1892.12.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 21

Τῆς 16 Δεκεμβρίου 1892.

(Τετάρτη).

Ὥρα 5 καὶ 30′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐν τοῖς πρακτικοῖς ὑπάρχει σημειωμένη δήλωσίς τις, τὴν ὁποίαν χθὲς ὑπέβαλον, ἥτις ὅμως εἶναι ἀσαφῶς ἐκτεθειμένη. Ὀρθότερον ἤθελεν ἐκφρασθῆ τὸ πρᾶγμα, ἂν ἐλέγετο οὕτως: «Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐδήλωσεν, ὅτι πρόκειται καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐν τοῖς ἑπομένοις ἄρθροις περὶ ὑπολογισμοῦ χρόνου ὑπηρεσίας ἐκ τῶν ὑπαγομένων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι διορθωθῆ.

§4ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ ἔχω μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Χθές, συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως διατάξεών τινων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐδήλωσεν, ὅτι αἱ ἀνακοπαὶ ἐνώπιον τῶν εἰρηνοδικῶν κατὰ πρωτοκόλλων δι’ ἀροτριῶντα κτήνη ἢ διὰ φορολογικὰ, στρατολογικὰ κλπ. δὲν θὰ πληρώνωσι τέλος. Περὶ δὲ τῶν ἐν τοῖς Εἰρηνοδικείοις πινακίων εἶπεν, ὅτι ἐφαρμόζονται καὶ ἐκεῖ αἱ διατάξεις αἱ κρατοῦσαι εἰς τὰ πολυμελῆ δικαστήρια, δηλ. δὲν θὰ ὑπόκηνται εἰς τὴν τριήμερον προθεσμίαν. Αὐτὰ δὲν ἀναφέρονται ἐν τοῖς πρακτικοῖς, καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναγραφῶσι, διότι θὰ χρησιμεύσωσι κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου.

§5ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πρόκειται περὶ ἑνὸς καὶ μόνου, περὶ τῆς ἀτελείας, ἡ ὁποία καθιεροῦται ἐκ τῶν φορολογικῶν νόμων διὰ τὰς ἀνακοπὰς ἰδίως. Καθὼς ἐδήλωσα ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει, ποιοῦμαι καὶ σήμερον τὴν δήλωσιν, ὅτι ἡ διαδικασία ἐπὶ τῶν ἀνακοπῶν αὐτῶν εἶναι ἀτελὴς κατὰ τοὺς σχετικοὺς νόμους, δὲν μετεβλήθη δὲ τὸ παράπαν.

§6ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ τοῦ πινακίου;

§7ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν γένει ἡ διαδικασία εἶναι ἡ αὐτή.

§8ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ προστεθῇ αὐτὸ εἰς τὰ πρακτικά.

§9Ν. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§10ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ....

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν, κύριε Βουλευτὰ, δύνασθε νὰ προτείνητε, ὅπως διορθωθῇ, ἢ σημειωθῶσιν αἱ παρατηρήσεις σας εἰς τὰ πρακτικά. Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἀπριλίου 1884 ΑΡϞϚʹ νόμου περὶ διευθύνσεως τοῦ Β. Ναυστάθμου καὶ ὁρισμοῦ τοῦ προσωπικοῦ αὐτοῦ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 71). Ὁ Ἰωάννης Δ. Γόγιας, κάτοικος Σοφικοῦ, ὑποβάλλει ἀναφορὰν εἰς τὴν Βουλὴν, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ ὑπαχθῶσι καὶ οἱ δικολάβοι εἰς νομικὰ προσόντα.

§12Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ πληρωμῆς εἰς χρυσὸν ἐσόδων τινῶν. Περὶ τούτου ἐγένετο λόγος καὶ πρότερον, ὥστε δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω ἄλλα. Ἕτερον νομοσχέδιον, περὶ ἐκποιήσεως κινητῶν καὶ ἀκινήτων ἐθνικῶν καὶ ἐκκλησιαστικῶν κτημάτων, κειμένων ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ. Ὑπάρχει ἀκίνητος περιουσία τοῦ Δημοσίου ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, καὶ παρουσιάζεται ἀνάγκη πωλήσεως, ἀλλὰ κατὰ τοὺς κειμένους νόμους πώλησις ἐν τῷ ἐξωτερικῷ δὲν δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ. Ἑπομένως ἐπιβάλλεται ἡ ὑποχρέωσις εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, ὅπως κανονίσῃ τὰ περὶ τούτου ἀναλόγως πρὸς τὰς ἐξωτερικὰς περιστάσεις. Ὑποβάλλω καὶ ἕτερον νομοσχέδιον, περὶ παραχωρήσεως δωρεὰν γηπέδου εἰς τὴν Γαλλικὴν Κυβέρνησιν πρὸς ἐπέκτασιν τοῦ περιβόλου τῆς Γαλλικῆς Σχολῆς. Ἡ Γαλλικὴ Σχολὴ ἐζήτησεν, ὅπως τῇ παραχωρηθῇ γήπεδον πρὸς τετραγωνισμὸν τοῦ περιβόλου τοῦ καταστήματος τῆς Σχολῆς. Ἀλλ’ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ πρέπει νὰ κανονισθῇ καὶ ἕτερον ζήτημα, τῇ ἀποφάσει τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Εἶχε παραχωρηθῆ εἰς τὴν Γαλλικὴν Κυβέρνησιν πρὸς ἵδρυσιν τοῦ οἰκοδομήματος τῆς Σχολῆς γήπεδον ἐκ πέντε στρεμμάτων, ἀλλὰ τὸ καταληφθὲν ὑπῆρξε μεγαλείτερον τοῦ παρακεχωρημένου, κατέχεται δὲ ἤδη ἀπὸ πολλοῦ χρόνου. Ἐγένοντο μάλιστα ἐνέργειαί τινες πρὸς τακτοποίησιν τῆς ὑποθέσεως, ἀλλὰ δὲν κατέληξαν εἰς ἀποτέλεσμα. Ἤδη παραχωρουμένου καὶ ἑτέρου χώρου πρὸς τετραγωνισμὸν τοῦ περιβόλου τῆς οἰκοδομῆς, εἶναι ἡ εὐκαιρία κατάλληλος, ὅπως κανονισθῇ καὶ τὸ ζήτημα τοῦ καταληφθέντος ἐπὶ πλέον τοῦ κατὰ τὸν νόμον κεχορηγημένου γηπέδου.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ νομοσχέδια ταῦτα θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 72–74). Ἄλλος τις ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§14ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξ ἐπιστολῆς, τὴν ὁποίαν ἔλαβον ἐκ Βώλου ἀπὸ τὸν κ. Ἀξελὸν, λαμβάνω ἀφορμὴν νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ἀκόλουθον περίστασιν. Καθ’ ἃ λέγεται ἐν τῇ ἐπιστολῇ, δύο κάτοικοι Βώλου ἐλαιοέμποροι, μεταφέροντες ἐμπορεύματα, δὲν ἠξεύρω που, καὶ διερχόμενοι ἐκ τῆς θέσεως Ὀρμὰν–Μαγούλας, συνελήφθησαν παρά τινος ἐπιλοχίου (τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα ἡ ἐπιστολὴ δὲν ἀναφέρει) τοῦ ἱππικοῦ, ἀνήκοντος εἰς τὸ μεταβατικὸν ἀπόσπασμα Φαρσάλων, καὶ ἐκακοποιήθησαν οἰκτρῶς παρ’ αὐτοῦ, ἐτέθησαν εἰς βασανιστήρια σκληρότατα καὶ εἰς τὸν φάλαγγα ἀκόμη. Ὁ λόγος δὲ τῆς ἐπιθέσεως τοῦ ὀργάνου αὐτοῦ τῆς ἐξουσίας οὐδεὶς ἄλλος ἦτο, εἰμὴ ὅτι ὁ μὲν εἷς ἔφερε πιστόλιον, ὁ δ’ ἕτερος μάχαιραν· ἐνῷ τοῦτο ἦτο φυσικὸν, διότι δὲν ἠδύναντο νὰ μὴ ὦσιν ὡπλισμένοι· μετέφερον ἐμπόρευμα καὶ εἶχον ἀνάγκην προστασίας διὰ τὴν ζωήν των, ἵνα ἐξασφαλίσωσιν αὐτὴν κατὰ τῶν λῃστρικῶν ἐπιθέσεων, τῶν λαμβανουσῶν συχνάκις χώραν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα· ὁ δὲ ἐπιλοχίας ἔπραξεν ὅσα εἶπον πρὸ ὀλίγου. Εἶναι λυπηρότατον, ὅτι ἡ κατάστασις τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, ἥτις ἐπικρατεῖ καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος, ἰδίᾳ δὲ ἐν Θεσσαλίᾳ, ὅπου ἀπό τινος τόσαι ἔλαβον χώραν λῃστεῖαι, εἶναι, λέγω, λυπηρὸν, ὅτι ἡ κατάστασις ἔφθασεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, εἶναι δὲ λυπηρότερον ἀκόμη, ὅτι ὄργανον τῆς δημοσίου ἀσφαλείας ἐπιτίθεται κατὰ φιλησύχων πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν ἄλλο ἔπραξαν, εἰμὴ ὡπλοφόρουν, ἵνα προστατεύσωσι τὴν ἰδίαν περιουσίαν. Τὸ πολὺ–πολὺ ἠδύνατο ὁ ἐπιλοχίας ν’ ἀφαιρέσῃ τὰ ὅπλα, νὰ συντάξῃ τὸ ἀπαιτούμενον πρωτόκολλον καὶ νὰ τοὺς εἰσαγάγῃ εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον, δὲν εἶχεν ὅμως κἀνὲν δικαίωμα νὰ τοὺς κακοποιήσῃ καὶ νὰ τοὺς ἀφήσῃ ἡμιθανεῖς. Συνιστῶ λοιπὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως ἐρευνήσῃ καὶ μάθῃ τίς εἶναι ὁ ἐπιλοχίας, καὶ ἐπιβάλῃ αὐτῷ τὴν δέουσαν τιμωρίαν, διὰ τοῦτον τὸν λόγον ἀκριβῶς, διότι εἶναι ὄργανον ἐπιτετραμμένον τὰ τῆς δημοσίας τάξεως.

§15ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Πρωτίστως πρέπει νὰ καταθέσητε τὸ ὄνομά του, διότι ἡ ὑπηρεσία δυσκόλως θέλει ἀνεύρῃ αὐτόν· τοὐλάχιστον νὰ δώσητε τὰ σημεῖα τὰ ἀπαιτούμενα, ἤτοι τὴν ὥραν καὶ τὴν ἡμέραν τῆς πράξεως, διὰ νὰ δυνηθῇ ἡ ὑπηρεσία νὰ τὸν ἀνεύρῃ.

§16ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶναι ἀπεσπασμένος.

§17ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδὲν λέγει ἡ ἐπιστολή.

§18ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Δυνατὸν αὐτὸς νὰ μετετέθη εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν.

§19ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Φρονῶ ὅτι, ἂν ἡ ὑπηρεσία φροντίσῃ...

§20ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Βεβαίως ἡ ὑπηρεσία θέλει φροντίσει· ἀλλὰ παρακαλῶ, ἐγγράφως νὰ καταθέσητε τὴν ἐπερώτησιν.

§21ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§22ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διατί παρακωλύει νὰ ἐργάζωνται οἱ Πέρσαι ὑποδηματοκαθαρισταί. Μοὶ φαίνεται, ὅτι τοῦτο εἶναι ἐναντίον τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν νόμων περὶ φιλοξενίας. Ὅλοι οἱ ἐνταῦθα Πέρσαι καταδιώκονται ἀπὸ πάσης ἐργασίας. Λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ τὴν γνώμην του εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ νὰ δώσῃ τὰς ἀπαιτουμένας ἐξηγήσεις.

§23ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ τῆς πληθύος τῶν κιβδήλων τραπεζικῶν γραμματίων, τὰ ὁποῖα κατέκλυσαν, οὕτως εἰπεῖν, τὴν Ἑλλάδα. Ἐν τούτου ἐπέρχεται οὐ σμικρὰ ζημία εἰς ἁπλοϊκοὺς ἄνδρας, ἐκ τούτου κλονίζεται ἡ πίστις τοῦ μεγάλου ἐθνικοῦ τραπεζικοῦ ἡμῶν ἱδρύματος. Δέον ἡ Κυβέρνησις νὰ προέλθῃ εἰς συνεννόησιν μετὰ τῆς Τραπέζης, καὶ ν’ ἀπαιτήσῃ παρ’ αὐτῆς, ὅπως τὸ ταχύτερον ἀφαιρέσῃ αὕτη ἐκ τῆς κυκλοφορίας ὅλα τὰ παλαιᾶς ἐκδόσεως τραπεζικὰ γραμμάτια, ἵνα τοιουτοτρόπως ἐκλείψῃ ὁ κίνδυνος, τὸν ὁποῖον διατρέχουσιν οἱ ἁπλοϊκοὶ συμπολῖται ἡμῶν, ἀποπλανώμενοι νὰ δέχωνται τοιαῦτα τραπεζικὰ γραμμάτια, τὰ ὁποῖα ὄχι μόνον ζημίαν ἐπιφέρουσιν εἰς αὐτοὺς, ἀλλ’ ἐκθέτουσιν αὐτοὺς καὶ εἰς καταδιώξεις. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ θέσῃ ῥητὴν προθεσμίαν εἰς τὴν Τράπεζαν, ὅπως ἐντὸς αὐτῆς τῆς προθεσμίας ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὴν κυκλοφορίαν ὅλα αὐτὰ τὰ τραπεζικὰ γραμμάτια, καὶ ἂν δὲν τὰ ἀφαιρέσῃ, πᾶσα ζημία, ἡ ὁποία θέλει προέλθῃ εἰς πολίτην ἐκ τούτου, νὰ ἦναι εἰς βάρος αὐτῆς. Ἡ κοινωνία τὴν σήμερον, Κύριοι, ὑφίσταται ἀδίκως ζημίας ἐκ τούτου, διότι, ὑπαρχούσης ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, δὲν δύναται ὁ πολίτης, ἂν μάλιστα ἦναι ἁπλοῦς ἄνθρωπος, νὰ ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ διακρίνῃ, ποῖον εἶναι τὸ κίβδηλον, καὶ ποῖον εἶναι τὸ γνήσιον τραπεζικὸν γραμμάτιον· δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποποιηθῇ τὸ προσφερόμενον εἰς αὐτὸν τραπεζικὸν γραμμάτιον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, εἶναι ἐξεταστέον, ἂν, κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ δικαίου, τὴν ζημίαν αὐτὴν δὲν πρέπῃ νὰ τὴν ὑφίσταται, ἀντὶ τῶν πολιτῶν, ἢ ἡ Τράπεζα ἢ τὸ Δημόσιον. Βεβαίως, ἂν ἦναι ἡ πρᾶξις δολία, ἂν ἐκ προθέσεως ὁ πολίτης θέτῃ εἰς κυκλοφορίαν τραπεζικὰ γραμμάτια κίβδηλα, τότε ὄχι μόνον πρέπει νὰ ὑφίσταται τὴν ζημίαν, ἀλλὰ καὶ νὰ τιμωρῆται· ἂν ὅμως ἀποπλανᾶται ὁ ἄνθρωπος, ἐπαναλαμβάνω, ὑφισταμένης καταναγκαστικῆς κυκλοφορίας, πρέπει νὰ ἐξετασθῇ, ἂν πρέπῃ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος νὰ ὑφίσταται τὴν ζημίαν, πολὺ δὲ περισσότερον ἂν πρέπῃ νὰ καταδιώκηται. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, διότι ἐπληροφορήθην, ὅτι πολλοὶ εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος ὑφίστανται ζημίαν ἐκ τούτου, λαμβάνοντες τοιαῦτα τραπεζικὰ γραμμάτια, εἴτε οἱ ἴδιοι, εἴτε διὰ τῶν ὑπαλλήλων των, καὶ κατόπιν διὰ νὰ μὴ ἐκτεθῶσι καὶ εἰς καταδιώξεις, ξεσχίζουν τὰ τραπεζικὰ γραμμάτια. Ὡς ἐκ τούτου ἐπέρχεται μία σπουδαία ζημία εἰς τοὺς ἀνθρώπους, καὶ, ἐπαναλαμβάνω, κλονίζεται ἡ πίστις τοῦ μεγαλειτέρου τραπεζικοῦ ἡμῶν ἱδρύματος, καὶ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ πόθεν προέρχεται αὐτὸς ὁ πόλεμος, ὅστις διενεργεῖται κατὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἐγὼ τὸ ζήτημα δὲν τὸ θεωρῶ ἁπλοῦν. Ἔχω λόγους νὰ πιστεύω, ὅτι γίνεται συστηματικὴ καταδίωξις κατὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶναι κάρφος εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς πολλῶν, καὶ γίνεται συστηματικὸς κατ’ αὐτῆς πόλεμος. Δὲν ἔχω τίποτε, τὸ ὁποῖον νὰ μὲ συνδέῃ μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, —πρὸ καιροῦ ἔχω ἀποχωρήσει ἀπ’ αὐτῆς, —ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ βλέπω μὲ ὄμμα ἀδιάφορον τὴν πληθὺν τῶν τραπεζογραμματίων, τὰ ὁποῖα κατακλύζουσι τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἰδίως τὰς νέας ἐπαρχίας, διότι ἐκεῖ, ἐκεῖ, ἐκεῖ κυκλοφοροῦσι τὰ περισσότερα κίβδηλα τραπεζικὰ γραμμάτια. Μὲ συγχωρεῖτε, ὅτι σᾶς ἀπασχολῶ, κύριε Ὑπουργὲ, μὲ τοιαύτας ἐπερωτήσεις, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αἱ ἐπερωτήσεις μου ἀφορῶσιν εἰς σπουδαῖα καὶ μεγάλα συμφέροντα τῆς Πολιτείας.

