1893.12.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 34.

τῆς 11 Δεκεμβρίου 1893.

(Σάββατον).

Ὥρα 6 μ. μ.

(Προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Βαρβαρήγου Πήλικα).

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἷς τῶν βουλευτῶν Τριφυλίας, ὁ κ. Παπατσώρης, ὑποβάλλει ἔγγραφον ἐπερώτησιν διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Σωτηρόπουλος, δὲν γνωρίζω διὰ ποίους λόγους, διέταξε νὰ γίνωνται δεκτοὶ οἱ ἐπισκέπται τῶν καταδίκων καὶ ὑποδίκων τῶν ποινικῶν φυλακῶν Κυπαρισσίας μόνον ἀνὰ πᾶσαν Τρίτην καὶ Σάββατον ἑκάστης ἑβδομάδος. Ἴσως διὰ τὰς ἄλλας φυλακὰς τοῦ Κράτους νὰ ὑπῆρχον λόγοι, προκαλέσαντες τὴν τοιαύτην διαταγὴν, διὰ τὰς τῆς Κυπαρισσίας ὅμως ὄχι, διότι οὐδέποτε ἐκεῖθεν ἀπέδρασαν κατάδικοι. Παρακαλῶ ὅθεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ ἀδίκημα αὐτὸ, ὅπως καθ’ ὅλας τὰς ἡμέρας ἀφίηνται ἐλεύθεροι οἱ ἐπισκέπται, ἵνα δίδωσι τὴν συγγενικὴν συνδρομὴν εἰς τοὺς πάσχοντας καταδίκους καὶ ὑποδίκους ὄχι μόνον τῶν φυλακῶν Κυπαρισσίας, ἀλλ’ ἐν γένει τοῦ Κράτους.» Ὁ ἐκ Ναυπλίας βουλευτὴς κ. Ποταμιάνος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς συμπλήρωσιν τῶν προχθὲς παρ’ αὐτοῦ ζητηθεισῶν πληροφοριῶν, νὰ καταθέσῃ: αʹ) ἀμφοτέρας τὰς διαθήκας τοῦ μακαρίτου Τριανταφυλλίδου, καὶ τὴν γνωμοδότησιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις εἶχε τότε διορισθῆ, ἵνα ἀποφανθῇ περὶ τοῦ προορισμοῦ τοῦ κληροδοτήματος Τριανταφυλλίδου, καὶ βʹ) τὰ πρωτότυπα παραδόσεως καὶ παραλαβῆς τοῦ Δενδροκομείου παρὰ τῶν κατὰ καιροὺς διευθυντῶν αὐτοῦ εἰς τοὺς διαδόχους των ἀπὸ τοῦ 1870, ἂν ὑπάρχωσι τοιαῦτα. Ὁ ἐκ Γόρτυνος βουλευτὴς κ. Κορομάντζος ὑπέβαλεν ἔγγραφον ἐπερώτησιν, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Παρακαλεῖται ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς, ἵνα πρὸς τοῖς προσαχθεῖσιν ἐγγράφοις, τοῖς ἀφορῶσιν εἰς τὴν ποινικὴν δίωξιν τοῦ ἐγκλήματος τῆς ἐξαφανίσεως τοῦ πρακτικοῦ τῆς ἐν τῷ δήμῳ Ἐλευσῖνος τῆς Γόρτυνος ἐνεργηθείσης τῇ 3 Μαΐου 1893 βουλευτικῆς ἐκλογῆς, προσαγάγῃ καὶ ὁλόκληρον τὴν σχετικὴν δικογραφίαν, μετὰ τὴν κατὰ τὴν αὔριον γενησομένην ἐκδίκασιν τῆς ὑποθέσεως ἐνώπιον τοῦ Κακουργιοδικείου Τριπόλεως.» Ὁ ἐκ Λεβαδείας βουλευτὴς κ. Λάππας ὑπέβαλεν ἔγγραφον ἐπερώτησιν, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ σχετικὰ ἔγγραφα περὶ τοῦ διορισμοῦ τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος τοῦ δήμου Τρικκάλων τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας καὶ γνωρίσῃ συνάμα εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν ὁ διορισμὸς τοῦ εἰρημένου εἰσπράκτορος ἐγένετο συμφώνως πρὸς τὸν νόμον.»

§2Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς εἶχε ζητήσει, ὅπως ὑποβληθῇ πληροφορία τις, σχετιζομένη πρὸς τὴν μέλουσαν συζήτησιν περὶ τῆς σταφίδος, τουτέστιν ὁποῖον ποσὸν σταφίδος ἐξήχθη ἀπὸ 16 Αὐγούστου μέχρι 30 Νοεμβρίου κατὰ τὸ ἔτος 1892, καὶ ὁποῖον ποσὸν σταφίδας ἐξήχθη κατὰ τὴν αὐτὴν χρονικὴν περίοδον τοῦ ἔτους 1893. Ὑποβάλλω τὴν σημείωσιν ταύτην, καθ’ ἣν κατὰ μὲν τὸ 1893 ἐξήχθησαν 223 ἑκατομμύρια λιτρῶν, ἐνῷ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐξήχθησαν 186 ἑκατομμύρια λιτρῶν. Ὑποβάλλω ὡσαύτως, εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Πυλίας, πληροφορίας περὶ οἰκίας ἀνεγειρομένης ὑπὸ τοῦ Ν. Ταρσούλη ἐπὶ οἰκοπέδου παριστωμένου ὡς ἀνήκοντος εἰς τὸ Δημόσιον. Ὑποβάλλω καὶ πληροφορίας, ζητηθείσας παρὰ τοῦ αὐτοῦ Βουλευτοῦ, περὶ γαιῶν ἔξωθι τῆς πόλεως Τυρνάβου καταληφθεισῶν. Αἱ πληροφορίαι αἱ εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς θεωρῶ χρήσιμον νὰ τυπωθῶσι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 56).

§4ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πληροφορία αὕτη, τὴν ὁποίαν εὐηρεστήθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ προσαγάγῃ, θέλει χρησιμεύσει βεβαίως πρὸς σχηματισμὸν τῆς γνώμης καὶ τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς περὶ τῆς σταφίδος, κατὰ τὴν συζήτησιν, καθ’ ἣν θέλει ἀσχοληθῆ περὶ αὐτῆς. Εἶναι δὲ οἱ ἀριθμοὶ, οἱ προσαχθέντες παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀρκετὰ ἐκφραστικοί. Εἶχον ζητήσει νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν σημείωσιν τοῦ ποσοῦ τῶν λιτρῶν τῆς σταφίδος, αἵτινες ἐξήχθησαν ἀπὸ τῆς 16 Αὐγούστου, ἀφ’ ἧς νομοθετικῶς ἐπιτρέπεται ἡ ἐξαγωγή, μέχρι τῆς 30 Νοεμβρίου ἐ. ἔ. συγκριτικῶς πρὸς τὸ παρελθὸν ἔτος. Κατὰ τὸ σημείωμα τοῦτο, κατὰ μὲν τὸ διάστημα τοῦ παρελθόντος ἔτους ἐξήχθησαν λίτραι 186,000,000, κατὰ δὲ τὸ ἐνεστὼς ἔτος κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα, ἀπὸ 16 Αὐγούστου μέχρι 30 Νοεμβρίου, ἐξήχθησαν λίτραι 223,000,000, δηλαδὴ ἐπὶ πλέον 37,000,000.

§5ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μήπως περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἐξαχθεῖσα πρὸ τῆς 10 Αὐγούστου πέρυσι; διότι τότε ἐπετρέπετο ἡ ἐξαγωγή.

§6Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποθέτω ὅτι προκειμένου περὶ τοῦ 1892 συμβαίνει τοῦτο, ὅπερ λέγει ὁ κ. Βουλευτής. Ἐν τῷ σημειώματι ἀνεγράφη ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ 1892 ἀπὸ τῆς 16 Αὐγούστου, διότι οὕτως εἶχε διατυπωθῆ ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι πρόκειται περὶ τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ 1892 ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἐλογίζετο αὕτη κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο.

§7ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁπωσδήποτε ἡ διαφορὰ θὰ ἦναι μικρά.

§8Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν εἶναι διαφορὰ τοῦτο, διότι ἀφετηρία εἶναι ἡ ἔναρξις τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ οἰκείου ἔτους, ἀλλὰ τὸ 1892 ἐπετρέπετο νὰ γένηται ἔναρξις ἐξαγωγῆς καὶ ἐνωρίτερον ἢ κατὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος.

§9ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀσχέτως ὅμως πρὸς τοῦτο, δοθείσης νῦν τῆς εὐκαιρίας, ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπὶ ἄλλων ζητημάτων σχετικῶν πρὸς τὴν σταφίδα. Ἐλάβομεν μέχρι τοῦδε, διανεμηθέντα ὑπὸ τοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς, διάφορα τεύχη, περιέχοντα ἐκθέσεις τῶν ἁπανταχοῦ τῆς γῆς Ἑλληνικῶν προξενικῶν ἀρχῶν, ὡς καὶ τῶν Πρεσβειῶν ἡμῶν, αἱ πλεῖσται τῶν ὁποίων περιέχουσι πληροφορίας ἀξίας πολλοῦ λόγου ὁμολογουμένως. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἔπαυσεν ἡ ὑποβολὴ ἐκθέσεων μετὰ τὴν τύπωσιν τοῦ τετάρτου τεύχους, τὸ ὁποῖον ἐλάβομεν, ἢ ἂν ἐξακολουθῇ, καὶ ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἐξακολουθῇ, ἐὰν αἱ ἐκθέσεις αὗται θὰ τυπωθῶσιν ὡσαύτως καὶ θὰ διανεμηθῶσιν. Ἤθελον συστήσει ὅμως τὴν τύπωσιν καὶ τὴν διανομὴν εἰς τοὺς Βουλευτὰς καὶ τῶν ἑτέρων ἐκθέσεων, διότι, καθὼς παρετήρησαν ἕτεροι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι μέχρι τοῦδε ἔσχον τὸν καιρὸν νὰ μελετήσωσι τὸ ζήτημα, σπουδαιότατα ἀναφέρονται ἐν αὐταῖς ὡς πρὸς τὴν σταφίδα. Πλεῖστοι τῶν προξένων σημειοῦσιν, ὅτι ἡ ποιότης τῆς σταφίδος τῆς ἀποστελλομένης πρὸς κατανάλωσιν εἰς τὰς ἐξωτερικὰς ἀγορὰς εἶναι κακή, διεφθαρμένη, παραμεμορφωμένη εἴτε διὰ προσθήκης ἄμμου ἢ θαλασσίου ὕδατος, εἴτε δι’ ἀτελοῦς ἀποξηράνσεως. Αὐτὴ δὲ ἡ ποιότης κατέστησε τοὺς ἀγοραστὰς ἐπιφυλακτικούς, καὶ περιώρισε τὴν κατανάλωσιν. Ἐπίσης ἀναφέρεται ἐν ταῖς ἐκθέσεσιν, ὅτι εἰς πλείστας ἀγορὰς, ἀγορὰς μάλιστα πόλεων, αἵτινες ἠδύναντο μεγάλην ποσότητα σταφίδος νὰ καταναλώσωσιν, εἶναι σχεδὸν ἄγνωστος ἡ σταφίς, διότι, ὡς ὁμολογοῦσι μετ’ ἀφελείας, ἀλλὰ καὶ μετὰ πλήρους εἰλικρινείας, οἱ πλεῖστοι τῶν προξένων, οὐδεμία εἶχε γείνῃ ἐνέργεια πρὸς εἰσαγωγὴν καὶ διάδοσιν αὐτῆς. Αὐτοὶ οἱ ἴδιοι, οἱ γράφοντες πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον πρόξενοι, ἀναφέρουσιν, ὅτι πρώτην φορὰν ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ λαλήσωσι πρὸς τὰ ἐμπορικὰ ἐπιμελητήρια καὶ τοὺς ἐμπόρους περὶ τῆς σταφίδος. Ἐν τοιαύτῃ καταστάσει πραγμάτων, ἐννοοῦμεν εὐκόλως, ὅτι ἡ κατανάλωσις τῆς σταφίδος εὑρίσκει κεκλεισμένας πλείστας ὅσας θύρας, διὰ τῶν ὁποίων ἠδύνατο νὰ εἰσέλθῃ καὶ καταναλωθῇ κατὰ μεγάλας ποσότητας. Τοῦτο ἀποδεικνύει σπουδαῖόν τι, τοῦτο δ’ ἴσως ὀφείλει νὰ δώσῃ εἰς ἡμᾶς καὶ τὸ μέτρον πρὸς τὴν ἐνέργειαν, τὴν ὁποίαν καλούμεθα νὰ κανονίσωμεν ὡς πρὸς τὴν διάδοσιν τῆς σταφίδος. Εἴμεθα ὁμολογουμένως πεπροικισμένοι προνομιακῶς ὑπὸ τῆς φύσεως διὰ τῆς παραγωγῆς ἐν τῇ ἡμετέρᾳ χώρᾳ προϊόντος πολυτιμοτάτου, καὶ ὅμως, παραβλέποντες τὸ πλεονέκτημα τοῦτο, τὸ χορηγηθὲν ἡμῖν ὑπὸ τῆς φύσεως, ἀφήκαμεν νὰ περιέλθῃ ἡ σταφιδικὴ κατάστασις εἰς ὃ σημεῖον εὑρίσκεται σήμερον, εἰς σημεῖον πραγματικῆς ἀπογνώσεως. Ἵνα δὲ ἐξέλθωμεν τῆς καταστάσεως ταύτης, προσφεύγομεν νῦν ἐν σπουδῇ καὶ ταραχῇ πανταχοῦ. Προτείνονται δὲ ἔνθεν κἀκεῖθεν μέτρα, τὰ ὁποῖα κάλλιον θὰ ἦτο ἂν ἔλειπον. Προτείνεται ἡ ἀπαγόρευσις τῆς φυτείας ἐπὶ πλέον, προτείνεται ἡ ἀπαγόρευσις τοῦ χαράγματος, προτείνεται (τὸ εἰς ἐμὲ ἀκατανόητον μέτρον) ἡ ἀφαίρεσις τοῦ πλεονάσματος καὶ ἄλλα. Ἐκεῖνο δὲ, εἰς τὸ ὁποῖον πρὸ πάντων ἔπρεπε νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν ἡμῶν, ἐκεῖνο καθ’ ὁλοκληρίαν παρωράθη, καὶ μέχρι τοῦδε περιμένομεν νὰ ἔλθωσιν οἱ ἀγορασταὶ εἰς τὰς θύρας ἡμῶν, παρακαλοῦντες ἡμᾶς, γονυκλινῶς ἴσως, νὰ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς τὸ ἡμέτερον προϊόν! Δὲν ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ προϊόν τοῦτο παλαίει σήμερον πρὸς πλεῖστα ἄλλα προϊόντα, δυνάμενα, εἴτε κατὰ μέρος, εἴτε κατὰ τὸ πλεῖστον, νὰ ἀναπληρώσωσιν αὐτό. Ἔχει νὰ παλαίσῃ ἡ ἡμετέρα σταφὶς στῆθος πρὸς στῆθος πρὸς πλεῖστα ἄλλα εἴδη, πρὸς σταφίδα παραγομένην εἰς ἄλλους τόπους, πρὸς τὰς σταφυλάς, ἐξ ὧν παράγονται οἰνοπνεύματα, πρὸς τοὺς φοίνικας, τὰ μῆλα καὶ τὰ ἄπια, ἐξ ὧν παράγονται οἶνοι, καὶ πρὸς ἄλλους καρποὺς, γεώμηλα, τεῦτλα, σῖτον, ἀραβόσιτον καὶ ἄλλους καρποὺς, ἐξ ὧν παράγονται οἰνοπνεύματα. Ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἡμετέρου γενικοῦ προξένου ἐν Ὀδησσῷ, θὰ ἴδητε μετὰ ποίας πικρίας ὁμιλεῖ διὰ τὴν «νωχέλειαν» τῶν Ἑλλήνων σταφιδοπαραγωγῶν καὶ ἐμπόρων ὡς πρὸς τὸ μέγα, τὸ ἀνεξάντλητον ἔδαφος καταναλώσεως σταφίδος ἐν τῇ Ρωσσικῇ Αὐτοκρατορίᾳ. Δὲν λέγω ταῦτα συζητῶν περὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος· εἶπον ταῦτα, ἵνα ἐφελκύσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, καὶ τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἐπιμέλειαν, πρὸς δημοσίευσιν τῶν ἐκθέσεων, αἵτινες ἔρχονται ἐκ τῶν διαφόρων προξενικῶν ἀρχῶν, νὰ ἐπιστήσω δὲ καὶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἰς τὴν ἐπικειμένην συζήτησιν ὡς πρὸς τὰ δύο ταῦτα, τὰ ὁποῖα προτείνονται πανταχόθεν πρὸς ἡμᾶς, δηλαδὴ τὴν μέριμναν τῶν ἁρμοδίων, τὴν λελογισμένην, τὴν ἀκάματον, πρὸς διάδοσιν τῆς σταφίδος ἐν ἀγοραῖς νέαις καὶ πρὸς βελτίωσιν τῆς ποιότητος τοῦ προϊόντος. Τὰ δύο ταῦτα ὑποδεικνύονται ἡμῖν ἐκ πάσης γωνίας τῆς γῆς. Νομίζω δὲ καὶ ἕτερόν τι πρόσφορον πρὸς τὸν σκοπόν· αἱ ἐκθέσεις αὗται, αἱ δημοσιευθεῖσαι καὶ δημοσιευθησόμεναι, ν’ ἀποσταλῶσι πρὸς ἁπάσας τὰς προξενικὰς ἀρχὰς καὶ ἐν μείζονι ἀριθμῷ ἀντιτύπων, διότι τινὲς μόνον ἐπέτυχον εἰς τὴν ὑποβολὴν πληροφοριῶν καὶ ἔλαβον τὸ ζήτημα ὑπὸ τὴν ἔποψιν, ἥτις εἶναι ἡ σωστικὴ διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἄλλοι δὲ δὲν ἐνόησαν τὸ ζήτημα καλῶς, καὶ θὰ παραδειγματισθῶσιν οὗτοι ἐκ τῶν πρώτων, ὅπως εἰς τὸ μέλλον ὑποβάλλωσι πληροφορίας ἀκριβεστέρας εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Συνιστῶ δὲ προσέτι νὰ μὴ ἀρκεσθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς πληροφορίας ταύτας, ἀλλὰ νὰ ἐξακολουθήσῃ προκαλοῦσα τοιαύτας κατ’ ἔτος, διότι τὸ σταφιδικὸν ζήτημα δὲν θὰ λυθῇ ἐνταῦθα διὰ τῆς συζητήσεως τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος. Ἡ ἐνεστῶσα κρίσις δὲν εἶναι κρίσις τοιαύτη, τὴν ὁποίαν δυνάμεθα ἡμεῖς, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ βουλευόμενοι, νὰ λύσωμεν. Θὰ διαρκέσῃ ἐπὶ πολύ· θὰ λυθῇ δὲ ἐκεῖ, ἐπὶ τοῦ μεγάλου πεδίου τοῦ ἀγῶνος, ἐν τῇ παγκοσμίῳ ἀγορᾷ. Μὴ πλανώμεθα ἐν λόγοις κενοῖς! Διὰ νὰ ἤμεθα λοιπὸν ἐξησφαλισμένοι διὰ τὸ μέλλον, πρέπει νὰ ἔχωμεν πάντοτε ἀκαμάτως, ἀγρύπνως τὸ βλέμμα ἐστραμμένον πρὸς πᾶσαν διεύθυνσιν, πρὸς πᾶσαν γωνίαν, εἰς τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ καταναλώσωμεν σταφίδα, πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν διάδοσιν τῆς σταφίδος, ἐπιβάλλοντες αὐτὴν ῥάγα πρὸς ῥάγα, κόκκον πρὸς κόκκον, διότι δὲν θὰ εὕρωμεν, ἐκλειπούσης ἤδη τῆς ἀγορᾶς τῆς Γαλλίας, ἐν ᾗ κατηναλίσκομεν ἐτησίως τεράστια ποσὰ λιτρῶν, ἄλλας τοιαύτας ἀγορὰς, ἱκανὰς ν’ ἀντικαταστήσωσι τὴν κλεισθεῖσαν ἡμῖν θύραν. Διὰ τοῦτο λοιπὸν καταλήγων παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν τύπωσιν τῶν ἐκθέσεων, καὶ νὰ ἐπιμεληθῇ εἰς τὸ νὰ λαμβάνῃ τοιαύτας τοὐλάχιστον κατ’ ἔτος, εἰ μὴ καὶ κατὰ συχνότερα χρονικὰ διαστήματα· συνιστῶ δὲ καὶ αὖθις τὴν ἀποστολὴν τῶν τευχῶν, τῶν τε τυπωθέντων καὶ τῶν τυπωθησομένων, πρὸς ὅλας τὰς προξενικὰς ἀρχάς. Ἐὰν πρόκηται δὲ νὰ σταλῶσιν εἰς προξενικὰς ἀρχὰς κατεχομένας ὑπὸ ἀλλογλώσσων, νὰ σταλῶσιν πρὸς αὐτοὺς ἐν Γαλλικῇ μεταφράσει, διὰ νὰ ὁδηγηθῶσι κατὰ τίνα τρόπον ἄλλοι συνάδελφοί των εἰργάσθησαν, ἵνα καὶ αὐτοὶ χρησιμοποιήσωσι τὴν ἐνέργειάν των καλλίτερον ὑπὲρ τῆς σταφίδος.

