1893.01.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 50

τῆς 27 Ἰανουαρίου 1893.

(Τετάρτη).

Ὥρα 5 καὶ 30′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφορὰ τῶν φοιτητῶν τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου, παρακαλούντων τὴν Βουλὴν, ὅπως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ ἑδρῶν τοῦ Πανεπιστημίου προστεθῇ ἕδρα τῆς γενικῆς παθολογίας καὶ θεραπευτικῆς. Αἴτησις Ἠλ. Βοϊδᾶ Μαυρομιχάλη, κατοίκου Γυθείου, ὑποβάλλοντος τὰ ἔγγραφα διπλώματα τῆς στρατηγίας τοῦ πατρός του καὶ παρακαλοῦντος τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἢ τὴν παραχώρησιν αὐτῷ τῶν προταθέντων ἐν τῇ Βʹ Συνελεύσει χιλίων στρεμμάτων γῆς ἐν Λακεδαίμονι, ἢ τὴν κατάταξιν αὐτοῦ ἐν τῇ ἐνεργῷ φάλαγγι.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ συστηθῇ.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ συστάσεως τῆς Βουλῆς.

§4ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ ἀναστολῆς προθεσμιῶν καὶ παραγραφῶν ἀναγομένων εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ἐν Ζακύνθῳ δικαστηρίου. Ἕνεκα τοῦ ἐπισυμβάντος σεισμοῦ ἐπῆλθεν ἡ ἀνάγκη τῆς ἀναβολῆς τῶν προθεσμιῶν, διότι ἄλλως θέλουσι καταστραφῆ πολλὰ συμφέροντα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 157).

§6ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἵνα ἀποδειχθῇ μετὰ πόσης ἐπιπολαιότητος ἀπεφασίζοντο τὰ δημόσια ἔργα κατὰ τὴν περιώνυμον ἐποχὴν, τὴν ὁποίαν ὑπερύμνησαν οἱ ῥήτορες τῆς δεξιᾶς, καὶ κατὰ ποῖον τρόπον καὶ ὑπὸ ποίους συνδυασμοὺς, οὐχὶ βεβαίως ἀνεπιδέκτους ψόγου, ἐξετελοῦντο, ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν τὴν ἑπομένην ἐπερώτησιν (ἀναγινώσκει): «Παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, τὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν, ὅπως, ἀπαντῶν εἰς τὴν παροῦσαν ἐπερώτησίν μου, παράσχῃ τῇ Βουλῇ τὰς ζητουμένας καὶ σχετικὰς πρὸς αὐτὴν πληροφορίας: 1) Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ σιδηρόδρομος Διακοπτοῦ–Καλαβρύτων ἀπεφασίσθη, τῆς περὶ αὐτοῦ δαπάνης ὑπολογισθείσης ὑπὸ τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς εἰς 600,000 δραχμάς; 2) Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι συνεπείᾳ μειοδοτικῆς δημοπρασίας παρεχωρήθη τὸ ἔργον εἰς τὸν Γάλλον ἐργολάβον Ἀτὼν, ἀναλαβόντα τὴν κατασκευὴν αὐτοῦ κατὰ μονάδα ἀντὶ 500,000 δραχμῶν, ὑποσχεθέντα δὲ τὴν κατασκευὴν αὐτοῦ ἐντὸς 10 μηνῶν; 3) Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἀποδειχθέντων τῶν ὑπολογισμῶν τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς ἐσφαλμένων, ἐξηκολούθησεν ὁ Ἀτὼν τὸ ἔργον, χορηγουμένων ἑκάστοτε νέων πιστώσεων, τῆς πρώτης ἐξαντληθείσης, καὶ ἀνῆλθεν οὕτως ἡ μέχρι τοῦδε δαπάνη εἰς τρία περίπου ἑκατομμύρια; 4) Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ εἰρημένος ἀρχικὸς ἐργολάβος ἐξηκολούθησε τὸ ἔργον κατὰ μονάδα ἐργαζόμενος ἐπὶ δύο καὶ ἥμισυ ἔτη, καὶ τότε ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ ἔργον, διότι ἐζημιοῦτο καὶ δὲν ἦτο ὑπόχρεως εἰς τοῦτο μετὰ τὴν δαπάνην τῶν πεντακοσίων χιλιάδων δραχμῶν; 5) Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι μετὰ τοῦτο ἀνέλαβε τὴν ἐξακολούθησιν τοῦ ἔργου αὐτὴ ἡ Γαλλικὴ ἀποστολὴ ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Ἀτὼν, ὑπὸ τὴν συμφωνίαν νὰ λαμβάνῃ οὗτος 10%, καὶ αὐτὴ ἐπιστοποίει τὴν τελουμένην ἐργασίαν, ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἐργολάβου; 6) Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐπελθούσης τῆς λήξεως τῆς ἀφορώσης τὴν Γαλλικὴν ἀποστολὴν συμβάσεως, τὸ Ὑπουργεῖον Κωνσταντοπούλου ἀπέβαλε τὴν Γαλλικὴν ἀποστολὴν βίᾳ τοῦ ἔργου, καὶ παρέδωκεν εἰς Ἕλληνας μηχανικοὺς τὸ ἔργον, καὶ τότε ἐγένετο γνωστὴ ἡ μεταξὺ Ἀτὼν καὶ Γαλλικῆς ἀποστολῆς ἰδιαιτέρα συμφωνία, ἀπαιτήσαντος τοῦ Ἀτὼν τὸ 10%; 7) Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Κωνσταντοπούλου προσεκάλεσε τὸν Ἀτὼν νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ ἔργον, ἀναλαβόντα αὐτὸ ὑπὸ τὸν πρόσθετον ὅρον τῆς αὐξήσεως τῆς ἐργολαβίας κατὰ 15%, καὶ ὅτι παρεδέχθη τοῦτο καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Τρικούπη, ὑποκύψαν καὶ εἰς τὴν ἀξίωσιν τοῦ Ἀτὼν, ὅπως λάβῃ 15 χιλιάδας δραχμῶν ἐκ τῶν λόγῳ ἐγγυήσεως κατατεθειμένων, μετὰ δὲ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ περὶ τούτου συμβολαίου ἀνεχώρησεν ὁ Ἀτὼν, λαβὼν καὶ 7 χιλιάδας δραχμῶν ἐκ τῆς ὀφειλῆς πρὸς τοὺς ἐργάτας; 8) Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου π. ἔτους ἔδει κατὰ τὸ συμβόλαιον νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος ὁ Ἀτὼν, καὶ ἀντὶ τούτου ἐνεκρίθη ἡ παραχώρησις τῆς ἐργολαβίας εἰς τινα Χρῆστον Τζήλαν ἐκ Πατρῶν, διὰ δὲ τῆς παραχωρήσεως ταύτης ἀπέφυγεν ὁ Ἀτὼν τὴν κατάπτωσιν τῆς ἐγγυήσεως, καὶ τὴν ἐκ ταύτης πληρωμὴν τῶν ὀφειλομένων πρὸς ἐργάτας, πενομένους σήμερον, καὶ πρὸς αὐτοὺς τοὺς μηχανικοὺς τοῦ Ἀτὼν, προβάντας καὶ εἰς διαμαρτυρίας παρὰ τῇ Γαλλικῇ Πρεσβείᾳ; 9) Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἡ διεύθυνσις τοῦ ἔργου ἀφῃρέθη ἐκ τῶν μηχανικῶν Ὁμήρου καὶ Καντῆ, ἀμφοτέρων ἱκανῶν καὶ τιμίων, καὶ ἀνετέθη εἰς τὸν ἐν Πάτραις διαμένοντα Γράβαρην;» Τὴν καταθέτω, καὶ παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, εἰς μίαν τῶν προσεχῶν συνεδριάσεων νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐπερώτησιν ταύτην, καὶ τότε ἐπιφυλάσσομαι νὰ καταδείξω, πῶς καὶ πόθεν τὸ οἰκονομικὸν ἡμῶν ναυάγιον, ἐφ’ ᾧ κλαίομεν καὶ θρηνοῦμεν, φῶς σωτηρίας μὴ βλέποντες.

§7Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Αἱ ἐντυπώσεις, Κύριοι, τὰς ὁποίας προξενοῦν τὰ διάφορα ἀντικείμενα, δὲν ἐπιδρῶσιν εἰς ὅλους τοὺς ἀνθρώπους ἐξ ἴσου· εἰς ἄλλους μὲν ἐπιδρῶσι ζωηρῶς, εἰς ἄλλους δὲ ἧττον ζωηρῶς. Εἰς ἐμὲ αἱ ἐντυπώσεις ἐκ ζητημάτων καὶ γεγονότων ἀφορώντων εἰς τοὺς διοικουμένους, πιεζομένους καὶ καταδιωκομένους πολίτας, πάντοτε ἐπέδρασαν οὐσιωδῶς, διότι, ὁσάκις περιῆλθον εἰς γνῶσίν μου τοιαῦτα γεγονότα, δὲν ἔπαυσα ἐκφέρων γοερὰς διαμαρτυρίας καὶ ἀναστεναγμοὺς, ἐπὶ τῇ προσδοκίᾳ διορθώσεως. Διὰ τοῦτο θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ παρακαλέσω αὐτὴν νὰ μὴ μὲ κρίνῃ μὲ αὐστηρότητα, ἀλλὰ φιλαγάθως, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὰ παράπονά μου ἐμπνέονται ἀπὸ τὰ βάθη τῆς καρδίας μου ἐν σχέσει πρὸς τὸν νοῦν καὶ τὴν μετριοπάθειαν. Σᾶς ὁμολογῶ, Κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν παρέρχεται ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ μὴ λαμβάνω τηλεγραφήματα παριστῶντα μὲ τὰ μελανώτερα χρώματα τὴν διοίκησιν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου, ἀλλὰ δὲν ἠθέλησα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς νὰ ἀνακοινώσω αὐτὰ, ἵνα μὴ παρεξηγηθῶ, ὅτι ἐπιδιώκω δημοκοπίαν, διότι δὲν ἐπεθύμησα ποτὲ νὰ γείνω δημοκόπος οὔτε ὑπαίθριος ῥήτωρ. Πρὸ τριῶν ἡμερῶν ἔλαβον ἀναφορὰν καὶ ἐπιστολὴν τῶν κατοίκων Γκούρας, Φενεοῦ καὶ Κορίνθου, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται, ἰσχυριζόμενοι ὅτι, καταργηθέντος τοῦ νόμου τοῦ 1885 περὶ ἐνοικιάσεως τῶν ἀδηλώτων γαιῶν καὶ φυτειῶν, καὶ ἀντικατασταθέντος δι’ ἄλλου, ἧττον ἀδίκου καὶ καταπιεστικοῦ, διωρίσθησαν γεωμέτραι, ἵνα καταμετρήσωσι τὰς ἐθνικὰς γαίας τὰς μὴ δηλωθείσας, ἀλλὰ καλλιεργηθείσας ὑπὸ γεωργῶν, κατὰ τὸ 1891, οἱ δὲ γεωμέτραι οὗτοι συνέταξαν πρωτόκολλα ἐπιβαρύνοντα τοὺς καλλιεργοῦντας μὲ πληρωμὴν φόρου ἐπικαρπίας διπλασίου ἀπὸ τοῦ 1889, ἐπὶ τῇ διαγνώσει αὐτῶν ὅτι διέγνων προσοδοφόρον καλλιέργειαν πρὸ πενταετίας. Πᾶς νοῦν ἔχων ἄνθρωπος ὀφείλει νὰ πιστεύσῃ, ὅτι γεωμέτρης, καταμετρήσας γαίας τοῦ τελευταίου ἔτους, ἦτο ἀδύνατον ν’ ἀντιληφθῇ καὶ διαγνώσῃ, ὅτι ἐκαλλιεργήθησαν καὶ γαῖαι κατὰ τὰ τρία ἢ τέσσαρα προηγούμενα ἔτη ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ καλλιεργητοῦ· καὶ ὅμως ἡ οἰκονομικὴ ἀρχὴ Κορινθίας, ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτων ὑποβληθέντων πρωτοκόλλων, καταδιώκει τοὺς φορολογουμένους νὰ πληρώσωσι φόρους λόγῳ καλλιεργείας πρὸ τοῦ 1889. Ὑπεβλήθησαν περὶ τούτου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον παράπονα, ἀλλ’ αἱ οἰκονομικαὶ ἀρχαὶ ὑποστηρίζουσι τὴν ἐκτέλεσιν τῶν πρωτοκόλλων τῶν γεωμετρῶν, πιστοποιούντων ὅτι αἱ γαῖαι ἐκεῖναι ἐκαλλιεργήθησαν συνεχῶς ὑπὸ τῶν αὐτῶν γεωργῶν ἐπὶ 4 ἢ 5 ἔτη. Μὲ παρεκάλεσαν οἱ συμπολῖταί μου νὰ ἀναφέρω τὸ γεγονὸς τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν καὶ παρακαλέσω αὐτὴν, ἵνα συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀπαλλάξῃ αὐτοὺς τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου ἐπικαρπίας τῶν προγενεστέρων τοῦ 1891 ἐτῶν, κατὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἐκαλλιέργησαν, καὶ δὲν ἐκαλλιέργησαν, διότι αἱ γαῖαι ἐκαλύπτοντο ὑπὸ τῶν ὑδάτων τῆς λίμνης, τὴν ὁποίαν διεχειρίζετο, δυνάμει συμβάσεως μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ αὐτῆς, ἑταιρία, ἥτις ἀπὸ τοῦ 1890 ἐκηρύχθη ἔκπτωτος, αἱ δὲ γαῖαι ἐν γένει, καλυπτόμεναι καὶ μὴ ὑπὸ τῆς λίμνης, περιῆλθον εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Δημοσίου. Ἀλλὰ πῶς ἦτο δυνατὸν ὁ γεωμέτρης ν’ ἀντιληφθῇ καὶ διαγνώσῃ, ὅτι ἐκαλλιεργήθησαν αἱ γαῖαι ἐπὶ τόσα ἔτη, ἐνῷ ἐκαλύπτοντο ὑπὸ τῶν ὑδάτων; Ἄλλως τε πῶς ἐτόλμησε νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι αἱ γαῖαι καλλιεργοῦνται κατ’ ἔτος καὶ οὐχὶ ἅπαξ, κατὰ πᾶσαν διετίαν ἢ τριετίαν, ὡς πάντες ὁμολογοῦσι καὶ πιστεύουσι;

§8ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν ἀπευθύνεσθε περὶ τούτων ὅλων εἰς τὴν Κυβέρνησιν;

§9Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἀποκλείεται ὁ Βουλευτής, φίλος ὢν τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐπικαλεσθῇ καὶ τὴν ἀντίληψιν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ ὑμετέρου πατριωτισμοῦ· ἄλλως δὲν ἐπεθύμουν νὰ σᾶς ἀκούσω στενὰ σκεπτόμενον. Αὕτη εἶναι ἡ πρώτη ἐπερώτησίς μου, τὴν ὁποίαν καταθέτω ἐγγράφως, προσδοκῶν ἀπάντησιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ. Ἔλαβον χθὲς ἕτερον τηλεγράφημα, κατὰ τὸ ὁποῖον στρατιωτικὸν ἀπόσπασμα μετέβη εἰς Ξυλόκαστρον, κατὰ διαταγὴν τοῦ ταμίου Κορινθίας, καὶ εἰσέβαλεν εἰς τὴν οἰκίαν πτωχόπαιδός τινος Δαμασκηνοῦ, ζητοῦν νὰ εἰσπράξῃ ἔξοδα δικαστικὰ, τὰ ὁποῖα ἐπεβάρυνον τὸν πρὸ μηνὸς ἀποθανόντα πατέρα αὐτοῦ, ἐνῷ ὁ ἀνήλικος οὗτος δὲν ἀπεδέχθη εἰσέτι τὴν κληρονομίαν τοῦ πατρός του, ἔχων δικαίωμα διασκέψεως τεσσάρων μηνῶν, καὶ διὰ χρέη τοῦ πατρός του ἄλλως δὲν ὑπόκειται εἰς προσωπικὴν κράτησιν, διότι εἶναι ἡλικίας 15 ἐτῶν, ἤτοι ἀνήλικος. Ἐν τούτοις τὸν παῖδα αὐτὸν κρατεῖ τὸ ἀπόσπασμα αἰχμάλωτον, καὶ τρέφεται βιαίως ἀπὸ τὸν πενιχρὸν αὐτοῦ οἶκον, ἐκβιάζον τὴν μητέρα του νὰ τρέφῃ τοὺς στρατιώτας, καὶ νὰ θρηνῇ τὴν χηρείαν της καὶ τὸν δυστυχῆ αἰχμάλωτον υἱόν της. Καταθέτω καὶ τὸ τηλεγράφημα τοῦτο καὶ παρακαλῶ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὸν ταμίαν Κορινθίας τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός του κατὰ τὴν ἀληθῆ ἔννοιαν τοῦ νόμου. Διὰ τὸν ταμίαν Κορινθίας, τὸν περίσεμνον, δὲν λέγω τίποτε, ἵνα μὴ τυχὸν ὑποβάλῃ πάλιν τηλεγράφημα, κηρῦττον τὰ λεγόμενά μου προϊὸν παραπαιούσης κεφαλῆς. Ἕτερον τηλεγράφημα. Ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος Κορινθίας, μέχρι τῆς ἰδιότητος τοῦ χριστιανομάχου φθάνων, τίμιος δὲ κατὰ τὰ ἄλλα, διέστη πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς ἐκδικάσεως τοῦ καταλόγου τῶν ἐπιτηδευμάτων, διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ ὑποχρεώσῃ τοὺς ἐπιτηδευματίας νὰ πληρόνουν φόρον διπλάσιον τοῦ κατὰ νόμον ὀφειλομένου, καὶ ἀπειλεῖ διὰ καταγγελίας τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ἐὰν δὲν ὑποκύψωσιν.

