1892.07.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 37

τῆς 10 Ἰουλίου 1892.

(Παρασκευή).

Ὥρα 10 καὶ 20′ π. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Χρηστίνα χήρα Ἀνδρέου Λερούνη, κάτοικος Κερτέζης, δι’ ἀναφορᾶς της παραπονεῖται κατὰ τοῦ Εἰρηνοδίκου Καλαβρύτων. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§2ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Οἱ ἐργάται τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου δι’ ἀναφορᾶς των παραπονοῦνται, ὅτι ἐθεωρήθησαν ὡς ὑπάλληλοι, ἕνεκα τοῦ νόμου περὶ ὑποχρεωτικῆς συμμετοχῆς τῶν δημοσίων λειτουργῶν εἰς τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον τῶν ὑπαλλήλων, τοῦ ψηφισθέντος τὸ 1891, καὶ ὅτι γίνονται κρατήσεις ἀπὸ τὰ ἡμερομίσθια αὐτῶν· ἐπειδὴ δὲ θεωροῦσιν ἀδίκους τὰς κρατήσεις ταύτας, παρακαλοῦσι τὴν Βουλήν, ὅπως ἐπέλθῃ διόρθωσις τοῦ νόμου, ἵνα λαμβάνωσι πλῆρες τὸ ἡμερομίσθιόν των.

§3ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ σχετικὴν ἀναφορὰν τῶν ἐργατῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Σφραγιστηρίου.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σταλῶσιν ἀμφότεραι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν.

§5ΚΑΙΡΗΣ. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν δύο ἀναφορὰς, τὰς ὁποίας χθὲς τὸ ἑσπέρας ἔλαβον, δύο καταδίκων, εὑρισκομένων εἰς τὰς φυλακὰς Αἰγίνης, οἱ ὁποῖοι παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ τὰς ἀναφοράς των θερμῶς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως τοῖς ἀπονεμηθῇ χάρις, σύμφωνα καὶ μὲ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Δικαστηρίου τῶν Συνέδρων καὶ τοῦ κ. Εἰσαγγελέως. Τὰς ἀναφορὰς ταύτας συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Θὰ συνοδεύσω δὲ τὴν σύστασίν μου καὶ δι’ ὀλιγίστων λέξεων. Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης ἀνέγνωσα τὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις, καθὼς καὶ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Εἰσαγγελέως, καὶ εὗρον, ὅτι εἶναι βάσιμοι, καὶ ὅτι αἱ αἰτήσεις τῶν καταδίκων εἶναι δικαιόταται. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν Ἀντώνιον Ραπτάκην, ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Μπουφίδου, ὅστις ὑπερησπίσθη τὴν ὑπόθεσιν ἐν τῇ προδικασίᾳ, καθὼς καὶ τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὅστις δὲν εἶναι παρὼν, ἀλλ’ ὁ ὁποῖος ὑπερησπίσθη τὴν ὑπόθεσιν ἐν τῷ ἀκροατηρίῳ, καὶ μοὶ εἶπεν, ὅτι μετὰ θλίψεως εἶδε τὴν καταδίκην τοῦ Ραπτάκη, κατηγορουμένου ἐπὶ ἀπάτῃ, μὴ φερούσῃ ποινικὸν χαρακτῆρα· διότι οὗτος, ἐμπορευόμενος φορτία σιτηρῶν, ἐλάμβανε προκαταβολὰς ἀπὸ τοὺς ἐμπόρους διὰ τὰ φορτία, ἐσχάτως δὲ λαβὼν μίαν τῶν προκαταβολῶν, ἀνεχώρησεν εἰς Ἀλεξάνδρειαν. Ἡ πρᾶξις εἶναι ἀξιόμεμπτος· δύναται νὰ ἦναι ὑπεξαίρεσις κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ Ἐμπορικοῦ Δικαίου, δύναται νὰ ἦναι δολία χρεωκοπία, ἀλλ’ ἀπάτη κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ Ποιν. Νόμου δὲν εἶναι· οὐχ ἧττον τοιαύτην ἐχαρακτήρισαν τὴν πρᾶξιν οἱ ἔνορκοι, τὸ δὲ Δικαστήριον τῶν Συνέδρων, ἔχον ἀλλοίαν γνώμην, ὑπέβαλε πρότασιν ὁμοφώνως, ὅπως ἡ ποινὴ μεταβληθῇ εἰς φυλάκισιν ὀλίγων μηνῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἕτερον κατάδικον, Μιλτιάδην Πανταζῆν, οὗτος ὑπέπεσεν εἰς τὸ ἔγκλημα, διὰ τὸ ὁποῖον κατεδικάσθη, ἀλλὰ τὸ Δικαστήριον ἐν τῇ προτάσει του περὶ χαρακτηρισμοῦ τῆς πράξεως λέγει, ὅτι ὑπέπεσεν ἐκ κουφότητος, διότι οὐδὲν παράνομον ὄφελος προσεπορίσθη, ὑποπεσὼν εἰς τὸ ἔγκλημα τῆς ἐκβιάσεως· αὐτὸς ὑπέθεσεν, ὅτι, ἐὰν ἠμπόδιζε βιαίως τὸν ἀντίδικόν του νὰ δώσῃ ὅρκον, ἐνῷ δὲν τῷ εἶχε κοινοποιήσει τὴν ἀπόφασιν, ἤθελε τὸν καταστήσει ἐκπρόθεσμον καὶ ἤθελεν ὠφεληθῆ αὐτός. Ἡ πρᾶξις φέρει τὰ στοιχεῖα τῆς ἐκβιάσεως, κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ Ποιν. Νόμου, καὶ τιμωρεῖται ὡς λῃστεία. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου λείπει ὁ σκοπὸς τῆς παρανόμου ὠφελείας, καὶ διὰ τοῦτο τὸ Δικαστήριον τῶν Συνέδρων ὑπέβαλε πρότασιν περὶ μεταβολῆς τῆς ποινῆς καὶ ἐλαττώσεως τῶν δεκαετῶν προσκαίρων δεσμῶν εἰς διετῆ φυλάκισιν. Αἱ αἰτήσεις αὗται εἶναι δικαιόταται, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ διστάσῃ νὰ προκαλέσῃ τὴν βασιλικὴν χάριν· διότι, ἐὰν αὐτὸ τὸ φιλανθρωπότατον δικαίωμα τῆς χάριτος ἐθεσπίσθη, ἐθεσπίσθη, ἵνα συμβιβάζῃ τὴν αὐστηρότητα καὶ ἀκαμψίαν τοῦ νόμου πρὸς τὰς ἑκάστοτε προκυπτούσας εὐνοϊκὰς περιπτώσεις ὑπὲρ τῶν καταδικαζομένων, ἀλλοιούσας ἢ ἐλαττούσας τὸ ἀξιόποινον τῆς πράξεως· καὶ ἀληθῶς κατὰ τοῦτο ἡ χάρις εἶναι τὸ συμπλήρωμα τῆς δικαιοσύνης, καὶ τοῦτο τὸ συμπλήρωμα ζητοῦσιν οἱ κατάδικοι παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ θερμῶς τὰς ἀναφορὰς ταύτας εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν πρὸς ἀπονομὴν τῆς βασιλικῆς χάριτος.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπονται ἀμφότεραι αἱ ἀναφοραὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§7Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγένετο χθὲς ἐπερώτησις πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως, καὶ πρῶτον ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἄργους, παρακαλέσαντος τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διὰ ποῖον λόγον ἀπελύθησαν τῆς ὑπηρεσίας πάντες σχεδὸν οἱ δημοδιδάσκαλοι τῆς ἐπαρχίας Ἄργους. Καθ’ ἃς ἔλαβον πληροφορίας ἐκ τοῦ Ὑπουργείου, οὐδεὶς ἐκ τῆς ἐπαρχίας Ἄργους δημοδιδάσκαλος ἀπελύθη τῆς ὑπηρεσίας· εἰσέτι ἡ ὑπηρεσία δὲν ἠσχολήθη εἰς τὰ τῶν ὑπεραρίθμων τῆς ἐπαρχίας Ἄργους· ἠσχολήθη εἰς τὰ τῶν ὑπεραρίθμων τῆς Ἀττικῆς καὶ τῆς Ἀρκαδίας.

§8Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἑτοίμη καὶ εἰς τὰ τοῦ Ἄργους.

§9Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι πιθανὸν νὰ ἦναι ἑτοίμη καὶ ὡς πρὸς ταῦτα, καὶ βεβαίως θέλει προβῆ εἰς τὴν ἀπόλυσιν πάντων τῶν παρὰ τὸν νόμον διωρισμένων.

§10ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν τοὺς μεταθέτετε εἰς ἄλλας ἐπαρχίας, ὅπου δὲν ὑπάρχουν διδάσκαλοι;

§11Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι ὑπεράριθμοι ἐν τῷ συνόλῳ, ὡς θέλετε πληροφορηθῆ ἐκ τῶν πινάκων, οὓς ἐζήτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κατατεθέντες πίνακες θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 195–196).

§13Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Πεισθεὶς εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἀνακαλῶ ὅσα εἶπον ἐν τῇ ἐπερωτήσει μου.

§14ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ ἐκ Λακεδαίμονος ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς δι’ ἐπερωτήσεώς του ἐζήτησε νὰ προσαχθῇ εἰς τὴν Βουλὴν πίναξ τῶν δαπανῶν τοῦ Δημοσίου δι’ ἀποζημιώσεις καὶ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα ἐνόρκων. Τὸν πίνακα τοῦτον καταθέτω εἰς τὴν Βουλήν.

§15ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου περὶ μὴ προσμετρήσεως εἰς τὸν χρόνον τῆς ἀρχαιότητος τοῦ χρόνου, καθ’ ὃν οἱ ἀξιωματικοὶ διατελοῦσιν ἐν συνταγματικῇ ἀδείᾳ ἢ ἐν διαθεσιμότητι, ἐν ὡρισμένῃ καταστάσει.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 199).

§17ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). (Ὅρα Παράρτημα).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποβληθέντα δύο νομοσχέδια θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 197–198).

§19ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οἱ ὑποβληθέντες πίνακες παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐν μέρει ἐλλιπεῖς· ἡ ὑπηρεσία δὲν ἦτο εἰς θέσιν...

§20Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐνδείξατε τὴν ἔλλειψιν, ἂν φρονῆτε, ὅτι ὑπάρχει.

§21ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ποῖος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν κατ’ ἔτος ἐγγραφομένων μαθητῶν εἰς ἑκάστην τάξιν τῶν Ἑλληνικῶν Σχολείων καὶ Γυμνασίων, πόσοι ἀνανεοῦσι τὰς ἐγγραφάς των, ποῖος ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐξεταζομένων, καὶ πόσοι προβιβάζονται ἀπὸ τάξεως εἰς τάξιν.

§22ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρέπει ὁ πίναξ νὰ μᾶς λέγῃ, πόσοι οἱ μαθηταί, οἱ ὁποῖοι θὰ καταβάλωσι τὰ δίδακτρα.

