1892.07.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 39

τῆς 13 Ἰουλίου 1892.

(Δευτέρα).

Ὥρα 10 καὶ 30′ π. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἀναπληρωτὴν τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργοῦ, ὅπως μεριμνήσῃ περὶ τῆς τοποθετήσεως δημοδιδασκάλων ἐν τῷ δήμῳ Πηνειΐων τῆς Ἠλείας, καθόσον πρὸ τριετίας ἅπαντα τὰ σχολεῖα τοῦ δήμου τούτου ἀργοῦσι.

§2ΛΑΜΠΡΟΣ. Εἶχον ὑποβάλει προχθὲς ἐπερώτησιν περὶ καταθέσεως πινάκων, οἱ ὁποῖοι καὶ κατετέθησαν, ἀλλὰ παρακαλῶ τὸν ἐπὶ τῆς Παιδείας κ. Ὑπουργὸν νὰ συμπληρώσῃ τὰς σημειώσεις ταύτας διὰ πίνακος, ἐμφαίνοντος τὴν κατὰ νομοὺς καὶ ἐν συνόλῳ ὑπέρβασιν τῶν δαπανῶν τῶν ὑπεραρίθμων δημοδιδασκάλων. Παρακαλῶ ὡσαύτως, ὅπως ὑποβληθῇ σημείωσις, τοὐλάχιστον διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ, τῶν διδακτικῶν βιβλίων, ὅσων ἐγένετο χρῆσις παρὰ τὰ κεκανονισμένα καὶ καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ νόμου. Τὴν ἐπερώτησίν μου καταθέτω καὶ ἐγγράφως.

§3Α. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, τίνας πληροφορίας ἔλαβεν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κυθήρων περὶ ἀδειῶν κυνηγεσίας.

§4Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ ἀδειῶν κυνηγεσίας τὸ Ὑπουργεῖον ἀσχολεῖται εἰς τὴν μελέτην τοῦ ζητήματος, συγκεντροῦν πληροφορίας περὶ τῶν ἐκδοθεισῶν ἀδειῶν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος· διότι φρονοῦμεν, ὅτι ἐλάττωσις τοῦ τέλους ἐπὶ τῶν ἀδειῶν κυνηγεσίας θέλει συντελέσει εἰς τὴν αὔξησιν τῆς προσόδου. Ἐὰν ὅμως θὰ δυνηθῶμεν νὰ ὑποβάλωμεν τοιαύτην πρότασιν κατὰ ταύτην τὴν Σύνοδον, ἢ ἂν θ’ ἀναγκασθῶμεν νὰ ἀναβάλωμεν αὐτὴν εἰς τὴν ἄλλην Σύνοδον, τοῦτο ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ταχυτέρας ἢ βραδυτέρας λήψεως τῶν ζητηθεισῶν πληροφοριῶν.

§5ΣΕΡΒΟΣ. Πρὸς διαφώτισιν πολλῶν μερῶν τοῦ νομοσχεδίου περὶ κατασκευῆς λιμένος ἐν Λευκάδι ἔχομεν ἀνάγκην τινῶν ἐγγράφων καὶ πληροφοριῶν, ἄνευ τῶν ὁποίων, κατ’ ἐμὲ, δὲν δύναται νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις. Τούτου ἕνεκα παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλήν: αʹ) Τὴν προκαταρκτικὴν μελέτην περὶ κατασκευῆς διώρυγος Λευκάδος καὶ ἐσωτερικοῦ λιμένος, ὡς ἐπίσης καὶ τὸν προϋπολογισμὸν τῆς δαπάνης. βʹ) Τὸν προϋπολογισμὸν τῶν συμπληρωτικῶν ἔργων τοῦ λιμένος, δι’ ὃν ἀπαιτεῖται ἡ πρόσθετος δαπάνη. γʹ) Τὰς διαφόρους πράξεις τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Λευκάδος μετὰ τὴν ἐπελθοῦσαν πρὸ διετίας βλάβην εἰς τὸν λιμενοβραχίονα, καὶ τὰς ἐπὶ τούτων ἀποφάνσεις ἢ διαταγὰς τῆς Κυβερνήσεως. δʹ) Νὰ μᾶς πληροφορήσῃ πότε θέλει ὁρισθῆ ἡ ἔναρξις τῶν ἐργασιῶν, καὶ ποία ἔσεται ἡ πιθανὴ διάρκεια αὐτῶν πρὸς ἀποπεράτωσιν τῶν ἔργων. Πρὸς τοῦτο δὲ καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ ἔγγραφον ὑπόμνησιν.

§6Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Πρὸ ἡμερῶν ἀπηύθυνα ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτουν πληροφορίας τινὰς, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εὐηρεστήθη μέχρι τοῦδε νὰ τὰς προσκομίσῃ.

§7ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐζήτησα πληροφορίας ἀμέσως, ἀλλ’ εἰσέτι δὲν μοὶ ἐστάλησαν.

§8Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ὑποβάλλω σήμερον ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, τὴν ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸν, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐπὶ τίνι λόγῳ ἐπαύθησαν οἱ παλαιοὶ καὶ ἱκανώτατοι καθηγηταὶ τοῦ ἐν Καλάμαις Γυμνασίου κ. Νικόλαος Δημόπουλος καὶ τοῦ ἐν Μεσσήνῃ κ. Ν. Π. Βασιλάκης, ὁ πρώην καθηγητὴς καὶ ἐσχάτως σχολάρχης Καλαμῶν κ. Δημ. Ἀλεξάκης, ὁ ἱκανώτατος ἑλληνοδιδάσκαλος Καλαμῶν Νικ. Προβελέγγιος καὶ ὁ ἐν Ἀνδρούσῃ Χ. Ἀποστολάκης, οἱ ἐπίσης ἱκανώτατοι καὶ πρὸ ἐτῶν διορισθέντες δημοδιδάσκαλοι τοῦ χωρίου Γαρδικίου τοῦ δήμου Ἀμφείας Γεώργιος Παπαηλιοῦ ἢ Κορομηλᾶς, καὶ τοῦ χωρίου Κόκορα τοῦ δήμου Ἡραίας Ἀθανάσιος Κωνστάνταρος.»

§9Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἠκούσατε ἤδη τὴν ἀνακοίνωσιν, ἣν ἐποιησάμεθα ὅ τε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν περὶ γενομένης καταθέσεως 80,000 δραχμῶν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν πρὸς ἐκτέλεσιν διατάξεως διαθήκης τοῦ ἀοιδίμου Κωνσταντίνου Ξενοκράτους καὶ περὶ μελλούσης καταθέσεως ἑτέρων 40,000 δραχμῶν, ἐπίσης πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς αὐτῆς διατάξεως. Κατὰ τὴν εἰρημένην διάταξιν τῆς διαθήκης τοῦ ἀοιδίμου Κωνσταντίνου Ξενοκράτους, τὸ προϊὸν τῆς περιοδικῆς πωλήσεως τοῦ δάσους Δραγανέστι καὶ Ροῦσι ἐν Ρωμουνίᾳ διατίθεται ὑπὲρ τοῦ ἐθνικοῦ στόλου, καθ’ ὃν τρόπον ἡ Βουλὴ ἤθελεν ἀποφασίσει. Ἤδη ἐγένετο ἡ πώλησις τῆς περιόδου ταύτης τοῦ δάσους ὑπὸ τοῦ ἐκτελεστοῦ τῆς διαθήκης, ἡ πώλησις δὲ ἀπήνεγκεν 120,000 δραχμῶν, ἐξ ὧν αἱ 80,000 ἐπληρώθησαν εὐθὺς προκαταβολικῶς, αἱ δὲ 40,000 θέλουσι πληρωθῆ μετὰ παρέλευσιν τριετίας. Ὁ ἐκτελεστὴς ἀπέστειλε τὰς 80,000 δραχμῶν, αἵτινες καὶ κατετέθησαν παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ εἰς τὴν διαταγὴν πρῶτον μὲν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, εἶτα δὲ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς διαβιβασθεῖσαι πρὸς αὐτὸν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν· καθῆκον ἄρα ἡμῶν, τῶν Ὑπουργῶν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι νὰ προκαλέσωμεν ἤδη τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν θέλουσι διατεθῆ αἱ 80,000 δραχμῶν, αἱ ἤδη κατατεθεῖσαι, καὶ αἱ 40,000, αἱ κατατεθησόμεναι μετὰ παρέλευσιν τριετίας. Ἐκτελῶν ἄρα τὰ τῆς διαθέσεως ταύτης, ὑποβάλλω πρότασιν τὴν ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλὴ, ἔχουσα ὑπ’ ὄψει: αʹ) Τὴν ἀπὸ 20 Μαρτίου 1871 διαθήκην τοῦ ἀοιδίμου Κωνσταντίνου Ξενοκράτους, διαλαμβάνουσαν ἐν κεφαλαίῳ Βʹ, ἐδαφ. γʹ. ὅτι ἡ ἀξία ἡ προκύπτουσα ἐκ τῆς περιοδικῆς πωλήσεως τοῦ κατὰ τὸ κτῆμα Δραγανέστι καὶ Ροῦσι δάσους καθορίζεται διὰ παντὸς ὑπὲρ τῆς βελτιώσεως τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου, καθ’ ὃν τρόπον καὶ χρόνον κρίνῃ κατάλληλον ἡ Βουλὴ τοῦ βασιλείου. βʹ) Τὴν ἀνακοίνωσιν περὶ περιοδικῆς πωλήσεως τῆς ξυλείας τοῦ εἰρημένου δάσους ἀντὶ φράγκων 120 χιλιάδων, ὧν αἱ 80 χιλιάδες κατετέθησαν ἤδη παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, τὸ δὲ ὑπόλοιπον ἐκ 40 χιλιάδων φράγκων διαβιβασθήσεται ἐντὸς τριετίας. Ἀποφασίζει, ὅπως αἱ κατὰ τὰ ἀνωτέρω 120 χιλιάδες φράγκων διατεθῶσιν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ἐθνικοῦ στόλου πρὸς τὴν ὑπ’ αὐτῆς ἐνταλθησομένην κατασκευὴν παραπληρωματικῶν πλοίων τῆς θωρηκτῆς μοίρας.» Ταύτην ὑποβάλλων τὴν πρότασιν, παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ αὕτη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ἀφοῦ δὲ ἡ ἐπιτροπὴ ὑποβάλῃ γνώμην, νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς ἀπόφασιν.

§10ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἐννοῶ, κύριε Πρόεδρε, τί εἴδους πρότασις εἶναι αὕτη· εἶναι πρότασις νομοθετική;

§11Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι· τὴν ὑποβάλλω ὡς Βουλευτής.

