1892.12.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 13

τῆς 7 Δεκεμβρίου 1892.

(Δευτέρα).

Ὥρᾳ 4 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἴτησις Σταύρου Λαζαράκου, καταδίκου ἐν ταῖς φυλακαῖς Συγγροῦ, ζητοῦντος τὴν ἀναθεώρησιν τῆς δίκης του. Παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§2ΠΙΚΟΥΛΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, ἡ ἀναφορὰ αὕτη νὰ συστηθῇ, διότι ὁ κατάδικος αὐτὸς κατεδικάσθη συνεπείᾳ καταθέσεων μαρτύρων τινῶν, οἵτινες εἶπον, ὅτι αὐτὸς ἦτο ὁ δράστης. Ἀλλ’ ὅτε ἡ πρᾶξις ἐτελέσθη, αὐτὸς ἦτο ἀσθενής· οὐχ ἧττον τὸ δικαστήριον τὸν κατεδίκασε. Διὰ τοῦτο εἶναι καλὸν νὰ συστηθῇ ἡ ἀναφορά του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅπως ἀναθεωρηθῇ ἡ δίκη.

§3ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, συνεπείᾳ τῆς περὶ Κωπαΐδος ἐπερωτήσεώς μου, εὐηρεστήθη νὰ καταθέσῃ τὰ ἑπόμενα ἔγγραφα: 1ον. Ἔκθεσιν τῆς ἐκμεταλλευτικῆς ἐπιτροπῆς περὶ τῶν ἔργων τῆς ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος, τῆς 16 Ἰουλίου 1891. 2ον. Ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τῆς 20 Ἰουλίου 1891 περὶ ἐπιβολῆς τοῦ προστίμου, δρ. 150,000. 3ον. Διαμαρτύρησιν τῆς ἑταιρίας ἀπὸ 16)28 Ἰουλίου 1891 κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. 4ον. Τὴν γνωμοδότησιν τοῦ δικαστικοῦ συμβούλου κ. Τυπάλδου ἐπὶ τῆς διαμαρτυρίας τῆς ἑταιρίας. 5ον. Τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου ἐπὶ τῆς διαμαρτυρίας τῆς ἑταιρίας, γενομένην τὴν 22 Μαΐου 1892. 6ον. Πρωτόκολλον τῆς ἐκ μηχανικῶν ἐπιτροπῆς, τῆς παραλαβούσης τὰ ἔργα τῆς ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος τῇ 21 Σεπτεμβρίου 1891· τὸ πρωτόκολλον αὐτὸ εἶναι γεγραμμένον γαλλιστί, καὶ γαλλιστὶ ὑπεβλήθη. 7ον. Τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς περὶ τῶν παραχωρουμένων εἰς τὴν ἑταιρίαν γαιῶν τίτλῳ κυριότητος κτλ. 8ον. Ἔκθεσιν τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον περὶ ἀνακλήσεως τῆς ἀπὸ 20 Ἰουλίου 1891 προτέρας ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δι’ ἧς ἐπεβλήθη τὸ πρόστιμον. 9ον. Τὴν ἀνακαλοῦσαν τὴν πρώτην ἀπόφασιν δευτέραν τοιαύτην τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἡ ὑπόθεσις, Κύριοι, εἶναι εἴπερ τις καὶ ἄλλη σοβαρὰ καὶ σπουδαία. Ἐὰν ἐκ κακῆς διεξαγωγῆς τῆς ὑποθέσεως ἀδικηθῇ ἡ ἑταιρία, κηρυσσόμεθα κατὰ τῶν ξένων κεφαλαίων, ἀποκρούομεν αὐτὰ, τῶν ὁποίων ἔχομεν ἐν τούτοις ἀπόλυτον ἀνάγκην. Ἐὰν παρὰ τὸ δίκαιον χαρισθῶμεν εἰς τὴν ἑταιρίαν, τότε θὰ πράξωμέν τι, τὸ ὁποῖον βεβαίως θὰ διεγείρῃ τὴν λύπην καὶ τὴν ἀγανάκτησιν τῶν πολλῶν. Ἐὰν παραδεχθῶμεν, ὅτι ὑπάρχει ἀποξήρανσις, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ, βεβαίως ἀδικοῦνται οἱ χωρικοί, οἱ ὁποῖοι βλέπουν σήμερον τὰς γαίας των καταλαμβανομένας καὶ κρατουμένας ὑπὸ τῆς ἑταιρίας, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀποξήρανσις. Ἐνδεχόμενον δὲ, ἐὰν ἀποκρύψωμεν τὴν ἀλήθειαν, ν’ ἀποπλανηθῶσιν ἐκ τούτου ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων πιθανὸν νὰ ζητηθῇ ἡ συνδρομὴ, ὅπως προβῇ ἡ ἑταιρία εἰς τὸ μέγα ἔργον τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν γαιῶν. Διότι τὸ σπουδαῖον ἔργον δὲν εἶναι ἡ ἀποξήρανσις, ἀλλ’ ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν γαιῶν διὰ τῆς μεγάλης καλλιεργείας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ πολλὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα ἡ ἑταιρία, ἡ ἀναλαβοῦσα τὴν ἀποξήρανσιν, θὰ θελήσῃ νὰ προμηθευθῇ διὰ τοῦ σχηματισμοῦ ἄλλης ἑταιρίας. Εἶναι λοιπὸν ἔργον καθήκοντος κυβερνητικοῦ καὶ καθήκοντος βουλευτικοῦ νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ ὅλη ἀλήθεια τῆς προκειμένης ὑποθέσεως. Παρουσιάζονται δὲ καὶ σπουδαῖα ζητήματα κατ’ αὐτὴν, ὡς ἐκ τῆς ἀντιθέσεως ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ γνωμοδοτήσεων νομικῶν συμβούλων καὶ ἐπιτροπῶν ἐκ μηχανικῶν συγκεκροτημένων. Ἔχομεν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διὰ τῆς ὁποίας ἐπεβλήθη πρόστιμον εἰς τὴν ἑταιρίαν. Ἦτο ἁρμόδιον τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασιν ταύτην, ναὶ ἢ ὄχι; Ναὶ, λέγει ὁ δικαστικὸς σύμβουλος· τὸ ἐναντίον βεβαιοῖ καὶ ὑποστηρίζει τὸ Νομικὸν Συμβούλιον. Ἡ εἰρημένη ἀπόφασις ἐστηρίχθη ἐπὶ ἐκθέσεως μηχανικῶν, βεβαιούντων ὅτι ἀπελείποντο πολλὰ ἔτι ἔργα, ὅπως ἐπέλθῃ ἡ ἐντελὴς ἀποξήρανσις. Μετὰ παρέλευσιν ὅμως οὐ πολλοῦ χρόνου ἄλλη ἔκθεσις μηχανικῶν λέγει, ὅτι τὸ ἔργον ἐξετελέσθη οὐχὶ καθ’ ὁλοκληρίαν, (αὐτὴ εἶναι συντεταγμένη γαλλιστὶ) δύναται ὅμως νὰ θεωρηθῇ ὡς τετελεσμένη ἡ ἀποξήρανσις, διότι τὰ μὴ τελεσθέντα ἔργα δὲν παραβλάπτουσι τὸ ἔργον, ὅπερ δεῖται ἐξετάσεως καὶ ἐκτιμήσεως. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως ταύτης ἐκδίδεται ἀντίθετος ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀναιροῦσα τὴν πρώτην. Ἀλλ’ ἐκ τούτου γεννᾶται ζήτημα σπουδαῖον: τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἠδύνατο νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν προηγουμένην αὐτοῦ ἀπόφασιν, ἢ ὤφειλε, κατὰ διάταξιν τοῦ νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου παρεχωρήθη ἡ ἀποξήρανσις, καὶ τῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Ἑταιρίας καὶ τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ὑποδείξῃ τὴν προσφυγὴν εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον; Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ πράξῃ ἔργον, ἐπιβαλλόμενον εἰς αὐτὴν ἐκ τοῦ σπουδαίου τῆς ὑποθέσεως, νὰ διατάξῃ τὴν μετάφρασιν τῆς ἐκθέσεως τῶν πραγματογνωμόνων, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας παρελήφθησαν τὰ ἔργα, ὡς δῆθεν τετελεσμένα, δεύτερον τὴν δημοσίευσιν ὅλων τῶν κατατεθέντων ἐγγράφων καὶ παντὸς σχετικοῦ πρὸς τὴν ὑπόθεσιν, ὅπως ἀποτελέσωσιν ἓν τεῦχος. Μετὰ τὴν δημοσίευσιν ταύτην, δέον νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ συζητηθῇ ἡ ὑπόθεσις, καὶ ἡ Βουλὴ νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην της ἐφ’ ὅλων τῶν ζητημάτων τῶν σπουδαίων, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα, καὶ τῶν ὁποίων ἡ λύσις εἶναι ἀναγκαία, ἵνα γνωρίσῃ τὸ κοινὸν, ὁποία ἡ κατάστασις τῆς σπουδαίας αὐτῆς ὑποθέσεως, καὶ τί δέον γενέσθαι, ὅπως ἡ δικαιοσύνη ἀποδοθῇ ᾧτινι ἀνήκει.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν τύπωσιν τῶν ἐγγράφων;

§5ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§6ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχω δυσκολίαν, ὅπως τὰ ἔγγραφα τυπωθῶσι. Θέλω δὲ διατάξει καὶ τὴν μετάφρασιν τοῦ γαλλιστὶ συντεταγμένου ἐγγράφου.

§7ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ τυπωθῶσι καὶ αἱ συμβάσεις.

§8ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Καλὸν εἶναι νὰ τυπωθῶσι καὶ αἱ συμβάσεις. Περὶ τούτων μάλιστα ὑπάρχει ἓν τεῦχος, τυπωθὲν παρὰ τοῦ κ. Δηλιγιάννη. Ἴσως δὲν θὰ ἦτο κακὸν νὰ προσαρτηθῶσι καὶ τὰ σχετικὰ σχεδιογράμματα.

§9ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Σχετικῶς πρὸς τὴν ὑπόθεσιν νομίζω καλὸν νὰ προσαχθῶσι καὶ αἱ σχετικαὶ ποινικαὶ δικογραφίαι, διότι ἐκ τούτων δύναται νὰ προκύψῃ μέγα φῶς.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ περὶ Κωπαΐδος ἔγγραφα θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 34).

§11ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: Περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ ΦΑʹ νόμου τῆς 27 Μαρτίου 1874 «περὶ συστάσεως ταμείου ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ». Περὶ νομοθετικῆς ἑρμηνείας τῶν νόμων ΦΑʹ, ᾼΡΟΗʹ, ᾼΥΝΒʹ καὶ ᾼΥΠΔʹ «περὶ συστάσεως ναυτικῶν ταμείων». Περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων ͵ΩΞΓʹ «περὶ συστάσεως σώματος μηχανικῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ καὶ ᾼΡΟϚʹ «περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ διὰ τοῦ νόμου ͵ΩΞΓʹ συσταθέντος σώματος μηχανικῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ». Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἀπριλίου 1884 ᾼΡϞϚʹ νόμου «περὶ διευθύνσεως τοῦ Β. Ναυστάθμου καὶ ὁρισμοῦ τοῦ προσωπικοῦ αὐτοῦ». Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ᾼΡΠΖʹ «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν». Περὶ κανονισμοῦ τῆς τροφοδοσίας τῶν πληρωμάτων τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ᾼΦΕʹ «περὶ ὀργανισμοῦ τῶν πληρωμάτων τοῦ στόλου». Περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῆς ὑποβρυχίου ἀμύνης· καὶ Περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1893.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 35–43).

§13ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Διὰ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλω, προτείνεται ἡ κύρωσις προσωρινῆς συμφωνίας, συνομολογηθείσης τῇ 4 ἐνεστῶτος μηνὸς μετὰ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως πρὸς παράτασιν τῆς κατὰ τὴν 19 ἐνεστῶτος μηνὸς ληγούσης προσωρινῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως. Ὑποβάλλω ἐπίσης νομοσχέδιον, ἀναχωνεῦον τοὺς νόμους περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐπιφέρον μεταῤῥυθμίσεις τινὰς ὡς πρὸς τὴν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν εἴσοδον τῶν ὑπαλλήλων ἁπάντων τῶν κλάδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου. Ἐνομίσαμεν, ὅτι ἠδυνάμεθα σήμερον νὰ ὁρίσωμεν μίαν μόνην εἴσοδον εἰς πάντας τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἔχομεν μέχρι τοῦδε δύο διαγωνισμούς, ἕνα τῶν ὑπαλλήλων τῆς κεντρικῆς καὶ τῆς διπλωματικῆς ὑπηρεσίας, καὶ ἕνα τῶν τῆς προξενικῆς· ἀλλ’ ἐπέστη ὁ καιρός, ἵνα παύσῃ ὑπάρχουσα ἡ διάκρισις αὕτη, πάντες δὲ οἱ ὑπάλληλοι νὰ εἰσέρχωνται διὰ τῆς αὐτῆς θύρας, ὅπως ἔπειτα ἐξέρχωνται καὶ διανέμωνται εἰς τοὺς τρεῖς κλάδους τῆς ὑπηρεσίας. Κατὰ τὸ 1890 συνωμολογήθησαν διάφοροι συμφωνίαι μετὰ τῆς Αἰγυπτιακῆς Κυβερνήσεως. Εἰς ἀντιστάθμησιν παραχωρήσεως, γενομένης ἐν μιᾷ τούτων, ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησίς τι, τὸ ὁποῖον καθ’ ἑαυτὸ καὶ ἄνευ ὑποχρεώσεως ἐκ συμβάσεως κρίνεται ὡς λίαν ὠφέλιμον εἰς τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα. Εἶχεν ὑποσχεθῆ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἱδρύσῃ ἐν Αἰγύπτῳ Κακουργιοδικεῖον πρὸς ἐκδίκασιν τῶν ἐγκληματικῶν πράξεων, αἵτινες τελοῦνται παρ’ Ἑλλήνων ἐκεῖ. Εἶναι δ’ ἐν Αἰγύπτῳ ὁ Ἑλληνικὸς πληθυσμὸς ἀνώτερος πάντων τῶν ἄλλων ξένων πληθυσμῶν συλλήβδην, ἀποτελούμενος ὑπὸ πολιτῶν πάσης τάξεως. Καὶ αἱ μὲν παραβάσεις αἱ πταισματικαὶ καὶ αἱ χαρακτηριζόμεναι ὡς πλημμελήματα, ἤδη ἀνεγνωρίσθη ἐν τῇ νομοθεσίᾳ, ὅτι πρέπει νὰ δικάζωνται ὑπὸ τῶν ἐκεῖ ἱδρυμένων προξενικῶν δικαστηρίων, ἀλλ’ αἱ παραβάσεις αἱ ἐγκληματικαὶ ἐδικάζοντο πάντοτε ὑπὸ τῶν ἐν Ἑλλάδι Κακουργιοδικείων. Συμφέρει ὅμως εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ δικάζωνται καὶ τὰ κακουργήματα ἐπὶ τόπου, διότι τότε μόνον δύναται νὰ ἀποδοθῇ ἀκριβὴς δικαιοσύνη, ὅταν οἱ δικασταὶ δικάζωσιν ἔχοντες ἐνώπιον αὐτῶν τοὺς μάρτυρας, ἀκούοντες αὐτοὺς, ἐρωτῶντες, φέροντες εἰς ἀντιπαράστασιν, ἐνῷ ἐνταῦθα δικάζουσιν ἐπὶ τῶν ψυχρῶν ἐκθέσεων, αἵτινες συντάσσονται ἐν τῇ προανακρίσει, καὶ ἔρχονται ἐκεῖθεν ἀτελεῖς εἰς τὸ ἀκροατήριον. Τοῦτο τὸ συμφέρον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν δικαιοσύνην ἦλθε νὰ ζητήσῃ καὶ αὐτὴ ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις, εὑρίσκουσα καὶ αὐτὴ συμφέρον νὰ δικάζωνται τὰ ἐγκλήματα ἐπὶ τόπου, ὅπου εἶναι πιθανὸν, ὅτι ἐν ἀκριβεστέρᾳ ἐξετάσει σπανιώτερον θέλουσι διαφύγει τὴν ποινὴν οἱ ἀδικήσαντες. Τὴν ὑπόσχεσιν ταύτην εἴχομεν ἐν μέρει ἐκπληρώσει, διότι εἴχομεν ὑποβάλει ἐν ἔτει 1890 νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον αἱ περιστάσεις δὲν ἐπέτρεψαν τότε νὰ ψηφισθῇ. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, ἀναθεωρηθὲν ὑπὸ ἐπιτροπῆς εἰδικῶν ἀνδρῶν, ἐπαναφέρομεν εἰς τὴν Βουλὴν, συναρμολογήσαντες πρὸς τὰς νεωτέρας διατάξεις, τὰς ἐνταῦθα τελευταῖον ψηφισθείσας περὶ Κακουργιοδικῶν. Καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ αὐτὸ, ἀφοῦ ὑποστῇ πᾶσαν προεξέτασιν.

§14ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἡ συμφωνία μετὰ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως, ἣν ἀνεφέρατε, εἶναι ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους καὶ ἡ πρώτη;

§15ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Μετὰ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως δὲν ἠδυνήθημεν νὰ φθάσωμεν εἰς ὁριστικὴν συνεννόησιν, διότι τὰ ἐν Γαλλίᾳ πράγματα δὲν ἐπιτρέπουσι τοῦτο τό γε νῦν. Ἐπειδὴ ὅμως πρόθεσις καὶ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἑλληνικῆς εἶναι νὰ ἐξακολουθήσωσιν αἱ διαπραγματεύσεις, ὅπως ἀπολήξωσιν εἰς ἀγαθὸν τέρμα, ἐθεωρήθη καλὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ὑφισταμένη ἡ παροῦσα κατάστασις, καθ’ ἣν ἐφαρμόζονται οἱ ὅροι τοῦ κατωτάτου δασμολογίου, μέχρις οὗ φθάσωμεν εἰς ὁριστικὴν συνεννόησιν. Ἐν τῇ συμφωνίᾳ δὲν ὁρίζεται χρόνος, ἔχομεν δὲ τὸ δικαίωμα ἀπεριόριστον τῆς ὁποτεδήποτε καταγγελίας.

§16ΑΣΗΜΑΚΗΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πραξικόπημα ἀληθὲς, πρᾶξις παράνομος διεπράχθη τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα ἐν τῷ Δημοτικῷ Συμβουλίῳ τοῦ δήμου Πειραιῶς, ἡ πρᾶξις δ’ αὕτη δέον νὰ ἐφελκύσῃ τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Καὶ δὲν τὸ θεωρῶ πραξικόπημα μόνον ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς τόλμης ἐκείνων, οἵτινες τὸ διέπραξαν, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν κινδύνων, τοὺς ὁποίους δύνανται νὰ διατρέξωσιν οἱ δημοτικοὶ ἡμῶν θεσμοὶ, καθ’ ἣν περίπτωσιν ἡ Κυβέρνησις δὲν τιμωρήσῃ προσηκόντως τοὺς διαπράξαντας τὴν παρανομίαν ταύτην. Φύλλον τῆς ἐφημερίδος, τῆς ἐκδιδομένης ἐν Πειραιεῖ, «Σφαίρας», γράφει σήμερον, ὅτι τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον εἶχε συγκληθῆ ἐπὶ τῇ προσκλήσει τοῦ Δημάρχου, ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἀντικατάστασιν δύο μελῶν τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς, παρὰ τὰ ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ἀναγραφόμενα. Τινὲς τῶν κυρίων συμβούλων, διότι ἦσαν ἐντελῶς ἀπαράσκευοι καὶ τὸ ζήτημα ἤρχετο ἐξ ἀπροόπτου, ἐνόμισαν, ὅτι ἠδύναντο νὰ προτείνωσι τὴν ἀναβολὴν τοῦ ζητήματος τούτου· ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ πρότασις αὐτῶν δὲν ἐγένετο ἀποδεκτή, καὶ ὁ κ. Δήμαρχος, ἐρειδόμενος ἐπὶ τῆς πλειονοψηφίας, ἠθέλησε νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα διὰ ψηφοφορίας. Ἐθεώρησαν λοιπὸν πρέπον τινὲς τῶν συμβούλων νὰ ἀποχωρήσωσι τῆς συνεδριάσεως, διότι, ὡς προεῖπον, δὲν ἦσαν ἕτοιμοι εἰς τὴν μελέτην καὶ συζήτησιν τοῦ ζητήματος τούτου· ἀλλ’ οἱ ἐναπομείναντες ὀκτὼ σύμβουλοι ἀπετέλεσαν ἀπαρτίαν, προέβησαν δὲ εἰς τὴν παραδοχὴν τῆς παραιτήσεως τοῦ ἑνὸς τῶν μελῶν τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἔπαυσαν ἀδικαιολογήτως τὸ ἕτερον τῶν μελῶν, τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν εἶχε παραιτηθῆ. Κατὰ τὸν δημοτικὸν ἡμῶν νόμον, τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια τῶν πρώτης τάξεως δήμων θεωροῦνται ἐν νομίμῳ ἀπαρτίᾳ, ὅταν ἦναι παρόντα τὰ δύο τρίτα τῶν μελῶν· ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὅμως δὲν ἦσαν δώδεκα, ἀλλὰ μόνον ὀκτώ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, συνάμα δὲ καὶ τὴν διαμειφθεῖσαν ἀλληλογραφίαν μεταξὺ τοῦ Δημάρχου Πειραιῶς καὶ τοῦ Νομάρχου Ἀττικοβοιωτίας ἐπὶ τῆς ἰδίας ὑποθέσεως. Πρὶν ἢ ὅμως τελειώσω τὸν λόγον μου, ὀφείλω νὰ γνωστοποιήσω τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχω περὶ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ τὴν ὁποίαν δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι, ἐξετάζων τὰ τῆς ὑποθέσεως ὁ κ. Θεοτόκης, δὲν θὰ θελήσῃ νὰ διαψεύσῃ.

§17ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρῶτον γνωστοποιῶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ταύτῃ τῇ στιγμῇ καὶ καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν τῆς σήμερον ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας καταπατεῖ τὸ Σύνταγμα. Συνέλαβεν ἕξ πολίτας ὡς χαρτοπαίκτας· διαῤῥήξας τὴν θύραν οἰκίας τινὸς, παρόντος τοῦ Εἰσαγγελέως καὶ συλλαβὼν τοὺς ἐν αὐτῇ, τοὺς ἀπήγαγεν εἰς τὸ κρατητήριον, καὶ ζητεῖ νὰ τοὺς στιγματίσῃ διὰ φωτογραφήσεως, ὅπερ ἀπαγορεύεται ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, ἀπαγορεύοντος τὰς βασάνους. Εἶτα λέγω τὸ ἑξῆς. Βαρυσήμαντον διὰ τὴν Ἑλλάδα γεγονὸς συνέβη τὸν παρελθόντα Φεβρουάριον. Ὁ Βασιλεὺς, ἐνασκῶν τὸ ὕψιστον δικαίωμα, τὸ ἐκ τοῦ Συντάγματος ἀπονεμόμενον αὐτῷ, ἀπέλυσε τὴν τότε Κυβέρνησιν τοῦ κ. Δηλιγιάννη. Ἐν τούτοις διὰ τὸ γεγονὸς τοῦτο ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ τὰς ἀφορμάς· τὸ δικαίωμα εἶναι ἄλλο, καὶ ἄλλαι αἱ ἀφορμαὶ, τὰς ὁποίας τὸ Ἔθνος πρέπει νὰ γνωρίζῃ. Δὲν θέλω νὰ ψέξω τὸ δικαίωμα τοῦ Βασιλέως, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε τὸ γεγονὸς τοῦτο πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν τότε Πρωθυπουργὸν νὰ δηλώσῃ, ἂν γνωρίζῃ, καὶ ἐφ’ ὅσον γνωρίζει καὶ τῷ ἐπιτρέπεται, τοὺς λόγους, δι’ οὓς ἡ Αὐτοῦ Μεγαλειότης ἐνέκρινε τὴν ἀπομάκρυνσίν του ἐκ τῆς ἐξουσίας, καὶ ἂν οἱ λόγοι αὐτοὶ ἐσχετίζοντο πρὸς τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, καὶ ποία ἦτο τότε ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις σχετικῶς πρὸς τὴν παροῦσαν. Νομίζω ὅτι αὐτὸ θὰ διέχεε πολὺ φῶς εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο.

§18Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ τὸ δικαίωμα τοῦ Βασιλέως εἶναι συνταγματικὸν, ἡ ἐπερώτησις δὲν ἠδύνατο νὰ ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐνάσκησιν τοῦ δικαιώματος· διὰ τοῦτο ἀναγκαῖον ἦτο νὰ περιορισθῇ ἡ ἔκτασις αὐτῆς εἰς μόνην τὴν πρόκλησιν τῆς ἀνακοινώσεως τῶν αἰτίων, ὧν ἕνεκα τὸ βασιλικὸν τοῦτο δικαίωμα ἐνησκήθη· ὀρθῶς δ’ ἔπραξεν ὁ ἐπερωτήσας, περιορίσας εἰς τοῦτο τὴν ἐπερώτησίν του, καὶ ταύτην, οὕτω γενομένην, ἀποδέχομαι ὡς εὔλογον. Παρατηρῶ ὅμως εἰς τὸν ἐπερωτήσαντα κ. Βουλευτὴν, ὅτι τὴν τοιαύτην ἐπερώτησίν του δὲν ἔπρεπε νὰ ἀπευθύνῃ εἰς ἐμὲ, διότι ἐγὼ δὲν ἤμην ἁρμόδιος, ἵνα γνωρίσω τὰ αἴτια· παρακαλῶ δ’ αὐτὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ ζητῶν παρ’ ἐμοῦ τὴν τοιαύτην πληροφορίαν, ἀλλὰ νὰ ζητήσῃ αὐτὴν παρ’ ἐκείνων, οἵτινες ὤφειλον νὰ γνωρίσωσιν αὐτὴν, καὶ οἵτινες χρέος ἔχουσι νὰ τὴν ἀνακοινώσωσι.

§19ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε ἂς ἀπαντήσῃ ὁ κ. Κωνσταντόπουλος.

§20ΣΑΚΚΗΣ. Κύριοι, ἐδήλωσα προχθὲς, ὅτι θὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου περὶ τῆς διατάξεως τοῦ νόμου περὶ δήμων...

§21Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄν θὰ γείνῃ συζήτησις ἐπὶ θέματός τινος, νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα, ἵνα ὦμεν εἰδοποιημένοι. Νομίζω ὅτι τοιαύτη συζήτησις πρέπει νὰ ἀναγράφηται ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§22ΣΑΚΚΗΣ. Δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν.

§23ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Λοιπὸν αὔριον.

§24ΣΑΚΚΗΣ. Πολὺ καλά.

§25Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς κ. Σταυρόπουλος κατά τινα συνεδρίασιν ᾐτήσατο, ὅπως προσαγάγω εἰς τὴν Βουλὴν δημόσιον ἔγγραφον, ὡς εἶπεν, ὑπάρχον ἐν χερσί μου, καὶ ἀπευθυνόμενον ὑπὸ τοῦ διοικητοῦ τοῦ μεταβατικοῦ τῶν δήμων Μαραθῶνος καὶ Ὠρωπίων ὑπομοιράρχου Παπανικολάου πρὸς τὸν Δήμαρχον Μαραθῶνος· ἐπίσης νὰ ὑποβάλω καὶ τὴν δικογραφίαν τῆς ἀνακρίσεως τῆς διεξαχθείσης ὑπὸ τοῦ ταγματάρχου Ἰοσαδρόβσκη, ἀνακρίναντος τὸν εἰρημένον ἀποσπασματάρχην. Ἐγὼ δημόσιον ἔγγραφον δὲν ἔχω ἐν χερσὶν, ἔχω ἰδιωτικὴν ἐπιστολὴν, καὶ νομίζω, ὅτι ἰδιωτικὴ ἐπιστολὴ δὲν δύναται ν’ ἀνακοινωθῇ. Ἄν ὁ δούς μοι τὴν ἰδιωτικὴν ἐπιστολὴν μοὶ τὴν ζητήσῃ, θέλω τῷ τὴν ἐπιστρέψει, καὶ δύναται ἴσως δι’ ἐκείνου νὰ γένηται ἡ ἀνακοίνωσις· ἐγὼ ὅμως δὲν δύναμαι νὰ ἀνακοινώσω ἰδιωτικὴν ἐπιστολὴν, καὶ μάλιστα μὴ ἀνήκουσαν εἰς ἐμέ...

§26ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸς τὸν Δήμαρχον Μαραθῶνος, ὄχι πρὸς τὸν Δημήτριον Μαντᾶν.

§27Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἔχει τύπον ἰδιωτικῆς ἐπιστολῆς. Ἄλλως τε τὸ ἀπομνημονευθὲν παρ’ ὑμῶν προχθὲς χωρίον, ὅπερ εἶναι κατὰ τὸ ἥμισυ μόνον ἀκριβὲς, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπαντᾷ ἐν δημοσίῳ ἐγγράφῳ... Ἡ δικογραφία, εἰς ἣν ἀφορᾷ ἡ αἴτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἀπεστάλη ὑπὸ τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργείου εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν, ἑπομένως δὲν δύναμαι καὶ ταύτην νὰ ἀνακοινώσω, ὁ δὲ διοικητὴς τοῦ μεταβατικοῦ ὁ τότε, σήμερον δὲν εἶναι διοικητὴς τοῦ μεταβατικοῦ, διότι ἀπεμακρύνθη ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἐκείνης.

§28ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν τὸ ἓν εἶναι ἰδιωτικὴ ἐπιστολή, τὸ ἄλλο τὸ ἔλαβεν ἡ Εἰσαγγελία. Ἐμπαλώθηκε ἡ δουλιά!

§29Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νομίζω ὅτι εἶσθε ἱκανοποιημένος, ἀφοῦ τὸ ἔλαβεν ἡ Εἰσαγγελία.

§30ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἔκθεσις μένει εἰς τὸ βιβλίον ποιότητος.

§31Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀδιάφορον· ἐστάλησαν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ἤτοι εἰς τὴν δικαιοσύνην, τὰ παρ’ αὐτῇ δὲ δὲν εἶναι πρέπον νὰ ἀνακοινῶνται.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρων τινῶν τῶν νόμων περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§34ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὡς γινώσκει ἡ Βουλὴ, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑπεβλήθη εἰς τὴν βάσανον τῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιτροπῆς, ἥτις ὑπέβαλε μακρὰν ἔκθεσιν, προβάλλουσαν διαφόρους ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τροποποιήσεις. Μεταξὺ αὐτῶν εἶναι πολλαὶ, τὰς ὁποίας εὗρον λίαν ὀρθὰς καὶ σκοπίμους, τινὰς ὅμως τούτων δὲν κρίνω κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην ὡς ἀποδεξίμους. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ τροποποιουμένου νόμου ἡ ἐπιτροπὴ προβάλλει μίαν προσθήκην, προτείνουσα νὰ προστεθῇ μεταξὺ τῶν διορισίμων εἰς τὴν θέσιν εἰρηνοδίκου καὶ ὁ ἔχων δίπλωμα διδάκτορος ἢ προλύτου τοῦ Ἐθνικοῦ ἢ ἄλλου ὁμοταγοῦς ξένου Πανεπιστημίου ἢ τῆς πρώην ἐν Ἑπτανήσῳ Ἰονίου Ἀκαδημίας. Ἡ προσθήκη αὕτη ἠδύνατο νὰ κριθῇ περιττὴ, διότι ὑπάρχει νόμος ἄλλος, καθ’ ὃν ὁ ἔχων τὰ προσόντα ταῦτα δύναται νὰ διορισθῇ γραμματεὺς πολυμελοῦς δικαστηρίου, κατὰ δὲ τὴν ἀρχὴν, ἣν ἀναγράφει ὁ περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων νόμος, ὁ ἔχων τὰ προσόντα δι’ ἀνωτέραν θέσιν δύναται νὰ διορισθῇ καὶ εἰς κατωτέραν. Νομίζω ὅμως, ὅτι δύναται νὰ προστεθῇ, χωρὶς νὰ βλάψῃ. Μετὰ τοῦτο, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ἤρκει νὰ ἔχῃ τις ἀπολυτήριον Γυμνασίου ἤ τινος τῶν πρώην ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις Λυκείων καὶ ἑνὸς ἔτους ὑπηρεσίαν ὑπογραμματέως πολυμελοῦς δικαστηρίου ἢ γραμματέως Εἰρηνοδικείου. Ἡ ἐπιτροπὴ προβάλλει, ἀντὶ τοῦ ἑνὸς ἔτους τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, νὰ αὐξήσῃ ἡ ὑπηρεσία εἰς δύο ἔτη. Ἀλλ’ ἐγὼ εὑρίσκω, ὅτι, ὅταν τις ἔχῃ τ’ ἄλλα προσόντα καὶ τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου, ἑνὸς δὲ ἔτους συνεχῆ ὑπηρεσίαν, εἶναι ἀρκετόν. Πιστεύω, ἡ ἐπιτροπὴ νὰ μὴ ἐπιμείνῃ, καὶ νὰ μείνῃ τὸ νομοσχέδιον, ὡς πρὸς τοῦτο, ὅπως ἔχει. Συνέπεσε πολλάκις, Κύριοι, τινὲς τῶν διοριζομένων ὑπογραμματέων νὰ ὁρκίζωνται, νὰ ὑπηρετῶσιν ἕνα μῆνα καὶ κατόπιν νὰ ἀπουσιάζωσιν ἐπὶ πολὺν χρόνον, ὕστερον δὲ νὰ ἐργάζωνται πάλιν ἕνα μῆνα, οὕτω δὲ νὰ ἀξιῶσιν, ὅτι ὑπηρέτησαν ἐπὶ ἓν ἔτος· ὑπεπέσαμεν ὅλοι σχεδὸν οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης εἰς οὕτω διεσκευασμένα πιστοποιητικὰ, ὅτι ὑπηρέτησαν οἱ εἰρημένοι ὑπογραμματεῖς συνεχῶς ἐπὶ τριετίαν, διότι οὗτοι προσῆγον πιστοποιητικὸν περὶ τοῦ πότε ὡρκίσθησαν καὶ πότε ἀπελύθησαν. Ἐκ τούτου ἐκρίθη ἀναγκαῖον νὰ τεθῇ τὸ συνεχὲς τῆς ὑπηρεσίας.