§10ΣΤΑΗΣ. Τὸ πόρισμα τῶν ἐκθέσεων, τὰς ὁποίας ἔσχον χθὲς τὴν τιμὴν νὰ ἀναγνώσω εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι, ὅτι ἀπελύθησαν καθηγηταὶ καὶ γυμνασιάρχαι ἱκανοὶ καὶ εὐόρκως ἐπιτελέσαντες τὸ ἑαυτῶν καθῆκον, ὅτι ἐπανῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἀνίκανοι καὶ ἐπίορκοι, ἵνα οὕτω μαρανθῇ ἐκείνων ὁ πρὸς τὸ καθῆκον καὶ τὴν ὑπηρεσίαν ζῆλος, καὶ ἐπαυξήσῃ τούτων ἡ θρασύτης. Εἶναι γνωστὸν ἐπίσης, ὅτι ἐντολῇ τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἐξητάσθησαν καὶ τὰ γραπτὰ τῶν μαθητῶν τῆς Δʹ τάξεως τοῦ Γυμνασίου Καλαμῶν ὑπὸ ἐπιτροπείας καθηγητῶν τῶν ἐν Ἀθήναις Γυμνασίων, καὶ ὅτι ἡ ἐξέτασις αὕτη ἐβεβαίωσεν, ὅτι λίαν ἐπιεικῶς ἐκρίθησαν ταῦτα ὑπὸ τοῦ συλλόγου ἐκείνου, δι’ ὃ καὶ ἀπελύθησαν μὲν πάντες οἱ τὸν σύλλογον ἀπαρτίζοντες, ἐπανῆλθον ὅμως καὶ πάλιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τέσσαρες ἐξ αὐτῶν, μὴ ἀναδιορισθέντος τοῦ γυμνασιάρχου, ἀρχαίου καὶ ἱκανοῦ. Ἑπομένως ἐκ τῶν ἐκθέσεων δὲν φαίνεται ὅτι ἀπελύθησαν οἱ ἐπίορκοι, οἱ ἀμελεῖς, οἱ ἀνεπίδεκτοι βελτιώσεως καὶ νουθεσίας, καὶ οἱ λόγῳ καταργήσεως Γυμνασίων, ὡς ἐβεβαίου ὁ ἐκ Λοκρίδος κ. Βουλευτὴς τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα ἡμῶν ἐν ἐπισήμῳ ἐκθέσει, δημοσιευθείσῃ μάλιστα καὶ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐχούσῃ ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Μεγαλειότατε! Γυμνασιάρχαι τινὲς καὶ καθηγηταὶ γυμνασίων, (ἔγραφεν ὁ ἐκ Λοκρίδος πρὸς τὸν Βασιλέα) ὡς μαρτυροῦσιν αἱ νεωστὶ γενόμεναι ἐπιθεωρήσεις (ἐκεῖναι, ἃς χθὲς σᾶς ἀνέγνωσα,) καὶ ἄλλαι ἀναμφισβήτητοι πληροφορίαι καὶ ἔρευναι (τὸ γνωστὸν δηλαδὴ σημείωμα κτλ.) δὲν ἐξεπλήρωσαν τὰ καθήκοντα αὑτῶν κατὰ τὸ λῆξαν σχολικὸν ἔτος μετὰ τῆς προσηκούσης εὐορκίας καὶ ἐπιμελείας, ἔνιοι δὲ τούτων καὶ πράγματα παρέσχον οὐκ ὀλίγα εἰς τὴν προϊσταμένην ἀρχὴν καὶ ἀνεπίδεκτοι ἀπεδείχθησαν βελτιώσεως καὶ νουθεσίας...» Ἄξιον ἀπορίας εἶναι, πῶς οἱ ἐπίορκοι, οἱ ἀνεπίδεκτοι βελτιώσεως καὶ νουθεσίας, μετεβλήθησαν ἐν χρονικῷ διαστήματι ἑνὸς καὶ ἡμίσεως μηνὸς εἰς ἱκανοὺς, καὶ ἐπανῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἢ ἐψεύδετο ἆρα πρὸς τὸν Βασιλέα ὁ συντάκτης τῆς ἐκθέσεως ταύτης, ἢ ἀναδιώρισε τοὺς ἐπιόρκους, τοὺς ἀμελεῖς καὶ τοὺς ἀνεπιδέκτους βελτιώσεως καὶ νουθεσίας, διότι ἐκ τῶν ἀπολυθέντων ἐπανήγαγε τὰ τέσσαρα πέμπτα. Ἀλλ’ ἀκούσατε τὴν ἔκθεσιν πρὸς τὸν Βασιλέα (ἀναγινώσκει): «Μεταξὺ τῶν ἀπολυομένων, ὧν ὑποβάλλω εἰς τὴν Υ. Μ. τὰ διατάγματα, ὑπάρχουσί τινες (ἀκούετε; τινὲς, ἐνῷ πάντες σχεδὸν ἀναδιωρίσθησαν,) ἄξιοι προσκαίρου μόνον τιμωρίας ἢ ἀπολύσεως, οἰκονομίας ἕνεκα, δυνάμενοι νὰ ἐπανέλθωσι μετὰ τινα χρόνον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Θέλουσι δὲ ἀναδιορισθῆ ἐν ἄλλοις Γυμνασίοις καὶ ἐκεῖνοι τῶν νῦν ἀπολυομένων καθηγητῶν, ὧν ἡ ἀπόλυσις ὑπαγορεύεται ἐκ τῆς ἐπικειμένης καταργήσεως ἐνίων Γυμνασίων, ὡς περιττῶν, ἢ ὡς ἡμιτελῶς καὶ πλημμελῶς λειτουργούντων.» Καὶ ὅμως, Κύριοι, οὐδὲ ἓν τῶν Γυμνασίων τῶν ἡμιτελῶς καὶ πλημμελῶς λειτουργούντων κατηργήθη ὑπὸ τοῦ τέως Ὑπουργοῦ, καίτοι συνίστα τὴν κατάργησιν ὁ ἐπιθεωρητὴς κ. Χατζηδάκης, καίτοι ἐπεβάλλετο ἐπιτακτικῶς ὑπὸ τῶν πραγμάτων, ἀφοῦ μάλιστα καὶ οἱ ἴδιοι μαθηταὶ ὑπεδείκνυον τὴν κατάργησιν, πυρπολοῦντες αὐτὰ, καίτοι ὑπέσχετο ὁ Ὑπουργὸς τοῦτο ῥητῶς καὶ σαφῶς τῷ Βασιλεῖ.

§11ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν κατηργήθη ἐδῶ, ἐν Ἀθήναις, τὸ Βʹ Βαρβάκειον;

§12ΣΤΑΗΣ. Ὄχι. Δὲν κατηργήθη παρ’ ὑμῶν, ἀλλὰ παρ’ ἡμῶν, διότι δὲν ἀνεγράφη ἡ ἀναγκαία πίστωσις ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ τρέχοντος ἔτους ὑπὸ τῆς τότε καὶ νῦν Κυβερνήσεως. Ἕνεκα τοῦ μεγάλου ἐλλείμματος ἐν τῷ Βαρβακείῳ κληροδοτήματι ἀπεφασίσθη κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1893 ἡ συγχώνευσις τῶν δύο Βαρβακείων Γυμνασίων εἰς ἓν, καὶ ἡ συντήρησις τούτου οὐχὶ πλέον ὑπὸ τῶν πόρων τοῦ Βαρβακείου κληροδοτήματος, ἀλλ’ ὑπὸ τοῦ Κράτους.

§13ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πότε λοιπὸν κατηργήθη;

§14ΣΤΑΗΣ. Ἐὰν μὴ ἠθέλετε ἐφαρμόσει τὴν παρ’ ἡμῶν ὁρισθεῖσαν συγχώνευσιν τῶν δύο Βαρβακείων Γυμνασίων τότε, οὐ μόνον δὲν θὰ εἴχετε καταργήσει Γυμνάσια, ἀλλὰ ἠθέλετε ἱδρύσει καὶ ἓν ἀκόμη. Ἐὰν ταῦτα δὲν σᾶς πείθωσι, σᾶς παραπέμπω εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐκπαιδεύσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1893. Διὰ τῆς ἐκθέσεως ταύτης πρὸς τὴν Α. Μ. ἐλύθησαν αἱ χεῖρες τοῦ ἐκ Λοκρίδος κ. Βουλευτοῦ, καὶ ἤρξατο τῆς ἀτελευτήτου σωρείας τῶν ἀπολύσεων. Ἀδύνατον νὰ ἐξετάσω ἑκάστην ἀπόλυσιν ἰδιαιτέρως, καὶ νὰ ἐξηγήσω τοὺς προκαλέσαντας αὐτὴν λόγους· παννυχίδες πολλαὶ δὲν θὰ ἤρκουν πρὸς τοῦτο, ἀλλ’ ἐν συντομίᾳ καὶ ἀκριβείᾳ μαθηματικῇ θὰ σᾶς ἐκθέσω τὰ συμπεράσματα μακρᾶς μελέτης, ἐμπεριεχομένης ἐν τῷ ὁρμαθῷ τούτῳ (δεικνύει ὁρμαθὸν ἐγγράφων).

§15ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Τί ἐργασία εἶναι αὐτή;

§16ΣΤΑΗΣ. Αἱ ἀπολύσεις, οἱ διορισμοί, αἱ μεταθέσεις τῇ αἰτήσει των καὶ ἄνευ αἰτήσεως, τὰς ὁποίας ἐνήργησεν ἐν διαστήματι χρονικῷ ἑξαμήνῳ ὁ παρακαθήμενός σας τέως Ὑπουργός. Σύνοψις δ’ αὐτῶν εἶναι τὰ ἑξῆς: Ἀπολύσεις μέχρι τέλους Αὐγούστου 1900, διορισμοὶ 427, μεταθέσεις τῇ αἰτήσει των 173, μεταθέσεις ἄνευ αἰτήσεως 188. Κατὰ Σεπτέμβριον, ἤτοι ἀρξαμένου τοῦ σχολικοῦ ἔτους: Ἀπολύσεις 109, διορισμοὶ 676, μεταθέσεις τῇ αἰτήσει των 380, μεταθέσεις ἄνευ αἰτήσεως 5. Κατὰ Ὀκτώβριον καὶ μέχρι τῆς 30 Ὀκτωβρίου: Ἀπολύσεις 210, διορισμοὶ 409, μεταθέσεις τῇ αἰτήσει των 118, μεταθέσεις ἄνευ αἰτήσεως 19. Ἤτοι ἐν ὅλῳ: Ἀπολύσεις 2110, διορισμοὶ 1512, μεταθέσεις τῇ αἰτήσει των 671, μεταθέσεις ἄνευ αἰτήσεως 212. Ἑπομένως ἐν ὅλῳ μεταβολαὶ ἐν τῷ προσωπικῷ τῆς μέσης καὶ κατωτέρας ἐκπαιδεύσεως—συμπεριλαμβανομένων ὑπηρετῶν κτλ.—4505. Ἐκ τούτων αἱ 671 εἶναι μεταθέσεις τῇ αἰτήσει των. Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐκπαιδεύσεως ὑπάρχουσι μόνον 111 αἰτήσεις μεταθέσεως, ἄρα μετετέθησαν χωρὶς νὰ ὑποβάλωσιν αἰτήσεις μεταθέσεως 560, ἤτοι ἐπλαστογράφησεν ὁ τέως ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ὑπουργὸς 560 ἔγγραφα.

§17ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρεπονέθη κἀνείς;

§18ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὰς πλαστογραφίας τὰς κάμνετε σεῖς σήμερον. Ἐγὼ ἔχω ἀντίγραφα, κ. Πρόεδρε, ὅλων τῶν αἰτήσεων. Θὰ τὰ φέρω ἐνταῦθα, πρὸς αἶσχος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τολμῶσι νὰ εἴπωσιν, ὅτι ἐγὼ ἐπλαστογράφησα.

§19ΣΤΑΗΣ. Τὰ ἀντίγραφά σας δὲν εἶναι ἐπίσημα, δὲν εἶναι αἰτήσεις μεταθέσεως, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἦναι πρωτοκολλημέναι ἐν τῷ ἀρχείῳ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἵνα ἔχωσι κῦρος. Ἀλλὰ καὶ πάντα τὰ ἀντίγραφά σας ἐὰν κατορθώσητε νὰ μεταβάλητε εἰς ἀληθεῖς αἰτήσεις μεταθέσεως, δὲν θὰ δυνηθῆτε μίαν, τὴν τοῦ σχολάρχου Κυθήρων, νὰ προσαγάγητε, καὶ ἀρκεῖ μία πλαστογραφία, ἵνα στιγματισθῆτε. Ἔλεγον λοιπόν, Κύριοι, ὅτι ἔχομεν ἀπολύσεις 2110 καὶ διορισμοὺς 1512. Ἡ μεταξὺ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀπολύσεων καὶ τοῦ τῶν διορισμῶν διαφορὰ εἶναι σπουδαία, καὶ πρέπει νὰ ἐρευνηθῇ τὸ αἴτιον τῆς διαφορᾶς ταύτης, ἀνερχομένης εἰς 598 θέσεις. Μήπως ἀληθῶς ἐκαθαρίσθη τὸ προσωπικὸν τῆς μέσης καὶ κατωτέρας ἐκπαιδεύσεως ἀπὸ τῶν ἀνικάνων καὶ ἐπιόρκων, καὶ ἀνεκουφίσθη καὶ τὸ δημόσιον ταμεῖον; Οὐδὲν τούτων. Ἰδοὺ τί συνέβη. Ὁ νέος Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἐν ἀρχῇ τοῦ ἑξαμήνου ὑπουργικοῦ του βίου ἀπέλυσε 706 γραμματοδιδασκάλους, — ὀρθῶς πράξας, κατ’ ἐμὲ,—ἤρξατο ὅμως ἐπαναφέρων αὐτοὺς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ὀλίγον πρὸ τοῦ ὑπουργικοῦ του θανάτου, ὅτε ὁ βουλευτικὸς προσηλυτισμὸς ἐπεδιώκετο ὁπωσδήποτε, καὶ τότε προέλαβε καὶ διώρισε 144. Ἑπομένως ἔμειναν 562 ἐκτὸς ὑπηρεσίας, τοὺς ὁποίους θὰ ἐπανέφερε πάντας, τὸ μὲν ἕνεκα τῆς πολιτικῆς ἀνάγκης, τὸ δὲ ἕνεκα τῆς πραγματικῆς ἐλλείψεως δημοδιδασκάλων καὶ γραμματιστῶν. Εἶναι δὲ γνωστὸν, ὅτι τῇ 30 Ὀκτωβρίου, ἡμέρᾳ, καθ’ ἣν ἐδημοσιεύετο ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἀποδοχὴ τῆς πρὸ ἡμερῶν ὑποβληθείσης παραιτήσεως τῶν πρώην Ὑπουργῶν, διώρισεν ὁ ἐκ Λοκρίδος κ. Βουλευτὴς 72 γραμματοδιδασκάλους, καὶ καθ’ ἣν ἔτι στιγμὴν μετέβαινεν ὁ νέος Ὑπουργὸς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἵνα ἀναλάβῃ τὰ καθήκοντά του, ὁ τέως κατελήφθη αἰφνιδίως ὑπογράφων διορισμοὺς γραμματοδιδασκάλων, καὶ λίαν εὐφυῶς, ὑποκρύψας ἐν ἀκαρεὶ ὑπὸ τὸν ὑπενδύτην του τοὺς διορισμοὺς, προσεποιήθη ὅτι ἀνέμενε τὸν διάδοχόν του, ἵνα τῷ παραδώσῃ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τῷ συστήσῃ τὸ προσωπικὸν, ὡς γίνεται τοῦτο κατὰ τὸν ἐκ Λοκρίδος κ. Βουλευτὴν, εἰς τὰ μᾶλλον πεπολιτισμένα τῆς Ἑσπερίας Κράτη! (γέλωτες). Ἑπομένως, ἐὰν προσθέσητε καὶ τοὺς 562 γραμματοδιδασκάλους εἰς τοὺς μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης διορισθέντας, καὶ ἀφαιρέσητε ἐκ τῶν διορισθέντων 2110, μένει διαφορὰ 36· ἤτοι 36 μόνον θέσεις ἔμειναν κεναὶ ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ ἐκ Λοκρίδος κ. Βουλευτοῦ. Σημειώσατε δὲ, ὅτι κατηργήθησαν 46, νομίζω, ἑλληνικὰ σχολεῖα ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ ἐκ Λοκρίδος κ. Βουλευτοῦ, πρᾶξις λίαν ἐπαινετὴ, καὶ ἑπομένως ἐπλεόναζε τὸ προσωπικὸν αὐτῶν. Εἶναι δὲ λυπηρὸν, ὅτι δὲν κατηργήθησαν καὶ ἄλλα ἑλληνικὰ σχολεῖα, καὶ μάλιστα τὰ μὴ λειτουργήσαντα κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἵνα μὴ πάλιν τεθῶσιν εἰς ἐνέργειαν.

§20ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὰ ἐθέσατε ἤδη σεῖς.

§21ΣΤΑΗΣ. Διότι τὸ ἑλληνικὸν σχολεῖον Μώλου τῆς ἐπαρχίας σας δὲν κατηργήθη, καὶ ἐνεγράφησαν ἐν ἀρχῇ τοῦ σχολικοῦ ἔτους 8 μαθηταὶ, ἤδη δὲ 19.

§22ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἦτο ἐν ἐνεργείᾳ.

§23ΣΤΑΗΣ. Ἀλλὰ δὲν ἦτο κατηργημένον, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἦτο πλήρης ἡ ἐπαινετὴ τῆς καταργήσεως τῶν ἑλληνικῶν σχολείων πρᾶξίς σας. Ἐγὼ δὲν ἀποκρύπτω τὴν ἀλήθειαν· ἐπαινῶ τὰς ἐπαινετὰς πράξεις σας, καὶ στιγματίζω τὰς ἀξίας στιγματισμοῦ.

§24ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα μοὶ ἐπαρουσίασεν ἡ ὑπηρεσία, προέβην εἰς ὅλας τὰς καταργήσεις.

§25ΣΤΑΗΣ. Πιθανὸν, καὶ ὁμολογῶ ὅτι εἰργάσθητε εἰλικρινῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Καὶ ἐπὶ πόσου νομίζετε, Κύριοι, προσωπικοῦ ἐγένοντο αἱ 4505 μεταβολαί; ἐπὶ προσωπικοῦ 3757.