§23Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀναφέρεται ὁ ἀριθμός. Εἶναι, νομίζω, 19,400.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταβολῆς τοῦ συστήματος τῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως. Ὁ κ. Δηλιγιάννης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§25Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς Συνόδου ταύτης ἐφρόνουν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀπαλλαγῶ τῆς ἀνάγκης νὰ μετάσχω τῶν συζητήσεων, τὰς ὁποίας ἔμελλον νὰ προκαλέσωσι τὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα ἤθελε προβάλει ἡ Κυβέρνησις. Ἐὰν ἦσαν ἀληθῆ ὅσα αἱ ἐφημερίδες, αἱ οἰκειότεραι καὶ εἰς τοὺς νῦν κυβερνῶντας καὶ εἰς τοὺς πρὸ αὐτῶν κυβερνήσαντας, εἶχον δημοσιεύσει περὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ Κράτους, μοί ἐφαίνετο, ὅτι πρώτιστον εἶχε καθῆκον ἡ νεοσχηματισθεῖσα Κυβέρνησις ν’ ἀσχοληθῇ ἀμέσως πρὸς ἐξεύρεσιν τῶν μέτρων, διὰ τῶν ὁποίων ἐφρόνει, ὅτι ἤθελε δυνηθῆ ν’ ἀποσοβήσῃ τὸν ἐπικείμενον κίνδυνον, ἢ νὰ συντελέσῃ πρὸς βελτίωσιν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους ἀφοῦ δὲ, καθ’ ἣν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔδωκεν ἑρμηνείαν εἰς τὴν ψῆφον τῆς τρίτης Μαΐου, ὑπελήφθη ὑπ’ αὐτοῦ, ὅτι ἡ ψῆφος ἐκείνη εἶχεν ἔννοιαν ἀποκλειστικὴν, τὴν ἔννοιαν τῆς ἐπιδοκιμασίας τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ἣν ἐφήρμοσε κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ὀκταετίαν, ὅτι εἶχεν ἔννοιαν ἐμπιστοσύνης εἰδικῆς καὶ προσδιωρισμένης, τῆς ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, ἣν αὐτὸς κατὰ τὸ παρελθὸν διεξήγαγεν, ἔκρινα προσῆκον εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ μὴ ζητήσῃ οὔτε νὰ μεταβάλῃ, οὔτε νὰ τροποποιήσῃ ἢ βελτιώσῃ, πολλῷ δ’ ἧττον νὰ παρακωλύσῃ τὴν παροχὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῶν μέσων, ἅπερ ἔμελλεν αὐτὴ νὰ ζητήσῃ κατὰ τὴν ἐπιοῦσαν τῆς ἐκδηλώσεως τοιαύτης λαϊκῆς ἐμπιστοσύνης. Ὅθεν προσῆκον μοὶ ἐφάνη ν’ ἀφήσω ἀκώλυτον τὴν ἐργασίαν τῆς πλειονοψηφίας τοῦ Κοινοβουλίου, ἵνα ἐπιψηφίσῃ τὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἤθελε προβάλει. Ἐπέβαλλε μάλιστα τοῦτο καὶ ἡ παροῦσα ὥρα τοῦ ἐνιαυτοῦ. Ὑπελάμβανον τότε, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν, ἀφοῦ οὕτως ἔχουσι τὰ κοινὰ, οὕτω δ’ εἶχε προβῆ ἡ ὥρα τοῦ ἐνιαυτοῦ, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσχοληθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς ὀργανώσεις κλάδων τῆς διοικήσεως, καὶ νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Βουλῆς εἰς μεταβολὴν ἰσχυόντων νόμων καὶ ἐπὶ θεμάτων ἐντελῶς ἀλλοτρίων τοῦ οἰκονομικοῦ δεινοῦ, τὸ ὁποῖον αἱ οἰκειότεραι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐφημερίδες ἀνήγγελλον εἰς τὸ κοινόν. Διὰ τοῦτο μετά τινος ἐκπλήξεως εἶδον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ, ἵνα ὀργανώσῃ καὶ κλάδους δημοσίας διοικήσεως, μεγίστην δέ μοι ἐνεποίησεν ἔκπληξιν τὸ νομοθέτημα, εἰς τοῦ ὁποίου τὴν συζήτησιν προβαίνομεν, διότι μοὶ φαίνεται, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀναίρεσις τῶν βάσεων τοῦ πολιτικοῦ οἰκοδομήματος, τὸ ὁποῖον πρὸ πεντήκοντα ἐτῶν ᾠκοδομήθη ἐν Ἑλλάδι. Καὶ δὲν ἀναιρεῖ μόνον τὰς βάσεις τοῦ πολιτικοῦ οἰκοδομήματος, τὸ ὁποῖον πρὸ πεντήκοντα ἐτῶν ἀνηγέρθη ἐν Ἑλλάδι, πολεμεῖ καὶ ἀντιβαίνει καὶ εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου τούτου, ὅστις, καὶ ὅτε ἡ Ἑλλὰς ἐτέλει ὑπὸ τὴν δουλείαν τῶν Τούρκων, καὶ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἶχε σύστημα δημοτικῆς διοικήσεως ἀκέραιον καὶ πλῆρες, ὅπερ εἶχε παραχωρηθῆ ὑπὸ τῶν κατακτητῶν. Καὶ ὅταν οἱ κατακτηταὶ ἐδήλουν τοιαύτην πρὸς τὸν λαὸν ἐμπιστοσύνην, πῶς ἠδυνάμην νὰ πιστεύσω, ὅτι μετὰ ἑβδομήκοντα ἔτη, τὰ ὁποῖα παρῆλθον ἔκτοτε, Κυβέρνησις κοινοβουλευτικὴ ἤθελε δηλώσει, ὅτι οὐδεμίαν ἔχει ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν δημοτικὴν διοίκησιν, διότι κρίνει, ὅτι οἱ πολῖταί εἰσιν ἀνεπαρκεῖς ἢ ἀνάξιοι τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Κυβερνήσεως; Μοὶ ἐπεβάλλετο λοιπὸν τὸ καθῆκον νὰ προσέλθω, ἵνα μετάσχω τῶν συζητήσεων τοῦ Κοινοβουλίου ἐπὶ τοῦ νομοθετήματος τούτου. Ἐν τοῖς Κράτεσι τῆς Εὐρώπης, ἐν οἷς κρατοῦσιν οὐχὶ μόνον οἱ κοινοβουλευτικοὶ θεσμοὶ, ἀλλὰ καὶ οἱ θεσμοὶ οἱ συνταγματικοὶ, ὡς ἐνόει αὐτοὺς ἡ Εὐρώπη πρὸ τεσσαράκοντα ἢ πρὸ πεντήκοντα ἐτῶν, πάντες ἐκεῖ συμφωνοῦσιν εἰς τοῦτο, ὅτι ἀστυνομεῖν εἶναι τὸ διοικεῖν. Καὶ εὐλόγως· διότι ἡ εὐρύτης τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας καὶ ἡ πληθὺς τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων ἀποτελοῦσι τὴν κυρίως διοίκησιν τῆς χώρας, ἢ τῆς περιφερείας, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀσκεῖται ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία. Οἱ συγγραφεῖς, οἱ συγγράψαντες περὶ ἀστυνομίας, διαιροῦσιν αὐτὴν εἰς ἑβδομήκοντα δύο κλάδους. Καὶ ὄντως δὲν ὑπάρχει σχέσις ἀτομικὴ, εἴτε σχέσις ἀτόμων πρὸς ἄλληλα, εἴτε σχέσις ἀτόμου πρὸς κοινωνίαν, ἥτις νὰ μὴ ἀποτελῇ θέμα, τὸ ὁποῖον ὑπάγεται εἰς τὴν μέριμναν τῆς ἀστυνομίας. Δύο ἔτη μετὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ Βασιλείου, ἀπόντος τοῦ Βασιλέως εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ὁ τότε ἐνασκῶν τὴν βασιλικὴν ἐξουσίαν, καὶ σχεδὸν καὶ τὴν νομοθετικὴν, ἐξέδωκε τὸν ἀρχαιότερον, ἀλλὰ καὶ τὸν μόνον ὑπάρχοντα τελειότερον παρ’ ἡμῖν ἀστυνομικὸν θεσμὸν, τὸ διάταγμα τῆς 31 Δεκεμβρίου 1836 περὶ δημοτικῆς ἀστυνομίας. Ὁσάκις λάβῃ τις τὴν εὐκαιρίαν, ἵνα μελετήσῃ τὸ διάταγμα ἐκεῖνο, ἐκπλήσσεται πάντοτε διὰ μίαν νέαν σοφίαν, τὴν ὁποίαν ἀνακαλύπτει, διὰ μίαν νέαν πρόνοιαν τοῦ νομοθέτου ἐκείνου. Καὶ ὁ νομοθέτης ἐκεῖνος ἦτο ἀρχικαγγελάριος ἡγεμόνος οὐχὶ συνταγματικοῦ, ἀλλ’ ἀπολύτου. Καὶ ὁ νομοθέτης ἐκεῖνος εἶχεν ἔλθει ἐκ τῆς Εὐρώπης εἰς τόπον ἀσύντακτον καὶ ἀνοργάνωτον, ὅστις εἶχεν ἐξέλθει πρὸ δύο ἐτῶν ἀπὸ τοῦ πολέμου τῆς ἐπαναστάσεως. Καὶ ὁ νομοθέτης ἐκεῖνος εἶχε περὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν εἶχον πολλοὶ κατὰ τοὺς χρόνους ἐκείνους περὶ αὐτοῦ, καὶ ὑπελάμβανεν, ὅτι ἐκαλεῖτο νὰ νομοθετήσῃ περὶ λαοῦ, περὶ τῶν ἕξεων καὶ τοῦ χαρακτῆρος τοῦ ὁποίου εἶχεν ἣν τότε οἱ πλεῖστοι ἐν Εὐρώπῃ εἶχον γνώμην. Ἐθεώρουν αὐτὸν κάτοικον τῆς Ἀνατολῆς, λαὸν Ἀνατολικὸν, ἔχοντα πάντα τὰ ἐλαττώματα τοῦ ἀνατολίτου, οὐδὲν δὲ πλεονέκτημα ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα διέκρινον τοὺς προγόνους ἡμῶν. Καὶ ὁ νομοθέτης αὐτὸς ἐνομοθέτησε τὰς ἰσχυούσας δημοτικὰς ἐλευθερίας, καὶ μετ’ αὐτῶν ἐκανόνισε τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν, καὶ ἐνεπιστεύθη αὐτὴν εἰς τοὺς δήμους, ἤτοι εἰς τὸν λαόν. Μοὶ φαίνεται, ὅτι μοὶ ἐνεδεικνύετο ἡ κρίσις, ἣν ὤφειλον νὰ ἐξενέγκω ἐπὶ τῶν ἔργων του τούτων. Δὲν ἐκφέρω τοιαύτην κρίσιν, διότι εἰμὶ πολίτης Ἕλλην, ἀνήκων εἰς τὴν ἐθνικότητα ταύτην, οὔτε διότι πολιτεύομαι, οὔτε διότι ἀναμιγνύομαι εἰς τὰς σχέσεις τῆς τοπικῆς καὶ τῆς γενικῆς διοικήσεως. Δὲν ὁμιλῶ ὡς τοιοῦτος, ὁμιλῶ ὡς ξένος παρατηρητὴς, καὶ εὑρίσκω, ὅτι ὁ νομοθέτης ἐκεῖνος εἰργάσθη μετὰ μεγάλης σοφίας. Τὸ ἀστυνομεῖν δὲν εἶναι ἔργον κοινόν. Αἱ πράξεις, διὰ τῶν ὁποίων ἀναιροῦνται εἴτε τῶν ποινικῶν νόμων αἱ διατάξεις, εἴτε τῶν ἀστυνομικῶν κανονισμῶν αἱ ῥῆτραι, εἶναι παντοδαπαὶ καὶ ποικίλαι. Τὰ συμβεβηκότα, διὰ τῶν ὁποίων δύναται νὰ ἐπέλθῃ ἀναίρεσις ἢ παραβίασις τῶν ποινικῶν ἢ ἀστυνομικῶν νόμων, εἶναι παντοδαπὰ καὶ ποικίλα, οὔτε δύναταί τις νὰ προΐδῃ αὐτά. Ὅσῳ λοιπὸν εἰσὶν ἀπρόοπτοι τὰ συμβεβηκότα, τὰ ὁποῖα ἐπάγουσι τὴν παραβίασιν καὶ ἀναίρεσιν τῶν ποινικῶν νόμων, ὅσῳ εἰσὶν ἀπρόοπτοι αἱ πράξεις, δι’ ὧν συνετελέσθησαν αἱ παραβάσεις τῶν ποινικῶν ἢ τῶν ἀστυνομικῶν διατάξεων, τοσοῦτον ἐλευθέρα καὶ ἀκώλυτος ἔπρεπε νὰ ἀφεθῇ ἡ ἐνέργεια τοῦ ἐνασκοῦντος τὴν ἀστυνομικὴν ἀρχὴν, διὰ νὰ δύναται νὰ προλαμβάνῃ ἢ νὰ καταστέλλῃ ταύτας, ἅμα τελουμένας. Ἂν ἐκεῖνος, εἰς τὸν ὁποῖον ἐνεπιστεύθησαν τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν, ἦναι ὄργανον, τὸ ὁποῖον δὲν μετέχει τοῦ δημοτικοῦ βίου, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει τι κοινὸν μὲ τὴν διαχείρισιν τῆς δημοτικῆς ἐξουσίας, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀλλότριον τῶν σκέψεων, αἵτινες κρατοῦσιν ἐν τῷ τόπῳ, τὸ ὁποῖον δὲν συνδέεται μετὰ τῶν πολιτῶν, περὶ τῆς ἀσφαλείας ἢ τῆς κοινωνικῆς εὐκοσμίας τῶν ὁποίων ἐτάχθη νὰ φροντίσῃ, ἂν ἦναι ξένος τοῦ τόπου ἐκείνου, ἓν θέλει αἰσθάνεσθαι κρατοῦν ἐν ἑαυτῷ συμφέρον, ἕνα θέλει ἔχει σκοπὸν, πῶς νὰ προλάβῃ διὰ παντὸς μέσου τὰς παραβάσεις, ἢ πῶς νὰ καταστείλῃ τὰς συντελεσθείσας ἤδη. Ἀλλὰ διὰ νὰ καταστείλῃ ταύτας, πρέπει νὰ ἔχῃ ἐξουσίαν ὅσῳ τὸ δυνατὸν μᾶλλον ἀπόλυτον· ἡ δ’ ἐξουσία αὕτη, ὅσῳ μᾶλλον ἀπόλυτος εἶναι, ἢ ὅσῳ μᾶλλον ἀκωλύτως ἐνασκεῖται, ἐπὶ τοσοῦτον προσκρούει εἰς τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ἐλευθερίας τῶν πολιτῶν, ἐπὶ τοσοῦτον ἐνοχλεῖ ἢ στενοχωρεῖ αὐτοὺς ἐν τῷ κύκλῳ τῆς ἀτομικῆς ἑκάστου ζωῆς, ἐν τῇ διεξαγωγῇ τῶν νομίμων σχέσεων αὐτοῦ, ἢ ἐν τῇ ἐνασκήσει τῶν δικαιωμάτων ἑκάστου, εἴτε τῶν ἐχόντων ἀντικείμενον τὰ πρόσωπα, εἴτε τῶν ἐξασφαλιζόντων τὰς κτήσεις αὐτῶν. Ἄν μόνον τὰς ἀστυνομικὰς φροντίδας ἔχῃ ὁ ἐνασκῶν τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν, ἄν μόνον αὗται ὁδηγῶσιν αὐτόν, ἡ διαχείρισις τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας θέλει πολλάκις ἀναιρεῖ τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν τοῦ πολίτου, θέλει πιέζει αὐτὸν ἐν τῇ ὑπάρξει του, θέλει στερεῖ αὐτὸν τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖά εἰσι συμφυῆ μὲ τὸ δικαίωμα τῆς ὑπάρξεως, ἢ μὲ τὸ δικαίωμα τῆς ἰδιοκτησίας, ἢ μὲ τὰ δικιώματα τοῦ οἰκογενειακοῦ βίου. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ ληφθῇ φροντὶς—καὶ τοῦτο ἦτο ὄντως τὸ κυριώτατον—νὰ ἀναζητηθῇ, ποίας ἰδιότητας πρέπει νὰ ἔχωσιν ἐκεῖνοι, εἰς τοὺς ὁποίους ἡ Πολιτεία θέλει ἐμπιστευθῆ τὴν λεπτοτάτην ταύτην ἐξουσίαν, τὴν διαχείρισιν τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς. Διὰ τοῦτο καὶ οἱ φρονοῦντες ὅτι τὸ ἀστυνομεῖν εἶναι κυβερνητικὸν δικαίωμα προετίμησαν τοὺς ἄρχοντας τῶν δήμων. Οἱ ἄρχοντες τῶν δήμων εἰσὶν οἱ ἐκλεκτοὶ τῶν δημοτικῶν κοινωνιῶν, καὶ ἄν δὲν ᾖναι οἱ ἐκλεκτοὶ πάντων τῶν ἀποτελούντων τὴν δημοτικὴν κοινωνίαν μελῶν, εἶναι ὅμως οἱ ἐκλεκτοὶ τῶν πλειοτέρων, διότι, ἂν δὲν ἦσαν οἱ ἐκλεκτοὶ τῶν πλειοτέρων, δὲν ἤθελον ἀναβιβασθῆ εἰς τὸ δημαρχικὸν ἀξίωμα. Οἱ ἄνδρες οὗτοι χρεωστοῦσι νὰ πονῶσι τὸν τόπον των, νὰ φροντίζωσι περὶ τῶν συμπολιτῶν των καὶ περὶ τῆς ἀναπτύξεως τῆς εὐημερίας αὐτῶν· καὶ ὅσον ὀφείλουσι καὶ αὐτοὶ νὰ φροντίζωσιν, ἵνα τηρῆται ἡ τάξις, ἡ εὐκοσμία καὶ ἡ εὐπρέπεια ἐν τῇ κοινωνίᾳ τοῦ δήμου, τοῦ ὁποίου ἄρχουσιν, ὅσῳ ἔχουσι καθῆκον νὰ φροντίζωσιν, ἵνα συντηρῶνται αἱ ἰδιοκτησίαι, ἵνα ἀνακαλύπτωνται αἱ παραβάσεις τῶν νόμων καὶ καταδιώκωνται ὑπὸ τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης οἱ αὐτουργοὶ αὐτῶν, ἐπὶ τοσοῦτον ἀφ’ ἑτέρου ἔχουσι συμφέρον νὰ μὴ ἀναδειχθῶσιν ἄγριοι καὶ καταθλιπτικοὶ διῶκται τῶν συμπολιτῶν αὐτῶν, νὰ μὴ πιέσωσι καὶ καταθλίψωσιν αὐτοὺς, ὑποκείμενοι οὕτως ὑπὸ τὸν διπλοῦν αὐτῶν ἔλεγχον, καὶ τελοῦντες διπλῆν ἐνώπιον αὐτῶν εὐθύνην. Διατελοῦσιν ὑπὸ τὸν ἔλεγχον, τὸν ὁποῖον οἱ δημόται ἔχουσι δικαίωμα νὰ ἐνασκῶσιν ἐπ’ αὐτῶν, ἂν μετῆλθον τὴν δημοτικὴν ἐξουσίαν, καὶ ἑπομένως τὴν ἀστυνομικὴν ἀρχὴν, καταθλίβοντες, καταπιέζοντες, στενοχωροῦντες ἢ ἀδικοῦντες τοὺς συμπολίτας αὐτῶν. Πάντες ἐκεῖνοι θέλουσι ῥίψει μέλαιναν ψῆφον ἐν τῇ κάλπῃ των κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν. Ἀλλὰ διατελοῦσι καὶ ὑπὸ τὸν ἄλλον ἔλεγχον, ὑπὸ τὸν ἔλεγχον, ἂν εἰς τὰς ἡμέρας αὐτῶν ἡ ἀστυνομικὴ διοίκησις παρέλυσεν, ἂν τὰ ἐγκλήματα δὲν κατεδιώχθησαν αὐστηρῶς, ἂν οἱ πολῖται δὲν εἶχον ἀσφάλειαν, ἂν τὰ κτήματά των ἐλεηλατήθησαν ἢ οἱ καρποὶ αὐτῶν διηρπάγησαν, ἂν ἡ καθαριότης ἐν τῇ πόλει ἢ ἐν τῇ κώμῃ δὲν ὑπῆρχεν, ἄν οἱ ὑγιεινοὶ ὅροι τῆς ἐν αὐταῖς ζωῆς μετεβλήθησαν, ἄν μιάσματα νοσηρὰ ἠπείλησαν τὸν τόπον. Καὶ ἡ εὐθύνη αὐτῶν ἐπὶ τούτοις εἶναι ὡσαύτως μεγάλη καὶ βαρεῖα ἐνώπιον τῶν συνδημοτῶν των· διότι, ἂν οὗτοι πεισθῶσιν, ὅτι εἰς τοιαύτην περιήγαγον τὸν τόπον κατάστασιν οἱ διαχειριζόμενοι τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν, ἂν ἴδωσιν, ὅτι τοιαύτην μετῆλθον πολιτείαν καὶ τοιαύτην ἐπεδείξαντο ἀκηδείαν καὶ ὀλιγωρίαν περὶ τῆς ὑγείας καὶ ἀσφαλείας τῶν συμπολιτῶν των, περὶ τῆς κοσμιότητος καὶ εὐπρεπείας τῆς κοινωνίας, ἐν ᾗ βιοῦσι, βεβαίως θέλουσι ῥίψει μαύρην ψῆφον εἰς τὰς κάλπας αὐτῶν οἱ συνδημόται των κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, ἥτις θέλει ἐπέλθῃ μετ’ ὀλίγον. Ἐν τῷ προσώπῳ λοιπὸν τῶν ἀρχόντων τῶν δήμων συνεκεράσθησαν τὰ δύο καθήκοντα, τὰ δύο συμφέροντα, καὶ ἐν τῷ συνδυασμῷ τούτῳ, ἐν τῇ συναντήσει ταύτῃ εὑρέθησαν ἐγγυήσεις, ὅτι καὶ τὰ προσήκοντα θέλουσιν ἐνεργεῖσθαι, ἵνα προλαμβάνωνται τὰ ἐγκλήματα, ἵνα προλαμβάνωνται αἱ παραβάσεις τῶν ποινικῶν νόμων ἢ τῶν ἀστυνομικῶν διατάξεων καὶ τὰ προσήκοντα θέλουσιν ἐκτελεῖσθαι, ἵνα, ἂν αὗται δὲν προελήφθησαν καὶ ἔλαβον χώραν, ἀνακαλύπτωνται οἱ ἐργάται αὐτῶν καὶ καταδιώκωνται ἐνώπιον τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης. Ἂν μάλιστα μελετήσῃ τις τὸ διάταγμα τῆς 31 Δεκεμβρίου 1836, θέλει ἀνεύρει, ὅτι ὁ διορισμὸς εἰδικῶν ἀστυνόμων ἐν τοῖς δήμοις δὲν εἶναι ὁ γενικὸς κανὼν, τὸν ὁποῖον ἡ νομοθεσία ἀνέγραψεν. Ὁ γενικὸς κανὼν εἶναι νὰ μὴ ὑπάρχωσιν εἰδικοὶ ἀστυνόμοι, νὰ διαχειρίζωνται δὲ τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν αὐτοὶ οἱ Δήμαρχοι προσωπικῶς, διότι αὐτοὶ παρέχουσι πλήρεις τὰς ἐγγυήσεις, περὶ ὧν πρὸ μικροῦ διέλαβον, ἀγορεύων πρὸς ὑμᾶς. Ὁ διορισμὸς ἀστυνόμων ἐπετρέπετο μόνον ἂν ὁ πληθυσμὸς ἦτο μέγας, ἂν οἱ Δήμαρχοι τοσοῦτον περιεσπῶντο ὑπὸ τῶν ἄλλων αὐτῶν καθηκόντων, ὥστε δὲν ἐκρίνοντο ἱκανοὶ νὰ ἐπαρκέσωσι καὶ εἰς τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα, καὶ τότε μόνον ἐπετρέπετο ὁ διορισμὸς εἰδικῶν ἀστυνόμων, καὶ διωρίζοντο τοιοῦτοι ἐκ τῶν δημοτῶν, τῶν κατοικούντων ἐν τῇ κώμῃ ἢ τῇ πόλει ἢ τῷ δήμῳ. Εἰσὶ δὲ καὶ οὗτοι συμπολῖται ἐκείνων, μεταξὺ τῶν ὁποίων θέλουσιν ἐνασκήσει τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν προήρχοντο ἐξ ἐκλογῆς, ἐκρίθησαν παρέχοντες ἥσσονας ἐγγυήσεις ἐκείνων, τὰς ὁποίας παρέχουσιν οἱ Δήμαρχοι, οἵτινες προέρχονται ἐκ τῆς ἐκλογῆς. Τὸ σύστημα τοῦτο εἶχε νομοθετηθῆ κατὰ τὸ 1837, καὶ ἔκτοτε ἐξακολουθεῖ ὑφιστάμενον καὶ λειτουργοῦν, δηλαδὴ ἐπὶ ἔτη 54. Ἀλλ’ εἶπον πρὸ μικροῦ, ὅτι σύστημα παραπλήσιον ἐλειτούργει καὶ ὅτε ἡ χώρα αὕτη ἐτέλει ὑπὸ τὸν ζυγόν· καὶ τότε τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν δὲν διεχειρίζοντο Ὀθωμανοὶ ἢ Μουσουλμάνοι, ἀλλ’ εἶχεν αὕτη ἀνατεθῆ εἰς τοὺς δημογέροντας καὶ εἰς τοὺς Κάπους, οἱ ὁποῖοι καὶ οὗτοι ἦσαν προϊόντα τῆς ἐκλογῆς τῶν συμπολιτῶν των. Εὐλόγως λοιπὸν, εἶπον, ἐξεπλάγην, πῶς μετὰ 54 ἔτη ἐθνικοῦ δημοσίου βίου ἡ Κυβέρνησις ἔκρινεν, ὅτι δὲν πρέπει πλέον νὰ ἐμπιστευθῇ τὴν διαχείρισιν τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας εἰς τὰ εἰρημένα ὄργανα, τὰ ὁποῖα εἶχον ἐμπιστευθῆ καὶ αὐτοὶ τῆς Τουρκίας οἱ τοπάρχαι, ὅτι οἱ κατοικοῦντες ἐν ταῖς δημοτικαῖς περιφερείαις δὲν εἶναι ἄξιοι ἐμπιστοσύνης, ὅτι δὲν ἔχουσι ζῆλον, δὲν φροντίζουσι περὶ τοῦ κοινοῦ καλοῦ, ἀδιαφοροῦσι περὶ τῆς εὐκοσμίας καὶ τῆς εὐπρεπείας τῆς κοινωνίας, ἐν ᾗ βιοῦσιν, ἀνέχονται δὲ τὰς παραβάσεις τῶν νόμων, καὶ οὐδόλως ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν συντήρησιν τῆς τάξεως. Πρὸ 45 ἐτῶν, Κυβέρνησις, τῆς ὁποίας ἡγεῖτο ἐπιφανὴς καὶ διάσημος πολιτικὸς ἀνὴρ τῆς Ἑλλάδος, ὁ Ἰωάννης Κωλέττης, ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἔκρινεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ νομοθετηθῇ ἐξαιρετικόν τι μέτρον διὰ τὸν δῆμον τῆς πρωτευούσης τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου καὶ τὸν δῆμον Πειραιῶς. Τῷ ὄντι κατὰ τὸ 1846 εἰσήγαγε τῇ 18 Μαρτίου εἰς τὴν Γερουσίαν νομοσχέδιον περὶ συστάσεως διοικητικῆς ἀστυνομίας ἐν τοῖς δήμοις Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ὡς δὲ ἀναφέρει ἡ πρὸς τὴν Γερουσίαν εἰσηγητήριος ἔκθεσις τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ, ἐν τῇ πόλει τῶν Ἀθηνῶν εἶχον πλεονάσει τὰ ἐγκλήματα. Ἔμπορος, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην κατετάσσετο εἰς τὴν πρωτεύουσαν τάξιν τοῦ ἑλληνικοῦ ἐμπορίου, καὶ ὁ ὁποῖος μετήρχετο συγχρόνως καὶ τραπεζιτικὰς πράξεις, ὁ Καπούδας, κατῴκει παρὰ τὴν Πύλην τῆς Ἀγορᾶς. Νύκτα οἱ ὑπηρέται αὐτοῦ, συνεννοηθέντες μετά τινων ἄλλων, εἰσέδυσαν εἰς τὸν κοιτῶνά του καὶ ἐφόνευσαν αὐτὸν, καὶ διήρπασαν τὴν περιουσίαν αὐτοῦ. Ἀνὴρ ἄλλος, μὴ ἀνήκων εἰς τὰς ἀπελευθερωθείσας χώρας, ἦλθεν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς καὶ ὠκοδόμησεν οἰκίαν ἐκτὸς τῆς πόλεως, νῦν ὅμως περιληφθεῖσαν ἐν τῷ σχεδίῳ τῆς πόλεως, τὴν οἰκίαν, ἥτις περιῆλθεν εἰς τὴν κυριότητα τῶν ἀπογόνων τοῦ μακαρίτου Δημητρίου Βότσαρη καὶ χρησιμεύει νῦν ὡς στρατών, καὶ κατῴκει ἐν αὐτῇ. Οἱ ὑπηρέται αὐτοῦ συνενοήθησαν ὡσαύτως μετ’ ἄλλων, καὶ μίαν νύκτα εἰσέδυσαν εἰς τὸν κοιτῶνα αὐτοῦ, καὶ ἐφόνευσαν αὐτὸν, καὶ διήρπασαν τὴν περιουσίαν αὐτοῦ. Οἰκογένειά τις εἶχεν ἔλθει ἐκ Σμύρνης, ἀπετελεῖτο δ’ ἐκ γυναικῶν, αἵτινες εἶχον ἀργυρᾶ νομίσματα καὶ πολυτίμους λίθους καί τινα χρήματα· ἀλλὰ νύκτα τινὰ ἀλλότριοι τῆς οἰκίας εἰσέδυσαν εἰς τὴν οἰκίαν, καὶ ἐλήστευσαν πᾶσαν τὴν περιουσίαν αὐτῶν, ἐλέχθη δὲ τότε,— ὅπερ ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ βεβαιώσω,—ἐλέχθη ὅτι εἰς τὴν κλοπὴν ταύτην συνέπραξαν καὶ τὰ ὄργανα τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, καὶ ὅτι καί τις εἴτε ἀστυνόμος δημοτικός, εἴτε ὑπαστυνόμος, δὲν ἐνθυμοῦμαι, ἦτο εἷς ἐκ τῶν ἐργατῶν τῆς διὰ κλοπῆς ἀφαιρέσεως τῆς περιουσίας τῶν ἀδυνάτων τούτων γυναικῶν, αἵτινες ἦλθον ἐκ Σμύρνης, ἵνα ἐγκατασταθῶσιν ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ Βασιλείου. Τὰ ἐγκλήματα ταῦτα εἶχον ἐγείρει θόρυβον καὶ ἀνησυχίαν εἰς τὴν πόλιν, ἔπρεπε δὲ νὰ δοθῶσιν εἰς τὸ κοινὸν ἐγγυήσεις, ὅτι δὲν ἤθελον ἐπαναληφθῆ τοιαῦτα ἀνομήματα. Διὰ τοῦτο ὁ Κωλέττης ἐπρότεινεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον, ζητήσας νὰ νομοθετηθῇ ἐξαίρεσις τῆς γενικῆς νομοθεσίας περὶ ἀστυνομίας, καὶ νὰ ἐπιτραπῇ, ἵνα συστηθῇ ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ διοικητικὴ ἀστυνομία. Τὸ νομοσχέδιον εἰσήχθη κατὰ πρῶτον εἰς τὴν Γερουσίαν, ἀλλ’ εὗρεν ἐν αὐτῇ μεγάλην ἀντίδρασιν. Οἱ πρωτεύοντες μεταξὺ τῶν ἐν τῇ Γερουσίᾳ συνεδριαζόντων, ἄνδρες, οἵτινες διεκρίνοντο καὶ διὰ τὴν φιλοπατρίαν καὶ διὰ τὸν πόθον τῆς βελτιώσεως τῶν πραγμάτων τῆς πατρίδος, καὶ διὰ τὰς γνώσεις προσέτι, τὰς ὁποίας εἶχον περί τῶν ἐκτὸς ἡμῶν κειμένων καὶ περὶ τῶν ἐν ἄλλαις χώραις θεσμῶν, οἱ ἄνδρες οὗτοι παρέστησαν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γένηται ἀποδεκτὴ τοιαύτη ἐξαίρεσις τοῦ γενικοῦ συστήματος τῆς ἀστυνομίας, τὸ ὁποῖον ἐκράτει ἐν τῇ χώρᾳ. Εἷς μάλιστα ἐξ αὐτῶν, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα φέρει καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἀναγνωρίζων τὴν ἀνάγκην τῆς ἀποδοχῆς ἐξαιρέσεώς τινος ἐζήτησε νὰ νομοθετηθῇ ἡ ἐξαίρεσις ὡς μέτρον προσωρινὸν, καὶ νὰ ὁρισθῇ προθεσμία, μεθ’ ἣν θέλει παύσει τοῦ μέτρου ἡ ἰσχύς, ὅπως μὴ λάβῃ διάρκειαν καὶ μονιμότητα. Καὶ ἔλεγεν ἐκεῖνος πρὸς τοὺς γερουσιαστάς: «Νομίζετε, ὅτι πρόκειται, ἀντὶ τοῦ ἀστυνόμου, τὸν ὁποῖον διορίζει ἡ Κυβέρνησις τῇ προτάσει τοῦ Δημάρχου, νὰ διορισθῇ ἀστυνόμος, εἰς τὸν διορισμὸν τοῦ ὁποίου δὲν μετέχει οὔτε ὁ Δήμαρχος, οὔτε αἱ ἄλλαι τοῦ δήμου ἀρχαί; Τοῦτο ἀποτελεῖ τὴν ταπεινοτέραν ὄψιν τοῦ ζητήματος. Ἀποβλέψατε ὅμως εἰς τὰς συνεπείας τῆς ἐγκαταστάσεως ἀστυνομίας ἐν τῇ πρωτευούσῃ καὶ τῷ παρακειμένῳ δήμῳ τοῦ Πειραιῶς, εἰς τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας τοιοῦτον σύστημα ἀστυνομικὸν δύναται νὰ ἐπιφέρῃ. Αὐτοὶ δὲν ἔχουσι πλέον κοινόν τι μὲ τὸν δῆμον, εἰσὶν ὄργανα τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι δ’ ἐνδεχόμενον, ἂν τώρα δεχθῶμεν τοῦτο εἰδικῶς διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ, μετ’ ὀλίγον νὰ προταθῇ τοιοῦτον μέτρον δι’ ὅλον τὸ Κράτος, καὶ μετ’ ὀλίγον νὰ ἐπέλθῃ πλήρης ἡ ἀνατροπὴ τοῦ συστήματος τῆς δημοτικῆς ἡμῶν ἀστυνομίας. Καὶ ἂν νομοθετηθῇ τοιαύτη ἀνατροπή, νομίζετε, ὅτι πρόκειται μόνον περὶ τῶν τοπικῶν εὐκολιῶν τῶν δημοτῶν; Οὐχί. Πρόκειται περὶ τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν τῆς χώρας, πρόκειται περὶ τῶν πολιτικῶν ἐλευθεριῶν αὐτῆς». «Στρέψατε τοὺς ὀφθαλμούς σας, ἔλεγεν εἷς φιλόπατρις Γερουσιαστής, πρὸς τὰ Κράτη, τὰ ἐκτὸς ἡμῶν ὑπάρχοντα, ὅπου αἱ ἀστυνομίαι εἰσὶ διοικητικαί, ὅπου τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν διαχειρίζονται ὑπάλληλοι τῆς Κυβερνήσεως, καὶ θέλετε μάθει, ποία πίεσις ἐνασκεῖται ἐκεῖ ἐπὶ τῶν πολιτῶν, θέλετε μάθει, ὅτι καὶ ἐν ταῖς οἰκίαις τῶν οὗτοι ἐπιτηροῦνται καὶ ἐν τοῖς περιπάτοις καὶ ἐν ταῖς λέσχαις καὶ ἐν τοῖς καφενείοις· θέλετε πληροφορηθῆ, ὅτι, καὶ ὅταν λέγωσί τι ἐπικρίνοντες τὴν κατάστασιν τῆς διοικήσεως ἢ τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε δυσφοροῦντες ἐπὶ ταύτῃ, ἀμέσως ταῦτα μεταδίδονται εἰς τοὺς κυβερνῶντας· ἀλλὰ καὶ ὅταν δὲν λέγωσί τι, ὅταν σιωπῶσι, καὶ τότε ἐξηγεῖται ἡ σιωπή των ὡς ἔκφρασις δυσαρεσκείας, καὶ παραστάσεις καὶ περὶ τούτου γίγνονται εἰς τοὺς κυβερνητικοὺς κύκλους, καὶ ἐγείρεται ἡ περιέργεια καὶ ἡ προσοχὴ τῶν κυβερνώντων ἐπὶ τῶν ἀτόμων τούτων». Εἷς ἐκ τῶν μετασχόντων τότε τῆς συζητήσεως ταύτης ἐν τῇ Γερουσίᾳ ἐμνημόνευσε Κράτους, ἐν ᾧ ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία εἶχεν ἐκτραπῆ εἰς παραπλήσια ἀθεμιτουργήματα, ἐμνημόνευσε δὲ καὶ γεγονότος ἄλλου, τὸ ὁποῖον βεβαιοῖ ἡ ἱστορία, τῆς ἀνάγκης δηλονότι, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη μέγας δυνάστης, ὁ Ναπολέων Αʹ, ὅπως συστήσῃ ἀντιαστυνομίαν, ἵνα αὕτη ἐπιτηρῇ τὴν κυρίαν ἀστυνομίαν. Καὶ ἠναγκάσθη ὁ Ναπολέων νὰ συστήσῃ δύο ἀστυνομίας, μίαν τὴν ἐπίσημον καὶ μίαν τὴν ἡμιεπίσημον, ἥτις ἐπετήρει καὶ ἤλεγχε τὰς ὑπὸ τῆς ἐπισήμου μεταδιδομένας πληροφορίας καὶ ἐνεργουμένας πράξεις. Καὶ τότε ἐπρόκειτο, Κύριοι, περὶ θέματος ἁπλοῦ, διότι ἐπὶ τέλους ἠδύνατό τις νὰ ἰσχυρισθῇ: πῶς, ἀφοῦ ἐμπιστεύεσθε εἰς τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας τῆς χώρας τὴν διοίκησιν τμήματός τινος, πῶς, ἀφοῦ κρίνετε αὐτοὺς ἱκανοὺς, ἵνα μετέλθωσι τὴν διοίκησιν, διατὶ δυσπιστεῖτε εἰς αὐτοὺς, ὅταν πρόκηται νὰ ἀναλάβωσι μερίδα τινὰ τῆς ὅλης διοικήσεως ἐν μικρᾷ τινι περιφερείᾳ, ἔν τινι δήμῳ, ἢ ἔν τινι ἐπαρχίᾳ; Ἡ ἀντίῤῥησις αὕτη ἔχει εὐλογοφάνειάν τινα, ἀλλὰ δὲν εἶναι σπουδαία. Δὲν εἶναι σπουδαία, διότι οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες τῆς χώρας, εἰς τοὺς ὁποίους ἐμπιστευόμεθα τὴν διοίκησιν τῶν ἐπαρχιῶν, εἴτε τὴν διεύθυνσιν τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, αὐτοὶ δὲν συνδέονται μετὰ τῶν πολιτῶν, τοὺς ὁποίους διοικοῦσι, διὰ τῶν δεσμῶν, διὰ τῶν ὁποίων συνδέονται οἱ Δήμαρχοι μετὰ τῶν συνδημοτῶν αὐτῶν, καὶ ὑπὸ τῶν ὁποίων ἐξελέχθησαν, καὶ μεταξὺ τῶν ὁποίων ἐκλήθησαν νὰ φροντίσωσιν, ἵνα τηρήσωσι τὴν τάξιν καὶ τὴν εὐκοσμίαν. Ἔλεγον τότε οἱ ἐν τῇ Γερουσίᾳ, ὅτι ἡ ἰδιότης ἰδίως ἐκείνου, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνατίθεται ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία, ἀποτελεῖ τὴν οὐσίαν, διότι αὕτη συνιστᾷ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν θέλει ἐνασκηθῆ ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία, καὶ ὅτι ἑπομένως εἰς τὴν ἰδιότητα τῶν ἀνδρῶν τούτων, τοὺς ὁποίους καλεῖτε εἰς τὴν δημοσίαν διοίκησιν, δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε ἐμπιστοσύνην, τὴν ὁποίαν ἐμποιεῖ ἡ ἰδιότης, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ Δήμαρχος ἕνεκα τῆς ἱστορίας αὐτοῦ καὶ τῆς καταγωγῆς αὐτοῦ. Τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ὁ Κωλέττης προέτεινεν ὡς ἐξαίρεσιν διὰ τὴν ἀστυνομίαν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, καὶ τὸ ὁποῖον ἀκόμη ἐξακολουθεῖ λειτουργοῦν, τὸ σύστημα τοῦτο διαφέρει ἀπὸ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐνομοθετήθη ἀπὸ τοῦ 1836, κατὰ τοῦτο μόνον, ὅτι διὰ μὲν τοῦ συστήματος τοῦ ἀειμνήστου Κωλέττου σαφῶς ἐφηρμόζετο καὶ ἀκριβῶς ἐξετελεῖτο ἡ ἀρχή, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀναγράψει ἐν τῷ διατάγματι τῆς 31 Δεκεμβρίου 1836 ὁ ἀρχικαγγελάριος Ἀρμανσπέργ. Τὸ διάταγμα τοῦ 1836, τοῦ ὁποίου ἐπῄνεσα τὴν σοφίαν καὶ ἐθαύμασα τὸ φιλελεύθερον, ἀνέγραφεν ἀρχήν τινα ἀφῃρημένην, ὅτι ἀνετίθει τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν εἰς τὰς ἀρχὰς τῶν δήμων, οὐχὶ ὡς ἀνήκουσαν εἰς τὴν φύσιν τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, ἀλλὰ κατ’ ἐντολὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀνεγνώριζεν ἑπομένως, ὅτι τὸ ἀστυνομεῖν εἶναι κυβερνητικὸν δικαίωμα καὶ οὐχὶ δημοτικόν. Ταύτην τὴν ἀρχὴν ἐφήρμοζε τὸ νομοσχέδιον τοῦ Κωλέττου, ἀλλ’ ἐφήρμοζε μόνον καὶ ἀποκλειστικῶς ἐν τοῖς δήμοις τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Ἔλεγε λοιπὸν, ἂν τὸ ἀστυνομεῖν ἦναι δικαίωμα κυβερνητικὸν, καθὼς ἡ Κυβέρνησις ἀνέθηκεν ἐν πᾶσι τοῖς ἄλλοις δήμοις τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν εἰς τοὺς ἄρχοντας τῶν δήμων, οὕτω καὶ εἰς δύο δήμους, τοὺς δήμους Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ἀναλαμβάνει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐνασκήσῃ αὐτὴν διὰ τῶν ἰδίων αὑτῆς ὀργάνων. Ἑπομένως καὶ ἡ ἐξαίρεσις, τὴν ὁποίαν προέβαλε διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως διοικητικῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, δὲν ἦτο ἀναίρεσις τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν τὸ διάταγμα τοῦ 1836 εἶχεν ἀναγράψει, ἀλλ’ ἦτο ἐφαρμογὴ καὶ ἐκτέλεσις αὐτῆς, μετὰ μόνης τῆς διαφορᾶς, ὅτι ἀνεκάλει ἐν τοῖς δήμοις Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν εἰς τοὺς λοιποὺς δήμους τοῦ Κράτους εἶχεν ἀναθέσει εἰς τοὺς ἄρχοντας τοῦ δήμου. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον, ὡς πρὸ μικροῦ ἔλεγον, συνεζητήθη ἐν τοῖς κοινοβουλευτικοῖς σώμασι τῆς Ἑλλάδος, ἐπροτάθη καὶ ἐν Γαλλίᾳ κατὰ τὸ 1837. Κατὰ τὸ 1837 ἐνομοθετήθησαν ἐν Γαλλίᾳ οἱ θεσμοὶ, οἱ ἀποτελοῦντες τὴν δημοτικὴν διοίκησιν τοῦ Γαλλικοῦ Κράτους. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἐκείνῳ ἀνεγράφετο ἡ ἀρχή, ὅτι τὴν ἀστυνομικὴν διοίκησιν ἐνασκοῦσιν αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ κατ’ ἐντολὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ εἰσηγητὴς ὅμως τοῦ νομοσχεδίου, γνωστὸς εἰς τὴν ἐπιστήμην, διότι ὑπῆρξε συγγραφεὺς σπουδαίων συγγραμμάτων τοῦ διοικητικοῦ δικαίου, ἀντέστη, καὶ μετ’ αὐτοῦ ἀντέστησαν καὶ πολλοὶ τῶν Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἠρνήθησαν μετὰ λόγου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κέκτηται τὸ δικαίωμα τοῦ ἀστυνομεῖν, καὶ ἀπέδειξαν, ὅτι τοῦτο ἀνήκει εἰς τοὺς δήμους. Αἱ ἐν τῇ Γαλλικῇ Βουλῇ γενόμεναι τότε συζητήσεις ὑπῆρξαν μακραὶ, καὶ κατ’ αὐτὰς ἔλαβον τὸν λόγον πολλοὶ διάσημοι ἄνδρες. Κατ’ αὐτὰς ἐπανειλημμένως ἐπεκαλέσθησαν τὰς γνώμας ἀνδρὸς ἐπισήμου, τοῦ ὁποίου αἱ γνῶμαι ἔχουσιν αὐθεντείαν, τοῦ κ. Henrion de Pansey. Οὗτος πολλάκις ἐδίδαξεν, ὅτι, ὡς εἰς τὴν φύσιν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, τῆς Κυβερνήσεως, ἁρμόζει νὰ ἐνασκῇ τὴν γενικὴν ἀστυνομίαν ἐν τῷ Κράτει, καὶ νὰ κρίνῃ περὶ τῶν γενικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα κρίνονται ἀναγκαῖα πρὸς διατήρησιν τῆς γενικῆς τάξεως καὶ ἀσφαλείας τοῦ Κράτους, ὡς οἱ διοικηταὶ τῶν νομῶν ἐνασκοῦσιν ἐντὸς τῶν νομῶν τὴν γενικὴν ἀστυνομίαν, προνοοῦντες περὶ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖά εἰσιν ἀναγκαῖα πρὸς τήρησιν τῆς ἀσφαλείας ἐν τοῖς νομοῖς, οὕτω καὶ ἐν τοῖς δήμοις, τὸ δικαίωμα τοῦ ἀστυνομεῖν ἀνήκει εἰς τοὺς διοικητὰς αὐτῶν. Ἀνήκει τὸ ἀστυνομεῖν εἰς τοὺς δήμους, ὡς ἀνήκει εἰς τὸ ἄτομον νὰ φροντίζῃ περὶ τῆς ἰδίας αὑτοῦ ἀσφαλείας. Πῶς θέλετε ἀμφισβητήσει εἰς τὸν πολίτην τὸ δικαίωμα νὰ μεριμνᾷ περὶ τῆς ἀσφαλείας αὐτοῦ; Ἐν τῷ δικαιώματι τῆς ὑπάρξεως, τὸ ὁποῖον φυσικῶς ἔχει, ἔγκειται τὸ δικαίωμα νὰ προνοῇ περὶ τῆς προφυλάξεως τοῦ προσώπου του, καὶ περὶ τῆς ἀποσοβήσεως τῶν κινδύνων, οἵτινες δύνανται νὰ ἀπειλήσωσι τὴν προσωπικὴν αὐτοῦ ἀσφάλειαν. Ὡς δὲ ὁ πολίτης ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἐπίσης καὶ αἱ μικραὶ κοινωνίαι ἔχουσι τὸ δικαίωμα, ἵνα διοικῶσιν ἑαυτὰς, ἵνα μεριμνῶσι καὶ φροντίζωσι περὶ τῆς ἀσφαλείας τῶν συνδημοτῶν καὶ τῆς χώρας αὐτῶν. Ὁ ἰσχυρισμὸς τῶν ῥητόρων τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς, ὅτι τὸ ἀστυνομεῖν δὲν εἶναι δικαίωμα κυβερνητικὸν, ἀλλὰ δικαίωμα τοῦ δήμου, ὁ ἰσχυρισμὸς οὗτος ἐκράτησε καὶ ἐγένετο ἀποδεκτὸς τότε ὑπὸ τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς. Ὁ ἰσχυρισμὸς οὗτος ὁμολογῶ, ὅτι μὲ ἔπεισεν ἐντελῶς, καὶ μὲ ἔπεισεν οὐχὶ σήμερον, ὅτε ἐκπληρῶ τὴν δυσάρεστον ταύτην ὑπηρεσίαν, πειρώμενος νὰ πείσω πλειοψηφίαν, ἔχουσαν τὴν ἀπόφασιν νὰ μὴ πεισθῇ, ἀλλὰ καὶ κατὰ τοὺς προτέρους χρόνους τῆς ζωῆς μου, καθ’ οὓς διεκήρυξα πάντοτε τὴν γνώμην, ὅτι τὸ ἀστυνομεῖν δὲν εἶναι κυβερνητικὸν, ἀλλὰ δημοτικὸν δικαίωμα, δημοσιεύσας μάλιστα τὴν γνώμην μου ταύτην ἐν πονήματι, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τοῦ 1862 ἐδημοσίευσα, τῷ πονήματι τῆς Ἑλληνικῆς Νομοθεσίας. Ἀλλὰ τὴν γνώμην ταύτην συνεζήτησα καὶ μετὰ τοῦ Ἡγεμόνος τῆς χώρας, τοῦ ὁποίου, τεθνεῶτος ἤδη πρὸ 25 ἐτῶν, μνημονεύω μετ’ εὐλαβείας καὶ σεβασμοῦ, τοῦ βασιλέως Ὄθωνος. Ἐτύγχανον ὑπάλληλος τοῦ Κράτους, ὁ δὲ Βασιλεὺς, ὅστις ἔμαθεν, ὅτι τοιαύτην περὶ τοῦ ἀστυνομεῖν εἶχον γνώμην, ὅτι τὸ ἀστυνομεῖν εἶναι δικαίωμα δημοτικὸν, καὶ παρετήρει οὕτως, ὅτι ἡ γνώμη μου αὕτη ἀντέκειτο εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ διατάγματος τοῦ 1836 ἀναγεγραμμένην ἀρχὴν, διέταξε νὰ παρουσιασθῶ ἐνώπιόν του. Ἐνεφανίσθην ἐνώπιον τοῦ Βασιλέως, ὅστις μοὶ ἐδήλωσεν, ὅτι αὐτὸς ἐτύγχανε πεπεισμένος περὶ τῆς ὀρθότητος τῆς ἀρχῆς, τῆς ἀναγεγραμμένης ἐν τῷ Διατάγματι τοῦ 1836, ἐπειδὴ δ’ ἐτύγχανον λειτουργὸς δημόσιος, μοὶ καθίστα τοῦτο γνωστὸν, ἵνα μὴ ἀποφαίνωμαι κατὰ τῶν παραδεδεγμένων ὑπὸ τῆς νομοθεσίας ἀρχῶν. Ἐπειδὴ δ’ ὁ Βασιλεὺς μοὶ ἔδωκε τὴν ἄδειαν νὰ συζητήσω,—οἱ γνωρίσαντες δὲ τὸν Βασιλέα Ὄθωνα ἀναμιμνήσκονται τῆς εὐγενείας καὶ ἀξιοπρεπείας αὐτοῦ,— ἀνέλυσα καὶ ἀνέπτυξα τὰς ἐμὰς γνώμας, καίτοι δὲ αἱ πολιτικαὶ δόξαι τοῦ Βασιλέως ἐκείνου ἔκλινον πρὸς τὴν ἀπόλυτον Μοναρχίαν, ὁ Βασιλεὺς μοὶ ἐδήλωσεν, ὅτι ἐπείσθη, ὅτι τὸ ἀστυνομεῖν ἦτο δημοτικὸν δικαίωμα, ἀλλὰ μοὶ ἐσύστησε νὰ ἀποφεύγω νὰ δημοσιεύω τὰς τοιαύτας γνώμας μου, διότι, κατὰ τὴν γνώμην αὐτοῦ, ὁ λαὸς δὲν ἐκρίνετο ἔτι ὥριμος, ὅπως ἀναγνωρισθῶσι τὰ τοιαῦτα δικαιώματα αὐτοῦ. Πρέπει νὰ ἀφήσωμεν νὰ ἐνασκῆται ὑπὸ τῶν δήμων ἡ ἀστυνομία κατ’ ἐντολὴν τῆς Κυβερνήσεως, μοὶ εἶπεν ὁ Βασιλεὺς, κλείων τὴν συζήτησιν, ἵνα δυνάμεθα, ἐάν ποτε παραστῇ ἀνάγκη, νὰ ἀνακαλῶμεν τὸ δικαίωμα τοῦτο. Κατὰ τὴν γνώμην τῶν ἐν τῇ Γαλλικῇ Βουλῇ διακριθέντων κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ 1837, ἀστυνομεῖν εἶναι κυβερνᾶν· ἑπομένως, ἐὰν ἀφαιρεθῇ τὸ ἀστυνομεῖν ἀπὸ τοὺς δήμους, οἱ δῆμοι οὐδεμίαν θέλουσιν ἔχει πλέον ὕπαρξιν. Τί ἐστὶ Δήμαρχος, ἀφοῦ ἀπογυμνωθῇ τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας, δηλ. τῆς ἐντολῆς τοῦ προλαμβάνειν τὰς ἀξιοποίνους πράξεις, τὰς παραβάσεις τῶν ποινικῶν διατάξεων, τῆς ἐντολῆς τοῦ ἀνακαλύπτειν τοὺς παραβάτας τῶν νόμων, ὅπως οὗτοι παραπεμφθῶσιν ἐνώπιον τῆς Ποινικῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν Δικαστηρίων; τοῦ προνοεῖν περὶ τῆς ἀποσοβήσεως βλαβῶν ἢ ζημιῶν εἰς τὴν ὑγείαν τῶν συνδημοτῶν του, ἢ εἰς τὰς κτήσεις καὶ τὰ συμφέροντα αὐτῶν; τῆς ἐντολῆς νὰ διαχειρίζηται τὴν ὅλην ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν ἐν τῷ τόπῳ, κατὰ πάντας τοὺς κλάδους αὐτῆς, ἤτοι τὴν ἐπιμέλειαν καὶ τὴν διοίκησιν τῶν συμφερόντων τῆς δημοτικῆς κοινωνίας; Ἐὰν ἀφαιρεθῇ ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία ἀπὸ τὸν Δήμαρχον, οἱ Δήμαρχοι καταντῶσιν ἁπλοῖ ἐπιμεληταὶ τοῦ ταμείου τοῦ δήμου, τὸ ὁποῖον ὅμως παρ’ ἡμῖν, καὶ τοῦτο μετεβιβάσθη εἰς τοὺς δημοσίους ὑποταμίας διὰ τοῦ κατὰ τὸ 1887 ἐκδοθέντος περὶ τούτων νόμου. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι διὰ τοῦ νόμου τούτου ἀφηρέθη τὸ δικαίωμα τῆς εἰσπράξεως τῶν ἐσόδων τῶν δήμων ἀπὸ τῶν δημοτικῶν ἀρχόντων, καὶ ἀνετέθη εἰς τοὺς ὑποταμίας. Καὶ προσεπάθησα μὲν κατὰ τὸ 1890, ὅτε ἐκλήθην ἐπὶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ συμβιβάσω κατὰ τὸ δυνατὸν τὸν περιορισμὸν τοῦτον τῆς δημοτικῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ αὐτοβουλίας μετὰ τοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον οἱ κυβερνῶντες ἔχουσιν, ἵνα συντελῶσιν εἰς τὴν περιστολὴν τῶν καταχρήσεων καὶ λογιστικῶν ἀταξιῶν, καὶ διὰ τοῦ περὶ δήμων νόμου, ὅστις ἐψηφίσθη τῇ ἐμῇ εἰσηγήσει κατὰ τὸ 1891 ὡς νόμος τοῦ Κράτους, ἔθηκα περιορισμούς τινας εἰς τὴν διὰ τοῦ νόμου περὶ ὑποταμείων διαταχθεῖσαν ἀφαίρεσιν τοῦ δικαιώματος τούτου τῶν δήμων. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τοὺς περιορισμοὺς τούτους, ἐγὼ ἀμφιβάλλω, ἐὰν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν δὲν ἀναιρῆται τῶν δήμων ἡ αὐτοδιοικησία. Οὕτως, οἱ δῆμοι παρ’ ἡμῖν ἐστερήθησαν καὶ τούτου, τὸ ὁποῖον ἔλεγον οἱ Γάλλοι, ὅτι ἐσώζετο εἰς τοὺς Δημάρχους μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας. Ἀληθῶς, Κύριοι, τοσοῦτον περιώρισαν μέχρι τοῦδε τὴν ζωὴν τῶν δήμων, ὥστε δύναταί τις νὰ ἀποδεχθῇ, ὅτι οἱ δῆμοι ἐκλείπουσιν ὁσημέραι. Καὶ αὐτὴν τὴν μέριμναν καὶ τὴν ἐξουσίαν τοῦ ἀσχολεῖσθαι περὶ τῆς ὁδοποιίας τοῦ δήμου, καὶ ταύτην ἀφῃρέσαμεν ἀπὸ τοὺς δήμους. Αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ συστάσεως ταμείου ὁδοποιίας καὶ τοῦ νόμου περὶ ὁδοποιίας τοῦ 1867 καθ’ ὅλην τὴν λήγουσαν δεκαετίαν ἀνῃρέθησαν, διατεθέντων καὶ αὐτῶν τῶν τῆς δημοτικῆς ὁδοποιίας, οὐχὶ τῇ γνώμῃ τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, ἀλλὰ τῇ θελήσει καὶ τῇ γνώμῃ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ αἱ ἀρχαὶ τῶν δήμων δὲν εἶχον εἰς τὴν διάθεσιν αὐτῶν οὐδὲ δηνάριά τινα, ἵνα συντηρήσωσι τὰς δημοτικὰς ὁδοὺς, εἴτε ἐν τῇ κώμῃ εἴτε ἐν τοῖς ἀγροῖς. Ἐὰν κατὰ τὴν ἐπιμέλειαν τῶν περὶ τούτου κατεδείχθη που ἀκηδία ἢ ἀνικανότης, ἐὰν περὶ τὴν ἐνάσκησιν τῆς ἀστυνομίας, ἐὰν περὶ τὴν εἴσπραξιν τῶν δημοτικῶν ἐσόδων συνέβησαν καταχρήσεις, αὗται θὰ ἠδύναντο νὰ ἐκλείψωσιν, ἂν συνετηρεῖτο ὁ θεσμὸς τῆς αὐτοδιοικησίας τῶν δήμων, διότι ὁ θεσμὸς οὗτος ἤθελεν ἀναμιμνήσκει ἡμῖν τὸ καθῆκον, ὅπερ εἴχομεν, τῆς περιστολῆς τῶν καταχρήσεων. Ἐγὼ διὰ τοῦ τῇ ἐμῇ εἰσηγήσει ἐκδοθέντος κατὰ τὸ 1891 νόμου περὶ ἐπαρχιακῶν συμβουλίων ἐφρόντισα νὰ ἀναγράψω τὸ δικαίωμα τῶν δημοτικῶν καὶ ἐπαρχιακῶν συμβουλίων, ὁσάκις πρόκηται περὶ κατασκευῆς ἢ ἐπισκευῆς ὁδῶν· ἀλλ’ ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον χθὲς ἐψηφίσατε, περὶ καταργήσεως τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιίας, δὲν κατέστρεψε μόνους τοὺς βλαστοὺς, οἵτινες εἶχον ἀναφυῆ, ἀλλ’ ἐξεῤῥίζωσε τὴν αὐτοδιοικησίαν τῶν δήμων. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιίας, προχθὲς, ἐδήλωσα, ὅτι εἶμαι μὲν καὶ κατὰ τῆς ἀρχῆς καὶ κατὰ τῶν κατὰ μέρος διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, ἐπεφυλάχθην ὅμως νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὰς γνώμας μου ἐν ἄλλῃ εὐκαιρίᾳ, διότι ἔκρινα, ὅτι ἠδυνάμην νὰ μὴ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν τότε, ἀφοῦ ἐπρόκειτο μετ’ ὀλίγον νὰ προκηρυχθῇ ἡ γενικὴ συζήτησις τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καθ’ ἣν ἤθελον ἐκθέσει τὰς περὶ τούτου γνώμας μου. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου δὲν ἠδυνάμην νὰ ἀναβάλω νὰ ἀνακοινώσω τὰς ἐμὰς γνώμας, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τυγχάνει μέρος ὅλου, οὐδὲ πρέπει νὰ ὀκνῶμεν νὰ ἀναζητήσωμεν τὰς ἐννοίας, αἵτινές εἰσι διεσπαρμέναι ἐν πολλοῖς τῶν νομοθετημάτων. Τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον εἶχεν ἀναγγελθῆ ἀπὸ τοῦ 1888 ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτε εἰσήγαγε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Κατὰ τὴν 10 Νοεμβρίου 1888, πρὶν ἢ εἰσαχθῇ τὸ ἀναγγελθὲν νομοσχέδιον, ἀφορμὴν λαβὼν ἐκ τῆς ἀναγγελίας, ὅτι ἔμελλε νὰ εἰσαχθῇ, προσεπάθησα νὰ ἀναστείλω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ἀπὸ τοῦ μέτρου τούτου. Εἶπον τότε εἰς τὴν Βουλὴν ταῦτα (ἀναγινώσκει): «Ὁ Πρωθυπουργὸς ἀνήγγειλε προχθὲς καὶ ἄλλον σκοπὸν αὐτοῦ, ἀνήγγειλεν, ὅτι προτίθεται νὰ ἀφαιρέσῃ τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν ἀπὸ τοὺς δήμους, ὅταν οἱ δῆμοι ἤθελον ζητήσει τοῦτο. Ὅπως δ’ ἐνθαῤῥύνῃ ἡμᾶς, ἔλεγεν ὁ Πρωθυπουργὸς, ὅτι παρέλαβε τὰ σχέδια ταῦτα ἐκ νόμου ἐν Ἀγγλίᾳ ἀπὸ τοῦ 1836 λειτουργοῦντος. Οἱ φρονοῦντες, ὅτι τὸ ἀστυνομεῖν δὲν εἶναι κυβερνητικὸν δικαίωμα, ἀλλ’ ὅτι εἶναι δημοτικὸν, πείθονται, ὅτι δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τοὺς δήμους νὰ παραιτηθῶσιν αὐτοῦ. Ἑπομένως, ἂν δῆμός τις ζητήσῃ νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπ’ αὐτοῦ ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία, ὅπως ἀναλάβῃ τὴν διαχείρισιν αὐτῆς ἡ δημοσία διοίκησις, ζητεῖ τι, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ζητῇ οὐδ’ ἡ δημοσία διοίκησις νὰ ἐπιτρέψῃ. Ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν. Δύναται καὶ συμφέρει τῷ Κράτει νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία ἀπὸ τοὺς δήμους, καὶ νὰ συγκεντρωθῇ εἰς χεῖρας τῆς γενικῆς διοικήσεως; Τὸ ζήτημα εἶναι λίαν σοβαρόν. Καὶ ἂν προταθῇ νομοσχέδιον τοιοῦτον,—εὔχομαι δὲ νὰ μὴ προταθῇ,—δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει τὸ συζητήσει μετὰ μεγίστης σπουδαιότητος, λησμονοῦσα πᾶσαν ἄλλην σκέψιν, καὶ θέλει ἁμιλληθῆ διὰ τῆς ψήφου αὐτῆς νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰς δημοτικὰς ἐλευθερίας, τὴν δημοτικὴν αὐτοβουλίαν, ὅπως δύνηται τὸ Κράτος νὰ ἔχῃ τὴν λυσιτελεστάτην εἰς τὴν διοίκησιν τῆς χώρας ἐπικουρίαν τῶν μικρῶν αὐτῶν κοινωνιῶν». Ταῦτα ἔλεγον τὴν 10 Νοεμβρίου 1888· ἀλλὰ τὴν 10 Δεκεμβρίου 1888, ἤτοι μετὰ ἕνα μῆνα, εἰσήχθη ἓν νομοσχέδιον, οἷον εἶχεν ἀναγγελθῆ ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἡ Ἀντιπολίτευσις τοῦ χρόνου ἐκείνου, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνῆκον καὶ ἐγὼ, ἐδήλωσεν ἐπανειλημμένως τὴν ἀπόφασιν αὐτῆς νὰ πολεμήσῃ τὸ νομοσχέδιον ἐκθύμως καὶ μὴ παραλίπῃ οὐδὲν μέσον ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖά εἰσιν ἀνεκτὰ καὶ ἐπιτετραμμένα νῦν ἐν πᾶσι τοῖς Κοινοβουλίοις, καὶ ἐδήλωσα μάλιστα ἐγὼ ἐν τινι εὐκαιρίᾳ, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἤθελε μετέλθει καὶ κωλυσιεργίαν, ἵνα προλάβῃ τὸν κίνδυνον, τὸν ὁποῖον ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἠπείλει εἰς τὰς ἐλευθερίας καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους. Εὐτυχῶς δὲν ἐκρίθη ἀναγκαῖον τότε νὰ ἐπισπευσθῇ τοῦ νομοσχεδίου ἡ συζήτησις, ἐπέπρωτο δὲ νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὸ τμῆμα τοῦτο τῆς Συνόδου ταύτης. Ἀλλὰ πρὸς τοὺς εἰσαγαγόντας αὐτὸ δύναμαι ν’ ἀπευθύνω τὴν ἐρώτησιν: Δύνασθε σεῖς νὰ ὑποσχεθῆτε καὶ βεβαιώσητε τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν, ὅτι, ἐὰν ἐγκαταστήσητε τὰς στρατιωτικὰς ἀστυνομίας, θέλετε ἀποκαταστήσει ἀσφαλῆ καὶ ἀκλόνητον τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν, ἢ τὴν εὐκοσμίαν καὶ εὐπρέπειαν ἐν ταῖς δημοτικαῖς κοινωνίαις; Ποίας ἔχετε ἐγγυήσεις περὶ τούτου; Ποίας ἀποδείξεις προσάγετε, διὰ νὰ μᾶς πείσητε, διὰ νὰ πείσητε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν; Ὁμολογῶ, ὅτι ἐν τῷ στρατῷ ὑπάρχουσιν ἀξιωματικοὶ διακεκριμένοι. Ἔχομεν διακεκριμένους ἀξιωματικοὺς ἐν τῷ πυροβολικῷ. Νομίζετε, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ πυροβολικοῦ εἰσιν ἐπιτήδειοι νὰ γένωνται ἀστυνόμοι τοῦ Κράτους; Ποίαν ἐκπαίδευσιν ἢ παρασκευὴν ἔλαβον, ἵνα ἐνασκῶσι τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν; Ὡς τυγχάνουσιν ἀνεπιτήδειοι, ἵνα γένωνται οἰκονομικοὶ ἔφοροι, νὰ γένωνται ταμίαι, οὕτως εἰσὶν ἀνεπιτήδειοι νὰ γένωνται ἀστυνόμοι. Ἔχετε ἀξιωματικοὺς τοῦ μηχανικοῦ, μορφωθέντας ἐπιστημονικῶς καὶ τεχνικῶς κατηρτισμένους. Νομίζετε, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι δύνανται νὰ γένωνται δημοτικοὶ ἀστυνόμοι ἢ δημόσιοι ἀστυνόμοι ἐν τινι ἐπαρχίᾳ τοῦ Κράτους, ἢ ἐν νομῷ τοῦ Κράτους; Ἀλλὰ διατί περιορίζομαι μόνον εἰς τὸ σῶμα τοῦ πυροβολικοῦ; Ἂς στραφῶ εἰς τὸ σῶμα τοῦ πεζικοῦ. Νομίζετε, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ δύνανται νὰ ὦσιν ἀστυνόμοι, ὅτι ἔλαβον τοιαύτην ἐκπαίδευσιν, καὶ ὅτι διὰ τοῦ στρατιωτικοῦ βίου, ὃν διήνυσαν, ἐγένοντο ἐπιτήδειοι, ἵνα ἀναλάβωσι τοιαύτην ἐξουσίαν; Εἰς ὑμᾶς τοὺς κυβερνῶντας δὲν ἀρκεῖ τοσαύτη ἐξουσία, τὴν ὁποίαν οἱ νόμοι σᾶς ἀνέθηκαν, ἀλλὰ νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ ἀφαιρέσητε καὶ αὐτὴν τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν οἱ νόμοι ἀνέθηκαν εἰς τὸν δῆμον, αὐτὴν τὴν ἐμπιστοσύνην, τὴν ὁποίαν ἐξεδήλωσαν εἰς τοὺς δήμους, ἀναθέντες εἰς αὐτοὺς νὰ μεριμνῶσι περὶ τῆς εὐκοσμίας καὶ τάξεως ἐν ταῖς πόλεσι καὶ ταῖς κώμαις, περὶ τῆς ἀσφαλείας καὶ φυλακῆς τῶν ἀγρῶν αὐτῶν; Νομίζετε ὅτι ἐκτὸς τῆς Κυβερνήσεως, ἐκτὸς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, τῶν λειτουργούντων ὑπ’ αὐτὴν καὶ ἐκτελούντων τοὺς ἄλλους νόμους τοῦ Κράτους, τῶν ἀποτελούντων τὴν ἱεραρχίαν τῆς διοικήσεως, νομίζετε, ὅτι δὲν ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι, πονοῦντες