εἶχεν ὑπολογισθῆ τὸ ἐνέχυρον. Καὶ περὶ μὲν τῶν καταβληθέντων πρὸς τὴν ἐξόφλησιν τοῦ χρέους τραπεζικῶν γραμματίων οὐδεμία ἀπαιτεῖται προσθήκη ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, οὔσης ἐπαρκοῦς τῆς ἐν αὐτῷ προνοίας, ἀλλὰ γίνεται ἀφαίρεσις ἐκ τῶν πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ προσωρινοῦ μεταλλικοῦ χρέους παντὸς τοῦ ποσοῦ τῶν τόκων καὶ τῶν χρεωλυσίων καὶ τῶν προμηθειῶν τοῦ δανείου τῶν 7,351,000, ἤτοι 481,000 φράγκων χρυσῶν. Ἐν τῇ δηλώσει ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι τινὲς μεταῤῥυθμίσεις.

§9Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι γνωστόν, πῶς μετεποιήθησαν τὰ γραμμάτια εἰς χρυσόν;

§10ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οἱ κύριοι Hambro ὁλόκληρον τὸ ποσὸν διέθεσαν εἰς ἀγορὰν χρυσοῦ. Ταῦτα κατὰ ἐξωδίκους πληροφορίας. Περὶ τῶν ἄλλων δανειστῶν τοῦτο μόνον γινώσκομεν, ὅτι τὰ εἰς συμπλήρωσιν τῆς ὀφειλῆς πρὸς αὐτοὺς καταβληθέντα εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια διετέθησαν παρ’ αὐτῶν εἰς ἀγορὰν τοκοφόρων τοῦ Κράτους ἀξιῶν, ὥστε γινώσκομεν, ὅτι τοῦτο τὸ ἐπιπροστεθὲν ποσὸν τραπεζικῶν γραμματίων δὲν θέλει διατεθῆ ἐν τῇ χρηματικῇ ἡμῶν ἀγορᾷ πρὸς ἀπόκτησιν χρυσοῦ. Τὸ ποσὸν τῶν τραπεζικῶν γραμματίων, τὸ ἀποτελοῦν τὸ ἀρχικὸν ἐνέχυρον, ἀγνοοῦμεν πῶς διετέθη, γινώσκομεν ὅμως περὶ αὐτοῦ, ὅτι πρὸ τῆς περὶ ἐξοφλήσεως συμφωνίας εἶχον τὸ δικαίωμα οἱ δανεισταὶ ν’ ἀγοράσωσι διὰ τῶν τραπεζικῶν γραμματίων τοῦ ἐνεχύρου χρυσὸν εἰς λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου πρὸς ἐξόφλησιν τοῦ χρέους, ἐνῷ, καταλογισθέντος ἤδη τοῦ ἐνεχύρου εἰς τὴν ἐξόφλησιν τῶν δανείων, διατίθενται τὰ τραπεζικὰ γραμμάτια τοῦ ἐνεχύρου εἰς λογαριασμὸν τῶν δανειστῶν, ἑπομένως ἔχουσιν οὗτοι τὸ συμφέρον νὰ ἀπόσχωσιν ἀπὸ ἐσπευσμένης ἐν τῇ ἀγορᾷ ἀνταλλαγῆς πρὸς χρυσὸν ἐπὶ ἐξευτελισμῷ τῆς τιμῆς αὐτῶν. Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως 1893. Ὡσαύτως ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου. Τοῦτο ἀφορᾷ εἰς τὴν ἄδειαν τῆς πωλήσεως τῶν τευχῶν τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως κεχωρισμένης, ἰδίως ἵνα καταλήξωμεν εἰς δημοσίευσιν τῶν τευχῶν τῶν ὀλιγώτερον χρησίμων ἐπὶ ἀντιτύποις ὀλιγωτέροις, πρὸς οἰκονομίαν τοῦ χάρτου· ἀφορᾷ προσέτι καὶ εἰς τὴν διευκόλυνσιν τῆς πωλήσεως τῆς ἐφημερίδος, ἀνατιθεμένης τῆς διαχειρίσεως εἰς τὸν οἰκονόμον τοῦ τυπογραφείου, ἐνῷ σήμερον, ἵνα γένηταί τις συνδρομητὴς εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ λάβῃ ταμιακὸν γραμμάτιον καὶ νὰ ἐκπληρώσῃ διατυπώσεις ὀχληράς. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης χθὲς, ὁμιλῶν περὶ τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσσης, εἶπεν ὅτι ἄλλοτε εἶχον γείνῃ προτάσεις περὶ ἀναδοχῆς αὐτοῦ ἐπὶ ὅροις, οἵτινες κατ’ αὐτὸν ἦσαν βελτίονες τῶν ὅρων, ὑφ’ οὓς κατόπιν διὰ δημοπρασίας ἐχορηγήθη ἡ ἐκτέλεσις τοῦ σιδηροδρόμου εἰς τὴν ἐργολάβον ἑταιρίαν. Εἶχον ἀντιτάξει εἰς αὐτὸν, ὅτι, ἐὰν ἡ νῦν ἑταιρία ἐκτελῇ τὰ τοῦ σιδηροδρόμου ἀντὶ 140,000 φράγκων τὸ χιλιόμετρον, ἡ ἑταιρία, περὶ ἧς ὡμίλει ὁ κ. Βουλευτὴς, ἐζήτει πρὸς τὴν ἐκτέλεσιν 225,000 φρ. τὸ χιλιόμετρον, ἀλλὰ καὶ πάλιν ὁ κ. Βουλευτὴς, ἀμφισβητήσας τὴν ἀκρίβειαν τῆς πληροφορίας ταύτης, προσέθηκεν, ὅτι ὁ τόκος, ἐφ’ ᾧ ἡ ἑταιρία θὰ προεμήθευε τὸ κεφάλαιον τῆς κατασκευῆς, ἦτο 5%. Ἀντέταξα ὅτι ὁ τόκος ἦτο 6% ἐπὶ τῶν 225,000 φρ. κατὰ χιλιόμετρον, τέλος δ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐπέμεινεν, ὅτι τὰ πράγματα δὲν εἶχον ὡς ἐγὼ τὰ παρίστανον. Ἐνόμισα λοιπὸν ἀναγκαῖον νὰ κομίσω τὰς προτάσεις τῆς ἑταιρίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ οὐ μόνον ταύτας, ἀλλὰ καὶ τὰς ἀνακοινώσεις τῶν ἱδρυτῶν αὐτῆς πρὸς τοὺς καλουμένους εἰς συμμετοχὴν τοῦ ἔργου, καταδεικνυούσας τὰ κέρδη, ἅτινα ἀπεξεδέχοντο ἐκ τῆς ἐπιχειρήσεως· ἦσαν δὲ κατὰ τὰς ἀνακοινώσεις ταύτας τὰ κέρδη κολοσσιαῖα, διότι ναὶ μὲν ὁ ὅρος τῶν 140,000 φράγκων κατὰ χιλιόμετρον, ἐφ’ ᾧ κατεκυρώθη ἡ κατασκευὴ ἐν τῇ δημοπρασίᾳ, καὶ ὑπὸ τοῦ διαιτητοῦ χαρακτηρίζεται ὡς κατώτερος τοῦ πρέποντος, ἀλλ’ ἀναντιῤῥήτως αἱ 225,000 φράγκων, παρεχόμεναι διὰ δανείου ἐπὶ τόκῳ 6%, ἦσαν ἀνώτεραι τοῦ πρέποντος. Κατὰ πόσον ἦσαν ἀνώτεροι τοῦ πρέποντος οἱ ὅροι τῆς ἑταιρίας, δυνάμεθα νὰ πληροφορηθῶμεν ἐκ τῆς ἐγκυκλίου τῶν ἱδρυτῶν πρὸς τοὺς καλουμένους ἵνα λάβωσι συμμετοχὴν εἰς τὴν ἐπιχείρησιν, καὶ ἣν καταθέτω ἐνταῦθα, λαβὼν αὐτὴν ἐν καιρῷ παρ’ ἑνὸς τῶν εἰς οὓς ἀπεστάλη αὕτη παρὰ τῶν ἀναλαβόντων τὴν σύστασιν ἑταιρίας, ἣν τοσοῦτον ἐπῄνεσεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐπὶ ταῖς συμφερούσαις τῷ Κράτει προτάσεσιν αὐτῆς, ἐπικρίνας ἡμᾶς μὴ ἀποδεχθέντας τοιαύτας προτάσεις. Προσθέτω, πρὸς παρηγορίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ, γινώσκοντος ἄλλως τὰ κατὰ τὴν ἑταιρίαν ἐκείνην, ὅτι καὶ αἱ προτάσεις της δὲν ἠδύναντο νὰ πραγματοποιηθῶσι, διότι ἐγένοντο ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἐκτελέσεως, ἀφοῦ ἡ ἑταιρία λάβῃ παρὰ τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως παραχώρησιν τῆς γραμμῆς τῆς προεκτάσεως, δεσμευομένης τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μὴ παραχωρήσῃ εἰς ἄλλην ἑταιρίαν τὰ τῆς ἐπιχειρήσεως, εἰμὴ μόνον ἐὰν οἱ ὅροι ἄλλης ἑταιρίας ἦσαν βελτίονες τῶν παρ’ αὐτῆς προτεινομένων. Καταθέτω τὰ ἔγγραφα, ἵνα λάβῃ γνῶσιν ὁ κ. Βουλευτὴς, ἀφοῦ δὲν ἠθέλησε νὰ πιστεύσῃ εἰς τὰς διαβεβαιώσεις μου.

§11ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ποίαν χρονολογίαν φέρουσιν αἱ προτάσεις;

§12ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὰ κατατιθέμενα εἶναι τ’ ἀνακοινωθέντα μοι σχέδια, καὶ δὲν φέρουσι χρονολογίαν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ δήλωσις περὶ μεταβολῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ καὶ τὰ νομοσχέδια τὰ ὑποβληθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 140–142).

§14ΣΑΚΚΗΣ. Ὑποβάλλω ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς περιφερείας Πατρῶν, φέρουσαν πολλὰς ὑπογραφὰς, διὰ τῆς ὁποίας ἀποφαίνονται κατὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀφαιρέσεως τοῦ πλεονάσματος. Ἂν δ’ ἐπιτρέπῃ ἡ Βουλὴ, θέλω τὴν ἀναγνώσει. (Ἀναγινώσκει τὴν ἀναφοράν).

§15ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν ἐνοικίασιν τῆς ἐν Κηφισσίᾳ οἰκίας, ἥτις χρησιμεύει ὡς σχολεῖον τῶν θηλέων, καὶ νὰ μᾶς πληροφορήσῃ εἰς τίνος οἰκίαν ἦτο πρότερον τὸ σχολεῖον αὐτὸ, καὶ ἐπὶ τίνι μισθώματι ἐμισθώθη ἡ νέα οἰκία, καὶ εἰς τίνα ἀνήκει. Θὰ παρακαλέσω ἐπίσης νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα τὴν μίσθωσιν τῆς ἐν Δραχμανίῳ τοῦ δήμου Ἐλατείας οἰκίας, ἡ ὁποία χρησιμεύει ὡς διδακτήριον τῶν θηλέων, καὶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, τίς ἡ διδάσκαλος, καὶ εἰς τίνα ἀνήκει ἡ οἰκία καὶ ἐπὶ τίνι μισθώματι ἐνῳκιάσθη αὕτη.

§16ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν, ἀφοῦ ἀπεφάσισε νὰ ὑποβάλῃ πληροφορίας, ἀναγομένας εἰς τὴν ἀναδοχὴν τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσσης, ὅπως εὐαρεστούμενος ὑποβάλῃ καὶ τὰς διαφόρους προτάσεις, αἵτινες ἐγένοντο πρὸς αὐτὸν, ὅτε τὸ ἔργον αὐτὸ ἐξετέθη εἰς μειοδοτικὴν δημοπρασίαν. Καὶ ἄλλοτε δὲ παρεκάλεσα ἰδιαιτέρως, καὶ νῦν ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης θὰ παρεκάλουν τὸν αὐτὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν ἀντίτυπά τινα τοῦ γερμανικοῦ κειμένου τῆς ἀποφάσεως τοῦ διαιτητοῦ Σβαῖριγγ. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς διεβεβαίωσεν, ὅτι περιῆλθον εἰς χεῖράς του ἱκανὰ ἀντίτυπα ἐξ αὐτοῦ. Νομίζω ὅτι τινὰ δύνανται νὰ διατεθῶσι καὶ ὑπὲρ τῶν Βουλευτῶν, ἀφοῦ τοιαῦτα, ὡς γινώσκω, εἶναι ἤδη εἰς χεῖρας ὑπαλλήλων καὶ ἄλλων.

§17Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅτε ἀνελάβομεν ἡμεῖς τὴν Κυβέρνησιν, εἶδον τὸν διαιτητὴν καὶ παρ’ αὐτοῦ ἔμαθον, ὅτι εἶχε δοθῆ ἐντολή, ὅπως φροντίσῃ, ἵνα ἡ ἀπόφασις αὐτοῦ μεταφρασθῇ εἰς τὴν Γαλλικὴν καὶ ἀνακοινωθῇ μεταπεφρασμένη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐπὶ τούτοις εἶπον πρὸς αὐτὸν, ὅτι καλῶς εἶχεν, ἀφοῦ ὁπωσδήποτε διετάχθη ἡ μετάφρασις, ἀλλ’ ὅτι πάντως ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν τὸ γερμανικὸν πρωτότυπον, διότι, ἐὰν ἠγείρετο ἀμφισβήτησις, εἰς ἐκεῖνο θὰ κατεφεύγομεν. Ἐπὶ τῇ ἀποδοχῇ δὲ τῆς γνώμης ταύτης παρ’ αὐτοῦ, ἀπεφασίσθη, ἵνα ἐν Βερολίνῳ γένηται ἡ ἐκτύπωσις ἀντιτύπων τινῶν, διότι ἐνταῦθα θὰ ἦτο δύσκολον νὰ τυπωθῇ μετὰ πάσης τῆς ἀκριβείας, ἀλλὰ παρηγγέλθησαν μόνον 25 ἀντίτυπα, καὶ κατόπιν ὀλίγα τινὰ, χάριν αὐτοῦ τοῦ διαιτητοῦ. Ἡμεῖς λοιπὸν δὲν ἔχομεν κυριότητα, εἰμὴ ἐπὶ 25 ἀντιτύπων, ἐκ τούτων δὲ ἀπεστάλη πολὺ μικρὸς ἀριθμὸς ἐνταῦθα· ἐννοεῖται ὅτι, ὅσῳ καὶ ἂν ἦναι μικρὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀντιτύπων, ἓν πρέπει νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν, ἐὰν δὲ ἦναι δυνατὸν νὰ διαβιβασθῶσι καὶ ἓν ἢ δύο ἐπὶ πλέον, θὰ τὸ πράξωμεν, ἐλπίζω ὅμως, ὅτι, ἐν ᾗ περιπτώσει σήμερον ἓν μόνον δυνάμεθα νὰ καταθέσωμεν, μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θὰ δυνηθῶμεν νὰ καταθέσωμεν καὶ ἄλλα. Ὁπωσδήποτε ὅμως τῆς Γαλλικῆς μεταφράσεως δύνανται νὰ κατατεθῶσι πλείονα ἀντίτυπα, τῆς δὲ Ἑλληνικῆς μεταφράσεως θέλει κατατεθῆ ὁ ἀριθμὸς ὁ ἀναγκαῖος, ἵνα λάβῃ ἕκαστος τῶν κυρίων Βουλευτῶν ἀνὰ ἕν.

§18ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅπως ἡ ἀναφορὰ τῶν συμπολιτῶν μου, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Σάκκης, τυπωθῇ, ὡς καὶ αἱ ὑπογραφαί.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ νὰ μὴ παραπονεθῆτε, ἐὰν βραδύνῃ ἡ ἐκτύπωσις.

§20ΦΩΤΗΛΑΣ. Προχθές, γενομένης συζητήσεως ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, ἐγένετο διαλογική τις συζήτησις μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ βουλευτοῦ Αἰγιαλείας κ. Παναγιωτοπούλου καὶ τοῦ κ. Α. Δημητριάδου. Ἐν τῇ διαλογικῇ ταύτῃ συζητήσει εἶπον ἁπλούστατα, ὅτι, ὡς ἐκ τῆς πεποιθήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχω περὶ τῆς παρακρατήσεως τοῦ πλεονάσματος, εἶναι ἀνόητος ἡ ἰδέα τῶν ἀντιτασσομένων κατὰ τῆς ἀφαιρέσεως τούτου· ἔδωκα μάλιστα ἀμέσως ἐξηγήσεις εἰς τὸν κ. Παναγιωτόπουλον, καὶ δὲν δύναται νὰ τὸ ἀρνηθῇ, διότι τὰς ἤκουσε καὶ ὁ κ. Κωνσταντόπουλος. Ἐν τούτοις δὲν ἠξεύρω πῶς ἐν Αἰγίῳ ἐσχημάτισαν τὴν ἰδέαν, ὅτι ἐγὼ ἐξύβρισα τὸν λαὸν τοῦ Αἰγίου διὰ χυδαίων ὕβρεων. Ἐπικαλοῦμαι, Κύριοι, τὴν μαρτυρίαν ὅλων ὑμῶν, ἐὰν εἶπον ὕβριν τινὰ κατὰ τοῦ λαοῦ τῆς Αἰγιαλείας ....

§21ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κἀμμίαν, κἀμμίαν.

§22ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἐπεκαλέσθητε τὴν μαρτυρίαν μου, δὲν ἔχετε ἀνάγκην τῆς μαρτυρίας ἄλλων. Ἐγὼ βεβαιῶ, ὅτι εἴπετε, ὅτι ἡ ἰδέα τῶν μὴ παραδεχομένων τὴν παρακράτησιν εἶναι ἀνόητος.

§23ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐν τῇ θέρμῃ μιᾶς διαλογικῆς συζητήσεως εἶπον αὐτὴν τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν κατόπιν ὁμιλήσας ἐπεξήγησα εἰς τὴν Βουλὴν, ἀλλ’ οὐδέποτε ἐνόησα νὰ ὑβρίσω τινά.

§24ΜΑΝΕΣΗΣ. Μοὶ ἐγένετο γνωστὸν καὶ πολλὰ μοὶ ἀπηυθύνθησαν παράπονα πολλαχόθεν περὶ τοῦ βαμβακεροῦ ὑφάσματος τοῦ ἐσχάτως γενομένου παραδεκτοῦ ἐν τῷ στρατεύματι πρὸς κατασκευὴν τῆς θερινῆς στολῆς τῶν ὁπλιτῶν. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι τὸ πρὶν ἐν χρήσει λινὸν ὕφασμα πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν ἦτο ὁμολογουμένως ἀσυγκρίτῳ τῷ λόγῳ ἀνώτερον τοῦ παραδεκτοῦ γενομένου βαμβακεροῦ ὑφάσματος καὶ ὑπὸ ἔποψιν ὑγιεινὴν καὶ ὑπὸ ἔποψιν διαρκείας καὶ ὡραιότητος, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, βεβαίως ἐκ λόγων ἐθνικῶν, πρὸς ἐμψύχωσιν τῆς ἑλληνικῆς βιομηχανίας, προέβη εἰς τὴν παραδοχὴν τοῦ ἐγχωρίου ὑφάσματος, καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἴσως καλῶς ἔπραξεν, ἂν καὶ τὰ πλεονεκτήματα τοῦ πρώτου ὑφάσματος εἶναι πολὺ ἀνώτερα· ἀλλὰ τὸ προταθὲν βαμβακερὸν ὕφασμα διὰ τὴν χρῆσιν ταύτην ἀπεῤῥίφθη παρὰ πασῶν τῶν σχηματισθεισῶν στρατιωτικῶν ἐπιτροπῶν, ὡς κακῆς κατασκευῆς, ὡς περιέχον ξένας ἄλλας ὕλας, ἐκτὸς τοῦ βάμβακος, ὡς μικρᾶς διαρκείας καὶ ὡς, ἐὰν θέλητε, ἐξ ἁπλῆς ὄψεως μὴ ἀρεστόν. Δὲν γνωρίζω, καὶ ἑπομένως παρακαλῶ τὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσαγάγῃ τὰ σχετικὰ, ἵνα ἴδωμεν, ἐὰν μετὰ τὴν ἀπόῤῥιψιν ὑπὸ τῶν ἐπιτροπῶν τούτων ἐγένετο παραδεκτὸν, ὡς καὶ ἐγένετο, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, καὶ ἐχρησίμευσε διὰ τὴν θερινὴν στολὴν τῶν ὁπλιτῶν. Ἐσχάτως δὲ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ δείγματος τούτου προεκλήθη συναγωνισμὸς τῶν Ἑλλήνων βιομηχάνων, ὡς προεῖπον, πρὸς ἐμψύχωσιν τῆς ἐθνικῆς βιομηχανίας. Ἡ Κυβέρνησις προβᾶσα εἰς τοῦτο, προέβη καὶ εἰς ψήφισιν νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβαρύνονται ὅλα τὰ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσερχόμενα βαμβακερὰ ὑφάσματα μὲ 2 δραχ. καὶ 60 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, καὶ συνεπῶς πάντες οἱ ἐμπορευόμενοι βαμβακερὰ ὑφάσματα ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς προερχόμενα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συναγωνισθῶσι πρὸς τὸ ἐγχώριον βαμβακερὸν ὕφασμα. Ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει δείγματος τοιούτου, κατασκευαζομένου ἐν ἑνὶ μόνῳ βιομηχανικῷ καταστήματι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προκληθῇ συναγωνισμὸς, χωρὶς νὰ παραβιασθῶσιν αἱ ῥηταὶ διατάξεις τοῦ Λογιστικοῦ νόμου, αἱ ὁρίζουσαι τὸν τρόπον τοῦ συναγωνισμοῦ τούτου, διότι εἶναι πολὺ φανερὸν, ὅτι ὅλα τὰ ἄλλα βιομηχανικὰ καταστήματα ἢ συνεργεῖα τοῦ Ἄργους, τῆς Τριπόλεως, τοῦ Βώλου, τῆς Καρδίτσης καὶ τῶν ἄλλων μερῶν τῆς Ἑλλάδος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατασκευάσωσιν ὕφασμα, ἔχον εἰδικωτάτην ἐργασίαν, ἣν ἀπέκτησε τὸ βιομηχανικὸν τοῦτο κατάστημα. Νομίζω ὅτι, ἐὰν ταῦτα ἦναι ἀληθῆ, ὁ καταλληλότερος τρόπος πρὸς ἐκλογὴν τοῦ βαμβακεροῦ ὑφάσματος θὰ ἦτο, ἐὰν προεκαλεῖτο διακήρυξις, ὅπως ὅλοι οἱ βιομήχανοι πέμψωσιν ἐσφραγισμένα, δείγματα βαμβακεροῦ ὑφάσματος, τὰ ὁποῖα μετὰ ταῦτα νὰ ἐξελέγξῃ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ, ἐν ᾗ νὰ περιλαμβάνωνται οὐ μόνον ἀξιωματικοὶ καὶ σωματάρχαι πεπειραμένοι πρὸς τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἀξιωματικὸς τοῦ ὑγειονομικοῦ κλάδου καὶ εἰδικὸς χημικὸς, καὶ ἐκ τοῦ ἐκλεγομένου παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης ὑφάσματος ἠδύνατο νὰ κατασκευασθῇ ἐνδυμασία, ἡ ὁποία νὰ τεθῇ εἰς χρῆσιν, ὅπως πεισθῇ ἡ ὑπηρεσία καὶ περὶ τῆς διαρκείας καὶ τῆς καλῆς κατασκευῆς αὐτοῦ. Οὕτω, νομίζω, ἠδύνατο νὰ προκληθῇ συναγωνισμὸς, καὶ ἡ ἐμψύχωσις τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας νὰ μὴ ἦναι ἀπελπιστική. Δὲν εὑρίσκω δὲ, πλὴν τούτου, τὸν τρόπον τοῦ συναγωνισμοῦ ὀρθὸν, ὡς ἐγένετο, διότι δεῖγμα, τὸ ὁποῖον ἀπέῤῥιψαν αἱ ἐπιτροπαὶ, δὲν δύναται νὰ δοθῇ ὡς δεῖγμα διαγωνισμοῦ. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν πρῶτον νὰ μὲ βεβαιώσῃ, ἐὰν ἀπεῤῥίφθη παρὰ τῶν ἐπιτροπῶν τὸ ὕφασμα τοῦτο καὶ ἐγένετο δεκτὸν πέρυσι, καὶ ἐὰν ἐσχάτως ἐγένετο διαγωνισμὸς ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτου δείγματος, καὶ πῶς ἀπεκλείσθησαν ὅλοι οἱ ἄλλοι καὶ ἐγένετο παραδεκτὸς ὡς τελευταῖος μειοδότης ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ βιομηχανικοῦ καταστήματος.

§25Δ. Μ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὁ ἐκ Λοκρίδος κ. Βουλευτὴς ἐπηρώτησε διατὶ ἐπαύθη ἡ δημοδιδάσκαλος Ἀθηνᾶ Πελοπίδα. Πληροφορῶ αὐτόν, ὅτι ἡ δημοδιδάσκαλος αὕτη δὲν ἐπαύθη, ἀλλ’ ἐτοποθετήθη εἰς ἄλλο σχολεῖον, συνεπείᾳ ἐκθέσεως τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ νομάρχου. Καταθέτω δὲ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ἐτοποθετήθη εἰς ἄλλο σχολεῖον, ἐπίσης καὶ τὴν γνώμην τοῦ νομάρχου, ὁ ὁποῖος ἐκθέτει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ὑποβάλλων συνημμένως πρᾶξιν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τῶν δημοτικῶν σχολείων Ἀταλάντης, ἀποφαινομένης ὅτι ἡ δημοδιδάσκαλος Ἀθηνᾶ Πελοπίδα, ἐντόπιος οὖσα, παραμελεῖ τὰ ἑαυτῆς καθήκοντα, τρεπομένη, φαίνεται, εἰς ἄλλας ἐργασίας, παρακαλῶ τὸ Ὑπουργεῖον, ἵνα εὐαρεστούμενον ἀντικαταστήσῃ αὐτὴν, χάριν τῆς προκοπῆς τῶν ἐν τῷ σχολείῳ τούτῳ φοιτωσῶν μαθητριῶν.»

§26ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ μετατεθεῖσα ἐκεῖ δὲν εἶναι ἐντοπία;

§27ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Δὲν ἠξεύρω, ἀλλὰ καὶ περὶ ταύτης θὰ λάβω τὸ αὐτὸ μέτρον, ἐὰν παραμελῇ τὰ καθήκοντά της.

§28ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Αὔριον θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου.

§29ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ὁ αὐτὸς κ. Βουλευτὴς ἐπηρώτησε «διατὶ διελύθη ἡ μίσθωσις τῆς οἰκίας, ἡ ὁποία ἐχρησίμευε διὰ σχολεῖον». Προηγουμένως εἶχεν ἐνοικιασθῆ ὡς διδακτήριον οἰκία τις ἀντὶ μηνιαίου μισθώματος δραχ. 36. Ἀκολούθως ἐνοικιάσθη ἑτέρα οἰκία ἀντὶ δραχμῶν 70· ἡ οἰκία αὕτη ἐθεωρήθη ἀκατάλληλος καὶ συνεπείᾳ ἐγγράφου τοῦ διευθυντοῦ τοῦ σχολείου καὶ γνωμοδοτήσεως τοῦ μηχανικοῦ διετάχθη ἡ μίσθωσις ἑτέρας οἰκίας· μέχρι τοῦδε ὅμως δὲν ἐγένετο τὸ συμβόλαιον τῆς μισθώσεως. Καταθέτω τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἤτοι τὴν ἔκθεσιν τοῦ διευθυντοῦ καὶ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ μηχανικοῦ. Ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐπερωτήσεων θὰ ἀπαντήσω προσεχῶς, καὶ θὰ φέρω καὶ τὸν ζητηθέντα ἀριθμὸν τῶν μαθητριῶν.

§30ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ νὰ πληροφορήσητε ἡμᾶς, εἰς ποίαν οἰκίαν ἐγκαθιδρύθη μετὰ τὴν σχολικὴν διαίρεσιν τῆς Ἀταλάντης τὸ νέον δημοτικὸν σχολεῖον, τὸ τριτοβάθμιον. Θὰ παρεκάλουν συγχρόνως, ἐν πρώτοις νὰ ὑποβάλητε εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα τῶν ὑπ’ ἐμοῦ λήγοντος Ὀκτωβρίου μηνὸς διορισθέντων γραμματοδιδασκάλων ἐν Λοκρίδι, δεύτερον πίνακα τῶν ὑφ’ ὑμῶν ἀρχομένου τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς ἀπολυθέντων γραμματοδιδασκάλων ἐν τῇ αὐτῇ ἐπαρχίᾳ, καὶ πίνακα τῶν ὑφ’ ὑμῶν κατὰ τὸν αὐτὸν Νοέμβριον μῆνα ἐκεῖ ἀναδιορισθέντων γραμματοδιδασκάλων. Θ’ ἀποδειχθῇ οὕτως, ὅτι ἐντὸς ἑβδομάδων ἀπελύθησαν καὶ ἀναδιωρίσθησαν, κατὰ τρόπον σκανδαλώδη, οἱ αὐτοὶ γραμματοδιδάσκαλοι, ἀφοῦ πρῶτον ἐξεβιάσθησαν νὰ ὁμολογήσωσι πολιτικὴν φιλίαν εἰς τὴν νῦν κρατοῦσαν φατρίαν. Ὡς πρὸς τὰς ἄλλας δὲ πληροφορίας διὰ τὸ δημοτικὸν σχολεῖον Κηφισσίας, θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς νὰ ὑποβάλητε τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἁρμόδιος ἐπιθεωρητὴς τῶν δημοτικῶν σχολείων ἐνταῦθα εἶχεν ὑποβάλει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον περὶ ἐκμισθώσεως οἰκίας διὰ τὸ δημοτικὸν σχολεῖον Κηφισσίας, ὑπουργοῦντος τοῦ κ. Κοσσονάκου. Δεύτερον, εἰς ποίαν οἰκίαν ἐν Δραχμανίῳ λειτουργεῖ τὸ δημοτικὸν σχολεῖον τῶν θηλέων ἀπὸ τοῦ 1890, ἀφ’ ὅτου δηλαδὴ ἔχει συστηθῆ αὐτό.

§31ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἀντὶ πόσου μισθώματος ἦτο μισθωμένη ἡ οἰκία τοῦ δημοτικοῦ σχολείου τῶν θηλέων ἐν Δραχμανίῳ καὶ ἀντὶ πόσου ἐμισθώθη ἤδη καὶ διὰ πόσον χρόνον καὶ παρὰ τίνος Ὑπουργοῦ.

§32ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ λογαριασμὸς τῆς διαχειρίσεως τῶν δανείων, ὁ ὁποῖος εἶναι τοσοῦτον ἀναγκαῖος διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀκόμη καθυστερεῖ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχὴν τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, ὅπως ἐπισπεύσῃ τὴν ἐκτύπωσιν αὐτοῦ.

§33ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Καταθέτω εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας αἰτηθείσας παρὰ Βουλευτῶν. Ἐν πρώτοις, εἰς ἀπάντησιν ἐπερωτήσεως τοῦ ἐξ Ἀττικῆς βουλευτοῦ κ. Σταυροπούλου καταθέτω ἀποσπάσματα ἐκ τοῦ κανονισμοῦ τοῦ ἐνταῦθα Ἐφετείου, ἐγκριθέντος ὑπὸ τοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργείου κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων. Τὰ ἀποσπάσματα ταῦτα ἀναφέρονται εἰς κανονισμοὺς τῶν ἐτῶν 1886, 1888, 1891 καὶ 1893, ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει, ὅτι ἐν πᾶσι τούτοις περιελαμβάνετο ἡ διάταξις, ἣν ἐκάκισεν ὁ κ. Βουλευτής, ὡς περιληφθεῖσαν μόνον ἐν τῷ κανονισμῷ τοῦ Ἐφετείου τοῦ ἔτους 1893, καὶ δυνάμει τῆς ὁποίας (ἀναγινώσκει) «ὁ Πρόεδρος τῶν Ἐφετῶν, ὁσάκις κρίνῃ ἀναγκαίαν τὴν ἐκδίκασιν σειρᾶς ὅλης ὑποθέσεων τοῦ μᾶλλον βεβαρημένου τῶν τμημάτων ὑπὸ τοῦ μὴ τοιούτου, καθὼς καὶ ὡς πρὸς τὰς ἀνακοπὰς κατὰ βουλευμάτων, δύναται νὰ τὰς μεταβιβάζῃ εἰς ἕτερον τμῆμα». Ἐπίσης καταθέτω πίνακα περὶ τῆς ἀρχαιότητος τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν, ὅπως ὁ κ. Βουλευτὴς ζήτησεν. Ἐπίσης πληροφορίας περὶ τῆς ἐκδόσεως τοῦ βουλεύματος κατὰ Ἀχόλου, καὶ τοὺς λόγους, δι’ οὓς διετάχθη ἡ περαιτέρω ἀνάκρισις· τὸ βούλευμα δὲ τοῦτο εἶναι ἐν τῷ ἐκδίδεσθαι, πιθανὸν δὲ καὶ νὰ ἐξεδόθη, διότι κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔλαβον παρὰ τῆς Γραμματείας τῶν Ἐφετῶν, εἶχεν ἤδη ὑπογραφῆ χθὲς ἢ προχθές. Ἐπίσης καταθέτω σημείωμα ἀφορῶν εἰς τὰς ἐνεργηθείσας ἀνακρίσεις ἐπὶ ἀπελευθερώσει φυλακισμένων συνεπείᾳ τῆς ἐκ τῶν φυλακῶν Συγγροῦ ἀποδράσεως 5 καταδίκων. Ἐκ τοῦ σημειώματος τούτου, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει καὶ τὸν ἀριθμὸν τοῦ βουλεύματος τοῦ ἐκδοθέντος ἤδη, ἐξάγεται ὅτι δὲν ὑπῆρχε κατηγορία κατὰ τοῦ διευθυντοῦ τῶν φυλακῶν, ἀλλὰ κατὰ διαφόρων φυλάκων τοῦ Σωφρονιστηρίου, οἵτινες καὶ συνεπείᾳ παραστάσεως τοῦ ἐνεργοῦντος τὰς ἀνακρίσεις ἀνακριτοῦ Ἀγγελέα ἀπελύθησαν, παρεπέμφθησαν δὲ ἐπὶ παραβάσει καθήκοντός τινες ἐκ τῶν κατηγορουμένων, ὡς πρὸς δὲ τοὺς λοιποὺς ἔπαυσε πρὸς καιρὸν ἡ ἀνάκρισις. Ἐπίσης καταθέτω τὴν ζητηθεῖσαν ἔκθεσιν περὶ τῆς ἐξετάσεως τῆς γενομένης ὑπὸ τῶν εἰσαγγελέων, τοῦ πρώην Γενικοῦ Γραμματέως καὶ τοῦ ἐν τῷ τμήματι τῶν φυλακῶν ἐργαζομένου ὑπουργικοῦ γραμματέως, περὶ τῶν φυλακῶν Συγγροῦ, ἐπισυνάπτω δὲ ταύτῃ καὶ ἐκθέσεις τοῦ διευθυντοῦ τῶν φυλακῶν Συγγροῦ, ἀφορώσας εἰς τὴν κατάστασιν τῶν φυλακῶν τούτων. Ἐπίσης δίδω πληροφορίαν προφορικῶς ὡς πρὸς τὴν ἀπευθυνθεῖσάν μοι ἐρώτησιν ὑπὸ τοῦ Βουλευτοῦ Λοκρίδος, «διατί ἡ ἐνταῦθα Εἰσαγγελία τῶν Ἐφετῶν, ἐναντίον τοῦ σχετικοῦ νόμου, ἀποφεύγει κατ’ ἀρχὴν νὰ προσδιορίζῃ τὰς ποινικὰς ὑποθέσεις τῆς ἐπαρχίας Λοκρίδος ἐν τῷ Κακουργιοδικείῳ Λαμίας, εἰς οὗ τὴν δικαιοδοσίαν αὗται ὑπάγονται». Ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν, τὸν ὁποῖον ἠρώτησα, ἵνα μὲ πληροφορήσῃ περὶ τούτου, μοὶ εἶπεν, ὅτι κατ’ ἔγγραφον τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Λαμίᾳ Πρωτοδικῶν, παραστήσαντος, ὅτι ὁ προσδιορισμὸς τῶν ὑποθέσεων τούτων ἐν Λαμίᾳ δὲν ἀσφαλίζει τὴν ἀπαιτουμένην ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης, ἀναγκάζεται νὰ μὴ προσδιορίζῃ τὰς δίκας ταύτας, οὐδεὶς δὲ ἄλλος λόγος ἐκίνησεν αὐτὸν, ὥστε νὰ προβῇ εἰς τὸ μέτρον τοῦτο. Ἐπὶ τέλους καταθέτω καὶ νομοσχέδιον περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, ὡς γινώσκει ἡ Βουλὴ, δὲν διέπεται ὑπὸ νόμου κανονίζοντος τὰ προσόντα τῶν ὑπαλλήλων αὐτοῦ, κατ’ ἐξαίρεσιν τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, ὡς πρὸς τὰ ὁποῖα κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐψηφίσθησαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ἰσχύουσιν ἤδη νόμοι, κανονίζοντες τὰ τῆς καταστάσεως τῶν ὑπαλλήλων τῶν Ὑπουργείων τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ὑπάρχει δὲ νόμος, ἀλλὰ διατάξεις τινὲς, ἐγκατεσπαρμέναι ἐν τοῖς διαφόροις νόμοις, κανονίζουσι τὰ τῶν προσόντων καὶ τῆς προαγωγῆς τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καταθέτω, εἶναι συντεταγμένον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἰσχυόντων διὰ τὰ λοιπὰ Ὑπουργεῖα νόμων.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 143).

§35ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μολονότι δὲν πρόκειται σήμερον νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσσης, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠθέλησε νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι δὲν εἶπόν τι ἀκριβὲς χθὲς, εἰπὼν ὅτι ἡ Προεξοφλητικὴ Ἑταιρία Παρισίων ὑπὸ ὅρους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἤθελον ἐπιβάλει εἰς τὸ Δημόσιον δαπάνην πλέον τῶν 11 χιλιάδων φράγκων κατὰ χιλιόμετρον, ἐδέχετο τὴν κατασκευὴν τῆς γραμμῆς, ὑπέβαλε δὲ πρὸ ὀλίγου τὰ σχετικὰ πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο ἔγγραφα, νομίζω ἀναγκαῖον νὰ ἐξηγήσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι τὰ ὑποβληθέντα ἔγγραφα δὲν εἶναι ἢ ἁπλαῖ προτάσεις, προκαταρκτικαὶ διαπραγματεύσεων. Τὸ ὑποβληθὲν ἀντίγραφον οὐδεμίαν φέρει χρονολογίαν, δὲν ἐξηγεῖ δὲ τὸν συνδυασμὸν τῶν σχετικῶν πράξεων. Ἐξάγεται ὅμως ἐξ αὐτοῦ, ὅτι κατὰ τὸν συνδυασμὸν τοῦτον τὸ Κράτος ἤθελε δώσει ὁμολογίας εἰς τὴν ἑταιρίαν, ἥτις ἀνεδέχετο τὴν κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσσης. Ἡ ἑταιρία ἐλάμβανε τὰς ὁμολογίας ταύτας, δὲν τὰς ἐξέδιδεν ὅμως εἰς τὸ κοινὸν, ἀλλὰ τὰς ἐκράτει αὐτὴ ἡ ἰδία διαρκῶς καὶ ἀναπαλλοτριώτους. Ὑπελόγιζε δὲ κατὰ τὸ σχέδιον τοῦτο τὰς ὁμολογίας ταύτας εἰς τιμὴν, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ ἀποφέρῃ εἰς αὐτὴν 6% ἐτήσιον τόκον. Ἀπέναντι δὲ τῶν ὁμολογιῶν τούτων ἡ ἑταιρία πρὸς προμήθειαν τοῦ ἀναγκαίου κεφαλαίου διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου, ἐξέδιδε μετοχὰς, τῶν ὁποίων φυσικῶς δὲν προσδιωρίζετο τὸ ἐτήσιον κέρδος, καὶ ἰδίως ὁμολογίας, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ φέρουν τόκον 4% ἐπὶ τοῦ ὀνομαστικοῦ κεφαλαίου. Ὑπελόγιζε δὲ καὶ προσέφερε ταύτας εἰς τοὺς ἐγγραφομένους εἰς τὴν ἐπιχείρησιν αὐτὴν πρὸς 450 ἀντὶ 500 φράγκων, ἤτοι τὰς ὁμολογίας ταύτας τὰς ἰδίας ἐπώλει πρὸς ἄλλους κεφαλαιούχους ἐπὶ τῇ βάσει ἐτησίου τόκου 4½%. Ἔμενεν ἑπομένως εἰς αὐτὴν ἓν κέρδος μεταξὺ τῶν χορηγουμένων παρὰ τοῦ Δημοσίου πρὸς 6% καὶ τῶν πληρονομένων πρὸς 4½%, τὸ ὁποῖον ἀντιστοιχεῖ μὲ τὸ τέταρτον περίπου τοῦ ὅλου κεφαλαίου. Ἔμενε δηλ. κέρδος εἰς αὐτὴν 30 περίπου ἑκατομμυρίων. Ἐννοεῖται ὅτι ἡ Προεξοφλητικὴ Τράπεζα, ἥτις ἐπεδίωκε τὴν κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου, ἐζήτει μὲν κέρδος 30 ἑκατομμυρίων, ἀλλ’ ἂν τῇ προσεφέρετο κέρδος 10 ἀντὶ 30 ἑκατομμυρίων, δὲν θὰ τὸ ἀπέῤῥιπτε βεβαίως. Τὰ ὑποβληθέντα ἔγγραφα δὲν ἐμπεριέχουν τὰς ὁριστικὰς προτάσεις τῆς ἑταιρίας, ἀλλὰ τὰς προκαταρκτικὰς προτάσεις τῆς Προεξοφλητικῆς Τραπέζης, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο πρὶν ἢ ἀκόμη ἀποφασισθῇ νὰ ἐκτεθῇ τὸ ἔργον εἰς δημοπρασίαν.