§26ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κατ’ ἔτος δὲν ἐπαύοντο ὅλοι οἱ γραμματοδιδάσκαλοι καὶ διωρίζοντο πάλιν;

§27ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ποτέ! Ἐγὼ πρῶτος κατήργησα τούτους. Μόνον οἱ βοηθοὶ ἐπαύοντο.

§28ΣΤΑΗΣ. Βοηθοὶ ὑπῆρχον, νομίζω, 71.

§29ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οὐχὶ 71, διότι ἐγὼ ἔπαυσα 187 βοηθοὺς ἑλληνικῶν σχολείων, καὶ δὲν ἐπανέφερον κἀνένα.

§30ΣΤΑΗΣ. Ἀληθὲς τοῦτο, καὶ ἐπράξατε καλῶς ἐν μέρει, διότι ὑπάρχουσιν ἄριστοί τινες βοηθοὶ, ἔχοντες 15ετῆ ὑπηρεσίαν· ἀλλὰ καὶ πάντας τούτους ἐὰν ἀφαιρέσητε ἐκ τοῦ ὁλικοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀπολυθέντων, πάλιν ὁ μένων ἀριθμὸς τῶν ἀπολυθέντων ὑπερβαίνει τὸν ἀριθμὸν τοῦ ὅλου προσωπικοῦ, περὶ οὗ πρόκειται.

§31ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δύνασθε νὰ μὲ πληροφορήσητε πόσαι μεταβολαὶ ἐγένοντο εἰς ἄλλα ἔτη;

§32ΣΤΑΗΣ. Βεβαίως. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐψηφίσαμεν τὸν νόμον ͵ΒΠΕʹ περὶ τοῦ διοργανισμοῦ τῶν σχολείων τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, καὶ ἀκολουθίᾳ τούτου ἐγένετο ἡ διδασκαλικὴ ἐπανάστασις τοῦ παρελθόντος ἔτους, διότι ἔπρεπε νὰ κατατοπισθῶσιν προσηκόντως οἱ δημοδιδάσκαλοι, ἤτοι εἰς πρωτοβάθμιον σχολεῖον νὰ τοποθετηθῇ πρωτοβάθμιος δημοδιδάσκαλος, εἰς δευτεροβάθμιον δευτεροβάθμιος κτλ. καὶ νὰ παύσῃ, πρὸς ὄφελος τοῦ δημοσίου τότε ταμείου, ἡ ἀταξία, οἱ πρωτοβάθμιοι νὰ τοποθετῶνται εἰς χωρία ἔχοντα ἀνάγκην μόνον γραμματιστοῦ, κατὰ τὸ ἐν ἰσχύϊ σύστημα. Καὶ ἐν τούτοις κατὰ τὴν «Ἐφημερίδα» τῆς 23 Ἰουλίου 1893, τὴν διερμηνεύουσαν τὰ φρονήματά σας, —ἵνα μὴ μὲ διαψεύσητε, — ἐγένοντο μεταβολαὶ 3763.

§33ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ καθ’ ὅλον τὸ ἔτος πόσαι ἐγένοντο; Διότι ἐξηκολούθουν μέχρι τέλους τοῦ ἔτους.

§34ΣΤΑΗΣ. Αἱ 3763 ἐγένοντο ἀπὸ τῆς 11 Ἰουνίου μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου 1892, ὥστε ἐν μείζονι χρονικῷ διαστήματι ἐκείνου, κατὰ τὸ ὁποῖον σεῖς ἐκάματε 4505. Ἐκ τῶν 3763 μεταβολῶν αἱ 2635 εἶναι δημοδιδασκάλων, τουτέστιν ἐξ ἀνάγκης, ὑπὸ τοῦ νόμου ἐπιβεβλημέναι, αἱ δὲ λοιπαὶ 1128 εἶναι γραμματοδιδασκάλων, βοηθῶν, διδασκάλων, σχολαρχῶν, καθηγητῶν καὶ γυμνασιαρχῶν. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν θέλω νὰ δικαιώσω τοὺς τυχὸν ἐν τῷ παρελθόντι ἁμαρτήσαντας προκατόχους σας. Πάντας κακίζω· ἀλλ’ οὐδεὶς ἀπὸ συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου διέπραξεν ὅσα σεῖς ἀδικήματα κατὰ τοῦ διδασκαλικοῦ κλάδου ἐν ἑξαμήνῳ χρονικῷ διαστήματι. Καὶ διὰ τοῦτο, Κύριοι, κακίζω πρὸ πάντων τὸν ἐκ Λοκρίδος κ. Βουλευτὴν, καὶ μάλιστα αὐτὸν, τὸν καὶ χθὲς ἔτι καυχώμενον ἐπὶ τῇ ἀνορθώσει τοῦ διδασκαλικοῦ κλάδου καὶ τῇ ἐκτελέσει τοῦ καθήκοντος καὶ μόνον τοῦ καθήκοντος. Ἐπίκαιρον δὲ νομίζω νὰ ζητήσω νὰ χορηγηθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς εἰδικὴ πίστωσις, ἵνα χαραχθῇ ἐπὶ λευκοῦ πεντελικοῦ μαρμάρου ἡ ἀναθηματικὴ αὕτη στήλη τῶν 4505 ἐπὶ τῇ ἑξαμήνῳ ὑπουργίᾳ τοῦ ἐκ Λοκρίδος κ. Βουλευτοῦ.

§35ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Νὰ χορηγηθῇ.

§36ΣΤΑΗΣ. Μετὰ τὴν δημοσίευσιν δὲ τῶν διδασκαλικῶν μεταβολῶν ἰδοὺ τί ἔγραφον οἱ ταύτας ἐνεργήσαντες ἐν τῇ ἐφημερίδι των.

§37ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐφημερίδας θ’ ἀναγνώσητε;

§38ΣΤΑΗΣ. Τὴν ἐφημερίδα σας, τῆς ὁποίας ἡ ἀνάγνωσις δὲν πιστεύω νὰ σᾶς δυσαρεστῇ, καὶ ἡ ὁποία ἔγραφεν ἐπὶ λέξει ἐν τῷ φύλλῳ τῆς 19 Ἰουλίου 1893 (ἀναγινώσκει): «Οἱ ἀπολυθέντες δημοδιδάσκαλοι καὶ καθηγηταὶ ἀπελύθησαν συνεπείᾳ ἐκθέσεων τῶν ἐπιτροπῶν καὶ ἐποπτῶν, αἵτινες ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, καὶ ἄλλων πληροφοριῶν τῆς ὑπηρεσίας». Ποῦ εἶναι, κύριε Βουλευτὰ ἐκ Λοκρίδος αἱ ἐκθέσεις περὶ τῆς πληθύος τῶν ἀπολυθέντων γυμνασιαρχῶν καὶ καθηγητῶν, περὶ τῶν ἀπολυθέντων 2110;

§39ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θέλετε ἐκθέσεις περὶ τῶν γραμματοδιδασκάλων καὶ περὶ τῶν ἄλλων τῶν μετατεθέντων;

§40ΣΤΑΗΣ. Ἔχετε ἐκθέσεις μόνον περὶ τῶν 102 ἀπολυθέντων καθηγητῶν· ὥστε μιμήθητε τοὐλάχιστον τὸν σιωπηρῶς παρακαθήμενόν σας. «Βεβαίως—ἐξακολουθεῖ ἡ αὐτὴ ἐφημερὶς—μεταξὺ τῶν ἀπολυθέντων εἶναι καί τινες, οἵτινες σωφρονοῦντες δύνανται νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν». Ἠκούσατε Κύριοι; «σωφρονοῦντες δύνανται νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν»! Τί δὲ νομίζετε, εἰς τὴν γλῶσσάν των, σημαίνει τὸ «σωφρονοῦντες» τοῦτο; νὰ γείνῃ φρόνιμος; νὰ γείνῃ ἱκανὸς ἐν διαστήματι δύο μηνῶν; νὰ γείνῃ ἐπιμελής; νὰ γείνῃ πιστὸς πρὸς τὸ καθῆκον; Οὐδὲν τούτων· σημαίνει ἁπλῶς νὰ ὀμόσῃ πίστιν εἰς τὸ κόμμα των, καὶ ὁ Βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας τοῦ ἀπολυθέντος νὰ προσέλθῃ εἰς τὸ κόμμα των, ἄλλως δὲν ἐπανέρχεται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἄλλως παύεται, ἐὰν μὴ ἀπελύθη!

§41ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ποῖον ἀπέλυσα διὰ τὸν λόγον τοῦτον;

§42ΣΤΑΗΣ. Πλείστους ὅσους· ἀλλ’ ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἐνθυμίσω τὸν διακεκριμμένον ἐν τοῖς γράμμασι καθηγητὴν τοῦ Διδασκαλείου Κερκύρας, ὑφηγητὴν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, διαπρέψαντα ἐν Γερμανίᾳ, τὸν υἱὸν τοῦ ἐκ Κερκύρας βουλευτοῦ ἀξιοτίμου κ. Πολίτου. Εἴπατε μάλιστα πρός τινα φίλον σας, παρατηρήσαντα τὸ ἄδικον τῆς ἀπολύσεως, ὅτι εἶναι υἱὸς Βουλευτοῦ μὴ δηλώσαντος πίστιν εἰς τὸ κόμμα σας.

§43ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὅστις σᾶς τὸ εἶπε αὐτὸ, ἐψεύσθη.

§44ΣΤΑΗΣ. Ἀποκαλεῖτε τοὺς φίλους σας ψεύστας. Ὅτε δ’ ἐπρόκειτο νὰ προβῇ ὁ τέως Ὑπουργὸς εἰς διορισμοὺς, τότε ἐσκέφθη, λίαν εὐφυῶς, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξευμενίσῃ τὸν Βασιλέα, — διότι πάταγος εἶχεν ἐγερθῆ ἕνεκα τῶν ἀδίκων ἀπολύσεων, — καὶ νὰ παραστήσῃ Αὐτῷ, ὅτι μόνον τοὺς διακεκριμένους ἐπὶ παιδείᾳ θὰ διορίσῃ, καὶ ὑπέβαλε τὸ διάταγμα τοῦ διορισμοῦ τοῦ Θ. Παπαδημητρακοπούλου πρὸς τὴν Α. Μ. συνοδευόμενον ὑπὸ τῆς ἑξῆς ἐκθέσεως, δημοσιευθείσης καὶ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως (ἀναγινώσκει): «Μεγαλειότατε! Ὁ Θεόδωρος Παπαδημητρακόπουλος, καθηγητὴς ἐκ τῶν δοκιμωτάτων καὶ συγγραφεὺς πραγματείας περὶ τῆς προφορᾶς τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης, τιμώσης τὴν καθ’ ἡμᾶς ἐπιστήμην, ἀπηλλάγη πέρυσι τῆς ὑπηρεσίας ἄνευ λόγου. Ἐνόμισα ἐπάναγκες νὰ προτείνω εἰς τὴν Ὑμετέραν Μεγαλειότητα ἐξαιρετικῶς τὸν διορισμόν του πρὸ τῶν ἐπικειμένων γενικῶν μεταβολῶν, διότι τοῦτο θεωρῶ τιμὴν, ὀφειλομένην εἰς τὴν παιδείαν καὶ ἀρετὴν τοῦ ἀνδρός. Δι’ ὃ ὑποβάλλω κτλ.» Ἀληθῶς ὁ κ. Θ. Παπαδημητρακόπουλος εἶναι εἷς τῶν ἀρίστων παρ’ ἡμῖν ἐπιστημόνων, τιμᾷ δὲ καὶ ἑαυτὸν καὶ τὸ ἔθνος σύμπαν, καὶ παρ’ ἡμῖν καὶ ἐν τῇ σοφῇ Ἑσπερίᾳ τιμᾶται καὶ θαυμάζεται. Καὶ βεβαίως ἡ Πολιτεία ὑποχρεοῦται νὰ ἀμείβῃ τοιούτους ἄνδρας. Ἀλλ’ ἐτίμησεν ἆρά γε ὁ πρώην Ὑπουργὸς αὐτὸν ἀρκούντως; Ἐξεπλήρωσε τοὐλάχιστον διὰ τοῦ διορισμοῦ του τὴν πρὸς τὴν γυμνασιακὴν ἐκπαίδευσιν φαινομένην στοργήν του; Οὐδέτερον τούτων ἔπραξεν ὁ ἐκ Λοκρίδος κ. Βουλευτὴς, διότι ἔβλαψε τὴν νεολαίαν διὰ τοῦ ἐν Γυμνασίῳ διορισμοῦ τοῦ κ. Παπαδημητρακοπούλου, ἅτε ὅλως ἀκαταλλήλου ὄντος διὰ τὴν τοιαύτην διδασκαλίαν. Ἵνα διδάσκῃ τις σήμερον ἐν Γυμνασίῳ, δὲν ἀρκεῖ νὰ ἔχῃ μάθησιν εὐρεῖαν· ἀπαιτοῦνται πλεῖστα ἄλλα προσόντα, ἵνα διδάξῃ καρποφόρως Ἑλληνόπαιδας ἐν δημοσίῳ ἐκπαιδευτηρίῳ, ἀπαιτοῦνται πρὸ πάντων ὀφθαλμοὶ, καὶ τοιούτων, δυστυχῶς, ὁ κράτιστος Παπαδημητρακόπουλος σχεδὸν στερεῖται· ἐγενόμην δὲ πολλάκις ἐγὼ αὐτὸς μάρτυς αὐτόπτης τῶν ἐκ τούτου ἀτοπημάτων, τῶν λαμβανόντων χώραν ἐν τῇ διδασκαλίᾳ του. Ἐὰν ὁ τέως Ὑπουργὸς ἤθελεν, ὡς ὤφειλε, νὰ τιμήσῃ τὸν ἄνδρα, ἔπρεπε νὰ διορίσῃ αὐτὸν ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, ἢ, ἂν ἐκωλύετο παρὰ τοῦ νόμου νὰ πράξῃ τοῦτο, νὰ προσλάβῃ αὐτὸν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, ἵνα οὕτω καὶ τὰ γράμματα ὠφελήσῃ καὶ τοὺς ἀτυχεῖς μαθητὰς εὐεργετήσῃ.

§45ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι παριστᾶτε ὑπερβολικῶς τὰ πράγματα, καὶ ἀδικεῖτε τὸν ἄνδρα καὶ τὴν ἀληθῶς παρεχομένην παρ’ αὐτοῦ σπουδαιοτάτην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν. Ἐγώ, ὅτε ἤμην Ὑπουργὸς, ἐπεσκέφθην αἰφνιδίως τὸ Γυμνάσιον καὶ εἰσῆλθον εἰς τὴν τάξιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐδίδασκε, χωρὶς νὰ τὸ γνωρίζῃ, καὶ ἀπεκόμισα εὐφροσύνους ἐντυπώσεις ἐκ τῆς διδασκαλίας τοῦ ἀνδρός. Τοῦτο ἔπρεπε νὰ προστεθῇ χάριν τοῦ τιμήσαντος τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα καὶ τὴν Ἑλληνικὴν ἐπιστήμην εἰς τὴν Εὐρώπην.

§46ΣΤΑΗΣ. Πολὺ δύσκολον ὁ Ὑπουργὸς, καὶ μάλιστα ὁ υἱὸς τοῦ μακαρίτου Παπαμιχαλοπούλου, νὰ πρόκηται νὰ ἐπισκεφθῇ Γυμνάσιον, καὶ οὐδεὶς νὰ γινώσκῃ τοῦτο.

§47ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ διαβεβαίωσίς μου ἀρκεῖ· οὐδεὶς ἀπολύτως τὸ ἐγίνωσκε.

§48ΣΤΑΗΣ. Βεβαίως μὲ ἀρκεῖ· ἀλλὰ σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἤρκει νὰ πλησιάσητε πρὸς τὴν θύραν, ἵνα γείνῃ γνωστὴ ἡ προσέλευσίς σας· καὶ νομίζω ὅτι ἐννοεῖτε, ἂν καὶ ἐκ πείρας δὲν γινώσκετε, ὅτι οἱ μαθηταὶ δὲν ἀτακτοῦσιν ἐνώπιον ἀκροατῶν ξένων, καὶ μάλιστα Ὑπουργοῦ. Συζητοῦμεν τώρα περὶ γεγονότος ἀναμφηρίστου· ὁ Παπαδημητρακόπουλος εἶναι πρώτιστος πάντων τῶν λογίων, — σᾶς ἀρκεῖ; — ἀλλ’ ἀκαταλληλότατος διὰ τὴν θέσιν καθηγητοῦ Ἑλληνικοῦ Γυμνασίου· καὶ τοῦτο τὸ γινώσκω, καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως. Κατὰ τὸ 1890 ἐν τῷ Βαρβακείῳ Γυμνασίῳ εἶδον ἐν τῇ τάξει αὐτοῦ νὰ ἐξετάζηται ἄλλος ἀντ’ ἄλλου, καὶ νὰ ἐξέρχωνται τῆς τάξεως μαθηταὶ κατὰ τὴν ὥραν τῆς παραδόσεως ἀπαρατήρητοι. Διὰ τοῦτο σᾶς ἔλεγον, ὅτι ἡ θέσις τοῦ Παπαδημητρακοπούλου εἶναι ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, ἐν δὲ τῷ Γυμνασίῳ εἶναι σχεδὸν ἄχρηστος.

§49ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Σεῖς τὸν παρεστήσατε ὡς ἄχρηστον.

§50ΣΤΑΗΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι δι’ ὅσων εἶπον χθὲς καὶ σήμερον κατέδειξα εἰς τὴν Βουλὴν ὁποία ζημία ἐπῆλθεν εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ εἰς τοὺς λειτουργοὺς αὐτῆς ἐκ τῆς ἑξαμήνου ὑπουργίας τοῦ ἐκ Λοκρίδος κ. Βουλευτοῦ καὶ τῶν 4505 μεταβολῶν αὐτοῦ. Νομίζω, ὅτι ἡ καταδίωξις τοῦ πτωχοῦ τούτου κλάδου, τοῦ διδασκαλικοῦ, ἡ ὁποία κορυφοῦται ἀνὰ πᾶσαν κυβερνητικὴν μεταβολὴν, πρέπει νὰ λήξῃ πλέον, καὶ πρέπει νὰ προστατεύσωμεν τοὺς ἐργάτας τῶν βάσεων πάσης εὐνομουμένης κοινωνίας. Νομίζω δὲ, ὅτι εἶναι καταλληλοτάτη ἡ ψυχολογικὴ στιγμὴ, ἐν ᾗ εὑρίσκεται ἡ Βουλὴ, μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἀναθηματικῆς στήλης πρὸς τὸν ἐκ Λοκρίδος κ. Βουλευτὴν, ἵνα ὑποβάλω σχέδιον νόμου περὶ μονιμότητος τῶν λειτουργῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, καὶ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ υἱοθετήσῃ αὐτὸ καὶ καταστήσῃ νόμον τοῦ Κράτους. Τὸ σχέδιον νόμου τοῦτο ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 1. Γυμνασιάρχαι, καθηγηταὶ, σχολάρχαι καὶ διδάσκαλοι ἀπολύονται, πλὴν τῶν ὑπὸ τοῦ ποινικοῦ νόμου ἐν τοῖς ἄρθροις 21, 22 καὶ 24 προβλεπομένων περιπτώσεων, καὶ κατὰ τὰς ἑξῆς: «αʹ) Ἐὰν αὐτοβούλως ἐπὶ ἕνα μῆνα ἀπόσχωσι τῆς ἐκπληρώσεως τῶν ἑαυτῶν καθηκόντων, βεβαιουμένου τούτου ὑπὸ τῆς προϊσταμένης διοικητικῆς ἀρχῆς τοῦ τόπου, ἔνθα ὑπηρετοῦσιν. «βʹ) Ἐὰν ἕνεκα νόσου καταστῶσιν ἀνίκανοι πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ἑαυτῶν καθηκόντων, μετὰ ἔνορκον γνωμοδότησιν δύο ἰατρῶν ἐνώπιον εἰρηνοδίκου. «γʹ) Ἐὰν καταδειχθῶσιν ἀνίκανοι ἢ ἀμελεῖς περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων αὑτῶν, ἢ ἀποδείξωσιν ἀναξιοπρεπῆ καὶ ἀσυμβίβαστον διαγωγὴν πρὸς τὸ ἀξίωμα αὐτῶν συνάγεται δὲ μία τῶν περιπτώσεων τούτων εἴτε ἐκ δικαστικῆς ἀποφάσεως ἢ βουλεύματος, εἴτε ἐξ ἠτιολογημένης ἐκθέσεως τῆς προϊσταμένης ἀρχῆς, καὶ ἀποφαίνεται γνώμην περὶ τῆς ἀπολύσεως τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐπὶ τῇ ἐγγράφῳ ἐκθέσει τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Ἐν τῇ τελευταίᾳ περιπτώσει ζητεῖται ἡ ἀπολογία τοῦ ἀπολυθησομένου καὶ δημοσιεύεται ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τῆς μνημονευθείσης ἐκθέσεως τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. «δʹ) Ἐὰν καταργηθῇ μὲν ἡ θέσις, ἐν ᾗ διατελοῦσι διδάσκοντες, μὴ ὑπάρχῃ δ’ ἄλλη ὁμοιόβαθμος κενή. Ἄρθρον 2. Μετάθεσις ἀπὸ τῆς 1 Σεπτεμβρίου μέχρι τῆς 1 Ἰουλίου ἐπιτρέπεται κατὰ τὰς ἑξῆς περιπτώσεις: «αʹ) Ἕνεκα νόσου βεβαιουμένης ἐνόρκως ὑπὸ δύο ἰατρῶν ἐνώπιον τοῦ εἰρηνοδίκου, ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει. «βʹ) Κατόπιν ἐκθέσεως, δημοσιευομένης ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, ἀποστελλομένου ὡς ἐπιθεωρητοῦ. «Ἄρθρον 3. Ὁ ἀπολυθεὶς κατὰ τὸ γʹ ἐδάφιον τοῦ 1 ἄρθρου δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἂν μὴ παρέλθῃ διετὲς χρονικὸν διάστημα. «Ἄρθρον 4. Ἐν τῷ περὶ ἀπολύσεως ἢ μεταθέσεως Β. Διατάγματι μνημονεύεται ὁ νόμιμος λόγος τῆς ἀπολύσεως ἢ τῆς μεταθέσεως.»