τὰ συμφέροντα τὰ κοινά; Νομίζετε ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ οὐδὲν ἐλατήριον ἁμίλλης, οὐδεὶς συναγωνισμὸς, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀλλαχοῦ οὐδεμία εὐθύνη, ἐκτὸς τῆς εὐθύνης τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων; Ἐὰν πράττητε ταῦτα, διότι νομίζετε ἀνεπαρκῆ τὴν ἰσχύν σας, ποίας ἀποδείξεις προσάγετε, ὅτι τὰ ὄργανα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, τὰ ὁποῖα τελοῦσιν ὑπὸ τὰς διαταγὰς ὑμῶν, ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των μετὰ τοταύτης τελειότητος, μετὰ τοσαύτης ἀκριβείας, ὥστε οὐδεμία φωνὴ ἠγέρθη ἐναντίον αὐτῶν; Ταῦτα δὲν λέγω πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς, τοὺς μετὰ τὴν 3 Μαΐου ἀνελθόντας ἐπὶ τὴν ἀρχήν· λέγω ταῦτα πρὸς πάντας τοὺς Ὑπουργοὺς, καὶ πρὸς τοὺς προκατόχους καὶ πρὸς τοὺς διαδόχους· τὰ λέγω πρὸς ἐμὲ αὐτὸν, ἐφ’ ὅσον ὑπῆρξα μέλος Κυβερνήσεως ἢ προϊστάμενος αὐτῆς. Ὁμολογῶ, ὅτι τὰ ὄργανα τῆς δημοσίας διοικήσεως, αὐτοί, οἵτινές εἰσι γνωστοὶ ὑπὸ τὸ χαρακτηριστικὸν ὄνομα τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου, ὅτι αὐτὰ τὰ ὄργανα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας πολλάκις ἐδείχθησαν ὑποδεέστερα τῶν δημοτικῶν ἀρχόντων κατὰ τὴν ἐνάσκησην τῆς ἐξουσίας αὐτῶν. Ὁμολογῶ, ὅτι ἀνεῦρον καὶ ἀνευρίσκω ὁσημέραι ἐν αὐτοῖς τοιαύτας ἀτελείας, τοιαύτην ἄγνοιαν τῶν καθηκόντων, ἢ τοιαύτην ἀμάθειαν, ἐνιαχοῦ δὲ καὶ ἄλλα ἐλαττώματα, ὥστε ὁσάκις μοὶ ἀνετέθη ὑπὸ τοῦ Ἡγεμόνος τὸ καθῆκον νὰ φροντίσω περὶ τῆς ἐκτελέσεως τῶν νόμων, διετέλουν πάντοτε ἐν ἀνησυχίᾳ, ἐκ τῆς ὑπονοίας, μὴ ἡ ἐπιτήρησίς μου ἐπ’ αὐτῶν δὲν ἦτο ἐπαρκής, μὴ δὲν ἠδύνατο νὰ καταστείλῃ τὰς παραβάσεις τῶν νόμων καὶ ἐνιαχοῦ τὰς καταχρήσεις. Καὶ ὅταν τοιαύτη δυστυχῶς ἦναι ἡ κατάστασις τῆς δημοσίας διοικήσεως, δύναταί τις ἐξ ἡμῶν,— καὶ λέγω ἐξ ἡμῶν, κατατάσσω ἑαυτὸν εἰς τὴν κατηγορίαν ἐκείνων, οἵτινες ἔρχονται νὰ ἐπανακάμψωσιν εἰς καιρὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν,— δύναταί τις εὐπροσώπως νὰ παραπονεθῇ κατὰ τῆς διοικήσεως τῶν δήμων; Θέλουσι μᾶς ἐρωτήσει οἱ διαχειριζόμενοι τὰ τῶν δήμων, τίνες εἶσθε σεῖς; τί ἐπράξατε σεῖς; Εἰς σᾶς ὁ νόμος περὶ ἀγροφυλακῆς ἔδωκε μικρὰν ἐξουσίαν, νὰ ἐπιτηρῆτε μόνον, ἐὰν οἱ σύλλογοι, εἰς τοὺς ὁποίους ἀνετέθη ἡ ἐκλογὴ τῶν ἀγροφυλάκων, ἐκτελῶσι τὸ καθῆκόν των, καὶ τοσοῦτον καταχρᾶσθε τῆς ἐξουσίας σας, καὶ ἐνίοτε προβαίνετε εἰς ἀσχημίας, ἕνεκα τῶν ὁποίων ὀφείλετε νὰ κρύψητε τὸ πρόσωπον, καὶ ὑμεῖς καταγγέλλετε τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν, ὡς μὴ ἐκπληροῦσαν τὸν σκοπὸν αὐτῆς, ἀφοῦ τοιαύτη εἶναι ἡ κατάστασις τῆς διοικήσεως;! Κύριοι, ἡ ἡλικία, τὴν ὁποίαν διανύω, δὲν μοὶ δίδει τὴν ἐλπίδα, ὅτι θέλω δυνηθῆ νὰ ἀκολουθήσω ἐπισκοπῶν τὴν κατάστασιν τῆς πατρίδος μου ἐπὶ πολλὰ ἀκόμη ἔτη, μοὶ ἐπιβάλλει ὅμως τὸ καθῆκον νὰ ἀπευθύνω συμβουλὰς εἰς τοὺς Βουλευτὰς, οἵτινες ἀποτελοῦσι τὸ μόνον Κοινοβούλιον τῆς πατρίδος μου, νὰ συμβουλεύσω αὐτοὺς νὰ εὐλαβῶνται περισσότερον τὴν δημοτικὴν διοίκησιν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ βάσις τῆς Πολιτείας, καὶ ἐν τῇ ὁποίᾳ παρασκευάζονται οἱ ἄνδρες, οἵτινες πρόκειται νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Πολιτείαν, καὶ ἀσκοῦνται οἱ πολῖται εἰς τὴν χρῆσιν τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα οἱ συνταγματικοὶ θεσμοὶ ἀνέθηκαν εἰς αὐτοὺς, καὶ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλουσιν εἰς αὐτούς. Σέβονται δὲ τὰ δικαιώματα τῶν δήμων ἐκεῖνοι μόνοι τῶν κυβερνώντων, ὅσοι εὐλαβοῦνται τὴν αὐτοδιοικησίαν τῶν δήμων, καὶ ὅσοι δὲν ζητοῦσι νὰ ἀφαιρέσωσιν ἀπὸ τοὺς δήμους τὰς σάρκας αὐτῶν, ἵνα αὐξήσωσι τὰς ἰδίας των σάρκας. Νομίζω δὲ πεποιθότως, ὅτι ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ αὐξήσῃ τὰς σάρκας αὐτῆς, διότι εἶναι εὐτραφεστάτη, καὶ τρέφει αὐτὴν τὸ εὐάγωγον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ τὸ φιλόνομον καὶ τὸ συντηρητικὸν τῶν πολιτῶν, ὑποκειμένων εἰς τοὺς νόμους, τρέφουσιν αὐτὴν αἱ παραδόσεις τῆς χώρας. Ἂν ἡ διοίκησις, ἵνα καταστῇ ἱκανὴ νὰ διοικῇ, ζητῇ νὰ θρέψῃ περισσότερον τὰς σάρκας αὐτῆς, νὰ αὐξήσῃ αὐτὰς, θέλει πάθει πολυσαρκίαν, ἡ ὁποία θέλει γεννήσει νόσον, ἡ δὲ νόσος θέλει καταλήξει εἰς κίνδυνον. Καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, δὲν πρόκειται μόνον ν’ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τῶν δήμων τὸ δικαίωμα τοῦ ἀστυνομεῖν, ἀλλὰ πρόκειται νὰ παραδώσωμεν τὰς ἀστυνομίας εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ τοὺς ἄνδρας τοῦ στρατοῦ. Ὅταν αἱ Πολιτεῖαι ἀναγνωρίζωσι τὴν ἀνεπάρκειαν τῶν ἰδίων αὐτῶν λειτουργῶν, ἕνεκα περιστάσεων ἐκτάκτων, αἱ ὁποῖαι ἐπέσκηψαν, εἴτε καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, εἴτε κατὰ τμῆμα αὐτοῦ, προσφεύγουσιν εἰς τὸν στρατὸν, καὶ ζητοῦσι νὰ ἀναλάβῃ αὐτὸς τὴν ἀποκατάστασιν καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν νόμων, καὶ νὰ κρατύνῃ τὴν ἰσχὺν αὐτῶν. Ἡ τοιαύτη κατάστασις λέγεται κατάστασις πολιορκίας. Κατ’ ἄλλην τινὰ ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐν Πειραιεῖ ἐφρούρουν δέκα χιλιάδες στρατοῦ, Γαλλικοῦ καὶ Ἀγγλικοῦ, ὅτε ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν αὐτῶν συνεστήθη ἡ Κυβέρνησις τοῦ 1854, διότι ὁ διαχειριζόμενος τὴν βασιλικὴν ἐξουσίαν ἠναγκάσθη νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὴν ἐπισκήψασαν ἀνάγκην, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην συνέβησαν δυσάρεστα συμβεβηκότα εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἶχον ἐπανέλθει ἐκ τῶν παρὰ τὰ βόρεια ὅρη τοῦ Κράτους ὑπὸ τὴν Τουρκίαν Ἑλληνικῶν ἐπαρχιῶν οἱ ὁπλῖται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐκδράμει κατὰ τὸ 1854 ἐπὶ τὴν Θεσσαλίαν καὶ τὴν Ἤπειρον, ἀπαρτίσαντες ἐπαναστατικὰς ὁμάδας, — ἐνθυμεῖσθε δὲ τὰ τότε κατὰ τὸν Ρωσσοτουρκικὸν πόλεμον λαβόντα χώραν καὶ τὰ ἀτυχήματα καὶ τὰς δυστυχίας, εἰς ἃς οἱ ἐκδραμόντες τότε περιέπεσαν. Οὗτοι εἶχον ἐγκαταλίπει τὰ ἔργα των, εἶχον δ’ ἐπανέλθει ἐκ τῆς ἐκδρομῆς, μεταλαβόντες κατ’ αὐτὴν τὰς ἕξεις τῆς αὐθαιρεσίας καὶ τῆς βίας. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν συνέβη καὶ αὐτὸς νὰ διαλύσῃ τὰ σώματα τῆς ὁροφυλακῆς ἀποτόμως, διὰ πράξεως σπασμωδικῆς, ἡ ὁποία ἐξετελέσθη ἄνευ προπαρασκευῆς καὶ βασάνου, καὶ ἔῤῥιψεν εἰς τὰς ὁδοὺς μέγαν ἀριθμὸν ὁπλιτῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι, εἰθισμένοι εἰς τὸν ἀγροδίαιτον ἐπὶ τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς βίον, εὑρέθησαν αἴφνης ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐργασίας καὶ πόρου ζωῆς, καὶ ἐτράπησαν εἰς τὸν λῃστρικὸν βίον. Ἡ λῃστεία λοιπὸν ἕνεκα τούτου ἐπλεόνασε, καὶ ἐπειδὴ ἡ γείτων χώρα μετήρχετο πολιτικὴν ἐνισχύουσαν τὴν λῃστείαν, — διότι οὕτως ἐξησθένει ἡμᾶς καὶ ἐδυσφήμει τὴν ὑπόληψιν ἡμῶν,— τὸ Κράτος τότε τὸ Ἑλληνικὸν κατεκλύσθη ὑπὸ τῶν λῃστῶν. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἑσπέραν τινὰ ἔλαβον παραγγελίαν, ὡς γενικὸς γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ φροντίσω περὶ τῆς προσωπικῆς ἀσφαλείας τοῦ Βασιλέως, ὁ ὁποῖος ἔμελλε νὰ μεταβῇ εἰς τὸ θέατρον, διότι φόβος ὑπῆρχε, μήπως προσβληθῇ ὑπὸ λῃστῶν· λῃσταὶ δὲ τοσαύτην εἶχον τότε τόλμην, ὥστε διέβησαν διὰ μέσου τῆς πόλεως Ἀθηνῶν! Ὁ πρέσβυς τότε τῆς Ἀγγλίας,—ἐτύγχανε δὲ τοιοῦτος ὁ κ. Οὐάϊς,—ἀπηύθυνε διακοίνωσιν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν,—καὶ ἦτο τότε Πρωθυπουργὸς ὁ Μαυροκορδάτος,—καὶ διὰ τῆς διακοινώσεώς του δὲν συνεβούλευεν, ἀλλὰ μετήρχετο ὕφος, τὸ ὁποῖον μικρὸν διέφερε τοῦ ἐπιτακτικοῦ, καὶ συνίστα, ἵνα ἡ νομοτελεστικὴ ἐξουσία ζητήσῃ τὸ δικαίωμα νὰ κηρύσσῃ εἰς κατάστασιν πολιορκίας ὡρισμένας περιφερείας, ἐν τοῖς νομοῖς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, Ἀκαρνανίας καὶ Αἰτωλίας, Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, καὶ Εὐβοίας. Ὁ Μαυροκορδάτος, ἀνὴρ πολύπειρος, μοὶ ἐνετείλατο νὰ παρασκευάσω μελέτην τινὰ περὶ τοιούτου νόμου. Παρέστησα τότε εἰς τὸν Πρωθυπουργὸν, ὅστις ἦτο καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι διάταξις τοῦ Συντάγματος μὲ ἀπαλλάσσει τοῦ τοιούτου κόπου, διότι ὡς δημόσιος ὑπάλληλος δὲν ἠδυνάμην νὰ πράξω τι, τὸ ὁποῖον ἔκρινον, ὅτι ἀντιβαίνει εἰς τὸ Σύνταγμα. Ὁ Μαυροκορδάτος ἀνεγνώρισε τοῦτο, μὲ ἐπεφόρτισε δὲ νὰ λάβω συνέντευξιν μετὰ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης Ἀναστασίου Λόντου, καὶ ἀνακοινώσω αὐτῷ τὴν σημασίαν καὶ τὴν ἔννοιαν τῆς νέας καταστάσεως, ἥτις θέλει δημιουργηθῆ διὰ τῆς νομοθετικῆς ἀναγραφῆς τοῦ δικαιώματος τοῦ κηρύσσειν ὡρισμένας περιφερείας εἰς κατάστασιν πολιορκίας. Ἀλλ’ ὁ Λόντος, ὅτε ἔλαβον μετ’ αὐτοῦ τὴν συνέντευξιν ταύτην, μοὶ εἶπε ῥητῶς, ὅτι οὐδέποτε θέλει ὑπογράψει τοιοῦτον νόμον. Οὕτω δὲ οὔτε ὁ Μαυροκορδάτος οὔτε ὁ Λόντος ἔστρεξαν νὰ εἰσαγάγωσι τοιοῦτον νομοθέτημα. Ἀλλὰ νομίζετε, ὅτι κατάστασις πολιορκίας εἶναι μόνον ὅταν κηρύσσηται ἐν ἀργίᾳ ἡ κοινὴ νομοθεσία καὶ μεταβιβάζηται εἰς τὴν στρατιωτικὴν νομοθεσίαν ὁ κανονισμὸς τῶν σχέσεων τῶν πολιτῶν; μόνον ὅταν παραδίδωται ἡ προσωπικὴ ἐλευθερία τῶν πολιτῶν εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἐξουσίαν; μόνον ὅταν ἡ κοινὴ δικαιοσύνη, τὰ δικαστήρια τίθηνται ἐν ἀργίᾳ, καὶ ταῦτα ἀντικαθιστῶνται διὰ τῶν Στρατοδικείων; Δὲν διαφέρει ἡ ἐγκατάστασις τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἐν τῇ χώρᾳ ἀπὸ τὴν κήρυξιν αὐτῆς εἰς κατάστασιν πολιορκίας. Λέγω δὲν διαφέρει, διότι τὸ στρατιωτικὸν ἐπάγγελμα μεταδίδωσιν εἰς τὸν μετερχόμενον αὐτὸ ἰδιότητας καὶ ἕξεις, τὰς ὁποίας οἱ πολιτικοὶ ὑπάλληλοι δὲν δύνανται ἀκινδύνως νὰ ἔχωσιν. Ὁ στρατιωτικὸς πρέπει νὰ ἦναι ὑπερήφανος καὶ φιλότιμος· ἀλλὰ εἰς τοσοῦτον φθάνουσιν ὑπερβολῆς, ὥστε ἐκτείνουσιν ἐνίοτε τὴν φιλοτιμίαν μέχρι τοῦ τελευταίου ὁρίου. Ἡ ἐλαχίστη παρατήρησις ἢ ἀντίῤῥησις ὑπολαμβάνεται πολλάκις ὡς ὕβρις, διότι οὕτως ἤσκησεν αὐτὸν ἡ πειθαρχία, ἥτις ἀφήρεσεν ἀπ’ αὐτοῦ τὸ δικαίωμα νὰ ἔχῃ γνώμην ἄλλην ἢ ἐκείνην, ἣν ἔχει ὁ προϊστάμενος αὐτοῦ. Ἡ ἀντίῤῥησις ἐξεγείρει αὐτὸν, τὸ δ’ ἐπιβλητικὸν ἦθος αὐτοῦ κατά τινας περιστάσεις ἐξωτερικεύεται ὡς βία καὶ αὐθαιρεσία, ὅταν πρόκηται περὶ δικαιωμάτων πολιτῶν. Ἐν Ἀθήναις προσεφύγομεν ἀληθῶς κατὰ διαφόρους ἐποχὰς εἰς στρατιωτικοὺς, ἀλλ’ ἐν Ἀθήναις ὑπάρχει ἀνάγκη, διότι ὑπάρχουσι 300 κλητῆρες, οἵτινες πρέπει νὰ ἦναι ἄνδρες κόσμιοι καὶ διδαχθέντες τὴν πειθαρχίαν, ἤλπισαν δὲ πολλάκις Κυβερνήσεις, ὅτι τοιαύτην ἀνατροφὴν καὶ παρασκευὴν ἠδύναντο νὰ δώσωσι εἰς τοὺς κλητῆρας Διευθυνταὶ τῆς ἀστυνομίας στρατιωτικοί. Ἵνα δὲ τὸ σῶμα τοῦτο τῶν τριακοσίων ἀνδρῶν λάβῃ ἕξεις πειθαρχικὰς, λάβῃ στρατιωτικήν τινα σύνταξιν καὶ κοσμιότητα, ἐκαλοῦντο εἰς τὴν διεύθυνσιν τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας στρατιωτικοί. Ἀλλὰ εἰς τὰς ἀστυνομίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσιν, εἰμὴ δύο κλητῆρας, θέλετε διορίσει ἀστυνόμον λοχαγὸν ἢ ταγματάρχην, ἵνα διοικήσῃ αὐτάς; Μελετήσατε, Κύριοι, ποῖα ἀποτελέσματα θέλουσι παραγάγει τὰ προτεινόμενα μέτρα. Φοβοῦμαι, ὅτι θέλουσιν εἶσθαι ὀδυνηρά. Εὔχομαι δὲ, ἂν σχηματισθῇ πεποίθησις, ὅτι τοιαῦτα ἤθελον ἐπέλθει ἀποτελέσματα, καὶ οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ καὶ πᾶς ἄλλος ἐξ ὑμῶν νὰ μὴ διστάσῃ νὰ δώσῃ μέλαιναν ψῆφον ἐπὶ τοιούτου νομοθετήματος. Ἐν Γαλλίᾳ ὑπάρχει νόμος περὶ καταστάσεως πολιορκίας. Τὸ Σύνταγμα τοῦ 1830 περιέλαβε διάταξιν, ἡ ὁποία εἰσήγαγεν ἐν τῇ νομοθεσίᾳ τὴν ἐξαίρεσιν ταύτην τῶν γενικῶν νόμων, ἀλλὰ καὶ τὸ Σύνταγμα τῆς Δημοκρατίας τοῦ 1848 περιέλαβε διάταξιν τοιαύτην, καὶ ἐξεδόθη κατὰ τὸ 1849 νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον τὸ δικαίωμα τοῦτο ἀνετέθη εἰς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν. Κατὰ τὸ 1852 ἐξεδόθη ἕτερος νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου τὸ δικαίωμα τοῦτο ἀνετέθη εἰς τὸν Ἡγεμόνα τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ καὶ ἐν Γαλλίᾳ, κατὰ δυστυχίαν, καὶ ἐν ἄλλοις Κράτεσι τῆς Εὐρώπης, ὑπάρχουσι κοινωνικαὶ πληγαὶ καὶ νόσοι, αἵτινες δὲν μαστίζουσι μόνον τὴν κοινωνίαν, δὲν ἀπειλοῦσι μόνον αὐτὴν, ἀλλὰ ἀπειλοῦσι τὰς βάσεις αὐτῆς καὶ τὴν σύστασιν αὐτῆς. Ἐν Ἑλλάδι εὐτυχῶς δὲν ἔχομεν κοινωνιστὰς, δὲν ἔχομεν ἀναρχικοὺς, δὲν ἔχομεν οὐδὲ τὸν πόλεμον κατὰ τοῦ κεφαλαίου, ὁ ὁποῖος ὑπάρχει ἐν ἄλλαις χώραις. Ἐν Ἑλλάδι δὲν ἔχομεν οὔτε τὰς ἐργατικὰς τάξεις πολεμίας κεφαλαίων καὶ ἀπειλούσας τὴν κοινωνικὴν τάξιν, οὐδὲ ἄνδρας κοινωνιστάς. Ἐν Ἑλλάδι κρατεῖ πνεῦμα τοσούτῳ συντηρητικὸν, ὥστε, ὅτε τελευταῖον κόμματα πολιτικὰ, κερδοσκοποῦντα πρὸ τῶν ἐκλογῶν, παρίστων πολέμιον τῆς Βασιλείας τὸ κόμμα, τοῦ ὁποίου ἡγούμην, καὶ διέδιδον ἐν ταῖς ἐπαρχίαις καὶ τοῖς δήμοις, ὅτι τὸ πολιτικὸν κόμμα, τὸ ὁποῖον ἦτο ἐν τῇ ἀρχῇ πρὸ τῆς 18 Φεβρουαρίου, ἀντετάσσετο εἰς τὴν Βασιλείαν, καὶ ὅτι οἱ ἐκλογεῖς ἐκαλοῦντο δῆθεν νὰ λύσωσι ζήτημα μεταξὺ τῆς Βασιλείας καὶ ἐμοῦ, τοῦ πολίτου, ὅστις ἡγεῖτο τοῦ πολιτικοῦ κόμματος, περὶ οὗ ὁμιλῶ· ὅταν κόμματα πολιτικὰ, οὕτως ἀκολασταίνοντα, εἰς τοιαύτας προέβησαν ψευδεῖς διαδόσεις, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὑπέταξε τὰ πολιτικὰ αὑτοῦ φρονήματα εἰς τὸν συντηρητικὸν χαρακτῆρα αὑτοῦ, καὶ τοιαῦτα ὑπὲρ τῶν ἀντιπάλων μου διεσκεύασεν ἐκλογικὰ ἀποτελέσματα, οἷα ὑπὲρ οὐδενὸς εἶχον ἐκδηλωθῆ ἄλλοτε πολιτικοῦ κόμματος. Λέγω ταῦτα ἐν παρόδῳ, διότι περὶ τούτου θέλω διαλάβει κατὰ τὴν γενικὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτε θέλω ἀποδείξει τὴν ἔννοιαν, ἣν εἶχεν ἡ ψῆφος τῆς 3 Μαΐου. Εἶχεν ἔννοιαν ἐπιδοκιμασίας τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ; Εἶχεν ἔννοιαν ἐμπιστοσύνης καὶ ἀναγνωρίσεως, ὡς ὀρθῆς καὶ σώφρονος τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς αὐτοῦ ἐπὶ τὴν ὀκταετίαν; Ἢ εἶχεν ἄλλην ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν θέλει μοὶ δοθῆ ἡ εὐκαιρία, ἵνα παραστήσω προσεχῶς εἰς τὴν Βουλήν;