§24Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ ἐργάζεται δραστηρίως ἐν τῷ θέματι τῶν κιβδήλων τραπεζικῶν γραμματίων, ἡ δὲ Ἐθνικὴ Τράπεζα συνεννοεῖται μετὰ τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν, καὶ ὁμολογουμένως παρέχει εἰς αὐτὰς πολλὴν συνδρομὴν, ἀναλαμβάνουσα καὶ αὐτὴ πολὺ τῆς ἐργασίας πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν γεγονότων. Περὶ δὲ τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν γραμματίων διὰ νέων, καὶ εἰς τοῦτο ἐργάζεται ἡ Τράπεζα, ἀλλὰ παρ’ ἡμῖν τοῦτο δὲν δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ δι’ ἧς πραγματοποιεῖται ἀλλαχοῦ ταχύτητος, διότι παρ’ ἡμῖν τὰ τῆς κυκλοφορίας δὲν ἔχουσιν ὡς ἐν ἄλλαις χώραις, οὐδὲ εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ μέτρον ἀποκλεισμοῦ τῶν πεπαλαιωμένων τραπεζικῶν γραμματίων ἀπὸ τῆς κυκλοφορίας· ὁ μόνος τρόπος, καθ’ ὃν δύνανται ταῦτα νὰ ἀφανισθῶσιν, εἶναι ἡ ἀντικατάστασις αὐτῶν, ὁσάκις ἐπανέρχονται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν· θέλουσιν ἄρα λειτουργήσει αὐτομάτως τὰ τῆς ἀντικαταστάσεως, καὶ κατὰ συνέπειαν βραδέως. Ἀλλ’ ἡ Τράπεζα πράττει πᾶν τὸ ἐφ’ ἑαυτῇ πρὸς τὴν ταχυτέραν ἀντικατάστασιν καὶ ὅπως ἡ ἐργασία τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς ἀποβῇ τελεσφόρος.

§25ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶχον ζητήσει διαφόρους πληροφορίας παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὡς πρὸς τὰς ἄλλας πληροφορίας ἐπαρουσιάσθησαν δυσχέρειαί τινες, ὡς ἐκ τῶν ὁποίων δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ ὑποβληθῶσιν· ἀλλ’ αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἐζήτησα σχετικῶς πρὸς τὸν σιδηρόδρομον Μύλων–Καλαμῶν, νομίζω, ὅτι ἦτο εὔκολον ἐντὸς μιᾶς ἡμέρας νὰ συγκεντρωθῶσι καὶ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν· ἀλλὰ παρῆλθον ἤδη τρεῖς ἡμέραι, καὶ ἀκόμη δὲν ὑπεβλήθησαν. Ὑπενθυμίζω λοιπὸν εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς, ὅπως ὑποβάλωσι ταύτας ὅσον τάχιον.

§26ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἡ Τράπεζα δὲν φιλοτιμεῖται ἀρκούντως ν’ ἀντικαταστήσῃ τὰ παλαιὰ τραπεζικὰ γραμμάτια, ἴσως διὰ ν’ ἀποφύγῃ τὴν δαπάνην· ἀλλὰ χάριν τοιαύτης οἰκονομίας δὲν ἐπετρέπετο νὰ ἔχῃ εἰς κυκλοφορίαν ἀκόμη τραπεζικὰ γραμμάτια, τὰ ὁποῖα παραποιοῦνται καὶ τὰ ὁποῖα ἐπιφέρουσι τοσαύτην ζημίαν εἰς τὸν τόπον καὶ μεγάλην προσβολὴν ἠθικὴν εἰς αὐτήν. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ τάξῃ προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας ἡ Τράπεζα ὀφείλει νὰ ἐξαφανίσῃ ὅλα τὰ τραπεζικὰ γραμμάτια, καὶ ἂν δὲν τὰ ἐξαφανίσῃ, νὰ θεωρῆται ὑπεύθυνος διὰ πᾶσαν ζημίαν, ἐπερχομένην ἐξ αὐτῶν εἰς ἰδιώτας. Δὲν φροντίζει. Διὰ τῶν ὑποκαταστημάτων της, ὅταν θέλῃ, εἰς τὸ διάστημα μηνὸς ἐξαφανίζονται, Κύριοι, ἅμα ὡς ἐπιβάλῃ τοῦτο ἐπὶ ποινῇ ὡρισμένου προστίμου.

§27ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἔστω καὶ διὰ νόμου.

§28ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἔστω καὶ διὰ νόμου· ἀλλ’ ἐγὼ ἀρκοῦμαι εἰς διαταγὴν ῥητὴν, τὴν ὁποίαν νὰ ἐκδώσῃ ἡ Τράπεζα πρὸς τὰ ὑποκαταστήματα· πᾶν τραπεζικὸν γραμμάτιον, περιερχόμενον εἰς τὰ ὑποκαταστήματα, ἀμέσως νὰ διευθύνηται εἰς τὸ κεντρικὸν κατάστημα, διὰ νὰ ἐξαφανίζηται. Δὲν εἶναι αὐτὴ οἰκονομία, τὴν ὁποίαν πράττει ἡ Τράπεζα.

§29Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς φροντίζει, τί πρέπει νὰ γείνῃ περὶ τῶν εἰσερχομένων εἰς τὰ ὑποκαταστήματα τῆς Τραπέζης τραπεζικῶν γραμματίων, ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι, τί πρέπει νὰ γείνῃ περὶ τῶν μὴ εἰσερχομένων, διότι τὰ τραπεζικὰ γραμμάτια ἀνήκουσιν εἰς τοὺς κατόχους, καὶ δὲν ἀρκεῖ νὰ λάβωμεν μέτρα πρὸς τὴν Τράπεζαν. Ἵνα δυνηθῶμεν ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας ν’ ἀντικαταστήσωμεν τὰ τραπεζικὰ γραμμάτια, πρέπει νὰ λάβωμεν μέτρα κατὰ τῶν κατόχων, καὶ τοιοῦτον δικαίωμα δὲν ἔχομεν. Ἂν λάβωμεν μέτρα κατὰ τοῦ κατόχου, ὅστις καλῇ τῇ πίστει ἔλαβε τὸ τραπεζικὸν γραμμάτιον, καὶ ὅστις δὲν εὐκολύνεται νὰ τὸ φέρῃ πρὸς ἀνταλλαγὴν εἴτε εἰς τὸ κεντρικὸν κατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἴτε εἰς ἓν τῶν ὑποκαταστημάτων, ἀδικοῦμεν αὐτόν. Τὸ Κράτος παρεκίνησεν ἢ ὑπεχρέωσεν αὐτὸν νὰ δεχθῇ τὸ τραπεζικὸν γραμμάτιον, παραστῆσαν αὐτὸ ὡς νόμιμον νόμισμα, ὑμεῖς δὲ προτείνετε, ὅπως τῷ εἴπωμεν, ὅτι μετὰ ὡρισμένην προθεσμίαν θέλει παύσει ὂν νόμισμα, καὶ πρέπει αὐτὸς νὰ ὑποστῇ τὰ βάρη τῆς πρὸ τῆς παρελεύσεως τῆς διορίας μεταβάσεως εἰς ἓν τῶν ὡρισμένων κέντρων, ὅπως ἀνταλλάξῃ αὐτὸ πρὸς καινουργὲς γραμμάτιον. Τοῦτο δὲν δυνάμεθα νὰ πράξωμεν. Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Πολιτείαν νὰ ἐπιβάλῃ τοιαύτην ὑποχρέωσιν εἰς τὸν κάτοχον. Δυνάμεθα μόνον ν’ ἀπαιτήσωμεν παρὰ τῆς Τραπέζης, ὅπως αὕτη λάβῃ πάντα τὰ μέτρα πρὸς ἀντικατάστασιν τῶν γραμματίων, τῶν εἰσερχομένων εἰς τὰ καταστήματα αὐτῆς. Τοῦτο νομίζω, ὅτι πράττει ἡ Τράπεζα. Δὲν ὑποθέτω, ὅτι εἶναι ἐλλιπὴς περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν περὶ τούτου, διότι παρετήρησα ἐν ταῖς συνεννοήσεσί μου πρὸς τὴν Τράπεζαν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ὅτι ἄκρον ἀναπτύσσει ζῆλον εἰς πρόληψιν τοῦ ἐγκλήματος καὶ εἰς παροχὴν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν συνδρομῆς πρὸς τελεσφορωτέραν καταδίωξιν τῶν δραστῶν.

§30ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ πληροφορήσω τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐξ Αἰγιαλείας, ὅτι ἡ Τράπεζα ἔχει ῥητὴν παραγγελίαν εἰς ὅλα τὰ ὑποκαταστήματα καὶ εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Διοικήσεως, νὰ ἀνταλλάσσωσιν ὅλα τὰ τραπεζογραμμάτια τὰ παλαιὰ διὰ νέων ἑκατονταδράχμων, διότι ἀτυχῶς μέχρι σήμερον μόνον ἑκατοντάδραχμα τοῦ νέου τύπου ἔλαβε, μεθ’ ὅλας τὰς προσπαθείας, τὰς ὁποίας καταβάλλει, ἵνα λάβῃ εἰκοσιπεντάδραχμα καὶ μικρότερα γραμμάτια τοῦ νέου τύπου. Ἔλαβε λοιπὸν μόνον ἑκατοντάδραχμα, οὐδὲν δὲ τραπεζογραμμάτιον παλαιοῦ τύπου δίδεται πλέον οὐδὲ ἀπὸ τὰ ὑποκαταστήματα, οὐδὲ ἀπὸ τὴν Διοίκησιν τῆς Τραπέζης. Ὅταν εἰσέρχωνται ἑκατοντάδραχμα παλαιοῦ τύπου, ἀνανεοῦνται διὰ τοιούτων νέου τύπου.

§31ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐγὼ ἐν τούτοις ἀπὸ ὑποκατάστημα τῆς Τραπέζης ἔλαβον γραμμάτιον παλαιᾶς ἐκδόσεως.

§32Ν. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Πότε;

§33ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Πρὸ μηνός.

§34Ν. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Εἶναι ῥητὴ ἡ διαταγὴ περὶ τῆς ἀνταλλαγῆς.

§35ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὅλαι αἱ διαταγαὶ δὲν ἐκτελοῦνται. Διὰ τοῦτο ἐγὼ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Τραπέζης· νομίζω δὲ, ὅτι δι’ ἑνὸς νόμου δυνάμεθα νὰ τάξωμεν προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας οἱ κάτοχοι τῶν τοιούτων τραπεζογραμματίων νὰ τὰ καταθέσωσιν εἰς τὴν Τράπεζαν, καὶ ἂν δὲν τὰ καταθέσωσι, νὰ θεωρῶνται ταῦτα ἄκυρα.

§36ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, φρονῶ, ὅτι, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε κάμει μίαν εἰδοποίησιν πρὸς τὸ κοινὸν, προσκαλοῦσα τοὺς ἔχοντας τοιαῦτα γραμμάτια παλαιοῦ τύπου νὰ προσέρχωνται εἰς τὰ ὑποκαταστήματα τῆς Τραπέζης, καὶ ν’ ἀνταλλάσσωσιν αὐτὰ, νομίζω ὅτι αὐτὴ μόνον ἡ εἰδοποίησις θὰ εἶχεν ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν τὸ ἀποτέλεσμα, τὰ πλεῖστα ἐξ αὐτῶν ν’ ἀντικαταστηθῶσι, τότε δὲ οἱ πολῖται δὲν ἤθελον δέχεσθαι εἰς πληρωμὴν ἢ μόνον τοῦ νέου τύπου γραμμάτια.

§37ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τοῦτο εἶναι γνωστὸν, κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ μηνῶν.

§38ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Καὶ μετὰ τὴν εἰδοποίησιν ταύτην ἐὰν ἐμφανισθῇ γραμμάτιον παλαιοῦ τύπου, βεβαίως ἡ Τράπεζα εἶναι ὑποχρεωμένη, δυνάμει τοῦ νόμου, νὰ τὸ ἐξοφλήσῃ, οὐδ’ ἀφαιρεῖται ἡ ὑποχρέωσις αὐτῆς διὰ τῆς εἰδοποιήσεως. Εἶναι ὑποχρεωμένη δυνάμει τοῦ νόμου νὰ πληρώσῃ.

§39ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἰσχυρίσθην, ὅτι ἡ Τράπεζα ἤθελεν ἀπαλλαχθῆ τοῦ νὰ πληρώσῃ τὰ ὑπόλοιπα τραπεζογραμμάτια· ἀλλ’ εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ σπεύσωσιν οἴκοθεν οἱ κάτοχοι τοιούτων τραπεζογραμματίων, τὰ ὁποῖα εἶναι ὕποπτα, ἵνα τὰ δώσωσι καὶ λάβωσι νέα γραμμάτια, μὴ ὕποπτα· οὕτω δὲ μόνον τὰ μὴ ὕποπτα θὰ δέχωνται τοῦ λοιποῦ οἱ πολῖται εἰς τὰς συναλλαγάς των, καὶ τοιουτοτρόπως θὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀντικατάστασις.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χρηματικῶν καταθέσεων τοῦ Δημοσίου παρὰ ταῖς προνομιούχοις Τραπέζαις. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τελῶν ἀγκυροβολίας καὶ φαρικῶν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§43ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ἢ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, νὰ μᾶς εἴπωσι, τίνα τέλη ἀγκυροβολίας πληρόνουσι τὰ πλοῖα τῶν τριῶν αὐτῶν κατηγοριῶν, ἢ μᾶλλον τῆς αὐτῆς κατηγορίας ἐν ταῖς τρισὶ ταύταις περιπτώσεσι, καὶ τίνα ὡς τέλη φαρικά.

§44Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς γινώσκει, ὅτι τὰ φαρικὰ τέλη κανονίζονται ὑπὸ τοῦ γενικοῦ νόμου περὶ φάρων, καὶ ὅτι ταῦτα ἀνέρχονται ὡς πρὸς τὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καταπλέοντα πλοῖα, ὅταν ἀποβιβάσωσι καὶ λάβωσι φορτίον, εἰς 35 λεπτὰ κατὰ τόννον. Ὡς πρὸς τὰ τέλη τὰ πληρονόμενα εἰς τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, ὧν ἀντίστοιχα εἶναι τώρα τὰ τῆς ἀγκυροβολίας καὶ ἅτινα καταργοῦνται κατόπιν τῆς ψηφίσεως τῶν τῆς ἀγκυροβολίας, τὰ τέλη ταῦτα δὲν ἐπιβάλλονται πάντοτε ἐπὶ τῷ ἀνωτάτῳ ὅρῳ, ἐνίοτε δὲ καὶ οὐδαμῶς ἐπιβάλλονται, κανονιζομένων τῶν περὶ τούτου ὑπὸ τῶν λιμενικῶν ταμείων. Μόνος ὁ ἀνώτατος ὅρος μνημονεύεται ἐν τῷ νόμῳ, εἶναι δὲ 10 λεπτῶν κατὰ τόννον. Ὥστε ἔχομεν 35 λεπτὰ καὶ 10 λεπτὰ, ἤτοι 45 λεπτὰ κατὰ τόννον, κατ’ ἀνώτατον ὅρον.