§10ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τί σοῦ εἶπον οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοί; Δὲν ἔκαμες λόγον;

§11Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Γνωρίζετε, ὅτι κατὰ τὸν νόμον ὁ φόρος τοῦ ἐπιτηδεύματος κανονίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πληθυσμοῦ τῆς πόλεως καὶ τοῦ ἐνοικίου, καὶ κατὰ τὰς διατάξεις ταύτας οἱ ἐπιτηδευματίαι ἐν Κορίνθῳ δὲν εἶναι ὑπόχρεοι νὰ πληρώσουν οὔτε τὸ ἥμισυ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ὁ χριστιανομάχος ἔφορος θέλει νὰ καταλογίσῃ εἰς αὐτούς. Ἤκουσα νὰ μοὶ γείνῃ ἡ παρατήρησις, πῶς δὲν ἐπῆγα νὰ κάμω παραστάσεις εἰς τοὺς ἁρμοδίους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐγὼ κρίνομαι προκεχωρηκυίας ἡλικίας, καὶ ὡς τοιοῦτος δὲν δύναμαι νὰ ἀναβαίνω τὰς βαθμίδας τοῦ Ὑπουργείου, ἀπαντῶ δὲ μεγάλας δυσκολίας νὰ τὰς καταβαίνω· ἡ πεποίθησις δὲ ἐπὶ τὸν πατριωτισμὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ οἱ λόγοι οὗτοι μὲ ὑποχρεοῦσι νὰ ὑποβάλω τὰ παράπονα ταῦτα ἐνταῦθα, καὶ πέπεισμαι, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον, τῇ ἐπινεύσει τῆς ὁλομελείας τῆς Βουλῆς, θέλει ἐνεργήσει τὰ δέοντα. Πρὸς μετρίασιν τῆς πικρίας τῶν παραπονουμένων εἶχον καὶ ἕτερον τηλεγράφημα νὰ ὑποβάλω, ὅπερ ἀναγγέλλω ἁπλῶς. Ἐκ Καλαμῶν ἀπεστάλη πλαστὴ ἀναφορὰ περὶ παραιτήσεως δῆθεν τοῦ γραμματέως τοῦ Εἰρηνοδικείου Ἀλαγονίας, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς, στηριζόμενος εἰς τοῦτο, ἀπήλλαξε τὸν γραμματέα τοῦτον καὶ διώρισεν ἄλλον. Ὁ δὲ ἀπαλλαγεὶς συνεπείᾳ τῆς πλαστῆς ἀναφορᾶς ἀτυχὴς συμπολίτης μου γραμματεὺς μὲ ἐρωτᾷ, τί γίνεται ἡ ὑπόθεσίς του. Καταθέτω καὶ τὸ τηλεγράφημα τοῦτο, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ δώσῃ ἓν τέλος εἰς τὸ ἀδίκημα τοῦτο. Ἐπὶ τέλους, κύριοι Βουλευταί, ἐπικαλοῦμαι τὴν σύντονον προσοχήν σας ἐπὶ νεωτάτου τηλεγραφήματος. Πρὸ διετίας καὶ τριετίας διακαὴς πόθος ἐξεδηλώθη ὑπὸ τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Κορίνθου, ἰδίως δὲ ὑπὸ τῶν καλλιεργούντων σταφιδαμπέλους, ἀμπέλους καὶ ἐλαίας κατοίκων Βόχας, καλλιεργούντων 50,000 στρέμματα φυτείας καὶ κατοικούντων δεκαὲξ χωρία· ὁ διακαὴς καὶ χρόνιος τούτων πόθος ἦτο νὰ ἐπιτραπῇ ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἡ λῆψις ὕδατος, περισσεύοντος ἐκ τοῦ Δημοσίου, τοῦ ποταμοῦ Ἀσωποῦ, ὅστις κατὰ τὴν ἀριστερὰν ὄχθην ἀρδεύει περὶ τὰς 10,000 στρέμματα, κείμενα εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ δήμου Σικυῶνος καὶ περὶ τὰ ¾ τὸ ὕδωρ αὐτοῦ χύνεται εἰς τὴν θάλασσαν, χάρις εἰς τὴν ἀδιαφορίαν τῆς διοικήσεως. Ἡ Κυβέρνησις εἶχε διατάξει μελέτας διὰ δοκίμων μηχανικῶν, οἵτινες μετέβησαν ἐπιτοπίως καὶ καταμετρήσαντες τὸ ὕδωρ καὶ τὴν ἔκτασιν, συνέταξαν σχεδιαγράμματα κλπ. Ἐπρόκειτο δὲ νὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον, ὅπερ ἰδιαιτέρως συνέστησα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὴν ὅσον οἷόν τε τάχιον ὑποβολὴν αὐτοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μοὶ ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ τὸ ὑποβάλῃ, ἀλλὰ δυστυχῶς, ἕνεκα τῶν σεισμῶν, μετέβη εἰς Ζάκυνθον, καὶ ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου ἀνεβλήθη. Ἐπειδὴ ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Κελλενὲκ καὶ τοῦ συντάξαντος τὰ διαγράμματα καὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Σούλη καὶ ἑτέρων ὑδραυλικῶν, πιεζόμενος δὲ καὶ ἀπὸ τοὺς συμπολίτας μου, οἱ ὁποῖοι καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν δημοσιογραφίαν συνιστῶσι τὸ ἔργον, συνέταξα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καταθέτω, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ διατάξῃ τὴν τύπωσιν, καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ αὐτὸ καὶ ἀποφασίσῃ νὰ τὸ ὑποστηρίξῃ, καταθέσῃ δὲ καὶ τὰ σχεδιαγράμματα μετὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς δαπάνης. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Βουλή, εἰς τὴν ἱκεσίαν λαοῦ φορολογουμένου παρέχουσα τὴν προσοχὴν, δὲν θέλει ἀποστρέψει τὸ πρόσωπον, ἔχουσα ἄλλως τε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι, τοῦ νομοσχεδίου ψηφιζομένου, ἄνευ δαπάνης τοῦ Δημοσίου θέλει εὐεργετηθῇ ὁ τόπος. Ἐλπίζω τέλος, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ θέλει ἀναγνωρίσει, ὅτι διὰ τῆς ἀποφάσεως αὑτῆς ἐπὶ τῆς ὑποβαλλομένης προτάσεως δὲν ἐξυπηρετεῖ πολιτικὴν ἀπαίτησιν, ἀλλὰ εὐεργετεῖ φιλόπονον πληθυσμὸν, πρὸς ὄφελος, ἐπαναλαμβάνω, αὐτοῦ τε καὶ τοῦ Δημοσίου.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου «περὶ ἀρδεύσεως τῆς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Κορινθίας πεδιάδος Βόχας» θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 158).

§13ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου ἐπραγματεύθη ὁ προλαλήσας ἀξιότιμος συνάδελφος, ἔχω καὶ ἐγὼ ὅμοια καὶ πολλὰ παράπονα νὰ ἐκθέσω· διότι οἱ κάτοικοι δήμων τινῶν τῆς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς εὑρίσκονται εἰς ἀναστάτωσιν ἕνεκα τῶν ἀδίκων, ἵνα μή τι ἄλλο εἴπω, ἀξιώσεων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι ἐκεῖ δὲν πρόκειται περὶ ἐκτάσεων γαιῶν, καλλιεργηθεισῶν ἢ μὴ παρὰ τῶν ἰδιοκτητῶν, ἀλλὰ περὶ ἐσφαλμένης καταμετρήσεως, ἡ ὁποία προέρχεται εἴτε ἐξ αὐθαιρεσίας τοῦ γεωμέτρου, ὁ ὁποῖος ἐν ἀγνοίᾳ τῶν ὁρίων καὶ τῶν ἀνηκουσῶν εἰς ἕκαστον πολίτην ἐκτάσεων συνέταξε τὸ σχέδιον καὶ τὸ πρωτόκολλον, εἴτε ἐκ κακοβούλου ὑποδείξεως ὁριοδεικτῶν· οὗτοι δὲ κατελόγισαν εἰς ἕκαστον τῶν κατοίκων ἐκτάσεις πενταπλασίας καὶ δεκαπλασίας. Ὁ νόμος δὲν παρέχει ἔνδικα μέσα πρὸς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς, καὶ διὰ τοῦτο συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ μέτρα περὶ αὐτῶν, διότι προσγίγνεται μεγάλη ἀδικία εἰς φορολογουμένους, παρ’ ὧν ζητεῖται ὅ,τι δὲν ὀφείλουσιν.

§14ΛΥΡΑΣ. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας μετετέθη πρὸ πολλῶν μηνῶν ὁ γεωμέτρης Ἀντ. Χρονόπουλος, ὅπως ἐνεργήσῃ τὴν καταμέτρησιν τῶν ἐσπαρμένων ἀδηλώτων ἢ ἐλλιπῶς δηλωθεισῶν ἐθνικῶν γαιῶν, ὅπως οἱ κάτοχοι τοιούτων γαιῶν πληρώσουν πρὸς τὸ Δημόσιον φόρον ἐπικαρπίας, ὁριζόμενον κατὰ στρέμμα ὑπὸ τοῦ νόμου. Ἀλλὰ ὁ γεωμέτρης αὐτὸς, χωρὶς νὰ ἐνεργήσῃ οὐδεμίαν καταμέτρησιν, διότι οὔτε ὁριοδείκτας προσέλαβεν, οὔτε κἄν μετέβη εἰς τοὺς ἐσπαρμένους ἀγροὺς, ἀλλὰ περιῆλθε μόνον τὰ διάφορα χωρία τοῦ δήμου Ἀσωποῦ μεθ’ ἑνὸς ἀγωγέως του, χωρὶς, λέγω, νὰ ἐνεργήσῃ οὐδεμίαν καταμέτρησιν, ἐξέδωκε πρωτόκολλα κατὰ πολλῶν, ἀντιγράψας ἁπλῶς τὰ ἐν τῷ γραφείῳ τῆς Ἐφορίας εὑρισκόμενα πρωτόκολλα ἑτέρου γεωμέτρου, συνταχθέντα πρὸ τετραετίας ἢ πενταετίας, χωρὶς νὰ ζητήσῃ καὶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰς δηλώσεις τῶν τελευταίων ἐτῶν. Ὑπέβαλε δὲ τὰ πλαστὰ αὐτὰ πρωτόκολλά του εἰς τὴν Ἐφορίαν καὶ συγχρόνως ὑπέβαλε καὶ καταστάσεις, ζητῶν νὰ πληρωθῶσιν εἰς αὐτὸν δραχμαὶ 300 δι’ ὁδοιπορικὰ ἔξοδά του, καὶ δραχμαὶ 100, ἃς ἐπλήρωσε δῆθεν εἰς ὁριοδείκτας, χωρὶς νὰ προσλάβῃ τοιούτους. Τὴν αὐτὴν διαγωγὴν ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς μετῆλθε καὶ πέρυσιν εἰς τὸν δῆμον Φλεσιάδος τῆς ἐπαρχίας Κυπαρισσίας, ἐνεργῶν τὴν αὐτὴν ὑπηρεσίαν, ὡς βεβαιοῦται τοῦτο ἐκ πολλῶν ἀναφορῶν τῶν κατοίκων τοῦ δήμου αὐτοῦ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐξ ἐκθέσεων τοῦ οἰκείου Δημάρχου. Ἀλλὰ καὶ οἱ κάτοικοι τῶν διαφόρων χωρίων τοῦ δήμου Ἀσωποῦ τῆς ἐπαρχίας μας ἐξέθεσαν δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τὴν διαγωγὴν ταύτην τοῦ γεωμέτρου, αἰτοῦντες θεραπείαν. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰ δίκαια παράπονα τῶν ἀναφερομένων, ἢ νὰ ζητήσῃ τὰς δεούσας πληροφορίας παρὰ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν τῆς ἐπαρχίας μου περὶ τῆς διαγωγῆς τοῦ εἰρημένου γεωμέτρου, διότι εἶναι ἄδικον νὰ ὑποστῶσιν ἄδικον καὶ βαρεῖαν φορολογίαν οἱ δυστυχεῖς γεωργοί, οἵτινες συνεπλήρωσαν ἀνελλιπῶς τὰς δηλώσεις τῶν ὑπ’ αὐτῶν κατεχομένων ἐθνικῶν γαιῶν, πληρόνουν δὲ προθύμως τὰς ἐτησίας δι’ αὐτὰς δόσεις.

§15ΚΟΥΣΤΑΣ. Ὑποστηρίζω ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου κ. Δημητριάδης. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ πρῶτα ζητήματα, εἶπεν ἀρκετὰ, καὶ δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε. Θὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν φόρον τῶν ἐπιτηδευμάτων, τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλει ὁ κ. ἔφορος Κορινθίας, καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἕτερον ζήτημα, τὸ τῆς ἀρδεύσεως τῶν ὑδάτων τῶν κατερχομένων διὰ τοῦ Ἀσωποῦ ποταμοῦ. Λέγω λοιπὸν πρῶτον, ὅτι βεβαίως δὲν πρέπει οἱ καταστηματάρχαι νὰ ὑποστῶσι τὸν φόρον αὐτὸν τοῦ ἐπιτηδεύματος, ὁ ὁποῖος εἶναι τόσον βαρύς· ὁ κύριος ἔφορος θέλει νὰ ἐπιβάλῃ τὸν φόρον, οἷος ἦτο κατὰ τὸ 1890· τὰ καταστήματα κατὰ τὸ 1890 ἦσαν ἐνοικιασμένα μὲ ἐνοίκια πολὺ καλὰ, καὶ τάγμα ἥδρευε τότε ἐν Κορίνθῳ, καὶ πολλοὶ ἐργάται τοῦ Ἰσθμοῦ ἔμενον ἐκεῖ. Σήμερον δὲ οἱ καταστηματάρχαι μόλις ἀπολαμβάνουσι τὸ τρίτον τοῦ ἐνοικίου, τὸ ὁποῖον ἀπελάμβανον κατὰ τὸ 1890. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ φανῇ ἐπιεικὴς καὶ νὰ δώσῃ τὰς δεούσας διαταγὰς, ὥστε νὰ μὴ ὑποστῶσι τὸν ἐπιβαλλόμενον ὑπὸ τοῦ ἐφόρου βαρὺν φόρον οἱ κάτοικοι τῆς Κορίνθου. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἕτερον ζήτημα, τῆς ἀρδεύσεως τῆς Βόχας, νομίζω, ὅτι ἡ περὶ τούτου σύστασις εἶναι δικαία, διότι καὶ εἰς τὸ Δημόσιον εἶναι συμφέρον τοῦτο καὶ εἰς εἴκοσι χιλιάδας τοὐλάχιστον κατοίκους τῶν δήμων Κορίνθου καὶ Σικυῶνος. Ὁ Ἀσωπὸς ποταμὸς, ὅστις ἔχει τὰς πηγάς του ἐκ τῆς Νεμέας, κατερχόμενος ἀρδεύει μέρος τῶν κτημάτων τοῦ δήμου Σικυῶνος καὶ τῆς Κορίνθου, τὰ δὲ ἄλλα ¾ μένουσιν ἀπότιστα καὶ δὲν δύνανται νὰ δίδωσι τὸ ἀπαιτούμενον εἰσόδημα, ὅπερ ἠδύναντο νὰ δίδωσιν, ἂν ἐποτίζοντο· διότι, ὅταν τὸ ἔτος ἦναι ὄμβριον, τότε βεβαίως καὶ ὁ σταφιδόκαρπος καὶ ὁ ἐλαιόκαρπος καὶ οἱ δημητριακοὶ καρποὶ διπλασιάζονται. Διὰ τοῦτο λοιπὸν εἶναι συμφέρον, τὸ ὕδωρ αὐτὸ νὰ διοχετευθῇ, ὅπως ἀρδεύωνται αὐτὰ τὰ κτήματα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μάλιστα πρὸ τῶν ἐκλογῶν, διερχόμενος ἐκ Κορίνθου καὶ γενόμενος δεκτὸς ἐνθουσιωδῶς ὑπὸ τῶν Κορινθίων, προσφωνήσαντος τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου κ. Δημητριάδου καὶ ὑποστηρίξαντος τὴν διοχέτευσιν τῶν ὑδάτων αὐτῶν, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, λέγω, εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ὑποσχεθῇ τοῦτο, καὶ δὲν πιστεύω ν’ ἀπατῶμαι. Διὰ τοῦτο λοιπὸν παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ διοχετεύσεως τῶν ὑδάτων αὐτῶν. Καὶ δὲν εἶναι μόνον τὰ ὕδατα τὰ ἐκ τοῦ δήμου Νεμέας κατερχόμενα διὰ τοῦ Ἀσωποῦ ποταμοῦ, ἀλλὰ καὶ μέρος τῶν ὑδάτων τῆς λίμνης Στυμφαλίας· ὥστε τὰ ὕδατα θὰ ὦσι πολὺ χρήσιμα εἰς τοὺς δήμους Κορίνθου καὶ Σικυῶνος. Ἐπειδὴ δ’ εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τέλος τῆς συνόδου, παρακαλῶ ἐπανειλημμένως τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ὑποβάλῃ, εἰ δυνατὸν, τὸν νόμον αὐτὸν, διὰ τοῦ ὁποίου μέγα καλὸν καὶ εἰς τὸν τόπον καὶ εἰς τὸ Δημόσιον θὰ ἐπέλθῃ.

§16ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Περιμένω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσαγάγῃ τὴν δικογραφίαν, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὴν ὑπόθεσιν κατὰ τοῦ πταισματοδίκου Καμπιώτου. Φαίνεται ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ᾐσθάνθη οἷον ἄλγος καὶ ἐγὼ ᾐσθάνθην καὶ πᾶς πολίτης Ἕλλην. Παρακαλῶ προσέτι νὰ διατάξῃ νὰ προσαχθῶσι καὶ τὰ πρακτικὰ καὶ αἱ σημειώσεις τοῦ Γραμματέως καὶ ἡ δικογραφία ὁλόκληρος. Εἶναι ζήτημα σπουδαῖον.

§17ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἦτο δυνατὸν ἐν τῇ σημερινῇ συνεδριάσει νὰ ἦσαν ἕτοιμα τὰ ἔγγραφα. Ἔδωκα σήμερον τὴν παραγγελίαν, καὶ ὑποθέτω, ὅτι αὔριον θὰ ἦμαι εἰς κατάστασιν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὰς πληροφορίας, ἃς ἐζητήσατε.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: αʹ) Περὶ ἀπαλλαγῆς φόρων καὶ τελῶν τῶν ἀποστελλομένων εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Σικάγου, ἢ τῶν προερχομένων ἐξ αὐτῆς ἀντικειμένων. βʹ) Περὶ ἱδρύσεως ἐργαστηρίου καὶ Μουσείου ἐκμαγείων. γʹ) Περὶ χορηγίας πιστώσεως ἀναπληρωτικῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς χρήσεως 1892 ἐκ δραχ. 27,670. δʹ) Περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 31 Δεκεμβρίου 1890 ΑΩΟΕʹ νόμου, τοῦ καταργήσαντος τὸν ἀπὸ 27 Μαρτίου 1889 ΑΨΛΔʹ νόμον περὶ παραρτημάτων τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων).

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτητις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ μισθοδοσίας τῶν ἀξιωματικῶν νόμου.

§20ΑΓΓΕΛΟΣ ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου· ἔχω δὲ λόγους, ὑποστηρίζοντας τὴν πρότασίν μου ταύτην, οὓς καὶ ἐκθέτω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ λόγος, ὃν φέρει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ εἰρημένου νομοσχεδίου, εἶναι ὁ λόγος τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς χώρας, τούτου δ’ ἕνεκα προέβη εἰς τὴν ἀποκοπὴν τοῦ ἐπιμισθίου τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ, τῆς οἰκονομίας, τοῦ φαρμακευτικοῦ κλάδου, τῶν κτηνιάτρων, ὡς καὶ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς. Κύριοι, πρῶτος ἐγὼ θὰ ἐδεχόμην νὰ ὑποστῶ τὴν μείωσιν τῆς μισθοδοσίας μου, ὡς καὶ πάντες, φρονῶ, οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν διαφόρων ὅπλων, ἐὰν ὁ λόγος, ὃν προτάσσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἦτο αὐτὸς καὶ μόνος, ὁ δυνάμενος νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων τῆς χώρας. Ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ὁ λόγος οὗτος εἶναι ἀνεπαρκής, καθόσον διὰ τῶν μερικῶν τούτων ἀποκοπῶν τοῦ ἐπιμισθίου, ὅπερ ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου ἐχορηγήθη τοῖς εἰρημένοις ἀξιωματικοῖς λόγῳ εὐθύνης καὶ ἐπὶ πλέον ἐργασίας τοῦ βαθμοῦ, ὃν φέρουσι, δὲν ἐπέρχεται τὸ ἐπιδιωκόμενον παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἀποτέλεσμα, ἐνῷ, ὡς θέλω ἀποδείξει, διὰ τῆς ἀφομοιώσεως τῆς μισθοδοσίας πάντων τῶν ἀξιωματικῶν τῶν διαφόρων ὅπλων θέλει ἐπέλθει μεγαλειτέρα οἰκονομία ἐκείνης, ἣν ἡ Κυβέρνησις παρουσιάζει διὰ τοῦ προτεινομένου νομοσχεδίου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Καὶ ἰδού, γνωρίζω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν διαφορὰν τῆς κατὰ μῆνα μισθοδοσίας τοῦ αὐτοῦ βαθμοῦ ἑκάστου ὅπλου. Αʹ) Ὡς πρὸς τοὺς συνταγματάρχας: Ἐπιτελεῖς ὑπασπισταὶ συνταγματάρχαι δραχ. 590 κατὰ μῆνα· συνταγματάρχαι χωροφυλακῆς 590 κατὰ μῆνα· συνταγματάρχαι μηχανικοῦ, πυροβολικοῦ, μηχανικοῦ, φρουραρχείου Ἀθηνῶν, πρόεδροι στρατοδικείων, συνταγματάρχαι ἀρχηγείων στρατοῦ καὶ Σχολείου Εὐελπίδων 580 κατὰ μῆνα· συνταγματάρχαι ἱππικοῦ 570 κατὰ μῆνα· συνταγματάρχαι πεζικοῦ 560 κατὰ μῆνα. Βʹ) Ὡς πρὸς τοὺς ἀντισυνταγματάρχας: Ἀντισυνταγματάρχαι Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν δρ. 480 κατὰ μῆνα· ἀντισυνταγματάρχαι μηχανικοῦ, πυροβολικοῦ, στρατοδικείων, ἀρχηγείων στρατοῦ, σχολείου εὐελπίδων, 480 κατὰ μῆνα· ἀντισυνταγματάρχαι πεζικοῦ 460 κατὰ μῆνα· ἀντισυνταγματάρχαι ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας κτλ. δρ. 450 κατὰ μῆνα· ἀντισυνταγματάρχαι πεζικοῦ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον 410 κατὰ μῆνα. Γʹ) Ὡς πρὸς τοὺς ταγματάρχας: Ταγματάρχαι μηχανικοῦ, πυροβολικοῦ, ἀρχηγείων στρατοῦ, Σχολείου Εὐελπίδων, χωροφυλακῆς καὶ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν δρ. 440 κατὰ μῆνα· ταγματάρχαι ἱππικοῦ καὶ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ 430 κατὰ μῆνα· ταγματάρχαι πεζικοῦ, διλοχίας νοσοκόμων, στρατοδικείων, στρατολογικῶν γραφείων, Σχολείου ὑπαξιωματικῶν καὶ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν 420 κατὰ μῆνα· φρουραρχείου Ἀθηνῶν, ὑγειονομικοῦ κλάδου, οἰκονομικοῦ κλάδου καὶ Σχολείου Εὐελπίδων 410 κατὰ μῆνα. Δʹ) Ὡς πρὸς τοὺς λοχαγούς: Λοχαγοὶ αʹ τάξεως μηχανικοῦ, πυροβολικοῦ, ἱππικοῦ, φρουραρχείου Ἀθηνῶν, ἀρχηγείου στρατοῦ, χωροφυλακῆς δρ. 310 κατὰ μῆνα· λοχαγοὶ πεζικοῦ αʹ τάξεως 280 κατὰ μῆνα· λοχαγοὶ βʹ τάξεως πυροβολικοῦ 250 κατὰ μῆνα, λοχαγοὶ βʹ τάξεως μηχανικοῦ 240 κατὰ μῆνα, λοχαγοὶ βʹ τάξεως χωροφυλακῆς 240 κατὰ μῆνα, λοχαγοὶ βʹ τάξεως πεζικοῦ, ὑγειονομικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ κλάδου 220 κατὰ μῆνα. Εʹ) Ὡς πρὸς τοὺς ὑπολοχαγούς: Ὑπολοχαγοὶ πυροβολικοῦ δραχ. 190 κατὰ μῆνα· ὑπολοχαγοὶ μηχανικοῦ καὶ ἱππικοῦ καὶ χωροφυλακῆς 180 κατὰ μῆνα· ὑπολοχαγοὶ πεζικοῦ, ὑγειονομικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ κλάδου 160 κατὰ μῆνα. Ϛʹ) Ὡς πρὸς τοὺς ἀνθυπολοχαγούς: Ἀνθυπολοχαγοὶ πυροβολικοῦ δραχ. 170 κατὰ μῆνα, ἀνθυπολοχαγοὶ μηχανικοῦ, ἱππικοῦ, χωροφυλακῆς 160 κατὰ μῆνα, ἀνθυπολοχαγοὶ πεζικοῦ, οἰκονομικοῦ καὶ ὑγειονομικοῦ κλάδου 140 κατὰ μῆνα. Ἐὰν λοιπὸν, κύριοι συνάδελφοι λάβωμεν ὡς βάσιν τὸν μισθὸν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ παντὸς βαθμοῦ, καὶ παραδεχθῶμεν ν’ ἀφομοιώσωμεν πρὸς τοῦτον τὸν μισθὸν τῶν ἀξιωματικῶν τῶν διαφόρων σωμάτων, θέλομεν ἔχει ὡρισμένως οἰκονομίαν 142,780 δραχμῶν ἐπὶ χιλίων ἐννεακοσίων τεσσαράκοντα πέντε ἀξιωματικῶν καὶ οὐχὶ ἐπὶ 1855, ὡς ἀναγράφει ἀνακριβῶς ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.

§21ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Εἰς ἄλλον στρατὸν, κύριε Γεωργαντᾶ, ὑπάρχουσιν αἱ αὐταὶ κλίμακες;

§22ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Παρακαλῶ, κύριε συνάδελφε, νὰ μὴ μὲ διακόπτητε, καθόσον δὲν πρόκειται περὶ ἐρεύνης διαφορᾶς μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν διαφόρων ὅπλων εἰς διάφορα Κράτη, ἀλλὰ πρόκειται, ἐὰν ἡ προτεινομένη μερικὴ οἰκονομία δύναται νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων τῆς χώρας. Ἀλλὰ σήμερον, κύριοι συνάδελφοι, ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς νὰ προβῶμεν εἰς ἀφομοίωσιν τῶν μισθῶν ἢ τὴν ἀποκοπὴν ἐπιμισθίων, ὁπότε ὁ βίος κατέστη ἀφόρητος, ὡς ἐκ τῶν πολλαπλῶν ἀναγκῶν καὶ τῶν ὑπερμέτρων δαπανῶν, λόγῳ τῆς φοβερᾶς ὑπερτιμήσεως τῶν τροφίμων καὶ τῶν ἐνδυμάτων; Οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν ἔχουσι μεγαλειτέρας ὑποχρεώσεις ἀπὸ τὰς τῶν πολιτῶν, καὶ δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι λόγῳ τῆς θέσεως, ἣν ἡ Πολιτεία διὰ νόμων ἀπέδωκεν αὐτοῖς, νὰ ὦσιν ἀξιοπρεπέστεροι καὶ μᾶλλον εὐπαῤῥησίαστοι; Πρὸ τοιαύτης καταστάσεως, τολμᾶτε, κύριε Ὑπουργὲ, ἢ μᾶλλον κύριε Πρωθυπουργὲ, νὰ προβῆτε εἰς τὴν ἀποκοπὴν ἐπιμισθίου, ὅπερ, ὡς προεῖπον, ἐχορηγήθη ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου λόγῳ εὐθύνης καὶ ἐπὶ πλέον ἐργασίας! Ἐκ τοῦ λογιστηρίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δύνασθε νὰ πληροφορηθῆτε, κύριοι συνάδελφοι, πόσοι ἐκ τῶν εἰρημένων ἀξιωματικῶν κατεδικάσθησαν εἰς τὴν πληρωμὴν ἀπολεσθέντων εἰδῶν, ἢ εἰς κατάθεσιν χρημάτων λόγῳ σφαλμάτων περὶ τὴν διαχείρισιν καὶ ἅτινα συχνὰ ἀνεκαλύπτοντο κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν λογαριασμῶν των. Ἀλλὰ, ὡς εἶπον, εἰς τοιαύτην θυσίαν θὰ προέβαινον οἱ ἀξιωματικοὶ, ἐὰν πραγματικῶς ἡ Κυβέρνησις ἐσκέπτετο σοβαρῶς καὶ οὐχὶ ἐπιπολαίως περὶ ἀνορθώσεως τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων τῆς χώρας· διότι, ἐὰν ἐσκέπτετο σοβαρῶς, θὰ παρεδέχετο τὴν ἀφομοίωσιν τοῦ μισθοῦ πάντων τῶν ἀξιωματικῶν, ἔχουσαν ὡς ἀφετηρίαν καὶ βάσιν τὸν μισθὸν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ. Ἐπειδὴ δὲ παρατηρῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν παραδέχεται τὴν περὶ ἀναβολῆς πρότασίν μου, καὶ ἀγνοῶ διὰ τίνας λόγους, πιστεύω ὅμως οὐχὶ διὰ προσωπικούς, παρακαλῶ αὐτὴν νὰ παραδεχθῇ τοὐλάχιστον τὴν ἀφομοίωσιν τῶν μισθῶν, καὶ οὕτως ἐπέρχεται πλήρης ἱκανοποίησις εἰς τὸ πεζικὸν, ὅπερ εἰς πάσας τὰς περιστάσεις ὑπηρέτησε μετὰ θρησκευτικῆς εὐλαβείας τόσον διὰ τὴν ἠθικὴν τιμὴν τοῦ Κράτους, ὅσον καὶ διὰ τὴν ἐσωτερικὴν ἀσφάλειαν καὶ ὕπαρξιν τῶν συμπολιτῶν μας. Ναί, κύριοι συνάδελφοι, τὸ πεζικὸν ἀποτελεῖ τὴν βάσιν παντὸς στρατεύματος, καὶ διὰ τοῦτο καλεῖται ἡ βασίλισσα τοῦ στρατοῦ, καὶ οὐχὶ τὰ λοιπὰ ὅπλα, ἅτινά εἰσιν ἐπικουρικά, καὶ τῶν ὁποίων οἱ ἀξιωματικοὶ διατρίβουσι σχεδὸν ἐν ταῖς φρουραῖς τῶν πόλεων, ἀπολαύοντες πάντων τῶν ἀγαθῶν, ἐνῷ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ νυχθημερὸν καταγίνονται περὶ τὴν διατήρησιν τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, καὶ δὲν γνωρίζω, ἂν ταύτην τὴν στιγμὴν, καθ’ ἣν ὁμιλῶ, δὲν διανυκτερεύωσιν ἐπὶ τῶν χιονοσκεπῶν κορυφῶν τῶν ὀρέων τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς τοῦ Κράτους, στερούμενοι καὶ αὐτῶν τῶν μέσων πρὸς ἐπιτέλεσιν τοῦ καθήκοντός των. Ἠναγκάσθην νὰ παρεκκλίνω τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, διότι, ὁσάκις ἀναλογισθῶ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ στρατοῦ πρὸς τὸ Κράτος καὶ τῆς ἀδιαφορίας τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, καταλαμβάνομαι ὑπὸ δικαίας ἀγανακτήσεως, καὶ τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον μετὰ πόνου ψυχῆς παρατηρῶ, ὅτι αἱ ἑκάστοτε προτεινόμεναι οἰκονομίαι εἰς μόνον τὸν στρατὸν καὶ μόνον εἰς αὐτὸν ἐπέρχονται δυστυχῶς. Ἐνδεχόμενόν τινες, κύριοι συνάδελφοι, νὰ δυσαρεστηθῶσιν ἐκ τοῦ παρ’ ἐμοῦ προτεινομένου μέτρου τῆς ἀφομοιώσεως τοῦ μισθοῦ, ἀλλὰ τὸ μέτρον τοῦτο στηρίζεται ἐπὶ τοῦ ὀρθοῦ καὶ τοῦ δικαίου λόγου, καὶ διὰ τοῦτο μετὰ θάῤῥους τὸ προτείνω, καὶ καθόσον τὸ μέτρον τοῦτο δὲν θὰ ἦναι διαρκές, ἀλλὰ προσωρινόν, μέχρις οὗ τὸ Κράτος ἐξέλθῃ τῶν οἰκονομικῶν δυσχερειῶν, ὁπότε θέλει προβῆ εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ πάντων τῶν ἀξιωματικῶν, ἥτις ὅμως καὶ τότε πρέπει νὰ ἦναι ἴση, καθόσον οἱ μισθοὶ εἶναι σφόδρα γλίσχροι καὶ οἱ ὁποῖοι ἐκανονίσθησαν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1832, κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς ἀνεξαρτησίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου. Ὡς προεῖπον, κύριοι συνάδελφοι, ἡ διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου προτεινομένη οἰκονομία εἶναι ἐντελῶς ἀσήμαντος καὶ μόνον εἰς οἰκονομικὴν στενόχωρον θέσιν θέλει φέρει τοὺς δυστυχεῖς ἀξιωματικούς, ἐνῷ οὗτοι δὲν θὰ ἐγόγγυζον, ἐὰν ἔβλεπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπρότεινεν εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς καὶ ἄλλας οἰκονομίας ἐξ ἄλλων Ὑπουργείων ἐκ καταργήσεως θέσεων. Καὶ ἐρωτῶ: διατί, ἀφοῦ ἔπαυσεν ἡ κατασκευὴ δημοσίων ἔργων, δὲν προέβη καὶ εἰς τὴν κατάργησιν τῶν νομομηχανικῶν, ὅπως ἐπέλθῃ μεγίστη οἰκονομία ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν θέσεων τούτων; Ἴσως θὰ μοὶ εἴπητε, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἡ διατήρησις τῶν νομομηχανικῶν ὡς πρὸς τὴν ἐπιτήρησιν τῶν κατασκευασθέντων ἤδη δημοσίων ἔργων· ἀλλὰ τότε, ἐρωτῶ, διατί διατηροῦνται αἱ Διευθύνσεις τοῦ Μηχανικοῦ; καὶ διατί δὲν ἀναθέτουσιν εἰς ἐκείνους καὶ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην; Ἢ τὸ ἓν ἢ τὸ ἕτερον ἔπρεπε νὰ καταργηθῇ. Ἄλλως τε, ἀφοῦ πρόκειται περὶ οἰκονομιῶν, καὶ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ μηχανικοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ στερήσωμεν τοῦ μισθοῦ των, ἔπρεπε εἰς τούτους νὰ ἀναθέσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐπιτήρησιν τῶν ἔργων, καὶ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν κατάργησιν τῶν θέσεων τῶν νομομηχανικῶν προσωρινῶς. Ὡσαύτως διατὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν προέβη εἰς τὴν κατάργησιν τῶν οἰκονομικῶν ἐπιθεωρητῶν, ἀφοῦ οἱ ἐπιθεωρηταὶ οὗτοι μισθοδοτοῦνται ἁδρότατα καὶ οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν παρέχουσι πρὸς τὸ Κράτος σπουδαίαν; Καὶ ἄλλαι δὲ, ὡς νομίζω, οἰκονομίαι ἠδύναντο νὰ ἐπενεχθῶσι, καὶ τὰς ὁποίας δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ ἁρμόδιος νὰ ὑποδείξω, ἀλλ’ ἄλλοι, εἰδικώτεροι ἐμοῦ. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν μὲ ἠνάγκασε νὰ διανυκτερεύσω ἐργαζόμενος πρὸς κατάστρωσιν πίνακος, ἐμφαίνοντος τοὺς ὑπάρχοντας καὶ μισθοδοτουμένους ἀξιωματικοὺς συμφώνως τῷ προϋπολογισμῷ, καὶ νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ παρ’ ἐμοῦ προλεχθέντα. Καὶ ἂν ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις θεωρήσῃ τὸν πίνακα τοῦτον καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον ἀνακριβῆ, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ διορίσῃ ἐπιτροπὴν, ἥτις νὰ ἐξετάσῃ τοῦτον μετ’ ἐπιστασίας, καὶ θέλει πεισθῆ ἐκ τῆς ἐξετάσεως ταύτης, ὅτι οὗτος εἶναι ἀκριβέστερος τῶν φύλλων λεπτομερειῶν τοῦ ὑποβληθέντος προϋπολογισμοῦ. Ἀληθῶς ἠπόρησα, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συντηρηθῶσιν 22 χιλιάδες ἄνδρες ἐν τῷ ἡμετέρῳ στρατῷ διὰ τῆς ἀναγραφομένης δαπάνης τῶν 14 ἑκατομμυρίων καὶ 335 χιλιάδων, ἀφοῦ εἶναι παραδεδεγμένον καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὡμολόγησεν, ὅτε ἦτο Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἡ δαπάνη πρὸς συντήρησιν ἐνιαύσιον χιλίων ἀνδρῶν ἀνέρχεται εἰς 1 ἑκατομμύριον, καὶ συνεπῶς δι’ ἕκαστον ἄνδρα εἰς 1000 δραχμάς. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1887, εἰσάγων τὸν προϋπολογισμὸν, ἔλεγε κομποῤῥημονῶν, ὅτι κατώρθωσε νὰ ὑποβιβάσῃ διὰ τῶν οἰκονομιῶν τὴν δαπάνην ἑνὸς ἀνδρὸς εἰς 800 μόνον δραχμάς. Εἰς πόσην ἑπομένως δαπάνην ἐνιαύσιον καταβιβάζει ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὴν δαπάνην δι’ ἕκαστον ἄτομον στρατοῦ, ἀφοῦ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναγράφει δι’ εἴκοσι δύο χιλιάδας ἄνδρας δαπάνην 14,385,000 δραχμῶν; εἰς ἑξακοσίας. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι φυσικῶς ἀδύνατον· ἑπομένως ἡ ἀναγραφομένη δαπάνη δὲν εἶναι ἀληθής· πῶς ὅμως συμπληροῦται ἡ ἐπὶ πλέον τῆς προϋπολογισθείσης δαπάνης; Ἁπλούστατα, διὰ τῶν ἑκάστοτε ἐπιψηφιζομένων ἀναπληρωτικῶν καὶ συμπληρωτικῶν πιστώσεων, καὶ οὕτω καθίσταται ἐφικτὴ ἡ συντήρησις τῶν ἀνδρῶν τοῦ στρατοῦ. Περαίνων, κύριοι συνάδελφοι, τὴν ὁμιλίαν, γνωρίζω ὑμῖν, ὅτι ἐκ τῶν μελετῶν μου ἐξήγαγον τὸ ἑξῆς συμπέρασμα· ὅτι ἡ προτεινομένη οἰκονομία εἶναι ἀσήμαντος, καὶ ὅτι μόνον εἰς δυσχερείας θέλει περιαγάγει τοὺς εἰρημένους ἀξιωματικούς, ὅτι δὲ, τοὐναντίον, διὰ τῆς ἀφομοιώσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀξιωματικῶν θέλει προέλθει, ὡς προεἶπον, οἰκονομία 142,780 δραχμῶν, καθόσον ἡ διὰ τοὺς μισθοὺς τῶν ἀξιωματικῶν ὅλων τῶν σωμάτων ἀναγραφομένη ἐν τῷ προϋπολογισμῷ δαπάνη ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 5,132,000, ἐνῷ διὰ τῶν ἀφομοιώσεων θέλει ἀνέλθει εἰς τὸ ποσὸν τῶν 4,989,220.

§23ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφαιρεῖτε τοὺς ὑγειονομικούς;

§24ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Οὐχί. Ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν παντὸς κλάδου. Κατὰ τὴν εἰδικὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν θέλω ἀποδείξει τὴν ἀνήκουστον ἀνωμαλίαν ἐφ’ ὅλων τῶν φύλλων λεπτομερείας, καὶ θέλετε πεισθῆ, ὅτι αὐτὸς δὲν εἶναι προϋπολογισμὸς, ἀλλ’ οὔτε βιβλίον ἐμπορικόν. Ἐγὼ, κύριοι συνάδελφοι, φρονῶ ἀδιστάκτως, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀναγνωρίζει τὴν ἀλήθειαν τῶν παρ’ ἐμοῦ λεχθέντων, ἀλλὰ οὐδὲν δύναται νὰ πράξῃ ἄνευ τῆς συναινέσεως τοῦ Πρωθυπουργοῦ· τοῦθ’ ὅπερ συμβαίνει δυστυχῶς πάντοτε.

§25ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον μέχρι τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτε θὰ ὑποδειχθῶσιν ἄλλοι πόροι, ἐξ ὧν νὰ ἐπέρχηται οἰκονομία καλύπτουσα τὸ ποσὸν, ὅπερ ζητεῖ νὰ οἰκονομήσῃ ὁ Ὑπουργὸς, νὰ μὴ ὑποβληθῶσιν εἰς στερήσεις τῶν πρὸς διατροφήν των οἱ ἀξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι ἤδη δὲν δύνανται νὰ ζήσωσι μὲ τὸν διδόμενον καὶ ἀποκοπτόμενον γλίσχρον μισθόν των. Τοιούτους πόρους μία ἐπιτροπὴ δύναται νὰ ἀνεύρῃ πολλούς. Ἕνα πόρον ὑπέδειξεν ὁ κ. ἐξ Ἄργους συνάδελφος, ἕτερον ὑποδεικνύω νῦν ἐγὼ, ἤτοι τὰ διδόμενα εἰς ἀξιωματικοὺς τῆς θαλάσσης δι’ ἱππονομήν. Θὰ εὕρωμεν δὲ μέχρι τῆς συζητήσεως καὶ πλείστους ἄλλους. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, διά τινας ἡμέρας τοὐλάχιστον.

§26ΚΡΙΤΣΑΣ. Ἐπὶ τρεῖς ἤδη ἡμέρας, Κύριοι, ἀπασχολεῖ τὸ ζήτημα τοῦτο τὴν Βουλὴν, ἐπὶ ἰσαρίθμους δὲ καὶ ἐγὼ αἰσθάνομαι δύο φωνὰς, ὅλως ἀντιθέτους, ἡ μία τῶν ὁποίων μοὶ ἐπιβάλλει, ἕνεκα τῆς σμικρότητός μου καὶ ὡς ἀξιωματικοῦ καὶ ὡς Βουλευτοῦ, τὴν σιγὴν, ἡ δὲ ἄλλη νὰ λάβω τὸν λόγον, ἥτις καὶ ὑπερίσχυσε, πείσασά με ὅτι δὲν πρέπει νὰ σιωπήσω. Πρόκειται περὶ περικοπῆς τοῦ ἐπιμισθίου τῶν ἀξιωματικῶν ὅπλων τινῶν τοῦ στρατοῦ μας. Καὶ κατὰ τὴν χθὲς γενομένην ἐπὶ τοῦ μέτρου τούτου συζήτησιν, πολλοὶ τῶν ἐντίμων κυρίων συναδέλφων ἔλαβον τὸν λόγον, ἐξενεγκόντες τὴν ἑαυτῶν γνώμην, ἐν οἷς καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος μάλιστα, ἀπαντῶν εἰς τὰ κατὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου λεχθέντα ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄργους Βουλευτοῦ καὶ σεβαστοῦ μοι συνταγματάρχου κ. Γεωργαντᾶ, εἶπε, σχεδὸν ἐπὶ λέξει, τὰ ἑξῆς: «Ἡμεῖς, περικόπτοντες τὰ ἐπιμίσθια τῶν ἀξιωματικῶν τούτων, δὲν ἀποβλέπομεν εἰς καθιέρωσιν διακρίσεων μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν διαφόρων ὅπλων, οὔτε προβλέπομεν ῥήξεις μεταξὺ αὐτῶν, ἃς φοβεῖται ὁ συνάδελφος, ἀλλὰ τοὐναντίον, ἐπιδιώκομεν ἰσότητα· διότι τότε μὲν ἐδόθη εἰς αὐτοὺς τὸ ἐπιμίσθιον τοῦτο, ἐπειδὴ, σχετικῶς πρὸς τὰ ἄλλα ὅπλα, ἡ προαγωγὴ αὐτῶν ἦτο βραδεῖα, ἤδη ὅμως ἔχομεν ἐν τῷ οἰκονομικῷ π. χ. ταγματάρχας, οἵτινες πρὸ δεκαετίας ἢ δεκαπενταετίας τὸ πολὺ ἦσαν ὑπαξιωματικοὶ κτλ. κτλ.» Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι, ἂν καὶ δὲν ἐπεθύμουν, ἀναγκάζομαι νὰ διαφωνῶ εἰς ταῦτα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν, καὶ τοῦτο, διότι ἄλλοι ἦσαν, κατ’ ἐμὴν γνώμην, οἱ λόγοι οἱ ὑπαγορεύσαντες τότε τὸ ἐπιμίσθιον τοῦτο, καὶ οὐχὶ οἱ τῆς προαγωγῆς. Εἶναι ἀληθὲς, Κύριοι, ὅτι ὁ τόπος μας διέρχεται νῦν περιστάσεις δυσκόλους, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουσιν αὐστηρὰς οἰκονομίας, διὰ τοῦτο δὲ καὶ ἡ Βουλὴ μετ’ αὐταπαρνήσεως, τιμώσης τὰ μέλη αὐτῆς, ἐδέχθη καὶ ἐψήφισεν ἅπαντα τὰ οἰκονομικὰ καὶ φορολογικὰ τῆς Κυβερνήσεως μέτρα, οὐ μόνον διὰ τὸν λόγον ἐκεῖνον, ἀλλὰ καὶ διότι ταῦτα εἶχον ὡς βάσιν γενικόν τινα κανόνα. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν ὅμως μέτρον στερεῖται τοιούτου χαρακτῆρος, διότι οὔτε γενικὸν εἶναι, οὔτε, καὶ ἂν τὸ ἐφαρμόσωμεν, ὡς τοῦτο προτείνεται, θέλομεν προσπορισθῆ ὠφέλειάν τινα. Ἀπόδειξις δὲ, ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι ἄδικον, καὶ ὅτι δὲν ἔχει σκοπὸν οἰκονομίας ἀξίας λόγου, εἶναι ὅτι ἡ μὲν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπιτροπὴ τὸ κατεδίκασε, καὶ χάριν ἁβρότητος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἠρκέσθη τὴν καταδίκην αὐτοῦ νὰ ἐκφράσῃ δι’ εὐχῆς ὑπὲρ τῆς μὴ ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ, ἡ δὲ Βουλὴ ὁλόκληρος, καθ’ ὁμίλους χθὲς συζητοῦσα αὐτὸ, ἔκλινεν, ὡς ἐγὼ τοὐλάχιστον ἀντελήφθην, ὑπὲρ τῆς πραγματώσεως τῆς εὐχῆς τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ἐπείσθη, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου οὐδενὸς ἄλλου θέλομεν ἐπιτύχει, εἰμὴ μόνον τῆς ἐπαυξήσεως τῆς πενίας, ἥτις καταμαστίζει τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικούς, τῶν ὁποίων ὁ μισθὸς ἔπρεπε μᾶλλον νὰ αὐξηθῇ. Ἀλλ’ ἐνῷ ταῦτα πάντα ἐλέχθησαν ὑπὸ πολλῶν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶπεν, ὅτι ἀναγνωρίζει μὲν ὅλα ταῦτα ὡς ὀρθὰ καὶ δίκαια, ἀλλὰ πρὸς τὸ παρὸν τοὐλάχιστον δὲν εἶναι καιρὸς νὰ σκεφθῶμεν περὶ αὐξήσεως μισθῶν. Ἐρωτηθεὶς δὲ τότε, διατὶ δὲν περικόπτει καὶ τὰ ἐπιμίσθια τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πυροβολικοῦ καὶ μηχανικοῦ, ἀπήντησεν ὅτι ταῦτα, διδόμενα πρὸς ἀγορὰν διδακτικῶν βιβλίων, δὲν πρέπει νὰ περικοπῶσι, διότι δίκαιον εἶναι νὰ παρακολουθῶσιν οὗτοι τὰς προόδους τῆς στρατιωτικῆς ἐπιστήμης. Ἀλλ’ ἐγώ, Κύριοι, δὲν γνωρίζω ὅπλον στρατοῦ, οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην μελέτης. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν κατέβαλε τὴν ἀπαιτουμένην προσοχήν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν τὸ ἐμελέτησεν ἐπισταμένως, ἵνα οὕτως ἐξαγάγῃ τὰ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἐξαγάγῃ. Νομίζω ὅτι ἡ κεντρικὴ τοῦ στρατοῦ ὑπηρεσία, ἐὰν ἤθελε νὰ ποιήσηται οἰκονομίας εἰς βάρος τοῦ στρατοῦ, ἠδύνατο νὰ εὕρῃ ἄλλον τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου καὶ τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ μὴ ὠθήσῃ εἰς δίκαια παράπονα, καὶ ἐν γένει τὸν στρατὸν νὰ τηρήσῃ εἰς τὴν τάξιν καὶ τὴν πειθαρχίαν. Ποίας δὲ οἰκονομίας ἠθέλησε νὰ κάμῃ; Οἰκονομίας ἑκατὸν τὸ πολὺ χιλιάδων δραχμῶν, καὶ ταύτας ἐκ τῆς περικοπῆς τοῦ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν κατωτέρων βαθμῶν, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν γενικὴν ὁμολογίαν πάσχουσι, στερούμενοι τοῦ παντός. Καὶ μετὰ τὰς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπενεχθείσας τροποποιήσεις, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς καὶ τῆς ὑγείας, δὲν ἀπομένει, εἰμὴ οἰκονομία ἑξήκοντα ἢ ἑβδομήκοντα τὸ πολὺ χιλιάδων δραχμῶν, τὰς ὁποίας τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἠδύνατο νὰ οἰκονομήσῃ, ἀλλαχοῦ τεῖνον τὰ βλέμματά του. Ὁμολογεῖται παρ’ ὅλων, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος διαφορᾶς μισθοῦ μεταξὺ τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τῶν διαφόρων ὅπλων. Ἂν δὲ οἱ μισθοὶ αὐτῶν ἀφωμοιοῦντο πρὸς τοὺς μισθοὺς τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ, ἢ ἂν ἐκ τοῦ μισθοῦ τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν ὅλων ἐν γένει τῶν ὅπλων ἀφῃρεῖτο 5 ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν, θὰ εἴχομεν οἰκονομίαν ἀνερχομένην εἰς ἑξήκοντα χιλιάδας δραχμῶν. Ἐὰν δὲ ῥίψωμεν ἕτερον βλέμμα ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, θέλομεν ἀμέσως πεισθῆ, ὅτι δυνάμεθα νὰ οἰκονομήσωμεν ἄνευ βλάβης τῆς ὑπηρεσίας, ἣν θὰ προκαλέσῃ ἤδη ἴσως ἡ ἀπογοήτευσις τῶν ἀξιωματικῶν, ὧν τὸν μισθὸν μειοῦμεν σήμερον, πλείονας τῶν 200,000 δραχμῶν, τὰς ὁποίας ἠδυνάμεθα νὰ διαθέσωμεν οὐ μόνον πρὸς διατήρησιν τοῦ νῦν καθεστῶτος, ἀλλὰ καὶ πρὸς ἀφομοίωσιν τοῦ μισθοῦ καὶ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ πρὸς τὸν τῶν ἄλλων ὅπλων, καὶ οὕτω λείψῃ τὸ ὑπὸ συζήτησιν μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμεύσῃ, ἵνα ἐπιτείνῃ τὴν ἀπογοήτευσιν τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι στεροῦνται — καὶ μὴ μὲ θεωρήσητε, Κύριοι, ὑπερβολικὸν — στεροῦνται, λέγω, καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου.

§27ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ποίας οἰκονομίας ἐννοεῖτε;

§28ΚΡΙΤΣΑΣ. Δυστυχῶς, κύριε συνάδελφε, δὲν ἔχω ἐνταῦθα τὰς σημειώσεις μου· ἀλλ’ ἂν ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, δύναμαι νὰ φέρω, ἔστω καὶ αὔριον αὐτὰς, ἐν ταῖς ὁποίαις ἡ Βουλὴ ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ θέλει ἴδει, ὅτι καὶ εἰς 250,000 δραχ. δύνανται νὰ ἀνέλθωσιν αἱ οἰκονομίαι ἐκεῖναι. Κατόπιν τούτων, Κύριοι, καὶ ἔχων ὑπ’ ὄψιν, ὅτι δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ τηρήσωσι τοὺς ἀκροατάς των ἐν προσοχῇ ἐπὶ πολὺ,—διότι καὶ τὸ πρῶτον ἤδη ὁμιλῶ ἐνταῦθα καὶ οὐχὶ ἐξησκημένος περὶ τὸ λέγειν εἶμαι,—περαίνω τὸν λόγον μου, παρακαλῶν καὶ ἐγὼ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὡς εἶπον καὶ οἱ προλαλήσαντες, μέχρι τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν καθέκαστα τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτε θὰ ὑποδειχθῶσιν ἐκ μέρους πολλῶν, ἴσως δὲ καὶ ἐμοῦ, πολλὰ κονδύλια ἐξόδων, ἡ ἀπάλειψις τῶν ὁποίων θὰ ὑπερβῇ τὸ ποσὸν, ὅπερ ἀπαιτεῖται, ἵνα διατηρηθῇ τοὐλάχιστον ὁ μισθὸς τῶν ἀξιωματικῶν, ἂν δὲν αὐξηθῇ.

§29ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Πρῶτον ὀφείλω νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι δὲν ἐνόησε τὴν δυσαναλογίαν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ αἴτιον τοῦ ἐπιμισθίου. Εἶπεν ὅτι ἕνεκα τῆς ταχείας προαγωγῆς τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν ἐγὼ προέβην εἰς τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ ἐπιμισθίου· τοῦτο δὲν εἶπον, εἶπον ὅτι, ὅτε συνετάχθη πίναξ, κατὰ τὸ ἔτος 1859, αἰτία τῆς διαφορᾶς τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου πρὸς τὴν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ ὑπῆρξεν ἡ βραδεῖα προαγωγὴ τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν τῆς οἰκονομίας καὶ διότι τότε οὗτοι διεχειρίζοντο τὴν χρηματικὴν περιουσίαν τῶν σωμάτων, τουτέστι διωρίζοντο ταμίαι καὶ διαχειρισταὶ χρημάτων. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ αἴτιον τοῦτο δὲν ὑφίσταται σήμερον, διότι ταμίαι δὲν διορίζονται οἱ κατώτεροι ἀξιωματικοὶ κατὰ τὸν ὀργανισμὸν, ἀλλὰ λοχαγοὶ, οἱ ὁποῖοι δὲν λαμβάνουσιν ἀποδοχὰς ἀνωτέρας τῶν τοῦ πεζικοῦ, δι’ αὐτὸ τοῦτο δὲν ὑπάρχει λόγος διαφορᾶς μισθοδοσίας τῶν ὑποδεεστέρων ἀξιωματικῶν τοῦ οἰκονομικοῦ πρὸς τὴν τῶν τοῦ πεζικοῦ· διότι οἱ ὑπολοχαγοὶ καὶ οἱ ἀνθυπολοχαγοὶ τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου διορίζονται ὡς βοηθοὶ τῶν ταμιῶν καὶ ὡς διαχειρισταὶ τῶν ὑλικῶν, κατὰ συνέπειαν τὸ αἴτιον τῆς ζημίας, τῆς δυναμένης νὰ προέλθῃ ἐκ τῆς διαχειρίσεως τῆς χρηματικῆς περιουσίας, δὲν ὑφίσταται· ἀλλ’ ἐπίσης τὸ αἴτιον τῆς μὴ συγχρόνου προαγωγῆς μετὰ τῶν ὁμοιοβάθμων συναδέλφων αὐτῶν τοῦ πεζικοῦ δὲν ὑφίσταται, καὶ οὐ μόνον δὲν ὑφίσταται, ἀλλὰ ὅλως τὸ ἀντίθετον συμβαίνει, διότι οὗτοι προάγονται πολὺ ταχύτερον τῶν ὁμοιοβάθμων συναδέλφων των τοῦ πεζικοῦ. Αὐτὸν τὸν λόγον ἔφερον χθὲς ὡς ἐπαρκῆ νὰ κανονίσῃ τὴν ἀφομοίωσιν τῶν μισθῶν. Εἶπον, ὅτι θὰ ἦτο εὐτύχημα, ἂν ἡ ἀφομοίωσις αὕτη ἐγίνετο διὰ τῆς ἀντιθέτου μεθόδου, τουτέστι διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἀνθυπολοχαγῶν καὶ τῶν ὑπολοχαγῶν τοὐλάχιστον, καὶ αὐτὸ τοῦτο, νομίζω, εἶναι δίκαιον νὰ πράξωμεν ἐν προσεχεῖ μέλλοντι. Θὰ ἦτο εὐκτέον νὰ τὸ πράξωμεν νῦν, ἀλλ’ ἕνεκα τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ἡμῖν νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸ δημόσιον ταμεῖον διὰ δαπάνης ὑπερβαινούσης τὰς 250,000 δραχμάς. Ἂς ἐλπίσωμεν, ὅτι ἐν προσεχεῖ μέλλοντι, κατὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον, τὸ Κράτος θὰ ᾖναι εἰς θέσιν, ἵνα αὐξήσῃ τὴν μισθοδοσίαν τῶν ἀνθυπολοχαγῶν καὶ ὑπολοχαγῶν τοῦ πεζικοῦ, τοῦ οἰκονομικοῦ σώματος καὶ τῶν λοιπῶν, ὧν σήμερον ἀφαιροῦμεν τὸ ἐπιμίσθιον, ἵνα οὕτως ἐξομοιωθῶσι πάντες πρὸς τοὺς λοιποὺς ἀξιωματικοὺς τῶν τεχνικῶν ὅπλων. Καὶ ταῦτα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Φθιώτιδος συνάδελφον. Ὅσον περὶ τοῦ κυρίου ἐξ Ἄργους συναδέλφου, εἰς τοῦτον ἀπήντησα χθὲς, καὶ βεβαίως δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπανέλθω εἰς τὰ αὐτά. Θὰ προσθέσω μόνον ὀλίγα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸν συνάδελφον ἐξ Ἠλείας, ὅστις καὶ οὗτος ἐξέφρασε τὴν ἐπιθυμίαν τῆς ἀφομοιώσεως, ἢ μᾶλλον τῆς αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν κατωτέρων ἐν γένει ἀξιωματικῶν. Κατὰ τοῦτο εἴμεθα σύμφωνοι, διότι τὰ πρὸ μικροῦ λεχθέντα παρ’ ἐμοῦ δεικνύουσιν, ὅτι εἴμεθα σύμφωνοι καθ’ ὁλοκληρίαν. Δὲν συμφωνῶ μόνον εἰς τὸ ζήτημα τῆς διαθεσιμότητος, τὸ ὁποῖον θὰ διαπραγματευθῶμεν ἀλλαχοῦ, ὡς εἶπον χθὲς, καὶ ἑπομένως δὲν ἐπιθυμῶ σήμερον νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ ἀντικειμένου ἀναγομένου εἰς τὰ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, ἢ μᾶλλον εἰς τὰ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν. Δὲν φρονῶ, ὅτι σπουδάζων ὁ κ. συνάδελφος εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ ὑποχωρήσωσιν οἱ ἀνώτεροι εἰς τοὺς ὑποδεεστέρους· διότι, ἐὰν τοιαύτην ἀρχὴν καθιερώσωμεν, θὰ φθάσωμεν βεβαίως εἰς τὸ συμπέρασμα, ἢ μᾶλλον εἰς τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν ἔθετο πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὁ ἐκ Λοκρίδος συνάδελφος, ὅτι τὸ στράτευμα δὲν πρέπει νὰ διοικῆται ἀπὸ ἀνωτέρους, ἀλλ’ ἀπὸ ὑποδεεστέρους βαθμοφόρους.

§30ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι πρέπει νὰ ὑποχωρήσωσιν οἱ ἀνώτεροι εἰς τοὺς κατωτέρους· εἶπον, ὅτι, ἐὰν γείνῃ δεκτὸν τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἐπρότεινα, ἵνα ἐκ περιτροπῆς οἱ ἀξιωματικοὶ τίθενται εἰς διαθεσιμότητα, θὰ ἐπέλθῃ μεγίστη οἰκονομία, δὲν θὰ βλαφθῇ δὲ ποσῶς ἡ πειθαρχία τοῦ στρατοῦ, ἐὰν ἀντὶ τοῦ συνταγματάρχου διοικῇ ἀντισυνταγματάρχης, ἢ ἀντὶ τοῦ ἀντισυνταγματάρχου ταγματάρχης. Εἶπον μάλιστα, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ μεγίστη ἐκ τούτου ὠφέλεια, διότι οἱ κατώτεροι βαθμοὶ θὰ μάθουν νὰ διοικοῦν. Ἐπειδὴ δυστυχῶς εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἥτις μέχρι τοῦδε δὲν ηὐτύχησε νὰ ἀποκτήσῃ ὅ,τι ἀπέκτησεν ἡ Βουλγαρία ἐντὸς ὀλίγου διαστήματος, δὲν ηὐτύχησαν νὰ πολεμήσουν οἱ ἀξιωματικοὶ, γηράσκουσι, καὶ ὅταν ἔρχωνται διοικηταὶ συνταγμάτων, εἶναι 60 ἐτῶν· δὲν πρέπει δὲ νὰ λησμονῶμεν, ὅτι, ὅσον εὐπαίδευτοι καὶ εὐφυεῖς καὶ ἂν ἦναι, «τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμον, ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής». Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ ἡλικίας 60 καὶ 70 ἐτῶν νὰ ἦναι καὶ κατὰ τὸ σῶμα ἀνθηροί. Διὰ τοῦτο εἰς ὅλα τὰ στρατιωτικὰ Κράτη τῆς Εὐρώπης ἔχουσιν ὅριον ἡλικίας πολὺ περιωρισμένον, καὶ εἴδετε ὅτι εἰς τὸν Σερβικὸν πόλεμον ἠρίστευσαν οἱ Βούλγαροι, διότι διῴκουν τὸν στρατὸν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι μόλις εἶχον 30 ἐτῶν ἡλικίαν. Αὐτὰ εἶπον χθές. Καὶ ἐγὼ συγκαταλέγομαι μεταξὺ τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, καὶ ἔχω 7 ἔτη εἰς τὸς βαθμὸν τοῦ ταγματάρχου· νομίζω ὅμως ὅτι πρέπει νὰ μάθωμεν νὰ διοικῶμεν, καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι οὐδόλως θὰ βλαφθῇ ὁ στρατὸς, ἐὰν ἀντὶ τοῦ συνταγματάρχου διοικῇ ἀντισυνταγματάρχης. Ὡς πρὸς τὰ ἄλλα εἶμαι ἐντελῶς σύμφωνος πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἑπομένως θεωρῶ περιττὸν νὰ ἐκταθῶ περισσότερον.

§31Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ἐγὼ δὲν ὑπεστήριξα τὴν ἰδέαν, ὅτι θὰ παραιτηθῶ τῶν δικαιωμάτων μου ἀπέναντι τῶν ὑποδεεστέρων, ἀπ’ ἐναντίας εἶπον, ὅτι ὡς βάσις τοῦ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν πρέπει νὰ ληφθῇ ὁ μισθὸς τοῦ κυριωτέρου ὅπλου, τοῦ πεζικοῦ. Ὡς πρὸς δὲ τὴν ταχεῖαν προαγωγὴν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς οἰκονομίας, θαυμάζω πῶς γίνεται λόγος διὰ τὸ σῶμα αὐτὸ, τὸ λίαν περιωρισμένον καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει πολλοὺς βαθμοὺς, ἀνήκοντας εἰς αὐτό. Ὡς ἀπόδειξιν δὲ φέρω τὸ ἑξῆς. Ὁ ὀργανισμὸς θέλει ἀξιωματικοὺς διὰ τὸ οἰκονομικὸν σῶμα ἕνα συνταγματάρχην, 5 ἀντισυνταγματάρχας, 6 ταγματάρχας, 29 λοχαγοὺς κτλ. Ὑπάρχουν δὲ εἰς τὸ σῶμα τοῦτο εἷς συνταγματάρχης καὶ 4 ἀντισυνταγματάρχαι ἀντὶ 5· ἔχετε δὲ ὑπέρβασιν λοχαγῶν πρώτης τάξεως καὶ ἐπὶ ἔλαττον λοχαγοὺς δευτέρας τάξεως. Ποία λοιπὸν εἶναι ἡ μεγάλη καὶ ταχεῖα προαγωγὴ τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν εἰς τοὺς βαθμοὺς τοὺς ἀνωτέρους; Διὰ τοὺς τῶν κατωτέρων βαθμῶν, μάλιστα.

§32ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Οἱ ἀνώτεροι δὲν λαμβάνουσιν ἐπιμίσθιον.

§33Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ἡ προαγωγὴ τῶν κατωτέρων πρὸς τὴν τῶν συγχρόνων μαχίμων ἀξιωματικῶν εἶναι μεγαλειτέρα, ἀλλὰ θὰ σταματήσῃ, ὅπως ἄλλοτε ἐσταμάτησε καὶ εἰς τὸ ἱππικὸν καὶ ἔμειναν ἀνθυπίλαρχοι ἐπὶ ἕξ, ἑπτὰ καὶ δέκα ἔτη.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§35ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διάφοροι ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ἐκ τῶν ἐχόντων προχείρους ὡς ἐκ τοῦ ἰδιαιτέρου αὐτῶν χαρακτῆρος, τοῦ στρατιωτικοῦ, πληροφορίας, φέρουσι λόγους, τοὺς ὁποίους πρέπει βεβαίως ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν πρὸς ἀναβολὴν, τοὐλάχιστον, τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Προτείνουσιν οἱ μὲν τὴν ἀφομοίωσιν τῶν μισθῶν τῶν ἀξιωματικῶν ὅλων τῶν ὅπλων, ἐκ τῆς ὁποίας θὰ ἐπέλθῃ οἰκονομία καλύπτουσα τὴν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου προτεινομένην οἰκονομίαν, προτείνουσι τὴν θεσμοθέτησιν τῆς διαθεσιμότητος καὶ ἐν τῷ στρατῷ τῆς ξηρᾶς δι’ ὅλους τοὺς βαθμοὺς, ἐξ οὗ πάλιν θέλει ἐπέλθει οἰκονομία, καλύπτουσα τὸ ποσὸν τοῦτο, προτείνουσιν ἄλλοι, ὡς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Φθιώτιδος συνάδελφος κ. Κρίτσας, διάφορα ἄλλα μέτρα, τὰ ὁποῖα ὑπόσχεται ὅτι δύναται ν’ ἀναπτύξῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς αὔριον, καὶ διὰ τῶν ὁποίων πολλαπλασίως καλύπτεται ἡ διὰ τοῦ μέτρου τοῦ νομοσχεδίου σκοπουμένη οἰκονομία. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θέλει ἀρνηθῆ νὰ δεχθῇ τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§36ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δι’ αὔριον.

§37ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θὰ ζητήσω τὴν ἀναβολὴν μέχρις ὅτου ὡριμάσῃ ἡ συζήτησις καὶ ἡ σκέψις παρὰ τοῖς συναδέλφοις καὶ τότε εἴτε διὰ τῆς παραδοχῆς γνωμῶν τινων ἐκ τῶν ὑποβληθεισῶν, εἴτε διὰ τῆς ἐπελευσομένης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, δυνηθῶμεν ν’ ἀποφύγωμεν τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Τοσούτῳ δὲ μᾶλλον ἐπιμένω εἰς τοῦτο, καθ’ ὅσον δύναμαι νὰ ποιήσωμαι ἔκκλησιν εἰς τοὺς λόγους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι καὶ αὐτὸς θεωρεῖ δικαίαν οὐ μόνον τὴν μὴ ἀποκοπὴν τῶν ἐπιμισθίων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ, ἀλλὰ καὶ τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ, καὶ ἐλπίζει, ὅτι θὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος, ὅτε κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς καὶ τὰς ἐλπίδας αὐτῆς τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους θὰ ἐπιτρέψωσι τοῦτο, νὰ προβῇ εἰς τὴν αὔξησιν αὐτήν. Ἀλλ’ ἂν σκέπτηται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπὸ τοῦδε νὰ προβῇ εἰς αὐξήσεις κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος καὶ τοῦ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ, διατὶ νὰ προβῶμεν ἐφέτος εἰς τὴν ἀποκοπὴν τῶν ἐπιμισθίων τῶν κατωτέρων βαθμῶν τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ, ὅταν δὲν πρόκηται διὰ τῆς ἀποκοπῆς ταύτης νὰ οἰκονομήσωμεν μέγα τι ποσὸν, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἔλθωμεν ἐπίκουροι εἰς τὴν δεινότητα τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους; Πρόκειται κατὰ τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ κ. συναδέλφου ἐκ Φθιώτιδος περὶ οἰκονομίας 70 ἢ 80 χιλιάδων δραχμῶν, ἀλλὰ καὶ περὶ 120,000 ἂν πρόκηται, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν χθὲς, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν γλισχροτάτην οἰκονομίαν ταύτην, ὅταν αὕτη πρόκηται νὰ θίξῃ τὰς οἰκογενείας ἑκατοντάδων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι, ἐὰν θέλωσι νὰ ζήσωσιν ἀξιοπρεπῶς, ὡς εἶπε καὶ ὁ ἐξ Ἠλείας ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, δὲν ἔχουσιν οὔτε σήμερον τὰ μέσα πρὸς τοῦτο καὶ οἱ ὁποῖοι ζῶσι σήμερον διὰ τῶν μικρῶν αὐτῶν ἀποδοχῶν, ἐπειδὴ ἐκανόνισαν τὰς ἀνάγκας τοῦ βίου των ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ στέρξῃ εἰς τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου εἴτε μέχρι τῆς ψηφίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἴτε μέχρι τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Ἐγὼ, ὡς καὶ χθὲς εἶπον, δὲν βλέπω διακρίσεις· οὕτω νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ γεννήσῃ διαιρέσεις ἐν τῷ στρατῷ. Ἐξετάζω τὸ ζήτημα ὑπὸ καθαρῶς οἰκογενειακὴν ἔποψιν τῶν ἀξιωματικῶν, ἐλπίζω δὲ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἄνευ τῆς παρεμβάσεως τῆς γνώμης τῆς Βουλῆς θὰ δεχθῇ τὴν ἀναβολήν.

§38ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐὰν πρόκηται νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, δέχομαι.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται ἡ ἀναβολὴ δι’ αὔριον;

§40ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι· ζητοῦμεν τὴν ἀναβολὴν μέχρι τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§41Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Μέχρι τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτε θὰ ὑπάρχῃ εὐκαιρία νὰ μελετηθῇ καλλίτερον τὸ ζήτημα.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν τῆς τρίτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως ἡ Βουλὴ ἐπιληφθῇ αὐτοῦ συγχρόνως μὲ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§43ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐρωτήσατε ἀντιθέτως, κύριε Πρόεδρε.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη τὴν ἀναβολήν.

§45Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν τῆς τρίτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ μισθοδοσίας τῶν ἀξιωματικῶν νόμου» μέχρι τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολέκτου, τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἀχιλλέως Χοϊδᾶ, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 117. Ἐκ τούτων 25 εἶπον Ναὶ καὶ 92 εἶπον Ὄχι. Ἑπομένως ἡ πρότασις περὶ ἀναβολῆς ἀπεῤῥίφθη. Ὁ κ. Ζυγομαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§48ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγὼ δύο λύσεις ἤθελον προτείνει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὴν Κυβέρνησιν· ἤθελον συστήσει αὐτῇ θερμῶς, ὅπως, ἀποβλέπουσα εἰς τὸν χαρακτῆρα τὸν Ἑλληνικὸν, ἐννοήσῃ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνωνται διακρίσεις· ὁ Ἕλλην εἶναι κατ’ ἐξοχὴν φίλος τῆς ἰσότητος, καὶ γνωρίζων τὸν χαρακτῆρα ἡμῶν, συνιστῶ θερμῶς εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς διακρίσεις μεταξὺ ἀξιωματικῶν καὶ διακρίσεις μεταξὺ σωμάτων. Ἡ δικαιολογία, τὴν ὁποίαν ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἔφερε διὰ τὴν περικοπὴν τοῦ ἐπιμισθίου τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου καὶ τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ καὶ τῆς χωροφυλακῆς, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἡ πρέπουσα· ἤθελον χαρακτηρίσει αὐτὴν μᾶλλον ὡς εἰρωνείαν σήμερον πρὸς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Διότι δῆθεν εἶναι ταχεῖα ἡ ἐλπὶς τῆς προαγωγῆς αὐτῶν, δι’ αὐτὸ περικόπτεται τὸ ἐπιμίσθιον. Εἶναι σήμερον ἐλπὶς προαγωγῆς τῶν ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρετούντων; Ὄχι, κύριε Πρόεδρε, οὐδεμία ἐλπὶς ὑπάρχει προαγωγῆς καὶ διὰ τὸ παρὸν καὶ διὰ τὸ μέλλον ἐπὶ ἀρκετὸν χρόνον, διότι ἀτυχῶς ἡ πατρὶς ἡμῶν εὑρίσκεται εἰς τοιαύτην οἰκονομικὴν κατάστασιν, ὥστε δὲν δύναται νὰ ἐπιτρέψῃ προβιβασμούς· διότι, ἂν ἀφ’ ἑνὸς περικόπτωμεν καὶ τὴν ἐλαχίστην δαπάνην, ἀφ’ ἑτέρου δὲ προβιβάζωμεν ἀξιωματικούς, βεβαίως θέλομεν καταγγελθῆ ὡς κακῆς πίστεως ἔθνος, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει νὰ λαμβάνῃ τὰ χρήματα τῶν ξένων ἁπλῶς καὶ μόνον, ὅπως αὐξάνῃ τοὺς μισθοὺς τῶν ὑπαλλήλων, εἴτε στρατιωτικῶν εἴτε ἄλλων. Ἑπομένως εἶναι εἰρωνεία, ὅτι περικόπτεται τὸ ἐπιμίσθιον διότι ὁ προβιβασμὸς αὐτῶν ἦτο ταχὺς καὶ θὰ ὑπάρξῃ ταχύς! Ἡ ἐξαίρεσις μάλιστα τοῦ κλάδου τοῦ ὑγειονομικοῦ δὲν δικαιολογεῖται· ἐγὼ οὐδένα ἔχω λόγον νὰ ἦμαι ὑπὲρ οὐδενὸς ἰδιαιτέρως κλάδου τοῦ στρατοῦ ἡμῶν, εἶμαι ὑπὲρ πάντων, ἀλλ’ ἂν νομίσητε, ὅτι κλάδος τις ἐκ τοῦ στρατοῦ δύναται νὰ ἔχῃ καὶ ἰδιαιτέρους πόρους πρὸς ζωάρκειαν, οὗτος εἶναι ὁ κλάδος ὁ ἰατρικὸς, διότι οἱ ἰατροὶ δύνανται, καὶ ἐκτελοῦντες τὴν ὑπηρεσίαν των καὶ ἐντὸς τοῦ καθήκοντός των ἐνεργοῦντες, νὰ ἀπολαμβάνωσι καὶ ἄλλα κέρδη· ὑπάρχουσιν ἰατροὶ, διακεκριμένοι ἐπιστήμονες, ἀπολαμβάνοντες πλεῖστα ὅσα, ὄχι τὸ ψωραλέον ἐπιμίσθιον, ἀλλὰ χιλιάδας δραχμῶν ἐνιαυσίως, ἐνῷ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου καὶ τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ οὐδὲν δύνανται νὰ κερδήσωσιν ἐπὶ πλέον, διότι τὸ πλέον τοῦτο εἶναι κατάχρησις, καὶ τοὺς περιμένει τότε τὸ Στρατοδικεῖον. Ἀκριβῶς δὲ τὸν κλάδον τὸν ὑγειονομικὸν, τὸν δυνάμενον νὰ ἀπολαύσῃ πολλὰ ἐκ τῆς ἰδίας του ἐπιστήμης, αὐτὸν ἐξαιρεῖ τὸ ἄρθρον. Ἐγὼ συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐννοήσῃ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνεται διάκρισις. Ἀφοῦ δὲ στρατιωτικοὶ συνάδελφοι ἐπρότειναν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν λῆψιν μέτρων, δι’ ὧν θὰ δυνηθῇ νὰ ἀπολαύσῃ πλείονα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θέλει νὰ ἀποκόψῃ καὶ ὠφεληθῇ ἐκ τῶν ἐπιμισθίων, δὲν γνωρίζω, διατὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ὁ τῶν Οἰκονομικῶν ἰδίως, δὲν σπεύδει νὰ μεταβάλῃ εἰς νόμον τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπρότειναν εἰδικοὶ ἄνδρες, ὡς ὁ κ. Κρεστενίτης, καὶ τὰς οἰκονομίας, τὰς ὁποίας θέλει προτείνει ὁ κ. Κρίτσας καὶ ἄλλοι. Πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ὑπήρξαμεν σπάταλοι εἰς ὡρισμένα σημεῖα. Ἂν λάβητε, τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν πρό τινων ἐτῶν, θὰ ἴδητε, ὅτι διηύθυνον τὰ τμήματα λοχαγοὶ καὶ ταγματάρχαι, σήμερον ὅμως θὰ ἴδητε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ὅτι τίθενται ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ, καὶ ἀπὸ λοχαγῶν προήχθησαν εἰς ταγματάρχας, καὶ ἀπὸ ταγματαρχῶν εἰς ἀντισυνταγματάρχας καὶ συνταγματάρχας, καὶ ἐγένετο μία δημιουργία ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι δυσανάλογοι πρὸς τὸν στρατὸν, τὸν ὁποῖον ἔχομεν. Εἶμαι ὑπὲρ τῆς προαγωγῆς τῶν ἐντίμων ἀξιωματικῶν, Κύριοι, οὐχὶ ὅμως διὰ τῆς μεθόδου, ἥτις ἐπεδιώχθη, ἀλλὰ κυρίως εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἰσότητος· δὲν πρέπει νὰ γίνωνται διακρίσεις, οὔτε δύναταί τις νὰ εἴπῃ σήμερον, ὅτι ἀξιωματικοὶ ἑνὸς σώματος ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ καταφεύγωσιν εἰς βιβλία, καὶ ἀξιωματικοὶ ἑτέρου σώματος δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην. Σήμερον ἅπαντες οἱ ἀξιωματικοὶ, καὶ τοῦ πυροβολικοῦ καὶ τοῦ μηχανικοῦ καὶ τοῦ πεζικοῦ, ἔχουσιν ἀνάγκην βιβλίων. Ὀφείλομεν δὲ νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι σήμερον ὁ μεγαλείτερος ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ,—τῶν κατωτέρων δηλαδὴ, διότι περὶ αὐτῶν πρόκειται,—οἱ ἀνθυπολοχαγοὶ, οἱ ὑπολοχαγοὶ, οἱ ἐξελθόντες ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν, ὡς καὶ ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων,—διότι πολλοὶ καὶ ἐκ τούτων κατετάχθησαν ἐν τῷ πεζικῷ,—εἶναι ἄνδρες ἐπιστήμονες ὑπὸ στρατιωτικὴν ἔποψιν, μεγάλην ἔχοντες ἀνάγκην καὶ αὐτοὶ μελέτης· διατὶ εἰς αὐτοὺς δὲν παρέχετε τὸ μέσον νὰ ἀγοράσωσι βιβλία; Δὲν ἔχει ἀνάγκην ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ πεζικοῦ νὰ μελετήσῃ; Ἂν δὲν ἔχῃ ἀνάγκην ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ πεζικοῦ, οὐδεὶς ἄλλος ἀξιωματικὸς ἔχει ἀνάγκην πλέον αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀποβλέψῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς πλήρη ἰσότητα, ὅπως πάντες οἱ ἀξιωματικοὶ λαμβάνωσι τὸν αὐτὸν μισθὸν, βάσις δὲ, ἕνεκα τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, νὰ ληφθῇ ὁ μισθὸς τοῦ πεζικοῦ. Αὐτὸ νομίζω ὅτι ἐπιβάλλει τὸ καθῆκον ἡμῶν, συγχρόνως δὲ καὶ ἡ φρόνησις εἰς αὐτὰς τὰς περιστάσεις. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§50ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Νομίζω, ὅτι παρελείφθησαν οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς ὑγείας.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§52ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κακῶς· διότι τότε εἶναι ἀντίφασις. Νὰ μείνῃ ἡ λέξις «ὑγείας».

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ προστεθῇ.

§54ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀρχικῶς ἐζήτησα τὸν λόγον, ἵνα ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου, ἀλλὰ βλέπω, ὅτι ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἴδιος ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου, μοὶ δίδει τὴν ἀφορμὴν νὰ εἴπω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἤθελον νὰ παρατηρήσω. Δὲν ἐννοεῖ, φαίνεται, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐξαιρέσῃ τῆς ἀποκοπῆς τοῦ ἐπιμισθίου τοὺς ἀξιωματικοὺς ὁλοκλήρου τοῦ ὑγειονομικοῦ κλάδου...

§55ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι. Καὶ δι’ αὐτὸ προσετέθη τὸ ἄρθρον 2.

§56ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. .. τοὺς φαρμακοποιοὺς δηλαδὴ καὶ τοὺς κτηνιατρικοὺς ἀξιωματικούς· ἐν τούτοις νομίζω, ὅτι καὶ δι’ αὐτοὺς ὑπάρχει ὁ αὐτὸς λόγος, ὁ ὁποῖος καὶ διὰ τοὺς ἰατρούς. Ἤκουσα νὰ ἀναφέρητε ἐν συζητήσεσι πρὸς συναδέλφους στρατιωτικούς, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον ὁ λόγος τῆς διατηρήσεως τῶν ἐπιμισθίων ὡς πρὸς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ οἰκονομικοῦ, ἐπειδὴ οὗτοι ἐκ περιστάσεων προήχθησαν ταχύτερον· ἀλλ’ ἀκριβῶς ἐκ τούτου θὰ ἠδύνατό τις νὰ συνηγορήσῃ ὑπὲρ τῆς μὴ ἀποκοπῆς τοῦ ἐπιμισθίου ὡς πρὸς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ φαρμακευτικοῦ κυρίως κλάδου, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ ἔσχατοι ὡς πρὸς τὴν προαγωγήν. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ θίγω ζητήματα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἔχωσι σχέσιν πρὸς τὴν φιλοτιμίαν τῶν ἀξιωματικῶν διαφόρων σωμάτων· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀνεφέρατε ὑμεῖς, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ὁ λόγος τῆς μὴ διατηρήσεως τῶν ἐπιμισθίων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ οἰκονομικοῦ εἶναι ἡ ταχεῖα αὐτῶν προαγωγή, φέρω καὶ ἐγὼ ἀντιθέτως διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ φαρμακευτικοῦ κλάδου ἀκριβῶς τὸν αὐτὸν λόγον. Ὑπάρχει, Κύριοι, εἷς ἐπὶ δώδεκα ἔτη ἀνθυποφαρμακοποιός! Εἶναι ὁ μόνος κλάδος, τοῦ ὁποίου ἡ προαγωγὴ εἶναι ἀπελπιστικῶς βραδεῖα. Διὰ τοῦτο νομίζω δίκαιον νὰ ἐξαιρεθῶσιν ἐπίσης ἀπὸ τῆς ἀποκοπῆς καὶ οὗτοι μετὰ τῶν κτηνιάτρων, ἢ νὰ λάβωσι κατὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἄρθρου 2, τὴν ὁποίαν χθὲς ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργός, τὸ εἰκοσάδραχμον ἐπίδομα δι’ ἀγορὰν βιβλίων, διότι καὶ αὐτοὶ ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ παρακολουθῶσι τὴν πρόοδον τῆς ἐπιστήμης των καὶ νὰ τελειοποιῶνται, ὡς οἱ ἰατροί. Εἶμαι δὲ εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω, κάλλιον δ’ ἐμοῦ βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι παρέχουσιν ὑπηρεσίας, πολλοῦ λόγου ἀξίας, εἰς τὸν στρατόν. Εἶμαι δ’ ἀφ’ ἑτέρου ὀλίγιστοι· νομίζω εἶναι 20 ἕως 25 πάντες οἱ φαρμακοποιοὶ ἀξιωματικοί, καὶ ἐν τούτοις προφθάνουσιν εἰς τὴν πλήρωσιν τῶν παραγγελμάτων ὁλοκλήρου τοῦ ὑγειονομικοῦ κλάδου. Οἱ κτηνίατροι ἐπίσης εἶναι 8 ἢ 10 μόνον, ἡ ἀποκοπὴ δὲ τῶν ἐπιμισθίων ἀμφοτέρων τῶν κλάδων οὐδεμίαν σχεδὸν διαφορὰν θὰ προξενήσῃ εἰς τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ οἰκονομήσητε διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Νομίζω λοιπόν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ διαιρέσητε τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς ὑγείας εἰς δύο κατηγορίας, καὶ παρακαλῶ νὰ εὐαρεστηθῆτε νὰ μὴ ἐπιμείνητε εἰς τὴν διαγραφὴν τῶν ἐπιμισθίων αὐτῶν.

§57ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἐπιμένω, ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς διωρθώθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν).

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συντάξεως δημοδιδασκάλων μισθοδοτουμένων ὑπὸ κοινοτήτων ἢ ἐκ κληροδοτημάτων. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς γʹ μὲν συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1893, εἰς αʹ δὲ τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων τῆς χρήσεως 1892 ἐκ δραχμῶν 332,472.51).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσωρινῆς ἀτελείας πρώτων ὑλῶν ἐπὶ ἐξαγωγῇ αὐτῶν μεταπεποιημένων εἰς βιομηχανικὰ προϊόντα. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3, ὡς ἔχουσι).

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§61ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ παράγραφος βʹ τοῦ ἄρθρου 4 εἶναι περιοριστικὴ τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον· διότι, διὰ νὰ δυνηθῇ ὁ ἐργοστασιάρχης νὰ προμηθευθῇ νέαν ὕλην καὶ ἑπομένως νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν κατασκευὴν, πρέπει νὰ θέσῃ τὰ προϊόντα τῆς βιομηχανίας του εἰς διαμετακόμισιν, ὅπως τὰ ἐξαγάγῃ, ἀλλὰ δυνατὸν νὰ μὴ τὰ ἔχῃ εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε νὰ ἦναι ἐμπορεύσιμα. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι παρέλκει ἡ δευτέρα παράγραφος.

§62Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐξετάσωμεν τοῦτο κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτυπώσεως κερμάτων.

§64ΡΑΛΛΗΣ. Ὀφείλω νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἂν ἀληθῶς ἡ ἐξαγωγὴ τῶν χαλκίνων νομισμάτων συντελῇ κάπως εἰς τὴν ἀνισοῤῥοπίαν τὴν νομισματικὴν, κατὰ τὰς ἐνδείξεις, τὰς ὁποίας ἐξέθηκεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἡ ὥρα, καθ’ ἣν πρέπει νὰ ἐκτυπώσωμεν χάλκινα νομίσματα κατὰ τύπον διάφορον ἐκείνου, ὃν ἔχομεν σήμερον, διότι οὕτω πως θέλομεν στερηθῆ τοῦ κέρδους τῆς ἐξαγωγῆς. Τὸ κέρδος εἶναι ἐλάχιστον, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε εἶναι κέρδος, διότι οὐδεὶς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι κατὰ τὸ πλεῖστον συνετέλεσεν εἰς τὴν μὴ κυκλοφορίαν τῶν χαλκίνων νομισμάτων αὐτὴ ἡ κερδοσκοπία, ἡ ἀποστολὴ δηλ. εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τῶν χαλκίνων νομισμάτων. Σήμερον διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τιθέμεθα ἐκτὸς τῆς ἑνώσεως ὡς πρὸς τὴν κυκλοφορίαν τῶν κερμάτων, διότι παραδεχόμεθα τύπον, ὁ ὁποῖος δὲν κυκλοφορεῖ εἰς τὰ Κράτη τὰ ἀποτελοῦντα τὴν Λατινικὴν ἕνωσιν.

§65Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ παραδοθέντα εἰς κυκλοφορίαν χάλκινα κέρματα θέλουσιν ἀναφανῆ πάλιν κυκλοφοροῦντα, τὸ δὲ ποσὸν τὸ μέχρι τοῦδε ἐκδεδομένον δὲν εἶναι μικρὸν, εἶναι 6,800,000· ὥστε, ἂν ἔχωμεν τὸ συμφέρον νὰ ὑποστηρίξωμεν τὸ μικρὸν κέρδος, ὅπερ προσγίνεται εἰς τὸ Κράτος ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς τῶν κερμάτων, τοῦτο θέλει ἐνεργεῖσθαι διὰ τῶν ὑπαρχόντων ἐν κυκλοφορίᾳ κερμάτων, διότι τὰ νέα κέρματα τὰ ἐκ νικελίου, ἅτινα θέλουσιν εἰσαχθῆ διὰ τοῦ νομοσχεδίου, θέλουσιν ἐκδιώκει τὰ ἄλλα, ἐξωθοῦντα αὐτὰ πρὸς ἐξαγωγήν. Ἀλλ’ ὡς εἶπον καὶ κατὰ προηγουμένην συνεδρίασιν, δὲν νομίζω, ὅτι γίνεται μεγάλη ἀποστολὴ κερμάτων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, γίνεται κυρίως εἰς Τουρκίαν, γίνεται καὶ εἰς τὰ Κράτη τῆς Λατινικῆς ἑνώσεως, καὶ λέγεται ὅτι ἐν Μασσαλίᾳ τὰ ἑλληνικὰ ἱστιοφόρα θέτουσιν εἰς κυκλοφορίαν ἑλληνικὰ κέρματα, τῶν πληρωμάτων, περιλαμβανόντων αὐτὰ λεληθότως ἐν ταῖς πληρωμαῖς· ἀλλὰ τὸ ποσὸν δὲν εἶναι σπουδαῖον, ἡ δὲ ὠφέλεια ἡ ὑλικὴ τῆς χώρας ἀντισταθμίζεται ὑπὸ τῶν παραπόνων τῶν ζημιουμένων ἐκ τῆς ἐνεργείας ταύτης χωρῶν. Ἐγένοντο παραστάσεις ἄλλοτε παρὰ τῆς Ἰταλικῆς ἰδίως Κυβερνήσεως περὶ τούτου, καὶ εἶναι ἀναμφήριστον, ὅτι ἔχει ἠθικὸν καθῆκον ἡ Ἑλλὰς, ὅπως ἀπέχῃ ἀπὸ ἐμψυχώσεως τοιαύτης ἐνεργείας, καὶ μάλιστα πρὸς τὰ Κράτη, μεθ’ ὧν εἶναι συνδεδεμένη διὰ νομισματικῆς ἑνώσεως· τὸ δὲ ἠθικὸν τοῦτο καθῆκον, ὅπερ ἡ Κυβέρνησις ἐπετέλεσε πάντοτε καὶ καθ’ ὑπέρβασιν, θὰ ἤρκει, ἵνα μᾶς ἀποτρέψῃ ἀπὸ τῆς ἐπιδιώξεως ὑπὲρ τῆς χώρας τοιούτου κέρδους, καὶ ἂν ἦτο σπουδαιότερον. Ἀλλὰ τὸ σχετικῶς ἀσήμαντον τῆς ἐκ τῆς χώρας ἐξαγωγῆς τῶν κερμάτων ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τούτου, ὅτι ἡ ἐξαφάνισις τῶν κερμάτων ἐκ τῆς κυκλοφορίας καὶ ἡ παρεπομένη στενοχωρία παρῆλθον εὐθὺς κατόπιν τῆς ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεως περὶ τοῦ θέματος. Εὐθὺς ὡς ἐγνώσθη, ὅτι τὸ Κράτος προτίθεται νὰ εἰσαγάγῃ εἰς κυκλοφορίαν νέα κέρματα, ἔπαυσεν ἡ κερδοσκοπία, ἥτις δὲν συνίστατο εἰς ἀποστολὴν τῶν κερμάτων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐπὶ μεγάλῳ ποσῷ, ἀλλὰ συνίστατο εἰς συγκέντρωσιν αὐτῶν ἐπὶ τῇ προσδοκίᾳ ὑπερτιμήσεως ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, ἀπεδόθησαν δ’ ἔκτοτε εἰς τὴν κυκλοφορίαν τ’ ἀποθησαυριζόμενα. Τοῦτο εἶναι βέβαιον, διότι αὐταὶ αἱ ἀρχαὶ, αἵτινες εἶχον ἀνενεχθῆ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, προκαλοῦσαι ἔκτακτα μέτρα κατὰ τῆς ἐξαγωγῆς τῶν κερμάτων, ἤδη ὁμολογοῦσι, προκληθεῖσαι ἵνα ἀποφανθῶσιν, ὅτι ἐξέλιπεν ἡ ἀνάγκη ἐκτάκτων μέτρων, ἀναφανέντων τῶν κερμάτων ἐν τῇ κυκλοφορίᾳ καὶ ἐκτὸς τῆς πρωτευούσης καὶ ἐν αὐτῇ τῇ πρωτευούσῃ. Τὰ κέρματα, ὧν διὰ τοῦ νομοσχεδίου ζητεῖται ἄδεια κοπῆς, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ κοπῶσιν ἐπὶ τῷ ἀναγεγραμμένῳ ποσῷ· ἀλλ’ ἀφοῦ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἐπιλαμβάνεται τοῦ ζητήματος, ἐπιτρέπουσα τὴν κοπὴν, εἶναι ὀρθὸν νὰ παράσχῃ τὴν ἄδειαν ἐπὶ διαστάσεσιν εὐρυτέραις, ἵνα μὴ ἐπανέρχηται ἡ Κυβέρνησις ζητοῦσα νεωτέρας ἀδείας. Νομίζω ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν περιεσκεμμένως, ἀρχόμενοι τῆς ἐκτελέσεως ἐπὶ ποσῷ οὐχὶ πολὺ σπουδαίῳ, καίτοι δὲν πρέπει νὰ ἦναι τὸ ποσὸν κατώτερον ὅρου τινὸς, ἵνα ᾖ μετρία καὶ ἡ δαπάνη τῆς προμηθείας, διότι αἱ τιμαὶ σχετίζονται καὶ πρὸς τὴν ἔκτασιν τῆς παραγγελίας· πάντως ὅμως πρέπει νὰ εἰσαχθῇ ταχέως εἰς τὴν κυκλοφορίαν ποσόν τι κερματικῶν νομισμάτων, πολὺ ἀνωτέρων τὴν ποιότητα καὶ τὴν εὐχρηστίαν τῶν τέως κυκλοφορούντων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συγχωνεύσεως τοῦ κλάδου τῶν γεωμετρῶν εἰς τὸ σῶμα τῶν ἐργοδηγῶν. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν, ὡς ἔχει, τὸ ἄρθρον 1 αὐτοῦ).

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§68ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ γεωμέτραι τῆς τρίτης τάξεως ἀδικοῦνται διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Δὲν ὑπάρχει ἀναλογία. Ὁ πρώτης τάξεως γεωμέτρης, ἐὰν ὑπηρετήσῃ ἐπὶ ἑξάμηνον, δύναται νὰ καταταχθῇ ἐργοδηγὸς δευτέρας τάξεως, οἱ δὲ γεωμέτραι τῆς δευτέρας τάξεως, ἐὰν ὑπηρετήσωσι ἐπὶ διετίαν ὡς γεωμέτραι, δύνανται νὰ γείνωσι δευτέρας τάξεως ἐργοδηγοί, οἱ δὲ γʹ τάξεως γεωμέτραι πρέπει νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐπὶ ἓξ ἔτη ὡς γεωμέτραι, διὰ νὰ γείνωσι δʹ τάξεως ἐργοδηγοί. Ἡ ἀπόστασις εἶναι πολὺ μεγάλη. Δὲν ὑπάρχει κἀμμία ἀναλογία μεταξὺ τῶν πρώτης ἢ δευτέρας τάξεως γεωμετρῶν πρὸς τοὺς τῆς τρίτης τάξεως γεωμέτρας. Οἱ πρώτης τάξεως θέλουσιν ἑξάμηνον ὑπηρεσίαν, οἱ δευτέρας διετῆ ὑπηρεσίαν, οἱ δὲ τρίτης τάξεως ἑξαετῆ· ἀδικοῦνται λοιπὸν μεγάλως οἱ τελευταῖοι οὗτοι. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, ἀφοῦ τὸ νομοσχέδιον εἶναι εἰς αʹ συζήτησιν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν παρατήρησίν μου ταύτην, καὶ νὰ διορθώσῃ τὸ ἄτοπον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 3–6 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§70ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, κατὰ πόσον αὐξάνει τὸ προσωπικὸν ἐκ τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο κλάδων.

§71Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδόλως αὐξάνει. Ἀκριβῶς ὁ ἀριθμὸς τῶν γεωμετρῶν, ὁ σήμερον ὑπάρχων, ἐπιπροστίθεται εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐργοδηγῶν· ἐλήφθη δὲ καὶ πρόνοια, ὅπως μὴ γένηται καὶ αὔξησις ἐκ τῶν μισθῶν, διατηρουμένων αὐτῶν ἐπὶ διορίαν τινὰ ἐν τῷ σημερινῷ ὅρῳ.

§72ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπὶ διετίαν διατηροῦνται, κατὰ τὸ ἑπόμενον ἄρθρον.

§73Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπὶ διετίαν, καὶ ἐάν τις καταλαμβάνῃ θέσιν ἀνωτέραν, θὰ ἐξακολουθήσῃ ἐν ἀπολαυῇ τοῦ κατωτέρου μισθοῦ· ὥστε ἔχομεν τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν τοῦ προσωπικοῦ, καὶ ἐπὶ διετίαν τοὐλάχιστον μισθοδοσίαν οὐχὶ ἀνωτέραν. Ὅταν δ’ ἡ μισθοδοσία αὐξήσῃ, εἶναι αὕτη 20 δραχμῶν κατὰ μῆνα, τουτέστιν αὔξησις, ἣν πάντες ἴσως ἤθελον λάβει διὰ προβιβασμοῦ, ἂν μὴ ἐλάμβανον αὐτὴν κατὰ τὴν διάταξιν ταύτην.

§74ΡΑΛΛΗΣ. Τότε θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν εἰς τὴν ἑπομένην ἀνάγνωσιν, κατὰ πόσον θὰ ἐπέλθῃ αὔξησις μετὰ διετίαν ἐκ τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο σωμάτων τῶν γεωμετρῶν καὶ τῶν ἐργοδηγῶν, καὶ κατὰ πόσον θ’ ἀπολαύσωσιν οἱ γεωμέτραι, οἱ κατατασσόμενοι εἰς τὸ σῶμα, τοὺς μισθοὺς τῶν ἐργοδηγῶν.

§75Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ κομίσω τὸν πίνακα· ἀλλὰ σημειῶ, ὅτι ἐπὶ τῶν προβιβαζομένων δὲν θὰ ὑπάρξῃ οὐδ’ ἡ μικρὰ αὕτη διαφορὰ μισθοῦ, ἐπὶ δὲ τῶν μὴ προβιβαζομένων, οὐχὶ ὅμως πάντων, θὰ ὑπάρξῃ ἡ διαφορά· τινῶν μάλιστα ἐξ αὐτῶν ὁ μισθὸς θὰ μειωθῇ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς αʹ συζήτησιν. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Βρυξέλλαις συνομολογηθείσης συμβάσεως περὶ συστάσεως διεθνοῦς ἑνώσεως πρὸς δημοσίευσιν τῶν τελωνειακῶν δασμολογίων).

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαχειρίσεως καὶ διοικήσεως τῶν δασῶν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§78Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἔχω τινὰς τροπολογίας. Ἐν τῇ § δʹ, ἀντὶ τῆς τελευταίας περιόδου, καθ’ ἣν «εἰς τὸ αὐτὸ δικαίωμα ὑποβάλλεται καὶ ἡ ξυλεία ὑλοτομουμένη ἐκ παντὸς εἴδους ἰδιοκτήτων δένδρων κλπ.», νὰ τεθῇ «εἰς τὸ αὐτὸ δικαίωμα ὑποβάλλονται καὶ ἡ ξυλεία καὶ τὰ δασικὰ προϊόντα τὰ ἐξ οἱουδήποτε ἐδάφους προερχόμενα». Κατόπιν ἐν τῇ § εʹ, περιόδῳ τελευταίᾳ, ἐπίσης, ἀντὶ τοῦ «εἰς τὸ αὐτὸ δικαίωμα ὑποβάλλονται οἱ ξυλάνθρακες πάσης χρήσεως κλπ.», νὰ τεθῇ «εἰς τὸ αὐτὸ δικαίωμα ὑποβάλλονται καὶ οἱ ξυλάνθρακες πάσης χρήσεως, οἱ ἐξ οἱουδήποτε ἐδάφους προερχόμενοι». Ἐν τῷ αὐτῷ ἄρθρῳ § Ϛʹ, ἀντὶ «τὰ καυσόξυλα», νὰ τεθῇ «τὰ καυσόξυλα τὰ ἀπὸ δήμου εἰς δῆμον πρὸς πώλησιν μεταφερόμενα»· τουτέστιν ἀποκλείομεν τῆς φορολογίας τὰ καυσόξυλα τὰ καταναλισκόμενα ἐν τῷ αὐτῷ δήμῳ.

§79ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς τετάρτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 1, περιλαμβάνει κἄτι τι τὸ ὑπέρμετρον, διότι οὕτως, ἂν καὶ δὲν πρόκειται περὶ ξυλείας, ἡ ὁποία ἤθελεν ὑλοτομηθῆ εἰς δάσος, ἀλλὰ περὶ ξυλείας προερχομένης ἐξ οἱασδήποτε ἄλλης ἰδιοκτησίας, ὑποβάλλεται οὐχ ἧττον αὕτη εἰς τὴν φορολογίαν, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς τὴν λοιπὴν ξυλείαν, τὴν ἐκ δάσους προερχομένην, καὶ χάριν τῆς ὁποίας βεβαίως ἐκτίθεται εἰς δαπάνην ὁ ἰδιοκτήτης. Νομίζω ὅτι ἐξ ἐναντίας ὁλόκληρον τὸ τελευταῖον κῶλον τῆς τετάρτης παραγράφου ἔπρεπε νὰ παραλειφθῇ. Πρόκειται περὶ δένδρων, τῶν ὁποίων ἡ βλάστησις καὶ ἡ αὔξησις δὲν ὀφείλεται πλέον εἰς τὴν φύσιν, ἀλλὰ εἰς τὴν καλλιέργειαν τὴν γενομένην παρὰ τοῦ ἰδιοκτήτου. Δὲν δικαιολογεῖται ἐντεῦθεν ἡ φορολογία, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει τὸ δεύτερον κῶλον τῆς τετάρτης παραγράφου, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν παρατήρησίν μου ταύτην ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ἀπαλείψῃ ἐντελῶς τὸ μέρος τοῦτο τῆς τελευταίας παραγράφου.

§80Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρόκειται περὶ ποιότητος δένδρων, δὲν πρόκειται περὶ ξυλείας προερχομένης ἐκ τῶν δένδρων τῶν καλλιεργουμένων· πρόκειται περὶ τῆς δασικῆς ξυλείας. Τοῦτο εὕρηται ἀναγεγραμμένον, διότι ἡ τροπολογία λέγει: «εἰς τὸ αὐτὸ δικαίωμα ὑποβάλλονται καὶ ἡ ξυλεία καὶ τὰ δασικὰ προϊόντα τὰ ἐξ οἱουδήποτε ἐδάφους».

§81ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Διεγράφη τὸ ἐξ ἰδιοκτήτων δένδρων; π.χ. τῶν ἐλαιῶν; Πολλοὶ ἰδιοκτῆται κόπτουσι τὰς ἐλαίας των καὶ τὰς μεταβάλλουσιν εἰς καυσόξυλα ἢ εἰς ἄλλην ξυλείαν. Ταῦτα τὰ προϊόντα θὰ πληρόνωσι φόρον; διότι σήμερον δὲν πληρόνουσι.

§82ΡΑΛΛΗΣ. Καθ’ ὅσον μεταφέρονται ἀπὸ δήμου εἰς δῆμον, βεβαίως.

§83ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγὼ ἄλλην παρατήρησιν ἤθελον ἀποτείνει εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ἀναμένων διασάφησιν ἐπὶ τῆς παραγράφου δʹ. Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου ἐπιβάλλεται αὔξησις τῆς φορολογίας, ἀρκετὰ σημαντικὴ, ἰδίως ἐπὶ τῶν βαλανιδίων. Ὡς πρὸς ὅλα τὰ ἄλλα εἴδη τῆς ξυλείας, φαίνεται ὅτι δὲν μεταβάλλεται οὐσιωδῶς ὁ φορολογήσιμος ὅρος, ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ βαλανίδια, γίνεται ἀρκετὰ σπουδαία αὔξησις τῆς φορολογίας, ἐπὶ τῶν ἐξαγομένων, ἀλλὰ συγχρόνως γίνεται καὶ ἑτέρα δημιουργία φόρου ἐπὶ τῶν ἐντὸς τοῦ Κράτους καὶ διὰ ξηρᾶς μεταφερομένων, ἐνῷ μέχρι τοῦδε εἰς οὐδένα ὑπήγοντο φόρον τὰ βαλανίδια τὰ ἐντὸς τοῦ Κράτους διὰ ξηρᾶς μεταφερόμενα. Ἤδη διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου φορολογοῦνται κατὰ τὴν ἐκτὸς τοῦ Κράτους ἐξαγωγὴν 20% τὰ ἐκ δημοσίου δάσους προερχόμενα, καὶ 10% τὰ ἐξ ἰδιοκτήτου. Αὕτη εἶναι ὑπερβολικὴ αὔξησις, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι ἠδύνατο νὰ μετριασθῇ κἄπως. Ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ διὰ ποῖον λόγον ἐπιβάλλεται 24% ἐπὶ τῶν δημοσίων καὶ 12% ἐπὶ τῶν ἰδιοκτήτων, ἐὰν πρόκηται περὶ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ ἀντίθετον πρέπει νὰ ἐπιδιωχθῇ, ὅπως ἡ ἑλληνικὴ βιομηχανία δύναται νὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ ἑλληνικοῦ βαλανιδίου. Διὰ τοῦ δασμολογίου ἔχετε παραδόξως ἀπαλλάξει πάσης φορολογίας τὰ ξενικὰ βαλανίδια, τὰ ἔξωθεν εἰσαγόμενα, χάριν τῆς βυρσοδεψικῆς βιομηχανίας. Διὰ τὸν φλοιὸν καὶ τὰ ἄλλα δασικὰ προϊόντα, βεβαίως εἶναι ὀρθὴ ἡ μέριμνα, ἀλλὰ διὰ τὰ βαλανίδια, τὰ ὁποῖα ἡ Ἑλλὰς παράγει ἐν ἀφθονίᾳ, νομίζω ὅτι οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει, ἵνα εὐνοήσωμεν τὰ ξενικὰ βαλανίδια καὶ ἐπιβαρύνωμεν σπουδαίως τὴν ἑλληνικὴν παραγωγήν. Ἐὰν ἡ ἑλληνικὴ βιομηχανία δύναται, καὶ δύναται βεβαίως, νὰ χρησιμοποιήσῃ τὰ ἑλληνικὰ βαλανίδια, δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ νὰ ὑποστηρίζωμεν τὰ ξενικὰ βαλανίδια εἰς βάρος τῆς ἐντοπίας παραγωγῆς. Σήμερον, ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ ἐξαγάγῃ τις τὸ προϊόν, τὸ ὁποῖον ἔχει εἰς βαλανίδια, θὰ πληρώσῃ 20%, ἐὰν ἦναι ἐκ δημοσίου δάσους, ἢ 10%, ἐὰν ἦναι ἰδιόκτητον, ἀλλ’ ἵνα τὸ καταναλώσῃ ἐν τῷ τόπῳ, θὰ πληρώσῃ 24%. Δὲν βλέπω τὸν λόγον τῆς διαφορᾶς ταύτης. Διατὶ νὰ πληρώσῃ 24% ἡ βιομηχανία ἡ ἐσωτερική, ἡ δὲ ἐξωτερικὴ νὰ πληρώσῃ μόνον 20% ἢ 10%; Νομίζω πρῶτον, ὅτι ἡ ἀφομοίωσις πρέπει νὰ ἦναι πλήρης, πρέπει νὰ ἦναι 20% καὶ 10% διά τε τὴν ἐξαγωγὴν καὶ διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, προσέτι δέ, ὅτι εἴτε ἐνταῦθα διὰ διατάξεως εἰδικῆς, εἴτε διὰ τροπολογίας τοῦ δασμολογίου, ἂν τὸ ἐγκρίνῃ ὁ κ. Πρωθυπουργός, — ἀλλὰ νομίζω, ὅτι καὶ ἐνταῦθα δυνάμεθα νὰ τὸ προσθέσωμεν, — δέον νὰ τεθῇ, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ φορολογίας τῶν βαλανιδίων, καὶ δύναται νὰ θεωρηθῇ, οὕτως εἰπεῖν, ἓν εἶδος φόρου καταναλώσεως, τὸν φόρον, τὸν ὁποῖον πληρόνει τὸ ἑλληνικὸν προϊόν, αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν φόρον νὰ πληρόνῃ καὶ τὸ ξενικὸν προϊόν, τὸ εἰσαγόμενον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι δικαιότατον, καὶ ὅτι δυνάμεθα νὰ τὸ περιλάβωμεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ διαγράψῃ πρῶτον τὴν διαφορὰν τῆς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καταναλώσεως πρὸς τὴν ἐξαγωγήν, δεχόμενος 20% διὰ τὴν ἐξαγωγὴν καὶ 20% ἐπίσης διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, οὐχὶ 24%, συγχρόνως δὲ νὰ φροντίσῃ, ἵνα εἰς τὴν ἑπομένην ἀνάγνωσιν προστεθῇ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ ἔξωθεν εἰσαγόμενα βαλανίδια νὰ πληρόνωσι τὸν φόρον, τὸν ὁποῖον πληρόνουσι καὶ τὰ ἑλληνικά. Δὲν βλέπω, διατὶ ἡ ἑλληνικὴ παραγωγὴ νὰ πληρόνῃ φόρον σπουδαῖον, ἡ δὲ ξενικὴ παραγωγὴ νὰ μένῃ ἀτελής. Καὶ μὴ νομίσητε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι μικρὸν τὸ ποσὸν τοῦ εἰσαγομένου ξενικοῦ βαλανιδίου· ἀπέβλεψα εἰς τὴν τελευταίαν στατιστικήν, τοῦ 1891, κατὰ τὴν ὁποίαν ἓν ἑκατομμύριον περίπου ὀκάδων βαλανιδίων καὶ ἄλλων βυρσοδεψικῶν ὑλῶν εἰσάγονται εἰς τὴν Ἑλλάδα· ἐὰν δὲ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ ἥμισυ μόνον εἶναι βαλανίδιον, θὰ εὕρητε, ὅτι 500,000 ὀκάδες βαλανιδίου εἰσάγονται ἐκ Τουρκίας καὶ ἐξ ἄλλων μερῶν εἰς βάρος καὶ πρὸς ἀποκλεισμὸν τῆς ἑλληνικῆς παραγωγῆς. Λοιπὸν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα, ὅπως πληρόνῃ τὸν αὐτὸν φόρον καὶ τὸ ξενικὸν βαλανίδιον.

§84Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα, ἐὰν πρέπῃ νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς δασμὸν τὰ ἔξωθεν εἰσαγόμενα βαλανίδια, ἀφορῶν εἰς τὸ δασμολόγιον, εἶναι ἄσχετον πρὸς τὸ νομοσχέδιον. Τὸ ἕτερον ὅμως ζήτημα, ἐὰν πρέπῃ νὰ μειώσωμεν ἐνταῦθα τὸν φόρον τὸν ἐπὶ τῶν βαλανιδίων τῶν μεταφερομένων πρὸς κατανάλωσιν ἐν τῇ χώρᾳ, ἢ ν’ ἀφομοιώσωμεν αὐτὰ, κατὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, πρὸς τὰ βαλανίδια τὰ ἐξαγόμενα, τοῦτο εἶναι ζήτημα σχετικὸν πρὸς τὸ προκείμενον. Ἀλλ’ ὁ κύριος Βουλευτὴς, παριστῶν τὰς ἀναλογίας τῆς φορολογίας ἐπὶ τῶν ἐξαγομένων βαλανιδίων καὶ ἐπὶ τῶν μὴ ἐξαγομένων, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι τὰ ἐξαγόμενα φορολογοῦνται εἰς χρυσὸν, ὅτι ἡ φορολογία αὕτη ἐπάγεται μείωσιν τοῦ ὅρου 20%, ὅτι ὅμως καὶ μετὰ τὴν μείωσιν ταύτην ἡ πληρωμὴ εἰς χρυσὸν ἐπάγεται ἐπιβάρυνσιν σπουδαίαν. Νομίζω ὅτι τὴν μείωσιν ἔλαβεν ὁ κ. Βουλευτὴς ὑπ’ ὄψει ἐν τῇ παραβολῇ, δὲν ἔλαβεν ὅμως ὑπ’ ὄψει τὴν ἐπιβάρυνσιν, ἐπειδὴ ἡ ἐπιβάρυνσις εἶναι ἐπὶ τῇ νῦν ἐπικαταλλαγῇ ὑπερδιπλασία τῆς μειώσεως· ὅσα ἄρα εἶπε περὶ τῆς μειώσεως, ὀφείλει νὰ ἐφαρμόσῃ ἀντιθέτως, παραδεχόμενος, ὅτι, ἐὰν πρέπῃ νὰ γένηται χάριν τῆς ἰσότητος μεταβολὴ, αὕτη πρέπει νὰ ἐπιδιωχθῇ διὰ προσθήκης εἰς τὸν φόρον τῆς κατηγορίας, ὑπὲρ ἧς ἐζήτει μείωσιν τοῦ φόρου. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει οὕτω νὰ σχετίσωμεν τὰ δύο ταῦτα· διότι ἄλλη ἡ ἀναλογία τοῦ φόρου τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ καταναλισκομένων καὶ ἄλλη ἡ ἀναλογία τῶν ἐπὶ ἐσωτερικῇ καταναλώσει φορολογουμένων, δὲν ἐπιδρῶσι δ’ ἐπ’ ἀλλήλας αἱ φορολογίαι αὗται. Ἐφ’ ὅσον δύναται νὰ γείνῃ ἐξαγωγὴ τῶν βαλανιδίων, οὐδένα ἔχομεν λόγον, ἵνα μὴ ἐμψυχώσωμεν αὐτήν. Ἡ ἐξαγωγὴ τῶν βαλανιδίων φέρει χρυσὸν εἰς τὴν χώραν· ἐξ ἄλλου πρὸς τὴν βιομηχανίαν τὴν ἐν τῇ χώρᾳ ἡ νομοθεσία, ὡς σήμερον ἔχει, ἀπεδείχθη λίαν ἐλευθερία, ἀφοῦ ἐπιτρέπει τὴν εἰσαγωγὴν καὶ τοῦ ξένου βαλανιδίου εἰς τὴν χώραν ἀδασμολογήτου. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ προστασίας τῆς βιομηχανίας ἡμῶν, διότι αὕτη εὑρίσκει πᾶσαν προστασίαν ἐν τῇ μειώσει τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Ὡς πρὸς δὲ τὴν σχετικὴν ἀναλογίαν τῶν δύο φόρων, οὐδένα λόγον ἔχομεν, ἵνα θέλωμεν νὰ ἐπιβαρύνωμεν ταύτην μᾶλλον τὴν κατανάλωσιν ἢ ἐκείνην, ἀφοῦ καὶ αὕτη καὶ ἐκείνη ἡ κατανάλωσις ἀφορᾷ εἰς τὸ προϊὸν ἀδιακρίτως. Ἐὰν φορολογικῶς εὐνοηθῇ αὕτη ἡ κατανάλωσις, θὰ παρακινήσῃ ἡ εὔνοια τὸν κύριον τοῦ προϊόντος, ἵνα εἰς ταύτην προστρέχῃ χάριν τοῦ μεγαλειτέρου κέρδους ἐκ τῆς ἐλάσσονος φορολογίας. Τὴν δὲ ἐγχώριον βιομηχανίαν ἐν τοῖς περὶ τούτου, ὡς εἶπον, ἐπαρκῶς προστατεύει ἡ νομοθεσία διὰ τοῦ ἀδασμολογήτου τῶν ἔξωθεν εἰσαγομένων βαλανιδίων.

§85ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως, ὅπως λέγει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, εἶναι λογικώτατον, ὅτι προστατεύεται ἡ βιομηχανία ἡ βυρσοδεψικὴ διὰ τῆς ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς τοῦ ξενικοῦ βαλανιδίου, καὶ ἑπομένως κίνδυνον δὲν διατρέχει ἡ βυρσοδεψικὴ βιομηχανία, ἀλλὰ συγχρόνως διευκολύνεται ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ βαλανιδίου τοῦ ἐντοπίου δι’ ἀρκετῆς φορολογίας. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθότερον, ἀντὶ νὰ ἐνθαῤῥύνωμεν τὴν βιομηχανίαν τῆς βυρσοδεψικῆς διὰ τῆς ἀτελείας τῶν ξενικῶν βαλανιδίων, νὰ προσπαθῶμεν νὰ κατορθώσωμεν, ὅπως ἡ βυρσοδεψικὴ βιομηχανία καταναλίσκῃ ἐντόπιον πρᾶγμα, καὶ τοιουτοτρόπως τὸν χρυσὸν, τὸν ὁποῖον εἰσάγομεν ἐκ Τεργέστης ἢ Λιβερπούλης, πωλοῦντες τὸ βαλανίδιον, νὰ μὴ καταναλίσκωμεν καὶ ἐξάγωμεν αὐτὸν, δίδοντες εἰς τίμημα τοῦ βαλανιδίου τοῦ εἰσαγομένου ἐκ Τουρκίας καὶ τῶν ἄλλων μερῶν, ὅθεν εἰσάγεται ξενικὸν βαλανίδιον. Ὁ χρυσὸς εἰσάγεται ἐκ Τεργέστης, Λιβερπούλης καὶ Λονδίνου, μεταβιβάζεται δὲ εἰς Τουρκίαν· ἁπλῶς ἡμεῖς ἐνεργοῦμεν ἓν εἶδος μετακομιστικοῦ ἐμπορίου τοῦ χρυσοῦ τούτου καὶ ἐν τῇ διαμετακομίσει δὲν ἔχομεν μεγάλας ὠφελείας. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐν λεπτομερείᾳ τινὶ δὲν γνωρίζει, ὅτι ἡ βιομηχανία ἡ βυρσοδεψικὴ δὲν ὑπάρχει μόνον ἐν Σύρῳ, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ εἰς πολλὰ ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἰδίᾳ ἐν Ἀθήναις, ὅπου ὑπάρχουσι μεγάλα καταστήματα βυρσοδεψικά, καὶ ἐν Πειραιεῖ, ἐπίσης δ’ ἐν Χαλκίδι καὶ εἰς ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος. Τὰ καταστήματα ταῦτα τὰ βυρσοδεψικὰ δὲν θὰ δύνανται πλέον νὰ ὑπάρξωσι καὶ συναγωνισθῶσι πρὸς τὰ βυρσοδεψικὰ καταστήματα, τῆς Σύρου, ἐὰν ἐπιβάλωμεν τὸν ὑπέρογκον τοῦτον φόρον τῶν 12% καὶ 24% ἐπὶ τῶν ἐντοπίων βαλανιδίων, τὰ ὁποῖα σήμερον δὲν πληρόνουν οὐδὲ λεπτοῦ φόρον. Ἐὰν λοιπὸν ἐπιβάλητε φόρον εἰς τὸ προιὸν, τὸ ὁποῖον ἀποκλειστικῶς καταναλίσκουσι τὰ λοιπὰ καταστήματα τὰ βυρσοδεψικὰ τῆς Ἑλλάδος, πλὴν τῆς Σύρου, νομίζω ὅτι καθιστᾶτε ἄνισον τὸν ἀγῶνα μεταξὺ τῆς βυρσοδεψικῆς βιομηχανίας τῆς Σύρου, ἡ ὁποία βεβαίως πρέπει νὰ προστατεύηται, καὶ τῆς βυρσοδεψικῆς βιομηχανίας ὁλοκλήρου τῆς ἄλλης Ἑλλάδος, ἥτις δὲν πρέπει νὰ καταδιώκηται, διότι ὁλόκληρος ἡ ἄλλη Ἑλλὰς δὲν πληρόνει σήμερον τὸν φόρον τῶν βαλανιδίων. Ἤδη δὲ, ὅταν μεταφέρηται βαλανίδιον διὰ ξηρᾶς εἰς τὰ καταστήματα ταῦτα, θὰ πληρόνηται 12% καὶ 24% φόρος, ἐνῷ εἰς τὴν Σῦρον δὲν πληρόνουσι κἀνένα φόρον διὰ τὸ ξενικὸν βαλανίδιον! Νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθὸν, οὔτε δίκαιον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαφορὰν τοῦ νομίσματος, τὴν γνωρίζω· ἐγὼ ἐλπίζω, ὅτι μετ’ ὀλίγον χρόνον, ὅπως βεβαιοῖ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, θὰ ἔχωμεν τὴν διαφορὰν τοῦ χρυσοῦ ὄχι τόσον μεγάλην, ἑπομένως ἡ διαφορὰ αὕτη ἡ διὰ τὸ ἐξωτερικὸν δὲν ἐπηρέασε τὰς σκέψεις μου, καὶ θεωρῶ μὴ ὀρθὴν τὴν διαφορὰν μεταξὺ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως καὶ ἐξωτερικῆς.

§86ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν παραδέχομαι τὰς θεωρίας περὶ βαλανιδίων τοῦ κ. συμπολίτου μου, οὐδὲ μοὶ φαίνεται ὅτι ζημιοῦται ἡ Ἑλλὰς, διότι εἰσάγει ἀξίας ἔστω καὶ εἰς βαλανίδια, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι ὑπάρχει ἕτερος λόγος ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου· πρόκειται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ προστατεύσωμεν τὰ δάση, ἐὰν δ’ ἐπιβάλωμεν τέλη τόσον βαρέα εἰς τὰ δασικὰ προϊόντα τοῦ τόπου, καταστήσωμεν δὲ τόσον ἀτελῆ τὰ δασικὰ προϊόντα τὰ ξένα, βεβαίως δὲν ἐμπνέομεν εἰς τὸν τόπον τὴν πεποίθησιν, ὅτι δύναται νὰ ἐξαγάγῃ ἐκ τῆς συντηρήσεως τῶν δασῶν τὸν πόρον, ὃν θὰ ἠδύνατο νὰ ἐξαγάγῃ, ἐὰν τὰ δασικὰ αὐτοῦ προϊόντα ἠδύναντο νὰ συναγωνισθῶσι πρὸς τὰ ξένα. Ἀκόμη δύναταί τις νὰ εἴπῃ ἐνταῦθα, ὅτι τὰ δασικὰ προϊόντα δὲν ὀφείλονται εἰς καλλιέργειαν, καὶ δύναται νὰ φορολογῇ τὸ Κράτος αὐτὰ, ὡς τὰ φορολογεῖ διὰ τοῦ νομοσχεδίου· ἀλλὰ τὸ Κράτος δὲν πρέπει νὰ λησμονήσῃ, ὅτι ὀφείλει νὰ ἐνθαῤῥύνῃ τὰ προϊόντα τῶν δασῶν· τοῦτο ὅμως δὲν πράττομεν διὰ τῆς προκειμένης διατάξεως διότι, ἐνῷ ἔχομεν ἀτελῆ τὰ δασικὰ προϊόντα τὰ ξένα, καθιστῶμεν ἐπαχθεστάτην τὴν φορολογίαν τῶν ἡμετέρων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§88Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 ἐδάφ. αʹ παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις «τοῦ ὑλοτομοῦντος ἢ τοῦ κυρίου τοῦ δάσους» καὶ ἀντ’ αὐτῶν νὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις «ἐξ οἱουδήποτε δάσους». Ἐν δὲ τῷ ἐδαφ. γʹ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου, μετὰ τὴν λέξιν «σύκων» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «καπνοῦ καὶ σταφίδων». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτά, ὡς ἔχουσι, τὰ ἄρθρα 4–8).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§90Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός.). Χθὲς ἐγένετο ἐνταῦθα ἐρώτησις περὶ τῆς ἐννοίας τῆς λέξεως «ὑπόλογοι», ἐὰν τουτέστιν ἡ λέξις αὕτη ἀνάγηται εἰς εὐθύνην χρηματικὴν ἢ εἰς εὐθύνην ποινικὴν μόνον. Λαμβάνων ὑπ’ ὄψει τὰς γενομένας παρατηρήσεις, προτείνω, ὅπως τροποποιηθῇ ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου τούτου ἀπὸ τῶν λέξεων «καὶ εἶναι ὑπόλογοι», ἀντικαθιστωμένη διὰ τῶν ἑξῆς: «πρὸς τῇ ποινικῇ εὐθύνῃ εἶναι ὑπόχρεοι εἰς ἀποζημίωσιν τοῦ κυρίου τοῦ δάσους διὰ τὰς ἐντὸς τῆς δασικῆς περιφερείας αὐτῶν γενομένας βλάβας ἐξ οἱωνδήποτε ἀνομημάτων, ἐὰν λαβόντες γνῶσιν μὴ βεβαιώσωσι ταῦτα προσηκόντως. Αἱ περὶ τούτου κατ’ αὐτῶν ἀγωγαὶ εἰσάγονται εἰς τὰ πολιτικὰ δικαστήρια». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνοντοι δεκτά, ὡς ἔχουσι, τὰ ἄρθρα 10–18).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 19 (ἀναγινώσκεται).

§92ΡΑΛΛΗΣ. Σήμερον θὰ ἐπαναλάβω τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμα χθές, νομίζων ὅτι δὲν εἶναι ἡ περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν δυνάμεθα ν’ αὐξήσωμεν τὰς δαπάνας τοῦ Κράτους διὰ προσθέτου προσωπικοῦ ξένης ἀποστολῆς καὶ μάλιστα ὑπὸ τοὺς ὅρους, καθ’ οὓς πρόκειται οἱ ξένοι κατὰ τὸ ἄρθρον 19 νὰ ἔλθωσι. Νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀρκετὰ πολυτελὲς αὐτὸ καθ’ ἑαυτό, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀνάγκην νὰ προστεθῇ καὶ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 19, διὰ νὰ τὸ καταστήσῃ λίαν ἐπαχθὲς εἰς τὴν οἰκονομικὴν κατάστασίν μας. Τί πρόκειται νὰ πράξωσιν αὐτοὶ οἱ ἐπόπται καὶ κατὰ τί πάσχομεν εἰς τὴν διοίκησιν τῶν δασῶν; ἐξ ἐλλείψεως διδασκαλίας; Διὰ τοῦ προσωπικοῦ αὐτοῦ, ὅπως καταρτίζεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἡ κυρία ἀφορμὴ τῆς καταστροφῆς τῶν δασῶν θέλει ὁμολογουμένως ἐκλείψει, διότι θὰ ὑπάρχῃ πολυάριθμον καὶ τελειότερον ἢ μέχρι τοῦδε προσωπικόν· δὲν πρόκειται σήμερον νὰ μάθωμεν ἀπὸ τοὺς ξένους, πῶς καλλιεργοῦνται τὰ δάση, δὲν πρόκειται σήμερον οἱ ξένοι νὰ ἔλθωσιν, ἵνα χρησιμοποιηθῶσιν εἰς τὴν αὔξησιν τῶν δασῶν· κυρίως ἡμεῖς ἀποβλέπομεν εἰς τὴν συντήρησιν τῶν δασῶν καὶ τὴν μὴ ἐπανάληψιν ὅλων ἐκείνων τῶν ἀφορμῶν, ἕνεκα τῶν ὁποίων καταστρέφονται καθ’ ἑκάστην τὰ δάση. Διὰ ταῦτα δὲ πάντα ὅλως περιττοὶ εἶναι οἱ ἀλλοδαποὶ, καὶ ἐξ αὐτῶν ἀντὶ ὠφελείας θὰ ἔχωμεν ζημίαν.

§93Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Σήμερον δὲν πάσχομεν μόνον ἐξ ἐλλείψεως φυλάκων τῶν δασῶν, πάσχομεν καὶ ἐξ ἐλλείψεως ἀνωτέρας ἐπιτηρήσεως. Ἡ ὑπηρεσία ἀπαύστως προσκόπτει εἰς ταύτην τὴν ἔλλειψιν, ὅτι δύο μόνον ἔχομεν ἐπιθεωρητὰς τῶν δασῶν, καίτοι θὰ προσελαμβάνομεν εὐθὺς καὶ πάντα ἄλλον ἡμεδαπὸν προσερχόμενον καὶ ἔχοντα τὰ προσόντα, ἀλλὰ τοιοῦτοι δὲν προσέρχονται, διότι, μὴ ὑπάρχοντος νόμου ἀσφαλίζοντος εἰς αὐτοὺς ἀποκατάστασιν, ἐλάχιστοι εἶναι διατεθειμένοι, ἵνα ἐπιδοθῶσιν εἰς τοιαύτας σπουδάς. Ἤδη ὁ νόμος οὗτος παρέχει ἐξασφάλισιν τοῦ μέλλοντος τῶν τοιαῦτα σπουδαζόντων, εἶναι δὲ ἐλπὶς, ὅτι θὰ παρακινήσῃ τινὰς, ἵνα παρασκευασθῶσι πρὸς ἐπιδίωξιν σταδίου ἐν τῷ χρησίμῳ τούτῳ κλάδῳ τῆς ὑπηρεσίας. Ἀλλ’ ἕως οὗ τοῦτο γένηται, ὑπάρχει ἀπόλυτος ἀνάγκη ἀνωτέρας ἐποπτείας τῶν δασῶν, ταύτην δὲ οἱ ἡμεδαποὶ δὲν δύνανται νὰ παράσχωσι, διότι οὐδ’ αὐτὰ τὰ προσόντα τοῦ νόμου ἔχουσι, πολλῷ δὲ μᾶλλον δὲν ἔχουσι τὴν πεῖραν, ἣν ἀπεκδεχόμεθα παρ’ ἀλλοδαποῦ δασονόμου. Ὥστε ἐντὸς τοῦ περιωρισμένου χρονικοῦ διαστήματος, τοῦ ὁριζομένου ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ, νομίζω, ὅτι θὰ ἦναι ἐπωφελὴς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἡ πρόσκτησις ἀλλοδαπῶν ἐποπτῶν. Οἱ ἐπόπται οὗτοι δὲν δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ἀποτελοῦντες πολυτέλειαν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ταύτῃ, διότι θὰ προσληφθῶσι καὶ θὰ διατηρηθῶσιν εἰς ἀναπλήρωσιν τῶν μήπω παρεσκευασμένων, ὅπως καταλάβωσι τὰς θέσεις, αἵτινες θὰ καταστήσωσι τὴν ὑπηρεσίαν πολυτελεστέραν ἴσως ἢ μέχρι τοῦδε, ὡς εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ἀλλὰ καὶ ἀφοῦ πληρωθῶσιν ὅλαι, θὰ ὦσιν ἀνεπαρκεῖς πρὸς τὴν ἀνάγκην. Ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ κατὰ τὸν κ. Βουλευτὴν πολυτέλεια εὕρηται σήμερον ἐν μόνῳ τῷ γράμματι τοῦ νόμου, ἀνεφίκτου οὔσης ἐν τῷ παρόντι τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῆς. Ζητεῖται δὲ ἤδη, ἀφοῦ τὸ γράμμα τοῦ νόμου δὲν δύναται νὰ τύχῃ πλήρους ἐφαρμογῆς διὰ τῶν ἡμεδαπῶν, ὅπως ἐπιτραπῇ μερικὴ ἐκτέλεσις, ἐφαρμοζομένου τοῦ συστήματος τοῦ νῦν λειτουργοῦντος, διότι σήμερον, ὡς εἶπον, ὁ ἔχων τὰ προσόντα, προσερχόμενος, θὰ ἐγίνετο δεκτὸς ἀνοικταῖς ἀγκάλαις ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας. Ἐπειδὴ δὲ δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἡ ἐφαρμογὴ δι’ ἡμεδαπῶν, ἀναγράφομεν ἄδειαν, ἵνα γένηται δι’ ἀλλοδαπῶν, ὡς ἐγένετο ἐπιτυχῶς ἐν τοῖς δάσεσι τῆς Βυτίνης, χάριν εἰδικῆς ἐργασίας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 19, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως· ὡσαύτως δὲ εἰς γʹ συζήτησιν καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ βιβλίου διεκδικήσεως.

§95ΡΑΛΛΗΣ. Ἂς ἀναβληθῇ, διότι δεῖται συζητήσεως.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, Ὥρα 9 μ. μ.