§12ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως ἡ Βουλὴ δὲν δύναται ν’ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῆς τοιαύτης προτάσεως.

§13Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διατί;

§14ΡΑΛΛΗΣ. Διότι τὰ καθήκοντα καὶ τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς ὁρίζονται ἐν τῷ συνταγματικῷ ἡμῶν χάρτῃ· ἡ Βουλὴ δὲ δὲν δύναται νὰ ἐνεργήσῃ, εἰμὴ κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ Συντάγματος. Ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἰδιώτης, εἰς τὸν ὁποῖον νὰ ἀνατίθηται οἱαδήποτε ἐντολή· ἡ Βουλὴ ἐνασκεῖ τὰ δικαιώματα καὶ τὰ καθήκοντα αὐτῆς ἐντὸς τῶν ὅρων τοῦ Συντάγματος. Καὶ βεβαίως πρέπει νὰ φροντίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ἐκτελεσθῶσιν αἱ διατάξεις τῆς διαθήκης, θὰ φθάσῃ ὅμως εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο διὰ τακτικῆς προτάσεως νόμου.

§15Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οὐχί.

§16ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ἐκδώσῃ ἄλλην ἀπόφασιν· ἡ Βουλὴ δὲν δύναται ν’ ἀποφασίζῃ μονομερῶς συνεπείᾳ ἐντολῆς, ἥτις δίδεται αὐτῇ εἴτε παρ’ ἰδιώτου ἢ παρὰ διαθέτου· ἀλλοίμονον, ἐὰν καθιερώσωμεν τοιαύτην ἀρχήν! Θὰ φέρῃ ἕκαστος εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἰδιωτικάς του ὑποθέσεις, ὅπως τὰς λύῃ ἡ Βουλή. Ὀφείλουσι δὲ οἱ ἀποτελοῦντες τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι πλέον ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ Βουλευτοῦ ἕκαστος τῶν ἀποτελούντων αὐτήν, ἀλλ’ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁ εἷς, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὁ ἕτερος, νὰ ὑποβάλωσι πρότασιν νόμου, διὰ τῆς ὁποίας πρέπει νὰ καθορισθῇ ἀπὸ τοῦδε καὶ διὰ τὸ παρὸν καὶ διὰ τὸ μέλλον ὁ τρόπος τῆς διαθέσεως τοῦ κληροδοτήματος.

§17Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ ἐκτελέσεως διατάξεων τῆς διαθήκης Ξενοκράτους δὲν πρόκειται πρῶτον ἤδη ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, διότι ἀπεφάνθη προηγουμένως, ἀποδεχθεῖσα τὸν τρόπον τοῦτον τῆς ἐνεργείας. Ἤδη πρόκειται περὶ διατάξεως τοῦ κεφαλαίου δευτέρου, ἐδαφίου τρίτου· ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἐφήρμοσεν ἤδη τὴν διάταξιν τοῦ κεφαλαίου Βʹ, ἐδαφίου βʹ, καθ’ ἣν εἰς τὴν Βουλὴν ἀνατίθεται ὑπὸ τῆς διαθήκης, ὅπως αὕτη κανονίζῃ τὴν διάθεσιν ἑτέρου ποσοῦ χρημάτων ὑπὲρ φιλανθρωπικῶν σκοπῶν, καὶ εἰς ἐκτέλεσιν τῆς διατάξεως ἐκείνης ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη, καθ’ ὃν τρόπον προτείνομεν νὰ ἀποφανθῇ καὶ ἤδη, περὶ τῆς διαθέσεως τῶν χρημάτων ἐκείνων ὑπὲρ τῆς ἱδρύσεως παρθεναγωγείου Ξενοκράτους, ὅπερ καὶ ᾠκοδομήθη ἤδη, κατόπιν ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Καλῶς δὲ τὰ περὶ τούτου εἶναι οὕτω κεκανονισμένα, διότι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ δεχθῇ ἢ νὰ μὴ δεχθῇ ἐντολὴν διδομένην πρὸς αὐτήν· ἐὰν τῇ δοθῇ ἐντολή, ὁποίαν παρέστησεν ὁ κ. Βουλευτής, τουτέστι μὴ σπουδαία, δὲν θέλει τὴν ἀποδεχθῆ, ἐὰν ὅμως τῇ δοθῇ ἐντολή, ἣν ἤθελε θεωρήσει ὠφέλιμον εἰς τὰ τοῦ Κράτους, ὡς ἤδη εἰδικώτερον εἰς τὰ τοῦ στόλου, οὐδένα ἔχει λόγον, ἵνα μὴ ἀποδεχθῇ. Δὲν δύναται δὲ νὰ κανονισθῇ διὰ νόμου τὸ εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ἀνατεθὲν ὑπὸ τῆς βουλήσεως τοῦ διαθέτου. Ἡ διάταξις τῆς διαθήκης προκαλεῖ τὴν Βουλήν, ἵνα ἀποφανθῇ, ἐὰν ἀποδέχηται ἢ δὲν ἀποδέχηται τὴν ἐντολήν· οὐδένα δὲ βλέπω λόγον, ἵνα μὴ ἀποδεχθῇ ἡ Βουλὴ τὴν ἀνατιθεμένην εἰς αὐτὴν ἐντολήν, ἀφοῦ μάλιστα ἑτέραν ἐντολὴν τοῦ αὐτοῦ διαθέτου ἀπεδέχθη καὶ ἐξετέλεσε, λειτουργεῖ δὲ ἤδη ἡ διάταξις τῆς διαθήκης, κατὰ τρόπον τοιοῦτον ἐκτελεσθεῖσα.

§18ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἄτοπον, τὸ γενόμενον κατὰ τὸ παρελθόν, βεβαίως δὲν δικαιολογεῖ τὴν ἐπανάληψιν. Ἡ Βουλή, ὡς εἶπον, δὲν ἔχει ἄλλα δικαιώματα καὶ ἄλλα καθήκοντα ἀπὸ ὅσα διαγράφει εἰς αὐτὴν τὸ Σύνταγμα· δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ δέχηται οἱανδήποτε ἐντολὴν καὶ ἐκτελῇ αὐτήν, διότι, ἐὰν πράττῃ οὕτως, αἱ πράξεις της δὲν δύνανται νὰ ἔχωσι κῦρός τι, ὅπερ ἔχουσιν αἱ πράξεις τοῦ νομοθετικοῦ σώματος, ὡς κανονίζει τὰς πράξεις ταύτας τὸ Σύνταγμα. Ὁ διαθέτης, ὁρίζων ὅτι ἀφίησιν εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων νὰ κανονίσῃ τὸν τρόπον τῆς ἐκτελέσεως ἢ τῆς διαθέσεως τοῦ κληροδοτήματος, ἐνόει βεβαίως τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων ὡς σῶμα νομοθετικόν, δὲν ἐνόει νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων δικαιώματα καὶ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀποδίδει εἰς αὐτὴν τὸ Σύνταγμα· φρονῶ δὲ, ὅτι ὅλα ἐκεῖνα, ἅτινα ἐγένοντο κατὰ τὸ παρελθόν, καθόσον ἐγένοντο ὑπὸ τοιοῦτον τύπον, οἷα ἡ σημερινὴ πρότασις, εἶναι ἐντελῶς παράνομα.

§19Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς εἴμεθα ἐναντίας γνώμης· ἡμεῖς φρονοῦμεν, ὅτι ἄριστα ἐγένοντο ὅσα ἐγένοντο, καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται ν’ ἀποφανθῇ, καθ’ ἣν μορφώσῃ γνώμην περὶ τῆς διατάξεως τῆς διαθήκης, ἂν ἀποδέχηται ἢ δὲν ἀποδέχηται τὴν ἐντολήν, τὴν ἐν αὐτῇ περιεχομένην. Ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ, φρονοῦμεν, ὅτι ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ἐντολήν, διότι ἡ διάταξις εἶναι ὠφέλιμος εἰς τὴν χώραν, συντελοῦσα εἰς τὴν ταχυτέραν κατασκευὴν τῶν ἀνιχνευτικῶν πλοίων, ὧν τὴν ναυπήγησιν δι’ ἰδίων αὑτῆς χρημάτων ἀνέλαβεν ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Ἐθνικοῦ στόλου. Ἀφοῦ δ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐπιμένει εἰς τὴν γνώμην αὑτοῦ, ἡμεῖς δὲ εἰς τὴν ἐναντίαν γνώμην, εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται ν’ ἀποφασίσῃ, ἐὰν θέλῃ ἀποδεχθῆ τὴν ἡμετέραν γνώμης, παραπέμπουσα τὴν πρότασίν μου εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ἢ ἂν τοὐναντίον θέλῃ ἀποκρούσει τὴν παραπομπὴν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ τὴν ἐνέργειαν τῶν περαιτέρω πρὸς ψήφισιν τῆς προτάσεως, καὶ θέλῃ προκαλέσει τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβολὴν νομοσχεδίου. Ἡ πρότασίς μου ἄρα περὶ παραπομπῆς εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν θέλει διακρίνει τὰ περὶ τούτου, καὶ γενομένη μὲν ἀποδεκτή, θέλει ἀποδείξει τὴν Βουλὴν συμφωνοῦσαν, ὅπως διεξαχθῇ ἡ ὑπόθεσις κατὰ τὸ παρ’ ἡμῶν προβαλλόμενον σύστημα, ἀποῤῥιπτομένη δὲ, θέλει ἀποδείξει τὴν Βουλὴν συμφωνοῦσαν περὶ τῆς ἀνάγκης νομοθετικῆς διαῤῥυθμίσεως τοῦ θέματος κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§20ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἀνθίσταμαι εἰς τὴν παραπομπὴν τῆς προτάσεως εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, οὐδὲ πρόκειται σήμερον νὰ προβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἀποδεχθῇ τὴν ἐντολήν· προτίθεμαι μόνον νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὁ τύπος, τὸν ὁποῖον ἐξέλεξε πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ἐντολῆς τοῦ διαθέτου, δὲν εἶναι ὀρθός, δὲν εἶναι συνταγματικός. Βεβαίως τὸ ζήτημα, μετὰ τὴν γνωμοδότησιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, θὰ ἐπανέλθῃ, καὶ τότε θέλομεν συζητήσει εὐρύτερον, ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ κατατεθοῦν μετὰ τῆς προτάσεως αὐτῆς ὅλα τὰ προηγούμενα, διὰ νὰ ἤμεθα ἐν γνώσει.

§21Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ τοῦ παρθεναγωγείου;

§22ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως.

§23ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ζήτημα, νομίζω, θὰ ἐλύθη ὅτε ἡ διαθήκη ἐγένετο γνωστὴ καὶ ἐπρόκειτο νὰ λάβῃ χώραν ἡ ἐκτέλεσις τῶν διατάξεων αὐτῆς.

§24Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἀνεκινήθη τὸ ζήτημα τοῦτο τότε· ὑπεβλήθη πρότασις πρὸς τὴν Βουλήν, ὅπως κατ’ ἐντολὴν τῆς διαθήκης ὁρίσῃ τὴν χρῆσιν ἑτέρων χρηματικῶν κεφαλαίων, ἡ δὲ Βουλὴ ἐκανόνισε τὰ τῆς χρήσεως τῶν κεφαλαίων ἐκείνων, καὶ ἤδη ᾠκοδομήθη τὸ παρθεναγωγεῖον κατὰ τὰ ὁρισθέντα ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἰς ἐκτέλεσιν εἰδικῆς διατάξεως τῆς διαθήκης τοῦ ἀοιδίμου Ξενοκράτους. Ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη τότε ὁμοθύμως τὴν γενομένην πρότασιν, ὅπως κατὰ τὸν τρόπον τὸν ἤδη προτεινόμενον ἐφαρμοσθῇ ἡ διαθήκη περὶ τὰ τῆς διατάξεως ἐκείνης.

§25ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ ὥρισε κατὰ τίνα τύπον.

§26Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μετῆλθε τύπον τινά, εἶναι δὲ οὗτος ὁ καὶ σήμερον προτεινόμενος.

§27ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὅπως ἐγένετο καὶ τότε, γίνεται καὶ τώρα;

§28Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Βεβαίως.

§29ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ τύπος, ὅστις ἐτηρήθη ὡς πρὸς τὸ παρθεναγωγεῖον, βεβαίως εἶναι ἐντελῶς ἔκθεσμος, δὲν ἔχει οὐδεμίαν νομικὴν ἔννοιαν, διότι τὸ παρθεναγωγεῖον ἀποτελεῖ νομικὸν πρόσωπον, ἀλλὰ νομικὸν πρόσωπον δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ συστήσῃ διὰ τοιαύτης προτάσεως. (Διάλογοι).

§30Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός)....

§31ΡΑΛΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἕνεκα τοῦ θορύβου ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἀντελήφθη ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς Βουλῆς ὡς νομικοῦ προσώπου, πρόκειται, ἐὰν δι’ ἀποφάσεως τοιαύτης ἰδιωτικῆς πλέον ἀποφάσεως ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, ἦναι δυνατὸν νὰ συστηθῇ νομικὸν πρόσωπον. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δι’ ἑτέρου χρηματικοῦ ποσοῦ, ἐκ τῆς αὐτῆς διαθήκης προελθόντος, συνέστη ἓν παρθεναγωγεῖον· τὸ παρθεναγωγεῖον τοῦτο ἔχει δικαιώματα καὶ ὑποχρεώσεις· πῶς θέλει διεκδικήσει τὰ δικαιώματά του, καὶ πῶς θέλει ἐκτελέσει τὰς ὑποχρεώσεις του, ἐὰν δὲν ἀποδώσητε εἰς αὐτὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ νομικοῦ προσώπου; Τὴν ἰδιότητα δὲ ταύτην δὲν δύναται νὰ ἀποδώσῃ ἡ Βουλὴ δι’ ἀποφάσεως πέραν τῆς δικαιοδοσίας της.

§32Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἀπόδοσις τῆς ἰδιότητος νομικοῦ προσώπου ἀνήκει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, κατὰ τοὺς νόμους τοὺς ἡμετέρους· περὶ τούτου δὲ δὲν πρόκειται ἐνταῦθα. Ἐδῶ πρόκειται περὶ ἀποφάνσεως τῆς Βουλῆς, καθοριζούσης τὸν τρόπον τῆς διαθέσεως χρήματος· ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἀποφανθῇ, ποιουμένη τὸν καθορισμὸν, ἢ νὰ ἀπόσχῃ ἀπὸ τοῦ καθορισμοῦ, εἴτε μηδόλως ἀποφαινομένη, εἴτε δηλοῦσα, ὅτι δὲν ἀποδέχεται τὴν ὑπὸ τῆς διαθήκης ἀνατεθεῖσαν εἰς αὐτὴν ἐντολήν. Καὶ ἂν μὲν ἡ Βουλὴ ποιήσηται τὸν καθορισμὸν, ἐκτελοῦνται τὰ τῆς διαθήκης, πιθανωτάτη ὅμως ἡ μὴ ἐκτέλεσις αὐτῶν, ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν θελήσῃ ν’ ἀποφανθῇ ὡς διαλαμβάνει ἡ διάταξις, ἥτις ἀναθέτει εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ οὐχὶ εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, τὴν ἀπόφασιν περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν τὸ χρῆμα θέλει διατεθῆ ὑπὲρ τοῦ ἐθνικοῦ στόλου.

§33ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἔχει κανονισμὸν, διὰ τοῦ ὁποίου ὁρίζεται, πῶς ἐργάζεται ἐνταῦθα ὡς τί θέλει ἐργασθῆ; ὡς νομοθετικὸν σῶμα, ἢ ὡς ὁμὰς προσώπων; Ὡς ὁμάδα δὲν ἐπιτρέπεται εἰς αὐτὴν νὰ ἐργάζηται. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ κατ’ οὐσίαν τὴν ὑποβαλλομένην πρότασιν, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἔχει ὡρισμένα καθήκοντα νομοθετικὰ καὶ ἐλεγκτικά. Σήμερον δὲ δὲν πρόκειται νὰ πράξῃ τι τούτων. Θὰ πράξῃ τι, μὴ περιλαμβανόμενον ἐντὸς τῶν καθηκόντων αὐτῆς. Δὲν δυνάμεθα νὰ χαρακτηρίσωμεν τὴν Βουλὴν ὡς ὁμάδα προσώπων, συνερχομένων καὶ ἀποφασιζόντων περὶ ἑνὸς ζητήματος, μὴ περιλαμβανομένου ἐντὸς τῶν καθηκόντων της. Διὰ τοῦτο εἶναι καλὸν νὰ ὁρισθῇ ὁ τύπος κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ ἐξέλθῃ ἡ Βουλὴ τῶν καθηκόντων της. Διὰ τοῦτο ἠρώτησα, πῶς καθωρίσθη ἄλλοτε.

§34Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπαραλλάκτως, ὅπως προτείνομεν καὶ ἤδη· ὁ δὲ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἐζήτησεν, ὅπως προσαγάγωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ κείμενα περὶ τῶν πρότερον γενομένων, ὅπερ καὶ θέλομεν πράξει.

§35ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἂς ἴδωμεν τὰ γενόμενα, καὶ θὰ ἐπανέλθωμεν. Ἐπὶ τοῦ οὐσιαστικοῦ ζητήματος θέλω ζητήσει μίαν πληροφορίαν· τὸ ποσὸν τῶν 120,000 φράγκων πόσων ἐτῶν πρόσοδον τοῦ δάσους, περὶ οὗ πρόκειται, ἀντιπροσωπεύει;

§36Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Γινώσκετε, ὅτι ἐν Ρωμουνίᾳ τὰ δάση κόπτονται κατὰ περιόδους εἰκοσιπενταετεῖς, οὐχὶ κατὰ τμήματα. Ἐκεῖ δὲν ἐπικρατεῖ τὸ σύστημα τῆς τμηματικῆς ἐκμεταλλεύσεως, ἀλλὰ τὸ δάσος ὁλόκληρον κόπτεται, καὶ ἀναγεννᾶται πάλιν. Ἤδη ἐπωλήθη ὁλόκληρον τὸ δάσος, ὅπερ μετὰ παρέλευσιν 25 ἐτῶν ἀναγεννηθὲν θέλει ἐκ νέου πωληθῆ.

§37ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὥστε ἀντιπροσωπεύει πρόσοδον 25 περίπου ἐτῶν;

§38Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ναί.

§39ΠΑΧΥΣ. 28 ἐτῶν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀποδέχεται, ὅπως ἡ πρότασις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὡς Βουλευτοῦ, ἀποσταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν;

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει λοιπὸν ἀποσταλῆ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, περὶ ἀναγκαστικῆς ἐκποιήσεως ἀκινήτων).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ παραποιήσεως γραμματοσήμων κλπ. ξένων Κρατῶν.

§44ΛΑΜΠΡΟΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῇ μᾶλλον διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, παρὰ διὰ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, ἐπειδὴ τὸ ἄρθρον σχετίζεται μὲ τὸν ποινικὸν νόμον.

§45ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅταν θὰ γείνῃ νόμος, θὰ προσυπογράψῃ καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως. Εἶτα γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ συμβάσεως μετὰ σιδηροδρομικῶν ἑταιριῶν πρὸς τηλεγραφικὴν συνεννόησιν).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Βιέννῃ τὴν 4 Ἰουλίου 1891 συνομολογηθείσης συμφωνίας περὶ ἐγγραφῆς συνδρομῶν εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ τὰ περιοδικὰ συγγράμματα διὰ τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας καὶ τοῦ κανονισμοῦ λεπτομερείας καὶ τάξεως πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς συμφωνίας ταύτης.

§47ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, ὅπως καὶ εἰς τὰ δύο ἄλλα, ἀναφέρονται συμβάσεις, αἱ μὲν δύο γενόμεναι ἐν Βιέννῃ, ἡ δὲ τρίτη ἐν Παρισίοις τὴν 9/21 Ἰουνίου 1890, ἀλλ’ αἱ συμβάσεις αὗται δὲν συνοδεύουσι τὰ νομοσχέδια· δὲν τὰς ἔχομεν.

§48ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Κατετέθησαν, ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι δὲν ἐλάβετε γνῶσιν ὑμεῖς. Ἐν τούτοις θέλω καταθέσει ἄλλο ἀντίτυπον.

§49ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὥστε θὰ διανεμηθῶσι πρὸ τῆς δευτέρας συζητήσεως.

§50ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Θὰ προσπαθήσωμεν νὰ διανεμηθῶσι. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως. Ἀκολούθως γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Βιέννῃ τὴν 4 Ἰουλίου 1891 συνομολογηθείσης διεθνοῦς συμφωνίας περὶ τῆς χρήσεως βιβλιαρίων ταυτότητος ἐν τῇ διεθνεῖ ταχυδρομικῇ ὑπηρεσίᾳ).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Βιέννῃ τὴν 4 Ἰουλίου 1891 συνομολογηθείσης παγκοσμίου ταχυδρομικῆς συμβάσεως. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§53ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου, μετὰ τὰς λέξεις «ὧν τὰ κείμενα ἕπονται», νὰ προστεθῇ «ἐν μεταφράσει». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μετὰ τῆς προσθήκης ταύτης, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τοῦ ἐν Παρισίοις τῇ 9/21 Ἰουνίου 1890 ἀναθεωρηθέντος κανονισμοῦ τῆς διεθνοῦς τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§56ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Καὶ ἐνταῦθα, παρακαλῶ, ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἐν μεταφράσει». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μετὰ τῆς προσθήκης ταύτης, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ, ὡς ἔχουσι, τὰ ἄρθρα 1–12).

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§59ΡΑΛΛΗΣ. Τίς εἶναι ἡ κύρωσις τοῦ ἄρθρου 13;

§60ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Πρόκειται περὶ διατάξεως, ἡ ὁποία κρατεῖ καὶ ἐπὶ τηλεγραφημάτων.

§61ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι διάφορον τὸ πρᾶγμα, διότι τὸ τηλεγράφημα παραδίδοται εἰς τὸν ὑπάλληλον, ἐνῷ ἐνταῦθα τηλεφωνεῖ ὁ ἴδιος ἰδιώτης. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον...

§63ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του εἰς μίαν τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 6, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπαγορεύεται εἰς διευθυντὰς ξενοδοχείων, καφενείων κλπ. νὰ εἰσπράττωσι τέλη, διότι καὶ αὐτὸ δὲν ἔχει κύρωσιν. (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κατασκευῆς λιμένος ἐν Λευκάδι.

§65ΣΕΡΒΟΣ. Μετὰ τὴν ἐπερώτησιν, ἣν ἔφερον πρὸ ὀλίγου, περὶ τῆς ἀνάγκης ἐγγράφων καὶ πληροφοριῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, δὲν δύναται νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν ἀναβολήν.

§66ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω νὰ γείνῃ σήμερον ἡ πρώτη ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου, πρὸ τῆς δευτέρας δὲ συζητήσεως θέλω ὑποβάλει τὰ ζητηθέντα ἔγγραφα.

§67ΡΑΛΛΗΣ. Νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον, διότι δὲν βλέπω ἔκθεσιν ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Οἰκονομικῶν.

§68Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἀπεφασίσθη, ὅπως σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν.

§69ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπιβάλλεται φόρος πρὸς ὡρισμένον σκοπὸν, καὶ πρέπει νὰ τηρήσωμεν τὴν διάταξιν περὶ ὑποβολῆς τῶν τοιούτων νομοσχεδίων εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Οἰκονομικῶν.

§70Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οὐδεμία τοιαύτη διάταξις ὑπάρχει. Ὑπάρχει συνταγματικὴ διάταξις περὶ ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ ταύτης, πρόκειται περὶ ἐπιτροπῆς τῶν Οἰκονομικῶν, ἥτις ὑπάγεται εἰς τὰς γενικὰς διατάξεις τῆς ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας τῆς Βουλῆς. Δύναται τὸ νομοσχέδιον νὰ παραπεμφθῇ πρὸ τῆς συζητήσεως τῆς ἀρχῆς, ἢ καὶ μετ’ αὐτὴν, εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἣν ἡ Βουλὴ ἤθελεν ἐγκρίνει. Οὐδὲν ὑπάρχει τὸ ἐπιτακτικὸν ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ. Ἂν ὁ κ. Βουλευτὴς ἠξίου, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, θὰ προέκειτο περὶ συνταγματικῆς ἀπαιτήσεως, ἀλλ’ εἰς τοῦτο δὲν ἀφορᾷ ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ, διότι τὸ νομοσχέδιον δὲν σχετίζεται πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§71ΣΕΡΒΟΣ. Ἀφοῦ θ’ ἀναβληθῇ τὸ ἀντικείμενον, διότι πρόκειται νὰ γείνῃ ἐξέτασις τῶν σχετικῶν ἐγγράφων, εἶναι καλὸν νὰ παραπεμφθῇ εἰς οἱανδήποτε ἐπιτροπὴν, ἥτις δύναται νὰ ζητήσῃ πᾶσαν πληροφορίαν καὶ νὰ διαφωτίσῃ τὴν Βουλήν.

§72ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Βουλευτὴς εἶχε συναινέσει νὰ γείνῃ ἡ πρώτη ἀνάγνωσις καὶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ δευτέρα μέχρι προσαγωγῆς τῶν ἐγγράφων. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, καὶ ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἔγγραφα πρὸ τῆς δευτέρας συζητήσεως. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μὴ ὑπαγωγῆς τῶν Διευθυντῶν τοῦ Ναυστάθμου εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§75ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Παρακαλῶ, τὸ ἄρθρον μόνον νὰ ὀνομασθῇ ἄρθρον 1, νὰ προστεθῇ δὲ ἄρθρον 2, ἔχον ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 2. Ὁ παρὼν νόμος παύει ἰσχύων, ἀφ’ ἧς ἤθελε διορισθῆ γενικὸς ἀξιωματικὸς ἐν τῇ Διευθύνσει τοῦ Ναυστάθμου». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν προστεθὲν ἄρθρον 2).

§76ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐννοεῖ, ὅτι ἅμα διορισθῇ γενικὸς ἀξιωματικὸς δὲν ἰσχύει ὁ νόμος;

§77ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Μάλιστα. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἀνεγνώσθη, καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν. (Εἶτα γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως τοῦ στρατοῦ καὶ περὶ συστάσεως Ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κανονισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ἔργων.

§79ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν θέλω νὰ παρεμποδίσω τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, νομίζω ὅμως, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τρίτην συζήτησιν, πρὶν λάβωμεν σημείωσιν τῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας θὰ προκαλέσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἐγὼ δὲν εὑρίσκω ἀκριβῆ τὸν ἰσχυρισμὸν, τὸν περιεχόμενον ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ ἐπιτύχῃ, ἂν οὐχὶ οἰκονομίαν, ἀλλὰ μὴ ὑπέρβασιν δαπάνης, ἄνευ παραλύσεως τῆς ὑπηρεσίας. Καὶ ὡς ἁπλοῦν παράδειγμα ἀναφέρω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον περιώρισε τοὺς ἐπιθεωρητὰς εἰς δύο, ἀντὶ πέντε, ἂν δὲ θελήσητε νὰ αὐξήσητε τὸ προσωπικὸν, διότι εἰς τῶν ἐπιθεωρητῶν θὰ προβιβασθῇ εἰς διευθυντήν, ἢ πρέπει νὰ ἀντικατασταθῇ οὗτος, ἢ δὲν θ’ ἀντικατασταθῇ, καὶ τότε θὰ ἔχωμεν ἔλλειψιν· ἕτερος ἐπιθεωρητὴς γίνεται ὑποδιευθυντὴς, καὶ τρίτος ἐπιθεωρητὴς λαμβάνει τὴν διεύθυνσιν τῶν σιδηροδρόμων καὶ τροχιοδρόμων· ὥστε τρεῖς ἐπιθεωρηταὶ ἐκ τῶν πέντε ἀποσπῶνται ἐκ τῆς ἐνεργοῦ ἐπιθεωρήσεως. Θὰ ἀνατεθῇ δὲ ἡ ὅλη ἐπιθεώρησις εἰς δύο ἐπιθεωρητὰς καὶ εἰς τρεῖς νομομηχανικοὺς, οὕτω δὲ θὰ ἔχωμεν ὡς ἀποτέλεσμα διὰ τοὺς τρεῖς τελευταίους ἀμέλειαν ἢ εἰς τὰ ἔργα τῆς ἐπιθεωρήσεως, ἢ εἰς τὰ τοῦ νομομηχανικοῦ. Δεύτερον παράδειγμα ἀναφέρω, ὅτι ἐκτὸς τῶν τριῶν νομομηχανικῶν αʹ τάξεως, καὶ δύο βʹ τάξεως μετατρέπονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἰς νομομηχανικοὺς αʹ τάξεως. Ταῦτα δὲν ἀναφέρω, ὅπως ἐπικρίνω τὸν σκοπὸν τοῦ νομοθετήματος, ἀλλ’ ἔχω πεποίθησιν, ὅτι, ἂν ἐπιδιώκηται βελτίωσις, ἐπιδιώκεται δι’ αὐξήσεως δαπάνης, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ἵνα πεισθῶ λοιπὸν καὶ ἐγὼ καὶ ἴδωμεν κατὰ πόσον διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐπέρχεται αὔξησις δαπάνης, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑποβληθῇ ἡ σημείωσις τῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας θ’ ἀπαιτήσῃ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ νομοθετήματος.

§80ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). (Ὅρα Παράρτημα).

§81ΡΑΛΛΗΣ. Παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ τὴν ἄρτι συναφθεῖσαν σύμβασιν περὶ ἀνανεώσεως τῆς ὑπηρεσίας τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς...

§82ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἡ σύμβασις ἀπεστάλη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν πρὸς ὑπογραφὴν καὶ ἀνταλλαγὴν, ἅμα δ’ ὡς τὴν λάβω, θέλω τὴν καταθέσει.

§83ΡΑΛΛΗΣ. Ἐν τούτοις νομοθετοῦμεν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀγνώστου ἡμῖν συμβάσεως ταύτης, καὶ διὰ τοῦ ἄρθρου 7 νομιμοποιοῦμεν τὴν ἐν λόγῳ σύμβασιν, ἥτις, κατ’ ἐμὲ, παρανόμως συνήφθη, διότι ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ἀπέλυσε τὴν Γαλλικὴν ἀποστολὴν, οὕτω δ’ ἔληξεν ἡ ἐκ τοῦ νόμου τοῦ 1885 ἐντολὴ τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἠδύνατο δὲ ἡ νῦν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ἤδη ληφθεῖσαν παρὰ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἀπόφασιν περὶ μὴ ἀνανεώσεως τῆς θητείας τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς. Εἶναι ἀληθῶς παράδοξος τρόπος τοῦ νομοθετεῖν· ζητεῖται παρὰ τῆς Βουλῆς ἡ ἔμμεσος νομιμοποίησις συμβάσεως, παρανόμως συναφθείσης καὶ ἀγνώστου τῇ Βουλῇ. Ἀλλὰ πάντα ταῦτα δὲν ἀποδεικνύουσι σεβασμὸν πρὸς τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς.

§84ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἡ ἀνανέωσις ἐγένετο, διότι δὲν ἐλήφθη πρόνοια παραδόσεως τῶν ἔργων παρὰ τῶν Γάλλων μηχανικῶν πρὸς τοὺς Ἕλληνας, μόνον δὲ ἓξ ἐκ τῶν τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς μηχανικῶν διατηροῦνται.

§85ΡΑΛΛΗΣ. Εἰμὶ πεπεισμένος, ὅτι οἱ Γάλλοι μηχανικοὶ οὐδέποτε θέλουσι παραδώσει τὰ ἔργα, ἐὰν μὴ ληφθῇ καὶ ὡς πρὸς αὐτοὺς τὸ μέτρον, ὅπερ ἔλαβον ἄλλοτε, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, κατά τινος ἐφόρου τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης, ἧς τὰς κλεῖδας ἠναγκάσθην νὰ ζητήσω διὰ τῆς ἀστυνομίας. Δι’ ἐμὲ εἶναι ἀνεξήγητος ἡ τρυφερότης τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Γαλλικὴν ἀποστολὴν, διότι εἰς ταύτην ὀφείλομεν τὰς καταστροφὰς τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν. Ἐὰν δὲ δὲν παρενέβαινεν ἡ Ἀγγλικὴ ἑταιρία εἰς τὴν δημοπρασίαν τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου τῶν Συνόρων, χάρις εἰς τὴν Γαλλικὴν ἀποστολὴν θὰ εἴχομεν ὑποστῆ πλεονάζουσαν δαπάνην δεκάδων ἑκατομμυρίων. Τοσοῦτον κήδεται τῶν συμφερόντων τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἡ Γαλλικὴ ἀποστολὴ, ἧς τὴν σύμβασιν ἀνενέωσεν ἡ Κυβέρνησις, καίτοι ἡ προκάτοχος εἶχεν ἀπολύσει αὐτήν.

§86ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ πρόκειται νὰ προκληθῇ ἰδία συζήτησις περὶ τοῦ ζητήματος τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς, νομίζω, ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ ἐπιφυλαχθῶ τότε νὰ ἐκθέσω καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην μου καὶ τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ πρώην Κυβέρνησις ἐνόμισε πρέπον καὶ ἐπιβαλλόμενον εἰς αὐτὴν νὰ μὴ ἀναβάλῃ οὐδ’ ἐπὶ μίαν στιγμὴν τὴν ἀπόλυσιν τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς· ἀπὸ τοῦδε ὅμως ὀφείλω νὰ ἀντικρούσω τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἔδει νὰ δοθῇ μείζων χρόνος πρὸς παράδοσιν τῆς ὑπηρεσίας. Φρονῶ, ὅτι χρόνος ἐδόθη ἐπαρκὴς πρὸς τὴν παράδοσιν, ἂν δὲ δὲν ἐγένετο αὕτη, δὲν ἐγένετο, διότι αὐτοὶ, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ παραδώσουν, δὲν ἤθελον νὰ παραδώσουν. Ἐπίσης ἡ ἀπόλυσις ἐγένετο συνεπείᾳ μελέτης, ὅτι οὐδεμία βλάβη ἤθελεν ἐπέλθει εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῶν δημοσίων ἔργων, διότι ὑπῆρχον Ἕλληνες μηχανικοί, οἱ ὁποῖοι ἀνελάμβανον ἐν πεποιθήσει τὴν διεύθυνσιν τῶν διαφόρων ἔργων.

§87ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). (Ὅρα Παράρτημα).

§88ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπορῶ, κύριε Πρόεδρε, ἀκούων τὸν κ. Ὑπουργὸν, λέγοντα, ὅτι δὲν ὑπῆρχε προθεσμία παραδόσεως, ἀφοῦ ἐκ τῶν προτέρων πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους ὡρίσθη ὡς ἡμέρα λήξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς ἡ 1 Ἰουνίου· νομίζω, ὅτι εἶναι αὕτη ἐκ τῶν προτέρων προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας αὐτοὶ οἱ κύριοι ὤφειλον νὰ ἦναι ἕτοιμοι νὰ παραδώσουν ὅλην τὴν ὑπηρεσίαν εἰς τοὺς Ἕλληνας μηχανικούς, καὶ ἀφοῦ ἕνα μῆνα πρὸ τῆς λήξεως αὐτῆς εἰδοποιήσαμεν ὡς ἐκ περισσοῦ αὐτούς, ὅτι δὲν ἐννοοῦμεν νὰ τοὺς κρατήσωμεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν μας, δὲν εἶχον τὸν καιρὸν νὰ ἑτοιμασθοῦν; Ἀλλ’ ἐκ τῶν πράξεών των ἀπεδείχθη, ὅτι ἐχρειάζετο ἡ παρουσία χωροφυλάκων, ἵνα δυνηθῶμεν νὰ καταλάβωμεν τοὺς διαφόρους σταθμοὺς καὶ τὴν ἐν αὐτοῖς περιουσίαν τοῦ Κράτους. Περὶ τούτων ὅμως θέλομεν συζητήσει, ὡς εἶπον, ὅταν ἔλθῃ ὁ καιρός, ὁπότε θὰ ἔχωμεν καὶ τὰ ἔγγραφα ἐνώπιόν μας.

§89ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). (Ὅρα Παράρτημα).

§90ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνεκίνησε τὸ ζήτημα τοῦ σιδηροδρόμου Διακοφτοῦ– Καλαβρύτων, θὰ παρεκάλουν, μέχρι τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σύμβασιν τὴν νέαν μετὰ τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς, νὰ καταθέσῃ τὸν ἀρχικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ σιδηροδρόμου αὐτοῦ, πρὸς δὲ σημείωσιν πόσον ἐστοίχισε μέχρι τοῦδε καὶ πόσα θὰ στοιχίσῃ μέχρις οὗ παραδοθῇ εἰς τὴν δημοσίαν χρῆσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως, εἰς βʹ συζήτησιν).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συντηρήσεως τῶν ὁδῶν τοῦ Κράτους.

§92ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εὑρίσκεται εἰς ἀντίφασιν πρὸς τὴν κατάστασιν τοῦ τόπου καὶ πρὸς τὰς ἐπαγγελίας τῆς Κυβερνήσεως περὶ οἰκονομιῶν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο περιέχει αὔξησιν σπουδαιοτάτην δαπανῶν, προτείνει δὲ σύναμα τὴν εἰσαγωγὴν συστήματος, καταδικασθέντος ὑπ’ αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἐν τῇ ἐκθέσει αὑτοῦ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ὑπολογίζει, θ’ ἀπαιτήσῃ δαπάνην 1,430,000 περίπου δραχμῶν...

§93ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καὶ δρόμοι δὲν ὑπάρχουν.

§94ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ οὔτε ὑπῆρξαν, οὔτε θὰ ὑπάρξουν... Μέχρι τοῦδε ἐδαπανῶντο 700,000 δραχμῶν πρὸς συντήρησιν τῶν ὁδῶν. Παραδέχομαι νὰ προσθέσω, ὅτι θὰ οἰκονομηθῇ δαπάνη μὴ ὑπερβαίνουσα τὰς 100,000 δραχμῶν, διὰ τὴν ἀνακαίνισιν ὁδῶν, διότι αἱ ἀνακαινίσεις αὗται ἀναφέρονται καὶ εἰς ἔργα τεχνικὰ καὶ εἰς καταστροφὴν ὁδῶν ἕνεκα διαφόρων λόγων, καὶ οὐχὶ μόνον ἕνεκα κακῆς συντηρήσεως. Ἀλλὰ παραδέχομαι, ὅτι καλλιτέρα συντήρησις θὰ μᾶς ἔφερεν οἰκονομίαν 100,000 δραχμῶν. Ἀλλὰ θὰ ἐπιτύχωμεν διὰ τοῦ συστήματος τὸ ὁποῖον προτείνεται, συντήρησιν τοιαύτην, ἡ ὁποία νὰ μᾶς ἐπιφέρῃ τὴν οἰκονομίαν τῶν 100,000 δραχμῶν; Βεβαίως ὄχι. Ὁ θεσμὸς τῶν ὁδοστατῶν ἐλειτούργησεν ἐπὶ πολλὰ ἔτη, πάντες δὲ ἐνθυμούμεθα, ὅτι αἱ ὁδοὶ δὲν ἦσαν τότε εἰς κατάστασιν καλλιτέραν ἐκείνης, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται σήμερον...

§95ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἰς πολὺ καλλιτέραν.

§96ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσως ἦσαν εἰς πολὺ χειροτέραν κατάστασιν. Βεβαίως, ὅταν οἱ μηχανικοί, τῶν ὁποίων τὴν θέσιν θέλομεν νὰ βελτιώσωμεν, ἐπιτηροῦσι τοὺς ἐργολάβους, ἀναντιῤῥήτως ἡ συντήρησις εἶναι ἡ καλλιτέρα. Ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν ἦναι καλλιτέρα, πάλιν δὲν δικαιολογεῖ τὴν προσθήκην δαπάνης ἑξακοσίων καὶ ἑπτακοσίων χιλιάδων δραχμῶν, ὅπως ἐπανέλθωμεν εἰς σύστημα καταδικασθέν. Διὰ τοῦτο, ἐὰν αἱ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως περὶ προθέσεων οἰκονομιῶν ἔχωσί τι τὸ βάσιμον, νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ, ἐκτὸς ἐὰν καὶ ἐνταῦθα νομίζωμεν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπηρεασθῶμεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς δημοσίας τάξεως, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡς ἐπιχείρημα, καὶ νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι διὰ τοῦ διορισμοῦ τῶν χιλίων τόσων ὁδοστατῶν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ὑπερασπίσωμεν τὴν κοινωνίαν ἐναντίον τῶν 11,000 φυγοδίκων. Πιστεύω δὲ, ὅτι ὁ ἴδιος κ. Ὑπουργὸς θὰ θελήσῃ νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, ἵνα μὴ κατηγορηθῇ, ὅτι εἰσάγει νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον οὐδένα ἄλλον προορισμὸν ἔχει ἢ νὰ δώσῃ τὴν εὐκολίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διορίσῃ μέγαν ἀριθμὸν ὑπαλλήλων ἀχρήστων, χάριν πολιτικῆς συναλλαγῆς, πρὸς βλάβην ἰδίως τοῦ ζητήματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον σήμερον μᾶς ἀπασχολεῖ, πρὸς βλάβην τῶν οἰκονομικῶν τοῦ τόπου.

§97ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). (Ὅρα Παράρτημα).

§98ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ εὔχομαι, ὅπως ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τῶν προθέσεων τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν διορισμὸν τῶν προσώπων, ἀποδειχθῇ ἀληθής. Θὰ ἦναι τότε δυνατὸν, τινὰ ἐκ τῶν ἐὰν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πραγματοποιηθῶσιν. Ἡ ἀνάπτυξις, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς σημερινῆς ἀνακαινίσεως καὶ συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, ἀφεώρα μόνον τὸ μέρος τῆς ἀνακαινίσεως, δὲν δύναται δὲ νὰ ὀνομασθῇ συντήρησις ἡ γιγνομένη καθ’ ὃν τρόπον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργός. Ἡ σπανία παρουσία τοῦ μηχανικοῦ, ἡ διάβασις αὐτοῦ, ἡ βραδεῖα ἀνακάλυψις ἐλλείψεώς τινος ἐν τινὶ ὁδῷ καὶ ἡ διὰ δημοπρασίας ἐπιδίωξις ἐπισκευῆς, ταῦτα ἀφορῶσι τὴν ἀνακαίνισιν τῆς ὁδοῦ. Ἡ συντήρησις ὅμως τῆς ὁδοῦ εἶναι ἡ διὰ δημοπρασίας ἀνάθεσις εἰς ἕνα ἐργολάβον, ὅπως συντηρήσῃ αὐτὴν κατὰ τοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους ὁρίζει τὸ μετ’ αὐτοῦ συναπτόμενον συμβόλαιον. Τοιουτοτρόπως πρέπει νὰ γίνηται τώρα. Ἐὰν τὸ σύστημα τοῦτο δὲν ἐφαρμόζηται οὕτω, δὲν ἕπεται, ὅτι εἶναι κακὸν, ἀλλ’ ὅτι κακῶς ἐκτελεῖται. Ἀπέτυχεν ἴσως ἐκεῖ, ὅπου ἡ συντήρησις συνεχωνεύθη μὲ τὴν ἀνακαίνισιν. Ἀλλ’ ὅταν ἐργολάβος ἀναδεχθῇ τὴν συντήρησιν ὁδοῦ τινος ὁ ἐργολάβος οὗτος καὶ καλλίτερον καὶ οἰκονομικώτερον καὶ τελειότερον θέλει συντηρήσει αὐτὴν, ἀφ’ ὅ,τι ἤθελον συντηρήσει ταύτην οἱ ἐκ μακρᾶς πείρας γνωστοὶ ὁδοστάται. Οἱ ὁδοστάται βεβαίως δὲν θὰ ἐπιφέρωσιν ἐλάττωσιν εἰς τὰς δαπάνας, οἱ ὁδοστάται θέλουσιν ἀποῤῥοφήσει δαπάνην ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἑκατομμυρίου περίπου, μὴ πράττοντες ἄλλο τι πλειότερον, παρὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σήμερον πράττουσιν οἱ ἐργολάβοι διὰ μόνην τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν. Ἡ ἀνακαίνισις θέλει ἐξακολουθεῖ νὰ ἀπαιτῇ τὰ αὐτὰ ἴσως ποσά. Παραδεχθεὶς δ’ ἐν τῷ ὑπολογισμῷ μου οἰκονομίαν ἑκατὸν χιλιάδων ἐκ τῶν ἀνακαινίσεων, νομίζω ὅτι εἶμαι ἐπιεικέστατος ὑπὲρ τοῦ προτεινομένου συστήματος παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὅτι δὲ δὲν εἶναι συνεπὴς ἡ Κυβέρνησις, ὑποστηρίζουσα τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, μὲ τὰς ἐπαγγελίας αὐτῆς περὶ οἰκονομιῶν ἐν τοῖς ἔργοις τῆς ὁδοποιίας, τοῦτο δὲν ἀπαιτεῖ πολλὴν δυσκολίαν, ὅπως ἀποδειχθῇ. Ἡ Κυβέρνησις ἐγγράφως ἐδήλωσε καὶ ἀνέγραψε καὶ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ συμφώνως πρὸς τὴν δήλωσίν της, ὅτι ἡ δαπάνη ὁλοκλήρου τοῦ προσωπικοῦ, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν ξένων μηχανικῶν, ὑπὲρ τῆς συντηρήσεως ἢ τῆς ἀνακαινίσεως τῶν ὁδῶν, καὶ πᾶσα ἄλλη δαπάνη, ἀφορῶσα τὴν ὁδοποιΐαν, δὲν θέλει ὑπερβῆ τὰ 2½ ἑκατομμύρια. Ἄν λοιπὸν παραδεχθῶμεν, ὅτι ἀπαιτεῖται δαπάνη ἑνὸς καὶ ἡμίσεως περίπου ἑκατομμυρίου πρὸς συντήρησιν μόνον τῶν ὁδῶν δι’ ὁδοστατῶν, βεβαίως δὲν θὰ ὑπολειφθῇ ἐκ τῶν 2½ ἑκατομμυρίων ποσὸν ἀρκοῦν διὰ τὴν ἀνακαίνισιν, διὰ τὸ πολυειδὲς προσωπικὸν καὶ διὰ πάσας τὰς ἄλλας παρομαρτούσας δαπάνας πρὸς συντήρησιν καὶ ἀνακαίνισιν τῶν ὑφισταμένων ὁδῶν. Ὅτε ἐδαπανῶντο 700,000 μόνον περίπου κατὰ μέσον ὅρον διὰ τὴν συντήρησιν, καὶ 600,000 περίπου κατὰ μέσον ὅρον διὰ τὴν ἀνακαίνισιν τῶν ὁδῶν, τότε τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας διὰ τοὺς δύο τούτους σκοποὺς καὶ διὰ τὸ προσωπικὸν αὐτοῦ δὲν ἐδαπάνα 2½ ἑκατομμύρια μόνον, ὑπερέβαινε τὰ 3 ἑκατομμύρια ἡ δαπάνη. Ἄν δὲ σήμερον διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν δὲν θέλωμεν νὰ σταθῶμεν ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς δαπάνης, ἡ ὁποία ἐγίνετο πρὸ τῆς καταργήσεως τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας, ἀλλὰ ζητοῦμεν νὰ διπλασιάσωμεν αὐτήν, οὐχὶ τὰ 2½ ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, δὲν θὰ ἀρκέσωσιν, ἀλλὰ πρέπει νὰ προστεθῇ καὶ ἕτερον ποσὸν, ἀνερχόμενον εἰς 600.000 περίπου. Ὥστε τὸ μέτρον τῆς καταργήσεως τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας καὶ τῆς συγχωνεύσεως αὐτοῦ μετὰ τοῦ γενικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, ὅπερ ἐσκόπει οἰκονομίαν ἐν ταῖς δαπάναις τῆς ὁδοποιΐας, κατόπιν τοῦ νέου νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον προτείνεται εἰς τὴν Βουλήν, ἀποβαίνει μέτρον οὐχὶ οἰκονομιῶν, ἀλλ’ αὐξήσεως δαπάνης. Ἔχετε καθῆκον, πλειότερον παντὸς ἄλλου ὑμεῖς, νὰ σκεφθῆτε, ἂν τοιαῦτα μέτρα πρέπῃ σήμερον νὰ νομοθετηθῶσι καὶ τεθῶσιν εἰς ἐνέργειαν. Ἔχετε τὸ καθῆκον τοῦτο, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε, ὅτι ῥητῶς καὶ ἐπισήμως ὑπεσχέθητε εἰς τὸ ἔθνος, ὅτι θὰ ἀνορθώσητε τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Δημοσίου. Ἔχετε εὐθύνην ἄμεσον καὶ προσωπικὴν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Τὸ ζήτημα ὅμως τοῦτο συνδέεται μὲ σπουδαιότατα συμφέροντα τοῦ ἔθνους, καὶ διὰ τοῦτο νομίζω καθῆκον ἡμῶν νὰ ὑπενθυμίζωμεν τὴν εὐθύνην ὑμῶν εἰς πᾶν μέτρον, τὸ ὁποῖον τείνει εἰς ἀποτελέσματα ἐναντία ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθητε.

§99ΡΑΛΛΗΣ. Δύο λέξεις πρέπει νὰ προσθέσω εἰς ἀπάντησιν τῶν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν λεχθέντων περὶ τῶν ἐγγυήσεων, τὰς ὁποίας δῆθεν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον χορηγεῖ. Τὰς ἐγγυήσεις εὑρίσκει, πιστεύω, εἰς τὰ προσόντα τῶν ὁδοστατῶν καὶ εἰς τὴν πρότασιν τοῦ διορισμοῦ αὐτῶν παρὰ τοῦ νομομηχανικοῦ. Τὰ προσόντα γνωρίζετε τίνα εἶναι; Εἶναι τοιαῦτα, ὥστε δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν, ὅπως καταστήσωσι πενταετῆ θητείαν ὑπὲρ παντὸς ὀργάνου τῆς φατρίας· διότι, ὅπως διορισθῇ τις ὁδοστάτης, πρέπει (ἀναγινώσκει) «νὰ ἔχῃ ἐκπληρώσει τὴν στρατιωτικὴν αὐτοῦ ὑποχρέωσιν, καὶ νὰ μὴ ἔχῃ ἡλικίαν οὔτε κατωτέραν τῶν 20 ἐτῶν, οὔτε ἀνωτέραν τῶν 50, νὰ μὴ ἔχῃ σωματικὴν βλάβην, νὰ ἔχῃ ἐργασθῆ εἰς κατασκευὰς ἢ ἐπισκευὰς ὁδῶν ἢ οἰκοδομῶν, νὰ μὴ ἔχῃ καταδικασθῆ ἐπὶ κακουργήματι ἢ πλημμελήματι, καὶ νὰ ᾖ ἐφωδιασμένος διὰ τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ 16 ἀναφερομένων ἐργαλείων». Αὐτὰ εἶναι ὅλα τὰ προσόντα.

§100ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. «Πᾶς πολίτης Ἕλλην» ἔπρεπε νὰ εἴπῃ.

§101ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ νὰ ὑποδείξητε σεῖς ἄλλα προσόντα, διὰ νὰ τὰ ἀκούσωμεν.

§102ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ σᾶς ὑποδείξω προσόντα.

§103ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἡμεῖς δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν καὶ ἄλλα προσόντα, ὅταν πεισθῶμεν, ὅτι δι’ αὐτῶν θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν καταλληλοτέρων προσώπων. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸν ἐξ Ἄρτης ἔντιμον συνάδελφον, ὁ ὁποῖος εὑρίσκει τὰ προσόντα αὐτὰ ἰσοδύναμα πρὸς τὸ «πᾶς πολίτης Ἕλλην», νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ προτείνῃ αὐτὸς τοιαῦτα.

§104ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἕν μόνον ἐλάττωμα ἔχει αὐτὸ, ὅτι οὐδέποτε τηροῦνται οἱ νόμοι κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν.

§105ΡΑΛΛΗΣ. Ἂν ἔκαμον ὅμως ἀπὸ τοῦδε μνείαν τῶν προσόντων, τὰ ὁποῖα ἀναγράφει τὸ ἄρθρον 4, ἔκαμον μνείαν αὐτῶν, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μᾶς παρέστησεν, ὅπως ὑποστηρίξῃ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι δηλ. δι’ ὁδοστατῶν πλέον πρέπει νὰ διεξάγηται ἡ συντήρησις τῶν ὁδῶν, μᾶς παρέστησεν, ὅτι ἐλήφθησαν διὰ τοῦ νομοσχεδίου πάντα τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα ὑπὲρ τοῦ συμφέροντος τοῦ Δημοσίου. Βλέπω δ’ ἐγὼ, ὅτι τὸ ἄρθρον 4, διαγράφον τὰ προσόντα, διαγράφει ἀκριβῶς, ὅτι πᾶς πολίτης Ἕλλην, ἀνήκων εἰς τὴν φατρίαν, δύναται νὰ διορισθῇ. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα ἐγγύησις, τὸ δικαίωμα τῆς προτάσεως, ὅπερ ἀπαλλοτριοῖ ἀκριβῶς ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου καὶ τὴν εὐθύνην. Τὸ δικαίωμα τῶν προτάσεων γνωρίζομεν πῶς ἐλειτούργησε κατὰ τὸ παρελθὸν, δὲν ἔχω δὲ οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν καὶ περὶ τοῦ πῶς θὰ λειτουργήσῃ καὶ κατὰ τὸ μέλλον. Λ. χ. προχείρως, γνωρίζομεν διὰ τίνων προτάσεων διορίζεται τὸ προσωπικὸν τῶν καπνοκοπτηρίων. Ἐρωτήσατε, πῶς εἶναι διωρισμένος ὁ δεῖνα, καὶ τί πράττει ὁ δεῖνα, π. χ. ὁ κ. Σιγάλας, καὶ θέλετε μάθει, ὅτι αὐτὸς, καίτοι οὐδόλως ἐργάζεται, διωρίσθη καὶ μισθοδοτεῖται, μόνον διότι ἀνήκει εἰς τὴν φατρίαν. Θέλετε δὲ μάθει, ἂν ἀνατρέξητε εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ παρελθόντος, ὅτι κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1890 ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία ἠσχολεῖτο ἀκριβῶς εἰς τὸ ἔργον τῆς ἐκκαθαρίσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἀργομίσθου, τὸ ὁποῖον κατὰ ἑκατοντάδας ἐπλημμύρει τὰ θεωρεῖα τῆς Βουλῆς, μόνον διὰ νὰ χειροκροτῇ τοὺς Βουλευτὰς τοὺς συμπολιτευομένους καὶ τοὺς Ὑπουργοὺς, καὶ νὰ ποδοκροτῇ τοὺς ἀντιπολιτευομένους. Χάρις εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, τὸν νῦν, ἀπηλλάγημεν εὐτυχῶς τῆς εἰς τὰ ἀκροατήρια παρουσίας αὐτῶν, ἀλλὰ τὸ προσωπικὸν τὸ ἀργόμισθον βεβαίως ἐξακολουθεῖ νὰ ἐκμυζᾷ τὸ Δημόσιον καὶ τὸ ταμεῖον τὸ Ἑλληνικόν.

§106ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡμεῖς, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἴμεθα ἐναντίοι τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν,—πολλοῦ γε καὶ δεῖ,—ἡμεῖς ἐννοοῦμεν κάλλιστα, ὅτι, ἂν ὀλιγωρήσωμεν τῆς συντηρήσεως, θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην ταχέως τῆς ἀνακαινίσεως, εἰς τὸ ἀπώτερον δὲ μέλλον καὶ τῆς ἐκ νέου κατασκευῆς τῶν ὁδῶν. Διὰ τοῦτο συμφωνοῦμεν μὲν πληρέστατα πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον ὡς πρὸς τὴν ἀνάγκην τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, διαφωνοῦμεν ὅμως πρὸς αὐτὸ ὡς πρὸς τὸ σύστημα μόνον τῆς συντηρήσεως, τὸ ὁποῖον καθιεροῖ τὸ νομοσχέδιον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπεκαλέσθη, πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ συστήματος τούτου, τὰ γινόμενα ἐν ἄλλαις χώραις. Μᾶς εἶπεν, ὅτι καὶ ἀλλαχοῦ, ἰδίᾳ δ’ ἐν Γαλλίᾳ, ἀπαντᾷ τὸ σύστημα τῆς δι’ ὁδοστατῶν συντηρήσεως τῶν ὁδῶν. Ἀλλὰ νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὑπάρχει διαφορά τις, καὶ διαφορὰ μάλιστα μεγάλη, μεταξὺ τῶν γιγνομένων ἐν ἄλλαις χώραις, καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Γαλλίᾳ, καὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα γίνονται παρ’ ἡμῖν. Ἀλλαχοῦ διορίζονται καὶ οἱ ὑπάλληλοι καὶ οἱ ἐργάται, ὅπως ἐργάζωνται, παύονται δὲ, ὁσάκις ἀποδειχθῇ, ὅτι παραμελοῦσι τὸ καθῆκόν των. Παρ’ ἡμῖν ὅμως συμβαίνει πολλάκις τὸ ἐναντίον. Παρ’ ἡμῖν πολλοὶ συνήθως διορίζονται εἰς θέσεις καὶ ὑπηρεσίας, οὐχὶ ὅπως ἐργάζωνται, ἀλλ’ ὅπως ἀμείβωνται διὰ προηγουμένας ἢ διὰ μελλούσας ἐκδουλεύσεις πρὸς τὸ κόμμα. Τούτου ἕνεκα, προκειμένου περὶ δημιουργίας θέσεων ἐν Ἑλλάδι, ἡμεῖς δὲν ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν, τί ἐν ἄλλαις χώραις, ἀλλὰ τί παρ’ ἡμῖν αὐτοῖς κυρίως συμβαίνει. Ἀφοῦ δὲ τὸ σύστημα τῆς δι’ ὁδοστατῶν συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, ἐφαρμοσθὲν πρὸ ἐτῶν ἤδη ἐν Ἑλλάδι, ἀπέτυχεν οἰκτρῶς, ἀφοῦ οὕτως ἔχομεν πρὸ τῶν ποδῶν ἡμῶν τὸ ἀναγκαῖον ἐκ τῆς πείρας δίδαγμα, πρὸς τί νὰ ἀρυσθῶμεν τοιοῦτο ἐκ τοῦ παραδείγματος τῶν ἄλλων χωρῶν; Ἢ ἐλησμόνησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι τὸ σύστημα τῶν ὁδοστατῶν ἐλειτούργησε παρ’ ἡμῖν μέχρι τοῦ 1887, ὅτε ἐδέησεν αὐτὸς ὁ νῦν Πρωθυπουργὸς νὰ προτείνῃ τὴν κατάργησίν του, ἀφοῦ τόσον εὐγλώττως διεξετραγώδησεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰς καταχρήσεις, αἵτινες ἐλάμβανον χώραν ὑπ’ αὐτό, χωρὶς οὐδεμία ἀπολύτως ὁδὸς τοῦ Κράτους νὰ συντηρῆται διὰ τῶν ὁδοστατῶν; Ἀλλ’ ἂν ἐλησμόνησε ταῦτα ὁ κ. Θεοτόκης, ἡμεῖς, Κύριοι, οἱ ὄντες ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, ἐν αἷς ὑπῆρχον ἐν χρήσει ὁδοὶ ἤδη πρὸ τοῦ 1887, ἐνθυμούμεθα πάντες ἀκόμη, ὁπόσα ἐδαπανῶντο τότε εἰς ὁδοστάτας, οἵτινες ὅμως ἐπληρώνοντο παρὰ τοῦ Δημοσίου, ὡς ἀργόμισθοι, χωρὶς ποτὲ νὰ ἐργασθῶσιν ἐπὶ τῶν ὁδῶν. Ἡμεῖς γινώσκομεν κάλλιστα, ὅτι, ὅπως τότε οὐδεμία ὁδὸς συνετηρεῖτο διὰ τῶν ὁδοστατῶν, οὕτω καὶ τώρα θὰ συμβῇ. Ἰδοὺ διατὶ ἡμεῖς, ἀποκρούοντες τὸ σύστημα τοῦτο, ὑποστηρίζομεν τὴν δι’ ἐργολάβων συντήρησιν τῶν ὁδῶν. Δὲν ἐννοοῦμεν βεβαίως τὸν τρόπον τῆς δι’ ἐργολάβων συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Δὲν ἐννοοῦμεν, ὅτι πρέπει, ἐπὶ παραδείγματι, νὰ προσχωσθῇ πρῶτον εἷς χάνδαξ ὁδοῦ, ἢ ν’ ἀποσπασθῇ εἷς λίθος ἔκ τινος γεφύρας, ὅπως εἶτα ὑποβάλῃ ἱεραρχικῶς περὶ τούτου ἔκθεσιν ὁ ἐργοδηγὸς ἢ νομομηχανικὸς εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων, καὶ τότε τοῦτο ν’ ἀποφασίσῃ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἐκχώσεως τοῦ χάνδακος, ἢ τῆς ἐπαναφορᾶς τοῦ ἀποσπασθέντος λίθου εἰς τὴν γέφυραν διὰ δημοπρασίας εἰς τὸν μειοδοτήσοντα ἐργολάβον. Ἡμεῖς ἐννοοῦμεν, ὅτι πρέπει νὰ διαιρεθῶσιν αἱ διάφοροι ὁδοὶ εἰς τμήματα, καθ’ ὡρισμένον ἀριθμὸν χιλιομέτρων, ἑνὸς ἑκάστου δὲ τούτων ἡ συντήρησις νὰ ἐκδίδεται εἰς ἐργολαβίαν κατ’ ἔτος, ἢ κατὰ διετίαν καὶ τριετίαν, διὰ μειοδοσίας. Βεβαίως παρὰ τῶν μελλόντων ἐργολάβων θ’ ἀπαιτηθῇ πᾶσα ἐγγύησις περὶ τῆς ἐκπληρώσεως τῶν ὅρων τοῦ συμβολαίου, δι’ οὗ θ’ ἀνατεθῇ εἰς αὐτοὺς ἡ συντήρησις ὁδοῦ τινος, εἷς δὲ τῶν πρώτων ὅρων τοῦ συμβολαίου θὰ ἦναι ἐκεῖνος, καθ’ ὃν πᾶσαν ἐνδεχομένην ὀλιγωρίαν των θ’ ἀναπληροῖ τὸ Δημόσιον, δαπανῶν εἰς λογαριασμόν των. Ὁ κ. Θεοτόκης μίαν μόνην ἀντίῤῥησιν ἀντέταξε πρὸς τὸ σύστημα τοῦτο, εἰπών, ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν πληροφορίας, τίνες ὁδοὶ ἔχουσι μεγαλειτέραν καὶ τίνες ὀλιγωτέραν συγκοινωνίαν, τίνες ἄρα θὰ ἀπαιτῶσι μεγαλειτέραν καὶ τίνες ὀλιγωτέραν δαπάνην πρὸς συντήρησίν των, ὅπως οὕτως ἔχωμεν βάσιν τινὰ εἰς τοὺς ὑπολογισμούς μας περὶ τῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λαμβάνωμεν ὡς ἀνώτατον καὶ κατώτατον ὅριον κατὰ τὴν μειοδοσίαν. Ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω, ὅτι θὰ ἔχωμεν τὰς αὐτὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας θὰ ἐλαμβάνομεν ὡς βάσιν καὶ ἐπὶ τοῦ ὑπολογισμοῦ τῆς δαπάνης, τῆς ἀπαιτουμένης ἐπὶ τῶν ὁδοστατῶν, ἤτοι τὰς ἐκθέσεις τῶν ἐργοδηγῶν, νομομηχανικῶν καὶ ἐπιθεωρητῶν, μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι, προκειμένου περὶ ἐργολαβίας, ἔχομεν μεγαλειτέραν ἀσφάλειαν περὶ οἰκονομικωτέρας συντηρήσεως τῶν ὁδῶν ἐν αὐτῷ τῷ συναγωνισμῷ τῶν ἐργολάβων, οἵτινες ἄλλως θὰ ἦναι καὶ ὑπέγγυοι διὰ τὴν πραγματικὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν, ἐνῷ ἐπὶ τῶν ὁδοστατῶν καὶ ἡ δαπάνη θὰ ἦναι μεγαλειτέρα, καὶ οὐδεμίαν ἐγγύησιν θὰ ἔχωμεν περὶ συντηρήσεως τῶν ὁδῶν. Ὁπωσδήποτε καὶ ἂν ἐξετάσωμεν τὸ πρᾶγμα, κύριε Πρόεδρε, θὰ εὕρωμεν, ὅτι τὸ οἰκονομικώτερον καὶ ἀσφαλέστερον σύστημα συντηρήσεως τῶν ὁδῶν εἶναι τὸ δι’ ἐργολαβίας τμηματικῆς, ὅπως ἡμεῖς ἐννοοῦμεν αὐτήν. Διὰ τοῦ συστήματος τῶν ὁδοστατῶν, τὸ ὁποῖον ἐδοκιμάσαμεν ἤδη ἀρκετὰ, θὰ ἔχωμεν μὲν θέσεις ἀργομίσθων πολλάς, δι’ ὧν θὰ ἱκανοποιῶμεν τὰς ἀπαιτήσεις τῶν φίλων τοῦ κόμματος, ἀλλὰ ὁδοὺς βεβαίως δὲν θὰ ἔχωμεν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα αὐτοῦ 1–3).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§108ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ προσόντων τῶν ὁδοστατῶν καὶ ἀρχιοδοστατῶν, ἂν θέλῃ, νὰ δεχθῇ τροπολογίαν, ὅτι προτιμῶνται οἱ ἐκ τοῦ σώματος τοῦ μηχανικοῦ, πρῶτον μὲν οἱ ἔχοντες ἄφεσιν ἀμέμπτου ἢ ἐξαιρέτου διαγωγῆς, δεύτερον δὲ, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀρχιοδοστάτας, νὰ μὴ γνωρίζωσιν οὗτοι ἁπλῶς μόνον «γραφὴν καὶ ἀνάγνωσιν», διότι θὰ γείνῃ μία εἰκονικὴ ἐξέτασις, καὶ ἑπομένως θὰ διορίζωνται ὅσους ἂν θέλουν οἱ μηχανικοί, ἀλλὰ νὰ ἔχουν ἀπολυτήριον δημοτικοῦ σχολείου, ἢ νὰ ἦναι ὑπαξιωματικοὶ τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἐν ἀφέσει μὲ διαγωγὴν ἄμεμπτον ἢ ἐξαίρετον.

§109ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑποβάλετε τὴν τροπολογίαν σας, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4 ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 5–7).

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§111ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι, ἐπειδὴ οὐδεὶς ἀντιλέγει, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς οἰκονομικὰς δυσχερείας, δυνάμεθα νὰ ἐλαττώσωμεν τὸν μισθὸν τῶν ἀρχιοδοστατῶν καὶ ὁδοστατῶν, καὶ νὰ ὁρίσωμεν οὐχὶ ὁδοστάτας πρώτης, δευτέρας καὶ τρίτης τάξεως, ὅπως ἀναγράφεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἀλλ’ ἁπλῶς, ὅτι διορίζονται ἀρχιοδοστάται μὲ μισθὸν 70 δραχμῶν κατὰ μῆνα, καὶ ὁδοστάται μὲ μισθὸν δραχμῶν 60. Οὕτω δὲ δυνάμεθα νὰ κάμωμεν οἰκονομίαν πλέον τῶν 250 χιλιάδων δραχμῶν κατ’ ἔτος.... (γέλωτες). Νὰ ὁρίσωμεν, λέγω, μίαν τάξιν ἀρχιοδοστατῶν καὶ ὁδοστατῶν, ἄνευ διαιρέσεως ἢ διακρίσεως. Οὕτω δὲ, ἐπαναλαμβάνω, θὰ ἔχωμεν οἰκονομίαν 250 χιλιάδων... (γέλωτες).

§112ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ ἔχωμεν.

§113ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ στενοχωρεῖσθε, Κύριοι, καὶ μὴ ἀπορεῖτε δι’ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγω· διότι θὰ καταπλημμυρήσουν αἱ ἀπαιτήσεις, θὰ εὑρεθῶσιν ἐργάται. Νομίζετε, ὅτι δὲν θὰ εὑρεθῶσιν ἐργάται μὲ μισθὸν 60 δραχμῶν κατὰ μῆνα; Πολλοὶ θὰ εὑρεθῶσιν. Ἂν τοὺς δώσωμεν 70 δραχμὰς καὶ 80, νομίζετε ὅτι θὰ ἔχωμεν καλλιτέρους; Οὐδεμία διαφορά. Ἐγὼ δὲ ἔχω τὴν ἰδέαν, Κύριοι, ὅτι εἶναι περιττὸν μάλιστα καὶ τὸ προσὸν τοῦ νὰ ὑπηρετήσῃ τις εἰς ὁδόν τινα. Ἀρκεῖ νὰ ἔχῃ τὰς δυνάμεις του ἀκμαίας, καὶ τὴν θέλησιν νὰ ἐργασθῇ· διότι φρονῶ, ὅτι ὁ ὁδοστάτης θὰ ἔχῃ τὴν σκαπάνην καὶ θὰ ἐργάζηται ἐπὶ τῆς ὁδοῦ. Δὲν ἀπαιτοῦνται μεγάλοι τίτλοι καὶ προσόντα, τὰ ὁποῖα προέτεινεν ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς πρὸ ὀλίγου. Λοιπὸν προτείνω νὰ ὁρισθῇ εἰς 60 δραχμὰς ὁ μισθὸς τῶν ὁδοστατῶν καὶ εἰς 70 τῶν ἀρχιοδοστατῶν.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§115ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ καὶ τοῦτο τὸ ποσὸν εὑρίσκω ὑπέρογκον, καὶ προτείνω νὰ περιορισθῇ εἰς 30 δραχμὰς κατὰ μῆνα.

§116ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι δά!

§117ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μὴ ἐκπλήττεσθε, Κύριοι, διότι καὶ μὲ τὸ ποσὸν τοῦτο δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν χιλιάδας φίλων τοῦ κόμματος, προθύμων νὰ διορισθῶσιν ὁδοστάται. Ἐστὲ δὲ βέβαιοι, ὅτι οὗτοι θὰ παρέχωσι τὴν αὐτὴν ἐργασίαν καὶ μὲ τὰς 30 καὶ μὲ τὰς 60 δραχμάς, ἤτοι ἴσην τῷ μηδενί. Τίς δὲ δὲν δέχεται νὰ λαμβάνῃ δωρεὰν καὶ 30 δραχμὰς τὸν μῆνα; (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 9–12).

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§119ΡΑΛΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ καὶ τετάρτη περίπτωσις ἀπολύσεως, ἡ περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Δημόσιον ἤθελε μεταβάλει τὸ σύστημα τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν· διότι ταχέως θέλει εὑρεθῆ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τούτου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§120ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν ἴσως περιλάβωμεν διάταξιν σχετικήν.

§121ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει τὴν παρατήρησιν;

§122ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὴν παρατήρησιν κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ, εἰς βʹ συζήτησιν).

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς ἐν τῇ δικαστικῇ νομοθεσίᾳ ἐξισώσεως τῶν παλαιῶν δραχμῶν εἰς νέας.

§124ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Μετὰ μεσημβρίαν, κύριε Πρόεδρε. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν τώρα. Εἶναι μία ἡ ὥρα.

§125ΡΑΛΛΗΣ. Ἂν ἐπρόκειτο νὰ τελειώσωμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τώρα, καὶ ν’ ἀποφύγωμεν τὴν μεταμεσημβρινὴν συνεδρίασιν, δὲν θὰ εἶχον ἀντίῤῥησιν νὰ προχωρήσωμεν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐντὸς ὀλίγων λεπτῶν νὰ συζητήσωμεν τόσα νομοσχέδια.

§126ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὰ μικρὰ νομοσχέδια ἂς ψηφισθῶσι τώρα. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὰ νομοσχέδια Περὶ τῆς ἐν τῇ δικαστικῇ νομοθεσίᾳ ἐξισώσεως τῶν παλαιῶν δραχμῶν εἰς νέας. Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 171 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ἀπὸ 13 Ἀπριλίου 1867 ὑπὸ τὰ στοιχεῖα ΣΗʹ περὶ λιπομαρτύρων ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου τῶν Κακουργιοδικῶν νόμου. Περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ἀπὸ 28 Μαΐου 1887 ΑΥΞΔʹ νόμου περὶ ἐποπτείας καὶ ἐπιθεωρήσεως τῶν δικαστικῶν γραφείων. Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 361 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταβολῆς διατάξεων τοῦ ᾼΧΚΕʹ νόμου περὶ τελῶν χαρτοσήμου. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 223). Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 1 καὶ 15′ μ. μ.