§45ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὥστε ἀντὶ 10 λεπτῶν καὶ 35 ἐπιβάλλεται σήμερον 1 δραχμή.

§46Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ναί.

§47ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δηλαδὴ ὑπερδιπλασίασις.

§48Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὸ φαινόμενον ὑπάρχει διπλασιασμός, καὶ, ὡς εἶπεν ὁ κύριος Βουλευτὴς, ὑπερδιπλασιασμός, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον πρέπει ν’ ἀναγνωσθῇ ὁλόκληρον, ἵνα ἐκτιμηθῇ ὁ ὅρος οὗτος, ὅστις εἶναι ἡ βάσις τοῦ φόρου, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὰς ἄλλας διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου καὶ πρὸς τὴν γενικὴν οἰκονομίαν αὐτοῦ, διότι κατὰ τὴν γενικὴν οἰκονομίαν τοῦ νομοσχεδίου οὐδὲν πλοῖον πληρόνει φόρον ἐν διαστήματι ἔτους διὰ πλείονας τεσσάρων κατάπλων ἐπὶ τῶν ταχυδρομικῶν καὶ ἕξ ἐπὶ τῶν μὴ ταχυδρομικῶν· τὰ πολλὰ δὲ εἶναι τὰ ταχυδρομικά. Ταῦτα ἐπὶ τεσσάρων τὸ πολὺ κατάπλων ἐν διαστήματι ἔτους πληρόνουσι φόρον, ἤτοι 4 δραχμὰς κατὰ τόννον· εἶναι δὲ ταχυδρομικὰ τὰ ἔχοντα τακτικὸν δρομολόγιον, τὰ δὲ μὴ ἔχοντα τακτικὸν δρομολόγιον καὶ καταπλέοντα τυχαίως, καὶ ταῦτα ἐπίσης, ἐὰν καταπλεύσωσι πλέον ἢ ἑξάκις ἐντὸς τοῦ ἔτους, πληρόνουσι μόνον δι’ 6 κατάπλους. Ἐννοεῖται δ’ ὅτι, οὕτω περιοριζομένου τοῦ τέλους διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἐνῷ πρότερον τοιοῦτος περιορισμὸς δὲν ὑπῆρχε, μεταβάλλεται ἐντελῶς ἡ βάσις τῆς ἐκτιμήσεως τοῦ βάρους τῆς φορολογίας· διότι ὑπάρχουσι πλοῖα καταπλέοντα δὶς καὶ τρὶς καὶ τετράκις τοῦ μηνὸς, ταῦτα δὲ, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἀποτίσωσι φόρον 4 δραχμῶν κατ’ ἔτος ἐπὶ ἑκάστου τόννου, ἐνῷ ἐπὶ 24 ἢ 36 ἢ 48 πλόων πληρόνουσι φόρον κατὰ τὸν κείμενον νόμον, 11 ἢ 16 ἢ 22 δραχμῶν κατ’ ἔτος ἐπὶ ἑκάστου τόννου. Ὥστε ἐν τῷ συνόλῳ δὲν δυνάμεθα νὰ θεωρήσωμεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐπιβαρυντικόν. Ὁ νόμος ἴσως ἐπιβαρύνει ἑταιρίας τινὰς, ἀλλὰ καὶ τὰ ἑλληνικὰ πλοῖα ἐν τῷ ἐξωτερικῷ εἰς βαρέα ὑποβάλλονται τέλη, δὲν ἠθελήσαμεν δ’ ἡμεῖς νὰ κανονίσωμεν τὰ τέλη ἐπὶ τῷ ἀνωτάτῳ ὅρῳ τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἐπιβαλλομένων, οὐδ’ εἶναι δίκαιον, κατὰ τὸ παρ’ ἡμῖν συμβαῖνον, νὰ ἐξακολουθήσωσι διατελοῦντα σχεδὸν ἀσύδοτα τὰ καταπλέοντα ξένα πλοῖα. Ἐφ’ ὅσον ὑφίστατο ἡ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία τῆς Σύρου, ἐπειδὴ αὕτη ἀπήλαυεν ἀτελείας λιμενικῆς, ἥτις εἶχεν ἐπεκταθῆ καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἀτμοπλοϊκὰς τῆς χώρας ἑταιρίας, τὸ πλεονέκτημα τοῦτο, ὡς ὑφιστάμενον ὑπὲρ μιᾶς ἑταιρίας ἢ καὶ ὑπὲρ πλειόνων, ἔδει νὰ παρέχηται καὶ εἰς τὰ ἰταλικὰ ἀτμόπλοια, ὡς ἀπολαύοντα ἐν Ἑλλάδι διὰ συμβάσεως τῶν πλεονεκτημάτων τῆς ἐγχωρίου σημαίας, ἀλλ’ ἀπὸ τῶν ἰταλικῶν νὰ μετεδίδετο καὶ εἰς πάντα τ’ ἄλλα, τὰ ἀπολαύοντα τῶν πλεονεκτημάτων τῆς μᾶλλον εὐνοουμένης ξένης σημαίας· ἐκ τούτου ἡ γενικὴ ἀσυδοσία τῆς ξένης σημαίας περὶ τὰ λιμενικά. Ἤδη, μὴ ὑφισταμένης τῆς ἀτμοπλοΐας Σύρου, ἀνακτᾷ τὸ Κράτος τὴν ἐλευθερίαν, ὅπως κανονίσῃ τὰ περὶ τούτου ἐπὶ βάσει δικαίᾳ, ὑποβάλλον καὶ τὴν ἑλληνικὴν σημαίαν καὶ τὰς ξένας εἰς τὰς ὑποχρεώσεις, ἃς θεωροῦμεν ὡς τὰς πρεπούσας. Ἐὰν εἰς ἑλληνικὰς ἀτμοπλοϊκὰς ἑταιρίας θελήσωμεν νὰ χορηγήσωμεν πλεονεκτήματα, εἴτε ἴσα, εἴτε μεγαλύτερα, εἴτε καὶ μικρότερα τῶν ἀντιστοιχούντων πρὸς τὰ φαρικὰ καὶ τὰ τῆς ἀγκυροβολίας τέλη, τοῦτο δὲν πρέπει εἰς τὸ ἑξῆς νὰ πράξωμεν, ὡς μέχρι τοῦδε, δι’ ἀπαλλαγῆς ὁλικῆς ἢ μερικῆς ἐκ τῆς φορολογίας ταύτης, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸ πράξωμεν δι’ ἀμέσου χορηγήματος. Τοῦτο πράττει ἡ Αὐστριακὴ Κυβέρνησις πρὸς τὴν ἑταιρίαν Λόϋδ, τοῦτο πράττει ἡ Ἰταλικὴ πρὸς τὴν ἑταιρίαν Φλώριο, τοῦτο, ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη, θέλομεν πράξει καὶ ἡμεῖς, παρέχοντες χορηγήματα εἰς ἐγχωρίους ἑταιρίας χρηματικὰ, καὶ οὐχὶ ἐξ ἀτελείας. Οὕτω κανονίζοντες τὸ ζήτημα, θέλομεν δυνηθῆ νὰ εἰσπράττωμεν παρὰ τῆς ξένης σημαίας ποσὰ οὐχὶ ἴσα πρὸς τὰ παρὰ ξένων Κρατῶν εἰσπραττόμενα κατὰ τόννον ἐπὶ τῶν ἑλληνικῶν πλοίων, ἀλλ’ ἱκανῶς σπουδαῖα, καὶ θὰ ἐπέλθῃ τοὐλάχιστον ἐν τούτῳ, ἂν ὄχι ἰσότης πλήρης, ἀλλ’ ἀναλογία τις ἐπιβαρύνσεως ἐκείνων καὶ ἡμῶν.

§49ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν προτίθεμαι νὰ ἀντείπω εἰς ταῦτα· νομίζω ὅμως, ὅτι δὲν ἔχομεν σήμερον τὸ ζήτημα τῆς ὑποστηρίξεως τῆς Ἑλληνικῆς σημαίας. Ἀκριβῶς οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξεν ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς καὶ τοὺς ὁποίους γνωρίζομεν πάντες, εἶναι οἱ καθιστῶντες τὴν φορολογίαν ταύτην σήμερον πολὺ βαρεῖαν, βαρυτέραν ἴσως καὶ τοῦ διπλασιασμοῦ· διότι τὰ πλεῖστα τῶν ἑλληνικῶν πλοίων δὲν ἐπλήρονον λιμενικὰ τέλη, τὰ ὁποῖα σήμερον ὀνομάζονται τέλη ἀγκυροβολίας. Ἀλλὰ, ὡς εἶπον, δὲν πρόκειται σήμερον νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο, ἀλλὰ πληροφορίας ἤθελον νὰ ζητήσω, ἐπειδὴ ἐγενικεύθη τὸ ζήτημα. Διὰ τοῦτο θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ συνδυάσω καὶ τὸ ἀμέσως κατόπιν νομοσχέδιον, ὅπως ἡ πληροφορία ἀποβῇ πληρεστέρα. Ἐπιθυμῶ λοιπὸν νὰ μάθω, ἐὰν τὰ ἀφαιρούμενα ἔσοδα ἐκ τῶν λιμενικῶν ταμείων δυνάμει τοῦ νόμου τούτου, ὅστις τὰ τέλη ἀγκυροβολίας τὰ δίδει εἰς τὸ Δημόσιον, ἄν, λέγω, τὰ ἔσοδα ταῦτα τῶν λιμενικῶν ταμείων ἀντικαθίστανται διὰ τῶν τελῶν προκυμαίας, τὰ ὁποῖα ἀφαιρεῖ τὸ μετὰ τοῦτο ἐρχόμενον νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ΡΚΘʹ νόμου περὶ λιμένων, προκυμαιῶν, φάρων κλπ.» καὶ ἂν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ θετικωτέρας πληροφορίας περὶ τῶν σήμερον εἰσπραττομένων ἐσόδων παρὰ τῶν λιμενικῶν ταμείων καὶ περὶ τῶν προβλεπομένων ὡς εἰσπραχθησομένων ὑπὸ τοῦ Δημοσίου δυνάμει τῶν δύο τούτων νομοσχεδίων.

§50Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ φορολογία ἡ μέχρι τοῦδε ἐστηρίζετο ἐπὶ νόμου τοῦ 1865, ἀφ’ ὅτου δὲ ὁ νόμος ἐκεῖνος ἐψηφίσθη, ηὔξησαν κατὰ τοσοῦτον τὰ τοῦ δασμολογίου, ἅτινα ἀποτελοῦσι τὴν βάσιν τῆς λιμενικῆς φορολογίας ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων ἐμπορευμάτων, ὥστε ἄνευ νέου νομοθετήματος ἔλαβον τὰ λιμενικὰ ταμεῖα προσαυξήσεις τελῶν σπουδαιοτάτας, αἵτινες ὑπερεδιπλασίασαν καὶ ἐτριπλασίασαν τὰ εἰσοδήματα αὐτῶν· ὅθεν, καὶ ἂν τυχὸν ἐκ τῆς ἀφαιρέσεως τῆς κατὰ τόννον φορολογίας ἐπέρχηταί τις μείωσις τῶν ἐνεστώτων εἰσοδημάτων τῶν λιμενικῶν ταμείων, τὸ γεγονὸς ὅτι διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς βάσεως, ἐφ’ ἧς στηρίζεται ἡ φορολογία ἡ λιμενικὴ ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων ἐμπορευμάτων, ηὔξησεν ἡ ἐκ τούτου πρόσοδος αὐτῶν πολὺ πέραν τοῦ ὅρου, ὃν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν ὁ νομοθέτης, ὅτε ἐψηφίζετο ὁ νόμος ΡΚΘʹ περὶ λιμενικῶν τελῶν, δὲν ἐπιτρέπει νὰ θεωρήσωμεν, ὅτι, ἀφαιροῦντες ἀπ’ αὐτῶν τὴν πρόσοδον τῆς κατὰ τόννον φορολογίας, ἀδικοῦμεν τὰ λιμενικὰ ταμεῖα. Οὐχ ἧττον ἐνομίσαμεν σκόπιμον νὰ παράσχωμεν εἰς τὰ λιμενικὰ ταμεῖα ἄδειαν ἐκ τοῦ νόμου πρὸς ἀναπλήρωσιν καὶ αὐτῆς τῆς ἐν τῷ παρόντι μειώσεως τῶν προσόδων αὐτῶν διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν εἰσπράξεων ἐκ τῆς κατὰ τόννον φορολογίας. Ὅθεν, ἐνῷ κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1865 ἐπετρέπετο ὑπὲρ τῶν λιμενικῶν ταμείων ἐπιβολὴ τέλους 10% ἐπὶ τῶν ἔξωθεν εἰσαγομένων ἐμπορευμάτων, 1% ἐπὶ τῶν ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ εἰσαγομένων ἐμπορευμάτων, καὶ 3% ἐπὶ τῶν ἐξερχομένων ἐμπορευμάτων, ἤδη προτείνομεν, ὅπως οἱ ἀνώτατοι οὗτοι ὅροι αὐξηθῶσιν ἀπὸ 10% μὲν εἰς 15%, ἀπὸ 1% εἰς 1½%, καὶ ἀπὸ 3% εἰς 4%. Ἐννοεῖται ὅτι διὰ τοιαύτης αὐξήσεως τοῦ ὅρου τῶν τελῶν τὰ λιμενικὰ ταμεῖα δύνανται, καὶ μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν ἀπ’ αὐτῶν τῶν τελῶν ἀγκυροβολίας, ν’ ἀπολαμβάνωσιν ἐν τῷ συνόλῳ τὰς ἐπὶ τοῖς ὅροις τοῦ νόμου τοῦ 1865 προσόδους ἐπὶ τῷ ἀνωτάτῳ.

§51ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὰ λεχθέντα εἶναι ἀνάπτυξις τοῦ περιεχομένου τῶν δύο νομοσχεδίων. Ἐγὼ ἐζήτησα πληροφορίας περὶ τῶν ἐσόδων τῶν λιμενικῶν ταμείων, τῶν σήμερον εἰσπραττομένων παρ’ αὐτῶν, καὶ τῶν ἐσόδων, ἅτινα προβλέπει ὅτι θὰ εἰσπράξῃ τὸ Δημόσιον δυνάμει τῆς νέας νομοθεσίας τῶν δύο τούτων νομοσχεδίων. Ὁ λόγος, δι’ ὃν ἐζήτησα τὴν πληροφορίαν ταύτην, εἶναι, ὅτι διὰ τῶν δύο τούτων νομοσχεδίων ἐπέρχεται μία νέα αὔξησις ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς τῆς τελωνειακῆς. Ἡ αὔξησις τοῦ δικαιώματος τῶν προκυμαιῶν ἀπὸ 10 εἰς 15% ἐπιβαρύνει τὰ εἰσαγόμενα ἐμπορεύματα· ἑπομένως τὸ 5%, τὸ προστιθέμενον, εἶναι φόρος εἰσαγωγῆς, ὃν θὰ πληρόνωσι τὰ εἰσαγόμενα ἐμπορεύματα ὑπὸ τὸν τίτλον «δικαιώματα προκυμαιῶν», ἀντὶ «δικαιώματα τελωνειακά». Εἶναι δὲ ὅλως διόλου τελωνειακὸν τὸ τέλος· διότι τί γίνεται διὰ τῶν νομοσχεδίων τούτων; Τὸ μὲν Δημόσιον λαμβάνει τὸ ποσὸν, ὅπερ εἰσπράττεται ὡς τέλος ἀγκυροβολίας, ὡς τέλος λιμενικὸν μέχρι σήμερον, ἀντὶ δὲ τούτου δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὰ λιμενικὰ ταμεῖα νὰ λαμβάνωσι 5% περισσότερον. Οὕτω γίνεται διὰ πλαγίας ὁδοῦ αὔξησις τελῶν εἰσαγωγῆς. Ἀλλὰ, λέγω, δὲν θέλω νὰ συζητήσω τὸ ζήτημα τοῦτο, θέλω μόνον νὰ ἔχω τὰς εἰσπράξεις, τὰς ὁποίας πραγματοποιοῦσι σήμερον τὰ λιμενικὰ ταμεῖα ἐκ τῶν τελῶν ἀγκυροβολίας καὶ δικαιωμάτων προκυμαίας, ἵνα ἀντιπαραβάλω αὐτὰς πρὸς τὰς εἰσπράξεις, τὰς ὁποίας ὑπολογίζει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ κάμῃ διὰ τοῦ νέου τούτου νόμου, καὶ νὰ ἴδωμεν, ἂν πράγματι προέρχηται ἡ πλαγία αὕτη αὔξησις τῶν τελῶν τῆς εἰσαγωγῆς, ὅπως ἐνδεικνύει ὁ συνδυασμὸς τῶν δύο νομοσχεδίων, ἢ πάντα τὰ ἀποτελέσματα τὰ πραγματικὰ τῶν εἰσπράξεων τῶν λιμενικῶν ταμείων ἦναι τοιαῦτα, ὥστε δὲν θὰ φέρωσι τελικὸν ἀποτέλεσμα αὔξησιν ἐσόδων.

§52Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ πληροφορίαι, ἃς ζητεῖ ὁ κ. Βουλευτής, δὲν δύνανται νὰ χρησιμεύσωσι πρὸς ὃν σκοπὸν τὰς ἐζήτησε, διότι θὰ τῷ ἐχρησίμευον, μόνον ἐὰν τὰ τέλη ἦσαν ἐπιβεβλημένα πανταχοῦ καὶ ἐπὶ τῷ ἀνωτάτῳ ὅρῳ, ἐνῷ οὔτε ἁπανταχοῦ εἶναι ἐπιβεβλημένα, ὅπου δὲ ἐπεβλήθησαν, δὲν εἶναι πάντοτε ἐπιβεβλημένα ἐπὶ τῷ ἀνωτάτῳ ὅρῳ. Καίτοι δὲ τὰ ἀποτελέσματα τῆς λιμενικῆς φορολογίας ὑπάρχουσι δημοσιευμένα, δὲν ἔχομεν ἐν αὐτοῖς βάσιν πρὸς παραβολὴν τῆς πιθανῆς προσόδου τῶν νῦν προτεινομένων ὅρων πρὸς τὴν πρόσοδον τῶν λιμένων ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν νῦν ἐπιτρεπομένων ἀνωτάτων ὅρων φορολογίας. Πρέπει δὲ νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι τὰ λιμενικὰ ταμεῖα δὲν δύνανται νὰ ἐπιβάλωσιν ἐξ ἰδίας μόνης ἀποφάσεως τὸν φόρον, πρέπει νὰ ἐγκριθῇ ἡ ἐπιβολὴ τοῦ φόρου ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ δὲ Κυβέρνησις δὲν θέλει ἐγκρίνει πρόσθετον φορολογίαν, ὅταν βλέπῃ, ὅτι ἡ προσθήκη αὕτη τοῦ φόρου εἶναι δυσανάλογος πρὸς τὸ ποσὸν, οὗτινος ἐστερήθησαν οἱ λιμένες ἐκ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν τελῶν ἀγκυροβολίας. Ἐννοεῖται δὲ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν τοῖς περὶ τούτου θέλει λάβει ὑπ’ ὄψει τὰς αὐξήσεις τοῦ δασμολογίου, εἰς ἃς θέλομεν προβῆ κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον, καὶ τὰς τῆς παρελθούσης συνόδου καὶ τῆς προπαρελθούσης. Αἱ αὐξήσεις αὗται τοῦ δασμολογίου, αἱ κατὰ τρεῖς συνεχεῖς συνόδους γενόμεναι, παρέσχον ἅπασαι εἰς τὰ λιμενικὰ ταμεῖα αὐξήσεις προσόδων ἐκ τῶν ἐμπορευμάτων, καὶ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα αἱ αὐξήσεις αὗται θὰ ὦσιν ἐπαρκεῖς, εἰς κάλυψιν πάσης ἐκ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν τελῶν ἀγκυροβολίας ζημίας αὐτῶν. Ὁ κ. Βουλευτὴς εἶπε πρὸ ὀλίγου, ὅτι πρόκειται περὶ διαφορᾶς ἀπὸ 10 ἕως 15% ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων, τουτέστιν, ὅτι πρόκειται περὶ 5% ἐπὶ τῶν ἐμπορευμάτων. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου, εἶναι σπουδαιότερον τὸ πρᾶγμα, πρόκειται περὶ 5% ἐπὶ τοῦ τέλους τοῦ δασμολογίου.

§53ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αὐτὸ εἶπον καὶ ἐγώ.

§54ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅ,τι εἴπετε ὑμεῖς εἶναι ἄλλο, καὶ ἄλλο παριστῶ ἐγὼ, λέγων, ὅτι δὲν παρέχει ὁ νόμος ἄδειαν ἀμέσου φορολογίας ἐπὶ τῶν ἐμπορευμάτων, ἀλλὰ παρέχει ἄδειαν προσθήκης ποσοστῶν ἐπὶ τοῦ τέλους τοῦ δασμολογίου· ἐπειδὴ δὲ τὸ τέλος κατὰ μέσον ὅρον δύναται νὰ ἦναι 8% ἢ 10 ἢ 20% τῆς ἀξίας τοῦ ἐμπορεύματος, τὰ 5%, τὰ προστιθέμενα εἰς τὰ τέλη τοῦ δασμολογίου, ἀναλογιζόμενα ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐμπορευμάτων, θὰ ἦναι 4 τοῖς χιλίοις ἢ 5 ἢ 10 τοῖς χιλίοις, ἤτοι ἑνὸς τοῖς ἑκατόν, ἢ ἡμίσεως τοῖς ἑκατὸν, ἢ καὶ ἔλασσον. Δὲν εἶναι βαρεῖα ἡ προσθήκη, 5% εἰς τὰ τέλη τοῦ δασμολογίου, ἀφοῦ, καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι τὰ τέλη τοῦ δασμολογίου εἶναι 20% κατὰ μέσον ὅρον ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐμπορευμάτων, τὸ πρόσθετον τέλος ἐπὶ τοῦ μέσου τούτου ὅρου θὰ ἦναι 1% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐμπορευμάτων. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἑκατοστὸν τοῦτο ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐμπορευμάτων δὲν θὰ ἐπιβληθῇ, εἰμὴ ἐὰν ζητήσῃ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον νὰ φορολογηθῇ ἐπὶ τῷ ἀνωτάτῳ ὅρῳ· ὀλίγα δὲ εἶναι τὰ λιμενικὰ ταμεῖα τὰ φορολογούμενα ἐπὶ τῷ ἀνωτάτῳ ὅρῳ, καὶ ἐξ αὐτῶν δὲ τῶν λιμενικῶν ταμείων, τῶν νῦν φορολογουμένων ἐπὶ τῷ ἀνωτάτῳ ὅρῳ, ἐὰν ζητήσωσί τινα νὰ ὠφεληθῶσιν ἐκ τῆς διατάξεως ταύτης, δὲν θέλουσιν εἰσακουσθῇ πάντα, διότι θέλει τοῖς δοθῇ ἀπάντησις, ὅτι ἀπεζημιώθησαν ἐκ προοιμίων διὰ τὰς ἀφαιρουμένας ἤδη προσόδους ἐκ τελῶν ἀγκυροβολίας, ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ δασμολογίου, τουτέστι τῆς βάσεως τῆς λιμενικῆς φορολογίας ἐπὶ τῶν ἐμπορευμάτων.

§55ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, περαίνων τὸν λόγον του, ἀπήντησεν ὁ ἴδιος εἰς τὴν παρατήρησιν, ἣν ἐποιήσατο ἐν ἀρχῇ, καὶ νομίζω περιττὸν νὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτὴν, εἰς τὸ ὅτι δηλαδὴ αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἐζήτησα, δὲν θὰ συντελέσουν εἰς τίποτε. Ἀπ’ ἐναντίας θὰ μᾶς δείξουν, τί ποσὸν ἀφαιρεῖται ἐξ ἑκάστου λιμενικοῦ ταμείου ἐκ τελῶν ἀγκυροβολίας, καὶ ἑπομένως τίνος ποσοῦ θὰ ἔχῃ ἀνάγκην τὸ λιμενικὸν ταμεῖον, ὅπως συμπληρώσῃ τὸ παρ’ αὐτοῦ εἰσπραττόμενον ποσόν. Ὅτι δὲ ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀρνηθῇ τοῦτο εἰς τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, δὲν τὸ πιστεύω, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς τοῦτο, ὅταν πράγματι πεισθῇ, ὅτι τὰ λιμενικὰ ταμεῖα ἔχουσιν ἀνάγκην τῆς αὐξήσεως ταύτης. Ἐὰν ἡ ἀφαίρεσις τῶν λιμενικῶν τελῶν δὲν ἐπέβαλλεν εἰς τὰ λιμενικὰ ταμεῖα τὴν αὔξησιν τῶν τελῶν προκυμαίας, δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη τῆς πληροφορίας ταύτης· δὲν εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ δοθῇ ἐν λεπτομερείαις, ἀλλὰ γενικῶς.

§56Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐννοεῖται, ὅτι αἱ πληροφορίαι αὗται στηρίζονται ἐπὶ δασμολογίου παλαιοτέρου τοῦ 1892· πᾶσα δὲ σκέψις εἰς οὐδὲν χρησιμεύει, ἐὰν μὴ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει τ’ ἀποτελέσματα τῆς φορολογίας τοῦ 1892, πρὸς ἃ εἶναι ἀδύνατον νὰ σχετίζωνται αἱ πληροφορίαι, φθάνουσαι μόνον ἕως τῆς 31 Δεκεμβρίου 1891, ὅτε αἱ δασμολογικαὶ αὐξήσεις δὲν εἶχον ἔτι ἐφαρμοσθῆ.

§57ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ λάβωμεν τὴν ἀναλογίαν.

§58Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ποίαν ἀναλογίαν; Μήπως τὰ τοῦ δασμολογίου ἦναι ἀναγεγραμμένα ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὸν ἐψηφισμένον ὅρον τοῦ φόρου ἑκάστου λιμένος; Ἐὰν μὴ διετελοῦμεν ἐν μηνὶ Δεκεμβρίῳ τοῦ 1892, ἀλλὰ διετελοῦμεν ἐν μηνί τινι τοῦ ἔτους 1893, ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ ἡ πληροφορία αὕτη· ὥστε ἐπιφυλάσσομαι, ὅπως ὑποβάλω αὐτὴν κατὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον (ἱλαρότης).

§59ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ὑπαγόρευσις τοῦ πνεύματος τῆς συγκεντρώσεως, τὸ ὁποῖον διέπει τὰς σκέψεις καὶ τὰς πράξεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἀφῃρέσατε ἀπὸ τὰ λιμενικὰ ταμεῖα μίαν πρόσοδον βεβαίαν, πρόσοδον, τὴν ὁποίαν πολλὰ τῶν λιμενικῶν ταμείων διαθέτουσιν ἐπ’ ὠφελείᾳ οὐ μικρᾷ τῶν λιμένων, τοὺς ὁποίους ὑπηρετοῦσι, καὶ ἐπ’ ὠφελείᾳ τῆς ναυτιλίας καὶ τῆς Πολιτείας ἐν γένει. Ἀφαιρεῖ λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον τὴν βεβαίαν ταύτην ὠφέλειαν καὶ δῆθεν δωρεῖται εἰς τὰ λιμενικὰ ταμεῖα μίαν πρόσοδον, ἡ ὁποία εἶναι ἀβεβαία, δὲν εἶναι γνωστή, καὶ περὶ τῆς ὁποίας δὲν δύναται νὰ δώσῃ κἀμμίαν πληροφορίαν ὁ κ. Πρωθυπουργός, κατὰ τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης. Καὶ τοιουτοτρόπως θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν παραλυσίαν ὅλων τῶν λιμενικῶν ταμείων, διότι πολλὰ λιμενικὰ ταμεῖα ἔχουσιν ἀναλάβει ὑποχρεώσεις δι’ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦνται καὶ εἰς τὰ ὁποῖα θὰ φέρωμεν τὴν ἀποτυχίαν.

§60ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς ἐσκόπουν νὰ ζητήσω τὴν πληροφορίαν περὶ τοῦ τίνα λιμενικὰ ταμεῖα ἔχουσιν ἐπιβεβλημένους φόρους καὶ κατὰ τί ποσοστόν· ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν ἤδη, ὅτι δὲν δύναται νὰ δώσῃ τὴν πληροφορίαν ταύτην, διότι δὲν συμβιβάζεται τὸ δασμολόγιον τὸ νῦν ἰσχῦον πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἴσχυε πρότερον. Ἀλλ’ εἶχον ἀνάγκην καὶ ἑτέρων πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν· εἶναι δὲ αὗται αἱ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Αʹ) Εἰς πόσας παραλίους πόλεις τοῦ Κράτους ὑπάρχουσι λιμενικὰ ταμεῖα· τίνες εἰσὶν αἱ πόλεις αὗται· ἀπὸ τίνος χρόνου συνεστήθη τὸ ἐν ἑκάστῃ τούτων ταμεῖον. Βʹ) Τίνας φόρους ἔχει ἐπιβεβλημένους ἕκαστον λιμενικὸν ταμεῖον καὶ κατὰ ποῖον ποσοστὸν ἐκ τῶν ἐπιτρεπομένων ὑπὸ τῶν ἐδαφίων βʹ, γʹ καὶ δʹ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου ΡΚΘʹ, τίνα δ’ ἐπέβαλον καὶ τὸν παρὰ τοῦ ἐδαφίου εʹ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου ἐπιτρεπόμενον ἄμεσον φόρον ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς γῆς. Γʹ) Εἰς τίνας πόλεις ἐξετελέσθησαν ἤδη λιμενικὰ ἔργα. Τίνα συνετελέσθησαν, τίνα δὲ διατελοῦσιν ἔτι καὶ νῦν ὑπὸ ἐκτέλεσιν, ἢ τίνα, διακοπέντα, ἐγκατελείφθησαν ὁριστικῶς.» Τὴν ἐπερώτησιν ταύτην ὑποβάλλω καὶ ἐγγράφως, χάριν τῆς εὐκολίας τῆς ὑπηρεσίας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ, ὡς ἔχουσι, τὰ ἄρθρα 2–5).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§62ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Τὴν ἐφαρμοζομένην προστασίαν ἐπὶ τῆς ἀρτιγεννήτου ἡμῶν βιομηχανίας νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐπεκτείνωμεν καὶ ἐπὶ τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας. Ἡ ἐμπορικὴ ναυτιλία μάλιστα κέκτηται μείζονα δικαιώματα πρὸς τοῦτο. Διὸ καὶ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως ἀντὶ τῶν διπλασίων τελῶν, τὰ ὁποῖα ὁρίζονται διὰ τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου διὰ τὰ ξένα ἐμπορικὰ πλοῖα, παραδεχθῇ νὰ αὐξηθῶσι ταῦτα εἰς τετραπλάσια ἢ ἑξαπλάσια, διότι τοιουτοτρόπως, ἔχω πεποίθησιν, ὅτι θὰ προτιμῶνται πάντοτε τὰ ἑλληνικὰ ἱστιοφόρα ἢ ἀτμοκίνητα διὰ τὰ εἰσαγόμενα εἰς τὸ ἡμέτερον Κράτος ἐμπορεύματα, καὶ θὰ προστατεύηται οὕτως ἡ ἑλληνικὴ ναυτιλία.

§63Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Σχεδὸν ὅλα τὰ ξένα πλοῖα ἀφομοιοῦνται διὰ συνθηκῶν πρὸς τὰ ἑλληνικά. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 8–15).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 16 (ἀναγινώσκεται).

§65ΚΑΪΡΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὅλα τὰ λιμενικὰ δικαιώματα, ἐν οἷς καὶ τὰ τῶν τόννων ἢ ἀγκυροβολίας, εἰσπράττονται δι’ ἐνοικιάσεως. Ἀπὸ πρώτης Ἰανουρίου τὸ Δημόσιον θέλει εἰσπράττει τὰ τέλη ἀγκυροβολίας διὰ τῶν λιμενικῶν ἢ τελωνειακῶν τελῶν. Τί θὰ γείνωσιν αἱ τυχὸν γενόμεναι ἐνοικιάσεις, ἐν αἷς ἐμπεριέχονται καὶ τὰ τῆς ἀγκυροβολίας; Θεωροῦνται ὁλοσχερῶς ἄκυροι, ἢ μόνον ὡς πρὸς τὰ δικαιώματα ἀγκυροβολίας;

§66ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Αἱ μισθώσεις εἶναι ἐνιαύσιοι, ἑπομένως λήγουσι τὴν 31 Δεκεμβρίου.

§67ΚΑΪΡΗΣ. Ἀλλ’ ἐγένοντο ἤδη νέαι ἐνοικιάσεις.

§68ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ἐνεκρίθησαν πολλαὶ τοιαῦται διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος.

§69ΚΑΙΡΗΣ...

§70ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὅλαι αἱ μισθώσεις, αἱ σήμερον ὑπάρχουσαι, λήγουσι τὴν 31 Δεκεμβρίου, αἱ δὲ μισθώσεις τοῦ 1893 θέλουσι γείνῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τοῦ σήμερον ψηφιζομένου νόμου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 16, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 17 καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ΡΚΘʹ νόμου περὶ λιμένων, προκυμαιῶν, φάρων κλπ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προξενικῆς ὑπηρεσίας παρὰ τῇ ἐν Παρισίοις Β. Πρεσβείᾳ.

§73ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν δι’ αὔριον, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Διὰ τοῦ ἄρθρου 2 ὁρίζεται ἐτησία δαπάνη δραχμῶν 11,000. Ἐὰν ὁ κύριος Ὑπουργὸς προσαγάγῃ τὰς καταστάσεις τῶν ἐσόδων τῶν τε ἐμμίσθων Προξενείων καὶ τῶν ἀμίσθων, θέλετε ἴδει, ὅτι ἡ πρόσοδος τοῦ Προξενείου ἐν Παρισίοις δὲν ὑπερβαίνει τὰς 100 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Ὥστε δὲν εἶναι ἀκριβὲς τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον, ἴσως ἐν ἀγνοίᾳ, ἔφερε προχθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι τὴν δαπάνην τὴν γενησομένην καλύπτουν τὰ ἔσοδα.

§74ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐγὼ εἶπον ῥητῶς, ὅτι τὸ πολὺ φθάνουσι τὰ εἰσοδήματα εἰς 200 φράγκα κατὰ μῆνα.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἦτο ἐδῶ, φαίνεται, ὁ κ. Σταυρόπουλος.

§76ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 θὰ κάμω παρατηρήσεις.

§77ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κατὰ τὴν προηγουμένην σύνοδον εἶχεν ὑποσχεθῆ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι ἤθελε προσαγάγει νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ μετεβάλλοντο διάφορα ἔμμισθα Προξενεῖα εἰς ἄμισθα, ἀλλ’ ἀντὶ τούτου βλέπομεν σήμερον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου, ὅπου δὲν ἐπαρκοῦσιν αἱ πρόσοδοι, τὰ ἄμισθα Προξενεῖα τὰ μεταβάλλει εἰς ἔμμισθα. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§79ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄχρι τοῦδε δὲν ἐδαπάνα τὸ δημόσιον ταμεῖον διὰ μισθοὺς γραμματέως καὶ κλητῆρος, διότι ὁ ἐκεῖ πρόξενος, ὑπὸ φιλοδοξίας ὁρμώμενος, ἐπλήρονεν ἐξ ἰδίων του τὸν γραμματέα, τὸν ὁποῖον κατὰ σύστασίν του διώριζεν ὁ Ὑπουργὸς, μὲ δραχμὰς 200, παραχωρῶν εἰς αὐτὸν καὶ τὰς εἰσπράξεις. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι, ἐὰν δὲν ὑπάρχουν ἄλλοι λόγοι, δὲν πρέπει νὰ ἀναλάβῃ τὸ δημόσιον ταμεῖον τοιαύτην δαπάνην. Γνωρίζω κάλλιον πολλῶν, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐν Παρισίοις πολλοὶ ἐντιμότατοι καὶ διακεκριμένοι Ἕλληνες δέχονται τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ἀμισθὶ, χάριν τιμῆς. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ταῦτα, διότι δὲν συνάδει μὲ τὸ πρόγραμμα τὸ οἰκονομικὸν τῆς Κυβερνήσεως ἡ τοιαύτη σπατάλη. Δὲν πρέπει νὰ μὲ ἀναγκάσητε νὰ εἴπω τί τρέχει ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Κυρίως, κατὰ τὴν κρίσιν μου, ἀφορᾷ εἰς προσωπικὸν ζήτημα τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§80ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω μάλιστα τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ δηλώσῃ ὅ,τι ἠξεύρει. Ἀλλ’ ὡς πρὸς τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν, ἐὰν ἦτο παρὼν χθὲς ὁ κ. Βουλευτής, ἤθελεν ἀκούσει, ὅτι πάντα τὰ προβληθέντα ὑπ’ αὐτοῦ προεβλήθησαν καὶ παρ’ ἄλλων, καὶ διὰ μακρῶν ἔδωκα ἀπάντησιν, εἰπὼν, ὅτι ἐν γνώσει ὅτι πρόκειται νὰ προσθέσωμεν δαπάνην τοιαύτην, θεωρῶ τοιαύτην τὴν ἀνάγκην τῆς ἱδρύσεως τοῦ Προξενικοῦ γραφείου ἐν Παρισίοις, ὥστε νομίζω, ὅτι ὀφείλομεν νὰ κλείσωμεν τοὺς ὀφθαλμοὺς πρὸς τὴν δαπάνην.

§81ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον βεβαίως θὰ ψηφισθῇ, διότι ἀνελάβατε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διορίσητε τὸν κύριον Καλογερόπουλον.

§82ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἀναλαμβάνω ἀπέναντι ὑμῶν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ διορίσω τὸν κ. Καλογερόπουλον.

§83ΣΑΚΚΗΣ. Ἀνεξαρτήτως τοῦ προσώπου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ διορισθῇ, θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν ἦναι δυνατόν, νὰ ἐλαττώσῃ τὴν δαπάνην τὴν ἀναγεγραμμένην διὰ τὴν ἀντιμισθίαν τοῦ τοιούτου προξενικοῦ ὑπαλλήλου, διότι εὑρίσκω ταύτην ὑπερβολικήν. Ἐν Παρισίοις ὁ τοιοῦτος ὑπάλληλος δὲν ἔχει ἀνάγκην ἐξόδων παραστάσεως. Ὁ γραμματεὺς Πρεσβείας, ὅστις εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὑφίσταται δαπάνας παραστάσεως σπουδαίας, τυγχάνει ἐνίοτε ἀμειβόμενος διὰ μικροτέρου μισθοῦ, διότι, ἐὰν φέρῃ βαθμὸν γραμματέως βʹ τάξεως καὶ λαμβάνῃ δι’ ἔξοδα παραστάσεως δραχμὰς 500, ὡς συνήθως, τότε καταντᾷ νὰ λαμβάνῃ μισθὸν μικρότερον τοῦ τοιούτου προξενικοῦ ὑπαλλήλου. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν ὑποχρέωσιν, οὕτως εἰπεῖν, τοῦ διορισμοῦ προξενικοῦ ὑπαλλήλου ἐμμίσθου παρὰ τῇ ἐν Παρισίοις Πρεσβείᾳ, καὶ ἐγὼ θεωρῶ ὡς ἐπιβεβλημένην καὶ ὑπ’ αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας καὶ ὑπὸ τῶν ἀναγκῶν τῆς Ἑλληνικῆς ἐκεῖ παροικίας, διότι διὰ τοῦ τοιούτου διορισμοῦ ὁ δεσμὸς τοῦ ὑπαλλήλου τούτου πρὸς τὸ δημόσιον τὸ Ἑλληνικὸν γίνεται στενότερος, καὶ τὰ καθήκοντα αὐτοῦ ἑπομένως θὰ ἐπιβάλλωνται πολὺ αὐστηρότερον. Ἐγὼ μάλιστα, ἐὰν ἐπέτρεπον αἱ οἰκονομικαὶ περιστάσεις τοῦ Κράτους, φρονῶ ὅτι ἔδει νὰ ἐπεξετείνετο τὸ μέτρον τοῦτο καὶ ἐπὶ ἄλλων Πρεσβειῶν, διότι πολλάκις ἀναγκάζονται αἱ Πρεσβεῖαι νὰ ἀναμιγνύωνται εἰς ὑπηρεσίαν τοιαύτην, ἡ ὁποία ἀντίκειται εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν αὐτῶν, νὰ ἐκτελοῦν παραδείγματος χάριν διαφόρους παραγγελίας δι’ ἱματισμὸν στρατοῦ κτλ. Τοιαῦται ἀνάγκαι παρουσιάζονται συχνάκις ἐν Παρισίοις, καὶ τοῦτο γνωρίζω ἐξ ἰδίας πείρας, καθόσον διετέλεσα ἄλλοτε ἀκόλουθος τῆς ἐκεῖ Πρεσβείας. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον ἔχει καλῶς. Ἐν τῷ πρώτῳ ὅμως ἄρθρῳ φέρω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν, ὅτι μετὰ τὸν διορισμὸν τοῦ ὡς εἴρηται ἐμμίσθου προξενικοῦ ὑπαλλήλου ἠδύνατο νὰ καταργηθῇ ἡ θέσις τοῦ γενικοῦ προξένου, καθόσον οὐδένα οὗτος σκοπὸν ἐκπληροῖ. Ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ ἄρθρῳ ἡ δαπάνη διὰ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ γραμματέως τούτου νὰ περιορισθῇ εἰς δραχμὰς 500.

§84ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἶπον προχθὲς τοὺς λόγους, δι’ οὓς ἐπιμένω. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν αʹ συζήτησιν. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς γʹ συζήτησιν).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως διατάξεών τινων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν).

§87ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κατὰ τὴν χθεσινὴν καὶ προχθεσινὴν περὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου συζήτησιν ἐγένοντο παρατηρήσεις ὑπὸ πολλῶν συναδέλφων, ἰδίως ἐπὶ τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 499 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, τῆς ἀφορώσης εἰς τὴν ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικείων διεξαγωγὴν τῆς συζητήσεως, διότι διὰ τῆς τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου τούτου, ὡς αὕτη προτείνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, μεταβάλλονται ἐντελῶς τὰ μέχρι τοῦδε κείμενα ὡς πρὸς τὴν συζήτησιν ἐν τοῖς Εἰρηνοδικείοις, ἰδίως δὲ ὡς πρὸς τὴν προφορικὴν διαδικασίαν, τὴν μέχρι τοῦδε κρατοῦσαν ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικείων. Αἱ παρατηρήσεις αὗται εἶναι σπουδαιόταται, κατ’ ἐμὲ, διότι θὰ γεννήσῃ πολλὰς δυσχερείας εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῶν ὑποθέσεων ἡ σύνταξις προτάσεων, καθ’ ὃν τρόπον αὗται συντάσσονται καὶ ὑποβάλλονται ἐνώπιον τῶν πολυμελῶν δικαστηρίων. Πρέπει λοιπὸν νὰ εὑρεθῇ εἷς τρόπος, ὁ ὁποῖος νὰ συμβιβάζῃ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν τὰς διαθέσεις, τήν τε διάθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐπιζητοῦντος νὰ σχετίσῃ τὴν τροποποίησιν πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου περὶ χαρτοσήμου, καὶ τὴν ἀξίωσιν τῶν συναδέλφων καὶ ἐμοῦ, ὅπως μὴ καθίσταται δυσχερὴς ἡ ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικείων διεξαγωγὴ τῆς συζητήσεως· ἐπειδὴ δὲ ὁ νόμος περὶ χαρτοσήμου ἐψηφίσθη, καὶ ἡ ἐγγραφὴ ἐν τῷ πινακίῳ καθιερώθη δι’ αὐτοῦ, ἀναγκαίως θέλει γείνῃ ἡ τροποποίησις, τὴν ὁποίαν ὑποδεικνύει τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλὰ δὲν πρέπει, κατὰ τὴν κρίσιν μου, νὰ καθιερωθῇ ὡς κανὼν ἡ ἔγγραφος διαδικασία ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικείων, διότι ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδικείου δὲν ὑπάρχει οὔτε ὁ ἀπαιτούμενος χρόνος, ὅπως ἀνταλλάξωσι τὰς προτάσεις οἱ διάδικοι, καὶ ἡ τάξις τῶν διαδίκων, τῶν προσερχομένων ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικείων, δὲν εἶναι ὁμοία πρὸς τὴν τάξιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προσέρχονται εἰς τὰ ἀνώτερα δικαστήρια, καὶ πιθανὸν νὰ συμβῶσι καὶ κλεψιδικίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ φέρωσι καταστροφάς. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἰς τὸ τέλος τοῦ δευτέρου ἐδαφίου, μετὰ τὴν φράσιν «ἐν τῷ γραφείῳ τοῦ ἁρμοδίου Εἰρηνοδικείου πρὸς γνῶσιν τῶν διαδίκων», πρέπει νὰ προστεθῶσι τὰ ἑξῆς: «Ἀλλὰ καὶ ἐπ’ ἀκροατηρίου κατὰ τὴν συζήτησιν δύνανται οἱ διάδικοι νὰ ὑποβάλλωσι προφορικῶς αἰτήσεις καὶ ἰσχυρισμοὺς, καταχωριζομένους ὑπὸ τοῦ γραμματέως ἐν τοῖς πρακτικοῖς, εἰς συμπλήρωσιν τῶν ὑποβληθεισῶν ἐγγράφων προτάσεων». Διότι, ἐὰν ἡ προσθήκη αὕτη γείνῃ, δὲν μεταβάλλονται τὰ κείμενα μέχρι τοῦδε παρὰ τοῖς Εἰρηνοδικείοις, ἡ συζήτησις θὰ ἐξακολουθῇ τότε νὰ γίνηται προφορικῶς, θὰ γίνεται δὲ ἡ χρῆσις τοῦ χαρτοσήμου, γραφομένου ἐν αὐτῷ τινος ἰσχυρισμοῦ ἢ ἀναφορᾶς πρὸς τὰ ἐν τοῖς πρακτικοῖς λεχθέντα· θὰ ἦναι κανὼν τότε ἡ συζήτησις ἡ προφορικὴ, ὑποχρεουμένου τοῦ γραμματέως νὰ γράφῃ ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ὡς καὶ μέχρι σήμερον, τοὺς ἰσχυρισμοὺς τῶν διαδίκων, νὰ ἀναφέρωνται δὲ διὰ τῶν προτάσεων οἱ διάδικοι εἰς τὰ ἐν τοῖς πρακτικοῖς κατακεχωρημένα. Ἐὰν λείψῃ ἡ προσθήκη αὕτη, ἡ εὐκολία αὕτη δὲν δύναται νὰ παρασχεθῇ, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ γραμματεὺς δὲν θὰ ἦναι ὑπόχρεως νὰ σημειοῖ ἐν τοῖς πρακτικοῖς πάντας τοὺς ἰσχυρισμοὺς καὶ τὰς αἰτήσεις τῶν διαδίκων, ὡς γίνεται σήμερον ἐν τοῖς πολυμελέσι δικαστηρίοις· ἐὰν ὅμως ἀναγραφῇ ἡ τελευταία αὕτη περικοπὴ, τὴν ὁποίαν ἀνέφερα, τότε ἡ εὐχέρεια θὰ ἦναι ἡ αὐτὴ, ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ σήμερον εἰς τοὺς διαδίκους, καὶ δὲν θὰ γεννηθῇ τὸ παράπονον, ὅτι δημιουργοῦμεν δυσχερείας εἰς αὐτοὺς κατὰ τὴν διεξαγωγὴν ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικείων τῶν ὑποθέσεών των. Τοῦτο εἶναι σπουδαῖον, δὲν πρέπει δὲ νὰ νομίζωσιν οἱ συνάδελφοι, ὅτι, προκειμένου νὰ νομοθετῶμεν περὶ τῆς διαδικασίας τῶν Εἰρηνοδικείων, τὸ πρᾶγμα εἶναι μικροῦ λόγου ἄξιον· διότι, ὁσηνδήποτε καὶ ἂν ἔχωσιν οἱ μὴ γνωρίζοντες μικρὰν ἰδέαν περὶ τῶν ἐν τοῖς Εἰρηνοδικείοις εἰσαγομένων ὑποθέσεων, πρέπει νὰ μάθωσιν, ὅτι πολλάκις ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικείων φέρονται ὑποθέσεις πολλοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ μεγάλης χρηματικῆς ἀξίας· διότι ἴσως ἀγνοοῦσιν, ὅτι ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικείων δικάζονται ὑποθέσεις ἀφορῶσαι τὴν χρῆσιν τοῦ ὕδατος, αἱ ὁποῖαι δύναται νὰ ἀξίζουν ἑκατομμύρια ὁλόκληρα, ἐπίσης δικάζονται προσωρινὰ μέτρα περὶ κατοχῆς, καὶ ἄλλαι ὑποθέσεις, αἱ ὁποῖαι ὡς πρὸς τὴν ἀξίαν εἶναι μεγίστου ἐνδιαφέροντος. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ἐγὼ ἀποβλέπω εἰς τοῦτο κυρίως, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μεταβληθῶσι τὰ μέχρι τοῦδε κείμενα, ἐὰν ἦναι δυνατὸν τοῦτο νὰ γείνῃ, ἐφαρμοζομένου συγχρόνως καὶ τοῦ νόμου περὶ χαρτοσήμου· νομίζω δὲ, ὅτι τοῦτο κατορθοῦται διὰ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον. Ἐκτὸς ὅμως τούτου, παρατηρῶ ὅτι εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον δίδεται εἰς τὸν εἰρηνοδίκην τὸ δικαίωμα τῆς ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως διὰ τὴν ἀμέσως προσεχῆ συνεδρίασιν. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν πάντες, ὅτι μέχρι τοῦδε αἱ ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικείων εἰσαγόμεναι ὑποθέσεις διὰ κλήσεως ἔδει νὰ δικασθῶσι τὴν αὐτὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν εἰσήγοντο· ἐὰν τοῦτο δὲν συνέβαινεν, ἤθελεν ἀναβληθῆ ἡ ὑπόθεσις διὰ πρακτικοῦ, ἢ ἤθελεν ἐπαναληφθῆ ἡ ἐπίδοσις τῆς κλήσεως, τοῦτο δὲ ἔχει σπουδαιοτάτην σημασίαν ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἀνατροπῆς τῶν ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικείων εἰσηγμένων ὑποθέσεων· δημιουργοῦντες δὲ τὸ δυνατὸν τῆς ἀναβολῆς ἐκ τοῦ πινακίου καὶ τῆς ἀναβολῆς ἴσως ἐπ’ ἄπειρον, καταστρέφομεν ἐντελῶς τὰ μέχρι τοῦδε κείμενα ὡς πρὸς τὴν ἀνατροπὴν τῶν ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικείων εἰσαγομένων ὑποθέσεων. Κατὰ τὰς γενικὰς ἀρχὰς τῆς πολιτικῆς ἡμῶν δικονομίας, αἱ ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικείων εἰσαγόμεναι ὑποθέσεις ἀνατρέπονται αὐτοδικαίως μετὰ παρέλευσιν ἑξαμήνου ἀπὸ τῆς εἰσαγωγῆς, ἄρχεται δὲ ἡ προθεσμία τῆς ἀνατροπῆς ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως τῆς κλήσεως· κατὰ τὴν κρατοῦσαν νομολογίαν περὶ τῆς ἀνατροπῆς τῶν ὑποθέσεων τῶν ἐνώπιον τῶν πολυμελῶν δικαστηρίων εἰσαγομένων, ἡ ἐγγραφὴ εἰς τὸ πινάκιον διακόπτει τὴν ἀνατροπὴν· καὶ εὐλόγως, διότι ἡ ἐγγραφὴ εἰς τὸ πινάκιον ἐνώπιον τῶν πολυμελῶν δικαστηρίων ἐπέχει τόπον κλητεύσεως τοῦ διαδίκου, καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ ὑπόθεσις μένει ἐγγεγραμμένη εἰς τὸ πινάκιον, ἡ κλήτευσις τοῦ διαδίκου ὑφίσταται ζῶσα, καὶ τότε παύει ἀπὸ τοῦ νὰ ζῇ, ὅταν ἡ ὑπόθεσις διαγραφῇ· ἀπὸ τῆς στιγμῆς δὲ τῆς διαγραφῆς ἄρχεται ἡ πρὸς ἀνατροπὴν προθεσμία. Τί θέλει συμβῆ ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδικείου, ἐὰν δὲν ληφθῇ πρόνοια, ὅταν ἡ ἐγγραφὴ εἰς τὸ πινάκιον θεωρηθῇ διακόπτουσα τὴν ἀνατροπὴν καὶ διὰ τὰς ὑποθέσεις τοῦ Εἰρηνοδικείου; Τοιουτοτρόπως καταργεῖται ἡ αὐτοδικαίως ἐπερχομένη ἀνατροπὴ ἐπὶ τῶν ὑποθέσεων τοῦ Εἰρηνοδικείου· διότι ἐν πάσῃ στιγμῇ δύναται νὰ ἐγγράφηται ἡ ὑπόθεσις, νὰ ζημιῶται δὲ τὸ Δημόσιον· διότι μέχρι τοῦδε, ἵνα διακοπῇ ἡ ἀνατροπὴ, ἡ αὐτοδικαίως χωροῦσα, ἔδει νὰ κοινοποιηθῇ κλῆσις πρὸς τὸν ἀντίδικον, ἐξ οὗ τὸ Δημόσιον ἐκέρδιζε τὴν κατανάλωσιν τοῦ χαρτοσήμου. Ὁπωσδήποτε, τοῦτο θὰ γεννήσῃ ζητήματα καὶ δυσχερείας σοβαρὰς, καὶ θεωρῶ, ὅτι ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σκεφθῶμεν περὶ τούτου, δίδοντες μίαν οἱανδήποτε λύσιν, παραδεχόμενοι ἢ ὅτι ἡ ἀνατροπὴ διακόπτεται διὰ τῆς ἐγγραφῆς εἰς τὸ πινάκιον, ὅπερ κατὰ τὴν γνώμην μου ἀντίκειται εἰς τὰς γενικὰς ἀρχὰς τῆς δικονομίας, ἢ παραδεχόμεναι τὸ ἐναντίον· καθ’ οἱονδήποτε ὅμως τρόπον, πρέπει τὸ ζήτημα νὰ λυθῇ.

§88Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. .. (Διάλογοι).

§89ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον δὲν λέγει διὰ μίαν συνεδρίασιν, λέγει διὰ τὴν ἑπομένην, καὶ πάλιν δύναται εἰς τὴν ἑπομένην νὰ ἀναβληθῇ, ἐὰν ῥητῶς δὲν δηλώσωμεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀναβληθῇ ἢ μόνον ἅπαξ. Ἐφ’ ὅσον τὸ νομοσχέδιον ἐκφράζεται ὡς ἐκφράζεται, δὲν ἔχει κἀνεὶς τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ, ὅτι μία μόνον ἀναβολὴ εἶναι ἐπιτετραμμένη· ἀλλὰ διατὶ νὰ μὴ ἦναι ἐπιτετραμμέναι καὶ πολλαὶ ἀναβολαὶ, ὅταν περὶ τούτου συντάσσηται πρακτικόν; Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μὴ ἦναι ἐπιτετραμμέναι, διότι τοῦτο γίνεται καὶ εἰς τὰ πολυμελῆ δικαστήρια, τοῦτο δύναται νὰ γείνῃ καὶ εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα, χωρὶς ἐντεῦθεν νὰ ζημιῶται τὸ Δημόσιον. Διὰ τοῦτο θεωρῶ, ὅτι μετὰ τὴν φράσιν «ἢ ἀποῤῥίπτων τὴν αἴτησιν» πρέπει νὰ προστεθῇ: «Ἑτέρα ἀναβολὴ ἄνευ τῆς συναινέσεως τῶν διαδίκων δὲν ἐπιτρέπεται». Τὰς παρατηρήσεις ταύτας ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ φέρω, καὶ ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἡ Βουλὴ εὑρίσκωσιν, ὅτι ἔχουσι πρακτικήν τινα ἀξίαν, ἂς τὰς λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν.

§90ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐκτελέσῃ τὰς ὑποσχέσεις του περὶ διορθώσεως, τὴν ὁποίαν καὶ χθὲς καὶ σήμερον τῷ ὑπέδειξα. Παρατηρῶ εἰς τὸν συνάδελφόν μου, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τῶν ὑποθέσεων, τὰς ὁποίας δὲν θέλει συζητήσει ὁ εἰρηνοδίκης δι’ ἀνεπάρκειαν χρόνου· ἄρα ἡ παράγραφος αὕτη δὲν ἀφορᾷ τὰς δι’ ἀνεπάρκειαν χρόνου μὴ δυναμένας νὰ συζητηθῶσιν ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου ὑποθέσεις. Πρέπει λοιπὸν νὰ ληφθῇ καὶ τοιαύτη πρόνοια. Προσέτι νομίζω, ὅτι ἡ ἀπαίτησις περὶ ἐγγραφῆς τῶν ὑποθέσεων ἐν τοῖς πινακίοις εἶναι ἐντελῶς ἀλυσιτελής· διότι, ἐὰν δὲν ἐκφωνηθῇ ἡ ὑπόθεσις καὶ παρασταθῇ ὁ εἷς τῶν διαδίκων, πῶς θὰ γείνῃ ἡ ἀναβολή; Πρόκειται καθαρῶς περὶ τῆς περιπτώσεως, καθ’ ἣν ὁ εἰρηνοδίκης δὲν δύναται νὰ προχωρήσῃ πέραν τῶν πεντήκοντα ὑποθέσεων· τί θὰ γείνουν αἱ ἄλλαι ὑποθέσεις; Περὶ τούτου πρέπει νὰ λάβωμεν πρόνοιαν.

§91ΚΩΤΣΑΚΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις καὶ γίνεται πρακτικόν.

§92ΡΑΛΛΗΣ. Τὴν λύσιν τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ συμπολίτης μου, καθὼς καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Μπουφίδης, δὲν θὰ τὴν εὕρητε εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον, ἀλλ’ εἰς τὴν πρώτην, καθ’ ἣν ἡ συζήτησις γίνεται κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς. Ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι τὰ πινάκια καθυστεροῦσιν, ὡς τὰ τῶν πολιτικῶν δικαστηρίων, δηλαδὴ δὲν ἐκδικάζονται ὅλαι αἱ ὑποθέσεις, καὶ αὐτὸ θὰ συμβῇ, θὰ ἰσχύουν αἱ διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας; Ὅταν σωρεύωνται πολλαὶ ὑποθέσεις, τί θὰ γείνῃ; Ὅ,τι γίνεται εἰς τὰ πολυμελῆ δικαστήρια· θὰ ἐκφωνῶνται δέκα, εἴκοσιν ὑποθέσεις, καὶ κί ἄλλαι θὰ ἐκφωνηθῶσιν εἰς μεταγενεστέραν συνεδρίασιν, καὶ θὰ ἔρχωνται οἱ χωρικοὶ καὶ θὰ καραδοκοῦν τὴν ὥραν τῆς ἐκδικάσεως. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα παρετήρησα ἀπὸ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως. Ἡ ἐκδίκασις τῶν ὑποθέσεων τῶν Εἰρηνοδικείων θὰ ὑποστῇ τὴν τύχην τῶν ὑποθέσεων τῶν ἐνώπιον τῶν πολυμελῶν δικαστηρίων· θὰ ἐξαρτᾶται ἡ ἡμέρα τῆς ἐκδικάσεως οὐχὶ ἐκ τῆς κλήσεως, ἀλλ’ ἐκ τοῦ πινακίου.

§93ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Ἡ τελευταία παράγραφος, ὡς εἶναι διατετυπωμένη, ἀπαιτεῖ διὰ τὴν ἀναβολὴν ἀπόφασιν τοῦ εἰρηνοδίκου. Θὰ ἔχωμεν λοιπὸν μίαν περιπλέον εἰρηνοδικειακὴν ἀπόφασιν, μίαν ἔτι δαπάνην καὶ μίαν περιπλοκήν. Κατὰ συνέπειαν νομίζω ἀναγκαῖον νὰ προστεθῇ τὸ ἑξῆς: «Ὁ εἰρηνοδίκης κτλ. ἀναβάλλει τὴν συζήτησιν διὰ τὴν ἀμέσως προσεχῆ συνεδρίασιν δι’ ἁπλῆς σημειώσεως ἐπὶ τοῦ πινακίου».

§94ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅπως ἡ ἀναβολὴ γίνηται δι’ ἁπλῆς σημειώσεως, ἀποδέχομαι, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου σκοπεῖται, οὐχὶ νὰ ἐκδοθῇ ἀπόφασις, ἀλλὰ νὰ διευκολυνθῇ ἡ ὑποβολὴ τῶν προτάσεων. Ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Λεβαδείας περὶ προσθήκης ἐν τῇ δευτέρᾳ παραγράφῳ, ὅπως γίνηται ἡ συζήτησις καὶ προφορικῶς, ἀνατρέπει τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν ἐγένετο τὸ νομοσχέδιον διότι ὁ σκοπὸς, δι’ ὃν εἰσάγονται προτάσεις, βεβαίως εἶναι ταμιευτικὸς, ἀλλ’ ἔχει καὶ λόγον ἕτερον, νὰ φέρῃ τάξιν ἐν τῇ εἰρηνοδικειακῇ δικαιοσύνῃ. Ὡς γινώσκετε δὲ, ἐν τοῖς Εἰρηνοδικείοις μέχρι τοῦδε δὲν διετυποῦντο ἀκριβῶς αἱ προτάσεις, ὁ δὲ εἰρηνοδίκης ὑπεχρεοῦτο νὰ ἐκδίδῃ τὰς ἀποφάσεις του ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπὸ τοῦ γραμματέως ἢ ὑπογραμματέως συντασσομένων ἀτελῶς πρακτικῶν· ἡ εἰσαγωγὴ δὲ τῶν προτάσεων θεραπεύει τὸ κακὸν τοῦτο, διότι ἐπὶ τούτων μελετῶν ὁ εἰρηνοδίκης, δὲν θὰ περιπέσῃ εἰς σφάλματα. Πιστεύω ὅτι ὁ κύριος Βουλευτὴς δὲν θέλει ἐπιμείνῃ εἰς τὴν πρότασίν του.

§95ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν πρότασίν μου, καίτοι γνωρίζω τὴν τύχην αὐτῆς. Ἐγὼ ὑπέβαλον τὴν πρότασιν, ὅπως ἐξασφαλίσω τὸ συμφέρον τῶν πολιτῶν καὶ τῶν δικηγόρων, οἱ ὁποῖοι θέλουσιν εὑρεθῆ εἰς μεγίστας δυσχερείας. Ἐὰν σκοπὸς τοῦ νομοθέτου, ὡς διατείνεται ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἦναι οὐ μόνον ὁ ταμιευτικὸς, ἀλλὰ καὶ ἡ τακτοποίησις τῆς ἐν τοῖς Εἰρηνοδικείοις διαδικασίας, τὸν βεβαιῶ, ὅτι τὸν τελευταῖον τοῦτον σκοπὸν δὲν ἐπέτυχε, τοὐναντίον ὁ νόμος οὗτος θέλει προκαλέσει τοιαύτας δυσχερείας, καὶ θέλει δώσει ἀφορμὰς εἰς τοσαύτας στρεψοδικίας, ὥστε τάχιστα θέλει πεισθῆ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι καταστρέφει διὰ τοιούτου νομοθετήματος, ἀντὶ νὰ βελτιώσῃ, τὴν εἰρηνοδικειακὴν δικαιοσύνην. Ἐγὼ θεωρῶ, ὅτι ὁ μόνος σκοπὸς τοῦ νόμου εἶναι ὁ ταμιευτικὸς, καὶ ὅτι ὁ νόμος οὗτος ὑποβάλλεται μόνον πρὸς τακτοποίησιν τῶν ἤδη ἐψηφισμένων δυνάμει τοῦ νόμου περὶ χαρτοσήμου. Ἐπειδὴ δὲ ἡ προφορικὴ διαδικασία ἐν τοῖς Εἰρηνοδικείοις εἶναι καθιερωμένη παρ’ ἡμῖν ὑπὸ σοφῶν ἀνδρῶν, καὶ βεβαίως πολὺ σοφωτέρων ἡμῶν, προκύπτει δ’ ἐξ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι οἱ συντάξαντες τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀγνοοῦσι τελείως τί συμβαίνει ἐν τοῖς Εἰρηνοδικείοις, διότι οὐδέποτε μετῆλθον τὸν δικηγόρον, ἐγὼ ἐπεζήτησα διὰ τῆς προτάσεώς μου νὰ διαφυλάξω τὰ κείμενα. Οἱ συντάκται τοῦ νομοσχεδίου δύνανται νὰ ἦναι σοφοὶ δικασταὶ, ἀλλ’ εἶναι κακοὶ νομοθέται, διότι δὲν ἐμελέτησαν τὰς δυσχερείας τῶν διαδίκων κατὰ τὴν ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικείων διαδικασίαν, ἀλλ’ ἐπεζήτησαν μόνον διὰ τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος νομοσχεδίου νὰ ἀσφαλίσωσι τὴν ἰδικήν των ἡσυχίαν, καὶ χάριν αὐτῆς ἐνομοθέτησαν, προτάσσοντες τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἐνομοθέτησαν χάριν τῆς τάξεως. Ἐγὼ οὐδέποτε ἐθεώρησα τοὺς δικαστὰς—εἴς τινας τῶν ὁποίων, ὡς δικαστὰς, δυνατὸν νὰ ἔχω πολλὴν ὑπόληψιν—ὡς καλοὺς νομοθέτας· τοὺς ἐθεώρησα πάντοτε μεροληπτικοὺς ἐν τῷ νομοθετεῖν ὑπὲρ τῆς ἰδίας αὐτῶν ἡσυχίας· τοῦτο ἔπραξαν καὶ εἰς τὸ νομοθέτημα τοῦτο. Καθιεροῦντες τὴν ἀρχὴν τῆς ἐγγράφου διαδικασίας ἐνώπιον τῶν εἰρηνοδικῶν, ἥτις ὑφίσταται παρ’ ἡμῖν ἐνώπιον τῶν πολυμελῶν δικαστηρίων, σᾶς βεβαιῶ ὅτι θὰ ἔχωμεν τελείαν παραλυσίαν τῆς δικαιοσύνης τῆς εἰρηνοδικειακῆς, ἐνῷ κατὰ τὴν ἐμὴν τροπολογίαν δύνανται νὰ ἐξυπηρετηθῶσιν ἀμφότεροι οἱ σκοποί. Οἱ θέλοντες νὰ περιορισθῶσιν εἰς τὴν ἔγγραφον διαδικασίαν, διότι ἔχουσι σπουδαίας ὑποθέσεις, δύνανται νὰ τὸ πράξωσι· τοῦτο γίνεται πολλάκις, καὶ σήμερον, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἐν τοῖς πρακτικοῖς σημειοῦται, ὅτι ἀναφέρονται εἰς τὰς προτάσεις των. Οἱ γραμματεῖς τῶν Εἰρηνοδικείων κρατοῦσι πρακτικὰ πολλάκις ἐσφαλμένα, διότι οἱ διάδικοι ἢ οἱ ἀντιπρόσωποι αὐτῶν δὲν προσέχουσι, δὲν ὑπαγορεύουσι βραδέως τὰ παρ’ αὐτῶν λεγόμενα· ὁσάκις ὅμως ἐπιζητήσωσιν οἱ δικηγόροι νὰ γράψῃ ὁ γραμματεὺς ὅ,τι αὐτοὶ λέγουσι προφορικῶς, ὁ γραμματεὺς θὰ τὸ πράξῃ. Ἀλλὰ διατὶ νὰ μὴ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον νὰ ἀπαντήσωσιν εἰς προσαγομένας προτάσεις κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς συζητήσεως, νὰ λαμβάνωσιν ἀνὰ χεῖρας τὰς προτάσεις τῶν ἀντιδίκων των, καὶ ἀπαντῶντες εἰς αὐτὰς προφορικῶς, νὰ ἀξιῶσιν, ὅπως ὁ γραμματεὺς σημειοῖ ἐν τοῖς πρακτικοῖς τὰς ἀπαντήσεις των; Καὶ θὰ συμβῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπέδειξεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, τὸ ὁποῖον βεβαίως θὰ συμβῇ, ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον· τὸ νὰ δικάζωνται 10 μόνον ὑποθέσεις ἐκ τῶν ἀναφερομένων 50 πρὸς συζήτησιν, νὰ ἀναβάλλωνται δὲ αἱ λοιπαὶ κατὰ τὴν σειρὰν τοῦ πινακίου, καὶ νὰ ἔρχωνται οἱ ἄνθρωποι εἰς ἐπανειλημμένας συνεδριάσεις τοῦ Εἰρηνοδικείου, καὶ νὰ ἀναγκασθῶσιν ἐπὶ τέλους νὰ βλασφημήσωσι τὴν δικαιοσύνην καὶ νὰ παραιτηθῶσιν ὅλων τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν. Ἐὰν ἡ τροπολογία μου γείνῃ δεκτή, καὶ τοῦτο ἀκόμη θὰ θεραπευθῇ, διότι τότε θὰ ἦναι δυνατὴ ἡ ἐκδίκασις πολλῶν ὑποθέσεων, καὶ δὴ ὅλων τῶν εἰσηγμένων κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συνεδριάσεως, καθόσον δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἡ βραδύτης τῆς συντάξεως ἐγγράφων προτάσεων καὶ τῆς ἀντικρούσεως αὐτῶν ἐγγράφως, ἀλλὰ θὰ ὑπάρχῃ εὐκολία, ὅπως ἀντικρουσθῶσι προφορικῶς αἱ γεγραμμέναι προτάσεις τοῦ ἀντιδίκου, καὶ σημειωθῇ ἡ ἀντίκρουσις ἐν τοῖς πρακτικοῖς περιληπτικῶς. Νομίζω ὅτι ἡ πρότασίς μου ἐξυπηρετεῖ καὶ τὴν τάξιν, πρὸ πάντων δὲ εἶναι σύμφωνος μὲ τὴν κρατοῦσαν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν δὲν ἐπιθυμῶ, ἐγὼ τοὐλάχιστον, νὰ ἴδω μεταβαλλομένην· διότι εἰς οὐδένα, καὶ δὴ οὔτε εἰς ἐμαυτὸν ἔχω πεποίθησιν, ὅτι δυνάμεθα νὰ μεταβάλωμεν τὰς διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας. Πολλάκις βλέπω τι, τὸ ὁποῖον θεωρῶ κατὰ τὴν κρίσιν μου ἐσφαλμένον, καὶ σᾶς ὁμολογῶ ἐν συνειδήσει, ὅτι ἀπειράκις εὑρέθην εἰς θέσιν νὰ σκεφθῶ, ὅτι δυνατὸν νὰ μὴ ἦναι ἐσφαλμένον καὶ νὰ σφάλλω ἐγώ, θεωρῶν τοῦτο ἐσφαλμένον. Ὑπὸ τοιούτων ἐμφορούμενος ἰδεῶν, πῶς θέλετε νὰ ἀποδεχθῶ, ὅτι τόσον εὐκόλως δυνάμεθα νὰ μεταβάλωμεν τὰ κείμενα τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας; Ὅταν ὑποβάλληται ὑμῖν πρότασις, ἡ ὁποία δὲν μεταβάλλει τὰ κείμενα, ἐξυπηρετεῖ δὲ καὶ τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ὁ κ. Ὑπουργὸς, δὲν ἐννοῶ διὰ τίνα λόγον ἀποκρούετε ταύτην. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν τὴν ἀποδέχεται, προτάξας ἤδη τὸν ἰσχυρισμὸν, ὅτι τὸ νομοθέτημα δὲν ἔχει σκοπὸν μόνον ταμιευτικόν. Ἐγὼ ἔχω ἐναντίαν γνώμην· ἐὰν ἔχω ἐνδιαφέρον, ὅπως ἡ τροπολογία μου γείνῃ δεκτή, τοῦτο πράττω, ὅπως ἐξυπηρετήσω τὴν δικαιοσύνην, καὶ ζητῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ψηφισθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς, διότι ὑποθέτω, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ θελήσῃ νὰ τὸ καταστήσῃ ζήτημα φιλοτιμίας, ἀφοῦ μάλιστα δὲν θίγει κἂν ἡ πρότασίς μου τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ ἐὰν ἐπιμένῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς, τότε ἂς ἀποῤῥιφθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἐγὼ ἔπραξα τὸ καθῆκόν μου, ὑποδείξας κατὰ τίνα τρόπον δυνάμεθα καὶ τὰ κείμενα νὰ τηρήσωμεν, καὶ τὴν πρόθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ περὶ τοῦ ταμιευτικοῦ σκοποῦ τοῦ νόμου νὰ ἐξυπηρετήσωμεν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπουφίδη, δότε μας τὴν τροπολογίαν σας.

§97ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω δύο λέξεις, ἵνα μὴ ὑποληφθῇ, ὅτι τῷ ὄντι δύνανται νὰ ἐπέλθωσιν ὅσα ἄτοπα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Βουλευτής· διότι παρετήρησεν, ὅτι, ἐὰν δὲν γείνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία του, τότε θὰ ἔχωμεν ἐπανειλημμένας ἀναβολὰς καὶ εἰς πολλὰς συνεδριάσεις, ἑπομένως ἡ ὑπόθεσις θέλει ἐγγράφεσθαι εἰς τὸ πινάκιον· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ ῥῆσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι σαφὴς, διότι πρόκειται περὶ ἐνστάσεως, στηριζομένης εἰς τὸν λόγον τῆς ἐλλείψεως ἐπαρκοῦς πρὸς σύνταξιν τῶν προτάσεων χρόνου. Παραπέμπεται ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ὑπόθεσις εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν. Εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν, ἐὰν ὑποβληθῇ πάλιν ἡ αὐτὴ πρότασις, βεβαίως θὰ ἀποῤῥιφθῇ· διότι ὁ χρόνος ἐχορηγήθη πλέον εἰς τὸν ἀντίδικον, ὅπως παρασκευάσῃ τὰς προτάσεις του καὶ ἀπαντήσῃ. Ὥστε δὲν πρόκειται περὶ ἀναβολῶν ἐπανειλημμένων.

§98ΡΑΛΛΗΣ. Ποία εἶναι ἡ κύρωσις, παρακαλῶ, τῆς ἑρμηνείας αὐτῆς, τὴν ὁποίαν δίδετε; Πῶς θὰ ἐξαναγκάσητε τὸν εἰρηνοδίκην, μὴ ἔχοντα τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον, νὰ ἐκφωνήσῃ καὶ νὰ συζητήσῃ ὅλας τὰς ὑποθέσεις, τὰς ἐν τῷ πινακίῳ ἐγγεγραμμένας; Ἐὰν δὲ δὲν δύνασθε νὰ τὸν ἐξαναγκάσητε, διότι οὐδεμίαν τοιαύτην διάταξιν ἔχετε ἐν τῷ νόμῳ, ἀναγκαίως θὰ φθάσητε εἰς τὸ συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἔφθασα καὶ ἐγὼ πρὸ ὀλίγου, ὅτι αἱ διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκδίκασιν τῶν εἰρηνοδικειακῶν ὑποθέσεων, σήμερον τροποποιοῦνται, συνεπείᾳ τῆς ὑποχρεώσεως τῆς ἐγγραφῆς εἰς τὸ πινάκιον καὶ τῆς συζητήσεως αὐτῶν κατὰ τὴν σειρὰν τὴν ἐν τῷ πινακίῳ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξέλθητε τοῦ κύκλου αὐτοῦ. Τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀναγράφετε ὡς ὑποχρεωτικὴν τὴν ἐγγραφὴν ἐν τῷ πινακίῳ, ἐξαρτᾶτε πλέον καὶ ἐκ τοῦ χρόνου καὶ ἐκ τῆς θελήσεως τοῦ εἰρηνοδίκου τὴν ἐκφώνησιν ἢ μὴ ἐκφώνησιν ὅλων τῶν ὑποθέσεων, τῶν ἐγγεγραμμένων ἐν τῷ πινακίῳ, ἀναγκαίως δὲ θὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ὑπέδειξα πρὸ ὀλίγου, ὅτι θὰ ἀναβάλλωνται αἱ ὑποθέσεις ἐπ’ ἄπειρον.

§99ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι δύο περιστάσεις διακεκριμέναι. Ἡ μία ἀφορᾷ εἰς ἀναβολὴν, λόγῳ ἐλλείψεως ὑλικοῦ χρόνου εἰς τὸν εἰρηνοδίκην πρὸς συζήτησιν τῆς ὑποθέσεως. Θὰ γίνηται δηλ. ἐν τῷ μέλλοντι ὅ,τι γίνεται καὶ σήμερον. Ἐκφώνησις, ὡς παρετηρήσατε πρότερον, 500 ὑποθέσεων ἐν διαστήματι μιᾶς συνεδριάσεως δὲν εἶναι βεβαίως δυνατή. Ὁ εἰρηνοδίκης θὰ ἐργασθῇ, ἐφ’ ὅσον ἐπιτρέπεται αὐτῷ, ἐντὸς τῶν ἐργασίμων ὡρῶν, ὅπως γίνεται καὶ μέχρι τοῦδε, τὰς δὲ ὑπολοίπους θὰ τὰς ἀφήσῃ ἐγγεγραμμένας διὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν. Αὕτη εἶναι ἡ μία περίστασις. Ἔχετε μίαν ἄλλην περίστασιν, τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, τὴν περίστασιν, καθ’ ἣν ἐξεφωνήθη ἡ ὑπόθεσις, ὁ ἐνάγων ὑποβάλλει τὰς προτάσεις του, ὁ ἀντίδικος ἰσχυρίζεται, ὅτι «αὐτὴν τὴν στιγμὴν τῆς δίκης δὲν δύναμαι νὰ ἑτοιμάσω καὶ ἐγὼ τὰς ἰδικάς μου καὶ νὰ ἀπαντήσω»· ὁ εἰρηνοδίκης ἐκτιμᾷ, καὶ ἀναβάλλει τὴν ὑπόθεσιν διὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν. Ἡ πρώτη ἀναβολὴ ἤθελε γίνεσθαι καὶ ἄνευ τοῦ πινακίου· ἡ δευτέρα ἀναβολὴ προέρχεται ἐκ τούτου μόνον, ἐκ τῆς ὑποβολῆς τῶν προτάσεων. Ἀλλ’ ἡ ἀναβολὴ δὲν δύναται νὰ παραταθῇ πλέον τῆς μιᾶς συνεδριάσεως, διότι εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν δὲν δύναται ὁ διάδικος νὰ ὑποβάλῃ τὴν αὐτὴν ἔνστασιν, διότι θὰ μεσολαβήσωσι τοὐλάχιστον δύο ἡμέραι, ἑπομένως ἔχει τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον, ὅπως συντάξῃ τὰς προτάσεις του, οὕτω δὲ θὰ συζητηθῇ ἀφεύκτως ἡ ὑπόθεσίς του.

§100ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ μὴ ἐκδίκασις σήμερον ἕνεκεν ἐλλείψεως χρόνου συνεπάγεται ἢ σύνταξιν πρακτικοῦ ἀναβολῆς, ἢ νέαν κλῆσιν.

§101ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Βεβαίως νέα κλῆσις δὲν θὰ ἐπέρχηται.

§102ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ τῆς ἐγγραφῆς ὅμως εἰς τὸ πινάκιον ὅλα αὐτὰ ἐκλείπουσιν. Ἐκ τοῦ ὅτι δὲν θὰ ἐκφωνηθῇ ὁλόκληρον τὸ πινάκιον, θὰ ἀναβάλλωνται αἱ ὑποθέσεις αὐτοδικαίως, καὶ θὰ ἐπέρχηται ἑπομένως καὶ ἡ ἐπ’ ἄπειρον ἀναβολή.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐκ Λεβαδείας ὑποβάλλει τὴν ἀκόλουθον τροπολογίαν. Νὰ προστεθῶσιν εἰς τὸ τέλος τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ τροποποιουμένου ἄρθρου 499 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας τὰ ἑξῆς: «Ἀλλὰ καὶ ἐπ’ ἀκροατηρίου κατὰ τὴν συζήτησιν δύνανται οἱ διάδικοι νὰ ὑποβάλλωσι προφορικῶς αἰτήσεις καὶ ἰσχυρισμοὺς καταχωριζομένους ὑπὸ τοῦ γραμματέως ἐν τοῖς πρακτικοῖς εἰς συμπλήρωσιν τῶν ὑποβληθεισῶν ἐγγράφων προτάσεων.»

§104ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις αὕτη εἶναι ἐντελῶς περιττή. Τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἡ πρότασις περιέχει, γίνεται καὶ ἤδη ἐνώπιον τῶν πρωτοδικῶν, γίνεται δὲ τὸ αὐτὸ καὶ ἐνώπιον τῶν εἰρηνοδικῶν. Καὶ ἤδη ἐνώπιον τῶν πρωτοδικῶν ἔχομεν προτάσεις ἐγγράφους, ἀλλὰ καὶ ἤδη ὁ γραμματεὺς ὀφείλει, ἐκτὸς τῶν προτάσεων, ἐάν τι οὐσιῶδες προταθῇ, νὰ τὸ καταχωρήσῃ εἰς τὰ πρακτικά. Συνήθως οἱ γραμματεῖς δὲν καταχωροῦσί τι, διότι οἱ δικηγόροι λαμβάνουσι τὴν πρόνοιαν, πᾶν ὅ,τι ἐκθέτουσι νὰ τὸ περιλαμβάνωσιν εἰς τὰς προτάσεις των. Ἐὰν ὅμως συμβῇ τι αἰφνιδίως, ὀφείλει ὁ γραμματεὺς νὰ τὸ γράψῃ, διότι δὲν ἔχει προχείρους τὰς προτάσεις. Ὑποβάλλεται λοιπὸν μία τροπολογία, ἡ ὁποία ἔχει πληρεστάτην τὴν ἰσχὺν καὶ ἂν δὲν ψηφισθῇ. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν κάμνω, διότι ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε κατὰ τῆς προτάσεως. Τὴν πολεμῶ, διότι τὴν θεωρῶ περιττήν.

§105ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἀπορῶ μὲ τὸν συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ, ὅτι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι γίνεται, δὲν γίνεται ποτέ. Ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικείων οὐδέποτε γραμματεὺς ἢ εἰρηνοδίκης θὰ ἐπιτρέψωσι ν’ ἀναπτυχθῶσι προφορικῶς ἰσχυρισμοὶ, ἵνα καταχωρηθῶσιν εἰς τὰ πρακτικά· διότι τοῦτο θὰ γεννᾷ δυσχερείας εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ γραμματέως, ὁ ὁποῖος θὰ θέλῃ τὴν εὐκολίαν του. Ὅταν ὑποχρεωθῇ διὰ νόμου νὰ τὰς γράφῃ, τότε μόνον θὰ τὰς γράφῃ.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Λεβαδείας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παραδέχεται. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως ὁ ἐν τῷ δευτέρῳ ἐδαφίῳ τοῦ τροποποιουμένου ἄρθρου 498 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας ἀριθμὸς 575 μεταβληθῇ εἰς 576 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὡσαύτως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης παρεδέχθη τὴν πρότασιν κ. Μουσούρη, ὅπως ἐν τῇ τελευταίᾳ παραγράφῳ τοῦ τροποποιουμένου ἄρθρου 499 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, μετὰ τὰς λέξεις «ἀποῤῥίπτων τὴν αἴτησιν», προστεθῶσιν αἱ λέξεις «δι’ ἁπλῆς ἐπὶ τοῦ πινακίου σημειώσεως». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν προσθήκην ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον, μετὰ τῶν ἀνωτέρω τροποποιήσεων, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ δικαστικῶν κλητήρων. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν).

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§109ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε. Χθὲς ἐγένετο μία παρατήρησις ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ περὶ τῆς καταβολῆς τῶν 15 δραχμῶν, λόγῳ ἐξετάστρων, καὶ ἐπεφυλάχθην ἐν τῇ σημερινῇ συζητήσει νὰ δηλώσω τὴν περὶ τούτου γνώμην μου. Ἡ ἀρχὴ τῆς πληρωμῆς τῶν ἐξετάστρων εἶναι καθιερωμένη ἐν πάσαις ταῖς ἐξετάσεσι, διότι προβάλλεται ὑπὸ τῶν ἐξεταζόντων ὁ ἰσχυρισμὸς, ὅτι δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀσχολῶνται εἰς τοιαύτην ἐργασίαν· εἶναι λοιπὸν ὑποχρεωτικὴ μία τοιαύτη καταβολὴ τῶν ἐξεταζομένων διὰ θέσεις παρέδρων, εἰρηνοδικῶν καὶ καθεξῆς. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐδῶ πρόκειται περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι εὔποροι, εὑρίσκω, ὅτι καὶ αἱ 15 δραχμαὶ δι’ αὐτοὺς εἶναι πολλαὶ, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ποσὸν εἰς 10 δραχμάς.

§110ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνώπιον τῶν ἐφετῶν ἢ τῶν πρωτοδικῶν;

§111ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνώπιον τῶν ἐφετῶν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 μετὰ τῆς τροποποιήσεως ταύτης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης).

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§113ΧΟΪΔΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, αἱ ἐξετάσεις γίνονται ὑπὸ ἐπιτροπῆς ἐφετῶν, οἱ δὲ διορισμοὶ γίνονται τῇ γνωμοδοτήσει τοῦ Συμβουλίου τῶν πρωτοδικῶν ἐκ τῶν κριθέντων ἱκανῶν ὑπὸ τῶν ἐφετῶν.

§114ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Οἱ μὲν ἐφέται δίδουσι πτυχίον διορισμοῦ, τὸ δὲ Πρωτοδικεῖον ἐρωτᾶται, διότι μεταξὺ τῶν κριθέντων ἱκανῶν δύνανται νὰ ὑπάρχωσί τινες, οἱ ὁποῖοι δὲν πρέπει νὰ διορισθῶσι, διότι τὸ Πρωτοδικεῖον ἴσως γινώσκει περίστασίν τινα...

§115ΧΟΪΔΑΣ. Θὰ κληθῶσιν οἱ ἱκανοί.

§116ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκλήθησαν οἱ ἱκανοί. Τὸ Πρωτοδικεῖον θὰ ἐρωτηθῇ ἐπὶ ἄλλου θέματος. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 4–6).

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§118ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐν τῇ δευτέρᾳ παραγράφῳ ἀναφέρεται «ἐπὶ τῇ γνωμοδοτήσει τῆς ὁλομελείας τοῦ ἁρμοδίου Πρωτοδικείου». Ἡ προσθήκη αὕτη τῆς ὁλομελείας ἐγένετο, διότι προὐτάθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Δικαιοσύνης. Μοὶ ἐγένετο ὅμως ἡ παρατήρησις, ὅτι εἶναι πολὺ δύσκολον ἐν τοιαύταις περιστάσεσι νὰ εὑρεθῇ ἐν ὁλομελείᾳ τὸ Πρωτοδικεῖον. Δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ λέξις τῆς «ὁλομελείας», καὶ νὰ μείνῃ «ἐπὶ τῇ γνωμοδοτήσει τοῦ ἁρμοδίου Πρωτοδικείου». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7 μετὰ τῆς τροποποιήσεως ταύτης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς γʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν Ὑπουργείου καὶ προσόντων τοῦ προσωπικοῦ τῆς τε κεντρικῆς καὶ τῆς πρεσβευτικῆς ὑπηρεσίας. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–3, ὡς ἔχουσι, καὶ τὰ ἄρθρα 4 καὶ 5, ὡς ἐτροποποιήθησαν κατὰ τὴν αʹ συζήτησιν).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§121ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐνταῦθα κατὰ τὴν τροποποίησιν παρελείφθη ἡ φράσις «ἐν τῇ θέσει» μετὰ τὴν λέξιν «πραγματικῶς», καὶ παρακαλῶ νὰ προστεθῇ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6 μετὰ τῆς προσθήκης ταύτης. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίννοται δεκτὰ, ὡς ἔχουσι, τὰ ἄρθρα 7–21).

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 22 (ἀναγινώσκεται).

§123ΖΩΤΟΣ. Αἱ ἐξετάσεις τῶν μελλόντων νὰ εἰσέλθωσιν ὡς ἀκόλουθοι, ἑπομένως καὶ τῶν ἤδη ὑπηρετούντων ὡς γραφέων, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ, θὰ γίνωνται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ διατάγματος τῆς 10 Μαρτίου 1878, δυνάμει τοῦ ὁποίου εἰσῆλθον πάντες οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῶν Πρεσβειῶν;

§124ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Οὔτε ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἑνὸς, οὔτε ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἑτέρου· θὰ συγχωνευθῶσι τὰ δύο διατάγματα.

§125ΖΩΤΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ εἰς μίαν τροπολογίαν, ὅπως ἡ ὑπηρεσία τῶν ὑπηρετούντων ἤδη ὡς γραφέων λογισθῇ οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοσχεδίου, 10% κατ’ ἀνώτατον ὅρον, ἀλλὰ νὰ προστεθῇ ἥμισυ τοῖς ἑκατὸν ἀκόμη;

§126ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐνταῦθα παραδεχόμεθα τὰ ἑκατοστὰ, τὰ ὁποῖα ἔχομεν κατὰ τὸν κείμενον νόμον· οὔτε προσθέτομεν, οὔτε ἀφαιροῦμεν. Δὲν εἶναι δὲ ἀκριβὲς, ὅτι οἱ γραφεῖς, οἱ μέλλοντες νὰ διέλθωσι διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ τούτου, εἶχον δικαίωμα νὰ φθάσωσιν εἰς ἀνώτερον βαθμὸν τοῦ γραφέως· αὐτοὶ ἔμενον στάσιμοι. Δὲν ἔμενε στάσιμος κατά τινα τρόπον ὁ πρωτοκολλητὴς, ὅστις ὅμως ἔφθανε μόνον μέχρι τοῦ βαθμοῦ γραμματέως δευτέρας τέξεως, ἀπὸ θέσεως ἰσοβάθμου πρὸς τὴν τοῦ ἀκολούθου δευτέρας τάξεως, καὶ δὲν ἔμενε στάσιμος ὁ ἀρχειοφύλαξ· ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν πρόκειται νῦν. Καὶ ὁ καλλιγράφος ἐλάμβανε προσθήκην πέντε δραχμῶν κατ’ ἔτος, ἥτις ἔφερεν αὐτὸν εἰς ἐξίσωσιν πρὸς τὸν βαθμὸν ἀκολούθου δευτέρας τάξεως καὶ τοῦτον. Ἀλλ’ ἐκ τούτου δὲν ἀπηλλάσσετο, καίτοι ἰσόβαθμος τοῦ ἀκολούθου δευτέρας τάξεως, τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ διαγωνισμοῦ, οὗ ἄνευ θὰ ἔμενε καὶ αὐτὸς στάσιμος. Καὶ ἂν τριάκοντα ἔτη ἔμενεν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον θὰ ἔμενε. Κατὰ δὲ κείμενον νόμον, οἱ τρεῖς οὗτοι εἰδικοὶ ὑπάλληλοι προάγονται κατὰ μισθὸν καὶ βαθμὸν ἐν τῇ αὐτῇ θέσει πάντοτε· ἡ αὔξησις δὲ κατὰ μισθὸν καὶ ἡ ἐξίσωσις κατὰ βαθμὸν προχωρεῖ μέχρις ὡρισμένου σημείου ἀνυπερβλήτου, τοῦ μὲν καλλιγράφου μέχρι τοῦ μισθοῦ ἀκολούθου αʹ τάξεως, τοῦ δὲ πρωτοκολλητοῦ μέχρι τοῦ μισθοῦ γραμματέως βʹ τάξεως, τοῦ δὲ ἀρχειοφύλακος μέχρι τοῦ μισθοῦ τμηματάρχου δευτέρας τάξεως· ὥστε οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος ἐκ τῶν νῦν κειμένων, συνηγορῶν ὑπὲρ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τῆς δοκιμασίας, ἀπ’ ἐναντίας δὲ αὐτὴ ἡ φιλοτιμία τῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ νέων, οἵτινες εἶναι ἄξιοι παντὸς ἐπαίνου διὰ τὴν μέχρι τοῦδε ἐργασίαν αὐτῶν, ἀπαιτεῖ, ἵνα μὴ ἀνέλθωσι διὰ χάριτος εἰς τὸν ἀνώτερον βαθμὸν, ἀπαιτεῖ νὰ εἰσέλθωσι διὰ τῆς νομίμου ὁδοῦ, τῆς ἤδη καθιερωμένης πρὸς πάντας, ἄνευ διακρίσεως, ἤτοι διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ.

§127ΖΩΤΟΣ. Δὲν ἐννοῶ τοῦτο, ἀλλὰ, ἐὰν ἔχωσι τὰ ἑκατοστὰ τῆς ὑπηρεσίας, νὰ αὐξηθῇ τοὐλάχιστον ὁ μισθός...

§128ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὰ ἔχουσιν ἀκέραια.

§129ΖΩΤΟΣ. .. διότι τὰ ἑκατοστὰ τῶν νέων διαταγμάτων εἶναι πολὺ περισσότερα παρ’ ὅ,τι εἶναι τὰ παλαιά.

§130ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν θέλουσιν εἰσέλθῃ διὰ χάριτος, ἂν ἤθελε γείνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον καὶ τὴν ὁποίαν δὲν ἠθέλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ παραδεχθῇ· διότι αὐτοὶ θὰ ὑποστῶσι τὴν νόμιμον ἐξέτασιν. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν ἀνεγράφη παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν ἔχει καθόλου ἀξίαν· βεβαίως θὰ ἀποῤῥιφθῇ.

§131ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Αὐτοὶ ἔχουσιν ἤδη τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑποστῶσι τὴν δοκιμασίαν· ὅταν δὲ πρόκηται περὶ διαγωνισμοῦ καὶ ἐξετάσεων, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ προτίμησις πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τὸν διαγωνισμόν· ὁ διαγωνισμὸς παρέχει εἰς ἡμᾶς πολλῷ μείζονα ἐχέγγυα σπουδαίας δοκιμασίας, παρέχει δὲ καὶ εἰς τοὺς ἱκανωτέρους τὴν ἀσφάλειαν, ὅτι ὁ πρῶτος θέλει διορισθῆ, ἂν ἦναι μία θέσις κενή, ὁ δὲ μετ’ αὐτὸν, μόνον ἂν ὑπάρχῃ καὶ ἑτέρα θέσις κενή, δὲν καταλείπεται δὲ στάδιον εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 22, ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν αʹ συζήτησιν Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 23).

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 24 (ἀναγινώσκεται).

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὸ γʹ ἐδάφιον παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ ὡς ἑξῆς: «Τὸ εἰς τοὺς ἀκολούθους τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργείου ἀναγόμενον μέρος τοῦ κεφαλαίου Αʹ, ἐδαφ. 1 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου ͵ΦΛΓʹ τοῦ 1859».

§134ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ.....

§135ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι ὁ νόμος περὶ μισθολογίου ὁ γενικὸς, ὅστις ἔχει κεφάλαια, ἄρθρα, ἐδάφια καὶ παραγράφους. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 24 μετὰ τῆς ἀνωτέρω τροπολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1893.

§137ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καθὼς καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων, νὰ φέρω παρατηρήσεις τινάς· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ὥρα εἶναι προκεχωρημένη, τὰς ἀναβάλλω εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν. Ἀλλ’ ἤδη παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ κατὰ τὴν προσεχῆ ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ χορηγήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας τινὰς, τῶν ὁποίων σημείωμα καταθέτω, ἔχον ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Πόσοι ἄνδρες ὑπηρέτησαν κατὰ τὸ ἔτος 1892 ἐκ τῶν διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1892 ὁρισθέντων 3504; «Τούτων δὲ πόσοι εὑρέθησαν τῇ 31 Δεκεμβρίου 1891 ἀνήκοντες εἰς προηγουμένας ἀπογραφάς; Πόσοι δὲ προσῆλθον ἐκ τῆς Γʹ καὶ τῆς Δʹ σειρᾶς τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1891, ὧν ἡ μὲν ἐκλήθη τῇ 1 Ἰανουαρίου, ἡ δὲ τῇ 1 Ἰουλίου 1892; «Πόσους ἄνδρας ἀπέφερεν ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1892 ἐν συνόλῳ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς κληρώσεως; πόσοι δὲ ἀπομένουσιν ὑπόχρεοι πρὸς κατάταξιν μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἀπαλλαγῶν τοῦ νόμου ͵ΒΙϚʹ τῆς 11 Ἰουλίου 1892; «Πόση ἔσται ἡ δύναμις τῆς ὑπηρεσίας τῆς ὑποβρυχίου ἀμύνης, ἂν ψηφισθῇ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον; «Πόσα πλοῖα διατελοῦσιν ἐν ἐνεργείᾳ, καὶ πόσα εἰσὶ παρωπλισμένα;» (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ συζήτησιν).

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 8 καὶ 15′ μ. μ.