§36Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐκείνη ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν προσέρχεται εἰς δημοπρασίαν, διότι ἐθεώρει, ὅτι οἱ τεθέντες ὅροι δὲν ἦσαν ἱκανοποιητικοί.

§37ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πιθανὸν νὰ μὴ προσήρχετο. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἤκουσα, εἶναι, ὅτι πρὸς 11,000 φράγκα κατὰ χιλιόμετρον αὕτη ἦτο διατεθειμένη νὰ ἀναλάβῃ τὸ ἔργον.

§38ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. .. (Διάλογοι).

§39ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διότι βεβαίως μὲ 11,000 φράγκα ἠδύνατο νὰ πλάσῃ αὕτη κεφάλαιον πολὺ ἀνώτερον ὄχι τῶν 225,000 φράγκων κατὰ χιλιόμετρον, διότι δὲν ἐζήτει δι’ ὅλην τὴν γραμμὴν 225,000, ἐζήτει διὰ τὴν γραμμὴν μόνον ἀπὸ Πειραιῶς μέχρι Λαρίσσης 225,000 φράγκα, διὰ δὲ τὴν γραμμὴν Στυλίδος 150,000.

§40ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐδῶ δὲν εἶναι 150,000 ἡ γραμμὴ Στυλίδος, εἶναι 90,000.

§41ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὅπως κρίνωμεν τὸ ζήτημα γενικώτερον, θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν αἱ γενόμεναι προτάσεις καὶ οἱ ὅροι, ὑφ’ οὓς ἐγένοντο αὗται, διὰ νὰ γνωρίζωμεν ὄχι διὰ τὸ παρεμπίπτον τοῦτο, ἀλλὰ διὰ τὴν συζήτησιν, ἥτις θὰ γείνῃ διὰ μακρῶν μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν αἰτηθέντων ἐγγράφων.

§42Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπὶ τοῦ παρεμπίπτοντος ζητήματος παρατηρῶ, ὅτι τὰ ζητηθέντα ἔγγραφα οὐδεμίαν ἔχουσι σχέσιν πρὸς τὸ προκείμενον, διότι ἡ ἑταιρία, περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ἠρνήθη νὰ κατέλθῃ εἰς τὸν συναγωνισμόν. Περὶ δὲ τῶν ἡμερομηνιῶν, ἀπαντῶ, ὅτι τὰ ἔγγραφα ταῦτα ἐπεδόθησαν ἀπὸ χειρὸς εἰς χεῖρα ὑπὸ τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἐνταῦθα σταλέντος, δηλ. τοῦ μηχανικοῦ κ. Μερὶκ, ὃν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης γινώσκει, δὲν φέρουσι δὲ ἡμερομηνίαν, διότι εἶναι σχέδια συμβάσεως, μάλιστα εἶναι καὶ λιθογραφημένα.

§43ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ζήτημα δὲν κεῖται εἰς τοῦτο, ὅτι ἡ τιμὴ, εἰς ἣν ἀνεδέχετο νὰ κατασκευάσῃ τὸν σιδηρόδρομον, ἡ Προεξοφλητικὴ Ἑταιρία τῶν Παρισίων, ἦτο πολὺ ἀνωτέρα τῶν 140,000 φράγκων, εἰς τὰ ὁποῖα ἐδέχθησαν τὴν κατασκευὴν οἱ Ἄγγλοι ἐργολάβοι, ἤτοι ἡ σημερινὴ ἑταιρία· τὸ ζήτημα εἶναι, ὅτι εἰς τοὺς Ἄγγλους ἐδώσαμεν τὴν κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου, χωρὶς νὰ λάβωμεν τὰς ἀπαιτουμένας ἐγγυήσεις. Ἀκριβῶς εἰς τοῦτο ἀφεώρα ἡ παρατήρησίς μου· οὐδεμίαν ἐζητήσαμεν παρ’ αὐτῶν ἀσφάλειαν, ἐκτὸς μόνον τῆς καταθέσεως τῶν δύο ἑκατομμυρίων φράγκων.

§44ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ τὴν παρακράτησιν τῶν 10%.

§45ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὰ ὁποῖα δὲν ἀρκοῦσιν, ὡς ἀποδεικνύεται τώρα. Οὗτοι κατεσκεύασαν ὅλα τὰ εὔκολα μέρη τοῦ σιδηροδρόμου, τὰ μέρη, τὰ ὁποῖα ἄφινον εἰς αὐτοὺς πολὺ πλειότερον κέρδος τοῦ ἀναλογοῦντος ἐκ τῆς παρακρατήσεως τῶν 10%.

§46ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἔχαμεν 2 ἑκατομμύρια ἐκ τῆς κατατεθειμένης ἐγγυήσεως, ἔχομεν καὶ ἐκ τῶν κρατήσεων τῶν 10% καὶ ἐκ τῶν κρατηθέντων λόγῳ τῶν κακοτεχνιῶν ἄλλα δύο ἑκατομμύρια καὶ διακοσίας χιλιάδας δραχμῶν, ἔχει ἄρα τὸ Δημόσιον εἰς μετρητὰ ἐν ὅλῳ ὑπὲρ τὰ 4,200,000 ἀπέναντι προκαταβολῆς κανονικῆς μὲν, ἀλλ’ ὑπερβαινούσης τὸ προσῆκον κατὰ 2,800,000 φράγκων, ἑτέρας δὲ ἐκ φράγκων 780 χιλιάδων ἐξ ἐγκρίσεως ἐξωγκωμένων καταστάσεων καὶ προσέτι τῆς ἐκ 250 χιλιάδων, τῆς παρασχεθείσης ἐπὶ τῇ διαιτησίᾳ. Οὐδένα ἄρα διατρέχει τὸ Δημόσιον κίνδυνον ζημίας, ἀφοῦ τὰ ἐπὶ πλέον τῶν ὀφειλομένων προκαταβληθέντα 3,842,800 ὑπολείπονται τῶν 4,200,000. Ἀλλ’ ἀντὶ νὰ πληρόνῃ τὸ Δημόσιον 225 χιλιάδας φράγκων κατὰ χιλιόμετρον, αἵτινες ἐπὶ 345 χιλιομέτρων θ’ ἀπέδιδον 30 ἑκατομμύρια εἰς τὴν ἐργολάβον ἑταιρίαν ἐπὶ πλέον τῶν νῦν καταβαλλομένων, πληρόνει τὸ Δημόσιον 140 χιλιάδας φράγκων κατὰ χιλιόμετρον, αἵτινες κατὰ τὸν διαιτητὴν δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς, διότι ὁ διαιτητὴς ἀποφαίνεται, ὅτι ἐπὶ τοιαύτῃ χιλιομετρικῇ τιμῇ δὲν θὰ ἠδύναντο ἢ νὰ καταλήξωσιν οἱ ἐργολάβοι τῆς κατασκευῆς εἰς ζημίαν. Καὶ ἡ Γαλλικὴ ἀποστολὴ ἐφρόνει, οὐχὶ μὲν ἀκριβῶς τοῦτο, ἀλλ’ ὅτι εἶναι δυσχερέστατον νὰ καταλήξωσιν οἱ ἐργολάβοι εἰς κέρδος, ὅτι, ἂν ἦσαν οὗτοι ἐκτάκτου ἱκανότητος, ἂν εἶχον κατηρτισμένον προσωπικὸν διευθύνσεως καὶ ἐκτελέσεως καὶ ὑλικὸν τεχνικὸν καὶ χρηματικὰ κεφάλαια ἐπιτρέποντα ταχεῖαν ἐργασίαν, μόνον ὑπὸ τοιούτους ὅρους θὰ ἠδύναντο διὰ τῶν οἰκονομιῶν, ἃς ἐπάγεται ἡ εὐμέθοδος καὶ ταχεῖα καὶ ἀπρόσκοπτος ἐκτέλεσις, νὰ καταλήξωσιν εἰς ἐλάχιστον κέρδος, εἰς κέρδος δύο ἢ τριῶν χιλιάδων φράγκων κατὰ χιλιόμετρον.

§47ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Βεβαίως οἱ Ἄγγλοι, κατασκευάσαντες τὰ εὔκολα μέρη τοῦ σιδηροδρόμου τούτου, ὠφελήθησαν’ τὸ τί ὠφελήθησαν, δὲν ἠξεύρω ἂν ὁ διαιτητὴς ὁ Γερμανὸς ἔκαμε μνείαν αὐτοῦ. Τὸ ζήτημα τῆς προκαταβολῆς δὲν σχετίζεται μὲ τὸ ζήτημα τοῦ κέρδους, ἡμεῖς δὲ δὲν εἴδομεν τὰ βιβλία τῆς ἑταιρίας, καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν τί ἐκέρδησε’ ἀλλὰ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα ἐκέρδησε πολὺ ἀνώτερον ποσὸν ἐκείνου, τὸ ὁποῖον τῇ ὠφείλετο εἴτε ἐξ ἀτελῶν ἔργων, εἴτε ἐκ τετελεσμένων. Τὸ ζήτημα ὅμως εἶναι, ὅτι ὁ σιδηρόδρομος, ὁ ἐκχωρηθεὶς καθ’ ὃν τρόπον ἐξεχωρήθη, δὲν θὰ κατασκευασθῇ ὁριστικῶς εἰς τιμὴν κατωτέραν τῶν 225,000 φράγκων, διότι θὰ μείνωσι τὰ δυσκολώτερα ἔργα ἀνεκτέλεστα, ἡ ἐκτέλεσις δ’ αὐτῶν βεβαίως θὰ στοιχίσῃ εἰς τὸ Κράτος πολὺ περισσότερον, παρὰ ἐὰν ἐξεχωρεῖτο ἐπὶ τῇ βάσει τῶν 11.000 φράγκων κατὰ χιλιόμετρον, τὰ ὁποῖα ἦτο διατεθειμένη τότε ἡ Προεξοφλητικὴ Τράπεζα νὰ δεχθῇ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρατηρῶ εἶναι, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐδήλωσε περίπου, ὅτι τὸ ἔργον τοῦτο θὰ κατασκευασθῇ, καὶ θὰ κατασκευασθῇ μὲ κέρδος οὐχὶ πλέον τῶν χιλίων φράγκων κατὰ χιλιόμετρον, ἢ καὶ μὲ ζημίαν ἴσως τῶν ἀναδεχθέντων αὐτόν. Ἐὰν ἐδηλώσατε τοιοῦτόν τι, δὲν ἔχω τι νὰ εἴπω. Ἄν ὅμως δὲν ἦσθε εἰς θέσιν νὰ δηλώσητε τοιοῦτόν τι, τότε μὴ βιάζεσθε νὰ ποιήσητε δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν σήμερον σημασίαν τινὰ, αἱ ὁποῖαι ὅμως ἐνδέχεται νὰ ἔχωσιν ἐν τῷ μέλλοντι.

§48ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ ἐδήλωσα ἁπλῶς, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ κερδῶν πραγματοποιηθέντων ὑπὸ τῆς ἑταιρίας, ἀλλὰ περὶ προκαταβολῶν γενομένων πρὸς αὐτὴν ὑπὲρ τὰ ὀφειλόμενα, τουτέστιν ὅτι ἡ ἑταιρία ἔλαβε παρὰ τῆς Κυβερνήσεως λόγῳ προκαταβολῶν 3,840,000 φρ. ἐπὶ πλέον ὅσων κατὰ τὸν διαιτητὴν ἐδικαιοῦτο νὰ λάβῃ. Ἀλλ’ ὁ διαιτητὴς ἀποφαίνεται, ὅτι ἡ ἑταιρία οὐ μόνον δὲν ἐκέρδησεν, ἀλλὰ καὶ ἐζημιώθη, διότι κατ’ αὐτὸν ἦτο ἀδύνατον ἑταιρία ἐκ τῶν συνήθων νὰ ἐκτελέσῃ τὸ ἔργον ἀντὶ 140 χιλιάδων φράγκων κατὰ χιλιόμετρον ἄνευ ζημίας. Τοῦτο εὕρηται ἐν τῷ ἐπιλόγῳ τῆς ἐκθέσεως τοῦ διαιτητοῦ, καὶ μάλιστα ἐκ τούτου τοῦ λόγου συνιστᾷ οὗτος εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἐπιείκειαν πρὸς τὴν ἑταιρίαν. Ἐγὼ οὐδεμίαν ἀνέλαβον πρὸς τὴν Βουλὴν ὑποχρέωσιν περὶ ἐκτελέσεως τοῦ σιδηροδρόμου παρὰ τούτου μᾶλλον ἢ παρ’ ἐκείνου. Ἀφοῦ ἑταιρία μὴ ἔχουσα κεφάλαια ἐργάζεται εἰς τὴν κατασκευὴν ἐπὶ ζημίᾳ, τὸ ἀποτέλεσμα δὲν μοὶ φαίνεται νὰ ἐνδείκνυται ὁποῖον ὁ κ. Βουλευτὴς ὑπέθεσεν ὅτι ἐγὼ ἐπηγγέλθην. Ὅταν ζημιῶται ἡ ἐργολάβος ἑταιρία, τὸ πιθανώτερον εἶναι, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐκτελέσῃ τὸ ἔργον· ἂν ὅμως κερδίζῃ, ἐνδέχεται, συντρεχόντων τυχὸν καὶ ἄλλων ὅρων, ὅπως ἀγάγῃ αὐτὸ εἰς πέρας. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε καὶ ἂν καταλήξωσι τὰ τῆς ἐργολαβίας, τὸ Δημόσιον κατέχει τέσσαρα ἑκατομμύρια καὶ διακοσίας χιλιάδας φράγκων, ἀντὶ τῶν 3,840,000 φράγκων, ὧν δοθέντων εἰς τὴν ἐργολάβον ἑταιρίαν λόγῳ προκαταβολῆς, ὀφείλεται παρὰ ταύτης ἡ ἐπιστροφή.

§49ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὅλη ἡ αἰτία τῆς διαφορᾶς εἶναι, ὅτι ὁ διαιτητὴς δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει τὴν χρηματικὴν διαφοράν. Δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι αὐτοὶ ἔχουσι νόμισμα εἰς τὴν Ἑλλάδα πρὸς 1 καὶ 70 τὸ φράγκον.

§50ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅλα τὰ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει, ὡς θὰ πεισθῆτε ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ διαιτητοῦ, μεταφρασθείσης εἰς τὸ Ἑλληνικὸν καὶ διανεμηθησομένης πρὸς τοὺς κ. Βουλευτάς.

§51ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἂν κρίνῃ ἀναγκαῖον καὶ ἔχῃ τι ὡρισμένον, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τί ἔγεινεν ἐν Πάτραις μετὰ τὸ ἐγερθὲν ἐσχάτως σκάνδαλον τοῦ προεδρεύοντος ἐν τῷ Πρωτοδικείῳ.

§52ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ γνωστὸν εἰς πάντας σκάνδαλον, ὅπερ συνέβη ἐν τῷ Πρωτοδικείῳ Πατρῶν, προεκλήθη διότι ὁ Πρόεδρος τῶν ἐν Πάτραις Πρωτοδικῶν, ἀσθενήσας ἐνταῦθα, δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν θέσιν του ἐντὸς τῆς ὁριζομένης ὑπὸ τῆς ἀδείας αὐτοῦ προθεσμίας...

§53ΦΩΤΗΛΑΣ. Καὶ εἶναι ἀκόμη σοβαρῶς ἀσθενής.

§54ΣΤΕΦΑΝΟΥ. .. Ἕνεκα τούτου, ὡς ἀρχαιότερος τῶν ἐν Πάτραις δικαστῶν, ὁ κ. Ἰατρίδης προεδρεύει τοῦ δικαστηρίου. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι ὁ κ. Ἰατρίδης πάσχει, καὶ πάσχει ἐκ νόσου χρονίας, ἥτις φέρει πολλάκις αὐτὸν ἐκτὸς ἑαυτοῦ. Ἄλλοτε, νομίζω, προκάτοχος Ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ προκαλέσῃ τὴν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἀποχώρησίν του, κατὰ τὸν περὶ ἀποχωρήσεως νόμον, ἀλλ’ ὁ Ἄρειος Πάγος ἐνόμισεν, ὅτι ὁ δικαστὴς οὗτος ἠδύνατο νὰ ἦναι ἀκόμη χρήσιμος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· ἀκριβῶς δὲ ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου μετετοπίσθη μέχρι τοῦδε ἀπὸ πολλῶν δικαστηρίων, παντοῦ δὲ συνέβησαν αἱ αὐταὶ σκηναί. Ἐσχάτως ἔκρινα καλὸν νὰ τὸν μεταθέσω εἰς Πάτρας, ἀκριβῶς διότι εἰς ἐκεῖνο τὸ δικαστήριον, ὡς ἀποτελούμενον ἐκ προσωπικοῦ πολυτελεστέρου, δὲν ἠδύνατο νὰ παρέχηται εἰς τὸν δικαστὴν αὐτὸν ἀφορμή, ἵνα προεδρεύῃ τμημάτων, ὥστε νὰ συμβαίνουν αἱ σκηναί, περὶ ὧν ὁ λόγος. Πρὸς θεραπείαν τοῦ ἀτόπου τούτου προεκάλεσα τὴν μετάθεσιν ἄλλου δικαστοῦ, ἀρχαιοτέρου αὐτοῦ· ὥστε, ἐνόσῳ διαρκεῖ ἡ ἀσθένεια τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν, θὰ προεδρεύῃ ἄλλος δικαστὴς, καὶ οὕτω θὰ ἐκλείψῃ τὸ σκάνδαλον.

§55ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης εἰς τὸν ἴδιον κ. Ὑπουργὸν θέλω ἐγχειρίσει σημείωσιν, εἶδος ὑπομνήματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναγράφονται παράπονα φυλακισμένων ἐν Πύλῳ. Ἐλπίζω δέ, ὅτι, ἐν τῇ συνήθει μερίμνῃ αὐτοῦ περὶ τῶν τοιούτων ὑποθέσεων, θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτὸ καὶ θὰ ἐπιφέρῃ διόρθωσιν.

§56ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἔλαβον παρομοίαν ἀναφορὰν ἀπ’ εὐθείας παρὰ τῶν ἐν Πύλῳ φυλακισμένων. Θὰ ἐξετάσω τὰ παράπονά των, καὶ θὰ φροντίσω περὶ θεραπείας αὐτῶν.

§57ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὀφείλω νὰ ἐξελέγξω ἐκ τοῦ προχείρου μίαν ἀνακρίβειαν καὶ διαστροφὴν τῆς ἀληθείας, εἰς ἣν ὑπέπεσεν ἡ ὑπηρεσία, ἀλλὰ τῆς ὁποίας ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἐγένετο διερμηνεὺς ἐνταῦθα, χωρὶς βεβαίως νὰ ἔχῃ συνείδησιν αὐτῆς. Ἡ πρώην οἰκία τοῦ Δαλαδήμου εἶχε μισθωθῆ διὰ σχολεῖον ἀντὶ 36 δραχμῶν κατὰ μῆνα, ἡ οἰκία δὲ ἡ νῦν ἀντὶ δραχμῶν 70. Πᾶς τις θὰ νομίζῃ ἴσως, ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου ἐγένετο οὕτω σπατάλη. Ἂν ὅμως ἡ ὑπηρεσία ἔλεγε τὴν ἀλήθειαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν καὶ ὁ Ὑπουργὸς διαβίβαζε ταύτην πρὸς τὴν Βουλήν, θὰ ἔλεγεν, ὅτι ἡ οἰκία τοῦ Δαλαδήμου, μικρὰ οὖσα, ἑτοιμόῤῥοπος καὶ μὲ δύο μόνον δωμάτια, κεῖται εἰς τὸ ἄκρον τῆς πόλεως, καὶ εἶχεν ἐνοικιασθῆ καθ’ ὃν χρόνον ἐλειτούργει ἐκεῖ μονοτάξιον σχολεῖον. Ἀκολούθως ὅμως, χάριν τῆς διαιρέσεως καὶ ἑνώσεως τῶν σχολικῶν συνδυασμῶν, εἶχον ἱδρυθῆ παρὰ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως τοῦ κ. Τρικούπη δύο δημοτικαὶ σχολαί, διὰ τὰς ὁποίας ἐπληρώνοντο 86 δραχμαί. Ὅτε ηὔξησε τὸ σχολεῖον ἐκεῖνο καὶ ἔγεινε τριτάξιον, ἐφρόντισα νὰ εὑρεθῇ δι’ αὐτὸ ἐν τῷ κέντρῳ τῆς Ἀταλάντης οἰκία κατάλληλος μὲ τέσσαρα δωμάτια, ἣν ἐμίσθωσα ἀντὶ 70 δραχμῶν. Εἰς τὴν οἰκίαν αὐτὴν συνεκεντρώθησαν καὶ τὰ δύο σχολεῖα, ὥστε ἐγένετο οἰκονομία 16 δραχ. κατὰ μῆνα ὑπ’ ἐμέ. Τώρα δὲ λέγει ὁ Ὑπουργὸς, ὅτι πρόκειται νὰ πληρώσῃ 60 καὶ ὄχι 70 δραχμάς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, διότι πρόκειται νὰ ἐνοικιάσῃ καὶ δεύτερον σχολεῖον ἀντὶ 60 δραχμῶν μετὰ τὴν ἐνοικίασιν τῆς πατρικῆς οἰκίας τοῦ κ. Χαλκιοπούλου, δηλ. ἀντὶ νὰ πληρόνῃ 70 δραχμὰς, θὰ πληρόνῃ 130 κατὰ μῆνα, πρὸς δόξαν καὶ τιμὴν τῆς χρεωκοπίας, τὴν ὁποίαν συνετέλεσεν ὁ προϊστάμενός του κ. Πρωθυπουργός.

§58ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν ὁ κύριος συνάδελφος ἐκ Λοκρίδος δὲν ἤθελε μεμφθῆ τὴν Κυβέρνησιν, δὲν ἤθελον λάβει τὸν λόγον, κύριοι Βουλευταὶ, διότι ἀνομολογῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐκουράσθη, ἀκούουσα τὰς ἐπερωτήσεις τοῦ κυρίου συναδέλφου...

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Ὤ! βέβαια, βέβαια.

§60ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. .. Ἀλλ’ ὡς παρατηρεῖτε, ὁ συνάδελφος δὲν ἔρχεται νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἐπερώτησίν του ἁπλῶς, ὅπως τῷ δοθῶσιν αἱ πληροφορίαι καὶ κατόπιν νὰ συζητήσῃ, ἀλλὰ σχολιάζει αὐτήν. Παριστᾷ δὲ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐν Ἀταλάντῃ ἐλειτούργουν δύο δημοτικὰ σχολεῖα πρότερον, ὅπερ δὲν εἶναι ἀληθές· ἐν Ἀταλάντῃ ἐλειτούργει ἓν μόνον σχολεῖον, καὶ ἤδη ἓν θὰ λειτουργῇ, καὶ ἀνέκαθεν ἓν ἐλειτούργει διτάξιον, νῦν δὲ συνέστη ἕτερον δημοτικὸν σχολεῖον ἐν τῷ δήμῳ Νέας Πέλλης μονοτάξιον.

§61ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι, ἐν Ἀταλάντῃ.

§62ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ὁ συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἔλαβε τὰς ψήφους τῶν δημοτῶν τῆς Νέας Πέλλης, θέλει νὰ παραστήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὁ δῆμος οὗτος δὲν ὑπάρχει.

§63ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν παρακαλεῖται νὰ μᾶς βεβαιώσῃ, ἂν ὑπάρχῃ ὁ δῆμος Νέας Πέλλης (γέλως).

§64ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν, ἕν δημοτικὸν σχολεῖον ἦτο ἐν Ἀταλάντῃ καὶ ἕν ἐν νέᾳ Πέλλῃ· ὁ συνάδελφος, Ὑπουργὸς γενόμενος, κατήργησε τὸ ἐν Νέᾳ Πέλλῃ, καὶ μετεῤῥύθμισε τὸ ἐν Ἀταλάντῃ, μεταῤῥύθμισεν αὐτὸ ἐκ διταξίου εἰς τριτάξιον. Τώρα φωνάζει ἐδῶ, ὅτι γίνεται σπατάλη χρήματος! Ὀφείλω νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι διὰ τὸ σχολεῖον αὐτὸ πληρόνεται ἐνοίκιον 70 δραχμῶν κατὰ μῆνα, καὶ ἤδη προτείνεται ἕτερον κατάστημα, καταλληλότερον πολὺ, μὲ ὀλιγώτερον μίσθωμα, ὁ δὲ μηχανικὸς καταδεικνύει διὰ τῆς ἐκθέσεώς του, ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀκατάλληλον τὸ ὑπάρχον σχολεῖον... Ἀλλὰ θὰ ἀφήσω ταῦτα· δὲν ἤθελον δὲ διόλου λάβει τὸν λόγον καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, διότι θεωρῶ, ὅτι εἶναι μικρὰ καὶ ἀνάξια νὰ συζητῶνται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τοιαῦτα θέματα, περὶ ὧν ὁ συνάδελφος ποιεῖται λόγον, ἂν δὲν προεκαλούμην ἐκ τῶν λόγων του, οὐδέποτε δὲ ἔκαμα λόγον, ὅτι ἡ ἐν Δραχμανίῳ οἰκία, ἐν ᾗ ὑπάρχει τῶν θηλέων τὸ σχολεῖον, ἀνήκει εἰς τὴν ἀδελφήν του, καὶ ἡ οἰκία ἐν Κηφισσίᾳ, ὅπου νῦν λειτουργεῖ τὸ σχολεῖον τῶν θηλέων, ἀνήκει ἐπίσης εἰς τὸν ἀδελφόν του. Λοιπὸν λέγει ὁ συνάδελφος, ὅτι ἐπήνεγκεν, ὡς Ὑπουργὸς, οἰκονομίας, ἡ δὲ νῦν Κυβέρνησις ἔκαμε σπατάλην· ἐκ τῶν ἔργων του ὅμως προκύπτει ὅλως τοὐναντίον. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸν κατάλογον τῶν διορισθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Εὐταξίου ὑπαλλήλων ἐκ τῆς ἐπαρχίας του, διὰ νὰ κρίνητε καὶ περὶ τῆς ὅλης διοικήσεώς του καὶ περὶ τῶν οἰκονομιῶν του. Εἰς τοὺς Δελφοὺς τῆς Παρνασσίδος διώρισε πέντε ἐπιστάτας ἐπιθεωρητὰς ἀπὸ τὸ Δαδίον, τὴν ἰδιαιτέραν του πατρίδα. Ἂν ἀμφιβάλλητε, ἔχω σημείωσιν τῶν ὀνομάτων. Ἀλλὰ δὲν ἤρκεσαν αὐτοὶ οἱ ἀρχαιολόγοι οἱ ἐκ Δαδίου, ἀπέστειλε καὶ εἰς τὴν Ἐρέτριαν ἐκ Λοκρίδος φύλακα τὸν Σ. Παπαστάμου, ὡς κατάλληλον πρὸς φύλαξιν τῶν ἀρχαιοτήτων. Ἦσαν κατηργημέναι ἐν Λοκρίδι αἱ θέσεις τῶν ἀρχαιοφυλάκων, καὶ οὗτος τὰς συνέστησεν ἐκ νέου, διὰ νὰ διορίσῃ τοὺς φίλους του, πρὸς ζημίαν τοῦ Δημοσίου. Ἕτερα δύο πρόσωπα διώρισεν ἐν Λοκρίδι εἰς θέσεις κατηργημένας, καὶ τὰς ὁποίας ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἡ κατὰ τὸν κ. Βουλευτὴν σπάταλος Κυβέρνησις τοῦ κ. Τρικούπη, κατήργησε καὶ πάλιν. Ἕτερον: Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας διώρισεν ὁ ὑπὲρ τῶν οἰκονομιῶν κοπτόμενος τέως Ὑπουργὸς γραμματέα ἕνα, ὃν εἶχεν ἰδιαίτερον διὰ τὴν ἀλληλογραφίαν του, καὶ ὑπογραμματέα ἄλλον τινὰ, τὸν Θεόδωρον Χριστοδούλου.

§65ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ὑπάρχει θέσις ὑπογραμματέως ἐν τῷ Ὑπουργείῳ· δὲν ἠξεύρεις τί λέγεις!

§66ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι γραφεύς· τὸν διώρισες ἢ ὄχι; δὲν εἶναι τὸ αὐτὸ πρᾶγμα; Σοῦ ἀναγινώσκω τὰ ὀνόματα· τὸν Δ. Μαρτζίνην, τὸν Γ. Κοτοπούλην, τὸν Δημακίδην, μὴ δεχθέντα τὴν θέσιν, καὶ πλῆθος ἄλλο φίλων σου, οὓς παραλείπω. Ἀρνεῖσαι ταῦτα; Εἰς τὸ Πανεπιστήμιον τὸν βοηθὸν τοῦ λογιστοῦ καὶ τὸν κλητῆρα Καταραχιᾶν. Εἰς τὴν Ἐθνικὴν Βιβλιοθήκην ἕνα ἄλλον ὡς κλητῆρα· εἰς τὰς ἀρχαιότητας ἐνταῦθα τὸν Κ. Παπαζησίμου, φοιτητὴν, διὰ τὴν φύλαξιν τῶν πέριξ ἀρχαιοτήτων καὶ, ὡς λέγει ὁ διορισμὸς, τῶν πέριξ λόφων (γέλως). Ἀνεκάλυψεν ὁ κ. Εὐταξίας ἀρχαιολόγους, καὶ ἔσπευσε νὰ τοὺς διορίσῃ εἰς κατηργημένας καὶ μὴ ὑφισταμένας θέσεις, χάριν βεβαίως οἰκονομίας. Ἤκουσα δὲ, ἀλλὰ δὲν τὸ βεβαιῶ, ὅτι ἐδῶ εἰς τὸ Ἀρχαιολογικὸν Μουσεῖον, χάριν οἰκονομίας, εἶχε διορίσει καὶ ἕνα ξυλουργὸν ἔμμισθον, φίλον του καὶ συγγενῆ του, νομίζω. Ἂς ἴδωμεν καὶ τὰ τῆς διοικήσεώς του ἤδη ἐν Λοκρίδι· ἂς τὰ ἀκούσωσιν οἱ κύριοι συνάδελφοί του, οἱ πρώην Ὑπουργοὶ, διὰ νὰ τὸν συγχαρῶσι διὰ τὰ κατορθώματά του! Ὡς δὲ γνωρίζετε, Κύριοι, ἐναντίον τῶν συναδέλφων του οὐδὲν ἠγέρθη παράπονον ἐν τῇ Βουλῇ, εἰμὴ ἐλάχιστα διὰ τὴν διοίκησίν των, μόνον δὲ κατ’ αὐτοῦ ὑπάρχουσιν ἄπειρα τοιαῦτα. Ἐν Λοκρίδι ὑπῆρχεν εἷς ὑπομοίραρχος ἐντιμότατος καὶ δραστηριώτατος, ὁ κ. Μανωλόπουλος, ὅστις εὐόρκως ἐξετέλει τὸ καθῆκόν του, ἀλλ’ αὐτὸν τὸν ἐξετόπισε πολὺ μακρὰν, καὶ ἀνέθεσε τὴν διοίκησιν τῆς ὑπομοιραρχίας εἰς ἐνωμοτάρχην τινὰ, ὅστις καθ’ ὅλον τὸ ἑξάμηνον διάστημα τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἦτο διοικητὴς τῆς ὑπομοιραρχίας Λοκρίδος, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου ὁ κ. Ράλλης εἰργάζετο ἀληθῶς μετὰ ζήλου καὶ αὐταπαρνήσεως ὑπὲρ τῆς ἀσφαλείας τοῦ τόπου, ἀλλὰ διὰ μέτρων, κατ’ ἐμὲ, μὴ προσφόρων. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, τῇ εἰσηγήσει τοῦ κ. Εὐταξίου, ἀνέθηκε τὴν διοίκησιν τῆς ὑπομοιραρχίας Λοκρίδος εἰς ἕνα ἐνωμοτάρχην, καὶ ἔταξεν ὑπὸ τὸν ἐνωμοτάρχην τὸν λοχαγὸν τὸν διοικοῦντα τὰ ἀποσπάσματα τὰ πρὸς ἀσφάλειαν τεταγμένα ἐκεῖ! Ἀλλὰ δὲν ἠρκέσθη εἰς τοῦτο. Μετέθεσε τὸν εἰρηνοδίκην τῆς Ἀταλάντης εἰς τὰ Τζουμέρκα, καὶ τοὺς ἄλλους δὲ τρεῖς εἰρηνοδίκας τῆς ἐπαρχίας μετέθεσε μακρὰν, ὡς καὶ τοὺς γραμματεῖς αὐτῶν καὶ πλῆθος δημοδιδασκάλων, μὴ ὑποταχθέντων εἰς αὐτόν. Μετέθεσε δὲ τὸν εἰρηνοδίκην Ἀταλάντης, διότι δυστυχῶς ὁ εἰρηνοδίκης ἐκεῖνος συνέπεσε νὰ ἦναι μάρτυς εἰς μίαν ποινικὴν δίκην, καθ’ ἣν κατεδικάσθη ὑπὸ τοῦ Πλημμελειοδικείου Λαμίας ὁ προστατευόμενος τοῦ κ. Εὐταξίου δήμαρχος, μετετέθη δὲ καὶ ὁ δικαστὴς Γαρουφαλιᾶς εἰς τὴν Ἄρταν, διότι συνέπεσε νὰ ἦναι δικαστὴς κατὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ δὲν ἠθέλησε νὰ κύψῃ· εἶτα δὲ μετετέθη καὶ ὁ δικαστὴς Βισβίζης διὰ τὸν αὐτὸν λόγον. Αὐτὴ εἶναι ἡ διοίκησις, τοιαῦται εἶναι αἱ οἰκονομίαι, τὰς ὁποίας ἐξετέλεσεν ὁ κ. ἐκ Λοκρίδος πρώην Ὑπουργὸς, ὅστις ἔρχεται ἐνώπιόν σας καὶ προσπαθεῖ νὰ μεμφθῇ τῆς ἐνεστώσης Κυβερνήσεως ἐπὶ σπατάλῃ δῆθεν, διότι πρόκειται νὰ ἐνοικιασθῇ ἓν κατάστημα δημοτικοῦ σχολείου εἰς τὴν Ἀταλάντην, καὶ διότι συνέστη δημοτικὸν σχολεῖον εἰς τὸν δῆμον Νέας Πέλλης, ὁ ὁποῖος δῆμος ἔχει οὐκ ὀλίγον πληθυσμὸν, ὥστε κατὰ τὸν νόμον νὰ ἐπιτρέπηται ἵνα συστηθῇ ἐν τῷ δήμῳ τούτῳ δημοτικὸν σχολεῖον. Ἐξ ὅλων τούτων ἕκαστος δύναται νὰ συμπεράνῃ ὁποία λεηλασία καὶ ἀταξία ἔλαβε χώραν καὶ εἰς τὰς λοιπὰς τοῦ Κράτους ἐπαρχίας ὑπὸ τοῦ τέως Ὑπουργοῦ. Οἱ κύριοι συνάδελφοι γνωρίζουσι τοῦτο ἕκαστος εἰς τὴν ἰδίαν αὐτοῦ ἐπαρχίαν. Ποία καταδρομὴ ἐγένετο κατὰ τῶν διδασκάλων ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Εὐταξία, γνωρίζει ὅλος ὁ κόσμος.

§67ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρεπονέθη ὁ ἀξιότιμος αὐτὸς Κύριος, διότι ἐγὼ διώρισα ἐπιστάτας καὶ ὑποεπιστάτας ἐν Δελφοῖς. Ἀγνοεῖ βεβαίως, ὅτι ἐκεῖ γίνονται ἀνασκαφαὶ ὑπὸ τῆς ἐνταῦθα Γαλλικῆς Σχολῆς, τὰς ὁποίας ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τὴν σύμβασιν τὴν συνομολογηθεῖσαν πρὸς τοῦτο μετὰ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐποπτεύῃ δι’ ἰδίων ἐπιστατῶν. Οἱ ἐπιστάται οὗτοι εἶναι ἄνθρωποι τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ ἑκάστοτε Ὑπουργοῦ. Διώρισα λοιπὸν καὶ ἐγὼ ἀνθρώπους τῆς ἐμπιστοσύνης μου ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας μου ἐπαρχίας. Τώρα αὐτὸς εἶναι ἀντιπρόσωπος τῆς Λοκρίδος· καὶ ἠξεύρετε διατὶ διαῤῥηγνύει τὰ ἱμάτιά του; μόνον καὶ μόνον διότι διωρίσθησαν ἐκ Λοκρίδος ὑπάλληλοι, διότι τοὺς Λοκροὺς τοὺς θέλει ἀμετόχους πάσης δημοσίας θέσεως, μολονότι εἶναι μία ἐπαρχία, ἡ ὁποία ἐκ τῶν πρώτων συνεισφέρει εἰς τὰ δημόσια βάρη, καὶ ἐν τούτοις ἦτο τέως καταδικασμένη νὰ μὴ ἔχῃ αὐτὴ κἀνένα ὑπάλληλον ἐν τῇ δημοσίᾳ ὑπηρεσίᾳ. Τοῦτο δὲ συνέβη, διότι κατὰ κακὴν μοῖραν ἔτυχε ν’ ἀντιπροσωπεύῃ τὴν ἐπαρχίαν μας ἀπὸ δεκαετίας καὶ ἐπέκεινα αὐτὸς ὁ Κύριος, ὅστις μόνην του ἀποστολὴν ἐθεώρησε νὰ διορίζῃ, ἅμα ἤρχετο εἰς τὰ πράγματα, τοὺς ἀδελφούς του εἰς θέσεις, καὶ νὰ ἐνοικιάζῃ τὴν πατρικήν του οἰκίαν ἄλλοτε ὡς σχολεῖον καὶ ἄλλοτε ὡς καπνοκοπτήριον. Τώρα, διότι διωρίσθησάν τινες Λοκροὶ ὑπ’ ἐμοῦ εἰς θέσεις, ἐχάλασε τὸν κόσμον διὰ νὰ τοὺς παύσῃ, χωρὶς νὰ διορίσῃ τοὐλάχιστον ἄλλους ἀντ’ αὐτῶν. Καὶ τώρα τὸν βλέπετε ὅτι ἡσύχασεν ἡ συνείδησίς του, ἀφοῦ ἔφαγε τοὺς ἰδικούς του σὰν βρυκόλακας (ἱλαρότης). Παρεπονέθη διότι μετετέθη εἷς ὑπομοίραρχος ἐξ Ἀτατάντης. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ἐνεστώσης Κυβερνήσεως, ὅτε αὐτὸς ἰσχύει ὡς Βουλευτής, οὐχὶ ἐντὸς ἓξ μηνῶν, ἀλλὰ κατὰ ἑβδομάδας, μετετίθεντο ἀσυστόλως ἐνωμοτάρχαι καὶ ὑπομοίραρχοι, μόνον καὶ μόνον διότι δὲν ὑπεβάλλετο εἰς τὰς ὀρέξεις αὐτοῦ καὶ τῶν ἐν Ἀταλάντῃ ἀδελφῶν του. Νομίζει ὅτι συνέβη παρανομία, διότι ἀνετέθη ἡ διοίκησις τῆς ὑπομοιραρχίας Λοκρίδος προσωρινῶς εἰς τὸν ἐνωμοτάρχην αʹ τάξεως κ. Παπακωνσταντίνου; Οὗτος εἶναι τελειόφοιτος τοῦ Πανεπιστημίου, εἶναι δὲ ἐκ τῶν πρώτων, οἱ ὁποῖοι μέλλουσι νὰ προβιβασθῶσιν εἰς τὸν κατάλογον τῶν ἀνθυπομοιράρχων, εἶναι εἷς ἐκ τῶν ἀρίστων ὑπαξιωματικῶν, καὶ τὴν πρᾶξιν ταύτην θεωρεῖ παράνομον αὐτὸς ὁ Κύριος! Ἀλλ’ ἂς ἐρωτήσῃ καὶ θὰ τῷ ἀπαντήσῃ ἀμέσως ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, πῶς ἐπὶ ἔτος ὁλόκληρον εἶχον ἀναθέσει οὗτος τὴν διοίκησιν τῆς ὑπομοιραρχίας τῆς ἰδιαιτέρας του ἐπαρχίας Ὕδρας εἰς ἕνα ἐνωμοτάρχην, τὸν ὁποῖον ἐθεώρει κατάλληλον εἰς τοῦτο. Ὡμίλησε περὶ ἀναστατώσεως εἰρηνοδικῶν, καὶ ἀνέφερεν ἐπὶ τεσσάρων εἰρηνοδικῶν Λοκρίδος ἕνα μόνον, ὅστις ἐξετοπίσθη ἐκεῖθεν εἰς τὰ Τζουμέρκα, οὐχὶ διότι ἀπήρεσκεν εἰς ἐμὲ, ἀλλὰ διότι ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης καταγγελίαι. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς καταγγελίας τῶν κατοίκων Λογγοῦ, παραπονουμένων ὅτι ὁ εἰρηνοδίκης ἐκεῖνος ἐπὶ δίκης σπουδαίως ἐνδιαφερούσης καὶ αὐτοὺς καὶ τὸ Δημόσιον ἐμερολήπτησε σκανδαλωδῶς ὑπὲρ τῶν ἀντιδίκων συμπολιτῶν του. Παραπονεῖται δὲ διὰ τὴν τοιαύτην μετάθεσιν αὐτὸς, ὁ ὁποῖος οὐδέποτε ἄφησεν εἰρηνοδίκην εἰς τὴν θέσιν του, μὴ γενόμενον τυφλόν του ὄργανον. Τὴν σήμερον, ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἂν ὑπάρχῃ εἷς ἐκ τῶν εἰρηνοδικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας ἐν Λοκρίδι διωρίσθησαν, εἰς τὴν θέσιν του. Ἐξεσφενδονίσθησαν πάντες, ἄνευ λόγου, ἄνευ παραπόνου, ἄνευ καταγγελίας τινὸς, εἰς τὰ πέρατα τῆς Ἑλλάδος, διότι δὲν ἐγίνοντο ὄργανά του καὶ διότι ὁ Κύριος αὐτὸς δὲν ἐνόει ἄλλως νὰ ἔλθῃ ἐδῶ, διὰ νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀπαρτίαν διὰ τῆς παρουσίας του, ὅπως παρόμοιον ζήτημα εἶχε κάμει καὶ διὰ τὴν ἐνοικίασιν τῆς πατρικῆς του οἰκίας.

§68ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως σεῖς ἐνοικιάσατε τὴν οἰκίαν σας.

§69ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶναι ψεῦδος, ὅπως ψεῦδος ἀναίσχυντον εἶναι πᾶν ὅ,τι εἶπες τὴν ἑσπέραν ταύτην, διὰ νὰ συγκαλύψῃς τὰ ἴδιά σου αἴσχη (Θόρυβος).

§70ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τὰ ἔγγραφα.

§71ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἂν ἀποδειχθῇ, ὅτι ἐγὼ ἔχω που ἰδίαν ἢ πατρικήν μου οἰκίαν ἐνοικιάσει εἰς τὸ Δημόσιον...

§72ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀδελφός σου.

§73ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πῶς τολμᾷς ὅμως τότε νὰ λέγῃς ἀνερυθριάστως, ὅτι ἔχω ἐγὼ ἐνοικιάσει οἰκίαν μου εἰς τὸ Δημόσιον; ... Καὶ ὡς πρὸς τὴν οἰκίαν τοῦ ἀδελφοῦ μου ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Κοσσονάκου εἶχε διαταχθῆ ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν ἐνταῦθα δημοτικῶν σχολείων νὰ ἀναζητήσῃ κατάλληλον οἰκίαν ἐν Κηρισσίᾳ καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὴν σχετικήν του ἔκθεσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ὁ ἐπιθεωρητὴς αὐτὸς ὑπέβαλεν ἔκθεσιν, καθ’ ἣν ἡ μόνη κατάλληλος οἰκία καὶ συμφερωτέρα πάσης ἄλλης ἦτο ἡ ἐκεῖ οἰκία τοῦ κ. Ἰωάννου Εὐταξίου, καὶ ὄχι ἐμοῦ, τοῦ Ἀθανασίου Εὐταξίου. Λοιπὸν βλέπετε, ὅτι καθ’ ὃν καιρὸν ἐγὼ οὔτε Ὑπουργὸς ἤμην, οὔτε φίλα ἐφρόνουν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ εἶχεν ὑποδείξει τὴν ἐνοικίασιν τῆς οἰκίας ταύτης, οὐδόλως δὲ ἐπηρέασε τὰ φρονήματά μου ἡ τοιαύτη μίσθωσις. Τίνος τὰ φρονήματα ἐπηρέασεν; Ἐκείνου, περὶ τοῦ ὁποίου ἔγραφον αἱ ἐφημερίδες, ὅτι εἶναι δυσηρεστημένος καὶ δὲν ἤρχετο. Ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ τὴν 10 Ἰανουαρίου, καὶ ἦλθε μόλις τὴν 20, καὶ πότε; ἀφοῦ ἐγένετο ἡ διαίρεσις τοῦ δημοτικοῦ σχολείου Ἀταλάντης καὶ ἐμισθώθη ἡ πατρική του οἰκία. Τότε καὶ μόνον ἦλθεν ἐνταῦθα, διὰ νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀπαρτίαν.

§74ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἀνέφερε περὶ τῆς μεταθέσεως τοῦ δικαστοῦ Γαρουφαλιᾶ, τὴν ὁποίαν ἀπέδωκεν εἰς τὴν ἐμπάθειαν τοῦ συναδέλφου του πρώην ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργοῦ. Ἡ μετάθεσις αὕτη ἐγένετο κατόπιν αἰτήσεως ἐπανειλημμένης τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ συνεπείᾳ ἐγγράφου τοῦ νομάρχου Φθιώτιδος, ὁ ὁποῖος κατήγγειλεν, ὅτι εἰς τὴν ληστοπραξίαν τὴν γενομένην κατὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ Τράκα ἐδόθη εὐκαιρία παρὰ τῆς ἀνακρίσεως νὰ φυγαδευθῶσιν οἱ λησταί. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον μετετέθη ὁ δικαστής. Ὁ πατὴρ τοῦ δικαστοῦ ἦλθεν ἐπανειλημμένως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐζήτησε νὰ ἀνασταλῇ ἡ μετάθεσις. Ἀλλὰ ἐθεώρησα, ὅτι ἦτο ἄτοπον, ἀφοῦ διετάχθη ἀνάκρισις καθ’ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι συνέπραττον τότε εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, νὰ ἀνασταλῇ ἡ μετάθεσις, καὶ ἐπέμεινα. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος τῆς μεταθέσεως τοῦ δικαστοῦ.

§75ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἀνακρίβειαν θὰ ἐπανορθώσω, τὴν ὑπὸ τοῦ συναδέλφου μου πολλάκις λεχθεῖσαν, ὅτι ἔγεινεν ἡ διαίρεσις τοῦ σχολείου Ἀταλάντης καὶ ὅτι δῆθεν δὲν ὑπῆρχε δῆμος Νέας Πέλλης, ὅτι δὲν ὑπῆρχε σχολεῖον ἐν Νέᾳ Πέλλῃ, καὶ ὅτι νῦν τὸ πρῶτον συνέστη τοιοῦτον. Πάντα ταῦτα δὲν εἶναι ἀληθῆ, ὡς προεῖπον. Εἶπεν ὁ συνάδελφος, ὅτι δὲν προσῆλθον ἐνταῦθα ἐγκαίρως καὶ δὲν θὰ ἠρχόμην ἐδῶ ἄνευ τῆς συστάσεως τοῦ ἐν λόγῳ σχολείου· Ἂς ἀναμνησθῇ ἡ Βουλὴ τὴν πολιτικὴν πορείαν ἐμοῦ καὶ τὴν πολιτικὴν πορείαν τοῦ συναδέλφου μου. Ἀφοῦ προκαλοῦμαι, ὀφείλω νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι κατὰ τὰ 1885 ἐγένετο Βουλευτὴς ὁ συνάδελφος καὶ ἐτάχθη ὑπὸ τὸν κ. Δηλιγιάννην. Κατὰ τὰ 1886, ὅτε συνέβη τὸ γνωστὸν ἐπεισόδιον μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τῆς Βουλῆς, ἢ μᾶλλον τῆς πλειονοψηφίας, εἰς ἣν ἀνῆκεν, ἐγένετο φίλος τοῦ κ. Τρικούπη. Κατὰ τὰ 1887 ἔγεινε φίλος, νομίζω, τοῦ κ. Δηλιγιάννη μέχρι τοῦ 1890. Κατὰ τὰ 1890, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ἐγένετο φίλος τοῦ κ. Ράλλη, ἐνῷ ἦτο φίλος τοῦ κ. Δηλιγιάννη, κατὰ δὲ τὰ 1891–1892 διετέλει εἰς συννενοήσεις περὶ μεταστάσεως εἰς τὴν φάλαγγα τοῦ κ. Ράλλη, καὶ τῷ ὄντι κατὰ τὴν 17 Φεβρουαρίου τοῦ 1892 εὑρέθη εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ κ. Ράλλη καὶ ἐτάχθη ὑπ’ αὐτόν. Εὔχομαι νὰ μείνῃ εἰς τὰς τάξεις τοῦ κ. Ράλλη. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι καὶ νὰ συγχαρῶ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς διὰ τὸ ἀπόκτημα. Πιστεύω δὲ, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ ἐλέγξῃ ἐμὲ ἐπὶ ἀσταθείᾳ· πολὺ δὲ περισσότερον δὲν δύναται ὁ κ. συνάδελφός μου, ὁ ὁποῖος ἠκούσατε πῶς ἐπολιτεύθη καθ’ ὅλον τὸ ἀνωτέρω χρονικὸν διάστημα. Ὑμεῖς θὰ κρίνητε, τίς εἶναι ὁ ἀσταθὴς ἐν τῇ πολιτικῇ ἐκ τῶν δύο ἡμῶν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ τοιουτοτρόπως νομίζω ὅτι ἔληξαν ταῦτα, καὶ ἠμποροῦμεν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Εἰσερχόμεθα λοιπὸν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἧς πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ σταφιδικοῦ ταμείου.

§77ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Αὔριον, αὔριον. Εἶναι 8 ἡ ὥρα, κύριε Πρόεδρε.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἔχει τὸν λόγον. Ἀφοῦ κατηναλώσαμεν δύο ὥρας διὰ τὴν Ἀταλάντην, τί νὰ κάμωμεν τώρα; Πρέπει νὰ κάμωμεν καὶ ἐργασίαν.

§79ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰς πάντων τὴν ἀντίληψιν ὑπέπεσε, κύριοι Βουλευταί, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τοῦ ὁποίου πρόκειται ἤδη ἡ συζήτησις, δὲν εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπαιτοῦσιν αἱ περιστάσεις. Δὲν ἀνταποκρίνεται οὔτε εἰς τὸ παρόν, οὔτε εἰς τὸ μέλλον, οὔτε εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ ἀμέσως παρόντος, οὔτε εἰς τὰς ἀναγκαίας προβλέψεις διὰ τὸ ἀπώτερον μέλλον, ἀλλὰ τοὐναντίον, ἐὰν μεταβληθῇ εἰς νόμον τοῦ Κράτους, πρόκειται δι’ αὐτοῦ νὰ καταστῇ ἀδύνατος πλέον πᾶσα ὑπὲρ τῆς σταφίδος ἐν τῷ μέλλοντι ἐνέργεια, ἀφαιρουμένου παντὸς ἐδάφους, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δύναται νὰ βασισθῇ συστηματικὴ καὶ λυσιτελὴς ὑπὲρ τῆς σταφίδος ἐργασία. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ μείνῃ εἰς οὐδένα οὐδ’ ἡ ἐλαχίστη περὶ τούτου ἀμφιβολία, πρέπει νὰ τὸ ἐξετάσωμεν καὶ ὑπὸ τὴν γενικὴν αὐτοῦ ἔποψιν καὶ ἐν ταῖς λεπτομερείαις αὐτοῦ. Ἡ σταφὶς, Κύριοι, εἶναι τὸ μόνον προϊὸν, ὅπερ, προνομιακῶς εἰς τὴν Ἑλλάδα δωρηθὲν ὑπὸ τῆς φύσεως, δίδει τὰ μέσα τῆς ζωῆς ἐν γένει εἰς τοὺς κατοίκους αὐτῆς, ὡς τὸ μόνον ἀντίῤῥοπον κατὰ τῆς ὑστερήσεως ἡμῶν ἐν τῇ γεωργίᾳ καὶ τῇ βιομηχανίᾳ. Περὶ τοῦ προϊόντος τούτου, τοῦ τόσον πολυτίμου, δὲν ἀνακρίνεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἡ δέουσα στοργή, ἀλλὰ τοὐναντίον χρησιμεύει τὸ προϊὸν τοῦτο ὡς μέσον ἐπιδείξεως στοργῆς πρὸς ἄλλους καὶ πρὸς σκοποὺς ἐντελῶς ἀλλοτρίους τῶν ὑπὲρ τῆς σταφίδος ἀναγκαίων προβλέψεων (διάλογοι).

§80ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν οὕτω.

§81ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐνδιαφέρον, κύριε Πρόεδρε;

§82ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον, κύριε Πρόεδρε· πρόκειται περὶ σοβαρωτάτης συζητήσεως, καὶ νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι εἰς θέσιν...

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβολὴν θέλετε;

§84ΛΑΠΠΑΣ. Αὔριον τὴν 3ην ὥραν ὡρισμένως.

§85ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐξακολούθει, κύριε συνάδελφε.

§86ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ κρίσις, κύριοι Βουλευταί, εἰς ἣν περιέστημεν, κατέστησεν ἀναγκαίαν τὴν ἄμεσον βοήθειαν πρὸς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς διὰ τὰ μέσα τῆς καλλιεργείας. Εἰς τὴν αὐτὴν δὲ κρίσιν ὀφείλεται ἡ ἰδέα τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ πλεονάσματος, διὰ τῆς ὁποίας οἱ ὑπὲρ αὐτῆς κηρυχθέντες φρονοῦσιν, ὅτι θέλει ἐπανέλθει ἡ ἐκλείψασα ἰσοῤῥοπία μεταξὺ τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς καταναλώσεως καὶ ἡ βελτίωσις τῶν τιμῶν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν προσωρινῶν τούτων μέτρων, εἶναι ἀνάγκη, ἵνα σοβαρὰ ληφθῇ πλέον πρόνοια περὶ τοῦ μέλλοντος τῆς σταφίδος· κατέστη πλέον ἀπαραίτητον, ἵνα γείνῃ συστηματικὴ ἐργασία, ἀφ’ ἑνὸς μὲν πρὸς ἐπέκτασιν τῆς καταναλώσεως, ὅπως κατορθωθῇ ἐπωφελὴς διάθεσις, ὅπως εὕρῃ ἐπωφελῆ ζήτησιν ὅλη ἡ παραγωγή μας, ἥτις μετὰ τὴν στέρησιν τῶν ἀγορῶν τῆς Γαλλίας, κινδυνεύει νὰ τεθῇ ἐκτὸς πάσης συναλλαγῆς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ πρέπει σοβαρὰ ἐπίσης νὰ ληφθῇ πρόνοια ὑπὲρ τῆς ὑποστηρίξεως τῆς παραγωγῆς μας, ἥτις ἕνεκα τῶν λόγων τούτων κινδυνεύει νὰ περιορισθῇ σημαντικῶς, πρὸς μεγίστην καὶ ἀνεπανόρθωτον ζημίαν τοῦ τόπου. Εἰς οὐδεμίαν τῶν ἀπαιτήσεων τούτων ἀνταποκρίνεται τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἀλλὰ τοὐναντίον, ἐνῷ δι’ αὐτοῦ δὲν ἐλπίζεται ἡ ἄμεσος ἱκανοποίησις τῶν ἀναγκῶν τῆς καλλιεργείας, ἐνῷ τὸ μέτρον τῆς ἀφαιρέσεως δὲν λαμβάνεται δι’ αὐτοῦ πρὸς οὓς σκοποὺς ἐπιζητεῖται, οὐδὲ δύναται, οὕτως ἐφαρμοζόμενον, νὰ φέρῃ τὰ ἐξ αὐτοῦ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα. Τοσαῦται παροχαὶ γίνονται δι’ αὐτοῦ πρὸς τὴν ἀναλαμβάνουσαν τὴν ἐπιχείρησιν ἑταιρίαν, καὶ τοσαῦται παραχωροῦνται προνομίαι εἰς βάρος τῶν σταφιδοκτημόνων, χωρὶς μάλιστα οὐδὲν καλὸν νὰ προσδοκᾶται ἐκ τῆς λειτουργίας αὐτῆς, ὥστε οὐδὲν πλέον ἀπομένει ἔδαφος πρὸς κρείττονας σκέψεις, καὶ οὐδεμία ἐλπὶς περὶ τοῦ μέλλοντος. Αἱ ἀνάγκαι, Κύριοι, τῆς καλλιεργείας δὲν ἐγεννήθησαν τώρα, οὐδὲ ἡ κρίσις ἡ σταφιδικὴ ἀνεφάνη τὴν στιγμὴν ταύτην. Διατὶ δὲ ἐβράδυναν ἕως τώρα νὰ ὑποβάλωσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ μέτρα ταῦτα; Διατὶ ἐπὶ τόσον χρόνον οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ ἐκρατοῦντο μετέωροι, ὑπὸ τὸ κράτος ματαίων ἐλπίδων; διατὶ δὲ ὁ παρὼν χρόνος ἐθεωρήθη ὡς ἡ καταλληλοτέρα ψυχολογικὴ στιγμὴ πρὸς ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου; Ρίπτω, Κύριοι, τὰς ἐρωτήσεις ταύτας, διὰ νὰ δώσω ἀφορμὴν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς βαθυτέρας σκέψεις, διότι φρονῶ, ὅτι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ καὶ ὡς πρὸς τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι τὸ ὑπηγόρευσαν, καὶ ὡς πρὸς τὴν ἐν γένει διασκευὴν αὐτοῦ, διὰ τῆς ὁποίας μεγάλη κατεβλήθη προσπάθεια, ὅπως καλυφθῇ ἡ πραγματικὴ καὶ σαφὴς αὐτοῦ σημασία, πολλὰ ἐγκρύπτονται, τὰ ὁποῖα πρέπει ν’ ἀποκαλυφθῶσι (διάλογοι).

§87ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ γείνῃ τοὐλάχιστον ἡσυχία.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, σᾶς παρακαλῶ, κάμετε ἡσυχίαν.

§89ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἦτο γνωστὴ, Κύριοι, ὄχι μόνον ἀπὸ τοῦ παρελθόντος θέρους, ἀλλ’ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἡ κατάστασις τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, τοὺς ὁποίους ἐξεμύζησεν ἡ τοκογλυφία καὶ τοὺς ἐξήντλησεν. Ἦτο γνωστὸν, ὅτι τὴν κατάστασιν ταύτην τὴν ἐπεδείνωσαν τὰ τελευταῖα λυπηρὰ γεγονότα τῆς χρεωκοπίας τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία, συντελεσθεῖσα ὅπως συνετελέσθη, ἀπεξένωσε τοὺς πάντας, οὐχὶ μόνον τὸ Κράτος, ἀλλὰ καὶ τὴν κοινωνίαν ἐν γένει, ἀπὸ πάσης πίστεως, εἴτε ἐξωτερικῆς, εἴτε ἐσωτερικῆς. Ἡ τοκογλυφία ἀφ’ ἑνὸς, ἡ κρίσις ἡ σταφιδικὴ ἀφ’ ἑτέρου, συνδυασθεῖσα μὲ τὴν γενικὴν οἰκονομικὴν καχεξίαν... (διάλογοι ὄπισθεν τοῦ Προεδρείου).

§90ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Βουλευτὰ, περιμείνατε νὰ τελειώσῃ ἡ ἄλλη συζήτησις, καὶ ἔπειτα ἀρχίζετε.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, σᾶς παρακαλῶ καθίσατε εἰς τὰς θέσεις σας, ἂν θέλητε ν’ ἀκούσητε, εἰ δ’ ἄλλως, πηγαίνετε εἰς τὰ δωμάτια νὰ συζητήσητε.

§92ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. .. περιέστησαν τοὺς δυστυχεῖς σταφιδοπαραγωγοὺς εἰς πλήρη ἀπόγνωσιν καὶ ἐνῷ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς καλλιεργείας, οὐδεὶς δύναται νὰ προβῇ εἰς αὐτὴν, διότι ἐκ μὲν τοῦ σταφιδοκάρπου αὐτῶν οὐδὲν ἔλαβον, νὰ δανεισθῶσι δὲ, οὐδαμόθεν δύνανται, καθόσον καὶ αὐτὴ ἡ τοκογλυφία, ἀφοῦ ἀπεῤῥόφησεν ὅ,τι ἠδυνήθη, εὑροῦσα τὸν καιρὸν, ὡς ἐκ τῆς ἀνηκούστου ἀκηδίας τῶν ἁρμοδίων περὶ πιστωτικοῦ ὑπὲρ τῆς γεωργίας ἱδρύματος, ἤδη κατέστη ὑπερήφανος, φόβῳ δὲ μὴ ἀπολέσῃ ὅσα ἐν τῷ παρελθόντι ἐπέτυχε κέρδη, ἐκρύβη καὶ αὕτη, καὶ εἰς οὐδενὸς ἔρχεται βοήθειαν. Καὶ δὲν εὑρίσκονται εἰς τὰς στενοχωρίας ταύτας μόνον οἱ σταφιδοκτήμονες, ἀλλ’ ἅπασα ἡ κοινωνία, διότι ἡ σταφὶς εἶναι ἡ μεγάλη πηγὴ, ἐξ ἧς ὅλαι αἱ τάξεις τοῦ λαοῦ, ἐκτὸς ὀλίγων ἐξαιρέσεων, πορίζονται τὰ πρὸς τὸ ζῆν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, δι’ ὃν βλέπομεν ὄχι μόνον τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς καὶ τοὺς σταφιδεμπόρους, ἀλλὰ καὶ ὅλας τὰς τάξεις τοῦ λαοῦ ἐν μιᾷ φωνῇ ἐπικαλουμένας τὴν ἀντίληψιν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Τοιοῦτον ἔχουσι λόγον αἱ ἀναφοραὶ τῶν διαφόρων συντεχνιῶν τῶν Πατρῶν, καὶ τὰ συλλαλητήρια τοῦ Πατραϊκοῦ λαοῦ καὶ τῶν Ἠλείων, καὶ ἡ ἐξέγερσις πάσης σχεδὸν τῆς κοινωνίας. Πάντες ἤλπιζον, ὅτι εἰς τὰς ἀπέλπιδας ταύτας ἐπικλήσεις τοῦ δεινοπαθοῦντος λαοῦ ἤθελε σπεύσει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔλθῃ εἰς βοήθειαν αὐτοῦ, ὑποβάλλουσα ἐγκαίρως ὑπὸ τὴν κρίσιν καὶ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τὰ μέτρα, ὅσα ἐνόμιζε πρόσφορα εἰς τὴν περίστασιν πρὸς βελτίωσιν τῆς τύχης τῆς σταφίδος. Οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλ’ ἐπίστευον ὅτι, ἀντιλαμβανομένη τῆς σοβαρότητος τῶν περιστάσεων, ἤθελε σπεύσει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔλθῃ ἐγκαίρως εἰς συνεννόησιν μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἢ μεθ’ οἱουδήποτε ἄλλου πιστωτικοῦ ἱδρύματος, πρὸς παροχὴν εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς τῶν ἀπαιτουμένων, ἔστω καὶ διὰ τὴν ἔναρξιν κἂν τῆς καλλιεργείας. Ἀλλ’ αἱ ἐλπίδες αὗται ἀπέβησαν φροῦδαι καὶ δὲν ἀνεζωπυρήθησαν παρὰ διὰ σκοποὺς, οὓς ἐστήριξαν ἐπὶ τῆς εὐπιστίας τῶν ἁπλουστέρων, σκοποὺς ὅλως ἀλλοτρίους τοῦ θέματος, τοῦ ἀπασχολοῦντος τὴν διάνοιαν καὶ τοὺς πόθους αὐτῶν. Προσεπάθησαν νὰ ἀναστατώσωσι τὸν σταφιδικὸν κόσμον καὶ νὰ τὸν ἐξεγείρωσι κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως...

§93ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ ἐξακολουθήσητε πολύ;

§94ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βέβαια.

§95ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Νὰ γείνῃ διακοπή.

§96ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ εἴπω τίποτε.

§97ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τότε ἐξακολουθεῖτε.

§98ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν θὰ ὁμιλήσῃ διὰ μακρῶν, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ μείνωμεν ἐπὶ πολύ.

§99ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἶναι καὶ ἡ αἴθουσα ψυχρά, κύριε, Πρόεδρε.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιθυμεῖτε νὰ διακόψωμεν; (διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§101ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν δὲν θέλητε νὰ διακόψητε, νὰ φροντίσητε νὰ ἦσθε παρόντες.

§102ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὸν κ. Πετιμεζᾶν ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος.

§103ΛΑΜΠΡΟΣ. Πρέπει νὰ γείνῃ ἀπόφασις νὰ ἐρχώμεθα ἐνωρίτερον.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἰς τὰς 4 μ. μ. αὔριον. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 8 καὶ 10′ μ. μ.