§26Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἠγόρευσεν ἐφ’ ἱκανὸν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γορτυνίας περὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον πρόκειται εἰς τὴν ψῆφον ὑμῶν, καὶ ἠγόρευσεν ὡσανεὶ δὲν ἔζη ἐν Ἑλλάδι, ὡσανεὶ ἐκανονίζετο διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου κατάστασις ὅλως διάφορος τῆς ἐπιβαλλούσης καὶ εἰς Κυβέρνησιν καὶ εἰς Βουλὴν τὴν ψήφισιν μέτρων ἐκτάκτων περὶ τῶν ἀστυνομικῶν τῆς χώρας. Ὁ κ. Βουλευτὴς παρίστα διὰ μακρῶν, ὅτι ἀντισυνταγματικὸν εἶναι τὸ ψηφίζειν νόμους περὶ καταστάσεως πολιορκίας, παρέστησε μάλιστα, ὅτι καὶ αὐτὸς ἔσωσεν ἄλλοτε τὴν Πολιτείαν ἀπὸ κινδύνου ψηφίσεως νόμου περὶ καταστάσεως πολιορκίας. Καὶ περὶ καταστάσεως πολιορκίας ποῖος προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν νόμον; Ἀλλὰ τῆς καταστάσεως πολιορκίας δύναται ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι ὑφίστανται παρ’ ἡμῖν ἐν τῇ ἐκτελέσει πάντα τὰ κακὰ, τὰ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ἀπαγορευόμενα; Τίς δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι ἐν Ἑλλάδι ἡ δημοσία ἀσφάλεια σώζεται καὶ συντηρεῖται διὰ τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων, ὑπὸ τὴν χειρίστην μορφὴν, ἄγνωστον ἀλλαχοῦ, τῆς καταστάσεως πολιορκίας; Καὶ φρονεῖτε, ὅτι τμῆμα τῆς Ἑλλάδος, ἐν ᾧ ἡ δημοσία τάξις ἐξασφαλίζεται διὰ τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων, διατελεῖ ἐν ἄλλῃ καταστάσει ἢ ἐν καταστάσει πολιορκίας; Ἐγὼ λέγω ἡ κατάστασις πολιορκίας εἶναι εὐεργέτημα, εἶναί τι ὑπέρτερον τῶν παθῶν λαοῦ, διατελοῦντος ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων. «Αὐθαιρεσία πλήρης! προσωπικὴ Κυβέρνησις!» ἀκούεται πανταχόθεν. Ἐδῶ εὐδοκιμεῖ οὗτος ὁ ἀνώτερος ἐπόπτης, ἐκεῖ εὐδοκιμεῖ ἐκεῖνος, ἀλλαχοῦ εὐδοκιμεῖ ἄλλος, ὡσανεὶ διατελοῦμεν ἐν Σατραπείαις ταῖς μᾶλλον ἀρχετύποις, ἐκεῖ, ὅπου οὐδὲ νόμοι ἀνεπτύχθησαν, οὐδ’ ἡ κοινωνία παρουσιάζεται ὑπὸ μορφὴν ἔμπεδον. Αὕτη εἶναι ἡ κατάστασις, ἡ ὑφισταμένη παρ’ ἡμῖν. Ἡ κατάστασις ἡ ἐκ τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων εἶναι παρ’ ἡμῖν ὁ κανών. Ἀλλὰ καὶ ὅπου τυχὸν δὲν ὑπάρχουσι μεταβατικὰ ἀποσπάσματα, ποία εἶναι ἡ ἀστυνομία τῆς χώρας; Ἀστυνομία τῆς χώρας εἶναι ἡ χωροφυλακὴ, ἡ χωροφυλακὴ συμπληρουμένη καὶ ὑπὸ τοῦ ἄλλου στρατοῦ, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν αὐτῆς. Ὁ κανονισμὸς τῆς χωροφυλακῆς εἶναι ὁ κανονισμὸς τῆς ἀστυνομίας τῆς χώρας, Ὡμίλει ὁ κ. Βουλευτὴς πρὸ ὀλίγου περὶ τοῦ διατάγματος τοῦ 1836, ὡσανεὶ ἐκεῖνο ἐκανόνιζε τὴν ἀστυνομίαν ἐν τῇ Ἑλληνικῇ χώρᾳ, καὶ ὡσανεὶ μὴ ὑπῆρχε κεκανονισμένη ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἡ χωροφυλακὴ, ἧς ἄνευ τὸ διάταγμα ἐκεῖνο οὐδεμίαν θὰ εἶχεν ἔννοιαν· διότι ἐν Ἑλλάδι ἀφαιρέσατε τὴν χωροφυλακὴν καὶ ἀποβλέψατε ἔπειτα εἰς τὸ διάταγμα τοῦ 1836, ἢ εἰς οἱονδήποτε ἄλλον νόμον περὶ ἀστυνομίας, καὶ εἰπέτε, ἂν πρόκηται περὶ θεσμοῦ ὑφισταμένου, ζῶντος, ἐφαρμοζομένου, ἐὰν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν Ἑλλάδι ἀστυνομικὴ διάταξις ἄνευ χωροφυλακῆς παραπλεύρως. Ἡ χωροφυλακὴ παρ’ ἡμῖν εἶναι ἡ ἀστυνομία τῆς χώρας, ὅπου ἐπικρατεῖ τάξις· τὰ μεταβατικὰ ἀποσπάσματα, ὅπου ὑπάρχει ἀνωμαλία. Αὕτη εἶναι ἡ ἀληθὴς κατάστασις, ἥτις ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν ὑφίσταται ἐν τῇ χώρᾳ, καὶ ἥτις ἐπιβάλλει εἰς πάντα κηδόμενον περὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς χώρας, περὶ τῆς εὐημερίας τῆς χώρας, περὶ τῆς προόδου αὐτῆς, ὅπως προέλθῃ εἰς κανονισμὸν τῶν ἀκανονίστως ἐνεργουμένων· διότι ἐφθάσαμεν εἰς ἕνα οἱονεὶ ὀργανισμόν, εἰς κατάστασιν, ἣν δύναμαι νὰ ἀποκαλέσω ἡμιβάρβαρον, διότι ἡμιβάρβαρος εἶναι ἡ κατάστασις, ἐν ᾗ ἡ δημοσία ἀσφάλεια διατηρεῖται διὰ μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων, περὶ ὧν ἐψηφίσαμεν πολλάκις νόμους, ὅπως μὴ ἐργάζωνται ὡς ἐργάζονται, οἵτινες ὅμως οὐδέποτε ἠδυνήθησαν νὰ ἐφαρμοσθῶσιν. Ἐψηφίσαμεν νόμους ἐπὶ νόμων περὶ καταλυμάτων, οὐδεὶς δ’ ἐκ τῶν νόμων τούτων οὐδέποτε ἔλαβεν ἐφαρμογήν, διότι τὰ μεταβατικὰ ἀποσπάσματα ἐργάζονται ὑπὸ τὸ κράτος τῆς αὐθαιρεσίας, καὶ μόνον διὰ τῆς αὐθαιρεσίας τελεσφοροῦσι. Ταύτην τὴν αὐθαιρεσίαν ἐρχόμεθα προτείνοντες πρὸς ὑμᾶς, ὅπως ἄρηται ἀπὸ τῆς κοινωνίας. Ἐρχόμεθα προτείνοντες, ὅπως ὑποβάλητε εἰς νόμιμον κανονισμόν, εἰς ὀργανισμόν, εἰς στρατιωτικὴν πειθαρχίαν, εἰς ἀληθῆ διοίκησιν τὰ τῆς ἀστυνομίας τῆς χώρας, ἀφαιροῦντες αὐτὴν ἀπὸ τοῦ ἀκαταρτίστου συστήματος, τοῦ μέχρι τοῦδε διέποντος τὰ κατ’ αὐτήν, καὶ ἀκούομεν, ὅτι πρόκειται νὰ εἰσαγάγωμεν κατάστασιν πολιορκίας, ἢ νὰ πράξωμέν τι, οὐδαμοῦ ἄλλοθι ἀκουσθὲν, μὴ ὑπάρξαν ἐν Ἑλλάδι ἐπὶ τῇ πρώτῃ ἀποκαταστάσει αὐτῆς, μὴ ὑπάρξαν ἐν Ἑλλάδι οὐδὲ πρὸ τῆς ἀποκαταστάσεως αὐτῆς, ἀφοῦ ἐῤῥήθη πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἔπρεπε νὰ ζητῶμεν τὰ παραδείγματα ἐν τῇ διοικήσει τῇ ὀθωμανικῇ, τῇ πρὸ τῆς ἐγκαταστάσεως τῆς Βασιλείας παρ’ ἡμῖν, τῇ ἀναγνωριζούσῃ τὰς τοπικὰς ἀστυνομίας. Παρεστήθη ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐμφορουμένη πλήρους σεβασμοῦ πρὸς τὰς ἐλευθερίας τοῦ πολίτου, καὶ ὅ,τι ἡ Ὀθωμανικὴ Κυβέρνησις ἔπραττεν ἐξ ἀδυναμίας, — διότι δὲν ἠδύνατο αὐτὴ ἀμέσως νὰ συλλέγῃ τοὺς φόρους, διότι δὲν ἠδύνατο αὐτὴ νὰ προνοῇ, καὶ δὲν ἐνδιεφέρετο ὅπως προνοῇ περὶ τῆς ἀσφαλείας τῶν πολιτῶν, — τοῦτο παρουσιάζεται εἰς ὑμᾶς ὡς πρότυπον ἀρχῆς κυβερνητικῆς, ἣν πρέπει νὰ σεβασθῶμεν καὶ ἀφ’ ἧς δὲν πρέπει νὰ ἀπομακρυνθῶμεν, ἵν’ ἀποκαταστήσωμεν τὴν εὐνομίαν καὶ τὴν ἐκτροχιασθεῖσαν παρ’ ἡμῖν αὐτοδιοίκησιν.

§27Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Πρότυπον αὐτονομίας τοπικῆς, οὐχὶ πολιτικῆς.

§28Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ αὐτονομία ἡ τοπικὴ ἐπὶ τῆς τουρκικῆς διοικήσεως δὲν ὑπῆρχεν ὡς συνέπεια ἀρχῶν εὐλαβείας πρὸς τὰ δικαιώματα τοῦ πολίτου, τοῦ ῥαγιᾶ.

§29Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βεβαίως προνόμια ὑπῆρχον εἰς αὐτούς.

§30Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ὑπῆρχε συνεπεία προνομίου, ἀλλ’ ὑπῆρχεν ἐξ ἀδυναμίας τῆς τουρκικῆς διοικήσεως, ὅπως αὐτὴ ἀμέσως διοικήσῃ, ὅπως αὐτὴ ἀμέσως εἰσπράξῃ, καὶ ἥτις, ἕνεκα τῆς ἰδίας ἀνεπαρκείας ἤρχετο εἰς συμφωνίαν πρὸς τὰς τοπικὰς διοικήσεις, ὅπως αὐταὶ, διαχειριζόμεναι τὰ ἴδια, ἀποδίδωσιν εἰς τὸ Δημόσιον ὅ,τι ἐπεθύμει ἡ τουρκικὴ διοίκησις νὰ λαμβάνῃ, ἀλλ’ ἀνεγνώριζεν, ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ εἰσπράξῃ ἀμέσως αὐτή.

§31ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ γεγονὸς τῶν τοπικῶν διοικήσεων...

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, Κύριοι.

§33ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπιτρέπει ὁ ἀγορεύων...

§34Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιτρέπω ὅ,τι παρακωλύει τὴν πρόοδον τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Βουλευτής, μετὰ τὰ περὶ τουρκικῆς φιλελευθέρας Κυβερνήσεως καὶ ἀναγνωρίσεως παρ’ ἐκείνης τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἐλευθέρου πολίτου, μετέβη εἰς τὰ τῆς Ἀντιβασιλείας, καὶ παρέστησεν, ὅτι ἡ Ἀντιβασιλεία διὰ τῶν νομοθετημάτων αὐτῆς, καὶ ἰδίᾳ διὰ τοῦ διατάγματος περὶ Ἀστυνομίας, εἰς τοῦτο ἀπέβλεψεν, ὅπως ἀναγνωρίσῃ τὰ δικαιώματα τῶν τοπικῶν διοικήσεων, ἐνῷ αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Βουλευτὴς ἀνωμολόγησεν, ὅτι οὐδὲν τοιοῦτον ἀνεγνώριζεν ἡ Ἀντιβασιλεία, ὅτι τοὐναντίον ἐπρέσβευεν, ὅτι, ἵνα ἡ τοπικὴ διοίκησις ἀσκῇ τινα ἐξουσίαν, πρέπει νὰ λάβῃ περὶ τούτου ἐντολὴν παρὰ τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας, ἑπομένως ἀνεγνώρισεν, ὅτι εἶναι τοῦτο ζήτημα συμφέροντος, εἶναι ζήτημα ἐκτιμήσεως, εἶναι ζήτημα σχετικὸν πρὸς τὴν κατάστασιν τῆς χώρας. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις χώρας τινὸς δύναται ν’ ἀπαλλαγῇ τῶν βαρῶν, ἅτινα θὰ ἐπέβαλλεν εἰς αὐτὴν ἡ ἄμεσος διαχείρισις τῶν τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας, βεβαίως θὰ τὸ πράξῃ, διότι βεβαίως συμφέρει εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας, χάριν τῆς ἀποστολῆς αὐτῆς, νὰ περιστοιχίζεται ὑπὸ ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγωτέρων ἀναγκῶν. Ἐὰν ἄρα δύνανται αἱ κατὰ τόπους περιφέρειαι νὰ προνοῶσι περὶ τῆς ἰδίας ἀστυνομίας, συμφέρον τῆς Πολιτείας, συμφέρον τῆς Κυβερνήσεως τῆς Πολιτείας εἶναι νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὰς κατὰ τόπους διοικήσεις, ἵνα διαχειρίζωνται αὐταὶ περὶ τὰ ἀστυνομικὰ ὅ,τι ἐκ δικαιώματος δὲν ἀνήκει εἰς αὐτάς, ἀλλ’ ἀνήκει εἰς τὴν κεντρικὴν διοίκησιν. Αὕτη εἶναι ἡ ἀρχή, ἡ εἰσαχθεῖσα ἐν τῇ νομοθεσίᾳ ἡμῶν ὑπὸ τῆς Ἀντιβασιλείας, ἀρχή, ἣν ἠρύσθη ἐν τῇ νομοθεσίᾳ τῶν Γερμανικῶν Κρατῶν. Ἀλλ’ ἐν τῇ νομοθεσίᾳ τῶν Γερμανικῶν Κρατῶν πῶς βλέπομεν ἐφαρμοζομένην τὴν ἀρχὴν ταύτην; Διότι καὶ ἐφαρμογὴν ἐνταῦθα πρὸς ἑρμηνείαν τῆς ἐννοίας τῆς εἰσαχθείσης ἀρχῆς δὲν ἔχομεν, ἕνεκα τῆς συνάμα μετὰ τοῦ θεσμοῦ τούτου εἰσαγωγῆς παρ’ ἡμῖν καὶ τοῦ θεσμοῦ τῆς χωροφυλακῆς, εἰς ἣν πράγματι ἀνετέθησαν τὰ καθήκοντα, τὰ κατὰ τύπους ἀνατεθειμένα διὰ τῶν διαταγμάτων εἰς ἄλλους. Ἀλλαχοῦ ὅμως τὸ σύστημα, τὸ ἀναγεγραμμένον ἐν τῷ διατάγματι τοῦ Δεκεμβρίου 1836, ἐφαρμόζεται ὑπὸ ἀστυνομικῶν ἀρχῶν, ἐργαζομένων αὐτῶν καὶ μόνων πρὸς τοὺς σκοποὺς τοὺς ἀστυνομικούς. Καὶ τί βλέπομεν ἐν τοῖς Κράτεσιν ἐκείνοις; Ἂς λάβωμεν τὸ μεγαλείτερον τῶν Γερμανικῶν Κρατῶν, τὴν Πρωσσίαν, ὡς διακεκριμένην ἀπὸ τῶν ἄλλων Κρατῶν. Ἐν Πρωσσίᾳ τί βλέπομεν; Βλέπομεν ἐν ὅλαις ταῖς πόλεσιν ἐφαρμοζομένην τὴν ἀρχὴν τῆς ἀμέσου διοικήσεως τῶν ἀστυνομιῶν ὑπὸ τῆς Πολιτείας. Ἐπιτρέπονται εἰς τὴν τοπικὴν διοίκησιν μόνον ἀστυνομικαὶ ἐργασίαι, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν πάντοτε τῆς κεντρικῆς διοικήσεως, ἀσήμαντοι ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἡ περιφέρεια εἶναι σπουδαιοτέρα, ἐπὶ τοσοῦτον ἀφαιροῦνται ἀπὸ τῆς τοπικῆς διοικήσεως τὰ τῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως, διότι κατὰ τοσοῦτον θεωρεῖται ἡ τοπικὴ διοίκησις μᾶλλον ἀνίκανος, ἵνα ἐπιτελέσῃ ταῦτα. Καὶ τοῦτο δὲν βλέπετε μόνον ἐν Γερμανίᾳ· ποῦ βλέπετε; ἀπανταχοῦ τοῦ κόσμου, οὐ μόνον ἐν Εὐρώπῃ, ἀλλὰ καὶ ἐκτὸς τῆς Εὐρώπης· ἐν αὐτῇ τῇ Ἀμερικῇ, βλέπετε ἐν τῷ σπουδαιοτέρῳ κέντρῳ, ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ Κράτους, ἀστυνομοῦσαν τὴν Κυβέρνησιν τῆς Συμπολιτείας, οὐδαμοῦ δὲ τὴν διοίκησιν τὴν τοπικήν, διότι ἀνίκανος εἶναι ἡ τοπικὴ διοίκησις, ἵνα ἀστυνομεύσῃ τὴν πρωτεύουσαν τοῦ Κράτους, ἀνίκανος ἐν ταῖς Ἡνωμέναις Πολιτείαις, ἀνίκανος ἐν Γαλλίᾳ, ἀνίκανος ἐν Γερμανίᾳ, ἀνίκανος ἐν Αὐστρίᾳ, ἀνίκανος ἐν Ἰταλίᾳ· ἐν Ἰταλίᾳ μάλιστα, οὐ μόνον ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ἁπανταχοῦ τοῦ Κράτους, ἀμέσως διοικεῖ τὰ τῆς ἀστυνομίας ἡ Κυβέρνησις, καὶ βεβαίως ἡ Ἰταλία δὲν εἶναι Κράτος, ἔνθα αἱ ἐλευθερίαι τοῦ πολίτου παραγνωρίζονται, ἢ τὰ δικαιώματα τῶν τοπικῶν διοικήσεων, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἔμφυτα εἰς αὐτάς, δύνανται νὰ παραμεληθῶσιν. Ἁπανταχοῦ ἄρα, καὶ οὐχὶ μόνον ἐν τοῖς Κράτεσιν, ἔνθα ἠρύσθημεν τὴν νομοθεσίαν, ἥτις ὑφίσταται παρ’ ἡμῖν ἀπὸ τοῦ 1836, ἁπανταχοῦ ἐθεωρήθη τὸ ἀστυνομεῖν ὡς ἔμφυτον εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας τὴν κεντρικήν, καὶ μόνον ἐπιτρέπεται τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὰς τοπικὰς περιφερείας, αἵτινες ