1893.02.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 58

τῆς 5 Φεβρουαρίου 1893.

(Παρασκευή).

Ὥρᾳ 5 καὶ 30′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολλοὶ φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου δι’ ἀναφορᾶς των συνιστῶσι νὰ ληφθῇ πρόνοια ὑπὲρ τοῦ μνημείου τοῦ Φιλοπάππου, ἀπειλουμένου κατὰ τὴν ἀνατολικὴν αὐτοῦ πλευρὰν ἐκ τῆς ἀκωλύτου ὑλοτομίας.

§2ΠΙΚΟΥΛΑΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ συστηθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ μεριμνήσῃ περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου.

§3ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τώρα μάλιστα εἶναι εὐκολώτερον, διότι ἔχομεν καὶ νόμον εἰδικόν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως. Ἐργοστασιάρχαι οἰκοδομησίμου ξυλείας ἐν Πάτραις προσφέρονται νὰ χορηγήσωσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὑπὲρ τῶν Ζακυνθίων οἰκοδομήσιμον ξυλείαν εὐωνοτέραν τῆς ἐκ τῆς Εὐρώπης προσφερομένης ἀτελοῦς, καὶ ἀποκρούουσι τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον περὶ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς τῆς ὑπὲρ τῶν Ζακυνθίων οἰκοδομησίμου ξυλείας. Ἐννοοῦσι, φαίνεται, οἱ κύριοι οὗτοι νὰ μεταβάλωμεν τὴν Βουλὴν εἰς δημοπρατήριον.

§5ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Τὸ τεῦχος περὶ τῆς Κωπαΐδος ἐξετυπώθη. Παρακαλῶ νὰ διανεμηθῇ, καὶ παρακαλῶ καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν, ὅπως ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησίν μου.

§6ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλπίζω ὅτι αὔριον θὰ κατορθωθῇ νὰ γείνῃ ἡ διανομὴ τοῦ τεύχους εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτάς.

§8ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὑποβάλλω τὰς ζητηθείσας πληροφορίας παρὰ τῶν ἐκ Λαρίσσης ἀξιοτίμων συναδέλφων περὶ δύο ἰδιωτικῶν σχολείων ἐν Λαρίσσῃ.

§9ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐξ Ἀγρινίου ἔλαβον τηλεγράφημα καπνοφυτευτῶν, παραπονουμένων, ὅτι ὁ καπνός των μένει ἀπώλητος, καὶ ὅτι αἱ καπνοφυτεῖαι ἠλαττώθησαν κατὰ 2,000 στρέμματα. (Ἀναγινώσκει τὸ τηλεγράφημα). Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο μοὶ δίδει τὴν ἀφετηρίαν νὰ ἐρωτήσω πρῶτον τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν πράγματι μέτρον τι κυβερνητικὸν ἐλήφθη, τὸ ὁποῖον ἐπέφερε τὴν ἐλάττωσιν τῆς καπνοφυτείας τῶν δύο χιλιάδων στρεμμάτων...

§10Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ μέτρον τὸ κυβερνητικὸν εἶναι ἡ μὴ ὑπογραφὴ συμβάσεως μετὰ τῆς Αἰγύπτου, περὶ ἧς γινώσκει πλειότερα ὁ κ. Βουλευτής.

§11ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὥστε εἶναι ἡ κατάστασις ἡ γενική. Δευτέραν ἀφορμὴν μοὶ δίδει νὰ ἐρωτήσω, τί ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς διαφόρους αἰτήσεις, αἵτινες ἀπηυθύνθησαν πρὸς αὐτὴν, καὶ τῶν ὁποίων γνῶσιν τὸ πλεῖστον ἔχει καὶ ἡ Βουλὴ, παρὰ διαφόρων ἐπαρχιῶν, αἵτινες ζητοῦσι τὴν παρέμβασίν της παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, ὅπως αὕτη χορηγήσῃ εὐκολίας, τόσον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἴσπραξιν ὀφειλομένων πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ὅσον καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν χορήγησιν νέων δανείων, ἀναγκαίων πρὸς καλλιέργειαν τῶν σταφιδαμπέλων τῶν ἐν Πελοποννήσῳ καὶ τῶν ἀγρῶν τῶν ἐν Ἀγρινίῳ, ὡς ἐξάγεται ἐκ τοῦ τηλεγραφήματος τούτου.

§12Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρὸς τὴν Τράπεζαν ἐποιησάμην συστάσεις λίαν θερμὰς, ὅπως παράσχῃ τὴν συνδρομὴν αὐτῆς εἰς τοὺς γεωργοκτηματίας· ἡ Τράπεζα φαίνεται διατεθειμένη, ὅπως, ἐντὸς τοῦ μέτρου τῶν δυνάμεών της, πράξῃ τὸ προσῆκον. Δὲν δύναμαι ἔτι νὰ εἴπω, τί θέλει γείνει, ἐλπίζω ὅμως, ὅτι θέλουσιν ἐπιτευχθῆ εὐκολίαι πρὸς τοὺς γεωργοὺς καὶ κτηματίας.

§13ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἔχετε ὁριστικήν τινα συνεννόησιν μετὰ τῆς Τραπέζης μέχρι σήμερον;

§14Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι. Πλὴν δὲ τῶν συστάσεων τῶν ἐγγράφων, ἦλθον καὶ εἰς προφορικὴν πρὸς αὐτὴν συνεννόησιν, καὶ πρὸ μιᾶς ἔτι ὥρας περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου συνενοούμην μετὰ τῆς Τραπέζης.

§15ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ ἔλαβον ὅμοιον τηλεγράφημα· νομίζω δὲ, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἦναι εἰς θέσιν, νὰ παράσχῃ πληροφορίας περὶ τοῦ σημείου, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκονται αἱ διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Αἰγύπτου ὡς πρὸς τὴν ἀνανέωσιν τῆς παλαιᾶς συμβάσεως, ἐὰν δηλαδὴ ὑπάρχωσιν ἐλπίδες νὰ καταλήξωσιν αἱ διαπραγματεύσεις αὗται ταχέως εἰς αἴσιον πέρας. Τοῦτο θὰ ἦτο ὁπωσδήποτε μία καθησύχασις διὰ τοὺς καπνοπαραγωγούς· διότι, καθ’ ἃς ἔχω καὶ ἐξ ἄλλων ἐπαρχιῶν πληροφορίας, πολὺς καπνὸς τὴν σήμερον μένει ἀπώλητος. Ἀφοῦ δὲ εἰς μόνην τὴν ἐπαρχίαν τοῦ Ἀγρινίου μένει ἀπώλυτος περὶ τὸ 1 ἑκατομμύριον ὀκάδων, ἐννοεῖτε ὁπόσος θὰ ἦναι ὁ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ἀνεκποίητος καπνός. Τοῦτο καθίσταται ἰδίᾳ ἐπαισθητὸν εἰς ἐπαρχίας, ἐν αἷς, ὡς ἐν Παρνασσίδι, παράγεται καπνὸς καταναλισκόμενος ἐν Αἰγύπτῳ. Καὶ οἱ ἄλλοι δὲ καπνοπαραγωγοὶ, μάλιστα δὲ οἱ τῶν ἐπαρχιῶν τούτων, ἔχοντες ἤδη ἀπώλητον καπνὸν δύο ἐσοδειῶν, ἀναμένουσιν ἐναγωνίως νὰ μάθωσιν εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται αἱ πρὸς τὴν Αἴγυπτον διαπραγματεύσεις.

§16Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς γινώσκει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ συμφέρουσαν τὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Αἰγύπτου περὶ τοῦ καπνοῦ· ἡ Κυβέρνησις ἐφρόνει τοῦτο ἀνέκαθεν, καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἄλλοτε ὑπέγραψε σύμβασιν, ἥτις ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐχαρακτηρίσθη ὡς ἐπιβλαβὴς, παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐθεωρήθη ὡς συμφέρουσα. Ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν σύμβασιν ἐκείνην ἀποδίδει τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ καπνοῦ ἐξ Ἑλλάδος, καὶ τὴν σήμερον τὴν ἀναστολὴν τῆς ἐξαγωγῆς καὶ τὴν ζημίαν τῶν ἰδιοκτητῶν ἀποδίδει εἰς τὴν μὴ ἀνανέωσιν τῆς συμβάσεως ἐκείνης ἐγκαίρως. Ἀλλ’ ὅ,τι δὲν ἐγένετο ἐγκαίρως πρέπει νὰ γείνῃ ἤδη μετὰ συνέσεως· δὲν νομίζω δὲ, ὅτι συμφέρει ἐπὶ ὑποθέσεως, ἥτις εὑρίσκεται ἐν τῷ σταδίῳ τῶν διαπραγματεύσεων, νὰ δίδωνται συνεχῶς ἐξηγήσεις, διότι αὗται κατ’ οὐδὲν μὲν δύνανται νὰ συντελέσωσι πρὸς τὴν ἐπιτυχίαν τῶν διαπραγματεύσεων, δύνανται δὲ καὶ νὰ βλάψωσι.

§17ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Περὶ συνεχῶν ἐξηγήσεων δὲν πρόκειται, διότι πρώτην φορὰν, νομίζω, ἐζητήθησαν τοιαῦται.

§18ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὄχι· ἔδωσα ἐγὼ ἐξηγήσεις κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως Κακουργιοδικείου ἐν Αἰγύπτῳ.

§19ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ παρεκάλεσα τὴν Κυβέρνησιν νὰ παράσχῃ πληροφορίας, ἐὰν ἦτο εἰς θέσιν. Ἀφοῦ ὅμως ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δηλοῖ, ὅτι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ πράξῃ τοῦτο, δὲν δύναμαι βεβαίως νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν αἴτησίν μου. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς Τραπέζης εἶμαι καὶ ἐγὼ ἠναγκασμένος νὰ ὑποβάλω παραστάσεις εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι καὶ ἐκ τῆς ἐπαρχίας μου ἀπηυθύνθησαν παρόμοια παράπονα πρὸς τὰ ἐξ ἄλλων ἐπαρχιῶν. Ἐκ τούτου λαβὼν ἀφορμήν, ἀπετάθην καὶ ἐγώ, ὡς πολλοὶ ἄλλοι συνάδελφοι, ἐξ ἐπίσης ἐνδιαφερομένων ἐπαρχιῶν, πρὸς τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, καὶ ἐζήτησα πληροφορίας περὶ τοῦ πράγματος, ἔμαθον δὲ μετὰ λύπης, ὅτι αὕτη ἀδυνατεῖ νὰ διαθέσῃ περιπλέον χρήματα διὰ τὰς ἐπαρχίας. Ἡ Τράπεζα ἔχει νὰ λάβῃ πολλὰ παρὰ τοῦ Δημοσίου, καὶ ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν πληρόνῃ αὐτῇ τὰς ὀφειλάς του, δυσκόλως θὰ δυνηθῇ αὐτὴ νὰ διαθέσῃ χρήματα ὑπὲρ τῶν ἐπαρχιῶν. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲ πρέπει νὰ ἀρκεσθῇ εἰς μόνην τὴν συνεννόησίν της, εἴτε τὴν ἔγγραφον, εἴτε τὴν προφορικήν, μετὰ τῆς Τραπέζης, ἀλλ’ ἀνάγκη νὰ λάβῃ καὶ ἄλλα μέτρα· ἀνάγκη ἰδίᾳ ἓν μέρος τῶν πλεονασμάτων, ἅτινα παρουσιάζει ἡ οἰκονομικὴ ἡμῶν διαχείρισις, ὡς ἐκαυχήθη ἤδη ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, νὰ διαθέσῃ εἰς πληρωμὴν τῶν ὀφειλομένων εἰς τὴν Τράπεζαν, ὅπως δυνηθῇ αὕτη νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὰς χρείας τῶν ἐπαρχιῶν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ δὲν θεωρῶ ἄσκοπον νὰ ὑπενθυμίσω αὐτῷ, ὁπόσον τὰ πράγματα ἀντίκεινται ἐκ διαμέτρου πρὸς τὴν γνώμην του, καθ’ ἣν νομίζει, ὅτι πάσχομεν ἐκ πληθώρας τοῦ ἐν κυκλοφορίᾳ πιστωτικοῦ νομίσματος. Ἰδοὺ ὅτι ἔχομεν τοὐναντίον σπάνιν καὶ αὐτῶν τῶν τραπεζικῶν γραμματίων, καὶ ἔχομεν σπάνιν αὐτῶν ἐν στιγμῇ, καθ’ ἣν οἰκονομικὴ κρίσις ἐξεῤῥάγη ἤδη ἐν Πάτραις, ἐπαπειλοῦσα τὸ ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ μέγα τῆς Ἑλλάδος ἐμπορεῖον, αἱ δὲ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι στεροῦνται τῶν μέσων, ὅπως καλλιεργήσωσι τὸ μοναδικὸν προϊόν μας, ἐξ οὗ ἐξήρτηται ἡ τύχη καὶ τῶν δημοσίων καὶ τῶν κατ’ ἰδίαν οἰκονομικῶν τῆς χώρας. Ἆρά γε ἡ κατάστασις αὕτη ἔπεισεν ἤδη τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὁπόσον ἐσφαλμένη ἦτο ἡ γνώμη του περὶ πληθώρας δῆθεν τοῦ ἐν κυκλοφορίᾳ πιστωτικοῦ νομίσματος;

§20Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ παρακολουθοῦντες τὰ τῶν ἰσολογισμῶν τῆς Τραπέζης γινώσκουσιν, ὅτι ἡ Τράπεζα ἔχει ὁμολογίας δανείων τῆς Κυβερνήσεως 18 ἑκατομμυρίων εἰς μεταλλικὸν καὶ 30 ἑκατομμυρίων εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια, καὶ ἐκ προσωρινῶν δανείων πρὸς τὴν Κυβέρνησιν 7 ἑκατομμύρια εἰς μεταλλικὸν καὶ ὑπὲρ τὰ 6 ἑκατομμύρια εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια, καὶ ἑπομένως, ὅτι τὸ ἀνακοινωθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ὅτι ἔχει λαμβάνειν ἡ Τράπεζα παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἀκριβές. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀκριβῆ τὰ συμπεράσματα αὐτοῦ· διότι, ἐὰν ὑπάρχῃ πληθώρα νομίσματος σήμερον ἐν τοῖς ταμείοις τοῦ Κράτους, ἡ πληθώρα αὕτη εἶναι σχετικὴ πρὸς τὰ ἐτήσια ἔξοδα, ἐν τοῖς ἐτησίοις δὲ ἐξόδοις δὲν δύνανται νὰ περιλαμβάνωνται καὶ αἱ ἀποδόσεις τῶν ὀφειλῶν τοῦ Κράτους ἐκ τοῦ δημοσίου χρέους. Εἶναι βέβαιον, ὅτι, ἐὰν δύναται νὰ ἐπέλθῃ διαῤῥύθμισις τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων τῆς χώρας, ὥστε ἡ Τράπεζα νὰ παύσῃ κατέχουσα χρεώγραφα τοῦ Δημοσίου, καὶ νὰ εἰσέλθῃ οὕτως ἐν τῇ κατοχῇ τοῦ χρήματος, ὅπερ σήμερον εὑρίσκεται διατεθειμένον εἰς δάνεια ἐθνικὰ, τοῦτο ἤθελεν ἀποβῆ λίαν ὠφέλιμον εἰς τὴν χώραν· διότι, ἀναλαμβάνουσα ἡ Τράπεζα τὰ ἑκατομμύρια, ἅτινα ἔχει διατεθειμένα εἰς χρεώγραφα ἐθνικὰ, θέλει ἀναγκασθῆ νὰ διαθέσῃ ταῦτα ὑπὲρ τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς γεωργίας τῆς χώρας, καὶ τοῦτο θέλει δώσει εἰς ταύτην ἀνακούφισιν καὶ ὤθησιν βιομηχανικὴν, ἐμπορικὴν καὶ γεωργικήν. Ἐλπίζω ὅτι τὰ πράγματα τὰ οἰκονομικὰ θέλουσιν εἰσέλθει εἰς βελτίονα ὁδὸν, καὶ ὅτι ἡ βελτίωσις αὕτη θέλει ἐπιτρέψει, ὅπως ἡ Τράπεζα ἀνακτήσῃ τὸ κεφάλαιον ὅλον, ὅπερ αὐτὴ ἐτοποθέτησεν ἐν ἄλλῃ ἐποχῇ, ἐκ σκέψεως ὀρθῆς ἢ μὴ ὀρθῆς, εἰς ἐθνικὰ χρεώγραφα· τοῦτο ὅμως οὐδόλως σχετίζεται πρὸς τὸ σημερινὸν ζήτημα· διότι βεβαίως, ὅση καὶ ἂν ἦναι ἡ εὐπορία τοῦ Δημοσίου, δὲν δύναται ἢ νὰ ἀνταποκρίνηται αὕτη πρὸς τὰς ἐτησίας ἀνάγκας, πρὸς τὰ ἐτήσια ἔξοδα τοῦ Δημοσίου. Οἱ προϋπολογισμοὶ τοῦ Κράτους περιλαμβάνουσιν ἰσοζύγιον, περιλαμβάνουσιν ἴσως καὶ μικρὸν πλεόνασμα, ἀλλὰ τὸ πλεόνασμα τοῦτο καθιστᾷ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐτησίων δαπανῶν εὐχερεστέραν, δὲν δύναται δὲ νὰ ἀφαιρεθῇ ἄνευ στενοχωρίας τοῦ Κράτους περὶ τὴν διεξαγωγὴν τῆς ἐτησίας ὑπηρεσίας τῆς Πολιτείας. Ἡ Τράπεζα βεβαίως διὰ τοῦ μέτρου τούτου, ἐὰν τοῦτο ἠδύνατο νὰ πραγματοποιηθῇ, θὰ εἶχε πόρους ἐπαρκεῖς, ὅπως ἔλθῃ εἰς ἀρωγὴν τῆς γεωργίας καὶ τῶν κτηματιῶν, ἀλλὰ δὲν παριστᾷ ἡ Τράπεζα τοῦτο ὡς τὸ μόνον ἢ κἂν ὡς τὸ κυριωδέστερον κώλυμα πρὸς τὴν ἐνέργειαν. Δυστυχῶς παριστᾷ ὡς τὸ κυριωδέστερον κώλυμα πρὸς τὴν ἐνέργειαν τὴν παρὰ τῶν γεωργοκτηματιῶν μὴ ἔγκαιρον ἀπόδοσιν τῶν ὀφειλῶν αὐτῶν, παριστᾷ ὅτι ἡ παρ’ αὐτῶν αἴτησις ἀναστολῶν ἑκάστοτε δὲν ἐνθαῤῥύνει αὐτήν, ὅπως προβῇ καὶ εἰς νέας παροχὰς, ὅτι παροχὰς νέας δύναται νὰ ἀποδεχθῇ πρὸς τοὺς ἐγκαίρως ἀποτίνοντας τὰς ὀφειλὰς αὐτῶν, ἀλλὰ πρὸς τοὺς συνεχῶς ζητοῦντας ἀναστολὴν τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῶν δυσκόλως δύναται ἡ Τράπεζα νὰ ἐκθέσῃ τὸ χρῆμα αὐτῆς διὰ νέων παροχῶν. Ἡ Τράπεζα παριστᾷ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἶναι πρόθυμος εἰς νέας παροχὰς καὶ πρὸς αὐτοὺς ἔτι τοὺς μὴ ἀποδιδόντας πᾶν τὸ ὀφειλόμενον, τοὺς ἀποδιδόντας ἔστω καὶ μέρος, ἀλλὰ πρὸς τοὺς μηδὲν ἀποδιδόντας, καὶ ζητοῦντας ἀναστολὴν ἐπὶ τοῦ ὅλου, θεωρεῖ ὅτι εἶναι ὑπερβολικὴ ἡ ἀπαίτησις, καὶ μάλιστα ἡ διὰ συστάσεως τῆς Κυβερνήσεως ἀπαίτησις, ὅπως γένωνται καὶ νέαι παροχαί. Ταῦτα εἶναι ἐν γένει τὰ συζητούμενα μετὰ τῆς Τραπέζης, ὀφείλω δὲ νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Τράπεζα δείκνυται λίαν πρόθυμος, ἵνα καὶ ἐπὶ ἐκείνων ἔτι τῶν θεμάτων, ἐφ’ ὧν θεωρεῖ ὅτι θὰ εἶχεν εὐλόγους ἀφορμὰς, ἵνα φανῇ αὐστηρὰ περὶ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν συμπερασμάτων, εἰς ἃ ἀπολήγει, καὶ ἐπὶ ἐκείνων ἔτι ἐργασθῇ ἐπιεικέστερον.

§21ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τῶν ὀφειλετῶν τῆς Τραπέζης, οἵτινες πληρόνουσι μέρος τοῦ χρέους των, περὶ τούτων βεβαίως ἡ Τράπεζα οὐδεμίαν ἤθελε παρουσιάζει δυσκολίαν, ἤθελε κατὰ πᾶσαν πιθανότητα ἀφ’ ἑαυτῆς παράσχει τὰς εὐκολίας, τὰς ὁποίας ζητοῦσιν· ἀλλὰ τὸ ζήτημα κεῖται ἀκριβῶς εἰς τοῦτο, ὅτι ἕνεκα κακῆς ἐσοδείας τοῦ παρελθόντος ἔτους ὑπάρχουσι πολλοὶ κτηματίαι, οἵτινες δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσωσι τὸ ποσοστὸν τοῦ χρέους των, τὸ ὁποῖον ἤθελεν εὐκολύνει εἰς τὴν Τράπεζαν τὴν παροχὴν νέων δανείων· τοῦτο δὲ καθιστᾷ ἀναγκαίαν τὴν παρέμβασιν τῆς Κυβερνήσεως ὄχι μόνον δι’ ἁπλῶν συστάσεων, ἀλλ’ ἐὰν πράγματι κινδυνεύῃ ἡ καλλιέργεια τῆς σταφίδος ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, αἵτινες ἀνεφέρθησαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἢ ἐὰν κινδυνεύῃ νὰ μὴ γείνῃ αὕτη ἢ νὰ γείνῃ πολὺ ἀτελῶς, τότε βεβαίως ἀνώτερον συμφέρον, γενικώτερον συμφέρον ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Πολιτείαν, ὅπως φροντίσῃ νὰ μὴ σταματήσῃ ἡ καλλιέργεια τῶν σταφιδαμπέλων πρὸ πάντων· ἐὰν δὲ ἡ Τράπεζα παρουσιάζῃ ἀπόλυτόν τινα δυσκολίαν, ὀφείλει νὰ ληφθῇ κυβερνητικὸν μέτρον οἱονδήποτε, μὴ παραβιάζον βεβαίως τὰ δικαιώματα τῆς Τραπέζης ἀλλ’ εὐκολύνον τὴν εὕρεσιν τῶν μέσων πρὸς καλλιέργειαν τῶν σταφιδαμπέλων, ἥτις καλλιέργεια ἔχει τοπικὸν μὲν λόγον καὶ τοπικὸν συμφέρον, ἀλλὰ περιβάλλεται συνάμα καὶ μὲ γενικώτερον συμφέρον καὶ μὲ γενικώτερον λόγον.

§22Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Τράπεζα ἔχει ὑποχρεώσεις ἐκ τῆς συμβάσεως· κατὰ τὰς ὑποχρεώσεις ταύτας ὀφείλει νὰ καταβάλῃ εἰς τοὺς γεωργοκτηματίας περὶ τὰ 2 ἑκατομμύρια, ἔχει δὲ καταβεβλημένα περὶ τὰ 5 ἑκατομμύρια. Ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν ἄλλο δικαίωμα ἔχει ἐν τούτῳ, εἰμὴ τὸ ἠθικὸν τὸ ἐκ τοῦ συμφέροντος τῆς Πολιτείας, ὅπερ εἶναι καὶ συμφέρον τῆς Τραπέζης. Οὐδὲν ἔχει δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις, ἵνα προβῇ εἰς νομικὴν ἀπαίτησιν ἀπέναντι τῆς Τραπέζης, οὐδὲ δύναται νὰ πράξῃ τι ἐκ δικαιώματος, ἐὰν δὲ θελήσῃ νὰ πράξῃ τι ἐκ δικαιώματος, πρέπει αὕτη νὰ καταστῇ Τράπεζα. Ἡ γνώμη τοῦ κ. Βουλευτοῦ εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιδοθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τραπεζιτικὴν ἐργασίαν, καὶ νὰ καταβάλῃ αὕτη τὸ χρῆμα πρὸς τοὺς γεωργοὺς καὶ τοὺς κτηματίας; Δὲν νομίζω ὅτι ἔχει τοιαύτην γνώμην. Ὅ,τι φρονεῖ καὶ ὁ κ. Βουλευτής, αὐτὸ τοῦτο φρονεῖ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ πᾶς τις εἰς ταῦτα ἀσχολούμενος καὶ ἐνδιαφερόμενος. Τοῦτο δὲ εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ μετέλθῃ τὰ ἠθικὰ μέσα, ἅτινα κέκτηται ὡς Κυβέρνησις, ἵνα ἐνισχύσῃ τὴν Τράπεζαν ἐν ταῖς διαθέσεσιν αὑτῆς, ὅπως ἔλθῃ εἰς ἐπικουρίαν τῶν γεωργῶν καὶ τῶν κτηματιῶν.

§23ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βεβαίως δὲν ἐνόησα ὡς μέτρον τὴν παροχὴν δανείων ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως· ὑπάρχουσι διάφορα ἄλλα μέτρα, καὶ ὡς παράδειγμα ἀναφέρω τὸ ἑξῆς. Ἐὰν πράγματι τὸ συμφέρον τῶν ἐπαρχιῶν τούτων ᾖναι τοιοῦτον, ὥστε ἐπηρεάζει τὰ γενικὰ τῆς χώρας συμφέροντα, νομίζω ὅτι δύναται ἡ Κυβέρνησις, ἐκ τῆς γενικότητος ταύτης τοῦ συμφέροντος ὁρμωμένη, νὰ προβῇ εἰς νέαν σύμβασιν μετὰ τῆς Τραπέζης, παρέχουσα ἀσφάλειαν πρὸς αὐτὴν καὶ μέχρις ἐγγυήσεως. Ἐὰν τοῦτο ᾖναι ἀναγκαῖον χάριν τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος, ὅπως εὐκολύνῃ τὴν καλλιέργειαν, ἐὰν δηλ. ἡ κατάστασις τῶν ἐπαρχιῶν τούτων παρουσιάζῃ φόβους, μήπως δὲν καλλιεργηθῶσιν αἱ σταφιδάμπελοι, φθάνοντας μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ νὰ θίξωσι τὰ γενικώτερα συμφέροντα τῆς χώρας, ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ προβῇ καὶ εἰς τοιοῦτο μέτρον.

§24ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἁπλῆς ἀρνήσεως τῆς Τραπέζης, ὅπως δανείσῃ χρήματα πρὸς ἐκείνους, οἵτινες μέχρι τοῦδε καθυστέρησαν ὡς πρὸς τὴν τακτικὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών των ἀπέναντι αὐτῆς, ἀλλὰ πρόκειται περὶ γενικωτέρου μέτρου. Ἡ Τράπεζα ἀρνεῖται τὴν σήμερον, προβάλλουσα τὸν λόγον τῆς ἀδυναμίας, ἵνα δανείσῃ καὶ πρὸς ἐκείνους ἔτι, οἵτινες ἦσαν μέχρι τοῦδε τακτικοὶ, τακτικώτατοι εἰς τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας εἶχον ἀναλάβει πρὸς αὐτήν. Καὶ ἀναφέρω ὡς παράδειγμα αὐτὴν τὴν ἰδιαιτέραν ἐπαρχίαν μου. Ἐν Λοκρίδι ἡ Τράπεζα δὲν ἔχει ὑποστῆ κἀμμίαν σχεδὸν ζημίαν, ἐνῷ δὲ ἄλλοτε εἶχε διατεθειμένας ἐν αὐτῇ πολλὰς ἑκατοστύας χιλιάδων δραχμῶν, νῦν περιώρισε τὸ κεφάλαιον τοῦτο μόλις εἰς δεκάδας χιλιάδων. Ἐκ τούτου προέβην ἤδη εἰς ἐπανειλημμένας παραστάσεις παρὰ τῇ Διοικήσει αὐτῆς, ἔλαβον δὲ τὴν ἀπάντησιν, ὅτι δὲν ἐπαρκοῦσι πλέον τὰ μέσα αὐτῆς, ὅπως διαθέσῃ χρήματα διὰ τὰς ἐπαρχίας, διὸ εἶναι ἠναγκασμένη καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἤδη διαθέσει, ν’ ἀποσύρῃ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον. Διατὶ τοῦτο; Δι’ ὃν λόγον πάντες γινώσκομεν, καὶ καθ’ ὃν δυστυχῶς ἡ Ἐθνικὴ ἡμῶν Τράπεζα κινδυνεύει ν’ ἀποβάλῃ τὸν πρῶτον καὶ κύριον χαρακτῆρα αὐτῆς, τὸν ἐθνικὸν, καὶ νὰ γείνῃ Τράπεζα τοῦ Κράτους. Δὲν εἶναι βεβαίως τῆς παρούσης ὥρας νὰ ἐξετάσωμεν, ἐὰν ἡ Τράπεζα, ἑκοῦσα ἢ ἄκουσα, μετέσχε τῶν διαφόρων δανείων καὶ εὑρίσκεται τὴν σήμερον εἰς τὴν κατοχὴν χρεωγράφων ἀξίας ὡς ἔγγιστα 18 ἑκατομμυρίων. Δὲν πρόκειται δὲ νῦν οὐδὲ περὶ τῆς εὐρυτέρας ἐκείνης οἰκονομικῆς διαῤῥυθμίσεως, ἥτις θὰ ἐπέτρεπεν εἰς αὐτὴν νὰ ἐκποιήσῃ τὰ ἐν τῇ κατοχῇ της χρεώγραφα εἰς συμφέρουσαν τιμὴν, ὅπως προμηθευθῇ ἐντεῦθεν τὸ ἀναγκαιοῦν ποσὸν πρὸς διευκόλυνσιν τῶν ἐπαρχιῶν. Ἡ διαῤῥύθμισις αὕτη ἴσως βραδύνῃ, ἀλλὰ καὶ ἂν ἐπήρχετο ταχέως, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Τράπεζα νὰ προβῇ πάραυτα εἰς ἐκποίησιν τῶν ὑπὸ τὴν κατοχήν της χρεωγράφων ἄνευ ζημίας μεγάλης. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ τούτου, πρόκειται περὶ ἄλλων ὀφειλῶν τοῦ Δημοσίου πρὸς τὴν Τράπεζαν. Παρεκάλεσα ἐπανειλημμένως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς ὑποβάλῃ κατάστασιν τοῦ κυμαίνοντος χρέους, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε ἡ παράκλησίς μου αὕτη δυστυχῶς δὲν ἐπληρώθη. Ἐὰν εἴχομεν τὴν αἰτηθεῖσαν κατάστασιν ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν, θὰ ἐγινώσκομεν ἤδη πάντες, πόθεν προέρχονται αἱ περὶ ὧν ὁ λόγος ὀφειλαὶ τοῦ Δημοσίου πρὸς τὴν Τράπεζαν. Προέρχονται ἐκ προσωρινῶν δανείων καὶ ἐξ ἐνταλμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπληρώθησαν, ἀλλ’ ἀπέναντι πληρωμῆς τοῖς μετρητοῖς ἐξηναγκάσθη ἡ Τράπεζα νὰ δεχθῇ ἔντοκα γραμμάτια. Ἐὰν εἴχομεν τὴν αἰτηθεῖσαν κατάστασιν, θὰ ἐβλέπετε, ὅτι κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας τὰ ἔντοκα γραμμάτια ηὔξησαν ἐξ 11 εἰς 13 ἑκατομμύρια μετὰ τὴν προσθήκην 2 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἐξηνάγκασε τὴν Τράπεζαν νὰ δεχθῇ ἀντὶ μετρητῶν. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμῇ τῷ ὄντι νὰ ἐπέλθῃ ἀρωγὸς εἰς τὰς πασχούσας ἐπαρχίας, δὲν πρέπει νὰ ἀρκεσθῇ εἰς ἀγόνους συνεννοήσεις πρὸς τὴν Τράπεζαν, οὐδὲ νὰ ἀναμείνῃ τὴν γενικωτέραν τῶν οἰκονομικῶν διαῤῥύθμισιν, ἥτις τίς οἶδε πότε θὰ ἐπέλθῃ. Ἀνάγκη νὰ σπεύσῃ πάραυτα εἰς τὴν ἀπότισιν μέρους τοὐλάχιστον τοῦ πρὸς τὴν Τράπεζαν κυμαίνοντος χρέους της, ὅπως διατεθῇ τοῦτο ὑπὲρ τῶν ἐπαρχιῶν, αἵτινες τόσην ἀνάγκην ἔχουσι χρημάτων. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐκαυχήθη ἤδη, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς, ὄχι μόνον ὁ τοῦ ἀρξαμένου ἔτους, ἀλλὰ καὶ ὁ τοῦ 1892, παρουσιάζει πλεόνασμα, καὶ πλεόνασμα ὄχι μόνον ἐπὶ τοῦ χάρτου, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ αὐτοῦ. Ἐνθυμεῖσθε τί μᾶς εἶπεν: «ἔχομεν τόσας εἰσπράξεις, ὥστε ὄχι μόνον τὰς τρεχούσας ἀνάγκας τοῦ Κράτους πληροῦμεν δι’ αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ ἐκτάκτους ἀνάγκας». Ἐὰν πράγματι ἔχῃ τοιαῦτα πλεονάσματα, ἂς σπεύσῃ πρὸ παντὸς νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὴν Τράπεζαν μέρος τοὐλάχιστον τῶν προσωρινῶν δανείων, τὰ ὁποῖα ὀφείλει τὸ Κράτος πρὸς αὐτήν· ἔστω δὲ βέβαιος, ὅτι τοῦτο θὰ ἦτο τὸ μόνον ἀποτελεσματικὸν μέτρον, ἵνα προσέλθῃ ἐπίκουρος ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς πασχούσας νῦν ἐξ ἀχρηματίας ἐπαρχίας.

§25ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα μόνον εἰς ἐκείνους, οἵτινες δὲν ἐξεπλήρωσαν τὰς ὑποχρεώσεις των, ἀρνεῖται νὰ παράσχῃ δάνεια, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν ἐπιστολὴν, τὴν ὁποίαν κάτοικοι χωρίου τῆς Κυπαρισσίας πρὸ ἡμερῶν μοὶ εἶχον ἀποστείλει, καὶ διὰ τῆς ὁποίας μοὶ ἔκαμνον γνωστὸν, ὅτι ἔστειλαν ἀναφορὰν εἰς τὸν Πρωθυπουργὸν, παρακαλοῦντες αὐτὸν νὰ τὴν καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἐν τῇ ὁποίᾳ ἔλεγον, ὅτι, ἐνῷ ἐπλήρωσαν πάντα τὰ ὀφειλόμενα εἰς τὴν Τράπεζαν, δανεισθέντες καὶ ἐπὶ βαρεῖ τόκῳ, οὐχ ἧττον αὕτη ἀρνεῖται νὰ παράσχῃ εἰς αὐτοὺς δάνεια πρὸς ἐξακολούθεσιν τῶν ἐργασιῶν των, καὶ παρακαλοῦσιν ἀφ’ ἑνὸς νὰ ἀνασταλῇ, εἰ δυνατὸν, ἡ πληρωμὴ τῶν χρεωλυσίων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ παρακαλοῦσι νὰ γείνῃ σύστασις πρὸς τὴν Τράπεζαν, ὅπως φανῇ πρόθυμος καὶ παράσχῃ τὸ δάνειον. Ἀναφέρουσι δὲ, ὅτι καὶ ἡ χάλαζα καὶ ὁ περονόσπορος κατέστρεψαν τὰ κτήματά των. Ταῦτα κάμνω γνωστὰ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ὁ κ. Πρόεδρος αὐτῆς εἶπεν, ὅτι ἡ Τράπεζα δὲν δανείζει ἐκείνους μόνον, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπλήρωσαν.

§26Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀναφορὰν ὅπως διαβιβάσω εἰς τὴν Βουλὴν δὲν ἔλαβον· ὡς πρὸς τὸ λεχθὲν δὲ ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς παρατηρῶ, ὅτι ὑπῆρξε παρεξήγησίς τις περὶ τῶν παραστάσεων τῆς Τραπέζης. Ἡ Τράπεζα βεβαιοῖ, ὅτι ποιεῖται νέας καταβολὰς πρὸς ἐκείνους, οἵτινες ἐξεπλήρωσαν ἐν ὅλῳ τὰς ὑποχρεώσεις αὑτῶν ἢ ἐν μέρει, ἀλλὰ τινὲς τῶν παραπονουμένων θεωροῦσιν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων τὴν πληρωμὴν τοῦ τόκου, ἡ Τράπεζα δὲ δὲν θεωρεῖ, ὅτι πρόκειται περὶ παγίων ἢ χρεωλυτικῶν χρεῶν, ὥστε ἡ ἐκτέλεσις τῆς ὑποχρεώσεως νὰ συνίσταται εἰς τὴν ἀπότισιν τῶν τόκων. Ἡ Τράπεζα θεωρεῖ, ὅτι τὰ δάνεια πρὸς κτηματίας καὶ γεωργοὺς εἶναι δάνεια οὐχὶ πάγια, οὐδὲ χρεωλυτικὰ, ἀλλ’ οὐδὲ κἄν ἐτήσια, εἶναι δάνεια διδόμενα ἐν τῷ καιρῷ τῆς σπορᾶς καὶ τῆς καλλιεργείας, ὅπως ἀποδοθῶσιν ἐν τῷ καιρῷ τῆς συγκομιδῆς. Εἰς ἐκείνους, οἵτινες ἀπέτισαν τὸ δάνειον ἢ μέρος αὐτοῦ κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς συγκομιδῆς, προθύμως καταβάλλει αὐτὸ ἐκ νέου, ἀλλὰ πολλοὶ παραπονοῦνται ἐκ παρεξηγήσεως, θεωροῦντες ὅτι, ἀποδώσαντες τὸν τόκον, ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ζητῶσι νέον κεφάλαιον, ἐνῷ ἡ Τράπεζα ἐννοεῖ, ὅτι τὸ ποσὸν τῆς πίστεως εἶναι περιωρισμένον, καὶ ὅτι δὲν ἀρκεῖ ἡ ἀπόδοσις τῶν τόκων, πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ἀπόδοσις τοῦ κεφαλαίου, ἵνα οἱ ἀποδώσαντες λάβωσι πάλιν πίστωσιν κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς καλλιεργείας. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος παρέστησεν ἄλλο τι· ὅτι ἡ Τράπεζα δὲν στερεῖται τῶν μέσων, ἵνα παράσχῃ συνδρομὴν εἰς τὴν γεωργίαν ἕνεκα τῶν παρ’ αὐτῆς διατεθειμένων εἰς δάνεια πάγια καὶ χρεωλυτικὰ, ἀλλὰ στερεῖται διαθεσίμων κεφαλαίων ἕνεκεν ἄλλων αὐτῆς δανείων, περιλαμβανομένων ἐν τῷ κυμαίνοντι χρέει τοῦ Κράτους· καὶ βεβαίως ὑπάρχουσι τοιαῦτα δάνεια τῆς Τραπέζης, διότι ἡμεῖς, ὅτε ἀνελάβομεν τὴν Κυβέρνησιν, εὕρομεν ἐντάλματα ἐπ’ ὀνόματι τῆς Τραπέζης, κατεχόμενα παρ’ αὐτῆς, ὡς μὴ πληρωθέντα. Ταῦτα τὰ δάνεια ἐκανονίσθησαν, δὲν ηὐξήθησαν, ἐμειώθησαν μάλιστα, ἀλλ’ ὀπωσδήποτε ἐκανονίσθησαν, περιληφθέντα ἐν τῷ κυμαίνοντι χρέει τοῦ Κράτους. Οὐδεὶς ἠξίου, ὅπως τὰ ἔσοδα τοῦ δευτέρου ἑξαμήνου τοῦ 1892 ἐπαρκέσωσιν εἰς ἀπότισιν καθυστερήσεων τοῦ 1891 ἢ τοῦ πρώτου ἑξαμήνου τοῦ 1892. Ἑκάστη περίοδος ἐπαρκεῖ εἰς τὰς ἰδίας δαπάνας, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἰσοζύγιον. Ἐὰν ὑπῆρχε σπουδαῖον πλεόνασμα, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπαρκέσωμεν καὶ εἰς ἀπότισιν καθυστερημάτων τοῦ παρελθόντος. Εἰς τοιοῦτο σημεῖον δὲν ἐφθάσαμεν, ὅπως ἀποτίωμεν τὰ καθυστερήματα τοῦ παρελθόντος ἐκ τῶν πλεονασμάτων τῆς τρεχούσης χρήσεως. Ἀρκεῖ, ὅτι ἄνευ αὐξήσεως ἐν συνόλῳ τοῦ κυμαίνοντος χρέους ἐντάλματα σήμερον δὲν ὑπάρχουσιν ἀπλήρωτα. Προχθὲς ὀφειλὴ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, καταστᾶσα ἀπαιτητὴ κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν, ἐκ 240,000 δραχμῶν ἐπληρώθη, καὶ οὐ μόνον ἡ ὀφειλὴ ἐπληρώθη, ἀλλὰ μετὰ τῆς πληρωμῆς ταύτης ἀπεστείλαμεν εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ 2,000,000 πρὸς μείωσιν τοῦ λογαριασμοῦ τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, τοῦτο δὲ ἐπληρώθη ἐκ τῶν πλεονασμάτων τοῦ Δημοσίου, ὧν ἀρνεῖται ὁ κ. Βουλευτὴς τὴν ὕπαρξιν. Ἀλλὰ τὰ 2,000,000 δὲν δυνάμεθα νὰ καταλογίσωμεν εἰς μείωσιν τοῦ ἐπ’ ἀναγκαστικῇ κυκλοφορίᾳ χρέους πρὸς τὴν Τράπεζαν, διότι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς χρήσεως, ἐὰν ὑπάρχῃ κατ’ αὐτὴν ἁπλῶς ἰσοζύγιον, θέλουσι χρειασθῆ τὰ καταβληθέντα καὶ θέλουσιν ἀναληφθῆ, ὡς γινομένων ἐπ’ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ τῶν καταθέσεων. Τοῦτο ἀναφέρω ἁπλῶς, οὐχὶ ἵνα παραστήσω τὸ ἐκ τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας χρέος ὡς πραγματικῶς μειωθὲν, ἀλλ’ εἰς ἔνδειξιν, ὅτι κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην, ἐν ᾧ τὸ ταμεῖον εἶναι πλῆρες, οὐχ ἧττον ἐστάλησαν ἐξ αὐτοῦ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν σπουδαῖα ποσὰ εἰς προσωρινὴν μείωσιν τοῦ λογαριασμοῦ τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, ἀποδοθέντα ἐπ’ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ, ὅπως ὅταν βραδύτερον παραστῇ ἀνάγκη χρησιμοποιήσεως αὐτῶν, δυνηθῇ τὸ Δημόσιον νὰ ποιήσηται χρῆσιν αὐτῶν. Δὲν δύνανται ἄρα νὰ χρησιμεύσωσι ταῦτα πρὸς παροχὴν εἰς τοὺς γεωργοὺς προκαταβολῶν. Ἡ δυσχέρεια τῆς Τραπέζης προέρχεται ἐκ τούτου, ὅτι ἔχει ἤδη ἐν κυκλοφορίᾳ ἐκ τῶν τραπεζικῶν γραμματίων, τῶν ὁποίων ἐπιτρέπεται εἰς αὐτὴν ἡ διάθεσις, 50,000,000. Ἐπιτρέπεται ἡ διάθεσις εἰς αὐτὴν 60,000,000, ἀλλὰ δὲν δύναται εὐκόλως νὰ προβῇ εἰς προκαταβολὰς πέραν τῶν 50,000,000, ἐφ’ ὅσον ἔχει ἀπαιτητὰς ὀφειλὰς, ἐπιβαλλούσας εἰς αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν, ὅπως τηρῇ ἄθικτον ἱκανὸν ἀποταμίευμα. Τὸ Δημόσιον ἀπέδωκεν εἰς τὴν Τράπεζαν 2,000,000, ἀλλὰ ταῦτα δὲν παρέχουσιν εὐκολίαν πρὸς περαιτέρω παροχὴν δανείων εἰς τοὺς κτηματίας, διότι ταῦτα εἶναι ἀπαιτητὰ παρὰ τοῦ Δημοσίου, ἑπομένως δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν, προκειμένου περὶ τοῦ ὑπολογισμοῦ τοῦ διαθεσίμου παρ’ αὐτῆς ποσοῦ εἰς παροχὰς μακροχρονίους. Ἵνα δύνηται ἡ Τράπεζα νὰ διαθέσῃ πλείονα χρήματα, πρέπει νὰ ἀναλάβῃ ὁριστικῶς κεφάλαια ἐκ τῶν δανείων, ἅτινα κατέχει τοῦ Δημοσίου. Τοῦτο δὲ θέλει ἐπιτευχθῆ μόνον ὅταν τὰ οἰκονομικὰ τῆς Πολιτείας βελτιωθῶσιν. Ὅταν πραγματοποιηθῇ δάνειον ἐξωτερικὸν πρὸς κανονισμὸν τῶν τῆς κυκλοφορίας, τότε ἡ Τράπεζα θέλει δυνηθῆ νὰ καταστήσῃ διαθέσιμα πολλὰ τῶν κεφαλαίων αὐτῆς, ἅτινα σήμερον δὲν δύναται νὰ χρησιμοποιήσῃ ὑπὲρ τῆς γεωργίας, ὡς καὶ αὐτὴ ἐπιθυμεῖ. Τί ἄρα πρέπει νὰ γείνῃ πρὸς τοῦτο; Πρέπει νὰ γείνῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πράττει ἡ Βουλή, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ἀντιπράττει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος καὶ ἀντιπράττουσιν ἄλλοι ἐν ἐνεργείᾳ, ἣν παριστῶσιν ὡς ὑπαγόρευσιν φιλοπατρίας καὶ ἐπιδιώκουσαν τέλη χρήσιμα τῇ Πολιτείᾳ, ἥτις ὅμως εἶναι χρήσιμος τῇ Πολιτείᾳ μόνον ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐνέργεια ἀποτυχοῦσα. Ἐὰν ἡ ἐνέργεια αὕτη ἐπετύγχανεν, οὐδέποτε θὰ ἐξηρχόμεθα ἐκ τῶν δυσχερειῶν, ἐν αἷς διατελοῦμεν, καὶ οὐδεμία θὰ ὑπῆρχεν ἐλπὶς ἀρωγῆς πρὸς τοὺς γεωργοὺς καὶ τοὺς κτηματίας. Ἡ Τράπεζα προσεχῶς θὰ ἦναι ἑτοίμη εἰς ἀρωγὴν αὐτῶν, διότι ἡ πολιτικὴ καὶ ἡ ἐνέργεια τῶν κυρίων, οἵτινες ἠθέλησαν νὰ ἐμποδίσωσι τὴν τελεσφόρησιν τοῦ ἡμετέρου συστήματος, ἀπέτυχεν, (εὖγε! εὖγε! ἐκ τῆς δεξιᾶς) ἡ δὲ πολιτικὴ ἡμῶν, ἐπικρατοῦσα καὶ τελεσφοροῦσα, θέλει παράσχει καὶ εἰς τὴν Τράπεζαν τὰ μέσα, ὅπως διευκολύνῃ τοὺς ἀποδειχθέντας ἐπαρκεῖς πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῶν. Τὴν ἐπάρκειαν ἐξήγησα, ὅτι δὲν θεωρεῖ ἡ Τράπεζα ὡς περιοριζομένην εἰς τὴν ἀπόδοσιν τοῦ τόκου, ἀλλὰ θεωρεῖ αὐτὴν περιλαμβάνουσαν καὶ τὴν ἐντὸς βραχείας διορίας ἀπόδοσιν τοῦ κεφαλαίου. Ἡ Τράπεζα ἔχει ὑποχρεώσεις πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ πρὸς τὴν Πολιτείαν, ἵνα παρέχῃ ποσὰ πολὺ ἐλάσσονα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἤδη παρέχει πρὸς τοὺς γεωργοὺς, εἶναι ὑπόχρεως εἰς παροχὴν 2,000,000, σήμερον δὲ ἔχει διατεθειμένα ὑπὲρ αὐτῶν 5,000,000. Τούτου οὕτως ἔχοντος, δὲν δυνάμεθα νὰ παραπονεθῶμεν κατ’ αὐτῆς ὡς μὴ ἐκπληρούσης τὰς ἐκ τῶν συμβάσεων ὑποχρεώσεις. Ἔχομεν ὅμως τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐργαζόμενοι ὡς ἐργαζόμεθα, πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν οἰκονομικῶν τῆς Πολιτείας πραγμάτων, θέλομεν διευκολύνει τὰ τῆς Τραπέζης ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε αὕτη, ἔχουσα ἄφθονα τὰ μέσα, νὰ μὴ ἀφορᾷ εἰς τὰς ἐκ συμβάσεως ὑποχρεώσεις, ἀλλὰ νὰ δύνηται νὰ πραγματοποιῇ ἐν γενναίῳ μέτρῳ τὰς εἰλικρινῶς ἐπιεικεῖς διαθέσεις αὐτῆς πρὸς τοὺς γεωργοὺς καὶ πρὸς τοὺς κτηματίας.

§27ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὡς πρὸς τὸ κύριον ζήτημα, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω πολλὰ εἰς ὅσα ἤδη εἶπον. Ἡ Τράπεζα ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ θέσῃ εἰς κυκλοφορίαν δι’ ἴδιον λογαριασμόν της 60 ἑκατομμύρια δραχμῶν εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια. Ἐκ τούτων ἔχει ἤδη ἐν κυκλοφορίᾳ τὰ 50, τὰ δὲ λοιπὰ 10 ὀφείλει νὰ ἔχῃ εἰς τὰ ταμεῖά της πρόχειρα διὰ τὰς ἀτόκους καταθέσεις παρ’ αὐτῇ, αἵτινες ἀνέρχονται εἰς 11 ἑκατομμύρια καὶ δύνανται ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν ν’ ἀπαιτηθῶσι παρ’ αὐτῆς. Ἐκ τῶν 50 ἑκατομμυρίων, τῶν προωρισμένων διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς κοινωνίας, περὶ τὰ 6 ἑκατομμύρια ἔχει διαθέσει εἰς προσωρινὰ δάνεια τῆς Κυβερνήσεως. Ἄν τὰ 6 αὐτὰ ἑκατομμύρια, ἢ ἔστω καὶ τὸ ἥμισυ, ἐπιστρέψῃ αὕτη, θὰ δυνηθῇ ἡ Τράπεζα νὰ πληρώσῃ τὰς μᾶλλον ἐπειγούσας ἀνάγκας τῆς κοινωνίας, ἰδίᾳ δὲ νὰ σπεύσῃ εἰς ἐπικουρίαν τῆς πασχούσης τῶν Πατρῶν ἀγορᾶς καὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, αἵτινες κινδυνεύουσι ν’ ἀφήσωσι τὰς σταφιδαμπέλους των ἀκαλλιεργήτους, πρὸς ζημίαν ἐθνικὴν ἀνυπολόγιστον. Ἰδοὺ τὸ κύριον ζήτημα, ὅπερ μάτην ζητεῖ νὰ ὑπεκφύγῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὁμιλῶν περὶ χρεωγράφων παγίων καὶ χρεωλυτικῶν δανείων, ἀσχέτων πρὸς τὰς νῦν ἐπειγούσας ἀνάγκας. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ἀπαντήσω τινὰ καὶ πρὸς ὅσα αὐτὸς, παρεκβαίνων τοῦ ὑπὸ συζήτησιν θέματος, ἐνόμισεν εὔκαιρον νὰ εἴπῃ περὶ τῆς ἰδικῆς του ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν ἡμετέραν οἰκονομικὴν πολιτικήν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἰσχυρίσθη, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ἡμῶν πολιτικὴ ἄγει εἰς τὴν ἀποτυχίαν, ἡ δὲ ἰδική του, μεθ’ ὅλας τὰς ἀντενεργείας ἡμῶν, εἰς τὴν ἐπιτυχίαν. Δὲν ἠξεύρω, ποίαν ἐπιτυχίαν ἐννοεῖ, ταῦτα λέγων, οὐδὲ θέλω νὰ ἐξετάσω τὰ κατ’ αὐτήν, ἐνόσῳ οὐδὲν βέβαιον καὶ ὡρισμένον ἔχομεν πρὸ ἡμῶν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὤφειλε νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἰδίαν καὶ νὰ πολεμήσῃ τὴν ἡμετέραν οἰκονομικὴν πολιτικὴν κατὰ τὴν γενικὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ συζήτησιν. Ἀλλὰ τότε ἐπροτίμησε νὰ τηρήσῃ ἀφασίαν, νῦν δὲ, ὅτε πρὸ ἡμερῶν ἐπερατώθη ἡ συζήτησις ἐκείνη, ἔρχεται ἐξαπίνης καὶ μᾶς λέγει ἀποφθεγματικῶς, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ἡμῶν πολιτικὴ δὲν δύναται νὰ συντελέσῃ εἰς ἀνόρθωσιν τῶν οἰκονομικῶν, εἰς βελτίωσιν τῆς καταστάσεως ἡμῶν. Πλὴν πόθεν συνάγει τοῦτο; Πόθεν συνάγει καὶ ὅτι αἱ ἐνέργειαί μας ἀντιστρατεύονται πρὸς τὸ κοινῇ συμφέρον καὶ συντελοῦσιν εἰς ἐπιδείνωσιν τῆς καταστάσεως; Βεβαίως οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν, Κύριοι, ἔχει λησμονήσει τὰ πρὸ ὀλίγων μόλις ἡμερῶν λεχθέντα ὑπ’ ἐμοῦ κατὰ τὴν γενικὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτε εἶχον λάβει τὴν τιμὴν νὰ διερμηνεύσω ἐνώπιον ὑμῶν τὰς γνώμας τῆς πολιτικῆς μερίδος, εἰς ἣν ἀνήκω, περὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ζητήματος· καὶ ἄλλως δὲ εἶναι γνωσταὶ τοῖς πᾶσιν αἱ γνῶμαι ἡμῶν αὗται. Οἱ πάντες γινώσκουσιν, ὅτι, ἂν ὑπάρχῃ μερίς, ἥτις ἐννοεῖ νὰ κρατήσῃ ὑψηλὰ τὴν πίστιν καὶ τιμὴν τοῦ Κράτους ἡμῶν, τοιαύτη εἶναι ἡ πολιτικὴ ἡμῶν μερίς. Μόνη ἡ μερὶς ἡμῶν δὲν ἀπέβαλε τὴν πεποίθησιν αὐτῆς ἐπὶ τὴν ἐπάρκειαν τοῦ Κράτους καὶ τῆς χώρας· μόνη αὐτὴ ἔχει ὡς πρῶτον ἄρθρον τοῦ προγράμματός της τὴν ἀκεραίαν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών μας. Καὶ δὲν ἀρκούμεθα πρὸς τοῦτο εἰς κενοὺς λόγους μόνον. Ἡμεῖς κατηγγείλαμεν ἤδη καὶ κατεδείξαμεν τὸ ἐκ 16 ἑκατομμυρίων τακτικὸν ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1893, ἔσχομεν δὲ τὸ θάῤῥος νὰ ὑποδείξωμεν ἐν ταὐτῷ καὶ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν τὸ ἔλλειμμα τοῦτο θὰ ἐκαλύπτετο καὶ τὸ Κράτος θὰ ἐνέπνεεν εἰς πάντας ἐμπιστοσύνην περὶ τῆς οἰκονομικῆς ἀνορθώσεώς του. Ἡμεῖς συνεστήσαμεν οἰκονομίας ἀληθεῖς καὶ μὴ παραβλαπτούσας τὸ παράπαν τὴν ὑπηρεσίαν, μηδὲ καθιστώσας τὸ Κράτος ἀνίκανον εἰς πλήρωσιν τῶν ἐθνικῶν ἡμῶν σκοπῶν, τοῦτο δὲ ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὰς εἰκονικὰς ἢ ἐπιζημίους οἰκονομίας, εἰς ἃς ἐνόμισε καλὸν νὰ προσφύγῃ ἡ Κυβέρνησις. Διὰ τῶν οἰκονομιῶν τούτων ἐν μέρει ὑποκρύπτονται δαπάναι, ἃς ἀδύνατον νὰ ἀποφύγῃ τὸ Κράτος, ὡς ἀπέδειξα ἤδη κατὰ τὴν γενικὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐν μέρει δ’ ἐπέρχεται ζημία, εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἢ ἀποκόπτεται πᾶσα ἐλπὶς ἡμῶν περὶ αἰσιωτέρου μέλλοντος, ὡς ὅταν περιορίζηται τὸ ἱερὸν ἐκεῖνο κονδύλιον, τὸ προωρισμένον εἰς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐθνικῶν ἡμῶν σκοπῶν, ἢ καταδικάζωνται εἰς ἀποσύνθεσιν αἱ πολεμικαὶ τῆς χώρας δυνάμεις. Ἡμεῖς τοὐναντίον, χωρὶς νὰ παραβλάψωμεν τὸ παράπαν τὴν ὑπηρεσίαν, χωρὶς νὰ ἐξασθενίσωμεν τὰς πολεμικὰς δυνάμεις, ἀλλ’ ἐνισχύοντες αὐτὰς μᾶλλον, ὑπεδείξαμεν ἀληθεῖς οἰκονομίας, ἀνερχομένας εἰς δέκα περίπου ἑκατομμύρια. Ἡμεῖς ἐπὶ θυσίᾳ τῆς δημοτικότητός μας, ἔσχομεν τὸ θάῤῥος νὰ ὑποδείξωμεν ἐν ταὐτῷ καὶ αὔξησιν τῶν δημοσίων προσόδων κατὰ δέκα ὡσαύτως ἑκατομμύρια, οὐχὶ διὰ νέας ἐπιβαρύνσεως τῶν ἐπαχθῶς ἤδη φορολογουμένων τάξεων, ἀλλὰ διὰ ῥιζικῆς φορολογικῆς μεταῤῥυθμίσεως τοιαύτης, καθ’ ἣν θὰ ὑπεβάλλοντο εἰς ἀνάλογα βάρη καὶ αἱ ἤδη ἐλαφρῶς φορολογούμεναι ἢ ἀσύδοτοι μένουσαι εὐπορώτεραι τάξεις. Κατὰ ταῦτα, ἡμεῖς ὑπεδείξαμεν βελτίωσιν τοῦ ὑποβληθέντος προϋπολογισμοῦ κατὰ 20 ὅλα ἑκατομμύρια, δι’ ὧν καὶ τὸ ἔλλειμμα αὐτοῦ θὰ ἐκαλύπτετο καὶ ἀληθὲς πλεόνασμα ἐκ 4 ἑκατομμυρίων θὰ εἴχομεν ὡς περιθώριον διὰ πᾶν ἐνδεχόμενον. Καὶ εἶναι αὐτὴ ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ, ἡ ἄγουσα εἰς ἀποτυχίαν; Εἶναι αὐταὶ αἱ ἐνέργειαι ἡμῶν, αἱ ἀντιστρατευόμεναι εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν τοῦ Κράτους; Ἀλλὰ ποία εἶναι ἡ ἐπιτυχία τῆς ἰδικῆς σας οἰκονομικῆς πολιτικῆς, δι’ ἣν ἔχετε τὸ θάῤῥος νὰ καυχᾶσθε νῦν; Εἶναι ὁ ὑπερδιπλασιασμὸς τῶν φορολογικῶν βαρῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἢ ὁ ὑπερδιπλασιασμὸς τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους, ἢ ἡ μεθ’ ὅλα ταῦτα δημιουργηθεῖσα ἔκρυθμος κατάστασις τῶν δημοσίων ἡμῶν οἰκονομικῶν, ἥτις ἐπαπειλεῖ νὰ συμπαρασύρῃ ἤδη εἰς τὸ βάραθρον καὶ τὰ κατ’ ἰδίαν ἡμῶν οἰκονομικά; Καὶ πότε προβαίνετε εἰς τὰς τοιαύτας καυχησιολογίας; Καθ’ ἣν στιγμὴν μάτην ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ζητεῖ πιστωτικὰ κεφάλαια παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὅπως ἀποφύγῃ δι’ αὐτῶν τὴν ἐκραγεῖσαν κρίσιν, καθ’ ἣν στιγμὴν μάτην αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι ζητοῦσι τὰ ἀναγκαῖα πρὸς καλλιεργίαν τῶν σταφιδαμπέλων των χρήματα, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Τράπεζα λέγει, ὅτι δὲν ἔχει πλέον διαθέσιμα κεφάλαια ὑπὲρ αὐτῶν, διότι προελάβετε καὶ ἐξηντλήσατε σεῖς αὐτὰ διὰ τὸ Κράτος.

§28Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Χαίρω διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εὗρε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὑποδηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις του πρὸς ἐξεύρεσιν δανείου ἔφθασαν εἰς αἴσιον πέρας...

§29ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶπε τοιοῦτόν τι.

§30Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶπεν· αὐτὸ ἐγὼ ἀντελήφθην. Εἶπεν ὅτι ἡ πολιτική του ἔφθασεν εἰς αἴσιον πέρας· ἡ πολιτική του δὲ εἶναι ἡ πολιτικὴ τῶν δανείων· καὶ αὐτὸ δικαιούμεθα νὰ ὑποθέσωμεν, οὐχὶ διότι τὸ εἶπεν, ἀλλὰ διότι εἶναι γνωστὸν ἐκ τῆς πολιτικῆς του. Λοιπὸν τὸ δάνειον ἐπέτυχεν, ἀπέτυχε δὲ πᾶσα ἄλλη ἐνέργεια ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν τῆς χώρας. Θὰ συζητήσωμεν δὲ ὅταν θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ δάνειον καὶ ἴδωμεν ὑπὸ τίνας ὅρους συνήφθη καὶ ἂν διὰ τούτου θὰ ἐπέλθῃ βελτίωσις τῶν οἰκονομικῶν τῆς χώρας. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου ἤδη. Τὸ ζήτημα εἶναι ἡ αἴτησις τῶν σταφιδοκτημόνων, οἵτινες ζητοῦσι τὴν συνδρομὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς παρὰ τῇ Τραπέζῃ, ὅπως τοῖς παράσχῃ τὰ μέσα νὰ καλλιεργήσωσι τὰ κτήματά των. Αἱ ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι παρηγορητικαί· ἀπεναντίας εἶναι λίαν ἀνησυχητικαὶ διὰ τοὺς σταφιδοκτήμονας. Ἀνακοινῶν τὴν συνεννόησιν, ἣν ἔλαβε μετὰ τῆς Τραπέζης, μᾶς εἶπεν, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ ἡ βελτίωσις τῆς καταστάσεως τῶν αἰτούντων, ὅταν ἐπέλθῃ ἡ βελτίωσις τῶν πραγμάτων τῆς χώρας· ἐξαρτᾶται ἡ θεραπεία τῆς αἰτήσεώς των ἐκ τῆς γενικῆς βελτιώσεως τῶν πραγμάτων τοῦ Κράτους. Ἐὰν ἡ Τράπεζα λάβῃ ὅσα ἔχει νὰ λαμβάνῃ παρὰ τοῦ Κράτους, θὰ χορηγήσῃ τὰ μέσα εἰς τοὺς αἰτοῦντας. Ἔχομεν ἐνταῦθα τὴν πολιτικὴν τῆς ἐλπίδος· ἔχομεν προϋπολογισμὸν ἐλπίδων. Ἐλπίζει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς τὸ ἰσοζύγιον, καὶ ὅταν τῷ ἀπεδείχθη, ὅτι τοὐναντίον ὁ προϋπολογισμὸς θ’ ἀφήσῃ ἔλλειμμα 22 ἑκατομμυρίων, δὲν ἀπήντησε τίποτε· ἀφῆκε τὴν ἀπάντησιν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μᾶς εἶπον «ἐλπίζομεν εἰς τὸ δάνειον καὶ τοὺς οἰκονομικοὺς συνδυασμούς». Ἐν τούτοις ἐφθάσαμεν εἰς ὃ σημεῖον εὑρισκόμεθα ἕνεκα τῶν δανείων, καὶ θὰ ἴδωμεν πάλιν τὰ ἀποτελέσματα τῆς πολιτικῆς ταύτης. Ἀλλὰ σήμερον, ἐπαναλαμβάνω, πρόκειται περὶ τοῦ ἑτέρου ζητήματος, διὰ τὸ ὁποῖον πολλοὶ τῶν συναδέλφων καὶ ἐγὼ παρακαλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ φροντίσῃ, ὅπως διευκολυνθῶσιν οἱ σταφιδοκτήμονες. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μᾶς εἶπεν, ὅτι πρὸ δύο ἡμερῶν ἔδωκεν εἰς τὴν Τράπεζαν ποσὸν δύο ἑκατομμυρίων ἀπέναντι τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, ἀλλ’ ἡ Τράπεζα δὲν χορηγεῖ τοῦτο, διότι ἔχει ἀνάγκην. Ἂν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ τῳόντι νὰ δειχθῇ χρήσιμος εἰς τοὺς σταφιδοκτήμονας, δύναται διὰ συνδυασμοῦ τινος πρὸς τὴν Τράπεζαν νὰ χορηγήσῃ 2 ἢ 3 ἑκατομμύρια, εἰς τὰς ἐπαρχίας πρὸς καλλιέργειαν τῶν κτημάτων, ἄλλως οὐ μόνον οἱ κτηματίαι θέλουσιν εὑρεθῆ εἰς ἀμηχανίαν, ἀλλὰ καὶ τὸ Κράτος θὰ ὑποστῇ ζημίαν.

§31ΡΑΛΛΗΣ. Ἡμεῖς ἀντὶ μομφῆς ὡς ἔπαινον ὑπολαμβάνομεν τὴν καταγγελίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἀντιστρατευόμεθα εἰς τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐκ μακρᾶς πείρας γνωρίζομεν, καὶ μεθ’ ἡμῶν ἡ χώρα, ὁποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς αὐτοῦ. Ἀκριβῶς αὕτη ἤγαγε τὴν χώραν εἰς τὰς δυσχερείας, ἃς διέρχεται, αὕτη δ’ ὤθησε τοὺς κτηματίας τὴν σήμερον νὰ προβαίνωσιν εἰς διαδηλώσεις, ἵνα τύχωσι τῆς πίστεως καὶ τῶν μέσων πρὸς καλλιέργειαν τῶν κτημάτων των. Ὅπως παρηγορήσῃ αὐτοὺς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπηγγέλθη ὅτι μετ’ ὀλίγον θέλει στεφθῆ ἡ πολιτική του, ὅτι μετ’ ὀλίγον θέλει δυνηθῆ ν’ ἀποδώσῃ πρὸς τὴν Τράπεζαν πάντα τὰ ποσὰ, ἅτινα αὕτη ἔχει δανείσει πρὸς τὸ Δημόσιον, ὅτι δ’ οὕτω θὰ εὑρεθῇ ἡ Τράπεζα εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ χορηγήσῃ δάνεια εἰς κτηματίας, πρὸς καλλιέργειαν τῶν κτημάτων των. Φοβοῦμαι ὅτι ἡ βοήθεια αὕτη, ἂν ἐπέλθῃ, θὰ ἐπέλθῃ λίαν ἀργά, ὅτε θὰ ἔχῃ πλέον παρέλθει ὁ χρόνος τῆς καλλιεργείας τῶν κτημάτων. Ὁπωσδήποτε δὲν ἐννοῶ, διατὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς συζήτησιν περὶ μέτρου ἐπιβαλλομένου ἀμέσως, περὶ μέτρου προσωρινοῦ, ἠθέλησε νὰ παρεμβάλῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς του πολιτικῆς· δὲν ἐννοῶ, διατὶ ἀπέφυγε ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τὰ λεχθέντα παρὰ τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν Ἄρτης καὶ Λοκρίδος. Περὶ ἑνὸς καὶ μόνου ζητήματος ἐπρόκειτο, ἐὰν ἡ Τράπεζα ἦναι εἰς θέσιν νὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὰς αἰτήσεις τῶν γεωργοκτηματιῶν τῶν ζητούντων πιστώσεις πρὸς καλλιέργειαν τῶν κτημάτων των. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῷ μέσῳ τῶν ποικίλων δηλώσεών του περιέλαβε καὶ ταύτην, ὅτι πράγματι ἡ Τράπεζα εὑρίσκεται εἰς ἀδυναμίαν ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς αἰτήσεις ταύτας. Καὶ πῶς; Ἡ Τράπεζα ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ δι’ ἴδιον λογαριασμὸν 60,000,000 δραχμῶν γραμμάτια, ἔχει δ’ ἐν κυκλοφορίᾳ 50,000,000, ἀλλ’ ἔχει καὶ ἀτόκους καταθέσεις ὑπὲρ τὰ 11,000,000 δραχμῶν, καταθέσεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ἀναληφθῶσιν ἀπὸ τῆς σήμερον ἕως τῆς αὔριον. Ἐὰν ἤθελεν ἐπεκτείνει τὴν κυκλοφορίαν τῶν γραμματίων τῶν διὰ λογαριασμόν της κυκλοφορούντων, θὰ ἠδύνατο νὰ ἐκτεθῇ εἰς τὸ νὰ μὴ ἔχῃ ν’ ἀποδώσῃ τὰς τοιαύτας ἀτόκους καταθέσεις. Ἐντεῦθεν ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ Τράπεζα εὑρίσκεται ἐν πλήρει ἀδυναμίᾳ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς αἰτήσεις τῶν γεωργοκτηματιῶν. Καὶ τότε μένει νὰ ἐρωτηθῇ, τίς ὁ παραίτιος τῆς ἀδυναμίας ταύτης τῆς Τραπέζης; Παραίτιος τῆς ἀδυναμίας ταύτης τῆς Τραπέζης εἶναι ἡ ἀδυναμία τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ ἐπιμονὴ αὐτῆς νὰ μὴ ἀποδώσῃ ὅσα ὀφείλει πρὸς τὴν Τράπεζαν ἐκ προχείρως συνομολογηθέντων καὶ προσκαίρων δανείων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναται ἡ κοινωνία ν’ ἀπαιτήσῃ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι νὰ διακανονίσητε τὸ κυμαῖνον χρέος τοῦ Δημοσίου πρὸς τὴν Τράπεζαν, διότι τότε ἡ Τράπεζα θὰ καταστῇ ἐπαρκὴς πρὸς ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς της. Εἰς ταῦτα, λεχθέντα ἤδη παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Λοκρίδος, οὐδὲν ἀπήντησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Τράπεζα, προβάλλουσα ὅτι ἡ ἀπόδοσις τῶν γεωργικῶν δανείων δὲν δύναται νὰ παρατείνηται ἐπ’ ἄπειρον, οὐδόλως ἀποκρούει, ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀδυναμίαν νὰ προβῇ εἰς νέα δάνεια γεωργικά, συνεπείᾳ τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Τράπεζα δὲν δύναται ἐπ’ ἄπειρον νὰ δανείζῃ, χωρὶς νὰ τῇ ἀποδίδωνται τὰ δανειζόμενα. Ἀλλ’ οἱ γεωργοί, δανειζόμενοι κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς καλλιεργείας, δυνατὸν νὰ μὴ ὦσι πάντοτε εἰς κατάστασιν ν’ ἀποδώσουν τὴν ὀφειλὴν κατὰ τὴν συγκομιδήν, ὀφείλεται δὲ αὐτοῖς παράτασίς τις· ὑπάρχουσιν ὅμως καὶ ἕτεροι, οἵτινες οὐδέποτε ἐδανείσθησαν παρὰ τῆς Τραπέζης καὶ οἵτινες ζητοῦσι τώρα πρῶτον δάνειον. Πρὸς τούτους ἀπαντᾷ ἡ Τράπεζα, ὅτι δὲν δύναται νὰ διαθέσῃ νέα κεφάλαια ὑπὲρ τῆς γεωργίας, διότι διέθηκεν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου τὰ διαθέσιμα γραμμάτια, τὰ κυκλοφοροῦντα διὰ λογαριασμὸν τῆς Τραπέζης. Οὕτως ἄλλοτε ἀνεγράφοντο εἰς τοὺς ἰσολογισμοὺς τῆς Τραπέζης καὶ εἰς πίστωσιν αὐτῆς τὰ ὀφειλόμενα ἐξ ἀνεξοφλήτων ἐνταλμάτων τοῦ Δημοσίου. Τὰ ἐντάλματα ταῦτα συνεψηφίσθησαν κατόπιν πρὸς ἔντοκα γραμμάτια, ἀλλ’ οὐδὲν ἀπεδόθη πρὸς τὴν Τράπεζαν ἐκ τῶν ὀφειλομένων παρὰ τοῦ Δημοσίου. Ἡ ἀδυναμία λοιπὸν τῆς Τραπέζης προέρχεται ἐκ τῆς ἀδυναμίας τοῦ Δημοσίου. Ὁ,τιδήποτε ποσὸν καὶ ἂν ἀποδώσῃ τὸ Δημόσιον πρὸς τὴν Τράπεζαν ἐπὶ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον θὰ συντελέσῃ νὰ καταστήσῃ τὴν Τράπεζαν ἐπαρκεστέραν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς της παρὰ τῇ κοινωνίᾳ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ καταστήσῃ αὐτὴν ἐπαρκεστέραν, εἶναι ἡ ἀπόδοσις τῶν πρὸς αὐτὴν ὀφειλομένων ἐκ κυμαινόντων χρεῶν τοῦ Δημοσίου.

§32ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι μόνον ἡ γεωργία, ἥτις ἔχει ἀξιώσεις δανείων ἀπὸ τὰς Τραπέζας· καὶ τὸ ἐμπόριον καὶ ἡ βιομηχανία καὶ ἡ ἔγγειος κτῆσις ζητοῦν πιστώσεις. Βλέπετε, τί φωνάζουν οἱ ἔμποροι ἐν Πάτραις καὶ οἱ βιομήχανοι ἐν Πειραιεῖ: «Αὐξήσατε τὰς ἐμπορικάς μας πιστώσεις· ἄλλως κινδυνεύομεν.» Διατὶ λοιπὸν περιορίζομεν τὸ ζήτημα ἁπλῶς εἰς τὰ 2 ἢ 3 ἑκατομμύρια, τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὰς ἀνάγκας τὰς προσομοίας τῶν γεωργῶν; Ἐγὼ ὑποθέτω, ὅτι θὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ καταβάλῃ 2 ἑκατομμύρια ἀπέναντι τοῦ κυμαίνοντος χρέους πρὸς τὴν Τράπεζαν, καὶ ταῦτα νὰ δοθοῦν εἰς τοὺς γεωργούς· ἀλλὰ νομίζετε, ὅτι δι’ αὐτῶν αἱ στενοχωρίαι τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς ἐκπληροῦνται; Τί θὰ κάμητε τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας τῶν ἰδιοκτητῶν, εἰς τὰς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ ἡ Τράπεζα, ἐκτὸς μόνον ἐὰν δυνηθῇ νὰ ἀναλάβῃ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τοῦ κυμαίνοντος χρέους τοῦ Κράτους εἰς χρυσὸν καὶ τραπεζογραμμάτια; Δὲν δύνανται δὲ νὰ ἀποδοθῶσι ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται ἀφεύκτως, ἐπαναλαμβάνω, εἰμὴ μόνον διὰ δανείου, καὶ ἰδοὺ διατὶ ἐν ἄλλῃ συνεδριάσει παρέστησα, ὅτι εἶναι ἄφευκτος ἡ ἀνάγκη τῆς συνάψεως δανείου, ἄνευ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ Τράπεζαι νὰ χορηγήσουν νέα δάνεια, διότι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν δύναται σήμερον νὰ διαθέσῃ πλέον τῶν 60 ἑκατομμυρίων· ἔχει διαθέσει ἤδη 50 ἑκατομμύρια, 10 δὲ εἶναι ἀναπόφευκτος ἀνάγκη νὰ μένουν ἐν τοῖς ταμείοις αὐτῆς ἀπέναντι τῶν ἀτόκων ἀπαιτητῶν καταθέσεων. Μόνον λοιπὸν ἡ πληρωμὴ ὅλων τῶν προσωρινῶν δανείων τοῦ Κράτους πρὸς τὰς Τραπέζας ἀσφαλῶς δύναται νὰ ὠφελήσῃ τὴν ἀγοράν. Εἴδετε, μόλις ἠκούσθη, ὅτι θὰ συναφθῇ δάνειον, ἡ ἐπικαταλλαγὴ ἠλαττώθη σπουδαίως, ἡ ἀξία τῶν ἡμετέρων χρεωγράφων ηὔξησε σπουδαίως. Ἐὰν δὲ πραγματοποιηθῇ τὸ δάνειον, ἡ ἐπικαταλλαγὴ θὰ φθάσῃ εἰς τὸ κατώτατον σημεῖον καὶ οἱ πιστωτικοὶ ἡμῶν τίτλοι καὶ τὰ ἐθνικὰ χρεώγραφα εἰς τὴν ἀληθῆ αὐτῶν ἀξίαν. Ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ δάνειον θὰ συναφθῇ, διότι αἱ παρεχόμεναι ἀσφάλειαι εἶναι ἐπαρκεῖς. Ἐὰν δὲ ὑπάρχωσι δυσχέρειαι εἰσέτι, αὗται προέρχονται ἐξ ἀδικαιολογήτων φόβων. Ἀντιστρατεύονται εἰς τὴν σύναψιν τοῦ δανείου αἱ ἰδέαι, αἱ ῥιφθεῖσαι ἐν τῇ δημοσιογραφίᾳ καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ πληρώσῃ τοὺς τόκους τῶν δανείων, ὅτι, καὶ ἂν παράσχῃ ἐπαρκεῖς ἀσφαλείας, θὰ ἀθετήσῃ τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῆς. Ἐὰν θέλωμεν λοιπὸν πράγματι νὰ παρέξωμεν τὰ μέσα εἰς τοὺς γαιοκτήμονας καὶ εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς, πρέπει πάντες, ἀνεξαρτήτως τῆς πολιτικῆς ἀποχρώσεως, εἰς ἣν ἀνήκομεν, ν’ ἀφήσωμεν τὰς ἱερεμιάδας καὶ νὰ συντελέσωμεν πάντες εἰς τὴν σύναψιν δανείου, ἐπαρκοῦς πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Δημοσίου ἐκ τῶν προσωρινῶν δανείων καὶ εἰς τὴν πληρωμὴν ἐπί τινα ἔτη τῶν τοκομεριδίων τοῦ παγίου χρέους. Ἰδίως δὲ ἀποτείνομαι εἰς πάντας ἐκείνους, οἵτινες ἀνέγραψαν ὡς ἀρχὴν τῆς πολιτικῆς των τὴν σωτήριον ἀρχὴν τῆς ἀκριβοῦς ἐκπληρώσεως τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Δημοσίου πρὸς τοὺς δανειστάς του.

§33ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὀρθοτάτη ἦτο ἡ αἰτίασις, τὴν ὁποίαν τινὲς τῶν προαγορευσάντων ἀπηύθυναν κατὰ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐν οὐ δέοντι καὶ ἀποτόμως παρεισήγαγεν οἰκονομικὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία πρό τινων ἡμερῶν διεξήχθη καὶ ἐθεωρήθη περατωμένη. Ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐθεώρει τὰ λεχθέντα κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην ἄξια ἀντικρούσεως, ὤφειλε τότε νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ νὰ ἀνατρέψῃ τὰ ἐπιχειρήματα καὶ τὰ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα οἱ ἀγορεύσαντες ἐξέθεσαν. Ἐγὼ μάλιστα, Κύριοι, φρονῶ, ὅτι δυνάμεθα νὰ αἰτιαθῶμεν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τὸν τρόπον ἀκόμη, διὰ τοῦ ὁποίου διεξήγαγε τὴν οἰκονομικὴν ταύτην συζήτησιν, διότι ἁπλῶς περιωρίσθη νὰ δηλώσῃ, ὅτι ἡ ἰδική του πολιτικὴ στέρεται δι’ ἐπιτυχίας, καὶ ὅτι ἡ ἡμετέρα πολιτικὴ ἀποτυγχάνει οἰκτρῶς, πρὸς τὸ συμφέρον ἀκόμη τοῦ Δημοσίου. Ἐνθυμεῖσθε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, ὅτε ἡμεῖς ἐνομίσαμεν ἐπιβεβλημένον νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς ἰδέας μας περὶ τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων, πρῶτον εὕρομεν τὴν φορολογίαν ἀνωτέραν τῶν οἰκονομικῶν δυνάμεων τῆς χώρας, πιέζουσαν τὸν λαὸν καὶ καθιστῶσαν πᾶσαν προσπάθειαν αὐτοῦ περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεώς του ἀδύνατον. Κατόπιν ἐξητάσαμεν τὰς διαφόρους οἰκονομικὰς ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους καὶ ἀνεύρομεν αὐτὰς, ἐπὶ τῇ βάσει μάλιστα τῶν ἐπισήμων πινάκων τοῦ Δημοσίου, ἀνερχομένας εἰς δεκάδας πολλὰς ἑκατομμυρίων. Ἐξητάσαμεν τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἀνεύρομεν καὶ ἐν αὐτῷ ἔλλειμμα σπουδαιότατον. Ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τοῦ ὅλου αὐτῶν τῶν μελετῶν, ἐφθάσαμεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ συνομολόγησις τοῦ δανείου εἶναι ἀδύνατον νὰ προλάβῃ τὴν συμφορὰν, εἰς τὴν ὁποίαν δυστυχῶς τὸ ἡμέτερον Κράτος ἄγεται. Ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἤθελε νὰ ἀντικρούσῃ τὰς ἰδέας ἐκείνας καὶ ἤδη ἀκόμη, ἠδύνατο νὰ ἐξετάσῃ τὰ ἑξῆς ζητήματα: Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἡ φορολογία ἐπιβαρύνει τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν πλέον τῶν δυνάμεών του; Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους ἐκ τοῦ παρελθόντος ἀνέρχονται εἰς δεκάδας ἑκατομμυρίων; Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς, ὅπως αὐτὸς τὸν εἰσάγει, περιέχει μέγιστα ἐλλείμματα; Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι περὶ τοῦ σιδηροδρόμου Λαρίσσης οὐδεμίαν ἔλαβε πρόνοιαν; Καὶ ὅταν εἰς τὸ Κράτος τοιαῦτα ἐπιβάλλωνται βάρη, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίσωμεν, ὅτι ἓν δάνειον δύναται νὰ προλάβῃ τὴν καταστροφὴν, ἢ ἁπλῶς μόνον θὰ χρησιμεύσῃ, ἵνα τὴν ἀναβάλῃ; Οὕτω, νομίζω, ἐπεβάλλετο εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ διεξαγάγῃ τὴν συζήτησιν, καὶ δὲν ἔπρεπεν, ἐπὶ τῇ βάσει δὲν ἠξεύρω τίνων ἐλπίδων, νὰ ἀποδίδῃ εἰς ἡμᾶς πολιτικὴν ἀντεθνικὴν, διὰ νὰ ἐξυμνήσῃ τὴν ἰδικήν του πολιτικήν. Ἡμεῖς ἠθέλομεν ὁμολογήσει εὐχαρίστως, ἐὰν πράγματι ἐπειθόμεθα, ὅτι ἡ πολιτική του ἠδύνατο νὰ ἦναι συμφέρουσα, ἀλλὰ τοῦτο μόνον ἐκ τῆς συζητήσεως ἠδύνατο νὰ προέλθῃ καὶ οὐχὶ ἁπλῶς διὰ λέξεων καὶ δι’ ὑπαινιγμῶν, ἀποτόμως καὶ αἰφνιδίως εἰς τὴν Βουλὴν ὑποβαλλομένων.

§34ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§35ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα τὸ οἰκονομικὸν συνεζητήθη λίαν εὐρέως, ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν συνεζητήθησαν ἀρκούντως. Εἶναι ἡ περίπτωσις, καθ’ ἣν ἡ Τράπεζα, εἴτε δι’ ἐξοφλήσεως δανείου τινὸς πρὸς αὐτὴν ὀφειλομένου παρὰ τοῦ Δημοσίου, εἴτε διὰ τῆς ταμιευτικῆς αὐτῆς λειτουργίας καὶ τῆς κινήσεως τοῦ ταμείου της, ἤθελεν ἔχει χρήματα διαθέσιμα, ἅτινα ἠδύνατο νὰ χρησιμοποιήσῃ εἰς δάνεια πρὸς γεωργοκτηματίας. Ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ ἡ Τράπεζα παρουσιάζει ἄλλην παρατήρησιν, ὅτι οὐδὲν δύναται νὰ δανείσῃ πρὸς ἐκείνους, οἵτινες δὲν ἐξώφλησαν τὰ προσωρινὰ δάνεια, ἅτινα ἐχορήγησε πέρυσι πρὸς καλλιέργειαν τῶν κτημάτων των. Ἡ ἐσοδεία τοῦ παρελθόντος ἔτους ἦτο κακὴ, καὶ πλεῖστοι σταφιδοκτηματίαι ἰδίως εὑρέθησαν εἰς τὴν ἀπόλυτον ἀδυναμίαν νὰ ἐξοφλήσουν τὸ ὅλον ἢ μέρος τῆς ὀφειλῆς των πρὸς τὴν Τράπεζαν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ Τράπεζα, ἔχουσα τὴν ἀρχὴν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δανείζῃ εἰς τοὺς τοιούτους ὀφειλέτας, δὲν θὰ δανείσῃ εἰς αὐτούς. Θὰ εὑρεθῶσιν ἑπομένως πλεῖστοι γεωργοκτηματίαι εἰς τὴν ἀδυναμίαν νὰ καλλιεργήσουν τὰ κτήματά των, ἡ τοιαύτη δὲ ἀδυναμία δύναται νὰ βλάψῃ καὶ γενικῶς τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους. Εἰς τοῦτο πρέπει νὰ εὑρεθῇ διέξοδος, διὰ τῆς ὁποίας ἡ Τράπεζα, οὐχὶ βεβαίως πιεζομένη, ἀλλὰ τυγχάνουσα ἄλλων ὑποστηρίξεων ἀπὸ μέρους τοῦ Δημοσίου ἢ ἀσφαλειῶν τινων, νὰ δυνηθῇ νὰ χορηγήσῃ δάνεια καὶ πρὸς τοὺς κτηματίας τούτους, οἵτινες εὑρίσκονται ἐν κακῇ θέσει· διότι, ἐὰν οὗτοι δὲν καλλιεργήσουν τὰ κτήματά των, τοῦτο δύναται καιρίως νὰ βλάψῃ καὶ αὐτὸ τὸ Δημόσιον. Εἰς τοῦτο ἐφιστῶ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα εὑρεθῇ τρόπος, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ Τράπεζα νὰ παρέξῃ εἰς αὐτοὺς δάνεια.

§36ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κατὰ τὰς ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν πληροφορίας, ἡ ἄρνησις τῆς Τραπέζης εἶναι ἀπόλυτος. Ἂν τοῦτο ἦναι ἀποτέλεσμα ἀδυναμίας τῆς Τραπέζης, ἔχει καθῆκον ἡ Κυβέρνησις νὰ φροντίσῃ, ἐνόσῳ εἶναι καιρὸς, ἵνα μὴ κατόπιν μεταμεληθῇ αὕτη πρώτη καὶ περισσότερον ἡμῶν, νὰ φροντίσῃ, λέγω, ὅπως ἡ Τράπεζα ἐξεύρῃ τὰ ἑκατομμύρια αὐτά. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς καυχήσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ περὶ τῆς πολιτικῆς του, λέγω μόνον, ὅτι αἱ ἐλπίδες τρέφουσι.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρεῖς τῶν βουλευτῶν Κορινθίας, οἱ κκ. Δημητριάδης, Κούστας καὶ Χρηστόπουλος, ὑποβάλλουσι τὴν ἑξῆς σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§38ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Παρακαλεῖται ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς, ἵνα εὐαρεστούμενος ἐπιστείλῃ τὰ προσήκοντα εἰς τὴν Διοικητικὴν ἀρχὴν, ἵνα αὕτη ταχέως καὶ δραστηρίως μεριμνήσῃ ὑπὲρ τῶν ὑπὸ τῆς νόσου εὐλογίας παθόντων καὶ τῶν ἀπειλουμένων ὑπ’ αὐτῆς κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας, καὶ ἀποστείλῃ ταχέως ἱκανὴν ποσότητα δαμαλίδος, ἐπιτάσσουσα ἰδίως ἐμβολιασμὸν καὶ ἀναδαμαλισμόν. Ἰδίως δὲ μεριμνήσῃ ὑπὲρ τῶν κατοίκων Μπάσι καὶ Μποῦζι τοῦ δήμου Στυμφαλίας, εἰς στενὸν ἀποκλεισμὸν ἀπὸ πάσης μετὰ τῶν ἄλλων χωρίων συγκοινωνίας ὑποβληθέντων, ἐκ δὲ τοῦ ἀποκλεισμοῦ τούτου ἀπηγορεύθη αὐτοῖς ἀσκόπως καὶ ἡ εἰς τοὺς ὑδρομύλους μεταποίησις τῶν δημητριακῶν καρπῶν εἰς ἄλευρα πρὸς διατροφὴν αὐτῶν, βεβαίου ὄντος, ὅτι μόνοι οἱ νοσοῦντες ἀποκλείονται, οἱ δὲ λοιποὶ οὔτε ἀποκλείονται, οὔτε εἰς ἀσιτίαν καταδικάζονται ὑπὸ τῆς ἀστυνομίας· ἀποβαίνει δ’ οὕτως ἡ εἰς τοὺς ὑδρομύλους ἀπαγόρευσις αὐτῶν οὐ μόνον ἄσκοπος, ἀλλὰ καὶ παράνομος». Θὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§39Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος ἐζήτησε κατὰ προηγουμένην συνεδρίασιν πληροφορίας, πόθεν ἡ διαφορὰ τῆς κατὰ τόννον δαπάνης διὰ τὴν ἐκποίησιν σμύριδος ἐν Λονδίνῳ, ἐν Παρισίοις καὶ ἐν Ἀμβούργῳ, διότι παρετήρησεν ἐν κατατεθέντι σημειώματι, ὅτι ἡ δαπάνη δὲν ἦτο ἀνάλογος πρὸς τὰς ἀποστάσεις. Καταθέτω σημείωμα, ἐξηγοῦν τὰ τῆς δαπάνης καὶ τὰς ἀναλογίας αὐτῆς.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 183).

§41ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ κ. Βουλευτὴς Πυλίας δι’ ἐπερωτήσεώς του εἰς παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἐζήτησε νὰ πληροφορηθῇ, διατὶ δὲν δίδεται ἡ χρηματικὴ ἀμοιβὴ εἰς τοὺς ἀνακατατασσομένους μουσικοὺς, οἵτινες ἐξομοιοῦνται πρὸς ὑπαξιωματικούς. Ἀληθῶς ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Αὐγούστου τὸ Ὑπουργεῖον διέταξε νὰ μὴ δίδηται τοιαύτη ἀμοιβή, διότι ἀντιβαίνει ῥητῶς εἰς τὸν νόμον περὶ στρατολογίας, ὅστις ἐν ἄρθρῳ 117 λέγει, ὅτι (ἀναγινώσκει): «Ἐκ τῶν συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 113 τοῦ παρόντος νόμου ἀνακατατασσομένων ἀπολαμβάνουσι χρηματικὴν ἀμοιβὴν οἱ μὲν ἐπιλοχίαι καὶ λοχίαι παντὸς ὅπλου ἢ σώματος λεπτὰ 40 καθ’ ἑκάστην ἡμέραν, οἱ δὲ ἔφιπποι χωροφύλακες λεπτὰ 30 καθ’ ἑκάστην.» Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπονοηθῇ, ὅτι ἐν τῇ διατάξει ταύτῃ ὑπάγονται καὶ οἱ μουσικοί, ὡς δὲν ὑπάγονται καὶ πλεῖστοι ὅσοι ἀκόμη ὑπαξιωματικοί. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 113 χωρίζει τοὺς βαθμοὺς αὐτοὺς ἀπὸ τοὺς μουσικούς, διότι λέγει, ὅτι «οἱ ὑπαξιωματικοί, μουσικοὶ καὶ σαλπιγκταὶ παντὸς ὅπλου ἢ σώματος κλπ., οἱ τεχνῖται τοῦ Ὁπλοστασίου καὶ οἱ κατέχοντες ὀργανικὴν θέσιν τεχνίτου ἔν τινι τῶν σωμάτων ἢ τῶν καταστημάτων τοῦ στρατοῦ δύνανται ν’ ἀνακατατάσσωνται μέχρι συμπληρώσεως τοῦ 55 ἔτους τῆς ἡλικίας των κτλ.» Ὥστε εἰς αὐτοὺς ἐξαιρετικῶς παρέχεται τὸ δικαίωμα τῆς ἀνακατατάξεως μέχρι τοῦ 55 ἔτους, δὲν δίδεται δὲ εἰς αὐτοὺς χρηματικὴ ἀμοιβή, καὶ ἐὰν αὕτη ἐδίδετο μέχρι τοῦ Αὐγούστου εἰς τοὺς μουσικούς, κακῶς ἐδίδετο. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς κατὰ τὴν αὐτὴν συνεδρίασιν ἐζήτησε νὰ μάθῃ, διατὶ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Φαρμακευτικοῦ κλάδου δὲν παρέχεται τὸ ἐπιμίσθιον, μολονότι οὗτοι ἀνέλαβον καὶ ἄλλας ὑποχρεώσεις, πλὴν τῶν τακτικῶν αὐτῶν ὑπηρεσιῶν, τουτέστι τὴν παρασκευὴν τῶν φαρμάκων τῶν διαφόρων εὐεργετικῶν καταστημάτων καὶ τῶν φυλακῶν τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ κατὰ διάταγμα ἐκδοθὲν χορηγεῖται εἰς τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικοὺς τοῦ Φαρμακευτικοῦ κλάδου ἐπιμίσθιον ἀκριβῶς δι’ αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν, ὁ δὲ κ. Βουλευτὴς εἶπεν, ὅτι, μολονότι δὲν ἔχουσι ταχεῖαν προαγωγήν, ἐν τούτοις δὲν τοῖς δίδεται τὸ ἐπιμίσθιον...

§42ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ τὸ εἶπον κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀποκοπῆς τῶν ἐπιμισθίων, ἀλλὰ πᾶσα συζήτησις ἔληξε διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου ἐκείνου· δὲν ἔκαμα ἐπερώτησιν.

§43ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Σκοπὸς ἐμοῦ ἦτο νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι παρέχεται εἰκοσάδραχμος ἀντιμισθία εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται εἰς τὴν παρασκευὴν τῶν φαρμάκων, τῶν προωρισμένων διὰ τὰς φυλακὰς τοῦ Κράτους. Ὁ ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ᾐτήσατο πληροφορίας, διατὶ ἡ ὑπομοιραρχία Ὕδρας διοικεῖται ὑπὸ ἐνωμοτάρχου, καὶ διατὶ οὗτος δὲν ὑπόκειται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων. Ὁ νόμος οὗτος, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς στρατιωτικοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ἔχοντας σύζυγον ἐκ τοῦ τόπου, ἐν τῷ ὁποίῳ ὑπηρετοῦσιν, ἐφαρμόζεται μόνον ἐπὶ τῶν ἀξιωματικῶν διευθυντῶν μοιραρχιῶν καὶ ὑπομοιραρχιῶν, ὄχι δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ὁπλιτῶν, διότι οἱ ὁπλῖται, καθ’ ἑτέραν διάταξιν τοῦ ὀργανικοῦ νόμου, δὲν δύνανται μὲν νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἐξ ἧς κατάγονται, ἀλλὰ δὲν ἔχουσι καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ λάβωσι σύζυγον ἐν τῷ τόπῳ, ὅπου ὑπηρετοῦσιν. Ὅσον διὰ τὸν ἐνωμοτάρχην, τὸν διευθύνοντα τὴν ὑπομοιραρχίαν, ἡ ὑπηρεσία δὲν γινώσκει, ἂν ἔχῃ σύζυγον ἐντοπίαν· ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἐὰν ἦτο γνωστὸν, πάλιν οὗτος δὲν ὑπάγεται εἰς τὴν διάταξιν τὴν ἀπαγορευτικήν, διότι εἶναι ὁπλίτης. Ἀλλὰ σᾶς εἶπον, ὅτι προσωρινῶς ὁ ὑπομοίραρχος, ὁ διοικητὴς τῆς ὑπομοιραρχίας, εἶναι ἀπεσπασμένος εἰς ἄλλην ὑπηρεσίαν. Ἂν ὁ ἀναπληρῶν αὐτὸν ὑπαξιωματικὸς ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ μετατίθηται, βεβαίως τοῦτο θὰ ἦτο μέγα κώλυμα, διότι σὺν τῷ ἀξιωματικῷ θὰ ἀπεχώρει καὶ ὁ ὑπαξιωματικός, καὶ τοῦτο θὰ ἦτο λίαν ὀχληρὸν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν.

§44ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐννοεῖ βεβαίως, ὅτι, διὰ νὰ ἀπευθύνω τοιαύτην ἐπερώτησιν, θὰ ὑπάρχῃ παράπονον, τὸ ὁποῖον διατυποῦται κατὰ τῆς παραμονῆς ἐν Ὕδρᾳ τοῦ ἐν λόγῳ ἐνωμοτάρχου, φαίνεται δὲ, ὅτι πράγματι κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας του ἐγεννήθησαν ἐναντίον του παράπονα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εὐηρεστήθη νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν δευτέραν ἐπερώτησιν μου, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ εἰς τὴν πρώτην, διατὶ διευθύνει καὶ ἀπὸ πόσου χρόνου διευθύνει τὴν ὑπομοιραρχίαν ὁ ὑπαξιωματικὸς αὐτός.

§45ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἀπὸ τριῶν μηνῶν.

§46ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκ τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι δὲν ἔχομεν ἔλλειψιν βαθμοφόρων, μοὶ γεννᾶται ὑπόνοια, ὅτι ὑπάρχει λόγος τοπικός, ὅστις ὑπηγόρευσε τὴν τοποθέτησιν τοῦ εἰρημένου ὑπαξιωματικοῦ εἰς τὴν διεύθυνσιν τῆς ὑπομοιραρχίας. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων νόμου, ἂν ὁ νόμος οὗτος ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικούς, κατὰ μείζονα λόγον πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ὡς πρὸς τοὺς ὑπαξιωματικούς. Καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχε διάταξις ἐπιτακτικὴ τῆς ἀπομακρύνσεως τοῦ ἐνωμοτάρχου τοῦ διευθύνοντος, πάλιν ἠθικὸς λόγος ἐπέβαλλε τὴν ἀπομάκρυνσιν αὐτοῦ, διότι οὗτος ἀναπληροῖ ἀξιωματικόν. Ἂν ἀξιωματικὸς εὑρίσκετο σήμερον ἐν τῇ θέσει, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἤδη ὁ ἐνωμοτάρχης, θὰ ἐξετοπίζετο ἐκεῖθεν, ναὶ ἢ οὔ; Πῶς δὲ εἶναι δυνατόν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπαιτοῦμεν διὰ τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι καὶ ἀγωγὴν τελειοτέραν ἔχουσι καὶ ἀναλόγως τοῦ βαθμοῦ των ἀξιοπρεπεστέραν συμπεριφοράν, νὰ μὴ ἀπαιτῶμεν διὰ τοὺς ὑπαξιωματικούς; Τοῦτο τὸ σόλοικον εὑρίσκω ἐν τῇ ἀπαντήσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἴσως τὸ γράμμα τοῦ νόμου δίδει ἀφορμὴν εἰς τὴν τοιαύτην ἐκδοχὴν, ἀλλὰ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ εἶναι ἐντελῶς σύμφωνον μὲ τὴν γνώμην μου.

§47ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὁ ἐνωμοτάρχης δὲν δύναται νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὰς αὐτὰς διατάξεις, αἵτινες ἀφορῶσιν εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, διὰ τὸν λόγον, ὅτι ὁ ἐνωμοτάρχης δὲν διευθύνει μονίμως· ἂν προσωρινῶς διευθύνῃ τὴν ὑπομοιραρχίαν, δὲν ἕπεται, ὅτι αὐτὸς θὰ διευθύνῃ καὶ μονίμως ταύτην. Προσωρινῶς διευθύνει αὐτὴν, διότι ἐν Ὕδρᾳ δὲν ὑπάρχουσι τὰ αἴτια τὰ ἀπαιτοῦντα τὴν παρουσίαν τοῦ ἀξιωματικοῦ. Τρεῖς μόνον χωροφύλακες ἀποτελοῦσι τὴν ἐνωμοτίαν τῆς Ὕδρας, εἷς ὑπαξιωματικὸς καὶ εἷς ὑπενωμοτάρχης. Ἐννοεῖται βεβαίως, ὅτι, προκειμένου ἡ ὑπηρεσία νὰ διαθέσῃ ἀξιωματικόν, ὅπου ἡ παρουσία αὐτοῦ θὰ ἦτο ἀναγκαιοτέρα, προετιμήθη νὰ κενωθῇ προσωρινῶς ἡ θέσις τῆς Ὕδρας, ὅπου δὲν ἀπαιτεῖται ἡ παρουσία ἀξιωματικοῦ· οὐδὲν δ’ ἐκ τούτου ἐγεννήθη μέχρι τοῦδε παράπονον, διότι ἐν Ὕδρᾳ ὑπάρχει ἀπόλυτος τάξις, οὔτε αἱ συνήθεις καὶ μικραὶ παρεκτροπαί, αἱ ἐκ τῆς μέθης, συμβαίνουσιν ἐν Ὕδρᾳ, οὔτε φυγόδικοι εἶναι ἐκεῖ, οὔτε ζωοκλέπται· ὑπάρχει μόνον μικρά τις τάσις πρὸς λαθρεμπορίαν, τὴν ὁποίαν ἴσως ὁ ἐνωμοτάρχης καταδιώκει...

§48ΡΑΛΛΗΣ. Ἢ προστατεύει.

§49ΤΣΑΜΑΔΟΣ. ... καὶ ἐντεῦθεν τὰ παράπονα. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ γεννῶνται παράπονα τοιαῦτα κατὰ ὑπαξιωματικοῦ, ὅστις ἄλλως τε πολιτικῶς δὲν εἶναι ποσῶς φίλος μου, ὡς ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς δύναται νὰ σᾶς πληροφορήσῃ.

§50ΡΑΛΛΗΣ. Τίνα τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα διατυποῦνται ἐναντίον του, δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ἐντεῦθεν, δύναμαι ὅμως νὰ σᾶς ἀνακοινώσω ταῦτα ἰδιαιτέρως. Ἀλλ’ ὅτι δὲν πρόκειται περὶ παραπόνων ἕνεκα καταδιώξεως λαθρεμπορίας, εἶναι ἀναμφισβήτητον δι’ ἐμὲ, διότι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος μοὶ διεβίβασε τὰ παράπονα ταῦτα, εἶναι τοιοῦτος, καὶ τοιαύτην κατέχει θέσιν ἐν Ὕδρᾳ, ὥστε οὐδεμία δύναται νὰ γεννηθῇ ἀμφιβολία περὶ τῆς βασιμότητος αὐτῶν.

§51ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἴσως ἐπλανήθη.

§52Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατόπιν ψηφισθέντων νομοσχεδίων περὶ ἐσόδων καὶ περὶ ὑπηρεσίας ἐπαγομένης ἔξοδα καὶ τῆς μὴ ψηφίσεως νομοσχεδίων τινῶν, ὧν προϋπετίθετο ἡ ψήφισις ἐπὶ τῇ συντάξει τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐπέρχεται ἡ ἀνάγκη μεταῤῥυθμίσεών τινων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν τε ἐσόδων καὶ ἐξόδων. Τὰς μεταῤῥυθμίσεις ταύτας ὑποβάλλω ἐν δηλώσει, ἥτις εἶναι ἔντυπος καὶ θέλει διανεμηθῆ σήμερον εἰς τοὺς Βουλευτὰς, καὶ παρακαλῶ, ὅπως παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Παρακαλῶ δὲ τὴν ἐπιτροπὴν, ἵνα τὸ ταχύτερον ἐπεξεργασθῇ τὴν δήλωσιν ταύτην καὶ ὑποβάλῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐξετάσεως αὐτῆς εἰς τὴν Βουλὴν, ὥστε ἐπὶ τῇ βάσει καὶ τῆς δηλώσεως ταύτης νὰ ἐπιληφθῶμεν τῆς ψηφίσεως τῶν λεπτομερειῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§53ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ὑπάρχει ἀναγεγραμμένον τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀδείας πρὸς ἐκποίησιν ἀργυρούχων ὀρυκτῶν τῆς Μήλου. Ἐπειδὴ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου πρόκειται νὰ γείνῃ σπουδαία δημοπρασία, παρακαλῶ νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν αἱ διάφοροι ἐκθέσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ἡ Κυβέρνησις, καὶ πᾶσαι αἱ πληροφορίαι, ἐκ τῶν ὁποίων καὶ ἡ ἰδία πείθεται καὶ ἡ Βουλὴ θὰ πεισθῇ, ὅτι θὰ ᾖναι δυνατὴ ἡ τοιαύτη δημοπρασία κατὰ τρόπον καθιστῶντα γνωστὰ τὴν κατάστασιν καὶ τοὺς ὅρους τοῦ μεταλλείου καὶ εἰς τοὺς ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος διαμένοντας καὶ θέλοντας νὰ ἔλθωσιν εἰς συναγωνισμόν.

§54Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ ἐκθέσεις αἱ παλαιότεραι εἶναι τετυπωμέναι ἐν φυλλαδίῳ, καὶ δύνανται εὐθὺς νὰ ἀνακοινωθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν. Ἡ ἔκθεσις ὅμως ἡ νέα, ἡ καὶ σπουδαιοτέρα πασῶν, τοῦ μεταλλουργοῦ Οὔφνερ, τοῦ ἐξ Οὑγγαρίας, καὶ αὕτη μετεφράσθη καὶ παρεδόθη ἤδη εἰς τὸ τυπογραφεῖον, ἀλλ’ εἶναι μακρὰ, καὶ δὲν ἠξεύρω κατὰ ποίαν ἡμέραν θὰ ὑποβληθῇ. Θέλω ὅμως συστήσει, ὅπως κατὰ προτίμησιν ἀσχοληθῇ τὸ τυπογραφεῖον πρὸς ἐκτύπωσιν τῆς μεταφράσεως τῆς ἐκθέσεως ταύτης, ὥστε, εἰ δυνατὸν, νὰ τὴν ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν συζήτησιν. Ὁπωσδήποτε πρὸ τῆς δημοπρασίας θὰ ᾖναι ταῦτα προσιτὰ εἰς πάντα ἐνδιαφερόμενον.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς οἰκοδομησίμου ξυλείας καὶ οἰκοδομησίμου ὑλικοῦ εἰς Ζάκυνθον ὑπὸ τῆς ὑπὲρ τῶν ἐκ τοῦ σεισμοῦ παθόντων ἐπιτροπῆς. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§56ΧΟΪΔΑΣ. Δὲν ἔχω, Κύριοι, τὴν ἁπλότητα νὰ πιστεύω, ὅτι θὰ ἐμποδισθῇ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου· προκειμένου ὅμως περὶ νόμου, ὅστις θίγει ὄχι μόνον συμφέροντα τῆς ἐπαρχίας, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, ἀλλὰ καὶ γενικώτερον ζημιοῦντος τὸν τόπον, νομίζω ὅτι μοὶ ἐπιβάλλεται τὸ καθῆκον νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Δὲν πρόκειται, Κύριοι, ν’ ἀμφισβητήσω τὸ αἴσθημα τῆς φιλανθρωπίας, τὸ ὁποῖον ὑπηγόρευσε τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, οὔτε νὰ μειώσω τὰς ἀνάγκας, καὶ νὰ φιλονεικήσω τὰς ἀτυχεῖς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκονται οἱ κάτοικοι τῆς Ζακύνθου ἐκ τῆς καταστροφῆς τῶν τελευταίων σεισμῶν. Νομίζω ὅμως, ὅτι εἰς τὴν ἐπιψήφισιν νόμων ἀφορώντων εἰς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐμπορίου, δὲν πρέπει νὰ χρησιμεύῃ ὡς ἀφορμὴ εὐεργετικὸς σκοπὸς, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξετάζωνται λόγοι γενικωτέρου συμφέροντος. Νομίζω, ὅτι ἡ ἰδέα καὶ τὸ, δικαίως ἄλλως τε, ἀναπτυχθὲν ῥεῦμα τῆς ἀγαθοεργίας ὑπὲρ τῶν Ζακυνθίων ἐπέδρασε καὶ ἐπὶ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, καὶ πρόκειται νὰ παρασύρῃ αὐτὴν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν νόμου, ὅστις προώρισται νὰ καταστρέψῃ βιομηχανίαν ἐπιτυχῶς ἀναπτυχθεῖσαν πρό τινος ἐν Ἑλλάδι, ἰδίως δὲ ἐν Πάτραις. Μένει ἐλευθέρα τέλους διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἡ ξυλεία, ἥτις θὰ εἰσαχθῇ ἐν Ζακύνθῳ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ὑπὲρ τῶν Ζακυνθίων βοηθημάτων καὶ ἥτις θὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν ἐκ τοῦ σεισμοῦ καταστραφεισῶν οἰκιῶν. Καὶ οὕτω κλείεται ἡ ἀγορὰ τῆς Ζακύνθου εἰς τόσα βιομηχανικὰ καταστήματα, τὰ ὁποῖα ἀπὸ χρόνων λειτουργοῦσιν ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ τόπου. Ἐννοεῖτε τὰς καταχρήσεις, αἵτινες θὰ λάβωσι χώραν ὑπὸ τὸ κράτος τοιούτου νόμου, διότι θὰ εἰσαχθῇ εἰς Ζάκυνθον ξυλεία, ἡ ὁποία θὰ χρησιμεύσῃ οὐ μόνον διὰ τὰς ἐκ τῶν σεισμῶν ζημίας, ἀλλὰ διὰ τὰς ἀνάγκας ὁλοκλήρου τῆς νήσου· καὶ οἱ μὴ παθόντες ἐκ τῶν σεισμῶν θὰ ἐπισκευάσωσι τὰς οἰκίας των, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ἀτελείας τῆς εἰσαγωγῆς τῆς ξυλείας, καὶ οἱ προτιθέμενοι νὰ ἀνοικοδομήσωσιν οἰκίας νέας θὰ προμηθευθῶσι ξυλείαν ἀτελῆ, καὶ ἐν γένει τὸ ἐν Ζακύνθῳ ἐμπόριον τῆς ξυλείας τίθεται διὰ νόμου προνομιακῶς ἐκτὸς συναγωνισμοῦ. Τοῦτο ἰδίως εἶναι τὸ ἰδιαίτερον παράπονον τῶν Πατρῶν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τῆς εἰσαγωγῆς τῆς ξυλείας, ἥτις εἶναι ἀναγκαία διὰ τὴν κατασκευὴν παραπηγμάτων, ἀλλ’ ὑπὸ τὸ πρόσχημα τοῦτο θὰ εἰσαχθῇ ἐν Ζακύνθῳ ξυλεία διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς νήσου ἐπὶ δεκαετίαν ἴσως, διότι δὲν θὰ δυνηθῇ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἀρνηθῇ ξυλείαν εἰς πάντα αἰτοῦντα τοιαύτην διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς οἰκίας του. Καὶ ταῦτα πάντα ψηφίζονται, ἐνῷ οἱ ἐν Πάτραις διατηροῦντες βιομηχανικὰ καταστήματα προσεφέρθησαν, ἵνα χορηγήσωσι ξυλείαν, ὅση ἤθελε χρειασθῆ, εἰς τιμὴν κατὰ 30% μικροτέραν τῆς τιμῆς τῆς εὐρωπαϊκῆς ξυλείας. Ἐγὼ δὲν ὑποστηρίζω, ὅτι χάριν τῶν Ζακυνθίων οἱ κύριοι οὗτοι ἀπεφάσισαν νὰ ζημιωθῶσιν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι φιλοτίμως προσῆλθον ἀρωγοὶ τῆς δυστυχίας τῶν Ζακυνθίων, συνδυάσαντες τὸ συμφέρον των πρὸς τὸν ἀγαθοεργὸν σκοπὸν, ἀποβλέψαντες εἰς τὸ κέρδος τὸ ἐκ τῆς καταναλώσεως μεγάλης ποσότητος καὶ διὰ μιᾶς τῆς ξυλείας, ἡ ὁποία θὰ χρειασθῇ ἐν Ζακύνθῳ, ὡς ἐκ τῶν ἀτυχῶν περιστάσεων τῆς νήσου. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι δὲν ἤξιζον οἱ φιλότιμοι ἐργαστασιάρχαι τῶν Πατρῶν τῆς εἰρωνείας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος χθὲς, ἀπαντῶν εἰς ἀξιότιμον συνάδελφον, εἶπεν, ὅτι φωνάζουσιν ἐκ Πατρῶν, διότι θέλουσι νὰ ὠφεληθῶσιν ἐκ τῆς δυστυχίας τῶν Ζακυνθίων....

§57ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν τὸ εἶπεν.

§58ΧΟΪΔΑΣ. Τὸ εἶπε, τὸ ἀνέγνωσα σήμερον... Οἱ ἱδρύσαντες βιομηχανικὰ, Κύριοι, καταστήματα ἐν Πάτραις, εἰς τὰ ὁποῖα τόσοι ἐργάζονται ἄνθρωποι, τὰ ὁποῖα δίδουσι τὸν ἄρτον εἰς τόσας οἰκογενείας, εἶχον ὑπ’ ὄψιν των τὴν κατανάλωσιν ὅλων τῶν πέριξ ἀγορῶν, καὶ σήμερον ἡμεῖς διὰ νόμου κλείομεν εἰς αὐτοὺς ὡρισμένην ἀγορὰν καταναλώσεως. Τί θὰ κάμουν οἱ ἐμπορευόμενοι τὴν ξυλείαν ἐν Πάτραις; Πρέπει νὰ κλείσωσι τὰ καταστήματά των! Ἀλλοίμονον, Κύριοι, ἐὰν ἑκάστοτε τοιοῦτος λόγος χρησιμεύῃ πρὸς λῆψιν παρομοίων καταστρεπτικῶν διὰ τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν μέτρων! Ὑμεῖς ἔχετε ὡς ἀρχὴν τὴν προστασίαν τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας, καὶ ἐπὶ τῷ τέλει τούτῳ ὑπεβάλετε καὶ ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ νόμους, μεταβάλλοντας τὸ τελωνειακὸν δασμολόγιον, καὶ ἤδη ἐπιμένετε εἰς τὴν ἐπιψήφισιν νόμου καταστρεπτικοῦ τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας. Διασταυροῦνται ἀπό τινος αἱ θεωρίαι περὶ νομίσματος καὶ μέτρων, ὅπως μὴ φυγαδεύηται τοῦτο, καὶ ψηφίζητε νόμον, ὅστις θὰ φυγαδεύσῃ περὶ τὸ ἑκατομμύριον! Ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲ ὑπάρχει καὶ εἰδικώτερος λόγος διὰ τὰς Πάτρας. Τίς ἀγνοεῖ, Κύριοι, τὰς ἀτυχεῖς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ἤδη ἡ ἀγορὰ τῶν Πατρῶν; Ἐμπορικὰ ἀτυχήματα ἠνάγκασαν διαφόρους ἐμπορικοὺς οἴκους, πρὸ χρόνων ἐντίμως ἐργαζομένους ἐν Πάτραις, νὰ σταματήσωσι τὰς πληρωμάς των· ἀνάστατος διατελεῖ ἐκ τῶν πτωχεύσεων τούτων ἡ ἀγορὰ τῶν Πατρῶν, δυσπιστία καὶ ἀχρηματία βασιλεύει ἐκεῖ, καὶ εἰς στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν μία φωνὴ ἀκούεται ἐκ τῆς πρωτευούσης τῆς Πελοποννήσου, ἡ φωνὴ τῆς ἀπελπισίας, καλοῦσα καὶ τὴν Κυβέρνησιν εἰς βοήθειαν, ἀκριβῶς, λέγω, εἰς τὴν στιγμὴν αὐτήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἀγορὰ τῶν Πατρῶν ἔχει ἀνάγκην ἐνισχύσεως καὶ συνδρομῆς, ἐπιμένετε εἰς τὴν ἐπιψήφισιν νόμου, ζημιοῦντος ἰδίως τὴν πάσχουσαν ἀγοράν. Πρόκειται δέ, Κύριοι, περὶ βιομηχανίας οὐχὶ θνησιγενοῦς, ὅπως ἄλλαι, αἵτινες ἐχρησίμευσαν ὡς ἀφορμὴ πολλάκις εἰς τὴν εἰσαγωγὴν καὶ ἐπιψήφισιν νόμων προστατευτικῶν, ἀλλὰ βιομηχανίας ὀργώσης, ἥτις τὰ ξύλα, τὰ ὁποῖα ἄλλοτε, ἐχρησίμευον μόνον ὡς καύσιμος ὕλη εἰς τοὺς χωρικούς, τὰ μεταβάλλει ἤδη εἰς σανίδας χρησίμους διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν οἰκιῶν. Πρόκειται περὶ βιομηχανίας, ἡ ὁποία συντελεῖ εἰς τὴν διάσωσιν καὶ διατήρησιν τῶν δασῶν περισσότερον τῶν νόμων, τοὺς ὁποίους πρὸς τοῦτο κατὰ καιροὺς ψηφίζομεν. Πάντες οἱ συνάδελφοι τῶν ἐπαρχιῶν, οἵτινες γειτονεύουσι μὲ τὸν Ἀχελῷον ποταμόν, γνωρίζουσι τοῦτο. Ἂς μαρτυρήσωσιν οἱ Εὐρυτᾶνες καὶ οἱ Ναυπάκτιοι συνάδελφοι, ἐὰν τὰ δάση των, ὅσων ἡ ξυλεία ἀγοράζεται παρὰ τῶν ἐν Πάτραις βιομηχανικῶν καταστημάτων καὶ μεταβάλλεται ὑπ’ αὐτῶν εἰς οἰκοδομήσιμον, ἂς μαρτυρήσωσι, λέγω, ἐὰν τὰ δάση των ταῦτα πυρπολῶνται· καὶ τοῦτο, διότι εἶναι τὸ συμφέρον τῶν χωρικῶν τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, τὸ ὁποῖον τὰ προφυλάττει, εἶναι τὸ συμφέρον τῶν χωρικῶν, εἰς τοὺς ὁποίους δίδουσιν ἐργασίαν τὰ βιομηχανικὰ καταστήματα, τὰ ὁποῖα διὰ τοῦ ψηφιζομένου νόμου ζημιοῦνται.

§59ΡΙΚΑΚΗΣ. Προκειμένου νὰ δώσω γνώμην καὶ ψηφίσω ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, ἔχω χρέος νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι, ἂν ἐπρόκειτο τὸ νομοσχέδιον νὰ κλείσῃ τὴν θύραν εἰς τὰ βιομηχανικὰ καταστήματα τῶν Πατρῶν, βεβαίως ἐγὼ πρῶτος ἤθελον καταψηφίσει τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Κατ’ ἐμέ, ἡ πρόβλεψις τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἡ Ζάκυνθος ἤθελε προμηθευθῆ ξυλείαν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, ἡ ξυλεία αὕτη θὰ ἦναι ἀτελής, δὲν προδικάζει, ὅτι ἡ ξυλεία πρέπει νὰ ἔλθῃ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ ὅτι θὰ παραβλαφθῶσι τὰ συμφέροντα τῆς ἐσωτερικῆς βιομηχανίας. Πολὺ περισσότερον μάλιστα δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ἀπὸ τοῦδε, ὅτι ἡ προμήθεια θὰ γείνῃ ἀπὸ τὰ καταστήματα τῶν Πατρῶν, διότι ταῦτα προσφέρονται νὰ τὴν δώσουν κατὰ 30% ὀλιγώτερον, καὶ ἡ κεντρικὴ ἐπιτροπὴ ἔθεσεν ὡς ὅρον, ὅτι ἐκείνην τὴν ξυλείαν θὰ προτιμήσῃ, ἡ ὁποία θὰ προσφερθῇ συμφερώτερον, διότι καθῆκον ἔχει νὰ ζητήσῃ τὴν εὐθηνοτέραν. Εἶμαι δὲ εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ θέλει ἐξετάσει τὰς προτάσεις καὶ τῶν ἐν Ἑλλάδι καὶ τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ καταστημάτων, καὶ θέλει προτιμήσει τὰς συμφερωτέρας. Ἐπειδὴ δὲ αἱ προτάσεις τῶν Πατρῶν εἰσι συμφερώτεραι, οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ θέλει προτιμήσει τὰς τῶν Πατρῶν. Τὸ νομοσχέδιον καταργεῖ τὸ τέλος τῆς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ξυλείας, ἀφίνει δὲ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν ἐλευθερίαν νὰ προτιμήσῃ τὴν εὐθηνοτέραν ξυλείαν. Ὑπὸ τοιαύτην ἔποψιν ἡ θύρα δὲν κλείεται εἰς οὐδένα, καὶ νομίζω, ὅτι ὅλος αὐτὸς ὁ θόρυβος, ὁ ὁποῖος γίνεται ἐκ παρανοήσεως τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ὅλως διόλου ἄδικος, διότι καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς ἄλλους ἐτηλεγράφησαν οἱ ἐν Πάτραις, νομίζοντες ὅτι ἀποκλείεται ὁ ἐσωτερικὸς συναγωνισμὸς, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀναμιγνύεται εἰς τὰ τῆς προμηθείας, οὔτε ἡ Κυβέρνησις, διότι γνωρίζω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ, ἧς ἀποτελῶ μέλος, ἐζήτησε σημείωσιν τῶν τιμῶν, ὅπως προτιμήσῃ τὰς συμφερωτέρας· βεβαίως δὲ ἡ προμήθεια θὰ γείνῃ ἀπὸ τὰς Πάτρας, ἀφοῦ οἱ ἐργοστασιάρχαι Πατρῶν προτείνουν τὰς συμφερωτέρας τιμάς.

§60ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν παρετήρησα ἀκριβῶς ἐκεῖνα, κατὰ τῶν ὁποίων διαμαρτύρονται οἱ ἐκ Πατρῶν ἐργοστασιάρχαι. Προεῖπον, ὅτι τὸ νομοσχέδιον θέλει ἀνοίξει ὀπὴν, δι’ ἧς οἱ λαθρέμποροι θέλουν ἐπιφέρει μεγάλην βλάβην εἰς τὴν βιομηχανίαν τῆς κατασκευῆς τῆς οἰκοδομησίμου ξυλείας ἐν Πάτραις καὶ ἀλλαχοῦ. Οἱ ἀξιότιμοι ἐργοστασιάρχαι τηλεγραφοῦσιν, ὅτι καὶ ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος τῶν Πατρῶν ἀπέστειλεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν πρᾶξιν, δι’ ἧς παρακαλεῖ αὐτὴν νὰ μὴ προβῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Ἄλλως διὰ τῆς ῥητῆς καὶ ἐπισήμου προτάσεως αὐτῶν προσφέρονται νὰ παράσχωσι τὴν ξυλείαν ἀντὶ τιμήματος πολὺ συμφερωτέρου ἀπὸ πάντα ἄλλον. Τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον κρατῶ εἰς χεῖράς μου, βεβαιοῖ ἀναμφισβητήτως τὰ τῆς προτάσεως αὐτῶν διὰ τῶν ὑπογραφῶν ἁπάντων. Εἶναι δὲ ὄχι μόνον γνώμη ἐμοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ὅτι ἀτυχῶς ἐν Ἑλλάδι ἡ ὑπηρεσία δὲν δύναται νὰ λειτουργήσῃ τελείως, ὥστε νὰ προλάβῃ τὰς καταχρήσεις· τὸ εἶπεν ἐπανειλημμένως καὶ τὸ γνωρίζομεν. Τὸ νομοσχέδιον λέγει «εἰς παραλαβὴν τῆς ἐπιτροπῆς». Ἂν περιορισθῇ μόνον εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν παραλαβὴν τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὰς ἐκ τοῦ σεισμοῦ προελθούσας ζημίας, καὶ παρέχηται ἡ ξυλεία εἰς ὡρισμένα ἄτομα, δὲν εἶναι μεγάλη ἡ ζημία, ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου θὰ προέλθωσι καταχρήσεις ἀναμφισβήτητοι. Ἔχετε ἀψευδῆ μάρτυρα τὸν κ. Μεσσηνέζην, ὅστις ὡμολόγησεν, ὅτι κατὰ τοὺς σεισμοὺς ἐν Αἰγιαλείᾳ ἐγένοντο καταχρήσεις φοβεραί. Ἕτερος συνάδελφος ὁμολογεῖ, ὅτι εἰς τὰ Φιλιατρὰ ἐγένοντο καταχρήσεις ἄπειροι. Βεβαίως οἱ ἁρμόδιοι τῆς κεντρικῆς ἐπιτροπῆς, βεβαίως τὰ ἀξιότιμα μέλη τῆς ἐν Ζακύνθῳ ἐπιτροπῆς εἰς οὐδεμίαν τοιαύτην κατάχρησιν θὰ προβῶσιν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ ἐργασία, πρὸ πάντων τὸ βάναυσον μέρος τῆς ἐργασίας, ἀφίεται εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν ἔχουσιν οὔτε τὴν τιμιότητα οὔτε τὴν συναίσθησιν τοῦ καθήκοντος, τὴν ὁποίαν ἔχουσι τὰ μέλη τῶν ἐπιτροπῶν τῆς ἐνταῦθα καὶ τῆς ἐν Ζακύνθῳ. Ἑπομένως θέλει εἰσχωρήσει ἡ κατάχρησις. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι εἶναι καὶ περιττή· ἀλλ’ ἐὰν ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, τὸν παρακαλῶ νὰ δεχθῇ, ὅπως περιληφθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ῥητὴ διάταξις, ὡς τροπολογία, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ ἦναι ἀδύνατον νὰ γένηται ἄλλη οἱαδήποτε χρῆσις ἢ κατάχρησις· προτείνω δηλαδὴ νὰ περιληφθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν, ὁσάκις πρόκηται νὰ εἰσαχθῇ ξυλεία εἰς τὴν Ζάκυνθον, κατὰ παραγγελίαν τῆς κεντρικῆς ἐπιτροπῆς ἐν Ἀθήναις, εἰς παραλαβὴν τῆς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς ἐν Ζακύνθῳ, νὰ γίνηται τοῦτο τῇ αἰτήσει τῆς κεντρικῆς ἐπιτροπῆς πρὸς τὸ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διὰ διατάγματος, νὰ ἐπιτρέπῃ τὴν εἰσαγωγὴν ταύτην. Οὕτω θὰ ἔχωμεν κἄπως μίαν ἐγγύησιν, ὅτι θὰ γείνῃ περιωρισμένη χρῆσις. Ἄν ὅμως μείνῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, νὰ ἦσθε πλέον παρὰ βέβαιοι, ὅτι μετ’ ὀλίγον χρόνον καὶ ἡμεῖς οἱ ἴδιοι θὰ μετανοήσωμεν, διότι οὐ μόνον αἱ καταχρήσεις θὰ χρησιμεύσωσιν εἰς κατηγορίαν ἐν γένει κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ χαρακτῆρος, ἀλλὰ θὰ ἐπιφέρῃ καὶ μεγάλην βλάβην εἰς τὴν βιομηχανίαν τῶν Πατρῶν, ἥτις ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην, ἂν οὐχὶ συνδρομῆς, τοὐλάχιστον μὴ ἐπιθέσεως καὶ καταστροφῆς. Σήμερον ἡ πόλις τῶν Πατρῶν βλέπετε, ὅτι εὑρίσκεται εἰς κρίσιν οἰκονομικὴν, καὶ ἂν, ἀντὶ νὰ φροντίσωμεν, ὅπως διὰ παντὸς μέτρου παράσχωμεν αὐτῇ συνδρομήν, ψηφίσωμεν νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα συντελοῦσιν εἰς βλάβην καὶ καταστροφὴν βιομηχανίας σπουδαίας, θέλομεν βεβαίως ἐπιφέρει κλονισμὸν δεινότερον εἰς τὴν ἤδη κατατρύχουσαν τὴν ἐμπορικὴν ἐκείνην πόλιν οἰκονομικὴν κρίσιν. Ἐλπίζω ὅτι κ. Πρωθυπουργὸς δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίῤῥησιν εἰς τὴν τροπολογίαν ταύτην. Ἄν δὲν ἔχῃ ἀντίῤῥησιν, εἶμαι πρόθυμος νὰ διατυπώσω ταύτην ἐγγράφως καὶ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§61ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Οἱ ἐκ Πατρῶν ἔμποροι εἶναι βεβαίως ἀξιότιμοι καὶ ἔντιμοι, ἂν καὶ δὲν τοὺς γνωρίζω· ἂν ὅμως τὸ νομοσχέδιον δὲν ψηφισθῇ, καὶ αὐτοὶ ἤθελον ἀρνηθῆ νὰ δώσουν τὴν ξυλείαν μὲ τὴν ἔκπτωσιν, θὰ τοὺς ἀναγκάσητε σεῖς ἢ ὁ κ. Χοϊδᾶς νὰ τὴν δώσουν;

§62ΧΟΪΔΑΣ. Τίς ἐμποδίζει τὴν Κυβέρνησιν τότε νὰ φέρῃ τὴν ξυλείαν ἀπ’ ἔξω;

§63ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Πῶς;

§64ΧΟΪΔΑΣ. Νὰ τὴν φέρῃ ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἐγκρίσεως τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας.

§65ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Καὶ ἂν ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δὲν θελήσῃ;

§66ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ πάταγος ὁ γενόμενος περὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μὲ ἐμβάλλει εἰς πειρασμόν· διότι, ἂν δὲν ὑπῆρχον συμφέροντα ὑλικὰ ἐνδιαφερόμενα, βεβαίως δὲν θὰ ἐξηγείρετο τόσος θόρυβος. Ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, εἰς τί καταντῶσι τὰ παράπονα τῶν ἐν Πάτραις βιομηχάνων; Φοβοῦνται ὅτι θ’ ἀφαιρεθῇ ἀπ’ αὐτοὺς τὸ μονοπώλιον, μονοπώλιον, τὸ ὁποῖον θέλουσι νὰ ἐξασκήσωσιν εἰς βάρος δυστυχούντων. Ἐπῆλθεν εἷς σεισμὸς, προέκυψεν ἀνάγκη ξυλείας, ἑπομένως ἰδοὺ μία πηγή, ἵνα ἡ βιομηχανία ἡμῶν εὕρῃ διέξοδον, σκέπτονται καθ’ ἑαυτοὺς οἱ ἐν Πάτραις· ἐπισείουσι δὲ, ἵνα καταστήσωσι τὰς παραστάσεις αὐτῶν εὐπροσδεκτοτέρας, τὸ μορμολύκειον τῆς καταχρήσεως διὰ τῆς λαθρεμπορίας. Ἀλλὰ πῶς θὰ γείνῃ τὸ λαθρεμπόριον; Ἄν δηλ. δώσῃ χεῖρα βοηθείας εἰς τοὺς λαθρεμπόρους ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ἐν Ζακύνθῳ, ἡ ἀποτελουμένη ἀπὸ τὸν ἀρχιεπίσκοπον τὸν ὀρθόδοξον, ἀπὸ τὸν ἐπίτροπον τὸν ἀποστολικὸν τὸν δυτικὸν, ἀπὸ τὸν δήμαρχον Ζακυνθίων καὶ ἀπὸ ἄλλα ἀξιότιμα μέλη τῆς ἐκεῖ κοινωνίας, τὰ ὁποῖα δι’ ἀποφάσεως κοινῆς λαμβάνουσι τ’ ἀπαιτούμενα μέτρα, παρισταμένου καὶ τοῦ νομάρχου. Πῶς λοιπὸν δύναται νὰ ἐμφιλοχωρήσῃ κατάχρησις, ὥστε νὰ εἰσαχθῇ ξυλεία διὰ λογαριασμὸν ἰδιώτου ἐπ’ ὀνόματι τῆς ἐπιτροπῆς; Ἐκτὸς ἐὰν ὑπάρξῃ συμπαιγνία μεταξὺ τῶν 12 μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ προτιθεμένου νὰ ἐνεργήσῃ λαθρεμπορίαν. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν φόβος· οὐδεὶς φόβος ὑπάρχει, ὅτι τοιαύτη κατάχρησις δύναται νὰ ἐμφιλοχωρήσῃ. Ἀλλὰ βλάπτεται, λέγουσιν οἱ ἀντιλέγοντες, ἡ ἐν Πάτραις βιομηχανία ἐκ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ ἐμποδίσῃ τὸν ἐλεύθερον συναγωνισμόν. Ἄν οἱ ἐν Πάτραις ἀληθῶς θέλωσι νὰ προσφέρωσι τὴν ξυλείαν αὐτῶν εἰς τιμὴν μικροτέραν, οὐδεὶς τοὺς ἐμποδίζει, καὶ μάλιστα ἡ ἐπιτροπὴ βεβαίως θὰ προτιμήσῃ τὴν ἐν Πάτραις ξυλείαν, καὶ διότι αὕτη προχειρότερον δύναται ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὴν Ζάκυνθον, καὶ λόγῳ συμφέροντος, ἀντὶ δὲ νὰ παραγγείλῃ ξυλείαν εἰς τὴν Τεργέστην ἐπὶ τιμῇ ἀνωτέρᾳ, θέλει προτιμήσει βεβαίως νὰ προμηθευθῇ αὐτὴν ἐκ τῆς ἀγορᾶς τῶν Πατρῶν εἰς τιμὴν ἐλάσσονα. Ἄλλως τε, Κύριοι, ἡ ἀνάγκη τῆς εἰσαγωγῆς νομοσχεδίου ὑπηγορεύθη ἐκ τῆς ἀποφάσεως τῆς ληφθείσης πρὸς ἀνέγερσιν παραπηγμάτων, ἵνα στεγασθῶσιν οἱ ἄστεγοι κάτοικοι· ἡ ἀνάγκη αὕτη, ἂν μὴ ὑπάρξῃ, ἢ ἂν μὴ ἀνεγερθῶσι τὰ παραπήγματα, τὰ ὁποῖα κατ’ ἀρχὰς ἡ ἐπιτροπὴ ἐνόμισεν ἀναγκαῖα, ἐκ τῶν ὑστέρων δὲ ἀποδεικνύεται, ὅτι ἴσως δὲν θὰ ἦναι ἀναγκαία ἡ ἀνέγερσις αὐτῶν, τότε ὁ πάταγος ὁ γενόμενος θ’ ἀποβῇ εἰς μηδὲν, διότι ἡ ἀνάγκη τῆς προμηθείας τοσαύτης ξυλείας δὲν θὰ ὑπάρξῃ. Πρόκειται δὲ, σημειώσατε, περὶ ξυλείας, ἡ ὁποία θέλει εἰσαχθῆ εἰς παραλαβὴν τῆς ἐν Ζακύνθῳ ἐπιτροπῆς, τότε δὲ μόνον ἡ ἐπιτροπὴ θὰ λάβῃ ἀνάγκην τῆς ξυλείας αὐτῆς, ἂν ἀνεγερθῶσι παραπήγματα, διότι δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἀνοικοδομήσεως τῶν οἰκιῶν τῶν καταστραφεισῶν, εἴτε τῶν βλαβεισῶν, διότι αἱ οἰκίαι αἱ βλαβεῖσαι ἢ αἱ καταστραφεῖσαι θὰ ἀνεγερθῶσιν ἀπὸ τοὺς ἰδιοκτήτας διὰ τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα ἡ ἐπιτροπὴ θέλει διανείμει, διότι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν θὰ ἀγοράσῃ ξυλείαν διὰ νὰ δώσῃ εἰς τοὺς οἰκοδομήσοντας, θέλει διανείμει βοηθείας εἰς χρήματα, καὶ διὰ τῶν χρημάτων αὐτῶν ἕκαστος ἰδιοκτήτης, κατὰ τὸ συμφέρον του, θέλει προμηθευθῆ τὴν ἀπαιτουμένην πρὸς ἀνοικοδόμησιν ἢ ἐπισκευὴν τῆς οἰκίας του ξυλείαν, καὶ τότε ὁ ἰδιοκτήτης δύναται νὰ προμηθευθῇ τὴν ξυλείαν εἴτε ἐκ Πατρῶν, εἴτε ἐξ οἱουδήποτε ἄλλου μέρους· ὥστε ὁ φόβος αὐτὸς, ὅτι λαθραίως θέλει εἰσαχθῆ ξυλεία διὰ νὰ ἀνεγερθῶσιν ὅλαι αἱ καταστραφεῖσαι ἢ βλαβεῖσαι οἰκίαι τῆς Ζακύνθου, εἶναι ἐντελῶς μάταιος καὶ φαντασιώδης. Διὰ τοῦτο φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀφόβως δύναται νὰ ψηφισθῇ, καὶ οὐδεὶς ἐκ τούτου, τουλάχιστον κατὰ τὴν πεποίθησιν τὴν ἐμὴν, θέλει βλαβῆ, εἶναι δὲ ἄτοπος φόβος ὁ ἐγειρόμενος ἰδίως ἐκ τῆς ἀγορᾶς τῶν Πατρῶν, ὅτι θὰ παραβλαφθῇ ἡ ἐγχώριος βιομηχανία. Θὰ παραβλαφθῇ μόνον κατὰ τοῦτο, ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ τὸ μονοπώλιον, καὶ ὅτι κανονίζουσα τὰς τιμὰς τῆς ξυλείας, θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι δύναται καὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ νὰ εἰσαχθῇ ξυλεία, ἡ ὁποία δὲν θέλει ἐπιβαρυνθῆ διὰ τοῦ δασμοῦ τοῦ εἰσαγωγικοῦ· ἄρα ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου δὲν δύναται νὰ ἐξασκήσῃ ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῆς ἐγχωρίου ξυλείας.

§67ΧΟΪΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ πάντων ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν. Οὐδέποτε ἠθέλησα νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ θὰ χρησιμεύσῃ εἰς ὑποστήριξιν τοῦ λαθρεμπορίου. Ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι ἀνωτέρα τοιαύτης ὑπονοίας, ὁ δὲ ἀξιότιμος συνάδελφος γνωρίζει, ὅτι ἐγὼ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐννοήσω τοιοῦτόν τι.

§68ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Πῶς ἄλλως δύναται νὰ εἰσαχθῇ λαθρεμπορικῶς ἡ ξυλεία; Τὸ νομοσχέδιον λέγει «εἰς παραλαβὴν τῆς ἐπιτροπῆς».

§69ΧΟΪΔΑΣ. Ἀορίστως, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσόν. Ὅλα, ὅσα ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ζακύνθου συνάδελφος, εἶναι βεβαίως ἐξήγησις τοῦ νομοσχεδίου· ἀλλὰ διατὶ δὲν γίνεται λόγος περὶ τούτων ἐν τῷ νομοσχεδίῳ; Διατὶ νὰ μὴ τεθῇ ἐν τῷ νόμῳ ὁ περιορισμὸς, ὅτι θὰ εἰσαχθῇ ξυλεία, ἡ ἀπαιτουμένη μόνον διὰ παραπήγματα; Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἀρνηθῇ νὰ χορηγήσῃ ξυλείαν εἰς πάντα, ὅστις θὰ ζητήσῃ τοιαύτην διὰ τὴν ἀνόρθωσιν τῶν ἐκ τοῦ σεισμοῦ ζημιῶν του; Ἰδοὺ πῶς θὰ εἰσαχθῇ ξυλεία εἰς μεγάλην ποσότητα, ἐνῷ ἡ ἐπιτροπὴ θὰ ἐνεργῇ καλῇ τῇ πίστει. Δὲν πρόκειται περὶ καταχρήσεων· ἐγὼ τὸ εὑρίσκω ἐντελῶς φυσικὸν, ἡ ἐπιτροπὴ νὰ προμηθεύσῃ τὴν ξυλείαν, ἥτις θὰ ζητηθῇ ἀπ’ αὐτῆς παρὰ τῶν συμπολιτῶν της, οἵτινες ἔπαθον ἐκ τοῦ σεισμοῦ. Καὶ ἐγὼ ἐὰν ἤμην, δὲν θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀρνηθῶ τὴν προμήθειαν ξυλείας εἰς ὅσους ἤθελον μοὶ ζητήσει τοιαύτην, ἵνα ἐπισκευάσωσι τὰς οἰκίας των, αἵτινες ἔπαθον ἐκ τοῦ σεισμοῦ. Ἤκουσα μάλιστα, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ σκέπτεται εἰς εἶδος νὰ δώσῃ τὰς βοηθείας.

§70ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Δὲν πιστεύω ποτὲ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ θὰ ἀποφασίσῃ νὰ διανείμῃ ξυλείαν.

§71ΧΟΪΔΑΣ. Λοιπὸν τότε τί ἐμποδίζει νὰ ὁρισθῇ αὐτὸ ἐκ τοῦ νόμου;

§72ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Κατ’ οὐδένα ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε σεισμῶν ἐγένετο τοῦτο· ἔχομεν τοὺς σεισμοὺς τῶν Φιλιατρῶν, τοῦ Αἰγίου, τοῦ Πύργου· οὐδεμία ἐπιτροπὴ ἔδωκε ξυλείαν· ἀνήγειρε παραπήγματα διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν παθόντων, ἀλλὰ δὲν διένειμε ξυλείαν.

§73ΧΟΪΔΑΣ. Ἐνθυμεῖσθε, τί ἔπαθεν ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Αἰγίου, καὶ ἀκόμη τὰ χρήματα εἶναι ἀδιάθετα.

§74ΣΤΕΦΑΝΟΥ. 350,000 ἐξώδευσεν ἡ ἐπιτροπὴ τῶν Φιλιατρῶν, ὡς μοὶ εἶπεν ὁ κ. Παντιᾶς Ράλλης, εἰς ἀνέγερσιν παραπηγμάτων, σήμερον δὲ μᾶς πωλοῦν ἀπὸ τὰ Φιλιατρὰ τὸ ναστόχαρτον, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ἡ ἐπιτροπὴ καὶ διένειμε, καὶ τὸ ὁποῖον, φαίνεται, ἔγεινεν ἀντικείμενον ἐμπορίας, διότι μᾶς τὰ πωλοῦσι τώρα, ὠφελούμενοι ἐκ τῶν δυστυχιῶν τῶν ἄλλων.

§75ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐπίσημος ἐπικύρωσις τῶν λεχθέντων ὑπ’ ἐμοῦ, κύριε Πρόεδρε.

§76ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Αὐτὸ ἀποδεικνύει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον, ὅτι εἰς εἴδη διανομὴ δὲν θὰ γείνῃ ποτέ.

§77ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ γεννηθεὶς ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ νομοσχεδίου θόρυβος προέρχεται προφανῶς ἐκ τοῦ ὅτι προσβάλλονται ὑπ’ αὐτοῦ συμφέροντα. Καὶ καθ’ ὅσον μὲν τὰ συμφέροντα ταῦτα εἶναι θεμιτὰ, ὀφείλει ἡ νομοθετικὴ καὶ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ τὰ προστατεύσῃ, καθ’ ὅσον δὲ εἶναι ἀθέμιτα, ὀφείλει νὰ μὴ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Τὸ ζήτημα λοιπὸν εἶναι κατὰ πόσον τὰ ἐξεγερθέντα συμφέροντα εἶναι θεμιτά. Ὁ κ. Στεφάνου τὰ ἐχαρακτήρισεν ἀθέμιτα, διότι παριστᾷ, ὅτι οἱ ἐργοστασιάρχαι Πατρῶν θέλουν νὰ ἐκμεταλλευθῶσι μονοπώλιον εἰς βάρος τῆς δυστυχοῦς Ζακύνθου. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν βλέπω μονοπώλιον οὔτε ὑπὲρ τῶν βιομηχάνων Πατρῶν, οὔτε ὑπὲρ τῶν παθόντων ἐν Ζακύνθῳ. Αἱ συνεισφοραὶ ἔχουσιν ἤδη ἀνέλθει εἰς 300 περίπου χιλιάδας δραχμῶν, αἵτινες θὰ διατεθῶσι τὸ πλεῖστον εἰς χρηματικὰς συνδρομὰς, ἐλάχιστον δὲ μέρος θὰ διατεθῇ πρὸς ἀγορὰν ξυλείας διὰ τὴν ἀνέγερσιν παραπηγμάτων, ὡς εἶπεν ὁ κ. Στεφάνου. Εἶναι λοιπὸν τοιοῦτο τὸ συμφέρον τῶν ἐργοστασιαρχῶν ἐν τῇ προμηθείᾳ τῆς ὀλίγης ταύτης ξυλείας, ὥστε νὰ ἐξαναστῶσι καὶ τηλεγραφήσωσι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τοὺς Βουλευτὰς, ὥστε νὰ συνέλθῃ τὸ ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον Πατρῶν, καὶ νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον; Βεβαίως ὄχι. Ἀλλ’ εἶναι φόβος ὄχι λαθρεμπορίου, ἀλλὰ μήπως γείνῃ ἐπέκτασις τῆς εὐποιΐας. Ἔχουσιν ἢ δὲν ἔχουσι συμφέρον οἱ βιομήχανοι τῶν Πατρῶν νὰ παραπονεθῶσι διότι, καθίσταται οὕτως εἰς ἄνισον θέσιν ἡ βιομηχανία τῆς ξυλουργίας ἐν Ἑλλάδι; Τὸ δικαίωμα τῆς ἐπιτροπῆς νὰ εἰσαγάγῃ ξυλείαν ἀτελῆ, οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ. Ἀλλ’ οἱ ἐργοστασιάρχαι φοβοῦνται, μὴ ὁ λιμὴν τῆς Ζακύνθου, ἐκ τοῦ πνεύματος τῆς εὐποιΐας, τὸ ὁποῖον θέλει ἐπικρατήσει, καταστῇ ἐλεύθερος λιμὴν ὡς πρὸς τὴν εἰσαγωγὴν τῆς ξυλείας. Δὲν βλέπω κατάχρησιν, ἀλλ’ οὔτε μονοπώλιον· ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον βλέπω, εἶναι, ὅτι δύναται νὰ ὠθήσῃ τὴν ἐπιτροπὴν τὸ πνεῦμα τῆς εὐποιΐας νὰ προμηθευθῇ ξυλείαν ὑπὲρ τὰς ἀμέσους ἀνάγκας. Λοιπὸν, ἐὰν θέλομεν νὰ περιορίσωμεν τὴν ἀτέλειαν ταύτην ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς ἀνάγκης, πρέπει νὰ καθορίσωμεν, τίς ξυλεία θὰ ἦναι ἀτελής· ἠδύνατο μάλιστα νὰ πράξῃ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις συμφώνως μὲ τὰς πληροφορίας τῆς ἐπιτροπῆς περὶ τῶν θεραπευτέων ἀναγκῶν. Ἀλλ’ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ καὶ ἓν ἄλλο· νὰ δώσῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξῃ ἐκ τῆς εἰσαχθησομένης ξυλείας. Διότι ἐπαναλαμβάνω, δὲν πρόκειται περὶ μονοπωλίου. Ὁ συναγωνισμὸς θὰ ὑφίσταται ἐν πάσῃ περιπτώσει. Ἂν περιορισθῇ λοιπὸν ἡ ἀτέλεια ἐντὸς τῶν ὅρων τῆς ἀνάγκης, αἴρεται πᾶσα ἀφορμὴ παραπόνου ἐκ μέρους τῶν ἐργοστασιαρχῶν. Ἀλλὰ παραπονοῦνται διὰ τὸ ἀόριστον τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ὅτι δὲν πρόκειται περὶ παραπηγμάτων, ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ὅτι ἡ ἀτέλεια δύναται κατὰ τὸ νομοσχέδιον νὰ διαρκέσῃ ἐπὶ ἓξ μῆνας. Καὶ τὴν ἀτέλειαν αὐτὴν θὰ τὴν διαχειρίζωνται ἰδιῶται, ὑπὸ τὸ πνεῦμα τῆς εὐποιΐας, ἡ ὁποία δὲν ἔχει ὅρια.

§78ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀληθῶς πρόκειται περὶ δωρεᾶς, τὴν ὁποίαν ποιεῖται τὸ Κράτος ὑπὲρ τῶν ἀτυχησάντων ἐν Ζακύνθῳ ἐκ τῶν σεισμῶν, ἀλλὰ οἱ ἐν Πάτραις ξυλέμποροι κατ’ ἀρχὰς ἐφάνησαν γενναιόδωροι, διότι αὐτοὶ δύο ἔδωκαν προσφοράς· διὰ τῆς πρώτης προσηνέχθησαν νὰ ἐκπέσωσι 30% ἐπὶ τῆς ἀγοραίας τιμῆς, διὰ τῆς δευτέρας ἐδήλωσαν, ὅτι πωλοῦσι τὴν ξυλείαν εἰς τιμὴν ἐλάσσονα τῆς ξυλείας, ἡ ὁποία θέλει εἰσαχθῆ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς ἀτελής. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει βεβαίως ὁ νόμος θὰ μείνῃ ἀνεφάρμοστος, ἐκτὸς ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία ἀνέλαβε τὸ ἔργον τῆς διανομῆς τῶν βοηθημάτων, συγκροτεῖται ἀπὸ ἀνθρώπους οὐχὶ τιμίους.

§79ΧΟΪΔΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου.

§80ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει ἓν ἀναπόδραστον καθῆκον, νὰ διαθέσῃ τὰς βοηθείας ὡς οἷόν τε σκοπιμώτερον. Λοιπὸν, ἂν ἦναι σοβαρὰ ἡ προσφορὰ τῶν ἐν Πάτραις ἐμπόρων, ὅτι αὐτοὶ προσφέρονται νὰ δώσωσι ξυλείαν εἰς τιμὴν ἐλάσσονα ἐκείνης, εἰς τὴν ὁποίαν δύνανται νὰ τὴν προμηθευθοῦν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς μετὰ τὴν χορηγουμένην ἀτέλειαν, βεβαίως ἡ ἐπιτροπὴ ὀφείλει νὰ προτιμήσῃ τοὺς ἐν Πάτραις ἐμπόρους· ἄλλως πράττουσα, παραβιάζει τὸ ἐπιβεβλημένον αὐτῇ καθῆκον, ἄλλως πράττουσα, ἀναιρεῖ τὸν σκοπὸν, οὗ ἕνεκα συνεστήθη. Ὅπως ἐπὶ τῇ εἰσαγωγῇ τοῦ νομοσχεδίου ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐδήλωσε, δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἐν γένει ξυλείας, ἡ ὁποία θέλει εἰσαχθῆ ἐν Ζακύνθῳ· πρόκειται περὶ ἐκείνης μόνον τῆς ξυλείας, τὴν ὁποίαν ἤθελε κρίνει ἀναγκαίαν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ διαθέσῃ ὑπὲρ τῶν ἀπορωτάτων κατοίκων τῆς Ζακύνθου.

§81ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι· διὰ παραπήγματα.

§82ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον καὶ πρότερον, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ὀφείλει νὰ ἐπιδιώξῃ τιμὴν συμφερωτέραν καὶ θέλει προτιμήσει ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τοὺς ἐκ Πατρῶν προσφερομένους πρὸς χορηγίαν ξυλείας. Ἐδηλώθη ἐπίσης, ὅτι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀνέγραψεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὴν περὶ χρονικῆς διαρκείας διάταξιν, εἶναι, ὅτι δὲν γινώσκει πότε οἱ σεισμοὶ θέλουσι καταπαύσει, οὐδὲ ἂν σήμερον θέλωσί τινες τῶν κατοίκων ἐπιδιορθώσει τὰς οἰκίας των καὶ αὔριον νεώτερος σεισμὸς δὲν θέλει καταστρέψει πάλιν αὐτὰς, ὅτε θέλουσιν εὑρεθῆ πάλιν ἐν ὑπαίθρῳ. Βεβαίως, ἂν οἱ σεισμοὶ δὲν ἤθελον παραταθῆ, δὲν θέλει γείνῃ χρῆσις τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον παρέχει τὸ δεύτερον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ θέλει προβῆ περαιτέρω, θέλει διαθέσει ἔστω καὶ ξυλείαν τινὰ ὑπὲρ τῶν ἀπόρων, ὑπὲρ τῶν ἀστέγων, ἔστω καὶ πρὸς ἐπιδιόρθωσιν τῶν οἰκιῶν, πάλιν τί θέλει πράξει; Θέλει ἐπιζητήσει τὴν συμφερωτέραν, θέλει προτιμήσει τοὺς ἐν Πάτραις ἐμπόρους. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν ψηφισθῇ ὁ προτεινόμενος νόμος, ἐὰν δὲν παραχωρηθῇ αὐτὴ ἡ ἀτέλεια, τί θὰ γείνῃ; Ποία ὑπάρχει ἐγγύησις, ὅτι τῷ ὄντι οἱ ἐν Πάτραις ξυλέμποροι θέλουσι προσφέρει εἰς τοὺς ἐν Ζακύνθῳ τὸ ἐμπόρευμα τοῦτο εἰς τιμὴν οὕτω συμφέρουσαν, ὥστε νὰ μὴ παρασταθῇ ἀνάγκη ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τούτου; Ὅταν ὅμως ἔχωμεν ἐκ τοῦ νόμου τὴν ἀτέλειαν, βεβαίως οὗτοι εἶναι ὑποχρεωμένοι, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν τὸν εἰσαγωγικὸν δασμὸν, νὰ προσφέρωσι τὴν ξυλείαν εἰς τιμὴν κατά τι κατωτέραν, καὶ οὕτω θέλει ἐπιτευχθῆ ὁ ἀγαθὸς σκοπὸς, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον.

§83ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε ν’ ἀποδώσητε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξητε;

§84ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ νὰ ὑποβάλωμεν τὰς ἀρχὰς καὶ ἐν γένει τὴν τελωνειακὴν ὑπηρεσίαν εἰς μίαν διατύπωσιν ἐντελῶς περιττὴν καὶ ἄσκοπον;

§85ΧΟΪΔΑΣ. Ἂς τεθῇ ὁ περιορισμὸς ἐν τῷ νόμῳ.

§86ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δέχεσθε τὴν τροπολογίαν «διὰ Β. Διατάγματος»;

§87ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει λόγος· διότι, κατὰ τὰς τελωνειακὰς διατυπώσεις, διὰ νὰ ἐκτελεσθῇ ὁ νόμος, πρέπει ἐν τῇ διασαφήσει τῆς εἰσαγωγῆς νὰ ἐπισυναφθῇ ἔγγραφον τῆς ἐπιτροπῆς, δηλοῦν ὅτι τὸ φορτίον τοῦτο παρηγγέλθη παρ’ αὐτῆς καὶ ἔρχεται εἰς παραλαβὴν αὐτῆς, ἡ δὲ διασάφησις πρὸς παραλαβὴν θέλει ἀναγκαίως ὑπογράφεσθαι ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ἂν δὲ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ, παραλαβοῦσα τὴν τοιαύτην ξυλείαν πρὸς ὃν σκοπὸν ὁ νόμος ἀναγράφει, ἤτοι πρὸς διανομὴν αὐτῆς εἰς τοὺς ἀπόρους τοὺς ἐκ τοῦ σεισμοῦ παθόντας, ἤθελε παρεκκλίνει τοῦ σκοποῦ τούτου, ὄχι μόνον εἶναι ἀξιοκατάκριτος, ἀλλὰ καὶ ἀξιόποινος.

§88ΡΩΜΑΣ. Ἐπειδὴ πάντες οἱ Βουλευταὶ Ζακύνθου εὑρέθημεν κατὰ τὴν τελευταίαν καταστροφὴν ἐν τῇ νήσῳ καὶ ἀντελήφθημεν ἰδίοις ὄμμασι τὸ μέγεθος τῆς καταστροφῆς καὶ τὰς ἀνάγκας τῶν κατοίκων, παρεκαλέσαμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως φέρῃ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον. Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς περιγράψω τὴν κατάστασιν τῆς νήσου· 48 χιλιάδες κάτοικοι εὑρίσκονται ἄνευ στέγης, ἄνευ σκηνῶν, σχεδὸν ἐν μέσῳ τῆς βροχῆς. Μὴ νομίζετε δὲ, ὅτι εἶναι ποιητικαὶ ἐκφράσεις αὐτά. Ἐλπίζοντες λοιπὸν, ὅτι δὲν ἤθελον ὑπάρξει ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀντίῤῥησις ἢ διαφωνία ἐν τῇ Βουλῇ, παρακαλέσαμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ εἰσαγάγῃ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ἐπιστεύομεν, ὅτι ἅπασα ἡ Βουλὴ σύσσωμος, Ἀντιπολίτευσις καὶ Συμπολίτευσις, ἤθελε δειχθῆ πρόθυμος νὰ προσέλθῃ ἀρωγὸς πρὸς στέγασιν τοὐλάχιστον 48,000 Ἑλλήνων πολιτῶν, καὶ ὅτι ἤθελεν ὑπάρξει ἐμπιστοσύνη πρὸς τὴν ἐν Ζακύνθῳ ἐπιτροπὴν, ἥτις ἀποτελεῖται ἐκ τῶν ἐντιμοτέρων μελῶν τῆς νήσου καὶ ἐποπτεύεται παρὰ τῆς ἐν Ἀθήναις κεντρικῆς ἐπιτροπῆς. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐξεφράσθησαν τοιαῦται ἀμφιβολίαι ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἐν ὀνόματι ὁλοκλήρου τῆς Ζακύνθου, νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον.

§89ΧΟΪΔΑΣ. Ἔχει δίκαιον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος νὰ παραπονῆται, διότι δὲν ἦτο ἐξ ἀρχῆς, ἐν τῇ Βουλῇ, ἵνα ἀκούσῃ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο. Οὐδεὶς ἠμφισβήτησε τὰ δεινοπαθήματα τῶν Ζακυνθίων, οὐδεὶς ἠρνήθη αὐτοῖς τὴν συνδρομὴν, ἧς εἶναι ἄξιοι ἐκ μέρους παντὸς ἀνθρώπου.

§90ΡΩΜΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, ἀφοῦ πρόκειται νὰ ὠφεληθῶσι 10 ἢ 15 ἔμποροι ἐν Πάτραις. Πρέπει ὅμως νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἡ ἐκ τῆς καταστροφῆς ζημία τῆς Ζακύνθου ὑπερβαίνει τὰ 16 ἑκατομμύρια δραχμῶν, καὶ ὅτι οἱ κάτοικοι μένουσιν εἰς τὸ ὕπαιθρον.

§91ΧΟΪΔΑΣ. Μὲ παρεξηγήσατε ἐντελῶς, κύριε Ρώμα.

§92ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ζακύνθου συνάδελφος εἶναι ἐκ τῶν παθημάτων τῆς Ζακύνθου συγκεκινημένος εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, ὥστε δὲν ἀντιλαμβάνεται κἂν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγομεν ἐνταῦθα...

§93ΡΩΜΑΣ. Πολὺ καλὰ ἀντιλαμβάνομαι.

§94ΡΑΛΛΗΣ. .. καὶ μᾶς κατηγορεῖ, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἔχομεν συνείδησιν τῶν λόγων μας καὶ ὅτι εἴμεθα ἀπαθεῖς ἀπέναντι τῶν δεινοπαθημάτων τῆς Ζακύνθου. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ἡμεῖς οὐδέποτε εἴπομέν τι κατὰ τῶν ἀτυχημάτων τῆς Ζακύνθου, οὐδ’ ὅτι δὲν πρέπει τὰ ἀτυχήματα ταῦτα νὰ συγκινήσωσιν ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνισμὸν καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνισμὸς νὰ προσέλθῃ ἀρωγός. Ἡμεῖς ἓν μόνον ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι δὲν πρέπει ὄπισθεν τῶν ἀτυχημάτων τούτων νὰ θέλωσι νὰ κρυβῶσιν ἐκεῖνοι ἀκριβῶς, οἱ ὁποῖοι θὰ θελήσωσι νὰ κερδοσκοπήσωσιν ἐκ τῶν ἀτυχημάτων αὐτῶν, καὶ, διὰ νὰ προλάβωμεν τοῦτο, ζητοῦμεν, ὅπως διατυπωθῇ σαφέστερον τὸ νομοσχέδιον. Ἐὰν ἐπρόκειτο ἡ Κυβέρνησις νὰ ζητήσῃ καὶ ἄλλας παροχὰς ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ὑπὲρ τῶν Ζακυνθίων, ὄχι μόνον ἀτέλειαν τῆς ξυλείας, ἡ ὁποία εἰσάγεται, βεβαίως ἠθέλομεν τὰς χορηγήσει. Ἀλλὰ σήμερον βλέπετε ὅτι ἐγείρεται φωνὴ ἐκ μέρους τῆς ἐντοπίου βιομηχανίας, καὶ ἡ φωνὴ αὕτη ἐπιβάλλει τὴν σκέψιν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, ὡς εἶναι διατετυπωμένον, δύναται νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς καταχρήσεις, δύναται νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς ἀτελῆ εἰσαγωγὴν ξυλείας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, πρὸς καταστροφὴν τῶν συμφερόντων τῆς ἐντοπίου βιομηχανίας, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μᾶς λέγει, ὅτι διὰ τοῦ συναγωνισμοῦ θὰ κατορθωθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προσφέρουσιν οἱ ἐν Πάτραις ξυλέμποροι. Δὲν καταλαμβάνω εἰς τί θὰ χρησιμεύσῃ ὁ συναγωνισμός.

§95ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι αὐτοὶ λέγουσιν, ὅτι θὰ δώσωσι τὴν ξυλείαν εἰς τιμὴν ἐλάσσονα ἐκείνης, τὴν ὁποίαν καὶ ἀτελῶς εἰσαγομένη ξυλεία θὰ κοστίσῃ.

§96ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ, πρόκειται νὰ γείνῃ ἡ προμήθεια διὰ δημοπρασίας;

§97ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὄχι. Ἡ ἐπιτροπὴ θὰ ζητήσῃ πληροφορίας παρ’ ἐμπόρων ἐν Τεργέστῃ, ἐπὶ παραδείγματι, εἰς ποίαν τιμὴν δύνανται νὰ προσφέρωσιν ὡρισμένην ποσότητα ξυλείας, θὰ ὑπολογίσῃ τὸν ναῦλον καὶ θὰ γινώσκῃ τότε εἰς ποίαν τιμὴν ἀκριβῶς θὰ στοιχίσῃ ἡ ξυλεία αὕτη, παραδιδομένη εἰς Ζάκυνθον, θὰ ζητήσῃ πληροφορίας καὶ παρὰ τῶν ἐμπόρων Πατρῶν, εἰς ποίαν τιμὴν θὰ πωλήσωσι τὴν ξυλείαν, παραδιδομένην εἰς Ζάκυνθον. Ὅταν αἱ προσφοραὶ τῶν ἐν Πάτραις ἐμπόρων ἀποδειχθῶσι συμφερώτεραι, θὰ προτιμηθῶσιν οὗτοι ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἀναντιῤῥήτως· οἱ ἐν Πάτραις ἔμποροι ἔλεγον πρότερον, ὅτι θὰ δώσωσι τὴν ξυλείαν μόνον 30%, γνωστὸν δὲ εἶναι, ὅτι τὸ τέλος δὲν εἶναι 30%. Τώρα δὲ προσθέτουσιν εἰς τὸ δεύτερον τηλεγράφημα, ὅτι ἐννοοῦσι νὰ τὴν δώσωσιν εἰς τιμὴν ἐλάσσονα καὶ τῆς ἀτελοῦς ξυλείας. Σεῖς, παρακαλῶ, ἂν ἦσθε μέλος τῆς ἐπιτροπῆς καὶ εἴχετε συνείδησιν τοῦ ἐπιβαλλομένου ὑμῖν καθήκοντος, δὲν ἠθέλετε προτιμήσει τὴν συμφερωτέραν τιμήν;

§98ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ πάλιν παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργὲ, νὰ μοὶ ἐξηγήσητε, ἂν ἡ προσφορὰ αὕτη τῶν ἐμπόρων Πατρῶν ἐπεκτείνηται ἐφ’ ὅλης τῆς ξυλείας, τὴν ὁποίαν δύνανται νὰ προμηθεύσουν εἰς τὴν Ζάκυνθον. Ἂν ἀκριβῶς περὶ αὐτοῦ ἐπρόκειτο, νὰ εἰσαχθῇ δηλαδὴ ἡ ξυλεία διὰ τὴν κατασκευὴν μόνον τῶν παραπηγμάτων ἐν Ζακύνθῳ, βεβαίως δὲν θὰ ἐξήρχοντο ὅλαι ἐκεῖναι αἱ φωναὶ, τὰς ὁποίας ἀκούομεν. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ φόβου, μήπως ἡ διὰ τοῦ νομοσχεδίου παρεχομένη ἀτέλεια χρησιμοποιηθῇ διὰ τὴν ξυλείαν τὴν εἰσαγομένην ὄχι μόνον διὰ τὴν Ζάκυνθον, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλον τὸ Κράτος· διότι τίς θὰ παρεμποδίσῃ τὴν ἅπαξ εἰσαχθεῖσαν ξυλείαν εἰς Ζάκυνθον νὰ ἐξέλθῃ αὐτῆς; Καὶ βεβαίως πᾶσαν τὴν ξυλείαν ἐκείνην, ἐπὶ τῆς ὁποίας πρόκειται νὰ κερδοσκοπήσωσι τὰ ἀθέμιτα συμφέροντα, δὲν δύναται νὰ τὴν προσφέρῃ ἡ βιομηχανία τῶν Πατρῶν· τὴν ξυλείαν, ἡ ὁποία θὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν κατασκευὴν παραπηγμάτων, προσφέρουσιν οἱ ἔμποροι Πατρῶν εἰς τιμὴν κατωτέραν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἤθελεν ἀπαιτήσει ἡ μεταφορὰ ξυλείας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἔστω καὶ ἀτελῶς εἰσαγομένης, ἀλλὰ βεβαίως δὲν προσφέρουσι ξυλείαν ἐπ’ ἄπειρον, διότι, ἂν πρόκηται ἐπ’ ἄπειρον ἢ καὶ ἐπὶ ἕξ μῆνας νὰ εἰσάγηται ἀτελὴς ξυλεία τοιαύτη, θὰ πτωχεύσωσι, προσφέροντες εἰς τὴν τιμὴν, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἐπιτύχῃ τις μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ τέλους.

§99ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ δοθεῖσαι ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐξηγήσεις καὶ ἡ διδομένη ὑπ’ αὐτῆς ἑρμηνεία τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τοσοῦτον σαφεῖς, ὥστε ἄπορον εἶναι, διατὶ ἐξακολουθοῦσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ ἐρίζοντες περὶ τοῦ σκοποῦ τοῦ νομοσχεδίου. Πρόκειται περὶ τῆς ξυλείας, τὴν ὁποίαν θὰ παραλάβῃ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν βοηθημάτων, καὶ τῆς ὁποίας σκοπὸς εἶναι νὰ στεγασθῶσιν οἱ ἄποροι κάτοικοι τῆς Ζακύνθου. Ἐδηλώθη τοῦτο τοσοῦτον σαφῶς, ὥστε νὰ μὴ χωρῇ ὁ ἐλάχιστος ἐνδοιασμός. Δὲν εἶναι δυνατὸν βεβαίως ἡ ἐπιτροπὴ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ὄργανον πρὸς ἐξυπηρέτησιν σκοπῶν, οἵους φαντάζονται οἱ κύριοι Βουλευταί. Βεβαίως ἀδικεῖτε τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀποδίδετε προθέσεις ἀναιρούσας τὸν προορισμόν της.

§100ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τῇ δίδει ὁ νόμος αὐτός.

§101ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τῇ δίδει τίποτε. Ἡ ἐπιτροπὴ συγκροτεῖται ἐξ ἀνθρώπων, ὧν ἡ χρηστότης καὶ ἡ νοημοσύνη δὲν δύνανται νὰ τεθῶσιν εἰς ἀμφιβολίαν. Πρόκειται περὶ τοῦ ἐπισκόπου, περὶ τοῦ νομάρχου, περὶ τῶν ἐγκριτωτέρων μελῶν τῆς κοινωνίας τῆς Ζακύνθου. Εἶναι δυνατὸν οὗτοι νὰ λάβωσι ξυλείαν ἀτελῆ καὶ κατόπιν νὰ τὴν δώσωσιν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ τὴν ἐμπορευθῶσι;

§102ΕΥΤΑΞΙΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§104ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀκριβῶς ἰδοὺ πῶς διατυπῶ τὴν τροπολογίαν (ἀναγινώσκει): «Οἰκοδομικὴ ξυλεία καὶ οἰκοδομήσιμον ὑλικὸν εἰς παραλαβὴν τῆς ἐν Ζακύνθῳ ὑπὲρ τῶν ἐκ τοῦ σεισμοῦ παθόντων ἐπιτροπῆς εἰσαγόμενα εἰς Ζάκυνθον πρὸς ἀνέγερσιν παραπηγμάτων ἀπαλλάσσονται ἐπὶ ἑξάμηνον παντὸς δημοσίου ἢ ἄλλου οἱουδήποτε τέλους ἢ φόρου κτλ.»

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον ὡς ἔχει, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν).

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ προληπτικοῦ τῆς πτωχεύσεως συμβιβασμοῦ.

§107ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κρίνω ἀναγκαῖον νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι κατόπιν τῶν χθὲς γενομένων συζητήσεων ὑποβάλλω σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν τροποποιήσεις τινὰς διαφόρων ἄρθρων. Ταύτας θὰ ὑποβάλω, ὅταν ἕκαστον τῶν ἄρθρων συζητῆται, ἐν δὲ τῇ τρίτῃ συζητήσει θὰ τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον ὅπως ἐτροποποιήθη, ἵνα λάβωσι γνῶσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ καὶ συζητήσωσι τὸ νομοσχέδιον ὅπως ἐτροποποιήθη.

§108ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν δὲν ἔχει καιρὸν νὰ ἴδῃ τις τὰς τροπολογίας.

§109ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ παρατηρήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ὑπὸ ἀξιοτίμων Βουλευτῶν. Δὲν ἦσθε δὲ τότε ὑμεῖς ἐνταῦθα. Δὲν εἶναι τόσον σπουδαῖαι τροποποιήσεις, ὥστε ν’ ἀπολεσθῇ μία ἡμέρα. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§111ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς παρετήρησεν, ὅτι ἡ προθεσμία τοῦ ἑνὸς ἔτους, ἡ ὁποία τάσσεται ἐν τῷ βʹ ἐδαφίῳ τοῦ ἄρθρου 1, εἶναι μακρά· ἐλήφθη ὄντως ἀπὸ τὸν περὶ πτωχεύσεως νόμον, ὁ ὁποῖος τάσσει τοσαύτην προθεσμίαν. Ὁ νόμος ὁ Γαλλικὸς τάσσει προθεσμίαν μόνον ἑνὸς μηνός· ἀλλ’ ἐπειδὴ παρ’ ἡμῖν ὁ εἷς μὴν εἶναι ἀνεπαρκής, δι’ αὐτὸ ἀντὶ τοῦ ἑνὸς ἔτους ἡ προθεσμία αὕτη ἐλαττοῦται εἰς δύο μῆνας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 μετὰ τῆς τροποποιήσεως ταύτης).

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§113ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Χαλκίδος Βουλευτοῦ ἐγένετο παρατήρησις, ὅτι ἐν τῷ βʹ ἐδαφίῳ, ὅπου ἀναφέρεται «ἐὰν ὑπάρχωσιν ἀπαιτήσεις εἰς διαταγὴν», ὅτι οὗτος εἶναι ὅρος ἀσαφής. Ὡς ἐκ τούτου, πρὸς πληρεστέραν κατανόησιν τοῦ πράγματος, αἱ λέξεις «ἀπαιτήσεις εἰς διαταγὴν» μεταβάλλονται εἰς «ἀπαιτήσεις στηριζομένας εἰς τίτλους πληρωτέους τῷ κομιστῇ». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 μετὰ τῆς τροποποιήσεως ταύτης).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§115ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγένετο ἡ παρατήρησις ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Χαλκίδος, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὅτι, ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον, εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ χώραν εἰς πολλὰς παρερμηνείας, διότι τὸ ἄρθρον 3 λέγει: «Ἡ περὶ συμβιβασμοῦ αἴτησις ἀπευθύνεται παρὰ τοῦ ὀφειλέτου πρὸς τὸ Πρωτοδικεῖον τῆς κατοικίας αὐτοῦ, ἐπισυνάπτονται δὲ αὐτῇ κτλ.» Ἡ ἐπισύναψις ὑποθέτει κεχωρισμένα τὰ ἔγγραφα, ἐνῷ ἡ ἔκθεσις τῶν λόγων, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται ἡ αἴτησις, ὡς καὶ αἱ προτάσεις περὶ συμβιβασμοῦ πρέπει τῷ ὄντι νὰ περιέχωνται εἰς τὴν αἴτησιν. Ὡς ἐκ τούτου ἐγένετο ἡ ἑξῆς τροποποίησις (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 3. Ἡ περὶ συμβιβασμοῦ αἴτησις ἀπευθύνεται παρὰ τοῦ ὀφειλέτου πρὸς τὸ Πρωτοδικεῖον τῆς κατοικίας αὐτοῦ, καὶ περιλαμβάνει τὴν ἔκθεσιν τῶν λόγων, ἐφ’ ὧν στηρίζεται, καὶ τὰς προτάσεις τοῦ συμβιβασμοῦ. Ἐν τῇ αἰτήσει ταύτῃ ἐπισυνάπτονται: αʹ) Κατάστασις λεπτομερὴς τοῦ ἐνεργητικοῦ καὶ παθητικοῦ τοῦ αἰτοῦντος, κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ ἐδαφίου βʹ τοῦ ἄρθρου 349 τοῦ ἐμπορικοῦ νόμου, καὶ βʹ) Κατάλογος ὀνομαστικὸς τῶν πιστωτῶν αὐτοῦ, ἀνεγνωρισμένων ἢ ὑποτιθεμένων, μετὰ σημειώσεως τῆς κατοικίας αὐτῶν καὶ τοῦ ποσοῦ τῶν πιστώσεών των. «Ὁ αἰτῶν ὀφείλει νὰ καταβάλῃ παρὰ τῷ γραμματεῖ τοῦ δικαστηρίου τὸ ὑπ’ αὐτοῦ κρινόμενον καθ’ ὑπολογισμὸν ἀναγκαῖον ποσὸν διὰ τὰς ἐνδεχομένας δαπάνας τῆς πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ συμβιβασμοῦ διαδικασίας. «Προκειμένου περὶ ὁμοῤῥύθμου ἢ ἑτεροῤῥύθμου ἑταιρίας, ἡ περὶ συμβιβασμοῦ αἴτησις ὑποβάλλεται καὶ ὑπογράφεται παρὰ τῶν διαχειριστῶν αὐτῆς, ἐμφαίνει δὲ τὸ ὄνομα καὶ ἐπώνυμον μετὰ σημειώσεως τῆς κατοικίας ἢ διαμονῆς ἑκάστου τῶν ὑπευθύνων ἑταίρων. Εἰσάγεται δὲ ἐν τῷ Πρωτοδικείῳ τοῦ τόπου, ἔνθα ὑπάρχει ἡ ἕδρα τῆς ἑταιρίας. «Ἐπὶ ἀνωνύμου ἑταιρίας ἡ αἴτησις ὑποβάλλεται καὶ ὑπογράφεται παρὰ τῶν ἐκπροσωπούντων νομίμως αὐτήν.»

§116ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὸ κείμενον τοῦ Βελγικοῦ νόμου δὲν λέγει, ὅτι περιλαμβάνονται οἱ δικαιολογητικοὶ λόγοι ἐντὸς τοῦ κειμένου τῆς αἰτήσεως, ἀλλὰ λέγει, ὅτι ἐπισυνάπτονται· τοῦτο δὲ, διότι εἶναι ἀδύνατον ἐντὸς τοῦ χαρτοσήμου τῆς αἰτήσεως νὰ περιληφθῶσιν.

§117ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν πρόκηται νὰ ὑποβάλητε τὴν αἴτησιν, ὀφείλετε νὰ εἴπητε τοὺς λόγους, ἐφ’ ὧν στηρίζετε ταύτην.

§118ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὸ πολὺ δύνασθε νὰ ἐπαναλάβητε τὸ αʹ ἐδάφιον, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ Βελγικὸς νόμος καὶ τοῦ ὁποίου ἡ μετάφρασις νομίζω ὅτι εἶναι ἐσφαλμένη, διότι λέγει, ὅτι ἡ αἴτησις περιλαμβάνει τοὺς λόγους, ἐφ’ ὧν στηρίζεται, ἐνῷ τὸ κείμενον τοῦ Βελγικοῦ νόμου λέγει τὰ πραγματικὰ γεγονότα, διότι τὰ δικόγραφα...

§119ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὁποῖον σημαίνει ἀκριβῶς τοὺς λόγους.

§120ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Σημαίνει τὰ πραγματικὰ γεγονότα. Ὁ λόγος εἶναι ἄλλο καὶ τὰ πραγματικὰ γεγονότα εἶναι ἄλλο. Ἡ ἔκθεσις τοῦ ἐνεργητικοῦ καὶ τοῦ παθητικοῦ κτλ. δὲν δύνανται νὰ περιληφθῶσιν ὅλα ἐν τῇ αἰτήσει.

§121ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγει χωριστὰ, δὲν λέγει ὁμοῦ. Λέγει ὅτι ἐν τῇ αἰτήσει ταύτῃ ἐπισυνάπτονται κατάστασις λεπτομερὴς τοῦ ἐνεργητικοῦ καὶ παθητικοῦ τοῦ αἰτοῦντος, κατάλογος ὀνομαστικὸς τῶν πιστωτῶν αὐτοῦ κτλ.

§122ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Πολὺ ὀρθῶς τότε. Ἀλλὰ τὸ ἀναγινωσκόμενον ἤδη εἶναι διάφορον τοῦ ἀρχικοῦ σχεδίου.

§123ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Εἰς τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 3 περιελήφθη καὶ κατάστασις τοῦ ἐνεργητικοῦ καὶ τοῦ παθητικοῦ. Ἐν τῷ Γαλλικῷ νόμῳ δὲν ὑπάρχει, διότι ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν πιστωτῶν δὲν εἶναι ἄλλο ἢ κατάστασις τοῦ ἐνεργητικοῦ καὶ τοῦ παθητικοῦ.

§124ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὅλως διόλου ἄλλο. Ἐκεῖ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἰσολογισμός· διὰ νὰ ἦναι δὲ ἰσολογισμὸς, πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ τὸ ἐνεργητικὸν καὶ τὸ παθητικόν· ἀλλὰ τὸ περιλαμβάνει καὶ ἐν γενικαῖς γραμμαῖς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.)

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§126ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τέλει τοῦ ἐδαφίου βʹ τοῦ ἄρθρου 4 ἀντὶ τῶν λέξεων «τὴν κατάστασιν τῶν ὑποθέσεων τοῦ ὀφειλέτου» νὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις «τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ ὀφειλέτου». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§128ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ ἄρθρον τοῦτο ἐν τῇ χθεσινῇ συζητήσει προὐκάλεσεν ἐκτενῆ συζήτησιν. Ἰδίως προὐκάλεσε τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἡ παρατήρησις ἡ γενομένη παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πυλίας Βουλευτοῦ, ὅτι εἶναι δυνατὸν, ἐπὶ τῇ διατυπώσει, ἣν ἔχει τὸ ἄρθρον, νὰ γίνηται κατάχρησις· διότι παρετήρησεν, ὅτι τὸ δικαστήριον, χωρὶς νὰ ἐξετάσῃ τὰ αἴτια, καὶ μόνον ἐπὶ τῇ αἰτήσει, διορίζει τὸν εἰσηγητὴν, ἐπὶ τῷ διορισμῷ δὲ τοῦ εἰσηγητοῦ ἐπέρχεται ἡ ἀναστολὴ πάσης πράξεως ἐκτελέσεως. Ἀλλὰ τὸ τοιοῦτον ἠδύνατο νὰ δώσῃ χώραν εἰς καταχρήσεις· διότι εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ τις κακῆς πίστεως ὀφειλέτης, ὁ ὁποῖος, μὴ δυνάμενος νὰ ἐξεύρῃ ἕτερον τρόπον πρὸς ἀναστολὴν τῆς ἐνεργουμένης καταδιώξεως, νὰ καταφύγῃ εἰς τὸ δικαστήριον, νὰ ὑποβάλῃ μίαν τοιαύτην αἴτησιν καὶ ἐπὶ τῷ διορισμῷ τοῦ εἰσηγητοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπακολουθεῖ ἄνευ τινὸς ἐξετάσεως, νὰ κατορθώσῃ τὴν ἀναστολὴν τῆς κατ’ αὐτοῦ ἐνεργουμένης καταδιώξεως, ἔστω καὶ ἐπὶ ὀλίγας ἡμέρας. Ἡ παρατήρησις αὕτη ἔχει τοσούτῳ μᾶλλον μείζονα σημασίαν παρ’ ἡμῖν, καθόσον γινώσκομεν, ὅτι πολλοὶ ἐκ τῶν πολιτῶν καταφεύγουσιν εἰς τοιαῦτα μέσα πρὸς ἀναστολὴν τῆς κατ’ αὐτῶν καταδιώξεως. Ἐγένετο μελέτη ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, καὶ εὑρέθη ὅτι καὶ ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἐν Βελγίῳ ὑπάρχουσί τινες φρονοῦντες, ὅτι δὲν πρέπει ἡ ἀναστολὴ αὕτη νὰ ἦναι γενική, πρὸ πάντων δὲ δὲν πρέπει ἡ ἀναστολὴ αὕτη νὰ ἐκτείνηται ἐπὶ τῶν ἐχόντων κεκτημένα προνόμια ἢ ἐνέχυρα, διότι οἱ ἔχοντες ταῦτα βεβαίως δὲν ἔχουσι νὰ πάθωσι τίποτε. Ὡς ἐκ τούτου ἐκρίθη προτιμότερον νὰ διατυπωθῇ τὸ ἄρθρον 5 ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 5. Τὸ δικαστήριον, συνερχόμενον ἐν συμβουλίῳ, πρὸ πάσης ἐξετάσεως ἐπὶ τοῦ παραδεκτοῦ τῆς αἰτήσεως, διορίζει ἐκ τῶν τακτικῶν αὐτοῦ μελῶν εἰσηγητὴν, ὅστις, ἐξετάζων τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ ὀφειλέτου, ὑποβάλλει αὐτῷ ἔκθεσιν ἐντὸς χρόνου ἐπιτρέποντος, ἵνα τὸ δικαστήριον ἐντὸς 8 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς καταθέσεως τῆς αἰτήσεως ἀποφαίνηται ἐπ’ αὐτῆς. «Ὁ διορισμὸς τοῦ εἰσηγητοῦ ἐπάγεται, ὡς πρὸς τοὺς μὴ κεκτημένους ὑποθήκην ἢ ἐνέχυρον πιστωτὰς, προσωρινὴν ἀναστολὴν πάσης μεταγενεστέρας πράξεως ἐκτελέσεως. Ἡ προσωρινὴ αὕτη ἀναστολὴ δὲν ἐκτείνεται ἐπὶ τῶν συνοφειλετῶν καὶ τῶν ἐγγυητῶν, οἵτινες δὲν δύνανται νὰ ἐπικαλεσθῶσι τὸ εὐεργέτημα τῆς διζήσεως. «Ἐὰν τὸ δικαστήριον ἐγκρίνῃ τὴν πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ συμβιβασμοῦ διαδικασίαν, ὁρίζει διὰ τῆς ἀποφάσεως αὐτοῦ τὸν τόπον, τὴν ἡμέραν καὶ ὥραν, ὅπου καὶ ὅτε θέλουσι συνέλθει οἱ πιστωταὶ, καὶ μίαν ἢ πλείονας ἐφημερίδας, ἐν αἷς, ὡς καὶ ἐν τῇ «Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως», καταχωρισθήσεται ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ἡ πρόσκλησις τῶν πιστωτῶν. Ἐκλέγει ἐκ τῶν τακτικῶν αὐτοῦ μελῶν εἰσηγητὴν, ἵνα προεδρεύσῃ τῆς συνελεύσεως τῶν πιστωτῶν καὶ ἐποπτεύῃ τὰς ἐργασίας τοῦ συμβιβασμοῦ.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§130ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς τὸ ἄρθρον 6 ἡ λέξις «ἀναλάβῃ» παρακαλῶ ν’ ἀντικατασταθῇ διὰ τῶν λέξεων «ἢ συνομολογήσει». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6 μετὰ τῆς τροποποιήσεως ταύτης. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἔχει).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§132ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τοῦ τελευταίου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 8 ἐγένετο ἡ παρατήρησις, ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκῆ τὰ ἀποδεικτικὰ τῆς ἀποστολῆς τῶν ἐπιστολῶν καὶ τῶν τηλεγραφημάτων· διότι τῷ ὄντι μία ἀπόδειξις περὶ παραδόσεως τηλεγραφήματος δὲν δηλοῖ ἕτερον, παρὰ μόνον τὸ πληρωθὲν ποσόν. Γενομένης μείζονος μελέτης ἐπὶ τοῦ κειμένου, ἀνεκαλύφθη, ὅτι ἐκεῖ ἐννοεῖ νὰ προσαχθῶσι καὶ τὰ σχέδια τῶν ἀποστολῶν καὶ τῶν τηλεγραφημάτων καὶ τὰ ἀποδεικτικὰ τῆς ἀποστολῆς αὐτῶν, διότι ἐξ ἐκείνων καταφαίνονται αἱ προτάσεις αἱ γενόμεναι πρὸς τοὺς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἢ ἀλλαχοῦ μένοντας πιστωτὰς, καὶ οὕτω τὸ τελευταῖον ἐδάφιον ἔμεινε σχεδὸν ὡς ἔχει, μὲ μικρὰν μόνον προσθήκην (ἀναγινώσκει): «Ἀντίτυπον τῶν ἐφημερίδων, ἐν αἷς κατεχωρίσθη ἡ πρόσκλησις, τὰ πρωτότυπα τῶν ἐπιστολῶν καὶ τηλεγραφημάτων καὶ τὰ ἀποδεικτικὰ τῆς ἀποστολῆς αὐτῶν κτλ.»

§133ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Αἱ ἀποδείξεις δὲν εἶναι πάντοτε ἀναγκαῖαι, νομίζω.

§134ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο πράγματα εἶναι ἀναγκαῖα· νὰ προσαχθῇ τὸ πρωτότυπον τοῦ τηλεγραφήματος καὶ ἡ ἀπόδειξις, ὅτι ἐστάλη.

§135ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ὁ Γαλλικὸς νόμος μόνον τὸ πρωτότυπον τῆς σταλείσης ἐγκυκλίου ἐπιστολῆς ἀπαιτεῖ. Ὁ εἰσηγητὴς κάμνει τὰς προσκλήσεις. Δὲν ὑποθέτει λοιπὸν ποτὲ ὁ νόμος ὅτι ὁ εἰσηγητὴς θὰ παραλείψῃ νὰ κλητεύσῃ τοὺς δανειστάς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§137ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τοῦ αʹ ἐδαφίου εἶναι ἀναγκαῖον νὰ γείνῃ προσθήκη τις, διότι χθὲς ἐλέχθη, ὅτι δὲν ἐξάγεται σαφῶς, ὅτι δύναταί τις νὰ διορισθῇ καὶ διὰ τηλεγραφήματος πληρεξούσιος· ἐπειδὴ ὄντως τοῦτο δὲν ἐξάγεται καταφανῶς ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη, εἰς τὸ αʹ ἐδάφιον, μετὰ τὰς λέξεις, «οἱ δὲ πιστωταὶ εἴτε αὐτοπροσώπως, εἴτε διὰ πληρεξουσίου», νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ὅστις δύναται νὰ διορισθῇ καὶ τηλεγραφικῶς».

§138ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι ἐπικίνδυνον τοῦτο.

§139ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλως δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ταχύτητα, πρὸς τὴν ὁποίαν ἀφορᾷ ὁ νόμος. Ἐὰν θελήσωμεν, ὥστε οἱ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ μένοντες πιστωταὶ νὰ εἰδοποιῶνται ταχυδρομικῶς, νὰ λαμβάνωμεν δὲ καὶ ταχυδρομικῶς τὸ πληρεξούσιον, θὰ δαπανᾶται τόσος χρόνος, ὥστε θὰ ματαιώσωμεν τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου. Εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ τὸ Βέλγιον βεβαίως, ἔνθα τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας εἰσὶ μᾶλλον προηγμένα ἢ ὅσον εἶναι παρ’ ἡμῖν, παρεδέχθησαν τὰ τακτικὰ πληρεξούσια, στελλόμενα ταχυδρομικῶς. Ἡμεῖς, παρὰ τοῖς ὁποίοις εἶναι δυσκολωτέρα ἡ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς προσέλευσις τῶν πιστωτῶν, πρέπει νὰ δεχθῶμεν ἐξ ἀνάγκης τὰ τηλεγραφικὰ πληρεξούσια, ἐὰν θέλωμεν τῷ ὄντι νὰ ἐπιτύχωμεν τοῦ σκοποῦ, πρὸς ὃν ἀφορᾷ ὁ νόμος. Ἐν τῷ βʹ ἐδαφίῳ αἱ λέξεις «πᾶσα πίστωσις» παρακαλῶ νὰ διορθωθῶσι «πᾶσα δήλωσις πιστώσεως». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἔχει).

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 11 (ἀναγινώσκεται).

§141ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς τὸ ἄρθρον 11 ὑπάρχει τῷ ὄντι μία ἀτελὴς διατύπωσις, ἡ ὁποία ἠδύνατο νὰ δώσῃ χώραν εἰς παρεξηγήσεις ἐν τῇ ἐκτελέσει, καὶ δι’ αὐτὸ ἐπῆλθε τροποποίησίς τις, καθιστῶσα αὐτὸ ἁπλούστερον καὶ εὐληπτότερον (ἀναγινώσκει): «Ὁ εἰσηγητὴς δύναται ν’ ἀναβάλῃ τὴν διάσκεψιν τῶν πιστωτῶν εἰς ἑτέραν ὡρισμένην ἡμέραν καὶ ὥραν, ἢ ἀορίστως. Ἐν περιπτώσει ἀναβολῆς, οἱ πιστωταὶ συγκαλοῦνται ἐντὸς δέκα ἡμερῶν τὸ βραδύτερον. Περὶ τούτων γίνεται μνεία ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ εἰσηγητοῦ. Ἐν περιπτώσει ἀορίστου ἀναβολῆς, οἱ πιστωταὶ προσκαλοῦνται ἐκ νέου, κατὰ τὰ ἐν ἄρθροις 5 καὶ 8 ὡρισμένα.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης).

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 12 (ἀναγινώσκεται).

§143ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐν ἐδαφίῳ δʹ, μετὰ τὴν λέξιν «ἐδαφίου», ὁ ἀριθμὸς 4 νὰ διορθωθῇ εἰς 3. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 12 μετὰ τῆς διορθώσεως ταύτης. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 13 καὶ 14 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται).

§145ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Προτείνω, ὅπως αἱ ἐν τῇ τελευταίᾳ γραμμῇ τοῦ ἄρθρου λέξεις «τοῦ συμβιβασμοῦ καὶ» διαγραφῶσι, προστεθῶσι δὲ ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου αἱ λέξεις «καὶ ἐπὶ τοῦ συμβιβασμοῦ.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 15, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 16 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).

§147ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀντὶ τῆς ἐν τῇ πρώτῃ παραγράφῳ φράσεως «ἤθελον φανῆ», νὰ τεθῇ καλλίτερον «ἤθελον κριθῆ.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 18 καὶ 19, ὡς ἔχουσι).

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 20 (ἀναγινώσκεται).

§149ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἐδαφίου ἐγένετο ἡ παρατήρησις, ὅτι ἡ φράσις «οἵτινες προσεκλήθησαν καὶ δὲν ἐνεφανίσθησαν» ἔδωκε χώραν εἰς παρεξήγησιν τοῦ ἀρχικοῦ κειμένου. Πράγματι τὸ κείμενον δὲν εἶχεν οὕτως, ἀλλ’ ἐξ ἀβλεψίας τυπογραφικῆς ἐτέθη, πρέπει δὲ νὰ τεθῇ ὡς ἑξῆς: «οἵτινες δὲν προσεκλήθησαν, δὲν ἐνεφανίσθησαν ἑκουσίως κλπ». Εἰς δὲ τὸ δεύτερον ἐδάφιον, ὅπου ὑπάρχει ὁ ὁρισμὸς τῆς προθεσμίας τῶν 36 ὡρῶν, εἶναι προτιμότερον νὰ ἀντικατασταθῇ ὁ ἀριθμὸς οὗτος διὰ τοῦ ἀριθμοῦ 48. (Οὕτω τροποποιηθὲν τὸ ἄρθρον 20, γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 21 (ἀναγινώσκεται).

§151ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὡς πρὸς τὸ ἐδάφιον γʹ τοῦ ἄρθρου τούτου ἐγένετο ἡ παρατήρησις, ὅτι, ἐὰν μείνῃ τὸ κείμενον ὡς διετυπώθη, θέλομεν ἐξέλθει τοῦ δικονομικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι παραδεδεγμένον παρ’ ἡμῖν, ἐὰν δηλαδὴ γίνηται ἡ ἔφεσις διὰ δηλώσεως ἐνώπιον τοῦ γραμματέως τοῦ δικαστηρίου, καταχωριζομένης εἰς εἰδικὸν βιβλίον. Αὐτὸ ὄντως οὕτως ἔχει· δι’ αὐτὸ ἐκρίθη καλλίτερον, τὸ τρίτον ἐδάφιον ν’ ἀντικατασταθῇ ὡς ἑξῆς. (Ἀναγινώσκει τὴν τροποποίησιν).

§152ΡΑΛΛΗΣ. Τί ἐννοεῖτε; πῶς θὰ γείνῃ ἡ ἔφεσις;

§153ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως ὅλαι αἱ ἐφέσεις· δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀλλαγῇ ὁ τύπος τῆς ἐφέσεως, διότι περὶ τούτου δὲν πρόκειται· ἡ διαφορὰ εἶναι, ὅτι κατὰ τὸ Γαλλικὸν κείμενον ἡ ἔφεσις γίνεται διὰ δηλώσεως ἐνώπιον τοῦ γραμματέως τοῦ Ἐφετείου, δηλαδὴ τὸ ἐφετήριον ἔγγραφον δὲν κοινοποιεῖται ἰδιαιτέρως, ἀλλὰ μόνον διὰ δηλώσεως ἐνώπιον τοῦ γραμματέως τοῦ Ἐφετείου. Καθ’ ἡμᾶς τοιοῦτον δικονομικὸν σύστημα δὲν ὑπάρχει· πρέπει νὰ κοινοποιηθῇ ἡ ἔφεσις. Ἡ ἔφεσις λοιπὸν θὰ κοινοποιηθῇ ἐντὸς τοῦ χρονικοῦ διαστήματος, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὸ προηγούμενον ἐδάφιον.

§154ΡΑΛΛΗΣ. Ἰδοὺ διατὶ τὸ Γαλλικὸν κείμενον ἀνέγραψεν ἰδίαν διαδικασίαν ὡς πρὸς τὴν κοινοποίησιν τῆς ἐκθέσεως· διότι, ἐὰν πρόκηται νὰ κοινοποιηθῇ ἡ ἔφεσις, θέλει κοινοποιηθῆ πρὸς πάντας τοὺς μετασχόντας τοῦ συμβιβασμοῦ, ἢ πολεμήσαντας τὸν γενόμενον συμβιβασμόν· θὰ ἔχητε δηλαδὴ 10, 20, 30 ἐφετήρια, τὰ ὁποῖα θὰ κοινοποιηθῶσι καὶ πρὸς τοὺς ἐν τῇ ἡμεδαπῇ καὶ πρὸς τοὺς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ διαμένοντας δανειστὰς, οἱ ὁποῖοι μετέσχον τοῦ γενομένου συμβιβασμοῦ ἢ ἐπολέμησαν αὐτὸν, καὶ πρὸς τὸν ὀφειλέτην. Τοῦτο θέλει συντελέσει εἰς ἀδυναμίαν τῆς ἐκδικάσεως τῆς ἐφέσεως ἐντὸς προθεσμίας βραχείας. Διὰ τοῦτο διετυπώθη ἕτερος τύπος, ὅπως γίνονται αἱ δηλώσεις ἐνώπιον τοῦ γραμματέως. Διὰ τοιαύτης ἐκθέσεως θὰ γείνῃ καὶ ἡ ἔφεσις, καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν συμφέρον νὰ πολεμήσουν τὸν γενόμενον συμβιβασμὸν, θὰ προσέλθωσιν ἐνώπιον τοῦ γραμματέως, θὰ συμβουλευθοῦν τὸ βιβλίον τῶν δηλώσεων τῶν ἐφέσεων, καὶ θὰ προβῶσιν εἰς τὴν ὑπεράσπισιν τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν, ἐνῷ ἄλλως θὰ ἔχητε μίαν μακρὰν διαδικασίαν· διὰ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ ἐπέλθῃ τροποποίησις.

§155ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά· ἂς μείνῃ ὡς ἔχει ὡς πρὸς αὐτό. Εἰς τὴν ἕκτην ὅμως παράγραφον ἡ λέξις «βραδύτης» ν’ ἀντικατασταθῇ διὰ τῆς λέξεως «ἀναβολή». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 21 μετὰ τῆς τροποποιήσεως ταύτης).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 22 (ἀναγινώσκεται).

§157ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγένετο χθὲς παρατήρησις, νομίζω, ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ, ὅτι δὲν εἶναι προσῆκον ν’ ἀφαιρέσωμεν τὸ ἔνδικον τῆς ἀναιρέσεως μέσον. Ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξαν ἄλλοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ αἴτησις τῆς ἀναιρέσεως ἐπάγεται τὴν ἀναβολὴν, εἶχε καὶ αὕτη τὸν λόγον της. Μετὰ ὥριμον σκέψιν ἐπροτίμησα νὰ ἀποδεχθῶμεν ἐνταῦθα τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἀναιρέσεως, προκειμένου περὶ νέου νόμου, ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ παρουσιάσῃ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ του τὴν ἀνάγκην μιᾶς νομολογίας. Εἶναι λοιπὸν προσῆκον νὰ ἀφήσωμεν τὴν αἴτησιν τῆς ἀναιρέσεως ἐνταῦθα, καὶ δι’ αὐτὸ τὸ ἄρθρον 22 ἀντικαθίσταται οὕτως (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 22. Ἡ τῆς ἐπικυρώσεως τοῦ συμβιβασμοῦ ἀπόφασις ὑπόκειται εἰς ἀναίρεσιν. «Ἡ πρὸς ἀναίρεσιν προθεσμία εἶναι ὀκταήμερος, ἀρχομένη ἀπὸ τῆς τοιχοκολλήσεως καὶ δημοσιεύσεως ἐν ταῖς ἐφημερίσι τῆς ἀποφάσεως τῶν Ἐφετῶν. «Η αἴτησις ἀναιρέσεως γίνεται διὰ δηλώσεως ἐνώπιον τοῦ γραμματέως τοῦ Ἐφετείου, καταχωριζομένης εἰς εἰδικὸν βιβλίον, ἀντίγραφον δὲ κεκυρωμένον τῆς δηλώσεως ταύτης διαβιβάζεται ὑπὸ τοῦ γραμματέως μετὰ τῆς σχετικῆς δικογραφίας ἐντὸς 48 ὡρῶν εἰς τὸν γραμματέα τοῦ Ἀρείου Πάγου. Ἡ αἴτησις τῆς ἀναιρέσεως συζητεῖται ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου κατὰ τὴν πρώτην ἀπὸ τῆς γενομένης δηλώσεως συνεδρίασιν πρὸ πάσης ἄλλης, ἄνευ πράξεως προτιμήσεως». Ἐὰν ἀφήσωμεν, ὡς τὸ ἀφήσαμεν, τὸ κείμενον τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν ἔφεσιν, πρέπει καὶ ἐνταῦθα νὰ δεχθῶμεν ἀκριβῶς νὰ γίνηται καὶ ἡ αἴτησις τῆς ἀναιρέσεως ἐπίσης διὰ δηλώσεως ἐνώπιον τοῦ γραμματέως τῶν Ἐφετῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπόχρεως ἐντὸς 48 ὡρῶν νὰ μεταβιβάσῃ τὴν δικογραφίαν εἰς τὸν γραμματέα τοῦ Ἀρείου Πάγου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἀναγνωσθὲν ἄρθρον 22, εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀντιστοίχου).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 23 (ἀναγινώσκεται).

§159ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγένετο ἡ παρατήρησις, ὅτι ἡ μνεία τοῦ περὶ πτωχεύσεως νόμου τοῦ 1878 δὲν εἶναι ἀναγκαία, διότι, ὡς ἔχει ὁ νόμος περὶ πτωχεύσεως, ἀντικατέστησεν ἓν τμῆμα τοῦ ἐμπορικοῦ νόμου, καὶ ἑπομένως θὰ ἦναι προτιμότερον, ὅπου ἀναφέρομεν τὸν νόμον περὶ πτωχεύσεως, νὰ ἀναφέρωμεν τὸν ἐμπορικὸν νόμον. Οὕτως εἰς τὸ ἐδάφιον βʹ, ἀντὶ τῶν λέξεων «τοῦ περὶ πτωχεύσεως νόμου τῆς 13 Δεκεμβρίου 1878» νὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις «τοῦ ἐμπορικοῦ νόμου». Ἐν δὲ τῷ γʹ ἐδαφίῳ, ἀντὶ τῆς φράσεως «οἵτινες παρῃτήθησαν τοῦ εὐεργετήματος τῆς διζήσεως» νὰ τεθῇ ἡ φράσις «οἵτινες δὲν δύνανται νὰ ἐπικαλεσθῶσι τὸ εὐεργέτημα τῆς διζήσεως». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 23, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης).

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 24 (ἀναγινώσκεται).

§161ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Χθὲς ἐγένετο ἡ παρατήρησις ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ, ὅτι πρέπει νὰ διαγραφῇ ἐκ τοῦ ἄρθρου τούτου ἡ μερικὴ ἐγκατάλειψις. Ἀλλὰ, γενομένης ἐπὶ τούτου μελέτης, εὑρέθη, ὅτι ὑπάρχει καὶ κατὰ τὸν νόμον περὶ πτωχεύσεως μερικὴ ἐγκατάλειψις· ἐπὶ παραδείγματι, εἶναι πιθανὸν ἡ ὁμὰς τῶν δανειστῶν νὰ ἀφήσῃ εἰς τὸν ἀτυχήσαντα ἔμπορον τὴν οἰκίαν του, νὰ τὴν ἐξαιρέσῃ· ἰδοὺ μία περίπτωσις μερικῆς ἐγκαταλείψεως. Εἶναι λοιπὸν ἀνεγνωρισμένη ἡ μερικὴ ἐγκατάλειψις, καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι δὲν πειράζει νὰ μείνῃ ἐν τῷ ἄρθρῳ, ὡς ἔχει. Νὰ διαγραφῶσιν ὅμως ἐκ τῆς βʹ παραγράφου αἱ λέξεις «ἐκ τῶν πρώτων εἰσπράξεων».

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 24, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 25–28, ὡς ἔχουσι).

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 29 (ἀναγινώσκεται).

§164ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ αʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 29 εἶναι εἰλημμένον ἐκ τοῦ Βελγικοῦ, ὅπου κρατεῖ ἄλλη νομοθεσία ὡς πρὸς τὸν χρόνον, ἀπὸ τοῦ ὁποίου ἄρχεται ἡ χρεωκοπία, καὶ δι’ αὐτὸ ἐκεῖ παρεδέχθησαν, ὅτι δύναται νὰ ἀνατρέξῃ ὁ χρόνος τῆς παύσεως τῶν πληρωμῶν μέχρι τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐζητήθη ὁ συμβιβασμὸς· ἀλλὰ παρ’ ἡμῖν τὸ δικαστήριον, ὅταν πρόκηται νὰ κηρύξῃ τὴν χρεωκοπίαν, ἔχει ἐλευθερίαν νὰ τὴν κηρύξῃ καὶ εἰς ἐποχὴν ἀρχαιοτέραν, ὅταν πεισθῇ, ὅτι ἡ παῦσις τῶν πληρωμῶν ἀνάγεται εἰς προγενεστέραν ἐποχήν. Ἑπομένως νομίζω προτιμότερον νὰ διαγραφῇ τὸ αʹ ἐδάφιον, ὡς μὴ ἔχον σημασίαν, νὰ ἀπομείνῃ δὲ μόνον τὸ βʹ ἐδάφιον, ὡς ἔχον σημασίαν, διότι πρόκειται περὶ τῶν συνεπειῶν, τὰς ὁποίας ἔχει ἡ πτώχευσις. Αἱ δὲ ἐν τῇ βʹ παραγράφῳ λέξεις «περὶ πτωχεύσεως» ν’ ἀντικατασταθῶσι διὰ τῆς λέξεως «ἐμπορικοῦ». (Οὕτω τροποποιηθὲν τὸ ἄρθρον 29, γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 30–33, ὡς ἔχουσι).

§165ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Προετάθη ὑπὸ τοῦ ἐκ Πατρῶν ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἡ προσθήκη ἄρθρου 34, ἔχοντος οὕτως (ἀναγινώσκει): «Αἱ διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου ἰσχύουσι καὶ ὡς πρὸς ἐκείνους, περὶ ὧν ὑπεβλήθη αἴτησις περὶ πτωχεύσεως, ἀλλὰ δὲν ἐδημοσιεύθη ἡ ἐπὶ ταύτης δικαστικὴ ἀπόφασις πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου». Τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἀποδέχομαι, διότι δὲν πρόκειται ν’ ἀνατραπῇ ἢ μεταβληθῇ ἀρχή τις ἐκ τῶν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀναγραφομένων. Ἄλλως τε ἐγένετο γνωστὸν ἐπισήμως, ὅτι ἐν Πάτραις οὐδεμία ἐξεδόθη ἀπόφασις, κηρύττουσά τινα τῶν σταματησάντων τὰς πληρωμάς των ἐμπόρων εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως· ἑπομένως θὰ ἦναι δυνατὸν ὁ νόμος νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν Πάτραις καὶ ὡς πρὸς τοὺς ἐμπόρους, οἵτινες εὑρίσκονται ἐν στάσει πληρωμῶν.

§166ΜΠΟΓΙΑΤΖΟΓΛΟΥΣ. Ἡ παρατήρησις αὕτη δίδει ὑπόνοιαν, ὅτι δὲν κατενοήσαμεν ἀκόμη τὸν σκοπὸν τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ. Ὁ νόμος αὐτὸς ὀνομάζεται νόμος προληπτικὸς τῆς πτωχεύσεως, εἰς πτώχευσιν δὲ εὑρίσκεται ὁ ἔμπορος ἐκεῖνος, ὅστις ἔπαυσε τὰς πληρωμάς του. Αὕτη εἶναι ἡ κατάστασις, ἡ παρὰ τοῦ νόμου ὀνομαζομένη κατάστασις πτωχεύσεως. Πρὸς πρόληψιν τῆς καταστάσεως ταύτης ἐπιτρέπει ὁ νομοθέτης, ὁ εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τῷ ἐμπόρῳ, πρὶν ἢ παύσῃ τὰς πληρωμάς του, νὰ ζητήσῃ τὴν ἐφαρμογὴν ὅλων αὐτῶν τῶν διατάξεων· ἀλλ’ ἐὰν τὰς ἔπαυσεν ἤδη, τότε χωρεῖ ἡ πτώχευσις, καὶ οὐχὶ ἡ προληπτικὴ τῆς πτωχεύσεως διαδικασία. Πῶς δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε εἰς τὸν δανειστὴν τὸν προσερχόμενον ἐνώπιον τοῦ δικαστοῦ καὶ ἰσχυριζόμενον, ὅτι ὁ ὀφειλέτης του ἔπαυσε τὰς πληρωμάς, νὰ ζητήσῃ τὴν κήρυξιν τῆς πτωχεύσεώς του; Δυνάμει τίνος διατάξεως ὁ δικαστὴς θὰ ἀποκρούσῃ αὐτὴν τὴν αἴτησιν, τὴν στηριζομένην, ἐπαναλαμβάνω, ἐπὶ τῆς παύσεως τῶν πληρωμῶν; Δὲν δύναται νὰ τὴν ἀποκρούσῃ. Κατὰ τοῦτο δὲ διαφέρει ὁ Βελγικὸς νόμος τοῦ Γαλλικοῦ· ὁ Γαλλικὸς ὑποθέτει παῦσιν πληρωμῶν καὶ ἐπιτρέπει τῷ ὀφειλέτῃ ἐντὸς 15 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς παύσεως νὰ ζητήσῃ τὴν ἐκκαθάρισιν, ὁ δὲ Βελγικὸς δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ἀλλὰ λέγει: «σὺ ὁ ἔμπορος, ὁ γινώσκων κάλλιον παντὸς ἄλλου τὴν θέσιν σου, δύνασαι, πρὶν ἢ περιέλθῃς εἰς τὸ σημεῖον τῆς παύσεως τῶν πληρωμῶν, νὰ ζητήσῃς παρὰ τοῦ δικαστηρίου αὐτὸ τὸ εὐεργέτημα, νὰ συνέλθωσιν οἱ δανεισταί σου κλπ. καὶ ἀποπειραθῇς ἕνα συμβιβασμόν». Ὁ συμβιβασμὸς ἐκεῖ εἶναι προληπτικὸς τῆς πτωχεύσεως, ἐνῷ ὁ Γαλλικὸς κανονίζει τὴν ἐπελθοῦσαν ἤδη κατάστασιν τῆς πτωχεύσεως, ἔχει ὑπ’ ὄψιν του ἔμπορον παύσαντα τὰς πληρωμάς. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι ἡ παρατήρησις τοῦ ἐκ Πατρῶν ἀξιοτίμου συναδέλφου δὲν συμβιβάζεται μὲ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ τοῦ νομοθετήματος. Ἐὰν ἔμπορός τις ἐν Πάτραις ἔπαυσε τὰς πληρωμάς του, οὐδεὶς δικαιοῦται νὰ παρακωλύσῃ, οὔτε τὸ νομοθέτημα τοῦτο παρακωλύει, τὴν αἴτησιν τῶν δανειστῶν πρὸς κήρυξιν τῆς πτωχεύσεως. Πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν λόγων μου θὰ ἀναφέρω καὶ τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν ἔχετε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ· λέγετε ἐν ἄρθρῳ 5 (ἀναγινώσκει): «Ἀναστέλλεται πᾶσα μεταγενεστέρα πρᾶξις ἐκτελέσεως»· ἀλλὰ δὲν ἀναστέλλεται καὶ πᾶσα αἴτησις δανειστοῦ περὶ κηρύξεως τῆς πτωχεύσεως, ἐὰν ἔπαυσαν ἤδη αἱ πληρωμαί· διὰ τοῦτο δὲν δύναται νὰ γείνῃ λόγος περὶ αὐτῆς τῆς προσθήκης. Κατασκευάζομεν αὐτὸ τὸ νομοθέτημα διὰ τὸν ἔμπορον ἐκεῖνον, ὅστις πρὶν ἢ ἐπέλθῃ ἡ δεινὴ δι’ αὐτὸν στιγμὴ τῆς παύσεως τῶν πληρωμῶν, προσέρχεται ζητῶν νὰ συμβληθῇ μὲ τοὺς δανειστάς του. Ἐὰν ἐπῆλθεν ἡ παῦσις τῶν πληρωμῶν, τότε ἐξαρτᾶται ἀπὸ τοὺς δανειστὰς νὰ ζητήσωσι τὴν κήρυξιν τῆς πτωχεύσεώς του.

§167ΡΙΚΑΚΗΣ. Διὰ τοὺς λόγους ἀκριβῶς τοὺς ἰδίους, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἐπρότεινα αὐτὴν τὴν προσωρινὴν διάταξιν διὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Ἐπειδὴ ὁ ἔμπορος πρὸ τῆς παύσεως τῶν πληρωμῶν καὶ τῆς πτωχεύσεώς του δικαιοῦται νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν διαδικασίαν, ἥτις διαγράφεται ἐν τῷ προκειμένῳ νομοσχεδίῳ, καὶ ἐπειδὴ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατ’ αὐτὰς τὰς ἡμέρας εὑρίσκονται εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν ἐν Πάτραις, δὲν ἠδύναντο νὰ κάμωσι χρῆσιν τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως τοῦ νόμου τούτου, εἶναι δίκαιον νὰ ὠφεληθῶσιν ἀπὸ τὸν νόμον αὐτὸν, ἐὰν ὦσιν εἰσέτι εἰς καιρόν· καὶ ἑπομένως ἀνάγκη νὰ τεθῇ εἰδικὴ περὶ τούτων διάταξις. Ἡ διάταξις αὕτη ἀποβλέπει εἰς ἐκείνους τοὺς ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν στάσιν τῶν πληρωμῶν των, καὶ ἕνεκα τῶν ὁποίων ἰδίως προεκλήθη, ὅπως ἠκούσατε χθὲς, ἡ ἐπίσπευσις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ ἐκηρύχθη τις εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως, βεβαίως δὲν δύνανται νὰ ὠφεληθῶσιν, ἀλλ’ ἐὰν τὸ δικαστήριον εἰσέτι δὲν ἀπεφάσισε, δυνάμεθα νὰ ἐπιτρέψωμεν αὐτὴν τὴν διαδικασίαν, ἡ ὁποία εἶναι ὠφελιμωτάτη· ἄλλως, ἐὰν αὐτοὶ οἱ τρεῖς μεγάλοι ἐμπορικοὶ οἶκοι δὲν ὠφεληθῶσιν ἀπὸ τὸν νόμον τοῦτον, εἶναι ἀνωφελὴς ἡ ἐπίσπευσις· διότι δὲν δυνάμεθα νὰ περιμένωμεν ἄλλο τι μεγαλείτερον ἐκ Πατρῶν· ἴσως συμβῶσι πτωχεύσεις ἑτέρων δευτερευόντων οἴκων, οἵτινες συνδέονται μὲ τοὺς ἤδη πτωχεύσαντας, ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προληφθῇ, εἶναι τὸ τῶν μεγάλων οἴκων. Ἡ προσωρινὴ λοιπὸν διάταξις, ἣν προτείνω, δὲν ἀντίκειται εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι θέλει θεωρηθῆ ὠφέλιμος.

§168ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀπεδέχθην τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ, οὐχὶ διότι εἶχον τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν, ὅτι τὸ νομοθέτημα δὲν ἔχει ἐφαρμογὴν παρὰ μόνον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου τῆς παύσεως τῶν πληρωμῶν· διότι κατὰ τὸ ἄρθρον 1 ἔχει δικαίωμα πᾶς ἔμπορος νὰ ἐπικαλεσθῇ τὸν συμβιβασμὸν, πρὶν κηρυχθῇ εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως.

§169ΜΠΟΓΙΑΤΖΟΓΛΟΥΣ. Ἐὰν αὐτὴ ἦναι ἡ ἔννοια τοῦ νομοσχεδίου, πρέπει νὰ δηλωθῇ ἐν ἰδιαιτέρῳ ἄρθρῳ. Θεωρεῖτε τὸ νομοθέτημα ὡς προληπτικὸν πτωχεύσεως, ὁ νόμος δὲ περὶ πτωχεύσεως λέγει, ὅτι ὁ παύσας τὰς πληρωμάς του ἔμπορος εἶναι εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως, ἀσχέτως πρὸς τὴν δι’ ἀποφάσεως κήρυξιν αὐτῆς· καὶ τόσον εἶναι βέβαιον τοῦτο, ὥστε τὸν τιμωρεῖ, ἂν ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν δὲν προσέλθῃ εἰς τὸ δικαστήριον, ὅπως ὁμολογήσῃ τοῦτο ἐπισυνάπτων καὶ τὸν ἰσολογισμόν του. Τὸν τιμωρεῖ δὲ, διότι ὁ παύσας τὰς πληρωμὰς ἔμπορος, ἀσχέτως πρὸς τὴν κήρυξιν, εἶναι ἤδη εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως. Ἐὰν λοιπὸν ἡ διάταξις αὕτη ἐφαρμόζηται εἰς τὸν ἤδη παύσαντα τὰς πληρωμάς του, πρέπει νὰ φροντίσητε νὰ τὸν ἀπαλλάξητε καὶ τῆς ποινῆς, ἢ νὰ μεταῤῥυθμίσητε ἄλλως τὰς διατάξεις. Ἔχετε νόμον ἰσχύοντα, καθ’ ὃν ὁ δανειστὴς δύναται νὰ αἰτήσῃ τὴν κήρυξιν τῆς πτωχεύσεως τοῦ παύσαντος τὰς πληρωμάς του· διὰ τίνος διατάξεως ἀναιρεῖται ἐκεῖνο τὸ δικαίωμα; Ὥστε ἔχομεν ἀφ’ ἑνὸς νόμον ἐπιτρέποντα εἰς τὸν δανειστὴν νὰ ζητήσῃ τὴν κήρυξιν τῆς πτωχεύσεως, ἀφ’ ἑτέρου ἕτερον νόμον, καθ’ ὃν ὁ ἔμπορος ὁ περιελθὼν εἰς στενοχωρίας δύναται νὰ προσφύγῃ εἰς τὸ δικαστήριον καὶ ζητήσῃ συμβιβασμόν. Ἔχομεν λοιπὸν ἐξ ἑνὸς τὸν ἔμπορον, ὅστις κάμνει χρῆσιν τοῦ νομοθετήματος, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὸν δανειστὴν, ὁ ὁποῖος κάμνει χρῆσιν τῆς διατάξεως τοῦ νόμου, καθ’ ἣν ἐπιτρέπεται νὰ ζητήσῃ τὴν κήρυξιν τῆς πτωχεύσεως. Ποῖον τῶν δύο θέλει λάβει ὑπ’ ὄψιν ὁ δικαστής; Πρέπει λοιπὸν λάβωμεν πρόνοιαν περὶ συμβιβασμοῦ καὶ τῶν δύο νομοθετικῶν διατάξεων.

§170ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ἑρμηνεία τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Σύρου Βουλευτοῦ μέχρι τινὸς εἶναι ὀρθή. Βεβαίως τὴν κατάστασιν τῆς πτωχεύσεως καθιστᾷ ἡ παῦσις τῶν πληρωμῶν· ἀλλ’ αὐτὴ ἡ παῦσις δὲν ἀποτελεῖ τὴν πτώχευσιν, πρέπει νὰ ἔλθῃ καὶ ἀπόφασις, κηρύττουσα τὴν πτώχευσιν. Ἐνταῦθα πρέπει νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὸν σκοπὸν τοῦ νομοθετήματος τοῦ ὑπὸ συζήτησιν. Ὁ σκοπὸς δ’ οὗτος εἶναι, νὰ ἀποφύγῃ ἡ κοινωνία τὰς συνεπείας τῆς πτωχεύσεως. Ἂν τὸ νομοθέτημα δὲν ἔφερεν ἀποτελέσματα, ἦτο περιττόν. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Σύρου λέγει: πῶς συμβιβάζει ἡ τοιαύτη τροπολογία τὸ δικαίωμα τοῦ δανειστοῦ, τοῦ νὰ ζητήσῃ τὴν κήρυξιν τῆς πτωχεύσεως, καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ ὀφειλέτου, νὰ ζητήσῃ τὴν προληπτικὴν διαδικασίαν; Οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι θὰ κατισχύσῃ ἡ προληπτικὴ διαδικασία.

§171ΜΠΟΓΙΑΤΖΟΓΛΟΥΣ. Ἐννοῶ τὴν ἀνάγκην νὰ συμβιβάσητε τὰ δύο νομοθετήματα, διότι ἄλλως θὰ ἔχητε σύγχυσιν εἰς τὴν κεφαλὴν τοῦ δικαστοῦ. Τί θέλετε νὰ πράξῃ οὗτος ἀπέναντι τοῦ δανειστοῦ καὶ τοῦ ὀφειλέτου; Τιμωρεῖτε τὸν ἔμπορον τὸν παύσαντα τὰς πληρωμάς του καὶ μὴ προσφεύγοντα ἐνώπιον τοῦ δικαστοῦ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ λέγετε πρὸς αὐτόν: «κάμε χρῆσιν τοῦ νομοθετήματος τούτου περὶ συμβιβασμοῦ», οὗτινος ἡ ἐφαρμογὴ θὰ ἀπαιτήσῃ ἑνὸς μηνὸς τοὐλάχιστον διαδικασίαν. Ταῦτα πρέπει νὰ συμβιβάσητε. Δὲν εἶναι δὲ ὀρθὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἔντιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς, ὅτι ἡ πτώχευσις ὑπάρχει ὅταν ἐπέλθῃ ἡ ἀπόφασις ἡ κηρύττουσα δημοσίᾳ τὸ γεγονὸς τῆς πτωχεύσεως. Ἡ πτώχευσις ὑπάρχει ἀφ’ ἧς ὁ ἔμπορος ἔπαυσε τὰς πληρωμάς του, ἡ κήρυξις δὲ αὐτῆς εἶναι ἁπλῆ βεβαίωσις γεγονότος.

§172ΡΑΛΛΗΣ. Θέλω νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Σύρου, ὅτι ὑπάρχει διάταξις, ψηφισθεῖσα, ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἡ ὁποία ἀναγνωρίζει, ὅτι ἐπέρχεται ἡ προληπτικὴ διαδικασία καὶ ὑπαρχούσης τῆς παύσεως τῶν πληρωμῶν, διότι δὲν θὰ εἶχεν ἄλλως ἔννοιαν ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 18. Ἐν περιπτώσει δὲ, καθ’ ἣν ὁ ὀφειλέτης ἔχει αἴτησιν περὶ συμβιβασμοῦ, καὶ ὁ δανειστὴς αἴτησιν περὶ κηρύξεως πτωχεύσεως, ὁ δικαστὴς κατ’ ἀνάγκην θὰ ἀναστείλῃ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως ἐπὶ τῆς αἰτήσεως εἰς κήρυξιν πτωχεύσεως, διότι ὁ ὀφειλέτης δύναται νὰ ἦναι ἔντιμος ἄνθρωπος, ἀλλ’ ὑπέστη ἀτυχήματα.

§173ΜΠΟΓΙΑΤΖΟΓΛΟΥΣ. Τὸ ἄρθρον 18 εἶναι ὑπὲρ τῆς ἐμῆς γνώμης, διότι ἐν ἀρχῇ εἴπετε, ὅτι τὸ νομοθέτημα γίνεται διὰ τὸν τίμιον ἔμπορον, τὸν καλῆς πίστεως· ἀλλ’ ἐὰν ἐκ τῆς ἐξετάσεως τῶν καταστίχων του πείθηται τὸ δικαστήριον, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ὀφειλέτου καλῆς πίστεως, τότε τὸν κηρύσσει χρεωκόπον. Λέγετε, ὅτι, ἂν ὁ δικαστὴς ἔχῃ ἐνώπιόν του μίαν αἴτησιν περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ νομοθετήματος τούτου, καὶ ἀφ’ ἑτέρου αἴτησιν περὶ πτωχεύσεως, θὰ ἀναστείλῃ τὴν ἀπόφασιν του περὶ πτωχεύσεως· ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει προσβάλλει κεκτημένα δικαιώματα, τοῦ δανειστοῦ ἔχοντος τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ διαχείρισις τῆς περιουσίας τοῦ ὀφειλέτου του· αὐτὸς ἔχει κεκτημένον δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ὁ δικαστὴς δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ. Ἐὰν θέλητε νὰ μεταβάλητε τοῦτο, πρέπει νὰ καταχωρίσητε εἰδικὴν διάταξιν ἐν τῷ νομοθετήματι, ὅτι ἀναστέλλεται ἡ ἔκδοσις τῆς ἀποφάσεως περὶ κηρύξεως τῆς πτωχεύσεως μέχρις ἐκδικάσεως τῆς ἑτέρας αἰτήσεως· ἄλλως θὰ ἔχητε σύγχυσιν.

§174ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Οἱ εἰσαγαγόντες τὴν πρότασιν τοῦ νόμου κατὰ τὸ 1871 εἶχον τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, ἥτις καὶ ἐπεκράτησε. Τὸ νομοσχέδιον ὑπεβλήθη τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1879, ἐψηφίσθη δὲ τὸ 1883· ὑπέστη δηλαδὴ τετραετῆ ἐπεξεργασίαν καὶ κρίσιν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ζητεῖται νὰ ἀποφύγῃ ὁ εἰς δυσχερείας περιελθὼν ἔμπορος τὰς βαρείας συνεπείας τῆς πτωχεύσεως· τί ἄλλο δὲ εἶναι ὁ συμβιβασμὸς ὁ διὰ τοῦ νομοσχεδίου θεσπιζόμενος παρ’ ὅ,τι καὶ ὁ κατὰ τὴν πτώχευσιν συνομολογούμενος; Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ζητεῖται νὰ ἐπιτευχθῇ πρὸ τῆς πτωχεύσεως καὶ ἄνευ πτωχεύσεως ὁ διὰ τοῦ περὶ πτωχεύσεως νόμου ἐν πτωχεύσει ἐπιτρεπόμενος συμβιβασμός. Ἐνταῦθα ὅμως προϋποθέτει ἔρευναν γινομένην διὰ τοῦ εἰσηγητοῦ ἅμα ὑποβάλῃ τὴν αἴτησιν ὁ πτωχεύσας, ὁ δὲ εἰσηγητὴς ὑποβάλλει ἔκθεσιν, καὶ δύναται νὰ ἐρευνήσῃ τὰ κατὰ τὴν θέσιν τοῦ ἐμπόρου δι’ ἐμπειροτεχνῶν. Ὁ πτωχεύσας δὲ, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δὲν δύναται οὔτε συναλλαγὰς νὰ ἐπιχειρήσῃ, οὔτε ἀπαλλοτριώσεις, ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τοῦ εἰσηγητοῦ. Τάσσεται δὲ ταχεῖα προθεσμία 8 ἢ 15 ἡμερῶν, ἐντὸς τῆς ὁποίας τὸ δικαστήριον θ’ ἀποφανθῇ, ἂν ὁ πτωχεύσας ἦναι ἄξιος τοῦ εὐεργετήματος τοῦ νομοθέτου, καὶ διὰ τοῦτο τὸ εὐεργέτημα ἀπονέμεται εἰς τὸν καλῆς μὲν πίστεως, ἀλλ’ ἀτυχήσαντα ἔμπορον. Τώρα πῶς δύναται νὰ συμβιβασθῇ ὁ περὶ πτωχεύσεως νόμος μὲ τὸν παρόντα; Ἄριστα. Ἂν ὁ συμβιβασμὸς οὗτος ἀποτύχῃ, ὁ ἔμπορος κηρύσσεται ἐν πτωχεύσει ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου αὐτεπαγγέλτως. Ἂν τὸ δικαστήριον θεωρήσῃ μὴ καλῆς πίστεως τὸν ἔμπορον, δὲν ἐπιτρέπει αὐτῷ οὐδὲ τὸν συμβιβασμόν. Τὸ ἄρθρον 18 δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸ δικαστήριον κατὰ πᾶσαν στιγμὴν τῆς διαδικασίας, ἂν πεισθῇ, ὅτι δὲν εἶναι καλῆς πίστεως ὁ ὀφειλέτης, νὰ ἀρνηθῇ εἰς αὐτὸν τὸ εὐεργέτημα τοῦ νόμου τούτου, καὶ νὰ τὸν κηρύξῃ εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως. Τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ δανειστὴς, νὰ ζητήσῃ τὴν πτώχευσιν, θὰ ὑπομείνῃ μικρὰν ἀναστολὴν μόνον, ἤτοι διὰ τὸν χρόνον, ὅσος ἀπαιτεῖται, ἵνα γείνῃ ἡ ἔκθεσις τοῦ εἰσηγητοῦ καὶ ἡ δι’ αὐτοῦ ἐξέτασις τῶν πραγμάτων τοῦ πτωχεύσαντος. Εἰς τὸ δικαστήριον ἀπόκειται νὰ κρίνῃ, ἐὰν συντρέχωσιν οἱ ὅροι τῆς καλῆς πίστεως καὶ τῆς ἀδυναμίας τῆς πληρωμῆς, καὶ ἂν εὕρῃ ὅτι συντρέχουσιν οὗτοι, θ’ ἀποφασίσῃ ἂν πρέπῃ νὰ γείνῃ συμβιβασμός. Ἂν δὲ ἐπιτρέψῃ τοῦτο, τότε ὁ συμβιβασμὸς γίνεται καθ’ οὓς ὅρους καὶ ὁ δικαστικὸς συμβιβασμὸς τοῦ πτωχεύσαντος· διότι τὸ νομοσχέδιον καθιεροῖ πρόχειρον προέλεγχον τῶν πιστωτῶν καὶ δίδει δικαίωμα δικαστικοῦ ἐλέγχου τῶν πιστώσεων εἰς τὸ δικαστήριον· διότι τὸ νομοσχέδιον ἀπαιτεῖ τὴν αὐτὴν διπλῆν πλειονότητα ποσοῦ καὶ προσώπων, ἣν καὶ ὁ περὶ πτωχεύσεως νόμος, ἀφίνων εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους νὰ ἀποφασίσωσι. Λοιπὸν ὁ συμβιβασμὸς οὗτος εἶναι καθ’ ὅλα ἀσφαλής, ὡς ὁ τοῦ πτωχεύσαντος· ἀλλὰ ὁ νόμος ἀκριβῶς τοῦτο σκοπεῖ, τὸ νὰ γίνηται τοιοῦτος συμβιβασμὸς, ἂν τὸ δικαστήριον ἐγκρίνῃ, χωρὶς ὁ συμβιβαζόμενος νὰ ἦναι καὶ ἐν καταστάσει πτωχεύσεως. Δὲν εἶναι λοιπὸν εἰς σύγκρουσιν τὸ νομοσχέδιον πρὸς τὸν νόμον περὶ πτωχεύσεως, καὶ ἡ ἔννοια τῶν εἰσαγαγόντων τὸν νόμον καὶ τῶν συγγραφέων τῶν σχολιασάντων αὐτὸν εἶναι, ὅτι καὶ μετὰ τὴν παῦσιν τῶν πληρωμῶν δύναται νὰ τύχῃ τοῦ εὐεργετήματος ὁ καλῆς πίστεως, ἀλλὰ δυστυχήσας ἔμπορος, χωρὶς νὰ κηρυχθῇ δικαστικῶς ἡ πτώχευσις, ἡ συνέπεια οὖσα τῆς στάσεως τῶν πληρωμῶν τοῦ ἐμπόρου, ἢ καὶ πρὶν νὰ ἐπιστῇ τοιαύτη στάσις τῶν πληρωμῶν, ἤτοι προτοῦ νὰ καταστῶσι τὰ πληρωτέα χρέη τοῦ ἐμπόρου ληξιπρόθεσμα, πάντοτε ὅμως πρέπει νὰ ἀποδεικνύηται, ὅτι κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς πληρωμῆς των δὲν θὰ δύναται νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ἐξ αὐτῶν ὑποχρεώσεις του, ὡς ὅταν ἐπτώχευσαν ὀφειλέται αὐτοῦ, παρ’ ὧν ἤλπιζε νὰ εἰσπράξῃ, ἵνα πληρώσῃ τὰς ἑαυτοῦ ὀφειλάς.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Πατρῶν προταθὲν ἄρθρον 34, ὡς ἀνεγνώσθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ ἄρθρον 34 τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνει ἤδη τὴν θέσιν ἄρθρου 35. (Ἀναγινώσκεται).

§176ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀντὶ τῶν λέξεων «τοῦ παρόντος νόμου» νὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις «τοῦ νόμου τούτου». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 35, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Μεθ’ ὃ γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὰ νομοσχέδια: αʹ) Περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 3 καὶ 12 τοῦ ᾼΝ’ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατιωτικοῦ σχολείου τῶν Εὐελπίδων, καὶ βʹ) Περὶ καταργήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρων τοῦ ᾼΛΤ’ νόμου περὶ ὁρίου ἡλικίας ἀξιωματικῶν ἐν τοῖς διαφόροις βαθμοῖς).

§177ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβάλωμεν.

§178Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὔριον, παρακαλῶ, νὰ συνέλθωμεν ἐνωρίτερον, κατὰ τὴν 2αν ὥραν μετὰ μεσημβρίαν.

§179ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 10 μ. μ.