§35ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νομίζετε ὅτι αὐτὸ σώζει;

§36ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως· διότι τὸ γεγονὸς δέον νὰ πιστοποιῆται ὑπὸ τοῦ γραμματέως τοῦ Πρωτοδικείου, καὶ τὸ πιστοποιητικὸν αὐτὸ νὰ κυρῶται ὑπὸ τοῦ Προέδρου. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐνόμισεν, ὅτι τὸ «κεκυρωμένον παρὰ τοῦ Προέδρου» εἶναι περιττὸν, καὶ ἐγνωμοδότησε νὰ διαγραφῇ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ πιστοποίησις τοῦ Προέδρου προσδίδει ἓν ἐχέγγυον. Ὅπως δήποτε ὁ Πρόεδρος τοῦ δικαστηρίου, ὑποχρεούμενος νὰ κυρώσῃ ἓν πιστοποιητικὸν τοῦ γραμματέως, θὰ ἐξετάσῃ, ἂν τῷ ὄντι συνεχῶς ὑπηρέτησεν ὁ αἰτῶν.

§37ΚΩΤΣΑΚΟΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ Πρόεδρος νὰ τὸ βεβαιώσῃ, ὅταν δὲν ἦναι ὁ ἴδιος Πρόεδρος καὶ τὸ ἴδιον δικαστήριον;

§38ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουσιν αἱ καταστάσεις, ὑπάρχουσιν ἐν τῷ γραφείῳ ὅλα τὰ ἔγγραφα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα δύναται νὰ πορισθῇ τὸν ἔλεγχον τοῦτον. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4, τοῦ ἀφορῶντος εἰς τοὺς διορισμοὺς εἰρηνοδικῶν, κατὰ τὸ νομοσχέδιον διορίσιμος εἰρηνοδίκης εἶναι μόνος ὁ ἔχων δίπλωμα διδάκτορος ἢ προλύτου τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου καὶ τυχὼν συνάμα τῆς ἀδείας τοῦ δικηγορεῖν. Ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς προσετέθη καὶ ἓν ἕτερον προσὸν, ἤτοι ὅτι εἶναι διορίσιμος εἰρηνοδίκης ὁ ἔχων δίπλωμα τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς μὲ τὸν βαθμὸν ἄριστα ἢ καλῶς, καὶ ὑπηρεσίαν πενταετῆ εἰρηνοδίκου, ἢ δεκαετῆ ἐν συνόλῳ ὑπηρεσίαν ἐν θέσει εἰρηνοδίκου, ἢ γραμματέως Εἰρηνοδικείου ἢ πολυμελοῦς δικαστηρίου. Τὴν προσθήκην ταύτην τῆς ἐπιτροπῆς ἀποδέχομαι, διότι, ὅταν ἔχωμεν πτυχίον εἰρηνοδίκου καὶ ὑπηρεσίαν πενταετῆ εἰρηνοδίκου, ἢ ὑπηρεσίαν δεκαετῆ ἐν θέσει εἰρηνοδίκου, ἢ γραμματέως Εἰρηνοδικείου ἢ πολυμελοῦς δικαστηρίου, νομίζω, ὅτι ἔχομεν ἐκεῖνο, ὃ ἐπιζητοῦμεν, διὰ νὰ ἀσφαλίσωμεν τὴν διαχείρισιν τῶν καθηκόντων εἰρηνοδίκου. Ἑπομένως ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς.

§39ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι, ὅταν ἔχῃ ἀπολυτήριον Γυμνασίου καὶ δεκαετῆ συνεχῆ ὑπηρεσίαν ἐν πολυμελεῖ δικαστηρίῳ, θὰ ἦναι καλλίτερος. Εἰς τὰς ἐπαρχίας οἱ ὑπογραμματεῖς τῶν δικαστηρίων συντάττουσι τὰς ἀποφάσεις πολλῶν δικαστῶν.

§40ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι βέβαιον, ὅτι μεταξὺ τῶν γραμματέων πολυμελῶν δικαστηρίων εἶναι ἱκανώτατοι ὑπάλληλοι, ἀλλ’ οἱ τοιοῦτοι πάντες θὰ ἐφρόντισαν νὰ ἐφοδιασθῶσι μὲ δίπλωμα εἰρηνοδίκου· δυσκόλως θὰ εὕρητέ τινα ἔχοντα ἐν ἑαυτῷ πεποίθησιν περὶ τῆς ἱκανότητός του καὶ μὴ προκαλέσαντα τὴν εἰς αὐτὸν ἀπονομὴν διπλώματος εἰρηνοδίκου.

§41ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Τὸ περὶ τῆς ἡλικίας τὸ παραδέχεσθε;

§42ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως. Ὑπάρχει καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον 25 ἐτῶν ἡλικία. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5, ἀφορῶντος εἰς τὰ προσόντα τοῦ συμβολαιογράφου καὶ ὑποθηκοφύλακος, κατὰ τὸ νομοσχέδιον ὑπῆρχε μία τις διάκρισις μεταξὺ συμβολαιογράφου διοριζομένου ἐν πόλεσιν, ἔνθα ἑδρεύει Πρωτοδικεῖον, ὡς καὶ ἐν πόλεσιν, αἵτινες εἶναι πρωτεύουσαι πρώτης τάξεως δήμων, καὶ συμβολαιογράφων διοριζομένων ἐν πόλεσι καὶ κωμοπόλεσιν, ἔνθα δὲν ἑδρεύει Πρωτοδικεῖον, δὲν εἶναι δὲ καὶ ἕδρα πρώτης τάξεως δήμων. Ἡ διάκρισις αὕτη ὑπηγορεύθη ἐκ τοῦ σκοποῦ νὰ ζητηθῶσι μεγαλείτερα προσόντα διὰ τοὺς συμβολαιογράφους τοὺς διοριζομένους εἰς τὰς πρώτης τάξεως πόλεις, ἥσσονα δὲ ἀπὸ ἐκείνους, οἵτινες θέλουσι διορισθῆ εἰς τὰς δευτέρας τάξεως πόλεις. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὕτη, λόγῳ ὅτι τὰ καθήκοντα τοῦ συμβολαιογράφου εἶναι τὰ αὐτὰ, προκειμένου εἴτε περὶ μεγάλων εἴτε περὶ μικρῶν πόλεων. Εὑρίσκω ὀρθοτάτην τὴν γνώμην ταύτην τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἀποδέχομαι τὴν ἀπάλειψιν τῆς διακρίσεως. Ἔθεσα τὴν διάκρισιν ὁρμηθεὶς ἐκ τῆς ἰδέας, ὅτι καὶ ἐκεῖ, ὅπου δὲν ὑπάρχουσιν Εἰρηνοδικεῖα, δίκαιον εἶναι νὰ δύνανται νὰ διορίζωνται συμβολαιογράφοι, πρὸς διευκόλυνσιν τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι ἀναγκάζονται πρὸς σύνταξιν τῶν συμβολαίων των νὰ μεταβαίνωσι μακρὰν, νὰ δύνανται, λέγω, νὰ διορίζωνται συμβολαιογράφοι συνταξιοῦχοι, οἵτινες διετέλεσαν ὑπάλληλοι εἰς ἀνωτέρας πολιτικὰς ὑπηρεσίας, καὶ οἵτινες, λαμβάνοντες τὴν σύνταξίν των, δέχονται νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰς ἰδιαιτέρας των πατρίδας, καὶ νὰ ἀσκῶσι τὸ ἔργον τοῦ συμβολαιογράφου, παρέχοντες οὕτως εὐκολίαν εἰς τοὺς κατοίκους, οἵτινες, ὡς εἶπον, ἀναγκάζονται νὰ μεταβαίνωσιν ἀλλαχοῦ πρὸς σύνταξιν τῶν ἑαυτῶν συμβολαίων. Ἀλλ’ ἀποδέχομαι τὴν τροποποίησιν τῆς ἐπιτροπῆς, ὡς ὀρθοτάτην. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ, συγχωνεύουσα τὰ προσόντα, ὅσα ὑπάρχουσιν εἰς τὰς δύο ταύτας κατηγορίας τῶν διορισίμων συμβολαιογράφων, προέβη καὶ εἰς τὴν μεταῤῥύθμισιν τῶν προσόντων αὐτῶν, ὅπως εἶχον διατυπωθῆ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Καὶ πρῶτον ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ, ὥστε διορίσιμος συμβολαιογράφος νὰ ἦναι ὁ ἔχων οὐ μόνον τὴν ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν, ἀλλὰ καὶ ὑπηρεσίαν δικηγορικὴν διετῆ. Ἴσως ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς ἔχει ἕνα λόγον· ὅτι ὁ ἔχων διετῆ ὑπηρεσίαν δικηγόρος εἶναι ἐμπειρότερος τοῦ μὴ ἔχοντος τοιαύτην. Ἀλλ’ εὑρίσκω οὐχὶ πρακτικὴν τὴν παρατήρησιν ταύτην, διὰ λόγον, τὸν ὁποῖον θὰ σᾶς ἐξηγήσω. Διότι, ὅταν τις λάβῃ τὴν ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν, ἀσκήσῃ δὲ τὸ ἔργον τοῦ δικηγόρου ἐπὶ δύο ἔτη, ἐὰν μὲν ἀποκτήσῃ πελατείαν, βεβαίως δὲν θὰ γείνῃ συμβολαιογράφος ἢ ὑποθηκοφύλαξ, ἐὰν ὅμως δὲν δύναται ν’ ἀποκτήσῃ πελατείαν καὶ θεωρήσῃ, ὅτι εἶναι ἀνίκανος νὰ γείνῃ δικηγόρος, τότε θὰ ζητήσῃ νὰ γείνῃ συμβολαιογράφος. Ἐγὼ δὲ νομίζω, ὅτι, ἀφοῦ δὲν ἐζητήσαμεν τὸ προσὸν αὐτὸ διὰ τὸν εἰρηνοδίκην, νὰ ζητήσωμεν τοῦτο διὰ τὸν συμβολαιογράφον, νὰ ζητήσωμεν πλὴν τῆς ἀδείας τοῦ δικηγορεῖν καὶ διετῆ ὑπηρεσίαν, εἶναι ὑπερβολὴ, ἡ ὁποία θὰ καταλήξῃ εἰς τὸ ἄλλο συμπέρασμα, νὰ μὴ εὑρίσκωμεν ἀνθρώπους νὰ διορίσωμεν συμβολαιογράφους. Νομίζω ὅτι, ὅταν ἔχῃ τις τὴν ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν, εἶναι πλέον ἢ ἐπαρκῶς διορίσιμος ὡς συμβολαιογράφος ἢ ὑποθηκοφύλαξ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐξεδήλωσε καὶ μίαν ἄλλην γνώμην· ἵνα διορισθῇ τις συμβολαιογράφος, δέον πλὴν τοῦ πτυχίου τοῦ εἰρηνοδίκου νὰ ἔχῃ καὶ διετῆ ὑπηρεσίαν τοιούτου. Τὴν γνώμην ταύτην τῆς ἐπιτροπῆς ἐπίσης τὴν ἀποδέχομαι, μετὰ μιᾶς προσθήκης, ὅτι, ὅταν ἔχῃ τις πτυχίον εἰρηνοδίκου, ἔχῃ δὲ ὑπηρεσίαν διετῆ εἰρηνοδίκου ἢ καὶ τριετῆ συμβολαιογράφου, νὰ ἦναι διορίσιμος, διότι νομίζω, ὅτι, ὅταν τις ἔχῃ πτυχίον εἰρηνοδίκου, ὑπηρέτησε δὲ καὶ ἐπὶ 3 ἔτη ὡς συμβολαιογράφος, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ τοιοῦτος εἶναι ἱκανὸς νὰ ἐκπληρώσῃ τὰ καθήκοντα τοῦ συμβολαιογράφου. Ὥστε τὴν προσθήκην ταύτην τὴν προέβαλον ἐκ τῆς ἐπιθυμίας νὰ καταστήσω τὸ ἐπάγγελμα τοῦ συμβολαιογράφου προσιτὸν καὶ εἰς τοὺς ἔχοντας τὴν πεῖραν αὐτήν. Προκειμένου ὅμως περὶ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ συμβολαιογράφου, καὶ μόνον περὶ ταύτης, ἄνευ πτυχίου εἰρηνοδίκου, ἐν τῷ νομοσχεδίῳ εἶναι ἀναγεγραμμένον, ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ δεκαετῆ ὑπηρεσίαν. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ ἔχῃ μόνον πενταετῆ ὑπηρεσίαν. Τὸ νομοσχέδιον εἶχε περιλάβει αὐτὸν τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας ἀπὸ τὰ μέχρι τοῦδε κρατοῦντα, διότι, ὡς ἔχουσιν, εὑρίσκω καὶ τὰ δέκα ἔτη πολλὰ καὶ τὰ πέντε ἐπίσης ὀλίγα, καὶ δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ ἀποδεχθῇ ἡ Βουλὴ ὀκταετῆ ὑπηρεσίαν συμβολαιογράφου, ὅταν μόνον αὕτη ὑπάρχῃ ἄνευ τοῦ ἄλλου προσόντος, δηλ. τοῦ πτυχίου εἰρηνοδίκου. Ὥστε, ὅταν τις ἔχῃ ὀκταετῆ ὑπηρεσίαν συμβολαιογράφου, καὶ ἄνευ πτυχίου εἰρηνοδίκου εἶναι διορίσιμος...

§43ΚΩΤΣΑΚΟΣ. Ἑξαετῆ καλλίτερον.

§44ΔΡΟΣΙΝΟΣ. Ἑπταετῆ ὑπηρεσίαν νὰ ὁρίσωμεν.

§45ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Καὶ πέντε ἔτη εἶναι ἀρκετά.

§46ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὀλίγα. Πρόκειται περὶ μόνης τῆς ὑπηρεσίας ταύτης ἄνευ πτυχίου εἰρηνοδίκου.

§47ΛΕΩΝ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι ἑπόμενον νὰ μὴ εὑρίσκωμεν συμβολαιογράφους διὰ τὰ χωρία.

§48ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ ψηφισθέντος νόμου, τὸ προσὸν τοῦτο ἀντικαθιστᾷ τοὺς μὴ ὑπὸ δοκιμασίαν. Ἐὰν λοιπὸν πρόκηται περὶ συμβολαιογράφου δοκιμασθέντος, νομίζω ὅτι εἶναι ἀρκετὸν ὁ χρόνος αὐτὸς τῆς δοκιμασίας νὰ ὁρισθῇ ἑξαετής. Τὰ ὀκτὼ ἔτη εἶναι πολλά.

§49ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τέλος πάντων ἂς συμβιβασθῶμεν· ἂς σταματήσωμεν εἰς τὰ 6... Προκειμένου ὅμως περὶ μόνης τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπογραμματέως πολυμελοῦς δικαστηρίου, ἢ τοῦ γραμματέως Εἰρηνοδικείου, ὅπου τὸ νομοσχέδιον ἀπαιτεῖ δεκαετῆ ὑπηρεσίαν, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ προτείνει μόνον πενταετῆ, νομίζω, ὅτι ἐκεῖ πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον, διότι εἷς ὑπογραμματεὺς πολυμελοῦς δικαστηρίου, ἔχων μόνον πενταετῆ ὑπηρεσίαν, δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἔχει τὰ προσόντα συμβολαιογράφου. Ὥστε ὡς πρὸς τοῦτο παρακαλῶ καὶ τὴν ἐπιτροπὴν νὰ μείνωμεν εἰς τὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ ἐπιτροπὴ προβάλλει πρὸς τούτοις νὰ προστεθῶσι καὶ οἱ ἐκπληρώσαντες χρέη προξένου ἢ προξενικοῦ γραμματέως, διότι κατὰ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς οἱ πρόξενοι ἢ οἱ γραμματεῖς Προξενείων ἐκπληροῦσι χρέη συμβολαιογράφου καὶ εἶναι ὁπωσδήποτε ἠσκημένοι. Καὶ τὴν πρότασιν ταύτην τῆς ἐπιτροπῆς ἀποδέχομαι. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ προέβη καὶ περαιτέρω· προτείνει μεταξὺ τῶν διορισίμων συμβολαιογράφων καὶ τοὺς ἔχοντας ὑπηρεσίαν ὑπουργικοῦ γραμματέως παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης, ὡς καὶ τοὺς ὑπηρετοῦντας ὡς ὑπουργικοὺς γραμματεῖς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν παρὰ τῷ δικαστικῷ τμήματι. Καὶ πρῶτον, ὡς πρὸς τοὺς ὑπουργικοὺς γραμματεῖς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, δύναμαι, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν, ὅτι, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὁ ὑπουργικὸς γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης οὐδόλως ἀσκεῖται εἰς ἔργα συμβολαιογράφου· εἶναι ἐντελῶς ξένον τὸ ἔργον αὐτοῦ πρὸς τὰ ἔργα τοῦ συμβολαιογράφου· ἴσως μάλιστα, δύναμαι μετὰ θάῤῥους νὰ εἴπω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης σήμερον, ἐὰν διωρίζετο εἰς τὴν θέσιν συμβολαιογράφου, θὰ ἦτο ἀνίκανος, πολὺ μᾶλλον οἱ γραμματεῖς, οἱ ὑπηρετοῦντες παρ’ αὐτῷ. Ἀλλὰ προεβλήθησαν καὶ ἕτεροι, οἱ γραμματεῖς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, οἱ ὑπηρετοῦντες ὡς εἰσηγηταὶ παρὰ τῷ δικαστικῷ τμήματι. Παρατηρῶ ὅμως εἰς τὰ ἀξιότιμα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι πρῶτον δὲν εἶναι ἐκ τοῦ καταστατικοῦ νόμου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν γνωστὸν, τίνες εἰσὶν οἱ εἰσηγηταὶ παρὰ τῷ δικαστικῷ τμήματι, διότι οὗτοι εἶναι ἁπλοῖ ὑπουργικοὶ γραμματεῖς, δι’ ἡμερησίας διαταγῆς τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τασσόμενοι εἴτε εἰς τὸ τελωνειακὸν, εἴτε εἰς τὸ δικαστικὸν, εἴτε εἰς ἕτερον τμῆμα. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι δυνάμεθα νὰ τοὺς διακρίνωμεν, καὶ οὗτοι δὲν ἐργάζονται τὸ παράπαν εἰς ἔργα σχετικὰ πρὸς τὰ τοῦ συμβολαιογράφου· εἶναι ἴσως ἄνθρωποι ἱκανώτατοι, εἶναι ἴσως ἄνθρωποι δυνάμενοι νὰ ἐκπληρώσωσι τὰ καθήκοντα τοῦ δικηγόρου εὐδοκιμώτατα, ἀλλὰ τὰ ἔργα τοῦ συμβολαιογράφου δὲν θὰ δύνανται νὰ τὰ ἐκπληρώσωσι, διότι δὲν τὰ ἐξετέλεσαν.

§50ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Κύριε Ὑπουργὲ, μὲ συγχωρεῖτε, διότι ἐγὼ ἤμην ὁ εἰσηγητὴς τῆς ἰδέας ταύτης ἐν τῇ ἐπιτροπῇ. Ἐκ προηγουμένης πείρας δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι οἱ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν ἐν τῷ δικαστικῷ τμήματι εἰσηγηταὶ, οἱ ὁποῖοι δὲν μετατίθενται εὐκόλως, διότι ἐκτελοῦσιν ἔργα εἰδικὰ, θὰ ἦναι οἱ ἄριστοι τῶν συμβολαιογράφων, διότι ἀδιακόπως ἀναμιγνύονται εἰς δικαστικὰς ὑποθέσεις, καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ συντάττουσι σχέδια συμβολαίων. Ἐγὼ αὐτὸς, ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ δικαστικὸν τμῆμα, ἀνέθετον εἰς τοὺς εἰσηγητὰς αὐτοὺς νὰ συντάττωσι συμβόλαια, τὰ ὁποῖα ἐγὼ ἐπεθεώρουν. Ἡ μόνη ἀντίῤῥησις, τὴν ὁποίαν εὑρίσκω σπουδαίαν, εἶναι ἡ ὑποβληθεῖσα παρ’ ὑμῶν, ὅτι οὗτοι ἀνήκουσιν ἁπλῶς εἰς τὴν δύναμιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἑπομένως δὲν διορίζονται εἰδικῶς εἰς τὸ δικαστικὸν τμῆμα. Ἀλλὰ κατόπιν τοῦ νόμου τοῦ κατὰ τὸ 1887 ψηφισθέντος, ὁ ὁποῖος ὁρίζει τὴν κατανομὴν τῶν ὑπαλλήλων ἐν ἑκάστῳ τμήματι, νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς λόγος σπουδαῖος, ἵνα ἀποκλεισθῶσι.

§51ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὑμεῖς, κύριε Βουλευτὰ, καὶ ἐγὼ γινώσκομεν, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἐργάζονται μονίμως εἰς ἓν τμῆμα. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τούτου, πρόκειται περὶ ἑνὸς ἢ δύο ὑπαλλήλων, ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι βεβαίως οὐδέποτε θὰ ζητήσωσι νὰ γείνωσι συμβολαιογράφοι. Ἑπομένως, προκειμένου νὰ μεριμνήσωμεν περὶ δύο ὑπαλλήλων, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προβλέψωμεν ἐν νόμῳ περὶ προσόντων περὶ τούτων.

§52ΦΩΤΗΛΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριε Ὑπουργὲ, νὰ σᾶς ἀποτείνω μίαν παράκλησιν. Ἐδέχθητε τὴν τροποποίησιν περὶ παρέδρων; Μοὶ ἐγένοντο παραστάσεις ὑπὸ πολλῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς πολυμελῆ δικαστήρια ὡς πάρεδροι· γνωρίζετε δὲ πάντες, ὅτι οἱ ὑπηρετήσαντες ὡς πάρεδροι ἄλλοτε εἶναι ἱκανώτατοι ὡς συμβολαιογράφοι. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ οἱ χρηματίσαντες ἐπὶ πέντε τοὐλάχιστον ἔτη πάρεδροι πολυμελῶν δικαστηρίων (θόρυβος).

§53ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἀφορᾷ εἰς τοῦτο. Πρὸ τοῦ νόμου τοῦ 1877 διωρίζοντο πάρεδροι παρὰ τοῖς Πρωτοδικείοις κατὰ πρότασιν τοῦ κ. Εἰσαγγελέως, ὑποθέτω δὲ, ὅτι θὰ ὑπάρχωσιν ἴσως εἷς ἢ δύο καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα, οἱ ὁποῖοι διετέλεσαν πάρεδροι ὑπὸ τὸ πρὸ τοῦ 1877 καθεστὼς, ἔπαυσαν δ’ ἔκτοτε ὄντες τοιοῦτοι, ὡς μὴ ὄντες δικηγόροι. Ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι δὲν εἶναι εὔλογον νὰ νομοθετῶμεν περὶ ἑνὸς ἴσως ἢ δύο μόνον σωζομένων ἐκ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης παρέδρων,—διότι πάντες οἱ ἄλλοι πάρεδροι ἀπὸ τοῦ 1877 μέχρι τοῦδε ἔχουσι τὴν ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν.

§54ΦΩΤΗΛΑΣ. Γνωρίζω πάρεδρόν τινα, ὁ ὁποῖος εἶναι ἱκανώτατος.

§55ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω περὶ τούτου· ἀλλὰ δυστυχῶς οἱ νόμοι περὶ προσόντων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβλέψωσι περὶ ἑνὸς ἱκανοῦ, ὅπως δώσωσιν εἴσοδον εἰς πολλοὺς ἀνικάνους.

§56ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νομοσχεδίου νομίζω ὅτι παρέλκει τὸ «ἤδη».

§57ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ «ἤδη» ἀπηλείφθη ἐν τῷ σχεδίῳ, τὸ ὁποῖον ἔχω.

§58ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ δευτέρα παρατήρησίς μου εἶναι ἡ ἑξῆς... (διάλογοι)

§59ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, προσετέθη. Οὗτοι διατηροῦνται, ἐκτὸς ἐὰν παυθῶσιν, ὅτε δὲν εἶναι διορίσιμοι, ἐὰν δὲν ἔχωσι τὰ προσόντα τοῦ νόμου. Ἡ αὐτὴ διάταξις δι’ ὅλους. Ὡς πρὸς τοὺς δικηγόρους, ἀποδέχομαι τὰς γνώμας τῆς ἐπιτροπῆς, αἱ ὁποῖαι συνίστανται εἰς δύο τινά· ἡ ἄσκησις, ἡ ἀπαιτουμένη ὑπὸ τοῦ νόμου διὰ τοὺς διορισίμους δικηγόρους, ἑνὸς ἔτους παρὰ δικηγόρῳ, πρέπει νὰ γείνῃ «ἑνὸς ἔτους μετὰ τὴν ἀποφοίτησιν». Εὑρίσκω, ὅτι εἶναι ὀρθὴ ἡ γνώμη, καὶ τὴν ἀποδέχομαι, ὅπως παραδέχομαι καὶ τὴν ἑτέραν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι ἡ ἄσκησις ἑνὸς ἔτους πρέπει νὰ γίνεται ἀφ’ οὗ ἤδη ἔλαβε τὴν ἀπόδειξιν τῆς ἀποφοιτήσεως καὶ οὐχὶ πρότερον, διότι οὕτως ἴσως ματαιοῦται ὁ σκοπὸς, πρὸς τὸν ὁποῖον ζητεῖται ἡ ἄσκησις αὕτη. Ἐπίσης ἀποδέχομαι καὶ τὴν ἑτέραν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι, ἵνα προαχθῇ τις ἀπὸ τοῦ Πρωτοδικείου εἰς τὸ Ἐφετεῖον, ἀπαιτεῖται ὑπηρεσία οὐχὶ διετὴς, οἵα ἀπῃτεῖτο ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ πενταετής. Ἐπίσης, ἵνα τις προαχθῇ ἀπὸ Ἐφετείου εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον, ἀπαιτεῖται ὑπηρεσία οὐχὶ τριετὴς, ὅπως ἀναγράφεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἀλλὰ πενταετής.

§60ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Εἶναι πολλὰ τὰ πέντε ἔτη ἀπὸ τοῦ Πρωτοδικείου εἰς τὸ Ἐφετεῖον.

§61ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπεβλήθη καὶ μία ἑτέρα πρότασις ὑπὸ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, ἀφορῶσα εἰς τὴν τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Ἡ πρότασις αὕτη ἐν τῇ βάσει της εἶναι ὀρθή, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, διότι δὲν ἔχει σχέσιν πρὸς τὸ νομοσχέδιον.

§62ΡΙΚΑΚΗΣ. Ποία πρότασις;

§63ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μία πρότασις ὑπεβλήθη ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν Πυλίας καὶ Τριφυλίας· ἀλλὰ περὶ ταύτης δὲν εἶναι πρέπον νὰ γείνῃ σήμερον λόγος, διότι ἀφορᾷ εἰς νόμον, ὁ ὁποῖος δὲν τροποποιεῖται διὰ τοῦ νομοσχεδίου· τὴν εὑρίσκω ἐν τῇ βάσει αὐτῆς ὀρθὴν, ἀλλὰ περὶ ταύτης ἴσως θὰ ὑποβάλω ἰδιαίτερον νομοσχέδιον.

§64ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Διὰ τὸν χρόνον δὲν εἴπετε. Σεῖς ζητεῖτε, ἵνα ἐπὶ ἓν ἔτος μετὰ τὸ δίπλωμα, τὸ ὁποῖον θὰ λάβῃ, ὑπηρετήσῃ παρὰ δικηγόρῳ. Ἡ ἐπιτροπὴ ζητεῖ δύο ἔτη.

§65ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἕν ἔτος· τὸ ἔχω ἀναγράψει.

§66ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἤθελον δώσει τὴν γνώμην μου, κύριε Πρόεδρε, προκειμένου περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον τροποποιεῖ ὀργανικοὺς νόμους, περὶ νομοσχεδίου, τοῦ ὁποίου ἡ ἐφαρμογὴ ἔχει σπουδαίας συνεπείας, προκειμένου περὶ τῆς τρίτης ἀναγνώσεως καὶ μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τροπολογιῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἐκ τῶν ὁποίων παρεδέχθη τινὰς καὶ ἀπέῤῥιψεν ἑτέρας, καὶ ἐν τῷ μέσῳ τοῦ θορύβου, ὁ ὁποῖος πρὸ ὀλίγου ἐγένετο, ἤθελον δώσει γνώμην νὰ τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως τὸ διετύπωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, μετὰ τῶν τροποποιήσεων, καὶ αὔριον νὰ γείνῃ ἡ τρίτη συζήτησις. Δὲν νομοθετοῦμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§67ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§68ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Νὰ λήξῃ σήμερον ἡ συζήτησις, καὶ νὰ ψηφισθῇ αὔριον τὸ σύνολον.

§69ΣΑΚΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, νομίζω δὲ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ, ἐδέχθησαν διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου ν’ αὐξήσῃ ὁ χρόνος, κατὰ τὸν ὁποῖον ὑποχρεοῦνται οἱ διδάκτορες ἢ προλύται τῆς νομικῆς, πρὶν ἢ λάβωσι τὴν ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν, νὰ ἐργασθῶσι παρὰ δικηγόρῳ ἐπὶ ἓν ἔτος. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι, οὕτως ἀορίστως διατυπουμένη ἡ διάταξις, οὐδόλως πραγματοποιεῖ τὸν σκοπὸν τοῦ νόμου. Καλλίτερον θὰ ἐξεπληροῦτο ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου, ἐὰν διετυπόνατε τὴν διάταξιν ταύτην τοῦ νομοσχεδίου ἐπὶ μᾶλλον ὡρισμέναις βάσεσιν, ἀναγράφοντες ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διάταξις, ἡ ὁποία νὰ ἐπιβάλλῃ εἰς τοὺς ὑποψηφίους δικηγόρους νὰ ἐργάζωνται μὲν παρὰ δικηγόρῳ, ἀλλὰ νὰ παρουσιάζωνται μετ’ αὐτοῦ ἐν τῷ δικαστηρίῳ, συμμετέχοντες τῆς ἐπ’ ἀκροατηρίῳ διαδικασίας...

§70ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄ! ἄ!

§71ΣΑΚΚΗΣ. Οὕτω, Κύριοι, γίνεται ἐν Γερμανίᾳ, καὶ εἶναι μάλιστα τριετὴς ἐκεῖ ἡ παρὰ τοῖς δικηγόροις ὑπηρεσία... Νὰ σημειῶται δὲ τοῦτο καὶ ἐν τοῖς πρακτικοῖς τοῦ δικαστηρίου. Κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον θὰ δύναται νὰ ἦναι πραγματικὴ ἡ ἐργασία τοῦ ὑποψηφίου δικηγόρου, διότι οἱ ὑποψήφιοι δικηγόροι θὰ ἀναγκάζωνται πράγματι νὰ ἐργάζωνται, καὶ ὄχι νὰ μένωσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας των, λαμβάνοντες κατόπιν ψευδῆ πιστοποιητικὰ, ὅτι εἰργάσθησαν.

§72ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι πρακτικῶς πολὺ δύσκολον.

§73ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, ἀντιτάσσομαι κατὰ τῆς διατάξεως, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου τούτου διατελοῦντες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ μὴ ἔχοντες τὰ νόμιμα προσόντα διατηροῦνται, παυθέντες ὅμως δὲν δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἐκ νέου. Ἐὰν οἱ διατελοῦντες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἔχωσιν ὑπηρεσίαν εὐδόκιμον, ἔχωσιν ὑπηρεσίαν ἀνεπίληπτον, ἔχωσιν ὑπηρεσίαν ἀποδεικνύουσαν ἱκανότητα, διατηρῶνται δ’ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ διὰ τοῦτο, καὶ ἂν κατόπιν παυθῶσι διὰ λόγους ἄλλους ἢ διὰ τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι καθιστῶσι τὸν ὑπάλληλον ἀνίκανον νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, πρέπει νὰ θεωρῶνται ὡς ἔχοντες τὰ προσόντα, καὶ νὰ δύνανται νὰ ἐπανέλθωσιν. Ἐγὼ, Κύριοι, διανύων τὸ δικαστικόν μου στάδιον, συνηντήθην ἐν αὐτῷ μετ’ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν χθεσινοὶ γραμματεῖς καὶ ὑπογραμματεῖς δικαστηρίων· οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι ἐτίμησαν τὴν δικαστικὴν ὑπηρεσίαν, διεκρίθησαν καὶ ἔφθασαν μέχρι τοῦ Ἀρείου Πάγου. Λοιπὸν, ἐὰν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσι τὴν σήμερον, εἶναι ἄνθρωποι ἱκανοὶ, καὶ ἂν ἕνεκα τῶν παθῶν τῶν πολιτικῶν — νὰ λέγωμεν τὰ πράγματα ὅπως ἔχουσι — παυθῶσιν, οἱ τοιοῦτοι νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, εἶναι μεγάλη ἀδικία· διότι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησεν ἐπὶ ἔτη πολλὰ καὶ διεκρίθη, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ θεωρῇ τὴν θέσιν του ὡς περιουσίαν του, καὶ ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε δὲν πρέπει νὰ παύηται. Ἐὰν τυχὸν διὰ πολιτικοὺς λόγους ἐπαύθη, νὰ μὴ θεωρῆται ὅτι δὲν δύναται πλέον νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι πρᾶγμα ἄδικον καὶ ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα καὶ ὡς πρὸς τὴν Πολιτείαν. Δὲν πρέπει, ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν ἐπὶ πολλὰ ἔτη, νὰ τοὺς φέρωμεν εἰς τὴν θέσιν νὰ καταντῶσιν ἐχθροὶ τῆς κοινωνίας· διότι, ὅταν ἀφαιρῆτε τὸν ἄρτον, καὶ τὸν ἀφαιρῆτε ὁριστικῶς ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος μετῆλθεν ἓν ἔργον ἐπὶ πολλὰ ἔτη, καθιστᾶτε τοῦτον ἐχθρὸν τῆς κοινωνίας. Δὲν πρέπει λοιπὸν διὰ τοιούτων διατάξεων, τὰς ὁποίας φέρομεν σήμερον, ἵνα δῆθεν καταληφθῶσιν αἱ ὑπηρεσίαι ὑπὸ ἀνθρώπων ἐχόντων κανονιζόμενα προσόντα, δὲν πρέπει, λέγω, νὰ φέρωμεν εἰς τὴν ἐσχάτην ἀπελπισίαν ἀνθρώπους ἱκανοὺς καὶ ἀνθρώπους ἔχοντας κεκτημένα δικαιώματα, ἕνεκα τῆς πολυετοῦς καὶ ἐντίμου ὑπηρεσίας των. Διὰ τοῦτο προτείνω τὴν ἀπάλειψιν ἢ μᾶλλον τὴν τροποποίησιν τῆς διατάξεως ὡς ἑξῆς: «Οἱ διατελοῦντες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ μὴ ἔχοντες τὰ ἀνωτέρω προσόντα διατηροῦνται, καὶ παυθέντες δ’ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας διὰ λόγους ἀνικανότητος, δύνανται νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς αὐτήν.» Διότι, ἐὰν παυθῶσι, Κύριοι, ἄνευ λόγου, ἐὰν παυθῶσιν ἕνεκα πολιτικῶν λόγων, νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀδικαιολόγητον, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ τὸ πράξητε.

§74ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου τί ἀπεφάσισεν ἡ Βουλή;

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολουθεῖ ἡ συζήτησις.

§76ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ πρότασίς μου εἶναι ἀναβλητική.

§77ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἀφοῦ ἐπροχώρησε μέχρις αὐτοῦ ἡ συζήτησις, καλὸν εἶναι νὰ συναρμολογηθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν γενομένων παρατηρήσεων, νὰ τυπωθῇ καὶ αὔριον νὰ ψηφισθῇ.

§78ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ νομοσχέδιον εἶναι γνωστόν· τὰς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς, αἱ ὁποῖαι εἶναι εἰς πάντας γνωσταὶ, τὰς ἀπεδέχθην· ὥστε δὲν ὑπάρχει λόγος ἀναβολῆς.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν προτείνει νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψηφοφορία.

§80ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ συζήτησις.

§81ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο ἀντίκειται εἰς τὸν Κανονισμόν. Ὅταν φθάσωμεν εἰς τὸ σύνολον, δύναται ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ προτείνῃ τὴν ἀναβολήν· ἀλλ’ ἤδη ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἐγένετο δεκτή, ἀνεγνώσθη δὲ τὸ ἄρθρον καὶ ἡ τροπολογία.

§82ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντοτε ἡ ἀναβολὴ δύναται νὰ προταθῇ.

§83ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι καὶ εἰς τὸ σύνολον ὅταν φθάσωμεν, δὲν εἶναι ἀναγκαία ἡ ἀναβολή.

§84ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἔχει δίκαιον νὰ θεωρῇ περιττὴν τὴν ἀναβολήν, διότι αὐτὸς εἶχεν ὑπ’ ὄψιν τὰς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἐδέχθη ὅσας ἤθελε, καὶ ἀπέῤῥιψεν ἄλλας. Ἐξέφρασε τὰς γνώμας του, ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν εἴμεθα προητοιμασμένοι, ἵνα συζητήσωμεν ἐπὶ τῶν τροποποιήσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμε. Παρακαλῶ λοιπὸν ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις δι’ αὔριον. Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος τόσον σπουδαῖος, ἐπιβάλλων τὴν σπουδήν. Εἶπον καὶ πρότερον ὅτι, προκειμένου ὀργανικῶν περὶ νόμων, πρέπει νὰ καταβάλληται πᾶσα προσοχή, καὶ νὰ παρέχηται ὁ ἀναγκαῖος καιρὸς πρὸς μελέτην ἐπισταμένην, ἵνα ψηφίζωμεν ἐν γνώσει τοῦ τί ψηφίζομεν. Καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν σας, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ κύριος Ὑπουργὸς ὡμίλει, σεῖς ἐπανειλημμένως ἠναγκάσθητε νὰ ἐπιβάλητε τὴν σιγήν, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἠκούετο. Λοιπὸν κατόπιν τοιαύτης συζητήσεως, γενομένης κατὰ τοιοῦτον τρόπον, θέλετε νὰ προβῶμεν εἰς ψηφοφορίαν;

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτά, ἐπειδὴ μὲ ἐρωτᾶτε, θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Μοὶ φαίνεται, ὅτι τοσοῦτον βέβαιον εἶναι ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἠκούετο, ὥστε ὑμεῖς ἀπηντᾶτε εἰς τὸν κύριον Ὑπουργόν.

§86ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζετε ὅτι ὑπάρχει κἀνὲν συμφέρον, ἵνα ψηφισθῇ σήμερον; Ἀλλὰ, κύριε Πρόεδρε, ἐγένοντο μεταβολαί. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς παρεδέχθη διαφόρους τροπολογίας, καὶ ἀπέῤῥιψεν ἄλλας. Εἰς πολλὰς ἐξ αὐτῶν ἔχω διάφορον γνώμην. Ἀλλὰ σήμερον, αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν δύναμαι νὰ συζητήσω, διότι δὲν ἀντελήφθην καλὰ, τί ὁ κύριος Ὑπουργὸς παρεδέχθη καὶ τί ἀπέῤῥιψεν. Ἐνῷ, ἐὰν τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως τὸ ἐτροποποίησεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς, θὰ ἤμεθα εἰς θέσιν αὔριον νὰ δώσωμεν μίαν γνώμην.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προτείνετε ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις;

§88ΡΙΚΑΚΗΣ. Μέχρις ὅτου τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ διανεμηθῇ μὲ τὰς τροπολογίας τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὴν πρότασιν ταύτην θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου δι’ αὔριον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§90ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἂς συζητήσωμεν λοιπόν. Ὀλίγας παρατηρήσεις ἔχω νὰ κάμω. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς παρεδέχθη μίαν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν δύναταί τις νὰ γείνῃ γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου, ὅταν ἔχῃ δίπλωμα τοῦ Πανεπιστημίου. Πρῶτον δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω, ἐὰν ὁ ἔχων δίπλωμα τοῦ Πανεπιστημίου θὰ ἐπιζητήσῃ τὴν θέσιν τοῦ γραμματέως Εἰρηνοδικείου.

§91ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπάρχουσιν ἤδη 50 γραμματεῖς Εἰρηνοδικείων μὲ δίπλωμα δικηγόρου.

§92ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐδῶ λέγει ἁπλῶς «νὰ ἔχῃ δίπλωμα Πανεπιστημίου». Δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ὁ ἔχων ἁπλῶς δίπλωμα Πανεπιστημίου δύναται νὰ ἦναι καλὸς γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου καὶ κατὰ συνέπειαν εἰρηνοδίκης, ἐὰν δὲν ὑπηρετήσῃ ὁπωσδήποτε παρὰ τοῖς δικαστηρίοις, ἐὰν δὲν ὑπηρετήσῃ ὡς δικηγόρος, ὡς γραμματεὺς ἢ ὑπογραμματεύς, ἀλλ’ ἁπλῶς ἔχῃ ἓν δίπλωμα τοῦ Πανεπιστημίου καὶ δὲν διῆλθεν ἴσως ποτὲ τὴν θύραν τοῦ δικαστηρίου. Δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι τὸ δίπλωμα ἁπλῶς εἶναι προσόν, ἐξασφαλίζον τὴν δικαιοσύνην. Θέλετε νὰ θέσητε δίπλωμα Πανεπιστημίου; Μάλιστα, ἀλλὰ προσδιορίσατε καὶ μίαν ὑπηρεσίαν. Ἐὰν δὲν θέλητε ὑπηρεσίαν δικηγόρου, ὁρίσατε ὑπηρεσίαν γραμματέως, ἢ μίαν ἄλλην ὑπηρεσίαν, ὥστε αὐτὸς, ὁ ὁποῖος θὰ διορισθῇ διὰ πρώτην φορὰν καὶ θὰ κληθῇ νὰ ἀναπληρώσῃ τὸν εἰρηνοδίκην, νὰ ἔχῃ δικαστικήν τινα πεῖραν. Δεύτερον ἀπαιτεῖται διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἔχῃ ὁ ὑποψήφιος γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου «ἀπολυτήριον Γυμνασίου καὶ συνεχῆ ὑπηρεσίαν ὑπογραμματέως ἢ γραφέως πολυμελοῦς δικαστηρίου». Πρῶτον γραφεὺς δὲν λαμβάνει μέρος εἰς τὰς συνεδριάσεις τοῦ δικαστηρίου, κατὰ τὸν ὀργανικὸν νόμον, ἀλλὰ ὑπογραμματεύς, ἀναπληρῶν τὸν γραμματέα. Λοιπὸν ὁ γραφεὺς πρέπει νὰ διαγραφῇ, καὶ νὰ προστεθῇ «ὑπογραμματεὺς πολυμελοῦς δικαστηρίου, ἢ ὑπογραμματεὺς Εἰρηνοδικείου».

§93ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Συζητεῖτε ἐπὶ τοῦ ἄρθρου, τὸ ὁποῖον ἐγκατέλιπεν ὁ κ. Ὑπουργός. Ὥστε τὸ «γραφεὺς» λείπει.

§94ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐδέχθη διετῆ ὑπηρεσίαν, ἐνῷ ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὸ νομοσχέδιον, ὅτι ἑνὸς ἔτους ὑπηρεσία εἶναι ἀρκοῦσα, μὲ τὴν διαφορὰν νὰ προστεθῇ καὶ ὁ γραμματεὺς τοῦ Εἰρηνοδικείου. Διὰ τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας τῶν δικηγόρων ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδέχθη τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἵνα ἀπαιτηθῇ πενταετὴς ὑπηρεσία, ὅπως προβιβασθῇ τις εἰς δικηγόρον παρ’ Ἐφέταις, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον εἶχε τριετῆ. Ἂς μοὶ συγχωρήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τῷ εἴπω, ὅτι τὸ ἔργον τῶν χειρῶν του ἦτο ὀρθότερον ἀπὸ τὸ υἱοθετηθέν· διότι δὲν βλέπω τὸν λόγον, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ δικαιολογήσῃ τὴν πενταετῆ αὐτὴν ὑπηρεσίαν, ἐκτὸς ἐὰν θέλωμεν νὰ ἀναγκάσωμεν τοὺς παρὰ Πρωτοδίκαις δικηγόρους, νὰ μεταβιβάσωσι τὰς δίκας εἰς ἄλλους παρ’ Ἐφέταις δικηγόρους. Τὰ τρία ἔτη εἶναι πλέον ἢ ἀρκετὰ, καὶ μὴ νομίζετε, ὅτι ὁ δικηγόρος παρὰ Πρωτοδίκαις δύναται νὰ ἦναι ὀλιγώτερον ἱκανὸς ἀπὸ τὸν δικηγόρον παρ’ Ἐφέταις. Πρέπει νὰ ἦναι, ἂν ὄχι ἀνώτερος, ἴσος ὅμως τοῦ δικηγόρου παρ’ Ἐφέταις· διότι ὁ δικηγόρος παρὰ Πρωτοδίκαις θὰ θέσῃ τὰς πρώτας βάσεις τῆς δίκης, θὰ δώσῃ τὸν νομικὸν χαρακτῆρα εἰς τὴν ἀπαίτησιν τοῦ πελάτου, θὰ διατυπώσῃ τοὺς λόγους, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ στηρίξῃ τὴν ἀπαίτησίν του, ὁ δὲ δικηγόρος παρ’ Ἐφέταις δὲν δύναται νὰ διορθώσῃ τὰ τυχὸν σφάλματα ἐκείνου, δύναται μόνον νὰ ἀναπτύξῃ τὰ ἐν τῇ πρωτοδίκῳ δίκῃ ἐκτεθέντα, προσθέτων νομικὰ ἐπιχειρήματα. Εἶναι ἐσφαλμένη λοιπὸν ἡ ἰδέα, ὅτι, διὰ νὰ προβιβασθῇ τις δικηγόρος παρ’ Ἐφέταις, πρέπει νὰ ὑπηρετήσῃ πέντε ἔτη παρὰ Πρωτοδίκαις· διότι, ἐὰν δὲν ἦναι κατηρτισμένος καλῶς ὁ δικηγόρος ὑπὸ νομικὴν ἔποψιν, δὲν θ’ ἀποκτήσῃ τίποτε διὰ τῆς ὑπηρεσίας. Ὥστε τρία ἔτη ἀρκοῦσι, κατ’ ἐμέ. Ἡμεῖς ὅλοι εἰς ἐποχὴν, καθ’ ἣν δὲν ὑπῆρχεν αὐτὸς ὁ θεσμὸς τῶν προσόντων, ὑπηρετήσαμεν, καὶ δὲν πιστεύω τότε νὰ ἦσαν χειρότεροι οἱ δικηγόροι ἀπὸ τώρα. Τότε ὁ Ὑπουργὸς διώριζε κατ’ ἰδίαν γνώμην, ἄνευ γνωμοδοτήσεως ἐπιτροπῶν, καὶ ὅμως τότε οὐδεὶς ἔμενε πλέον τοῦ ἔτους παρὰ Πρωτοδίκαις μόνον· καὶ ὅμως δὲν παρεβλάφθησαν ἐκ τούτου τὰ συμφέροντα τῶν πελατῶν μας. Τὰ παρόντα εἶναι νεωτερισμοί, τῶν ὁποίων δὲν βλέπω τὰ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ πρῶτον ἄρθρον μὲ τὰς τροπολογίας...

§96ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὄχι ὅλον τὸ ἄρθρον· μέρος μόνον συνεζητήθη. Ὥστε πρέπει νὰ τὸ διαιρέσητε.

§97ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐὰν ζητηθῇ ἡ διαίρεσις, δύναται νὰ γείνῃ.

§98ΡΙΚΑΚΗΣ. Μάλιστα, νὰ διαιρεθῇ.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ψηφισθῇ ἕκαστον τῶν τροποποιουμένων ἄρθρων τοῦ ἰσχύοντος νόμου χωριστὰ καὶ ὡς σήμερον ἐτροποποιήθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§100ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Τὰ ἄρθρα 2, 4, 5 καὶ 6 τοῦ ἀπὸ 31 Δεκεμβρίου 1877 ΧΞϚʹ νόμου, ὡς ἐτροποποιήθησαν διὰ τοῦ νόμου ᾼΦΝΓʹ τῆς 30 Ἰουνίου 1887, ἀντικαθίστανται διὰ τῶν ἑπομένων, «Ἄρθρον 2. Γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου διορίζεται ὁ συμπληρώσας τὸ 21 ἔτος τῆς ἡλικίας του, βεβαιουμένης διὰ ληξιαρχικῆς πράξεως, ἢ διὰ τοῦ μητρῴου τῶν ἀῤῥένων, καὶ ἔχων ἓν τῶν ἀκολούθων προσόντων· αʹ) δίπλωμα διδάκτορος ἢ προλύτου τῆς Νομικῆς Σχολῆς τοῦ Ἐθνικοῦ ἢ ξένου ὁμοταγοῦς Πανεπιστημίου, ἢ τῆς πρώην Ἰονίου Ἀκαδημίας· βʹ) ἀπολυτήριον Γυμνασίου ἤ τινος τῶν πρώην ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις Λυκείων, καὶ συνεχῆ ὑπηρεσίαν ἐπὶ ἓν τοὐλάχιστον ἔτος ὡς ἔμμισθος ὑπογραμματεὺς ἢ γραφεὺς πολυμελοῦς δικαστηρίου· γʹ) πενταετῆ ὑπηρεσίαν ὡς γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου· δʹ) πενταετῆ συνεχῆ ὑπηρεσίαν ὡς ἔμμισθος ὑπογραμματεὺς πολυμελοῦς δικαστηρίου· καὶ εʹ) πτυχίον εἰρηνοδίκου μὲ τὸν βαθμὸν «ἄριστα» ἢ «καλῶς», κατὰ τὸ ἀπὸ 26 Ἰουλίου 1866 Β. Διάταγμα. «Ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἐμμίσθου ὑπογραμματέως πολυμελοῦς δικαστηρίου βεβαιοῦται διὰ πιστοποιητικοῦ τοῦ ἁρμοδίου γραμματέως, βεβαιουμένου ὡς πρὸς τὸ περιεχόμενον παρὰ τοῦ προέδρου...»

§101ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι «βεβαιουμένου», ἀλλὰ «κυρουμένου, ὡς πρὸς τὸ περιεχόμενον παρὰ τοῦ Προέδρου.»

§102ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα.

§103ΚΩΤΣΑΚΟΣ. Ὥστε λαμβάνει εὐθύνην ὁ Πρόεδρος.

§104ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Βεβαίως.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ «βεβαιουμένου» γίνεται «κυρουμένου». Ἐξακολουθεῖ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ ἄρθρου.

§106ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «... Οἱ κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου τούτου διατελοῦντες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ μὴ ἔχοντες τὰ ἀνωτέρω προσόντα διατηροῦνται, παυθέντες ὅμως, δὲν δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἐκ νέου. «Οἱ γραμματεῖς τῶν Εἰρηνοδικείων ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἀπὸ 11 Νοεμβρίου 1875 ὑπὸ στοιχ. ΦΜʹ νόμου.»

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2...

§108ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ρικάκης σᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν δέχεται τὴν πρότασιν, καθ’ ἣν διορίζεται ὁ ἔχων μόνον δίπλωμα τοῦ Πανεπιστημίου. Ἡ διάταξις αὕτη ἀποτελεῖ ἐδάφιον πρῶτον. Ἡ ψηφοφορία λοιπὸν θὰ γείνῃ κατ’ ἐδάφιον· τὸ νομοσχέδιον περιλαμβάνει διάφορα προσόντα, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἓν δύναταί τις νὰ δεχθῇ καὶ τὸ ἄλλο νὰ μὴ δεχθῇ.

§109ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μία προεβλήθη ἀντίῤῥησις ἐκ μέρους τοῦ κ. Βουλευτοῦ Πατρῶν ἡ ἀφορῶσα εἰς τὸν ἔχοντα τὸ δίπλωμα διδάκτορος τοῦ Πανεπιστημίου. Ἐπ’ αὐτῆς ὑποθέτω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ γείνῃ συζήτησις, διότι σήμερον διορίζομεν ἐπὶ τῇ πιστοποιήσει τοῦ γραμματέως Εἰρηνοδικείου, ὅτι ὑπηρέτησαν παρ’ αὐτῷ ὡς ὑπογραμματεῖς ἐπὶ τριετίαν. Τώρα δίδομεν δικαίωμα νὰ διορίζωνται οἱ ἔχοντες δίπλωμα Πανεπιστημίου, καὶ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Πατρῶν εὑρίσκει, ὅτι αὐτοὶ δὲν εἶναι κατάλληλοι. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ὁ ἔχων τοιοῦτον δίπλωμα δὲν δύναται νὰ ἦναι ὁ καλλίτερος τῶν ὑπογραμματέων Εἰρηνοδικείου τοῦ Κράτους, ἀφοῦ σήμερον ἔχομεν ἤδη τοιούτους 50 ἢ 60. Λοιπὸν ζητεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς Πατρῶν καὶ πιστοποιητικόν, ὅτι ὑπηρέτησαν, καὶ δὲν ἠξεύρω τί ἄλλο. Δὲν εἶναι πρέπον τοῦτο· νομίζω δὲ, ὅτι θέλομεν ἀδικήσει τοὺς ἐκ τοῦ Πανεπιστημίου ἐξερχομένους μὲ δίπλωμα διδάκτορος, ἐὰν πρὸς διορισμὸν αὐτῶν εἰς θέσιν γραμματέως Εἰρηνοδικείου ζητήσωμεν καὶ ἕτερον προσόν.

§110ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ εἴπω, ὅτι ὑπέπεσεν εἰς μίαν δεινὴν ἀνακολουθίαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς φρονεῖ, εὐλόγως, ὅτι ὁ ἀποκτήσας δίπλωμα τοῦ Πανεπιστημίου βεβαίως εἶναι ἱκανὸς διὰ τὴν θέσιν τοῦ γραμματέως Εἰρηνοδικείου, καὶ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅταν ἔλθῃ ὁ προλύτης καὶ τοῦ ζητήσῃ διάταγμα, ἵνα καὶ μόνον παρὰ Εἰρηνοδίκαις διορισθῇ δικηγόρος, τοῦ τὰ ἀρνεῖται. Σοῦ λέγει λοιπόν: δύνασαι νὰ διορισθῇς γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου καὶ νὰ δικάζῃς, καὶ ὅμως δὲν σὲ διορίζω δικηγόρον παρὰ Εἰρηνοδίκαις.

§111ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχει ἀνάγκην.

§112ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἔχομεν Εἰρηνοδικεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖται ὁ διορισμὸς δικηγόρου, ὅταν ὑπάρχωσι δέκα διωρισμένοι δικηγόροι. Λοιπὸν ἔχετε ἕνα νέον κατηρτισμένον καὶ ἔχοντα δίπλωμα προλύτου, ἔρχεται δὲ καὶ σᾶς ζητεῖ ὁ νέος αὐτὸς νὰ τὸν διορίσητε παρά τινι Εἰρηνοδικείῳ δικηγόρον, καὶ σεῖς τοῦ λέγετε «δὲν ἔχεις τὸ δικαίωμα νὰ διορισθῇς. —Διατί; —Διότι πρέπει νὰ ὑπηρετήσῃς παρὰ δικηγόρῳ ἓν ἔτος. Ἄνευ τούτου δὲν σὲ διορίζω οὔτε παρὰ Εἰρηνοδικείῳ δικηγόρον.» Καὶ ὅμως τοῦ λέγει ὁ Ὑπουργὸς, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ δικάσῃ ὡς εἰρηνοδίκης. Δὲν εἶναι ἀνακολουθία αὐτό;

§113ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ κ. ἐκ Πυλίας Βουλευτὴς ἠξίωσεν, ὅτι περιέπεσα εἰς ἀνακολουθίαν. Νομίζω ὅμως, ὅτι αὐτὸς περιέπεσεν εἰς ἀνακολουθίαν, χαρακτηρίσας τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δικηγόρου κατώτερον τοῦ ἀξιώματος τοῦ εἰρηνοδίκου· ὁ δικηγόρος, κατ’ ἐμὴν γνώμην, κέκληται ἐν τῇ Πολιτείᾳ νὰ ἐκπληρώσῃ ἀσυγκρίτως σπουδαιότερα καθήκοντα τῶν τοῦ γραμματέως Εἰρηνοδικείου...

§114ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Δὲν πιστεύω.

§115ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. .. Δὲν πρόκειται δὲ νὰ ζητήσωμεν δίπλωμα, διότι δὲν ἔχομεν κἀνένα δικηγόρον· οἱ δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι ἐκπληροῦσι καθήκοντα καὶ παρὰ Εἰρηνοδίκαις, εἶναι δικηγόροι παρὰ Πρωτοδίκαις, ἐκπληροῦσι δὲ ἐκ συμπτώσεως καὶ παρὰ τῷ Εἰρηνοδικείῳ, τῷ ἑδρεύοντι εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Πρωτοδικείου, τὰ καθήκοντα τοῦ δικηγόρου. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, εἰς τὴν θέσιν τοῦ δικηγόρου ἀποδίδω πολλὴν σπουδαιότητα.

§116ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Τότε θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὸν ἐρωτήσω, ἀφοῦ τοσαύτην σπουδαιότητα ἀποδίδει εἰς τὴν ἰδιότητα τοῦ δικηγόρου καὶ τόσην ἱκανότητα, διατὶ ζητεῖ ἄλλα προσόντα διὰ τὸν διορισμὸν τοῦ δικηγόρου ὡς δικαστοῦ; Δὲν νομίζει ὅτι, ὅστις ἀπέκτησε τὸ δίπλωμα τοῦ δικηγόρου, ἔχει ἀμέσως τὸ δικαίωμα νὰ διορισθῇ εἰς δικαστικὴν ὑπηρεσίαν, ἀφοῦ ἔχει ἱκανότητα μείζονα τῶν δικαστῶν; Τότε λοιπὸν διατὶ τοὺς ζητεῖτε καὶ ἐφ’ ὡρισμένον χρόνον νὰ ὑπηρέτησαν ὡς δικηγόροι; διατὶ ζητεῖτε ἀπὸ τὸν δικηγόρον καὶ ἐξετάσεις ἀκόμη, διὰ νὰ γείνῃ δικαστής; διατὶ ζητεῖτε ὅλα αὐτὰ τὰ προσόντα; Τοῦτο σημαίνει, ὅτι θεωρεῖτε αὐτὸν τὸν διορισμὸν τοῦ δικηγόρου πολὺ κατώτερον τοῦ διορισμοῦ του εἰς δικαστικὴν ὑπηρεσίαν. (Θόρυβος).

§117ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὁ ἔχων τὴν ἄδειαν τοῦ δικηγόρου διορίζεται ἀπ’ εὐθείας εἰρηνοδίκης, ἄνευ ἄλλου προσόντος καὶ μὲ μόνον τὸ προσὸν τῆς ἀδείας τοῦ δικηγόρου. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι ὁ ἔχων τὴν ἄδειαν τοῦ δικηγόρου ἔχει κἄτι τι πολὺ ἀνώτερον.

§118ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Διατὶ τότε δὲν τὸν διορίζετε δικαστήν;

§119ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν ἐφανταζόμην, ὅτι ἠδύνατο νὰ προκληθῇ τοιαύτη συζήτησις· οὐδ’ ἠδυνάμην νὰ ὑποθέσω, ὅτι ἠδύνατο νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι ὁ δικηγόρος ἠμπορεῖ νὰ μὴ ᾖναι ἱκανὸς διὰ τοιαύτην θέσιν. Δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω λοιπὸν ἐγὼ περὶ τούτου. Ἐγὼ θὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν σχετικὴν ἐρώτησιν πρὸς τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἔφερε προηγουμένως, διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἰδέαν του, ὅτι πρέπει ἡ ὑπηρεσία νὰ ᾖναι συνεχής. Θὰ εἶχε κἄποιον λόγον, ἂν ἀνεγράφετο ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τοῦτο μόνον, ὅτι πρέπει νὰ βεβαιῶται ἡ ὑπηρεσία οὐ μόνον διὰ πιστοποιητικοῦ ὑπὸ τοῦ γραμματέως ἐκδιδομένου, ἀλλὰ καὶ θεωρουμένου ὑπὸ τοῦ Προέδρου. Ὅταν ἔχωμεν τὴν βεβαίωσιν τοῦ Προέδρου περὶ τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας, ὁ φόβος, τὸν ὁποῖον ἐξέφρασεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, περὶ τοῦ ὅτι δύναταί τις νὰ διορισθῇ γραμματεὺς ὡς ὑπηρετήσας πρότερον εἰς πολυμελὲς δικαστήριον, ἐνῷ δὲν ὑπηρέτησε πραγματικῶς, ἀλλὰ φαίνεται μόνον ὡς διατελέσας ἐν ὑπηρεσίᾳ, ὁ φόβος οὗτος ἐκλείπει, ἐκλείπουσι δὲ συγχρόνως καὶ πάντα τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνει ἡ ἀξίωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τοῦ νὰ πιστωθῇ τὸ συνεχὲς τῆς ὑπηρεσίας. Μάλιστα εἰς τὸ τρίτον ἐδάφιον, ἔνθα ἀπαιτεῖται πενταετὴς ὑπηρεσία, τὸ πρᾶγμα καταντᾷ πλέον νὰ δημιουργῇ ἄρνησιν εἰς διορισμόν. Ὑποθέσατε, ὅτι εἷς ὑπηρετεῖ ἐπὶ τέσσαρα ἔτη καὶ ἀπολύεται ἐπὶ ἓν, καὶ διορίζεται πάλιν καὶ ὑπηρετεῖ ἓν ἔτος, καὶ ἔπειτα ἀπολύεται ἐπὶ ἕνα, δύο ἢ τρεῖς μῆνας, καὶ πάλιν διορίζεται καὶ ὑπηρετεῖ ἐπὶ ἄλλα τέσσαρα ἔτη· ἐὰν εἰς τοῦτον, ζητοῦντα νὰ διορισθῇ γραμματεὺς Πρωτοδικείου, εἴπητε, ὅτι δὲν δύναται νὰ διορισθῇ, διότι δὲν ἔχει συνεχῆ πενταετῆ ὑπηρεσίαν, θὰ ἦναι... δὲν γνωρίζω τί θὰ ἦναι, νομίζω ὅμως, ὅτι θὰ ἦναι κωμικόν. Διότι δὲν ἔχει συνεχῆ πενταετῆ ὑπηρεσίαν, ἀλλ’ ἔχει δεκαπενταετῆ πραγματικὴν, δὲν πρέπει νὰ θεωρῆται ἔχων προσόντα!! Τοῦτο ἐνέχει τι τὸ παράλογον, καὶ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραμείνῃ ἡ ἀξίωσις τῆς συνεχείας τῆς ὑπηρεσίας, ὅταν ὁ φόβος, τὸν ὁποῖον ἐξέφρασεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ πλέον μετὰ τὴν προσθήκην τοῦ ἐδαφίου, κατὰ τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν νὰ πιστοποιῇ, ὅτι ὁ ὑπάλληλος ἔχει πραγματικὴν ὑπηρεσίαν. Ἅμα βεβαιῶται τοῦτο, εἶναι ἀρκετόν. Ἂς λείψῃ λοιπὸν ἡ ἀξίωσις αὕτη, ἐξ ἧς θέλουσι προκύψει τοιαῦτα ἄτοπα, διότι θέλουσιν ἀποκλεισθῆ τῆς ὑπηρεσίας ἄνθρωποι ἐπὶ μακρὸν ὑπηρετήσαντες.

§120ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τεθῇ ἡ λέξις «πραγματικὴν ὑπηρεσίαν» ἀντὶ «συνεχῆ». (Θόρυβος).

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπομιμνήσκω εἴς τινας κυρίους συναδέλφους, ὅτι δεκάκις ὡμίλησαν μέχρι τοῦδε, καὶ ἡ ὑπομονὴ ἐξαντλεῖται. Ὁ Κανονισμὸς λέγει, ὅτι δὶς μόνον ἔχει ἕκαστος τὸ δικαίωμα νὰ ἀγορεύῃ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ζητήματος.

§122ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ διορθωθῇ «πραγματικὴν ὑπηρεσίαν.» (Διάλογοι).

§123ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Τί ἐννοεῖτε πραγματικήν; Εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἦναι πραγματική; Πῶς θὰ μισθοδοτῆται, ὅταν δὲν ἔχῃ πραγματικὴν ὑπηρεσίαν; (Διάλογοι).

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ἀντικατάστασιν τῆς ἐν τῷ τετάρτῳ ἐδαφίῳ λέξεως «συνεχῆ» διὰ τῆς λέξεως «πραγματικήν»;

§125ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν διορθοῦται. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς διωρθώθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ τροποποιούμενον ἄρθρον 4, ὡς συνεπληρώθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5. (Ἀναγινώσκεται ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης).

§128ΚΟΥΚΟΡΙΚΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῶσι τροποποίησίν τινα, ὥστε εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος περὶ προσόντων τῶν συμβολαιογράφων, διότι ἐκεῖ δὲν ἀπέκτησαν εἰσέτι τὰ προσόντα, καὶ θὰ ἦναι μέγα ἄδικον νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἡ διάταξις αὕτη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἀνεγνώσθη).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6. (Ἀναγινώσκεται ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ κ. Σάκκης προτείνει, ἵνα ἐν τῷ δευτέρῳ ἐδαφίῳ τοῦ ἄρθρου, μετὰ τὴν λέξιν «ἀπόδειξιν» προστεθῶσιν αἱ λέξεις: «διδομένην κατόπιν ἐνόρκου βεβαιώσεως τοῦ δικηγόρου ἐνώπιον τοῦ γραμματέως τῶν Πρωτοδικῶν». (Φωναὶ καὶ διαμαρτυρίαι).

§130ΣΑΚΚΗΣ. Τὴν προσθήκην ταύτην προτείνω, διότι, ὡς γνωστὸν, ὁ ὑποψήφιος δικηγόρος λαμβάνει ἀπόδειξιν, ὅτι ὑπηρέτησεν ἐπὶ ἓν ἔτος παρά τινι δικηγόρῳ· ἀλλ’ αὐτὴ εἶναι εἰκονικὴ ἀπόδειξις. Διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ λοιπὸν ἡ πραγματικὴ ὑπηρεσία, προτείνω τὴν προσθήκην, ἣν ἠκούσατε.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν προσθήκην, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Σάκκης, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἀνεγνώσθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς γʹ συζήτησιν, ὡς ἐτροποποιήθη).

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χωρισμοῦ ἐκ τῶν δημοσίων ἐσόδων κατὰ τὴν βεβαίωσιν καὶ τὴν εἴσπραξιν τῶν ἀνηκόντων τοῖς δήμοις ποσοστῶν ἐκ φόρων ἐπιτηδευμάτων καὶ οἰκοδομῶν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῶν περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ νόμων. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§135ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Παρακαλῶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἂν ἔχῃ αἰτήσεις, ἢ ἂν τοὐλάχιστον ἔχωσιν ἐκφράσει γνώμην εἰδικοὶ καπνοπῶλαι καὶ καπνοκόπται ἐπὶ τοῦ προτεινομένου συστήματος, καὶ ποίαν περίπου ἀναμένει ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου τούτου, τόσον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἴσπραξιν τῶν εἰδικῶν καπνοκοπτηρίων, καθὼς καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐν τισιν ἐργοστασίοις διπλῆν ἐργασίαν.

§136Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Γινώσκει ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι μεγάλη βιομηχανία ἀνεπτύχθη ἐν Αἰγύπτῳ κατασκευῆς τοῦ καπνοῦ εἰς σιγάρα. Καίτοι ἡ χώρα ἐκείνη δὲν παράγει καπνὸν ἐξαγόμενον, ἐξάγει ὅμως μέγα ποσὸν ξενικοῦ καπνοῦ, μεταποιουμένου ἐκεῖ εἰς σιγάρα. Ταύτην τὴν βιομηχανίαν τῆς μεταποιήσεως τοῦ καπνοῦ εἰς σιγάρα θεωροῦμεν συμφέρον νὰ προσελκύσωμεν καὶ ἐνταῦθα, ἀλλὰ πρὸς τοῦτο εἶναι ἀνάγκη νόμου, ὅπως ἐν τοῖς ἐργοστασίοις τῆς διαμετακομίσεως γίνηται κεχωρισμένως ἡ ἐργασία τῶν μεταποιούντων τὸν καπνὸν εἰς σιγάρα, μόνον χάριν ἐξαγωγῆς, καὶ τῶν κατεργαζομένων τὸν καπνὸν διά τε τὸ ἐξωτερικὸν καὶ διὰ τὸ ἐσωτερικόν. Τὸ νομοσχέδιον ἐπιτρέπει, ὅπως συνιστῶνται ἰδιωτικὰ κοπτήρια πρὸς τοὺς εἰρημένους σκοποὺς, ὑποχρεουμένων τῶν συνιστώντων αὐτὰ εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ μισθώματος, καὶ ὑποβαλλομένων τῶν κοπτηρίων τούτων εἰς ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις ἀνεξαιρέτως, εἰς ἃς καὶ τὰ δημόσια κοπτήρια εἴτε τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, εἴτε τῆς διαμετακομίσεως. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ λαμβάνεται καὶ πρόνοια, ὅπως μὴ τυχὸν ὁ ἅπαξ ἀρξάμενος τῆς ἐργασίας ταύτης ἐγκαταλίπῃ τὸ ἔργον καὶ ἐκ τούτου ἐπέλθῃ ζημία εἰς τὸ Δημόσιον, ἂν διατελῇ ἀπροειδοποίητον περὶ τῆς τοιαύτης ἐγκαταλείψεως’ τουτέστιν ὑποχρεοῦται ὁ ἀναλαμβάνων τὴν σύστασιν ἰδίου ἐργοστασίου νὰ καταβάλῃ ἐγγύησιν, ὅτι, ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελεν ἀποχωρήσει, θέλει παρέχει εἰς τὸ Δημόσιον ἱκανὸν χρῆμα πρὸς πληρωμὴν τῶν ὑπαλλήλων καὶ πρὸς ἐξακολούθησιν τῆς ἐργασίας, ἕως ὅτου τὰ τοῦ ἐργοστασίου ἄλλως καθορισθῶσιν. Ἐλπίζω, ὅτι διὰ τῆς προνοίας, ἥτις λαμβάνεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, θέλει ἐπιτευχθῆ ἡ προσέλκυσις πολλῶν, ἀναλαμβανόντων τοιαύτην βιομηχανίαν, διότι καὶ ἐξ Αἰγύπτου ἐγένοντο τοιαῦται προτάσεις εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐκ μερῶν ἄλλων τῆς Τουρκίας. Ἐγένοντο τοιαῦται προτάσεις καὶ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ. Πόσοι θέλουσιν εὐθὺς ἀναλάβει τὴν σύστασιν καταστημάτων καὶ ἐν τίσι διαστάσεσι μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, δὲν δύναμαι νὰ εἴπω. Βέβαιον ὅμως εἶναι, ὅτι πολλοὶ ἀναμένουσι τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ, ἵνα προέλθωσιν εἰς συνεννοήσεις.

§137ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἂν ἐνόησα καλῶς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ νομίζω ὅτι τοιαύτη εἶναι καὶ ἡ ἔννοια τῶν ἐξηγήσεων αὐτοῦ, τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ζητεῖ νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις, εἶναι δικαίωμα γενικὸν, καὶ ἑπομένως εἰς πάντα ζητοῦντα τὴν ἵδρυσιν τοιούτων καταστημάτων, σχεδὸν ὑποχρεοῦται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παραχωρήσῃ τὸ δικαίωμα τῆς συστάσεως εἰδικῶν καπνοκοπτηρίων. Ἐγὼ θὰ ἤμην ὑπὲρ τῆς τοιαύτης ἰδέας, ἂν ἐπρόκειτο νὰ περιορισθῇ, καὶ νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα τοῦ σχηματισμοῦ εἰδικῶν καὶ ἰδιωτικῶν καπνοκοπτηρίων, ἐπιτηρουμένων παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, μόνον εἰς κατασκευαστὰς σκοποῦντας νὰ παρασκευάσωσι καπνὸν, ὁ ὁποῖος κυρίως νὰ χρησιμεύῃ διὰ τὴν ἐξαγωγήν. Ἂν δυνηθῶμεν πράγματι νὰ ἐφελκύσωμεν μέρος τῆς ἀλλαχοῦ καπνοβιομηχανίας, τοῦτο ἤθελεν εἶναι χρήσιμον καὶ ἐπωφελές. Εἰς τὴν γενικότητα ὅμως τοῦ μέτρου τούτου νομίζω ὅτι ὀφείλομεν νὰ προσέξωμεν. Ἡ γενικότης τοῦ μέτρου τούτου ἀνατρέπει καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἰσχύει σήμερον, τὸ σύστημα δηλ. τῶν καπνοκοπτηρίων τοῦ Κράτους. Τὸ ἀνατρέπει, διότι πᾶς καπνοπώλης θὰ ἔχῃ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τὴν σύστασιν καπνοκοπτηρίου ἰδικοῦ του καὶ διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν· θὰ ὑποβάλλωνται μόνον εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας ἀπαιτεῖ εἷς ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος θέλει διορισθῆ, ὅπως ἐπιβλέπῃ τὴν ἐργασίαν ταύτην...

§138ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν εἶναι ὑποχρεωτικόν.

§139ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καταντᾷ ὑποχρεωτικὸν ἀκριβῶς. Ἠρώτησα, καὶ ἡ ἐξήγησις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ τοιαύτην εἶχεν ἔννοιαν· δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε εἰς ἕνα τρίτον, ὅταν δώσητε εἰς δύο ἄλλους τὴν ἄδειαν αὐτήν... Ἀνατρέπει, εἶπον, τὴν βάσιν ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ. Ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ καπνοῦ εἶναι, κατ’ ἐμὲ, ὁ δικαιότερος τῶν φόρων· ἑπομένως ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ φόρου τούτου πρέπει νὰ βελτιῶται ἐπὶ τῇ αὐστηροτέρᾳ ἐφαρμογῇ αὐτοῦ, θὰ ἦναι δὲ χαλαρωτέρα, ὅταν πᾶς καπνοπώλης ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ καὶ λάβῃ τὴν ἄδειαν ταύτην. Θὰ πράττωσι δὲ οἱ πλεῖστοι τοῦτο, διότι καὶ νομίμως καὶ λαθραίως θὰ δύνανται νὰ ὠφελῶνται περισσότερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὠφελοῦνται σήμερον, παρασκευάζοντες τὸν καπνόν των εἰς τὸ κοινὸν ἐργοστάσιον· θὰ ὠφελῶνται δὲ οὐχὶ νομίμως, ἀλλὰ λαθρεμπορευόμενοι. Τὴν ἰδίαν σύγχυσιν καὶ χαλάρωσιν εὑρίσκω καὶ εἰς τὸ ἀπόλυτον ὡσαύτως δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ, τοῦ ἐπιτρέπειν εἰς πάντα καπνοπώλην νὰ κατασκευάζῃ ἐν παντὶ οἱῳδήποτε καπνοκοπτηρίῳ καπνὸν καὶ σιγάρα, προωρισμένα, τὸν μὲν διὰ τὸ ἐσωτερικὸν, τὰ δὲ διὰ τὸ ἐξωτερικόν. Ἡ ἐπιτήρησις καὶ σήμερον ἀκόμη ἀποβαίνει δύσκολος. Μολονότι δὲ ἡ πρὸς πρόληψιν τῶν λαθρεμπορίων ὑπηρεσία φαίνεται βελτιωθεῖσα, ἕνεκα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ψηφισθέντος νόμου περὶ λαθρεμπορίου κατὰ πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ, οὐχ ἧττον ἡ λαθρεμπορία ἐπὶ τοῦ καπνοῦ εἶναι ἐκ τῶν εὐκολωτάτων, τὸ δὲ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως παρεμποδίσῃ αὐτὸ, ἐκ τῶν δυσκολωτάτων. Ὅπως δὲ κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη οἱ λαθρέμποροι κατώρθωσαν νὰ εὕρωσι τὰ μέσα τῆς καταδολιεύσεως τῆς τότε ἰσχυούσης νομοθεσίας, μὴ ἀμφιβάλλετε, ὅτι δὲν θὰ παρέλθῃ πολὺς καιρὸς καὶ θὰ εὕρωσι καὶ πάλιν τὰ μέσα τῆς καταδολιεύσεως καὶ τῆς σήμερον ἰσχυούσης. Ἐὰν θελήσωμεν, ὡς εἶπον, νὰ χαλαρώσωμεν τὰ μέσα τῆς ἐπιτηρήσεως τῆς Κυβερνήσεως, θὰ καταστήσωμεν δυσκολώτατον τὸ ἔργον αὐτῆς πρὸς αὐστηρὰν καὶ δικαίαν ἐφαρμογὴν τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ.

§140ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὸ παρὸν νομοσχέδιον ἀφορᾷ, ὡς εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, εἰς ἐνίσχυσιν ἐν Ἑλλάδι τῆς χειροποιητικῆς βιομηχανίας κατασκευῆς σιγαρέττων, ἥτις ἀνεπτύχθη μεγάλως ἐν Αἰγύπτῳ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ προσέξῃ, μήπως διὰ τῆς διατάξεως ταύτης, ἐνῷ ὁμολογουμένως θέλει ἀναπτυχθῆ ἡ ἐν Ἑλλάδι κατασκευὴ σιγαρέττων πρὸς ἐξωτερικὴν ἐμπορίαν, συγχρόνως ἀναπτυχθῇ καὶ ἡ εἰσαγωγὴ τῶν σιγαρέττων τούτων, τὰ ὁποῖα κατασκευάζονται ἐκ ξενικῶν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ καπνῶν, καὶ οὐχὶ ἐξ ἑλληνικῶν, πρὸς βλάβην τοῦ ἑλληνικοῦ καπνοῦ. Ἐν Αἰγύπτῳ, ὁ καπνὸς εἰσαγόμενος πληρώνει φόρον 25 γροσίων κατ’ ὀκᾶν, ἤτοι 7 δραχμῶν, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν σιγαρέττων ἐπιστρέφονται 10 γρόσια κατ’ ὀκᾶν, ἑπομένως βαρύνεται ὁ καπνὸς μὲ 4 περίπου δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Βεβαίως, μετὰ τὴν προτεινομένην διάταξιν, οἱ βιομήχανοι, οἱ ὁποῖοι καταγίνονται εἰς τὴν κατασκευὴν σιγαρέττων, θὰ ἔχωσιν ὠφελείας, καὶ εὐχάριστον θὰ ἦναι διὰ τὸ Κράτος, ὅτι θὰ κατορθωθῇ νὰ μεταφέρωσιν ἐν Ἑλλάδι τὴν βιομηχανίαν των, ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῶν τελῶν, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν ξενικῶν αὐτῶν σιγαρέττων ἐκ ξενικῶν καπνῶν, θὰ ἐλαττωθῇ πολὺ ἡ ἀξία του, θὰ διευκολυνθῇ ἡ κατανάλωσις αὐτῶν, καὶ τοῦτο θὰ ζημιώσῃ τὴν παραγωγὴν τῶν ἑλληνικῶν καπνῶν, διότι ἡ ὠφέλεια, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωσιν οἱ καπνοπῶλαι, τὰ τοιαῦτα σιγαρέττα καταναλίσκοντες, θὰ ἦναι ὑπὲρ τὰ σήμερον τελούμενα κατὰ 5½–6 δραχμάς· διότι τὰ σιγαρέττα ταῦτα δὲν θὰ ὑποβάλλωνται εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν 15 γροσίων, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπόκεινται ἐν Αἰγύπτῳ, συγχρόνως δὲ θ’ ἀπαλλάσσωνται, δυνάμει ἄλλης διατάξεως, τοῦ φόρου τοῦ σιγαροχάρτου, τὸν ὁποῖον σήμερον ἀποτίνουσι. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει ἡ ἐργασία αὕτη νὰ ἐπιτραπῇ μόνον εἰς τὰ ἐν διαμετακομίσει καπνοκοπτήρια καὶ ὄχι εἰς πάντα τὰ αἰτησόμενα τὴν ἄδειαν. Συμφωνῶ εἴς τινα καὶ μὲ τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Καραπάνου, αἱ ὁποῖαι ἐν μέρει μὲ πείθουσι· διότι, ὅταν ἐπιτραπῇ εἰς ὅλους τοὺς καπνοπώλας νὰ ἔχωσιν ἴδια καπνοκοπτήρια εἰς τὸ ἴδιον αὐτῶν κατάστημα, βεβαίως θὰ συμβῶσι καταχρήσεις. Ὁ νόμος περὶ φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ, ὡς ἤδη ἐτροποποιήθη, βασίζεται ἐπὶ τῶν δύο συστημάτων, ἐπὶ τοῦ συστήματος τῶν καπνοκοπτηρίων καὶ ἐπὶ τοῦ συστήματος τῆς ἐπιτηρήσεως τῶν φύλλων τοῦ καπνοῦ ἐν τῷ τόπῳ τῆς παραγωγῆς. Τοῦτο δ’ ἐπέφερε καλὰ ἀποτελέσματα. Ἐὰν δὲ ἠδύνατο πλήρης ὁ νόμος τοῦ ἐκ Γόρτυνος βουλευτοῦ κ. Δηλιγιάννη νὰ λειτουργήσῃ μετὰ τοῦ νόμου τῶν καπνοκοπτηρίων, θὰ εἴχομεν πλήρη τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι τὸ διπλοῦν τοῦτο σύστημα ἐξασφαλίζει σχεδὸν ἀρτίαν τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου, καὶ ἑπομένως πλήρη τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι ὁ ἐκ τοῦ καπνοῦ φόρος εἰς ποσὸν σπουδαῖον δύναται νὰ ἐξασφαλισθῇ καὶ ἄνευ τοῦ συστήματος τοῦ περιλαλήτου μονοπωλίου, πρὸς ὄφελος καὶ τοῦ δημοσίου θησαυροῦ καὶ τῆς ἐλευθέρας παραγωγῆς καὶ τῆς ἐλευθέρας ἐμπορίας.

§141Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἄδεια τοῦ συνιστᾷν ἰδιωτικὰ κοπτήρια ἀφορᾷ καὶ εἰς τὰ κοπτήρια διαμετακομίσεως· ὑποβάλλονται δὲ τὰ ἰδιωτικὰ κοπτήρια εἰς πάντα τὸν ἔλεγχον τῶν δημοσίων. Εὐθὺς ὡς δὲν μεταβάλλωμέν τι εἰς τὰ κείμενα περὶ τῶν καταστημάτων διαμετακομίσεως, οὐδένα ἐπιπρόσθετον κίνδυνον διατρέχομεν, οὐδὲ δύνανται νὰ στηριχθῶσιν αἱ ὑποθέσεις τῶν κ.κ. Βουλευτῶν ἐξ Ἄρτης καὶ ἐξ Ἀττικῆς· διότι ἡ αὐτὴ πρόνοια θέλει ληφθῆ καὶ ἐν τοῖς ἰδιωτικοῖς κοπτηρίοις, ἥτις λαμβάνεται καὶ ἐν τοῖς δημοσίοις κοπτηρίοις διαμετακομίσεως, ἵνα μὴ γίνηται εἰσαγωγὴ ἐν τῇ χώρᾳ τοῦ λαθραίως κοπτομένου καπνοῦ. Ὁ ἐν τοῖς κοπτηρίοις τούτοις κοπτόμενος καπνὸς δὲν δύναται: εἰσαχθῇ ἐν τῇ χώρᾳ λαθραίως, διότι εἶναι βεβαιωμένος καὶ ὑπέγγυος. Λαθραίως εἰσάγεται ὁ μὴ κοπτόμενος ἐν τοῖς νομίμοις κοπτηρίοις καπνός, ὡς δυνάμενος νὰ διαφύγῃ τὸν ἔλεγχον. Οὐδεὶς ἄρα ἐκ τοῦ νομοσχεδίου κίνδυνος αὐξήσεως τῆς λαθρεμπορίας· αἱ δὲ εὐκολίαι, αἵτινες θὰ παρέχωνται ἐνταῦθα, καὶ ὡς πρὸς τὸν καπνὸν καὶ ὡς πρὸς τὸ σιγαρόχαρτον, ἐπὶ πλέον τῶν ἐν Αἰγύπτῳ παρεχομένων, εἶναι ἐλπιζόμενον, ὅτι θέλουσι συντείνει εἰς τὴν προτίμησιν τῆς Ἑλλάδος πρὸς ἐγκαθίδρυσιν τοιούτων καταστημάτων. Ἐφ’ ὅσον δὲν παρέχει ἴσας εὐκολίας, θέλομεν ὑπερτερεῖ κατὰ τοῦτο ἐν τῷ συναγωνισμῷ, ἀλλὰ πιθανὸν ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις νὰ παράσχῃ τὰ αὐτὰ πλεονεκτήματα, καὶ οὕτω νὰ ἐκλείψῃ ὁ λόγος οὗτος τῆς προτιμήσεως. Ἀλλὰ περὶ τὰ τῆς ζημίας ἐκ λαθρεμπορίας ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις μειονεκτεῖ ἡμῶν σπουδαίως, διότι ὁ λαθραίως εἰσαγόμενος ἐκεῖ καπνός, μεταποιούμενος εἰς σιγάρα καὶ ἐξαγόμενος, ἐπάγεται κατὰ τὸν ὑφιστάμενον κανονισμὸν ἀπόδοσιν εἰς τὸν ἐξάγοντα τοῦ ἡμίσεως τοῦ φόρου, ὅστις ὑποτίθεται πληρωθείς. Τοιοῦτος κίνδυνος ζημίας τοῦ Δημοσίου ἐκ τοῦ παρ’ ἡμῖν κανονισμοῦ δὲν ὑπάρχει. Ἡ ὑπόνοια δὲ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης, ὅτι θέλει ἐπέλθει χαλάρωσις εἰς τὴν ἐπιτήρησιν, θὰ ἦτο ἀκριβὴς, ἐὰν παρείχοντο δικαιώματα εἰς τὸν συνιστῶντα τὸ εἰδικὸν κοπτήριον, ὧν δὲν ἀπολαύει ἐργαζόμενος ἐν δημοσίῳ κοπτηρίῳ. Ἀλλ’ οὐδὲν εἰς αὐτὸν εἰδικὸν δικαίωμα παρέχεται. Ἡ διαφορὰ εἶναι, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὸν συνιστῶντα τὸ εἰδικὸν κοπτήριον ἡ πληρωμὴ τοῦ μισθώματος καὶ καταβολὴ δώδεκα χιλιάδων δραχμῶν εὐθὺς εἰς ἐγγύησιν, καὶ τεσσάρων χιλιάδων δραχμῶν διὰ τὰς ἄλλας δαπάνας. Ὁ τοσαῦτα καταβάλλων δὲν δύναται νὰ λογισθῇ ὡς ἀφερέγγυος, ἀλλ’ ὑπάρχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ διάταξις, καθ’ ἣν, εὐθὺς ὡς ἤθελεν οὗτος ἀποδειχθῆ παρεκτρεπόμενος, ἀπόλλυσι τὸ πρὸς τὴν διατήρησιν τοῦ ἰδιωτικοῦ κοπτηρίου δικαίωμα. Περιελήφθη προσέτι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ διάταξις, καθ’ ἣν δὲν ἐπιτρέπεται εἰς αὐτὸν νὰ ἐγείρῃ ἀγωγὴν κατὰ τοῦ Δημοσίου ἐκ λόγου ἀποῤῥέοντος ἐκ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐλπίζω ὅτι πᾶσα αὕτη ἡ ληφθεῖσα πρόνοια ἐξασφαλίζει τὸ Δημόσιον κατὰ τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης ἐνόμισεν ὄχι πιθανὰς, ἀλλ’ ἐνδεχομένας.

§142ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, κατὰ τὴν τελευταίαν ἀγόρευσίν σας περιωρίσατε τὰ μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα ἐπιτρέπεται ἡ ἵδρυσις τοιούτων καταστημάτων.

§143Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι. Εἶπον: πανταχοῦ, ὅπου ὑπάρχουσι καπνοκοπτήρια.

§144ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίφασις μεταξὺ τῆς ἰδέας ταύτης καὶ τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 1, διότι εἰς τὴν δευτέραν ταύτην παράγραφον παραδέχεσθε, ὅτι γενικῶς ὁ καπνοπώλης δύναται νὰ ζητήσῃ καὶ λάβῃ τὴν ἄδειαν, ὅπως ἐν τῷ αὐτῷ καπνοκοπτηρίῳ, εἴτε τῷ ἰδικῷ του, εἴτε τῷ τοῦ Δημοσίου, συσκευάζῃ καπνὰ, προωρισμένα δι’ ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, ὅτε θὰ πληρόνηται φόρος, ἢ δι’ ἐξαγωγὴν, ὅτε δὲν θὰ πληρόνηται. Ἀφοῦ παραδέχεσθε τοῦτο, ἕπεται, ὅτι πανταχοῦ θὰ ἦναι ἐπιτετραμμένον εἰς πάντα καπνοπώλην νὰ ἱδρύσῃ εἰδικὸν καπνοκοπτήριον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ συσκευάζῃ διὰ μὲν τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν τὸ ἑκατοστὸν τοῦ ὑπ’ αὐτοῦ καταναλισκομένου καπνοῦ, τὰ δὲ 99% διὰ τὴν ἐξαγωγήν. Μὴ ἀμφιβάλλετε, ὅτι πάντα, ὅστις θὰ δύναται νὰ καταβάλῃ τὴν ἐγγύησιν τῶν δέκα χιλιάδων δραχμῶν, θὰ τὸν ἑλκύσητε νὰ ζητήσῃ τοῦτο· διότι οὕτως εὐκολώτερον θὰ δυνηθῇ νὰ καταναλώσῃ καπνὸν πολὺ πλειότερον ἐκείνου, διὰ τὸν ὁποῖον θὰ πληρώσῃ φόρον· καὶ ἐὰν ἐν Αἰγύπτῳ κατώρθωσαν νὰ κερδίζωσι τὸ ἥμισυ τοῦ φόρου, ἐνταῦθα θὰ λαμβάνωσι τὸ ὅλον. Δὲν θέλω νὰ ἐπεκτείνω τὴν συζήτησιν, διότι ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἴδῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη τροποποιήσεως τῆς διατάξεως ταύτης.

§145ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγὼ ἔχω τὴν πεποίθησιν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅταν μελετήσῃ τὸ θέμα, θὰ ὁρίσῃ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅτι μόνον εἰς τὸ κατάστημα τῆς διαμετακομίσεως θὰ ἐπιτρέπηται ἡ κατασκευὴ τῶν εἰδικῶν καπνῶν εἰς σιγαρέττα· ἑπομένως ὡς πρὸς τοῦτο νομίζω, ὅτι δυνάμεθα καὶ εἰς τὴν δευτέραν καὶ εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν νὰ συζητήσωμεν εὐρύτερον καὶ καταλληλότερον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ ἐννοήσῃ, εἶναι, μήπως ἡ κατανάλωσις τοῦ καπνοῦ, τοῦ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν εἰσαχθησομένου, ἐπιφέρῃ ἐλάττωσιν εἰς τὴν ἀνάλωσιν τοῦ ἑλληνικοῦ καπνοῦ. Ἐγὼ δὲν ἐνόουν οὔτε ἐννοῶ, ὅτι θὰ τελῆται λαθρεμπόριον. Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ἄλλο, θέλει δ’ ἐξετασθῆ, καθ’ ὅσον ἀφορᾶ εἰς τὴν σύστασιν τῶν κοπτηρίων. Τὸ ζήτημα εἶναι, ὅτι, παρεχομένης τῆς ἀδείας τῆς κατασκευῆς σιγαρέττων ἐν τοῖς κοπτηρίοις ἐκ ξενικῶν καπνῶν, ἡ τιμὴ τῶν σιγαρέτων τούτων θὰ μειωθῇ κατὰ ἕξ καὶ ἑπτὰ δραχμὰς, ὡς ὑπέδειξα προηγουμένως, καὶ τοῦτο θ’ αὐξήσῃ τὴν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ κατανάλωσίν των, διότι πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν ἐκ τῆς τιμῆς, ἣν σήμερον ἔχουσι, τέσσαρας δραχμὰς, τὰς ὁποίας δὲν θὰ πληρόνωσιν εἰς τὴν Αἴγυπτον, καὶ προσέτι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ ὠφελῶνται ἐκ τῆς εὐκολίας, ἡ ὁποία εὐλόγως ὁρίζεται, τῆς τοῦ σιγαροχάρτου.

§146Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη εὐκολία. Εὐθὺς ὡς τὰ σιγάρα θὰ καταναλωθῶσιν ἐντὸς τῆς χώρας, ὑποβάλλονται εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ τέλους.

§147ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀλλὰ σήμερον πληρόνουσι καὶ ἐν Αἰγύπτῳ τὸν φόρον τῶν τεσσάρων δραχμῶν· ἑπομένως τὸ ἐμπόρευμα θὰ καταστῇ εὐθηνότερον, καὶ ἑπομένως θὰ δυνηθῇ νὰ διαδοθῇ ἡ κατανάλωσις αὐτοῦ ἐν τῇ χώρᾳ, πρὸς ζημίαν τοῦ ἑλληνικοῦ καπνοῦ.

§148Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν νομίζητε, ὅτι ὁ φόρος, ὁ ἐπὶ τοῦ ξενικοῦ καπνοῦ, δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ἐν τῷ δασμολογίῳ, ἐκεῖ δυνάμεθα νὰ λάβωμεν πρόνοιαν περὶ αὐτοῦ· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὁ δασμὸς εἶναι ἱκανῶς βαρὺς, ὥστε νὰ μὴ ἀπαιτῆται αὔξησις. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ, ὡς ἔχουσι, τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3).

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§150ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ τελευταία παράγραφος περιέχει μίαν ἀδικίαν, ἐν τῇ περιπτώσει, καθ’ ἣν ἤθελεν ἀνακληθῆ ἢ καταργηθῆ ὁ παρὼν νόμος, ἢ κανονισθῶσιν ἄλλως αἱ σχετικαὶ αὐτοῦ διατάξεις· διότι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ὁρίζει ἡ τελευταία παράγραφος, ὅτι δὲν ἔχουσι δικαίωμα οἱ λαβόντες ἄδειαν νὰ ἐγείρωσιν ἀπαίτησίν τινα κατὰ τοῦ Δημοσίου, ἑπομένως χάνουσι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον κατέβαλον διὰ τὴν ἐτησίαν δαπάνην, διότι δὲν δικαιοῦνται ν’ ἀπαιτήσωσι τὴν ἐπιστροφὴν αὐτοῦ. Νομίζω, ὅτι τοῦτο εἶναι ἄδικον, καὶ ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα ν’ ἀναλάβωσι τὸ εἰς τὸν μέλλοντα χρόνον ἀναλογοῦν ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα κατέβαλον.

§151Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ διάταξις αὕτη ἀφορᾷ εἰς ἄλλο. Ἐτέθη ἐκ προνοίας μὴ κινηθῶσιν ἀγωγαὶ κατὰ τοῦ Δημοσίου ἢ ἐπὶ ἀρνήσει παραχωρήσεως ἀδείας, ἢ καὶ ἐπὶ ἀνακλήσει ἀδείας.

§152ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀλλὰ δὲν βλέπω, δυνάμει τίνος διατάξεως, ἐν περιπτώσει ἀνακλήσεως τῆς ἀδείας ἕνεκα καταργήσεως τοῦ νόμου ἢ μεταῤῥυθμίσεως αὐτοῦ, ἐπιτρέπεται ἡ ἐπιστροφὴ τοῦ ἀναλογοῦντος εἰς τὸ ὑπόλοιπον τοῦ χρόνου ἐκ τῶν προκαταβληθέντων ἐξόδων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§153ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπὶ τῶν τριῶν ἄλλων νομοσχεδίων, περὶ οἰνοπνευμάτων, περὶ οἴνου καὶ περὶ χαρτοσήμου, ἐζητήθησαν πληροφορίαι.

§154Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οὐχὶ περὶ ὅλων· μόνον περὶ χαρτοσήμου, ποίας αὐξήσεις προσδοκῶμεν ἐκ τοῦ νόμου. Ἐὰν θέλῃ ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον πρὸ τῆς ὑποβολῆς τοῦ πίνακος, δυνάμεθα νὰ τὸ δεχθῶμεν· ὡς πρὸς τὰ ἄλλα ὅμως νομοσχέδια δὲν ἐζητήθησαν πληροφορίαι.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ΑΨΠʹ περὶ οἰνοπνευματοποιείων πρώτης καὶ δευτέρας κατηγορίας. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.).

§156ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1....

§158ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ μείνῃ δι’ αὔριον. (Θόρυβος)

§159ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Προχωρεῖτε, κύριε Πρόεδρε. (Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ ἄρθρου 1).

§160ΡΑΛΛΗΣ. Μὴ προχωρεῖτε, κύριε γραμματεῦ, διότι δὲν εἶναι ἡ Βουλὴ εἰς κατάστασιν νὰ συζητήσῃ.

§161Ι. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Φέρετε ἔνστασιν μὴ ἀπαρτίας.

§162ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως, ἂν μᾶς βιάσητε, θὰ τὸ κάμωμεν.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 8 μ. μ.