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 57).

§52ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Στάη, οὐδ’ ὁ κύριος Μυλωνᾶς δὲν θὰ παύηται μετὰ τὸ νομοσχέδιόν σας.

§53ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ὁ δὲ Παπαδημητρακόπουλος τί θὰ γείνῃ;

§54ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτίθεμαι νὰ ὑποβάλω ἔγγραφόν τινα ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλ’ ἵνα κατανοηθῇ ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος μὲ παρακινεῖ εἰς τοῦτο, θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου ὑπάρχει εἷς δῆμος, ὁ δῆμος Ψωφῖδος, τοῦ ὁποίου τὸ μόνον προιὸν εἶναι ὁ καπνὸς, καπνὸς ὅμως, ὁ ὁποῖος δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ εἰς κάπνισμα, ἀλλὰ χρησιμεύει ἀποκλειστικῶς πρὸς κατασκευὴν ταμβάκου. Πρότερον ὁ καπνὸς οὗτος, ὁ ταμβάκος δηλαδὴ, ἦτο ἐντελῶς ἀφορολόγητος, ἀλλὰ πέρυσιν ὑπεβλήθη εἰς τὴν αὐτὴν φορολογίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑποβάλλεται καὶ ὁ καπνὸς ἐν γένει. Ὡς γνωρίζετε δὲ πάντες, ὁ ταμβάκος τιμᾶται πρὸς 3 δραχμὰς ἑκάστη ὀκᾶ, ὑπεβλήθη δὲ εἰς φόρον 5 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, ὅπως καὶ ὁ καπνός. Ἔκτοτε ὁ δῆμος ἐκεῖνος τῆς Ψωφῖδος, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει, ὡς εἶπον, κἀνὲν ἄλλο προϊὸν, μένει μὲ κενὰς τὰς χεῖρας, διότι ἡ καλλιέργεια πλέον καὶ παραγωγὴ τοῦ καπνοῦ ἔπαυσε καθ’ ὁλοκληρίαν. Δὲν εἶναι ὅμως ὁ φόρος μόνον, ὁ ὁποῖος συνετέλεσεν εἰς τοῦτο, ἀλλ’ εἶναι καὶ ὁ τρόπος τῆς βεβαιώσεως, ἢ μᾶλλον ὁ τρόπος τὸν ὁποῖον μεταχειρίζονται τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας. Προπέρυσιν, ὅτε ἐψηφίσθη ὁ νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον ὑπήχθη καὶ ὁ ταμβάκος εἰς τὸν φόρον τοῦ καπνοῦ, κατεσχέθη ὅλος ὁ καπνὸς, τὸν ὁποῖον εἶχον περιβεβρεγμένον διὰ τὴν κατασκευὴν ταμβάκου· ὑπέφερον τὰ πάνδεινα οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου ἐκείνου, εἰσήχθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν δι’ ἐκθέσεων, εἰσήχθησαν εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον πολλάκις, ἀπηλλάχθησαν δὲ ἀπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἀπὸ τοῦ Πλημμελειοδικείου Πατρῶν, εἰς τὸ ὁποῖον σωρεία μηνύσεων εἶχε δοθῆ. Τινῶν μάλιστα τὸν ταμβάκον τὸν κατεσκευασμένον ἀπὸ τὸ προηγούμενον ἔτος τὸν κατέσχον εἰς τὰ διάφορα μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα εἶχε σταλῆ πρὸς πώλησιν. Ἑνὸς, ὀνόματι Καλιακούδα, κατεσχέθη ὁ ταμβάκος εἰς τὸ Ναύπλιον, ὅπου τὸν εἶχε στείλει πρὸς πώλησιν, καὶ μετεφέρθη ἐδῶ, ὑπέφερε δὲ μεγάλα βάσανα ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς, ἕως ὅτου κατορθώσῃ νὰ ἐκδοθῇ ἀπόφασις τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, ὅτε ὁ ταμβάκος εἶχε πλέον καταντήσει ἄχρηστος. Ἐφέτος δὲ κατεσχέθη ὅλος ὁ καπνὸς, ὁ χρήσιμος πρὸς ταμβάκον, ἀπὸ ὄργανα τῆς ἐξουσίας, ὑπομοιράρχους, ἐνωμοτάρχας, εἰρηνοδίκας κτλ. διότι ζυγισθεὶς εὑρέθη ἔχων βάρος ἀνώτερον τοῦ δηλωθέντος. Οἱ κάτοικοι παρετήρησαν, ὅτι τὸ βάρος τοῦτο προέρχεται, διότι ὁ καπνὸς, ἐστοιβαγμένος εἰς τὰ ὑπόγεια, ἀποῤῥοφᾷ ὑγρασίαν, καὶ ἐκ τῆς ὑγρασίας γίνεται βαρύτερος, ἀλλ’ οὐδεμία προσοχὴ ἐδόθη εἰς τὰς παρατηρήσεις ταῦτα... Κατὰ τὴν τελευταίαν δὲ ἐσοδείαν, εἷς ἀξιωματικὸς ὁ ὀνόματι Μαυρουλίδης, δὲν ἠξεύρω πῶς, μετέβη καὶ κατέσχε τὸν καπνὸν πρὶν ἢ ἀκόμη ἀποξηρανθῇ, ἐνῷ δηλ. δὲν εἶχεν ἀκόμη ἔλθει ἡ προθεσμία τῆς δηλώσεως, καὶ δὲν ἤξευρον εἰς ποῖον κἄν ποσὸν νὰ δηλώσουν, διότι πρὶν ἢ ἀποξηρανθῇ ὁ καπνὸς, δὲν ἤξευρον ποῖον βάρος θὰ εἶχε. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλὴ, ἂν ἦναι πρέπον νὰ ὑφίσταται ὁ νόμος αὐτὸς, καὶ ἂν ἦναι πρέπον καὶ νὰ ἐκτελῆται ὅπως ἐκτελεῖται. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν σημείωμα, δηλοῦν τί εἰσέπραξε τὸ Κράτος ἐκ τοῦ φόρου τοῦ εἰς ταμβάκον μεταποιουμένου καπνοῦ ἐν γένει, ἰδίως δὲ πόσος ταμβάκος ἐξήγετο εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ πόσος ἐξάγεται ἤδη, διότι ἤδη δὲν ἐξάγεται τίποτε. Προσέτι παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, πόσος καπνὸς ἐδηλώθη ὡς παραχθεὶς κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἐκ τοῦ δήμου Ψωφίδος, καὶ περιπλέον τί ἔγεινεν ἡ κατάσχεσις κατὰ Πλιάκα καὶ διαφόρων ἄλλων κατοίκων Λειβαρτζίου, ἥτις ἐγένετο πρὶν ἀποξηρανθῇ, καὶ κατὰ τίνων ἄλλων ἐγένοντο κατασχέσεις, καὶ ἂν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν αἱ δικαιολογίαι αὐτῶν, ὅτι τὸ ὑπερβάλλον τοῦ βάρους προέρχεται ἐκ τῆς ὑγρασίας. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσκομίσῃ τὰς πληροφορίας ταύτας, διότι θὰ μᾶς χρησιμεύσωσι πρὸς εὐρυτέραν συζήτησιν.

§55ΠΙΚΟΥΛΑΚΗΣ. Ὑποβάλλω πρότασιν νόμου, ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τῶν συναδέλφων μου κ. κ. Γιαννούκου Μαυρομιχάλη, Λεωνίδα Πετιμεζᾶ καὶ Θεμ. Κορομάντζου, περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ παντὸς φόρου ἑνὸς δασικοῦ προϊόντος, καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν ταύτην, δι’ ἧς μεταῤῥυθμίζεται ὁ σχετικὸς νόμος, διότι εἶναι ἄδικον νὰ πληρόνῃ δασμὸν εἶδος, τὸ ὁποῖον οὐδεμίαν ἔχει ἀξίαν. Πρόκειται περὶ ἑνὸς φυτοῦ, τοῦ σχοίνου, ἐξ οὗ συνάγεται τὸ σχοινόφυλλον καὶ σχινάλευρον, παραγόμενον εἴς τινας δήμους τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου· συλλέγεται δὲ παρὰ τῶν ἀπορωτέρων οἰκογενειῶν καὶ μεταφέρεται πρὸς πώλησιν εἰς Καλάμας, ὅπου πωλεῖται πρὸς 5 λεπτὰ ἑκάστη ὀκᾶ. Πόσος δὲ, νομίζετε, φόρος ἐπιβάλλεται εἰς τὸ εἶδος αὐτό; 30%! τουτέστι πληρόνει ὁ πτωχὸς φορολογούμενος 3 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν· τὸ δὲ φύλλον αὐτὸ τὸ πωλοῦσι 5 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν.

§56ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ 3 διὰ νὰ τὸ μεταφέρῃ;

§57ΠΙΚΟΥΛΑΚΗΣ. Διὰ νὰ τὸ μεταφέρῃ θέλει 2 λεπτὰ· ὥστε ὅ,τι λαμβάνει τὸ πληρόνει εἰς φόρον, χωρὶς νὰ κερδήσῃ τὸ ἐλάχιστον. Εἶναι λυπηρὸν νὰ ὑπάρχῃ φόρος, ὅστις ἐπιβαρύνει τὰς πλέον ἀπόρους οἰκογενείας, καθόσον αἱ ἄποροι οἰκογένειαι συλλέγουσι τὸ προϊὸν τοῦτο. Ἑπομένως παρακαλῶ, ὅπως ἡ Βουλὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄδικον, καὶ καταργήσῃ τὸν περὶ οὗ ὁ λόγος φόρον. Δὲν ἀμφιβάλλω δὲ, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει ἀποδεχθῇ τὴν πρότασίν μας ταύτην, ἀφοῦ πρόκειται οὐ μόνον περὶ φόρου βαρύνοντος τὰς ἀπορωτάτας τῶν οἰκογενειῶν, ἀλλὰ καὶ περὶ φόρου, ἐξ οὗ τὸ Δημόσιον ἐλάχιστα ἀπολαμβάνει, διότι δὲν πιστεύω νὰ ἀπολαμβάνῃ πλέον τῶν 100 ἢ 150 δραχμῶν κατ’ ἔτος.

§58ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλετε νομοσχέδιον;

§59ΠΙΚΟΥΛΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§60ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ἐπειδὴ εἶμαι καὶ ἐγὼ ὑπογεγραμμένος, νομίζω, ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς ἐπιβάλλεται ἐπὶ τοῦ ἀντιτίμου τῆς ἐργασίας. Αὐτὸ τὸ φύλλον, ἂν ἔχῃ ἀξίαν, ἔχει ὡς ἐκ τῆς ἐργασίας τῶν συλλεκτῶν αὐτοῦ. Εἶναι δὲ ἐντροπὴ εἰς τὸ Δημόσιον νὰ ζητῇ νὰ φορολογήσῃ τὴν ἐργασίαν τῶν πτωχῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι, μὴ ἔχοντες ἄλλο ἔργον, μαζεύουν σχοινόφυλλον. Δι’ αὐτὸ ὑπέγραψα καὶ ἐγὼ εἰς τὴν πρότασιν νόμου, καὶ νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ψηφίσῃ τὴν κατάργησιν.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 58).

§62ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Κατὰ τὸν νόμον, οἱ τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι ὑπάγονται εἰς τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων. Μοὶ κατηγγέλθη ὅτι εἷς τηλεγραφικὸς ὑπάλληλος, καίτοι κατάγεται ἐκ Παξῶν, ἐτοποθετήθη ἐσχάτως εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο. Ὑποβάλλω σημείωμα, ἵνα πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τούτου ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος βεβαίως ἐν ἀγνοίᾳ θὰ ἔκαμε τὴν τοποθέτησιν ταύτην. Κατὰ τὴν δευτέραν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου περὶ μεταβολῆς τοῦ συστήματος τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα θέλουσιν ἐκπληροῖ ἀξιωματικοὶ τῶν τεχνικῶν ὅπλων, καὶ ἂν οὗτοι δὲν ἐπαρκέσωσι, τότε θὰ διορίζωνται καὶ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς. Ἀλλὰ μετ’ ἀπορίας εἶδον ἐν τῷ φύλλῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς 24 Νοεμβρίου ἐ. ἔ. Β. Διάταγμα τῆς 19 τοῦ αὐτοῦ μηνὸς, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν δήμων τῶν ἀνηκόντων εἰς περιφέρειαν ἀστυνομικὴν τῆς κατηγορίας τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ εἰρημένου νόμου συνιστῶνται ἀστυνομικοὶ σταθμοὶ διοικούμενοι ὑπὸ ὑπαξιωματικῶν. Ἐξετάσας τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, οὐδαμοῦ εὗρον διάταξιν ἐπιτρέπουσαν τὴν σύστασιν τῶν τοιούτων ἀστυνομικῶν σταθμῶν. Ἑπομένως παρακαλῶ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν (διότι ἀμφότεροι ἔχουσιν ὑπογράψει τὸ διάταγμα) νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλὴν, ποῦ ἐστήριξαν τὴν ἔκδοσιν τοῦ μνησθέντος διατάγματος.

§63ΣΕΡΒΟΣ. Προχθὲς, προκειμένου περὶ συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ κατασκευῆς λιμένος ἐν Λευκάδι, παρεκάλεσα τὴν Βουλὴν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ διατάξῃ, ὅπως παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ νομοσχέδιον. Πράγματι ἐγένετο δεκτὴ ἡ αἴτησίς μου, ἀλλὰ, παρὰ πᾶσαν προσδοκίαν, ἐνῷ ἡ ἐπιτροπὴ ἀπαρτίζεται ἀπὸ πλειοψηφίαν καὶ μειοψηφίαν, πληροφοροῦμαι, ὅτι ἡ μειοψηφία οὐδόλως ἐκλήθη. Ἀφοῦ κατὰ τὸν Κανονισμὸν παρεπέμφθη τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν εἰρημένην ἐπιτροπὴν, αὕτη δὲ πρέπῃ ν’ ἀποτελῆται ἀπὸ πλειοψηφίαν καὶ μειοψηφίαν, ἕπεται ἀναγκαίως, ὅτι αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ἔλαβε μέρος ἡ μειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς, πρέπει νὰ παραπεμφθῇ πάλιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ὅπως προσκληθῶσι καὶ τὰ μέλη τῆς μειοψηφίας κατὰ τὸν Κανονισμόν. Δὲν εἶναι δίκαιον νὰ καθιερώσωμεν ἓν προηγούμενον, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἐγένετο, διότι τότε αἱ πλειοψηφίαι τῶν ἐπιτροπῶν θ’ ἀποφασίζωσι μόναι περὶ πάντων’ εἶναι δὲ καὶ περιφρόνησις τῶν μελῶν τῆς μειοψηφίας τὸ τοιοῦτον. Παρακαλῶ λοιπὸν, τὸ νομοσχέδιον νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐκ νέου, ὅπως καταρτισθῇ νομίμως ἡ ἐργασία αὕτη.

§64Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσιν τοῦ μηχανικοῦ Ἠλείας περὶ ἐπισκευῆς τοῦ λιμένος Κατακώλου. Ὑπὲρ τοῦ λιμένος τούτου ἔχουσι δαπανηθῇ πολλὰ ἑκατομμύρια φράγκων, καὶ κατόπιν τῆς δαπάνης τούτων κατωρθώθη νὰ ἔλθῃ εἰς πέρας τὸ ἔργον, ἀλλὰ κατὰ τὸν παρελθόντα χειμῶνα, ἕνεκα τῶν συνεχῶν βροχῶν, κατεστράφη μέρος αὐτοῦ. Ἡ δαπάνη πρὸς ἐπισκευὴν εἶναι ἐλαχίστη. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, χάριν τῆς σωτηρίας τοῦ ὅλου ἔργου, νὰ διατάξῃ τὴν σύντομον ἐπισκευὴν αὐτοῦ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἤθελον ὡσαύτως παρακαλέσει καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως μεριμνήσῃ ὑπὲρ τῆς πληρώσεως μιᾶς τῶν πρωτίστων καὶ κυριωτάτων ἀναγκῶν τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας καὶ ἰδίως τῆς πόλεως Πύργου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν γινώσκει, ὅτι τὸ τελωνεῖον Κατακώλου, καίτοι βʹ τάξεως, κατὰ τὰς εἰσπράξεις ὑπερέχει πολλῶν ἄλλων τελωνείων πρώτης τάξεως, ἀλλ’ ἡ ὑπεροχὴ αὕτη ἤθελεν εἶσθαι ἔτι μεγαλειτέρα, ἂν τὸ τελωνεῖον τοῦτο προήγετο εἰς τελωνεῖον διαμετακομίσεως. Εἶναι ὡσαύτως γνωσταὶ αἱ ὑπηρεσίαι καὶ τὰ πλεονεκτήματα, ἅτινα ἤθελε προσφέρει εἴς τε τὸν ἐμπορευόμενον τῆς Ἠλείας κόσμον καὶ εἰς τὸ Δημόσιον, ἂν τὸ τελωνεῖον τοῦτο ἐπαρουσιάζετο ὑπὸ τοιαύτην ἰδιότητα, ἡ δαπάνη εἶναι ἐλαχίστη, ἀλλ’ ἡ ὠφέλεια ἤθελεν εἶσθαι μεγίστη. Ἐπαναλαμβάνω ἑπομένως παρακαλῶν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τούτου.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον;

§66ΣΕΡΒΟΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου, περὶ τοῦ ὁποίου ἔκαμα λόγον προηγουμένως.

§67ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἂν δηλαδὴ πρέπῃ νὰ καλῶνται καὶ τὰ μέλη τῆς μειοψηφίας τῶν ἐπιτροπῶν ἢ ὄχι.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐκλήθησαν;

§69ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι.

§70ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ποῖος εἶναι ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Ἐσωτερικῶν; Νὰ ἐρωτηθῇ ὁ κ. πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς.

§71ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὰ μέλη τῆς μειονοψηφίας προσεκλήθησαν.

§72ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι δὲν προσεκλήθησαν.

§73ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τοῦτο δὲν εἶναι πταῖσμα ἰδικόν μου, διότι ἐγὼ ὑπέγραψα ἐγκύκλιον, δι’ ἧς προσεκαλοῦντο ἅπαντα τὰ μέλη, ἦλθον δὲ ἐδῶ κατὰ τὴν ὁρισθεῖσαν ὥραν, καὶ ἠρώτησα μάλιστα, ἂν ἦσαν παρόντα τὰ δύο μέλη τῆς μειονοψηφίας. Ἀλλ’ οἱ Κύριοι τῆς μειονοψηφίας δὲν εὑρίσκοντο κατ’ ἐκείνην τὴν ὥραν, πρώτην δὲ φορὰν σήμερον ἀκούω, ὅτι δὲν προσεκλήθησαν τὰ μέλη τῆς μειονοψηφίας. Ἂν ἐγένετο τοῦτο, κακῶς ἐγένετο, διότι πρέπει ἅπαντα τὰ μέλη τῶν ἐπιτροπῶν νὰ προσκαλῶνται, ἵνα λαμβάνωσι μέρος εἰς τὰς συνεδριάσεις. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι, ἂν τοῦτο ἐγένετο, ὀρθὸν εἶναι νὰ προσκληθῶσι καὶ πάλιν τὰ μέλη εἰς συνεδρίασιν, ὅπως ἐπὶ τοῦ ζητήματος ἀσχοληθῶσι.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ κ. πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς νὰ καλέσῃ τὰ μέλη εἰς νέαν συνεδρίασιν.

§75ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἔχω ἀνάγκην συμπληρωτικῶν τινων πληροφοριῶν, ὅπως ἀπαντήσω πρὸς ὅλας συλλήβδην τὰς αἰτιάσεις, αἵτινες ἔχουσι σκευωρηθῆ κατ’ ἐμοῦ. Θὰ παρεκάλουν δὲ πρὸς τοῦτο τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἵνα εὐαρεστούμενος ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν πάσας τὰς καταγγελίας καὶ τὴν σχετικὴν ἐνέργειαν, τὴν γενομένην ἐπ’ αὐτῶν ὑπ’ ἐμοῦ, ὡς τέως προϊσταμένου τοῦ Ὑπουργείου του, καταγγελίας κατὰ γυμνασιαρχῶν, καθηγητῶν Γυμνασίων, σχολαρχῶν καὶ ἑλληνοδιδασκάλων. Ἰδίᾳ θὰ τὸν παρεκάλουν νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσιν τοῦ νῦν γυμνασιάρχου Σύρου κατὰ τοῦ προκατόχου του Φραγκίδου καὶ τοῦ τέως καθηγητοῦ Τσιλιμήγκρα, ὁμοῦ μετὰ τῶν καταγγελιῶν, τῶν γενομένων κατὰ τοῦ τελευταίου τούτου. Ἐπειδὴ δὲ αἱ κατ’ ἐμοῦ αἰτιάσεις δὲν περιωρίσθησαν εἰς μόνας τὰς διδασκαλικὰς μεταβολὰς, ἀλλ’ ἐπεξετάθησαν καὶ εἰς τὴν καθόλου ἐνέργειάν μου, καὶ ὡς πρὸς τὴν Παιδείαν δηλαδὴ καὶ ὡς πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν, καὶ ἐξηνέχθη ἰδίᾳ ἡ μομφὴ, ὅτι ἐγὼ, ἐπιλήσμων γενόμενος τῶν πνευματικῶν μου τροφείων, ὡς πάλαι μαθητὴς τῆς Ριζαρείου Σχολῆς, ἠθέλησα νὰ ἐπέμβω καὶ νὰ ἀνατρέψω καὶ ταύτην, εἶμαι ἠναγκασμένος καὶ ὡς πρὸς τὴν αἰτίασιν ταύτην νὰ ἀπαντήσω. Θὰ παρεκάλουν δὲ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ καὶ ὡς πρὸς τοῦτο τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, τῆς ἀπαρτισθείσης ἐκ τοῦ τότε πρυτάνεως τοῦ Πανεπιστημίου κ. Πανταζίδου, ἐκ τοῦ μέλους τῆς Ἱερᾶς Συνόδου καὶ ἀρχαίου καθηγητοῦ τῆς Θεολογίας Θεοκλήτου Βίμπου καὶ ἐκ τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου κ. Λάκωνος, διότι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως ταύτης θὰ ἐξηγήσω, ποία ἦτο ἡ κατάστασις τῆς Ριζαρείου Σχολῆς καὶ ἄν οὐ μόνον ἐδικαιούμην, ἀλλὰ καὶ καθῆκον εἶχον ἀπαράβατον, ὅπως προβῶ εἰς τὴν μεταῤῥύθμισιν ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν προέβην. Ἐλπίζω, ὅτι δὲν θὰ ἦναι δύσκολον τὸ πρᾶγμα, μέχρι δηλαδὴ τῆς προσεχοῦς Δευτέρας νὰ προσαχθῶσιν ὅλαι αἱ πληροφορίαι αὗται. Ἕως τότε θὰ προσαγάγω ἐνταῦθα καὶ τὰ ἀντίγραφα τῶν αἰτήσεων περὶ μεταθέσεων, τὰ ὁποῖα ἔχω κατ’ οἶκον, καὶ μίαν ἑκάστην θὰ τὰς ἀπαριθμήσω, διότι μία ἑκάστη αὐτῶν θὰ ἦναι εἷς ἐμπτυσμὸς κατὰ πρόσωπον ἐκείνων, οἵτινες ἐτόλμησαν ἀπὸ τοῦ βήματος ἐκείνου νὰ εἴπωσιν, ὅτι ἐγὼ ἐπλαστούργησα γεγονότα ἀνύπαρκτα. Ἐννοεῖται, ὅτι τὰ πράγματα αὐτὰ ἀπὸ τοῦδε διαψεύδουσι τοὺς καλοθελητάς μου, καὶ τοὺς ἀποδεικνύουσιν αἰσχροὺς ψεύστας καὶ ἐπονειδίστους συκοφάντας, ἀφοῦ ἔκτοτε, ἀφ’ ἧς ἐγένοντο αἱ μεταθέσεις ἐκεῖναι, παρῆλθον τρεῖς μῆνες καὶ ἐπέκεινα, καὶ ἐν τούτοις οὐδὲν οὐδαμόθεν παράπονον ἠγέρθη παρ’ οὐδενὸς καθηγητοῦ, παρ’ οὐδενὸς ἑλληνοδιδασκάλου, παρ’ οὐδενὸς δημοδιδασκάλου, ὅτι μετετέθη τῇ αἰτήσει αὑτοῦ χωρὶς νὰ ἔχῃ ὑποβάλῃ τοιαύτην. Καὶ ἂν ὑπῆρχον τοιαῦτα παράπονα, κύριε Πρόεδρε, θὰ ἠγείροντο, θὰ ἠγείροντο μάλιστα νῦν, ὅτι ἐγὼ πλέον δὲν εἶμαι Ὑπουργός. Ὅταν δ’ ἔχητε ἐνώπιόν σας τὸ παράδειγμα τῶν παραπόνων, τὰ ὁποῖα ἐγείρονται κατὰ τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, διότι ἐτόλμησε νὰ μεταθέσῃ τινὰς ἐπὶ τῇ αἰτήσει των δῆθεν, χωρὶς ὅμως οὗτοι νὰ ἔχωσι πράγματι ὑποβάλει τοιαύτην, πολλῷ μᾶλλον θὰ ἠγείροντο κατ’ ἐμοῦ τοιαῦτα παράπονα νῦν, ὅτε δὲν εἶμαι πλέον Ὑπουργὸς, ἐὰν πράγματι εἶχον προβῆ καὶ ἐγὼ εἰς παρομοίας μεταθέσεις. Ἀλλ’ οὐδὲν οὐδέποτε τοιοῦτο παράπονον ἠγέρθη κατ’ ἐμοῦ, τοῦτο δὲ εἶναι καὶ δι’ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, καὶ διὰ πάντα ἄλλον, μὴ ἔχοντα διασεσαλευμένας τὰς φρένας, μηδ’ ἀποβαλόντα πᾶν αἴσθημα αἰδοῦς, ἡ περιφανεστέρα ἀπόδειξις περὶ τοῦ βδελυροῦ τῆς χαλκευθείσης κατ’ ἐμοῦ συκοφαντίας.

§76Δ. Μ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Τὴν ἔκθεσιν τοῦ γυμνασιάρχου Σύρου καταθέτω. Διὰ δὲ τὰ λοιπὰ παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε γραπτὴν σημείωσιν.

§77ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μάλιστα.

§78ΦΩΤΗΛΑΣ. Τὰ πρωτότυπα τῶν αἰτήσεων δὲν εἶναι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον;

§79ΣΤΑΗΣ. Τὰ ἀντίγραφα δὲν εἶναι ἐπίσημα. Ἄλλως κατετέθη, συνεπείᾳ ἐπερωτήσεώς μου, ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας σημείωσις τῶν ὑπαρχουσῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας αἰτήσεων μεταθέσεων, καὶ αὗται εἶναι ἐν τῷ φακέλλῳ, τὸν ὁποῖον ἔδωκα εἰς τὸν ἐκ Πατρῶν βουλευτὴν κ. Θ. Κανακάρην. Ἐν αὐτῷ τῷ σημειώματι βλέπετε, ὅτι μόνον 111 εἶναι ἐν συνόλῳ αἱ αἰτήσεις μεταθέσεων, μέχρι δὲ τοῦ ὁλικοῦ ἀριθμοῦ τῶν μετατεθέντων τῇ αἰτήσει των ἐλλείπουσιν ἑκατοστύες ὅλαι, καὶ ὅλαι αἱ ἐλλείπουσαι εἶναι πλαστογραφίαι, τὰς ὁποίας δικαιοῦμαι νὰ πιστεύω, ὅτι διέπραξεν ὁ τέως Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἐν ὅσῳ δὲν ὑπάρχουσιν ἐπίσημα ἔγγραφα, δηλοῦντα τὴν θέλησιν τῶν μετατεθέντων. Ἄλλως τε δὲ παράπονα ἐγένοντο πρὸς ὅλους, καὶ ἐρωτήσητε πάντας τοὺς Βουλευτὰς τοὺς καθημένους ἐν τῇ πτέρυγι ταύτῃ, (δεικνύει τὴν δεξιὰν) ἵνα σᾶς βεβαιώσωσι περὶ τούτου. Ἐγὼ ἔχω σημειωμάτων πλησμονὴν, τὰ ὁποῖα ἠδυνάμην νὰ καταθέσω, ἂν εἰσηρχόμην εἰς τὰ καθέκαστα τῶν μεταθέσεων. Ἰδοὺ ταῦτα. Ἀλλὰ ἐπιφυλάσσομαι μετὰ τὴν ἀπάντησιν, μετὰ τὴν ἀπολογίαν τοῦ κ. ἐκ Λοκρίδος Βουλευτοῦ, νὰ ἐκθέσω τὰ ὀνόματα, ἓν πρὸς ἓν, τῶν μετατεθέντων παρὰ τὴν θέλησιν των.

§80ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὰ ὀνόματα ταῦτα, κύριε Πρόεδρε, θὰ εἶναι ὡς τὸ σημείωμα ἐκεῖνο τὸ ἀπόκρυφον, ἐξ οὗ χθὲς ἀνεγίνωσκεν αὐτὸς ὁ Κύριος διαφόρους ὑποβολιμαίας καὶ βδελυρὰς συκοφαντίας ἐναντίον πολλῶν καθηγητῶν, ἀποδίδων αὐτὸ εἰς ἐμέ. Τὸν προεκάλεσα νὰ παρουσιάσῃ τὸ πρωτότυπον, προεκάλεσα καὶ τὸν διάδοχόν μου νὰ εἴπῃ, ἂν εἰς τὸ χαρτοφυλάκιόν μου εὑρέθη τὸ σημείωμα ἐκεῖνο. Ἀλλ’ ὁ κ. Καλλιφρονᾶς διέψευσε κατηγορηματικῶς τὸ πρᾶγμα. Τὸν προεκάλεσα τότε νὰ φέρῃ μίαν κἂν ἀπόδειξιν, ὅτι τὸ σημείωμα ἐκεῖνο εὑρίσκετό ποτε εἰς χεῖράς μου· πλὴν οὐδεμίαν ἄλλην ἀπόδειξιν ἔφερεν, ἐκτὸς ἐκείνης, ἣν προβάλλει συνήθως πᾶς ἐχθρὸς τῆς ἀληθείας καὶ συκοφάντης, ὅτι δηλαδὴ αὐτὸς λέγει τοῦτο. Παρομοία εἶναι καὶ ἡ σημείωσις ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐπιφυλάσσεται νὰ μᾶς ἀναγνώσῃ καὶ καθ’ ἣν δῆθεν ἔχει αὐτὸς τὰ παράπονα τῶν ὑπ’ ἐμοῦ μετατεθέντων. Τὰ παράπονα, κύριε Πρόεδρε, δὲν διαβιβάζονται πρὸς τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν Βουλευτὴν ἢ τὸν ἰδιώτην, διαβιβάζονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐπισήμως. Προκαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὅσας αἰτήσεις ἔχει παρὰ τῶν καθηγητῶν τῶν Γυμνασίων, παρὰ τῶν ἑλληνοδιδασκάλων, παρὰ τῶν δημοδιδασκάλων, ὅτι μετετέθησαν ἄνευ αἰτήσεώς των. Ἐν ὅσῳ δὲν ὑπάρχουσι τοιαῦται αἰτήσεις καὶ ἀφοῦ παρῆλθον ἤδη τρεῖς καὶ ἐπέκεινα μῆνες καὶ μόλις σήμερον γίνεται λόγος, τὸ γεγονὸς τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι πρόκειται μόνον περὶ βδελυρᾶς συκοφαντίας.

§81Δ. Μ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν νὰ καταθέσῃ ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησίν του, διὰ νὰ δυνηθῶ προσεχῶς νὰ δώσω πᾶσαν σχετικὴν πληροφορίαν.

§82ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἁπλούστατον τὸ πρᾶγμα, καὶ εἶναι περιττὸν νὰ καταθέσω ἔγγραφον ἐπερώτησιν. Παρακαλῶ νὰ προσαγάγητε ὅλας τὰς καταγγελίας.

§83ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ὀφείλω ὅμως νὰ κάμω καὶ τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ὅτι ἐνήργησα μεταθέσεις ἐπὶ τῇ βάσει πλαστῶν αἰτήσεων ...

§84ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Σεῖς ὡμολογήσατε, ὅτι δὲν ἠξεύρετε.

§85ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Δὲν ὡμολόγησα, ὅτι μετέθεσα ἐπὶ τῇ βάσει πλαστῶν αἰτήσεων, καὶ ὅτι ὑμεῖς ἐνεργήσατε μεταθέσεις ἄνευ αἰτήσεως. Ἀνέφερον μόνον, ὅτι καὶ ὑμεῖς ἐσχάτως μετεθέσατε τὴν δημοδιδάσκαλον Ὄλγαν Κωνσταντίνου, ἥτις κατόπιν δι’ αἰτήσεώς της ἀνέφερεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι τοιαύτην αἴτησιν περὶ μεταθέσεως δὲν ὑπέβαλε, καὶ συνεπῶς ἡ αἴτησις ἦτο πλαστή. Ἐκ τούτου δὲν πείθομαι βεβαίως, ὅτι ἐν γνώσει τῆς πλαστότητος προέβητε εἰς τὴν μετάθεσιν. Οὐχ ἧττον καὶ ἐπὶ τῆς αἰτήσεως ταύτης διέταξα νὰ ἐνεργηθῇ ἀνάκρισις.

§86ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἀναφέρομαι εἰς αὐτό. Ἀναφέρομαι εἰς τὸ γεγονός, ὅτι χθὲς ὑπεβάλετε εἰς τὴν Βουλὴν δύο τηλεγραφικὰς αἰτήσεις περὶ μεταθέσεως διδασκαλίσσης ἐκ Κυθήρων, ὁ δὲ ἀξιότιμος ἐκ Κυθήρων βουλευτὴς, ὁ κ. Καλούτσης, εἶχεν ἐπιστολὴν παρὰ τῶν ἐνδιαφερομένων, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται, ὅτι τὰ τηλεγραφήματα αὐτὰ ἐπλαστογραφήθησαν, ἐχαλκεύθησαν ἐν Κυθήροις, τῇ εἰσηγήσει τῶν ἐχόντων συμφέρον νὰ γείνῃ ἡ μετάθεσις ἐν μέσῳ τοῦ ἔτους. Λοιπὸν τὴν πλαστότητα ἀπέδωκα εἰς ἄλλον· δὲν ἀπέδωκα εἰς ὑμᾶς. Ἐκεῖνο δὲ, τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ ἐξάρω καὶ πάλιν, εἶναι τοῦτο, ὅτι οἱ μετατιθέμενοι ἄνευ αἰτήσεώς των, ἐν συνειδήσει τοῦ ἀδικήματος τούτου, τὸ ὁποῖον τοῖς προσγίνεται καὶ διὰ τὴν μετάθεσίν των καὶ διὰ τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα θὰ καταβάλωσι, προσφεύγουσι πάντοτε ἐπισήμως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, παραπονούμενοι διατὶ τοὺς μεταθέτει τοῦτο τῇ αἰτήσει των, ἐνῷ αἴτησις τοιαύτη δὲν ἐγένετο. Λοιπὸν ἐφ’ ὅλων αὐτῶν τῶν ἑκατοντάδων μεταθέσεων, αἱ ὁποῖαι μοὶ ἀποδίδονται ὡς γενόμεναι ἄνευ αἰτήσεως τῶν μετατεθέντων, οὐδεὶς ἀπολύτως ἐπὶ 3½ μῆνας παρεπονέθη ἐπισήμως πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι δὲν εἶχεν ὑποβάλει αἴτησιν.

§87ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὰ πρωτότυπα τῶν αἰτήσεων δὲν ὑπάρχουσι; Διατὶ συζητοῦμεν ἐπὶ ματαίῳ; Τὰ πρωτότυπα τῶν αἰτήσεων, ἀφοῦ ἔχει τὰ ἀντίγραφα ὁ κ. Βουλευτής, εἶναι βεβαίως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Βεβαίως δὲ αἱ αἰτήσεις αὗται εἰσῆλθον διὰ τοῦ πρωτοκόλλου.

§88ΣΤΑΗΣ. Ἀναφέρονται καὶ εἰς τὸ πρωτόκολλον.

§89ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δυστυχῶς τὸ ἀρχεῖον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας τὸ εὗρον εἰς ἐλεεινὴν κατάστασιν (ἐπιφωνήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Περὶ διαφόρων ὑποθέσεων προσέφυγον εἰς αὐτὸ καὶ ἐζήτησα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα καὶ δὲν τὰ εὕρισκον. Ἐδέησε διὰ τοῦτο νὰ προβῶ ἐγὼ εἰς τὴν σύνταξιν κανονισμοῦ ἐπίτηδες, καὶ νὰ καταβάλω πᾶσαν προσπάθειαν, ὅπως τὸ ἀρχεῖον περιέλθῃ εἰς τάξιν τινὰ, τοὐλάχιστον ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς· διότι εἰς τὸ παρελθὸν εἶχον ἀφαιρεθῆ, χωρὶς νὰ ἠξεύρῃ τις πῶς, πλεῖστα ὅσα ἔγγραφα. Τοῦτο ἔχων ὑπ’ ὄψει, ἐφρόντιζον, προκειμένου περὶ αἰτήσεων μεταθέσεων, νὰ ἀπαιτῶ, διὰ νὰ βεβαιῶμαι περὶ τῆς ἀκριβείας τοῦ πράγματος, ὅπως οἱ ἐνδιαφερόμενοι μοὶ ὑποβάλλωσι διπλοῦν ἀντίγραφον αὐτῶν. Τὸ ἓν τῶν ἀντιγράφων τούτων ἐκράτουν· εἶχον μίαν προαίσθησιν...

§90ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπρωτοκολλᾶτο βεβαίως τὸ ἄλλο.

§91ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἴσως ἐπρωτοκολλᾶτο, ἴσως καὶ ὄχι... Εἶχον προαίσθησιν, ὅτι θὰ ἐγίνετο μία τοιαύτη σκευωρία, διότι ἤξευρον ὁποῖοι οἱ ἀντίπαλοί μου, καὶ ἐφρόντισα ἐγκαίρως νὰ ἐξασφαλισθῶ ἀπέναντι αὐτῆς. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὰ πράγματα αὐτὰ μὲ ἐξασφαλίζουσιν ἐναντίον τόσον ταπεινῶν αἰτιάσεων. Τὰ πράγματα δὲ εἶναι, ὅτι οὐδεὶς ἀπολύτως παρεπονέθη, δὲν παρεπονέθη δὲ, ἐννοῶ, ἐπισήμως δι’ ἀναφορᾶς πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, ζητῶν νὰ τῷ πληρωθῶσι τὰ ἔξοδα τὰ ὁδοιπορικὰ, διότι μετετέθη ἄνευ αἰτήσεως. Ἀπέναντι λοιπὸν τούτου, νομίζω ὅτι ὀφείλουσιν οἱ συκοφάνται μου νὰ συγκαλύψωσι τὸ πρόσωπον ὑπ’ αἰσχύνης.

§92ΣΤΑΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς εὐστροφώτατα ἔστρεψε τὸ πρᾶγμα. Ἀντὶ τώρα νὰ ζητῇ νὰ κατατεθῶσιν αἱ αἰτήσεις τῆς μεταθέσεως ἑνὸς ἑκάστου τῶν μετατεθέντων, ζητεῖ νὰ κατατεθῶσι τὰ παράπονα, ὡς ἂν ἦναι δυνατὸν διδάσκαλος νὰ παραπονεθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τὴν ἄνευ λόγου μετάθεσίν του καὶ τὴν αὐτὴν στιγμὴν νὰ μὴ ἀπολυθῇ. Οἱοσδήποτε Ὑπουργός, λαμβάνων παράπονα ἐκ μέρους γραμματοδιδασκάλου, ἑλληνοδιδασκάλου, σχολάρχου, καθηγητοῦ καὶ γυμνασιάρχου περὶ τῆς μεταθέσεως αὐτοῦ, τὴν αὐτὴν στιγμὴν θὰ τὸν ἀπέλυεν. Ἐστράφη λοιπὸν τὸ ζήτημα. Δὲν ζητοῦμεν τὰς αἰτήσεις τῶν μεταθέσεων, ἀλλὰ ζητοῦμεν τὰ παράπονα. Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας τὸ ἀρχεῖον εὑρίσκεται ἐν πολὺ καλῇ καταστάσει, ὡς ἠδυνήθην ἐγὼ αὐτὸς πολλάκις νὰ ἴδω ἐκ τοῦ σύνεγγυς.

§93ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν λέγετε ἀλήθειαν.

§94ΣΤΑΗΣ. Δὲν λέγετε ἀλήθειαν σεῖς καὶ ὁ προλαλήσας, διότι τὰ τηλεγραφήματα τὰ κατατεθέντα περὶ τῆς διδασκαλίσσης Ποταμοῦ Κυθήρων εἶναι πρωτοκολλημένα ἐν τῷ ἀρχείῳ καὶ φέρουσι τὸν ἀριθμὸν τῆς σειρᾶς των. Ἂν δὲ δὲν ἦναι πρωτοκολλημένα ἐν τῷ ἀρχείῳ, δὲν εἶναι οὔτε ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ. Ἡ μετάθεσις τῆς διδασκαλίσσης προεκλήθη τῇ αἰτήσει της διὰ τηλεγραφήματός της πρός με, εἶναι δὲ ἄξιον ἀπορίας, πῶς, ἐνῷ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κυθήρων Βουλευτὴς καὶ γλῶσσαν καὶ νοῦν καὶ μάθησιν ἔχει καὶ ἐπιστήμην κατέχει, δὲν ὁμιλεῖ μόνος του, ἀλλ’ ἔχει τὸν κ. ἐκ Λοκρίδος Βουλευτὴν ἀντιλήπτορα.

§95ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Καὶ ἄλλα παρέλειψεν ὁ κ. ἐκ Κυθήρων Βουλευτής.

§96ΣΤΑΗΣ. Ἡ μετάθεσις ἐγένετο τῇ αἰτήσει τῆς διδασκαλίσσης.

§97ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς Κυθήρων εἶπε ....

§98ΣΤΑΗΣ. Ἐκ τοῦ ἀπειλητικοῦ καὶ γενναίου τρόπου σας δὲν πτοούμεθα.

§99ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἀπειλοῦμεν, ὄχι.

§100ΣΤΑΗΣ. Ἡμεῖς συζητοῦμεν. Διὰ τοῦ λόγου προσπαθήσατε νὰ μᾶς πείσητε. Ἐὰν ἔλθωμεν εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἀπειλῶν, δὲν ἠξεύρω τίς θὰ ἐξέλθῃ ἡττημένος (ἆ! ἆ! ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ περὶ ἧς πρόκειται διδασκάλισσα ἐτηλεγράφησε πρός με, ζητοῦσα τὴν μετάθεσίν της, ταύτην δὲ τὴν στιγμὴν ἀκριβῶς ἔλαβον καὶ τηλεγράφημα εὐχαριστήριον ἐπὶ τῇ μεταθέσει της (θορυβώδεις διάλογοι). Κύριε Πρόεδρε, δὲν δέχομαι διακοπάς.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, κάμετε ἡσυχίαν, παρακαλῶ.

§102ΣΤΑΗΣ. Καὶ χθὲς μὲ διέκοψαν, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ ἀναγνώσω τὸ σημείωμα, καὶ εἶπον ὅτι ἦτο πλαστόν. Ἐπειδὴ δὲ παρεξηγήθησαν τὰ περὶ τοῦ σημειώματος τούτου, καὶ μάλιστα καὶ ἐν ταῖς ἐφημερίσι σήμερον ἐγράφησαν ἀνακριβῆ περὶ τούτου, ὀφείλω νὰ δώσω ἐξήγησιν. Τὸ σημείωμα τοῦτο δὲν εἶναι αὐτὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὁ τέως Ὑπουργὸς ἐν τῷ πρώην ὑπουργικῷ του χαρτοφυλακίῳ, ἀλλ’ εἶναι ἀντίγραφον. Ἂν οὐδεὶς ἄλλος τὸ πιστεύῃ, ὑπάρχει εἷς μόνος, ὁ ὁποῖος τὸ πιστεύει, ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος. Τὴν σημείωσιν ταύτην εἶχεν ὑπ’ ὄψει του, ὅταν ἐνήργει τὰς διδασκαλικὰς μεταβολάς, καὶ κατώρθωσα ἐγὼ νὰ λάβω ἀντίγραφον. Ἄς καταθέσῃ τὸ πρωτότυπον, ἵνα ἐξελέγξωμεν τὸ ἀντίγραφον (γέλωτες ἐν τῇ δεξιᾷ, θόρυβος ἐν τῇ ἀριστερᾷ).

§103ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐπειδὴ παρατηρῶ, —καὶ παρατηρῶ τοῦτο μετὰ λύπης, — ὅτι εἰσήλθομεν εἰς στάδιον πλέον ἐγκλήσεων καὶ ἀντεγκλήσεων, εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην, λαμβάνων ὑπ’ ὄψει τὴν σπουδαιότητα τοῦ θέματος, νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, ὅπως τὴν Δευτέραν μὴ ἐπιτραπῇ κἀμμία ἄλλη συζήτησις, κἀμμία ἄλλη ἐπερώτησις, κἀμμία ἀντέγκλησις, ἀλλὰ νὰ περιορισθῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, ἀρχομένης τῆς συζητήσεως ἀπὸ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτά, αὐτό, τὸ ὁποῖον εἴπετε, δυστυχῶς δὲν δύναται νὰ γείνῃ. Αἱ ἐπερωτήσεις δὲν ἀπαγορεύονται ἀπὸ τὸν Κανονισμόν.

§105ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά, παρακαλῶ, ὅτι οὔτε ἄλλη συζήτησις οὔτε ἐπερώτησις ἐπιτρέπεται, ἀλλὰ θὰ περιορισθῇ ἡ Βουλὴ μόνον καὶ μόνον εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ζητήματος τῆς σταφίδος.

§106Δ. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Πράγματι παρὰ τῆς διδασκαλίσσης Ποταμοῦ δὲν ἔλαβον ἐγὼ τηλεγράφημα, ἀλλὰ τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν ἐδημοσιεύθη ἡ μετάθεσις αὐτῆς, ἦλθεν ἐνταῦθα ὁ υἱός της, ὁ ὁποῖος διαμένει ἐν Ἀθήναις καὶ ὁ ὁποῖος μὲ παρεκάλεσε νὰ ζητήσω τὴν αἴτησιν ταύτην, διότι εἶχεν ἐπιστολὴν παρὰ τῆς μητρός του, ὅτι τοιαύτην αἴτησιν δὲν ὑπέβαλε.

§107ΣΤΑΗΣ. Ἐπιστολὰς δὲν ἔχομεν, κύριε Πρόεδρε, ἐκ Κυθήρων πρὸ μηνῶν, διότι δὲν ὑπάρχει συγκοινωνία.

§108ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Νομίζω ὅμως, ὅτι ὁ κ. Στάης δὲν ἔπρεπε νὰ θίξῃ τὰ πράγματα ταῦτα, διότι βεβαίως καὶ ἡμεῖς θὰ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀπευθύνωμεν μερικὰς ἐπερωτήσεις εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς περὶ μεταβολῶν γενομένων κατ’ εἰσήγησιν αὐτοῦ βεβαίως, αἱ ὁποῖαι κάθε ἄλλο, νομίζω, εἶναι, ἢ νόμιμοι. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ δὲ ταύτῃ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μοὶ εἴπῃ πῶς καὶ διατὶ ἀπελύθη ὁ βοηθὸς τοῦ ἀρχειοφυλακείου Κυθήρων, ὁ ὁποῖος προστατεύεται ἀπὸ τὸν νόμον περὶ προσόντων καὶ ἔχει 17 ἐτῶν ὑπηρεσίαν ὡς πρωτοκολλητὴς καὶ βιβλιοφύλαξ· εἶναι νόμιμος αὐτὴ ἡ ἀπόλυσις;

§109ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Τὸ παρελθὸν Σάββατον εἶχον ἀποτείνει ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργόν, παρεκάλεσα δὲ αὐτὸν νὰ καταθέσῃ τρεῖς διαταγὰς, ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν εὑρισκομένας. Παρῆλθον ὀκτὼ ἡμέραι, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εὐηρεστήθη νὰ τὰς καταθέσῃ. Δηλῶ ὅτι, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν τὰς καταθέσῃ καὶ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, θὰ τὰς καταθέσω ἐγὼ, διὰ νὰ ἀποδείξω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι δύναται μὲν νὰ παρανομῇ, ἀλλὰ θὰ δώσῃ καὶ λόγον εἰς τὴν Βουλὴν τῶν πράξεών του.

§110ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀληθῶς ὁ κ. Βουλευτὴς ὑπέβαλεν ἐπερώτησιν, καὶ θὰ καταθέσω τὰς διαταγάς· ἀλλ’ ἀνέμενον νὰ καταθέσω καὶ τὰς ἀποφάσεις καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐξεδόθησαν αἱ διαταγαί· τὰ δὲ σχετικὰ ἔγγραφα δὲν εἶναι πολὺ ὑπὲρ τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§111ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Θὰ ἴδωμεν. Αὐτὸ θέλω καὶ ἐγώ· αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα.

§112ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἀλλ’ ἀνάγκη νὰ ἀναμείνωμεν, διότι διὰ νὰ ἔλθωσι τὰ ἔγγραφα ἐκ Τρικκάλων, βεβαίως ἀπαιτοῦνται ἡμέραι. Ὅταν ἔλθωσι τὰ ἔγγραφα καὶ τὰ καταθέσω, θὰ ἴδητε τὰς ἀσχημίας σας.

§113ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Τὰς διαταγὰς αὐτὰς ἐζήτησα καὶ ἐγὼ, διὰ νὰ ἴδωμεν, τίς ἠσχημόνησε καὶ τίς ἔκαμεν αὐτά· ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ἀνακαλεῖ τρὶς τὴν αὐτὴν διαταγὴν καὶ πάλιν τὴν ξαναεκδίδει, ἢ ὁ Βουλευτὴς, ὁ ὁποῖος ζητεῖ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν λόγον τῶν πράξεών του; Αὐτὸ θὰ ἴδωμεν, καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησα τὴν διαταγήν, κύριε Ὑπουργέ.

§114ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Μὴ βιάζεσθε.

§115ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ παρεμπεσοῦσα ἄλλων συζήτησις περὶ ἄλλης ὑποθέσεως ἠμπόδισε νὰ διατυπώσω καὶ σαφέστερον καὶ ῥητότερον τὴν αἴτησιν, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου παρεμπιπτόντως ὑπέδειξα. Ὁ κ. ἐκ Λοκρίδος Βουλευτής, ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. ἐκ Κυθήρων εἶπεν, ὅτι...

§116ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἀπήντησα ἀκόμη.

§117ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀπηντήσατε προκαταρκτικῶς... Ἀπαντῶν, λέγω, προκαταρκτικῶς καὶ ζητῶν τὴν προσαγωγὴν προσθέτων τινῶν ἐγγράφων, ἵνα ἀποδείξῃ τὸ ἀνυπόστατον τῶν κατ’ αὐτοῦ κατηγοριῶν, ἰσχυρίσθη ὅτι ἐζήτει παρὰ τῶν αἰτουμένων μετάθεσιν διδασκάλων διπλᾶς αἰτήσεις, μίαν ἀντίγραφον καὶ μίαν πρωτότυπον, διότι προέβλεπεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐκτεθῇ εἰς κινδύνους, καὶ ἠσφαλίζετο ἑπομένως τῷ παρετήρησα: «Βεβαίως ἠσφαλίζεσθε κατὰ πάντα τρόπον, κατὰ τὸν ἐπισημότερον· διήρχοντο ἄρα διὰ τοῦ πρωτοκόλλου οἱ αἰτήσεις;» μοὶ εἶπε «ναί»...

§118ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι πᾶσαι· αἱ αἰτήσεις αἱ μένουσαι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ.

§119ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δηλαδὴ ὅτι αἱ πρωτότυποι αἰτήσεις εἰσήγοντο διὰ τοῦ πρωτοκόλλου. Ἔχομεν εὐτυχῶς οὕτως ἠσφαλισμένας τὰς χρονολογίας καὶ τὴν βεβαίωσιν τῆς εἰσόδου τῶν αἰτήσεων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον· ἐὰν ἐχάθησαν τὰ πρωτότυπα, ἔχομεν τὸ πρωτόκολλον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ προσαγάγῃ κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν ἀπόσπασμα ἀκριβὲς ἐκ τοῦ πρωτοκόλλου, τὸ ὁποῖον νὰ πιστοποιῇ ποῖαι καὶ πόσαι αἰτήσεις ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσῆλθεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος, μέχρι τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἐξῆλθεν.

§120ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ συγχρόνως τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ προσαγάγῃ ἔκθεσιν τῶν δύο τμημάτων, τῆς μέσης καὶ τῆς κατωτέρας ἐκπαιδεύσεως, διὰ τῆς ὁποίας νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλή, ἐὰν τῷ ὄντι πᾶσαι αἱ αἰτήσεις περὶ μεταθέσεων, αἱ ἀποστελλόμεναι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, πᾶσαι ἀνεξαιρέτως πρωτοκολλῶνται.

§121ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Συμπληρῶν τὴν αἴτησιν τοῦ ἐκ Λοκρίδος κ. Βουλευτοῦ, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ προσαγάγῃ τὰ σχέδια τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργείου περὶ τῶν κατ’ αἴτησιν μεταθέσεων τῶν ἐκπαιδευτικῶν ὑπαλλήλων ἐν γένει ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Εὐταξίου, διὰ νὰ ἐξακριβώσωμεν, ἐὰν ἔχωσι προσυπογραφῇ ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους εἰσηγητάς· διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει οὗτοι ἀνέλαβον εὐθύνην περὶ τῆς ὑπάρξεως αἰτήσεων μεταθέσεων. Ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι περιττά, καὶ ἀποδεικνύουσιν ἄγνοιαν τῶν κανόνων τῆς ὑπηρεσίας.

§122ΣΑΚΚΗΣ. Ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀποδεικνύεται ὁ σκοπός, τὸν ὁποῖον εἶχον, νὰ παραστήσω δηλ. εἰς αὐτόν, ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἡ ἐφοριακὴ ἐν Πυλίᾳ δὲν ἐνήργησεν ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ τὸ καθῆκόν της. Ὁ κ. ἔφορος, πιεσθείς, ἕνεκα πολιτικῶν λόγων, παρά τινος συγγενοῦς τοῦ πρώην ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, ἐνέδωκεν εἰς τὸ νὰ θεωρήσῃ τὸ εἰρημένον γήπεδον ὡς ἰδιόκτητον, ἐνῷ δὲν ἦτο τοιοῦτον· διότι ὁ οἰκοδομῶν ἐπὶ τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος γηπέδου οἰκοδομεῖ ἐπὶ γηπέδου σχηματισθέντος διὰ τειχισμάτων κατασκευασθέντων παρ’ αὐτοῦ πρὸ τριετίας ἐντὸς τῆς θαλάσσης, ἵνα οὕτω βραδύτερον προβῇ εἰς τὴν ἁρπαγὴν τῆς περιουσίας ταύτης τοῦ Δημοσίου, τοῦθ’ ὅπερ καὶ ἔπραξεν ἤδη. Τὰ συμβόλαια, ἅτινα παρουσιάζει, ἀφορῶσι τρεῖς ἀποθήκας καὶ οὐδὲν γήπεδον. Προσθέτω δὲ, ὅτι ἡ ἔνοχος αὕτη ὀλιγωρία τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν θέλει ἐνθαῤῥύνει πολλοὺς ἄλλους κατοίκους Κορώνης νὰ προβῶσιν εἰς οἰκοδομὰς ἐντὸς τῆς θαλάσσης, ἰσχυριζόμενοι ὅτι ἔχουσι κρηπιδώσει ἐντὸς αὐτῆς πρὸ ἀμνημονεύτων μάλιστα χρόνων, ἐξ οὗ θέλει ζημιωθῆ τὸ Δημόσιον δεκάδας χιλιάδων δραχμῶν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ περιορισθῇ εἰς τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κ. οἰκονομικοῦ ἐφόρου, οὔτε τοῦ μηχανικοῦ Πυλίας, ἀλλὰ νὰ διατάξῃ τὸν νομάρχην ἢ τὸν οἰκονομικὸν ἐπιθεωρητὴν Καλαμῶν, ὅπως μεταβῇ καὶ ἐξετάσῃ εἰλικρινῶς καὶ ἀσφαλῶς τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης· θέλει δὲ βεβαιωθῆ οὕτω, ὅτι ἡ οἰκοδομὴ αὕτη ἀνεγείρεται ἐπὶ γηπέδου ἀνήκοντος εἰς τὸ Δημόσιον, καὶ οὐχὶ μικρᾶς ἀξίας.

§123ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὡς παρετήρησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ τοῦ κατατεθέντος σημειώματος, ἡ προσοχὴ τοῦ Ὑπουργείου ἐπεστήθη εἰς τὸ θέμα τοῦτο, καὶ κατόπιν τῆς γενομένης παραστάσεως καὶ τῆς γνώμης, ἣν ἐσχημάτισε τὸ Ὑπουργεῖον, ἐνετάλη μηχανικός, ὅπως ἀναθεωρήσῃ τὰ γενόμενα· ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος δὲ θέλει ὁδηγηθῆ ἡ ὑπηρεσία, ἐὰν ἦναι ἀνάγκη ν’ ἀποσταλῇ ἐκεῖ καὶ ἀνώτερος ὑπάλληλος. Κατάλληλος θὰ ἦτο οἰκονομικὸς ἐπιθεωρητὴς, ἀλλ’ εἶναι πάντες ἤδη ἀπησχολημένοι ἀλλαχοῦ, ἐλπίζομεν ὅμως, ὅτι θέλομεν δυνηθῆ νὰ διαθέσωμεν ἄλλον τινὰ ἀνώτερον ὑπάλληλον, ὅπως ἐξετάσῃ ἐπιτοπίως τὰ περὶ τούτου, καίτοι ἴσως μὴ ἀποβῇ τοῦτο ἀναγκαῖον, ἀποδεικνυομένης ἐπαρκοῦς τῆς ἐκθέσεως, ἣν θέλομεν λάβει συνεπείᾳ τῆς διαταχθείσης προχείρου ἐξετάσεως.

§124ΣΑΚΚΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς· ὅτι ἀντελήφθη ὁ πρῴην νομάρχης ἰδίοις ὄμμασι τὸ ἄτοπον τοῦτο, ὡς καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς κ. Βλάσσης, οἵτινες μετέβησαν εἰς Κορώνην πρὸς παραλαβὴν δημοσίου τινὸς ἔργου.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι ἡ δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως συμφωνίας περὶ τῆς νομισματικῆς ἑνώσεως.

§126ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Ἡ ἀνάγκη, ἥτις ὑπηγόρευσεν εἰς τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐπαναφορὰν τῶν ἀργυρῶν κερματίων εἰς τὴν ἐπικράτειαν αὐτῆς, ἡ αὐτὴ ἀνάγκη ὑφίσταται, φρονῶ, κατὰ μείζονα λόγον ἐν Ἑλλάδι. Ἐν Ἰταλίᾳ ὀλίγα σχετικῶς ἐξήχθησαν κερμάτια ἀργυρᾶ εἰς τὰς Ἐπικρατείας τῆς Λατινικῆς ἑνώσεως, ἀλλὰ ἐν Ἑλλάδι δὲν ὑπελείφθη οὐδὲ ἓν φράγκον τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, διότι ὅλα ἐξήχθησαν εἰς τὰς Ἐπικρατείας τὰς ἀποτελούσας τὴν Λατινικὴν ἕνωσιν. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προβῇ εἰς τ’ ἀπαιτούμενα διαβήματα, ὅπως καὶ ἡ Ἑλλὰς μετάσχῃ τοῦ πλεονεκτήματος, τὸ ὁποῖον ἐδόθη εἰς τὴν Ἰταλικὴν Ἐπικράτειαν ἐκ μέρους τῶν ἄλλων Κρατῶν τῆς Λατινικῆς ἑνώσεως, ἢ ἄλλως νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ, διατὶ ἡ Ἑλλὰς δὲν ἐζήτησε νὰ ἔλθῃ εἰς ἴσην μοῖραν μὲ τὴν Ἰταλικὴν Ἐπικράτειαν.

§127Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἡ Ἑλλὰς προέβαινεν εἰς διαβήματα, ταῦτα, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν, θὰ ἦσαν ἀντίθετα ὧν αὐτὸς συμβουλεύει· διότι, καθ’ ἣν ἔχομεν γνώμην, θὰ ἦσαν λίαν ἐπιβλαβῆ εἰς τὴν Ἑλλάδα, περὶ τῶν ἀργυρῶν αὐτῆς κερμάτων λαμβανόμενα τὰ μέτρα τὰ προκληθέντα παρὰ τῆς Ἰταλίας περὶ τῶν ἰδίων αὐτῆς ἀργυρῶν κερμάτων. Ἡ Ἰταλία, διὰ λόγους εἰς αὐτὴν ἀνήκοντας, ἐπιθυμεῖ νὰ τῇ ἀποδοθῶσι τὰ ἴδια αὑτῆς κέρματα, τὰ ἐξαχθέντα ἐκ τοῦ Κράτους καὶ κυκλοφοροῦντα ἀλλαχοῦ, εἰς ἡμᾶς δὲ συμφέρει ἡ μὴ ἐπιστροφὴ τῶν ἡμετέρων κερμάτων, καὶ ὁ κύριος Βουλευτὴς θὰ κατίδῃ τοῦτο εὐθὺς, λαμβάνων ὑπ’ ὄψει, ὅτι κατὰ τὴν σύμβασιν περὶ τῆς Λατινικῆς ἑνώσεως ὀφείλομεν νὰ ἀποτίσωμεν εἰς χρυσὸν τὰ ἐπιστρεφόμενα εἰς ἡμᾶς ἀργυρᾶ κέρματα, ἐνῷ ἡ ἐσωτερικὴ αὐτῶν ἀξία εἶναι κατὰ 6% κατωτέρα τῆς ἐσωτερικῆς ἀξίας τῶν ἄλλων ἀργυρῶν νομισμάτων, ὧν πάλιν ἡ ἀξία εἶναι κατὰ 47% κατωτέρα τῆς ἀξίας τοῦ κατὰ νόμον ἀντιστοίχου χρυσοῦ. Ἡ ζημία ἄρα ἡμῶν ἐκ τοῦ μέτρου, οὗτινος τὴν ἀποδοχὴν συνιστᾷ ὁ κ. Βουλευτὴς, ἡμεῖς δὲ ἀποκρούομεν, θὰ ἦτο ἐπὶ τῶν ἐπιστρεφομένων κερμάτων 100%, τουτέστιν θὰ ἐπληρόνομεν ἑκατὸν χρυσᾶ φράγκα ἀντὶ ἀργυρῶν κερμάτων, ὧν ἡ μεταλλικὴ ἀξία εἶναι 50 φράγκα· ἐπειδὴ δὲ κυκλοφοροῦσιν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἱκανὰ ἑκατομμύρια ἑλληνικῶν ἀργυρῶν κερμάτων, ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐπάγεται ζημίαν ἐπαισθητήν. Ἐὰν κυκλοφορῶσιν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ 9 περίπου ἑκατομμύρια ἀργυρῶν ἑλληνικῶν κερμάτων, θὰ καταβάλῃ τὸ Δημόσιον εἰς χρυσὸν 9 ἑκατομμύρια ἐπὶ τῇ ἐπιστροφῇ αὐτῶν, περιεχόντων ἄργυρον ἀξίας 4,500,000, ἐννοεῖται δὲ, ὅτι, εὐθὺς ὡς ἐπιστραφῶσι τὰ κέρματα ταῦτα, θέλουσι πάλιν, παραδιδόμενα εἰς τὴν κυκλοφορίαν, ἐξέλθει ἐκτὸς τοῦ Κράτους, ἵνα ἐπαναληφθῇ ἐπὶ τῇ ἐπιστροφῇ αὐτῶν ἡ αὐτὴ ζημία.

§128ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν διὰ τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωκεν, ἀλλ’ ἐξακολουθῶ νὰ εὑρίσκωμαι εἰς ἀπορίαν, διὰ ποῖον λόγον καὶ ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις, εἰς τὴν ὁποίαν τὸ ἐξωτερικὸν συνάλλαγμα ἐπίσης, ὡς καὶ παρ’ ἡμῖν, εἶναι ὑψωμένον,—ὄχι βεβαίως εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν,—διατί ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει τὴν ζημίαν αὐτήν, ἣν παριστᾷ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἐκ τῆς ἐπαναφορᾶς ἐν τῷ ἐσωτερικῷ τῶν ἀργυρῶν κερμάτων. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τὴν διαφορὰν τῆς ἀξίας τοῦ χρυσοῦ πρὸς τὴν τοῦ ἀργύρου παρ’ ἡμῖν, ἣν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς παριστᾷ 40–45%, δὲν ἔχω ἀκριβεῖς πληροφορίας, ὅπως ἀπαντήσω, ἀλλὰ ἀδυνατῶ νὰ πεισθῶ, ὅτι ὑπάρχει τόσον μεγάλη διαφορά. Ἀλλ’ ὡς πρὸς τὸν δεύτερον λόγον, ὅτι δηλαδὴ τὰ κερμάτια ταῦτα θὰ ἐξέλθωσιν ἐκ νέου, ἡ σύμβασις ἡ ὑπὸ ψήφισιν λέγει, ὅτι ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις δὲν δύναται πλέον τὰ κερμάτια ταῦτα τὰ ἀργυρᾶ νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ἐξέλθωσιν ἐκ νέου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ ὅτι ἐξαχθέντα δὲν δύνανται νὰ κυκλοφορῶσι πλέον ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Ὥστε ἡ δευτέρα δικαιολογία προφανῶς δὲν ἔχει βάσιμον λόγον. Τὴν πρώτην δέχομαι ὡς ὀρθήν, ἀφοῦ νομίζει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι θὰ ζημιωθῶμεν πράγματι, ἐφ’ ὅσον, ἐννοεῖται, τυγχάνουσι βάσιμοι αἱ περὶ διαφορᾶς τῆς ἀξίας τοῦ χρυσοῦ πρὸς τὸν ἄργυρον διαβεβαιώσεις αὐτοῦ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Βιέννῃ διομολογηθείσης δηλώσεως περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ τῶν Ἡνωμένων Βασιλείων Σουηδίας καὶ Νορβηγίας ὑφισταμένης περὶ ἐμπορίου καὶ ναυτιλίας συνθήκης τοῦ 1852»).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ͵ΒΡΞΒʹ τῆς 13 Φεβρουαρίου 1893 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ δασῶν νόμου.

§130Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ προτείνω προσθήκας τινάς. Ἡ πρώτη τῶν προσθηκῶν ἀφορᾷ εἰς τὸ ἄρθρον 14 τοῦ κειμένου νόμου, εἶναι δὲ συνέπεια τῶν γενομένων προτάσεων. Κατὰ τὸ αʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 14, οἱ μόνον πρὸς ἀτομικὴν χρῆσιν ὑλοτομοῦντες δὲν χαρακτηρίζονται ὡς ὑλοτόμοι ἐπιτηδευματίαι· ἤδη εἰσάγομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου διάταξιν, καθ’ ἣν ἐπιτρέπεται ἡ ἀτελὴς πρὸς ἐμπορίαν ὑλοτομία ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς διατάξεως ταύτης, τουτέστι διὰ τρία μόνον φορτία κατ’ ἄτομον, ἔτι δὲ, ὅτι πρέπει καὶ εἰς τὰ ἄτομα ταῦτα νὰ ἐπεκταθῇ τὸ εὐεργέτημα τῆς διατάξεως τοῦ αʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 14, ὅπως μὴ χαρακτηρίζωνται ὡς ὑλοτόμοι ἐπιτηδευματίαι. Ὅθεν θὰ προτείνω τροποποίησιν τοῦ αʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 14, ἐξαιροῦσαν ἀπὸ τοῦ χαρακτηρισμοῦ ὡς ἐπιτηδευματιῶν καὶ τοὺς κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἀτελῶς ὑλοτομοῦντας πρὸς ἐμπορίαν. Ἑτέραν διάταξιν πρέπει νὰ προσθέσωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἀφορῶσαν εἰς τοὺς ἀναπληροῦντας τοὺς δασάρχας, διότι κατὰ τὸν νόμον τὸν κείμενον ἀναπληροῦσι τὰς δασάρχας οἱ μοίραρχοι καὶ ὑπομοίραρχοι, ἀλλὰ τούτων ὁ ἀριθμὸς θὰ μειωθῇ ἤδη, κατόπιν τῆς ἐφαρμογῆς τῶν μέτρων περὶ ἀστυνομίας καὶ πρέπει ἐκ προνοίας νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς ἀστυνομικοὺς ἀξιωματικούς, ἵνα ἀναπληρῶσι καὶ οὗτοι τοὺς δασάρχας. Ταῦτα διατυποῦνται ὡς ἑξῆς. Προστίθεται ἄρθρον 4 μετὰ τὸ 3, ἔχον οὕτω (ἀναγινώσκει): «Ἡ πρώτη παράγραφος τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ νόμου ͵ΒΡΞΒʹ τῆς 13 Φεβρουαρίου 1893 τροποποιεῖται ὡς ἕπεται: «Οἱ μόνον πρὸς ἀτομικὴν χρῆσιν ὑλοτομοῦντες καὶ οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων οἱ ὑλοτομοῦντες καυσόξυλα πρὸς μεταφορὰν κατὰ ἄρθρον 3 ἐδ. αʹ δὲν χαρακτηρίζονται ὡς ὑλοτόμοι ἐπιτηδευματίαι.» Τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου ἑπομένως γίνεται ἄρθρον 5, προστίθεται δὲ ἄρθρον 6, ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐν τέλει τῆς τετάρτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νόμου ͵ΒΡΞΒʹ τῆς 13 Φεβρουαρίου 1893 προστίθενται τὰ ἑξῆς: «Ἐν περιπτώσει ἐλλείψεως ἀξιωματικῶν τῶν πλησιεστέρων Μοιραρχιῶν, οἱ δασάρχαι ἀναπληροῦνται διὰ τῶν ἐγγυτέρων ἀστυνόμων ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς.»

§131ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ὁρίσῃ προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας δύνανται νὰ φέρωσι τὰ τρία αὐτῶν φορτία καυσοξύλων οἱ ὑλοτομοῦντες καὶ πωλοῦντες αὐτά, διότι δὲν προκύπτει τοῦτο ἐκ τοῦ νόμου, καὶ θὰ γίνωνται παρεξηγήσεις.

§132Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καλλίτερον νὰ μὴ ὁρίζηται προθεσμία.

§133ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον λέγει «μέχρι τριῶν φορτίων». Καθ’ ἡμέραν;

§134Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως.

§135ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον νὰ τροποποιηθῇ καὶ κατὰ τοῦτο· λέγει «μόνον διὰ τῶν ἰδίων ὑποζυγίων μέχρι τριῶν φορτίων»· ἀλλ’ ἐὰν φέρῃ δι’ ἑνὸς κάῤῥου, τί θὰ γίνηται;

§136Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρέπει νὰ φέρῃ διὰ κάῤῥου.

§137ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω τοῦτο, διότι βεβαίως εἷς δασικὸς ὑπάλληλος, ἐὰν ἴδῃ ἕνα μεταφέροντα διὰ κάῤῥου, θὰ κατάσχῃ τὴν ξυλείαν.

§138Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Βεβαίως. (Διάλογοι).

§139ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἓν κάῤῥον δὲν περιέχει περισσότερα τριῶν ἢ τεσσάρων ὑποζυγίων.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ, Κύριοι, εἰσέτι δὲν ἐψηφίσθη ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου· πῶς εἰσήλθετε εἰς τὰ καθέκαστα;

§141ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ συμπεριλάβῃ, εἰ δυνατὸν, εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ τὴν τρίτην διάταξιν, τὴν περιεχομένην εἰς τὴν παρ’ ἐμοῦ καὶ ἄλλων συναδέλφων ὑποβληθεῖσαν πρότασιν νόμου, ἀφοῦ εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ περιλάβῃ ἐν αὐτῷ τὰς δύο ἄλλας διατάξεις, αἵτινες ἀφορῶσιν εἰς τὴν μὴ λῆψιν ἀδείας ὡς πρὸς τὴν πώλησιν τῶν καυσοξύλων, καὶ εἰς τὴν ἀνάθεσιν τῆς ἐκδόσεως τῶν ἀδειῶν εἰς εἰρηνοδίκας, ἀντὶ τοῦ μέχρι τοῦδε ἰσχύοντος συστήματος τοῦ νὰ ἐκδίδωνται αὗται μόνον παρὰ τῶν ἐφόρων· ἤθελον παρακαλέσει, λέγω, τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ συμπεριλάβῃ καὶ τὴν τρίτην διάταξιν, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς θεωροῦμεν ἀναγκαίαν καὶ προληπτικὴν πολλῶν ἀτόπων καὶ καταχρήσεων, αἵτινες γίνονται διὰ τῆς συντάξεως πλαστῶν πρωτοκόλλων ὑπὸ τῶν ὑπαλλήλων, εἰς οὓς εἶναι ἀνατεθειμένη ἡ φύλαξις τῶν δασῶν.

§142Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ τρίτη διάταξις περιλαμβάνεται ἐν τῷ ποινικῷ νόμῳ, καὶ μάλιστα πολὺ βαρυτέρα· ὅθεν νομίζω, ὅτι συντελεστικώτερον εἶναι πρὸς τὴν ἰδέαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ νὰ μὴ περιληφθῇ ἡ διάταξις ἐκείνη, καὶ νὰ μείνωμεν ὑπὸ τὸ κράτος τῶν κειμένων.

§143ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀνεγράψαμεν ἡμεῖς τὴν διάταξιν αὐτὴν, ἐπειδὴ εἶναι βαρεῖα ἡ ποινὴ ἐν τῷ ποινικῷ νόμῳ καὶ δὲν ἐφαρμόζεται.

§144Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Σκοπεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς τὴν μὴ ἐφαρμογήν;

§145ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τοῦτο ἐννοεῖ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη. Πρόκειται περὶ πρωτοκόλλων καὶ πρωτοκόλλων δι’ ὑλοτομίαν· τὸ ἔγκλημα λοιπὸν τῆς ψευδοῦς πιστοποιήσεως εἶναι βαρύ.

§146Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνδιαφέρεται ὁ κύριος Βουλευτὴς ὑπὲρ τῶν δασικῶν ὑπαλλήλων, ἢ ὑπὲρ τῶν ὑλοτομούντων; Ἐδῶ πρόκειται περὶ τιμωρίας τῶν ὑπαλλήλων, αἱ ποιναὶ δὲ τοῦ ποινικοῦ νόμου εἶναι βαρύτεραι τῶν προτεινομένων ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§147ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν ἐλαφροτέρας ποινάς.

§148Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρόθεσις τῶν προτεινάντων τὸ νομοσχέδιον δὲν ἦτο ἡ μείωσις ποινῆς σκοπούσης τὴν πρόληψιν τῆς ὑπὸ τῶν ὑπαλλήλων πιέσεως τῶν ὑλοτομούντων· νομίζω τοὐναντίον, ὅτι πρόθεσις αὐτῶν ἦτο νὰ καταστήσωσι τοὺς ὑπαλλήλους καὶ διὰ ποινῆς προσεκτικωτέρους, ὅπως μὴ παραβιάζωσι τὸν νόμον ἐπὶ ζημίᾳ τῶν ὑλοτομούντων. Τοῦτο ἐπιτυγχάνεται κάλλιον διὰ τοῦ κειμένου τοῦ ποινικοῦ νόμου ἢ διὰ τῆς διατάξεως, ἣν περιέλαβον οἱ κύριοι Βουλευταὶ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§149ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ γεγονὸς, καθ’ ὃ ἡ βαρεῖα ποινὴ, ἡ ἀναγραφομένη ἐν τῷ ποινικῷ νόμῳ, σπανιώτατα ἢ σχεδὸν οὐδέποτε ἐφηρμόσθη, προκειμένου περὶ τοιούτων καταχρήσεων διὰ πλαστῶν πρωτοκόλλων τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας, ἔπεισεν ἡμᾶς, ὅτι ἔπρεπε νὰ μετριάσωμεν τὴν ποινὴν ταύτην, ὅπως οὕτω καταστήσωμεν εὐκολωτέραν τὴν ἐφαρμογήν της. Καθ’ ὅλον τὸν νομὸν Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, ὁπόθεν ἐγὼ τοὐλάχιστον ἀρύομαι τὰς πληροφορίας μου, ἑκατοντάδες, ἂν ὄχι χιλιάδες, πλαστῶν πρωτοκόλλων συντάσσονται κατ’ ἔτος, τὰ πλεῖστα ἐκ τῶν ὁποίων ἐλέγχονται πλαστὰ, καὶ μολονότι ἐλέγχονται τοιαῦτα, ὁ δυστυχὴς χωρικὸς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὑποστῇ πολλὰς ἡμεραργίας, ἵνα μεταβῇ εἰς τὴν πολλὰς ὥρας μακρὰν τῆς ἑστίας του ἀπέχουσαν ἕδραν τοῦ Πρωτοδικείου, νὰ ὑποστῇ ἔξοδα ὁδοιπορικὰ, δικηγορικὰ κλπ. χωρὶς ποτε νὰ τὸν ἀποζημιώσῃ τις διὰ τοῦτο. Ὁ δὲ δασικὸς ὑπάλληλος προβαίνει συνήθως εἰς τὴν σύνταξιν τοιούτων πλαστῶν πρωτοκόλλων, ἵνα πιέσῃ οὕτω τὸν φορολογούμενον καὶ τὸν ἐκβιάσῃ εἰς ἰδιαιτέραν φορολογίαν. Προβαίνει δὲ εἰς τοῦτο, διότι ἠξεύρει, ὅτι τὰ δικαστήρια, ἀπέναντι τοῦ μεγέθους τῆς ποινῆς, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς αὐτὸν, ἀποδειλιῶσι, καὶ ὁ νόμος δὲν ἐφαρμόζεται, ἐνῷ, ἐὰν ἦτο μικροτέρα ἡ ποινὴ, ὁ νόμος θὰ ἐφηρμόζετο, καὶ ὁ δασικὸς ὑπάλληλος, ἀναλογιζόμενος ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀποφύγῃ τὰς συνεπείας τοῦ νόμου, δὲν θὰ συντάττῃ πρωτόκολλα πλαστά. Ἐντεῦθεν ὁρμώμενοι, προέβημεν εἰς τὴν διάταξιν ταύτην. Πρόκειται λοιπὸν περὶ ἀντικαταστάσεως μιᾶς δρακοντείου, ἀνεφαρμόστου ποινικῆς διατάξεως διὰ μιᾶς ἄλλης, δυναμένης νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐπιφέρῃ ἀποτελέσματα.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§151ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πολλάκις ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ κάμω λόγον πρὸς τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ ἀδίκου, τοῦ ἐπαχθοῦς, τοῦ ἀφορήτου ὄντως φόρου, ὅστις ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς δυστυχεῖς ῥητινοσυλλέκτας. Δυστυχῶς πολλοὶ θεωροῦσι τούτους ὡς κακοποιά τινα στοιχεῖα, ὡς καταστρέφοντας τὰ ὡραῖα ἡμῶν ἐκ πεύκων δάση, καὶ ἐντεῦθεν ὁρμώμενοι, νομίζουσιν ὅτι, ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἦναι βαρεῖα ἡ φορολογία, δὲν πρέπει νὰ πτοηθῶμεν πρὸ αὐτῆς, μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι, ἐὰν διὰ τῆς τοιαύτης βαρείας φορολογίας ἀναγκάσωμεν αὐτοὺς νὰ καταλίπωσι τὸ ἔργον των τοῦτο, θὰ διασώσωμεν τὰ δάση ἡμῶν. Ἀλλ’ εἶναι κίνδυνος οὕτω πως, κύριε Πρόεδρε, πᾶν τὸ ἐναντίον νὰ συμβῇ. Τὰ πλεῖστα τῶν ἐκ πευκῶν δασῶν εἶναι ἄχρηστα ὅλως πρὸς ξυλείαν οἰκοδομήσιμον ἢ ναυπηγήσιμον, ἐὰν δὲ διατηρῶνται πολλὰ τῶν ὡραίων δασῶν καὶ συντελῶσιν ὄχι μόνον εἰς τὴν καλλονὴν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ὑγείαν τῶν κατοίκων, διότι τὸ ἄρωμα τῶν ῥητινοφόρων τούτων δένδρων εἶναι βάλσαμον ἀληθῶς, τοῦτο ὀφείλεται ἀκριβῶς εἰς τὸ ὅτι αὐτὰ τὰ δένδρα ἀποφέρουσιν ἓν μικρὸν εἰσόδημα εἰς τοὺς ῥητινοσυλλέκτας. Εὐθὺς ὡς ἐκλίπῃ τὸ κέρδος τοῦτο, θὰ ἴδητε τὰ δάση ταῦτα τὰ ἐκ πεύκων μεταβαλλόμενα εἰς τέφραν, διὰ νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς βοσκαί. Ἐὰν λοιπὸν ἐπιθυμῆτε τὴν συντήρησιν αὐτῶν τῶν δασῶν, πρέπει νὰ προέλθητε εἰς ἐπικουρίαν τῶν ῥητινοσυλλεκτῶν, διότι αὐτοὶ χάριν τοῦ μικροῦ κέρδους, τοῦ μόνου πόρου τῆς ζωῆς των, καταβάλλουσι πᾶσαν προσπάθειαν πρὸς διατήρησιν τῶν δασῶν αὐτῶν. Τὰ πεῦκα διατηροῦσιν αὐτοὶ ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ, καὶ ἐὰν, συνεπείᾳ τῆς καλλιεργείας ταύτης πρὸς ἐξαγωγὴν τῆς ῥητίνης, μετὰ πάροδον πολλῶν ἐτῶν καθίστανται ἄχρηστα δένδρα, φροντίζουσιν ἐγκαίρως νὰ τὰ ἀνανεόνωσι, καὶ οὕτω πως, ὅπου παρατηρεῖται ἡ καλλιέργεια τῆς ῥητίνης, ἐκεῖ διασώζονται καὶ τὰ ὡραῖα ἡμῶν δάση τὰ ἐκ πευκῶν. Ἔχοντες λοιπὸν τοῦτο ὑπ’ ὄψιν, ὅτι οἱ ῥητινοσυλλέκται δὲν συντελοῦσιν εἰς τὴν καταστροφὴν, ἀλλὰ τοὐναντίον εἰς τὴν διατήρησιν τῶν δασῶν, θὰ συνομολογήσητε καὶ ὑμεῖς μετ’ ἐμοῦ, ὅτι ἄδικος, ἀδικωτάτη ἡ φορολογία, ἡ ὁποία ἐπεβάλλετο μέχρι τοῦδε εἰς αὐτοὺς, ἄδικος καὶ ἡ φορολογία, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλομεν νῦν, μειοῦντες ἐκ 18 εἰς 12%. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ φορολογίας ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου, καὶ ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν, πῶς συλλέγεται ἡ ῥητίνη, πόσα ἡμερομίσθια δαπανᾷ ὁ δυστυχὴς ῥητινοσυλλέκτης, διὰ νὰ καλλιεργήσῃ καὶ προπαρασκευάσῃ προηγουμένως τὰ ῥητινοπαραγωγὰ δένδρα, πόσα ἡμερομίσθια χρειάζεται, ἵνα περισυλλέξῃ τὸ προϊὸν αὐτῶν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, θὰ ἴδητε, ὅτι μόλις καὶ μετὰ βίας τὸ ἀκαθάριστον αὐτοῦ κέρδος ἀποφέρει ἡμερομίσθιον 50–60 τὸ πολὺ λεπτὰ εἰς ἕκαστον ῥητινοσυλλέκτην. Καὶ αὐτὸ τὸ ἡμερομίσθιον, Κύριοι, τῶν 50 ἢ 60 λεπτῶν ἔρχεσθε νὰ τὸ φορολογήσητε πρὸς 12%. Ὑφίσταται δὲ ὁ ῥητινοσυλλέκτης καὶ ἄλλην τινὰ φορολογίαν, καθόσον, ὡς γινώσκετε, ὁ φόρος τῆς ῥητίνης βεβαιοῦται καὶ εἰσπράττεται δι’ ἐνοικιάσεως, ὁ δὲ ἐνοικιαστὴς ἀναλαμβάνει τὸ ἐνοίκιον τοῦτο συνεπείᾳ πρωτοκόλλου, συντασσομένου ὑπὸ τοῦ ἐφόρου ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μέσης ἀγοραίας τιμῆς τῶν τριῶν τελευταίων ἐτῶν, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς ταύτης εἰσπράττει ὄχι εἰς εἶδος, ἀλλ’ εἰς χρήματα, τὸν φόρον. Οἱ ἔφοροι ὅμως συνήθως λαμβάνουσιν ὑπ’ ὄψει τὴν ἀγοραίαν τιμὴν κατὰ Αὔγουστον μῆνα, ὁπότε ὑπάρχει ὑπερτίμησις, δὲν ἀναλογίζονται ὅμως, ὅτι τὴν τιμὴν ἐκείνην δὲν εἰσπράττει ὁῥητινοσυλλέκτης, ἀλλ’ ὁ ἐμπορευόμενος τὴν ῥητίνην, ὁ ὁποῖος προστοιχίζει πάντοτε τὸ προϊὸν τοῦ ῥητινοσυλλέκτου τὸν μῆνα Μάρτιον, τὸ προστοιχίζει δὲ συνήθως παρὰ τιμὴν, καὶ οὕτω πως, ἐνῷ ἡ ἀγοραία τιμὴ τῆς ῥητίνης κατ’ Αὔγουστον μῆνα εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου λ. χ. εἶναι 25 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ὁ ῥητινοσυλλέκτης τὴν ἔχει ἤδη προπωλήσει κατὰ Μάρτιον πρὸς 18 λεπτὰ καὶ πρὸς 17, ἐνῷ δὲ αὐτὸς εἰσπράττει ἀπὸ τὸ προϊόν του 17 καὶ 18 λεπτὰ, πληρόνει τὸν φόρον αὐτὸν τὸν ἐπαχθῆ πρὸς 12% ἐπὶ τιμῇ κατ’ ὀκᾶν 30 λεπτῶν. Καθ’ ὃν χρόνον πολλοὶ ἄλλοι φόροι ἔχουσιν ἐλαττωθῆ εἰς 7–8% καὶ ἄλλοι εἰς 5%, καὶ δὴ οὐχὶ ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος, δίκαιον εἶναι νὰ ἐλαττωθῇ καὶ οὗτος. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὰς διαφόρους Τραπέζας καὶ ἑταιρίας. Τί πληρόνουσιν αὗται; 5% ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος, καὶ ἀπὸ τὸν δυστυχῆ ῥητινοσυλλέκτην, τὸν μόλις καὶ μετὰ βίας ποριζόμενον τὸν ἐπιούσιον ἄρτον, ζητεῖτε ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου 12%. Διὰ τοῦτο, ἀποφασίσαντες νὰ κάμωμεν ἓν καλὸν, ἂς τὸ κάμωμεν πλῆρες, ὑποβιβάζοντες τὸν φόρον εἰς 5%. Ἐλπίζω ὅτι τὴν πρότασιν ταύτην ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θὰ εὕρῃ δικαίαν καὶ σύμφωνον πρὸς τὴν πρόθεσιν, ἣν ἐξεδήλωσε διὰ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§152Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐκδηλοῖ τὴν πρόθεσιν, ἣν ὑπονοεῖ ὁ κ. Βουλευτής, τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς ῥητίνης· διότι, ἂν περὶ τούτου προέκειτο, πιθανὸν νὰ μὴ ὑπεβάλλομεν πρότασιν περὶ περαιτέρω μειώσεως τοῦ φόρου, ἣν ὁ κ. Βουλευτὴς κρίνει πρέπουσαν καὶ λόγῳ δικαιοσύνης καὶ λόγῳ συντηρήσεως τῶν δασῶν, ἀλλ’ ἴσως ἠθέλομεν ὑποβάλει μεταβολὴν συστήματος φορολογικοῦ. Περὶ τούτου ἡ ὑπηρεσία ἀσχολεῖται ἀπὸ καιροῦ, κατηρτίσθη δὲ καὶ νομοσχέδιον ἐπὶ τοιαύτης βάσεως· ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι ἐπέστη ἡ ὥρα τῆς ἀπασχολήσεως τῆς Βουλῆς εἰς τὰ περὶ τούτου. Τὸ προτεινόμενον μέτρον ὑπηγορεύθη ὑπὸ περιστάσεως εἰδικῆς. Ἡ ῥητίνη ἐφορολογεῖτο πρὸς 10% ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου, ὅτε ἐτέθη ὁ νόμος, καθ’ ὃν ἄμεσοί τινες φόροι ηὐξήθησαν κατὰ 20%. Ἔκτοτε ἡ ῥητίνη φορολογεῖται πρὸς 12%, ψηφισθέντος δὲ τοῦ νόμου περὶ παγιώσεως τῶν ἐγγείων φόρων, τὸ 12%, τὸ ἀπαρτιζόμενον ἐκ τοῦ 10% καὶ ἐκ τῶν δύο δεκατημορίων, ἀνεγράφη ὡς ἑνιαῖος φόρος, καὶ οὐδεμίαν προεκάλεσε ἀμφισβήτησιν, ἕως οὗ ἀνέκοψε τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ διάταξίς τις τοῦ πέρυσι ψηφισθέντος νόμου περὶ δασῶν, ἧς τὸ γράμμα ἡρμηνεύθη ὡς ὁρίζον τὸν φόρον εἰς 18%, ἀλλὰ τῆς διατάξεως ἡ ἔννοια ἦτο ἀμφίβολος ἐν τῇ ἐκφράσει, περιλαμβανούσῃ καὶ τοὺς δύο ὅρους τοῦ φόρου, ἤτοι τὸν ἐκ 18% καὶ τὸν ἐκ 12%, ἄνευ εἰδικῆς διακρίσεως τοῦ ἀναγομένου εἰς τὴν ῥητίνην, τὸ δὲ διφορούμενον τῆς ἐκφράσεως κατεφαίνετο καὶ ἐκ τῆς ἀποδοθείσης εἰς τὴν διάταξιν ἐννοίας ὑπὸ τῶν συνταξάντων τοὺς πίνακας τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1893, οἵτινες ὑπελόγισαν τὸ ἐκ τῆς φορολογίας ἔσοδον εἰς 152,000 δραχμῶν, προδήλως ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ ὅτι ἦτο αὕτη 12% καὶ ὄχι 18%, ἐνῷ ἐφαρμοσθείσης τῆς διατάξεως ἐπὶ τῇ ἑρμηνείᾳ τῆς ἀνωτέρας φορολογίας εἰσεπράχθησαν ἐκ ταύτης 242,000 δραχμῶν. Τοιαύτη ἀνωμαλία δὲν ἦτο ἀνεκτὴ, διὸ, εἰσαγομένου νομοσχεδίου μεταῤῥυθμίζοντος τὸν νόμον περὶ δασῶν, ἐκρίθη εὔκαιρος ἡ συμπερίληψις ἐν αὐτῷ διατάξεως ἀποκαθιστώσης τὸν ὅρον τοῦ φόρου εἰς 12%, ἤτοι εἰς τὸν κείμενον ἀπὸ τοῦ 1887. Νομίζω ἐνδεδειγμένον, ὅπως περιορισθῶμεν ἐν τῷ παρόντι εἰς τὴν διάταξιν ὡς ἀναγράφεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἐπιφυλαχθῶμεν δὲ, ἵνα μελετήσωμεν εὐρύτερον τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας τῆς ῥητίνης, εἴτε ἐξ ἀφορμῆς εἰδικοῦ περὶ ταύτης νομοσχεδίου, εἴτε ἐν γενικωτέρᾳ τῶν ἀμέσων φόρων μεταῤῥυθμίσει.

§153ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἐπλανήθην ὡς πρὸς τὸν λόγον, ὅστις ὑπηγόρευσε τὴν διάταξιν ταύτην τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι δηλαδὴ συνεπείᾳ τοῦ λάθους, τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς τὸν περὶ δασῶν νόμον, οἱ πολῖται ἐφορολογήθησαν πλέον τοῦ ποσοῦ, ὅπερ ὤφειλον νὰ καταβάλωσιν. Εἶπον δὲ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καταδηλοῖ τὴν πρόθεσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ περὶ ἀνακουφίσεως φορολογίας· εἶχον δὲ τὴν διάταξιν ὑπ’ ὄψει περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου τῶν καυσοξύλων, διότι ταύτην προτίθεται τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος νομοσχέδιον, ἀφοῦ ἐγένοντο παραστάσεις περὶ τούτου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ....

§154Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅτε ἐγένοντο αἱ παραστάσεις, τὸ νομοσχέδιον ἦτο ἕτοιμον· ἐγένοντο δὲ, διότι ἐγίνωσκον οἱ ποιησάμενοι ταύτας, ὅτι ἡτοιμάζετο τὸ νομοσχέδιον.

§155ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁπωσδήποτε δὲν δύναται ν’ ἀμφισβητηθῇ, ὅτι πρόκειται περὶ ποιᾶς τινος φορολογικῆς ἀνακουφίσεως. Καὶ ὅταν καταργῆτε τὸν φόρον τῶν καυσοξύλων, ἐξ ὧν πορίζεται τὰ πρὸς τὸ ζῆν μία τάξις, διατὶ δὲν θέλετε νὰ καταργήσητε, ἂν ὄχι ὁλόκληρον, ἀλλὰ νὰ περιορίσητε τοὐλάχιστον τὸν φόρον τῶν δυστυχῶν ῥητινοσυλλεκτῶν; Τὸ νομοσχέδιον, περὶ οὗ εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὅτι παρασκευάζεται, θὰ ἀποβλέπῃ εἰς τὸν τρόπον τῆς βεβαιώσεως· ἂν ἀπέβλεπεν εἰς τὴν ἐλάττωσιν, διατὶ νὰ μὴ τὴν ψηφίσωμεν ἀπὸ τοῦδε, ὅτε καταργοῦμεν τὸν φόρον τῶν καυσοξύλων;

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ πρῶτον ἄρθρον....

§157ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Παρακαλῶ νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τοῦ κ. Πικουλάκη καὶ ἄλλων συναδέλφων περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ παντὸς φόρου τῶν σχοινοφύλλων καὶ τοῦ σχοιναλεύρου.

§158Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὕτη ἀποτελεῖ ἰδίαν αὐτοτελῆ πρότασιν, καὶ πρέπει νὰ ψηφισθῇ τρίς.

§159ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Εἶναι τροπολογία (θόρυβος). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§161ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπαναφέρω τὴν πρότασιν, τὴν πρὸ ὀλίγου προταθεῖσαν, ὅπως μετὰ τὴν λέξιν «ὑποζυγίων» προστεθῇ «καὶ κάῤῥων», διότι πολλοὶ χωρικοὶ μεταφέρουσι τὰ ξύλα διὰ κάῤῥων, μὴ ἔχοντες ἄλλο μέσον μεταφορᾶς.

§162ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν ἀποφασίζομεν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4. Εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη).

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ γίνεται ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§165ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ ὑποβάλω πρότασιν, ὅπως ἀδείας ἐπὶ τῆς ἀτελοῦς ξυλείας ἐκδίδῃ καὶ ὁ ὑποταμίας.

§166Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ὑποταμίαν νὰ εἰσπράττῃ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἔχει· ἐπίσης δὲ καὶ τὸ πρόσθετον ἄρθρον 6, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν).

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τοῦ περὶ φορολογίας ὑπὲρ τῆς καταδιώξεως τῶν ἀρουραίων καὶ τῶν ἀκρίδων νόμου.

§168ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Εἶχον ὑποβάλει σημείωσιν, ζητῶν νὰ μάθω, ποῖον ποσὸν εἰσεπράχθη ἀπὸ τοὺς καλλιεργητὰς κατὰ τὸ ἄρθρον 3 τοῦ καταργουμένου ἤδη νόμου.

§169Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ διάταξις αὕτη δὲν ἐξετελέσθη, ὥστε δὲν ὑπάρχει ἔσοδον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως). Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ μὲν συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 20 Μαΐου 1882 ϠΞΓʹ νόμου περὶ διορισμοῦ ἑρμηνέων τῆς τουρκικῆς γλώσσης ἐν τοῖς δικαστηρίοις τῶν νέων ἐπαρχιῶν», εἰς αʹ δὲ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Φιούμε ἑδρευούσης Βασιλικῆς Οὑγγρικῆς Ἑταιρίας «ὁ Ἀδρίας» συμβάσεως» καὶ τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Νιουκάστελ ἑδρευούσης Ἀγγλικῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας «Prince Steamship Company Limited» συμβάσεως».

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 9 μ. μ.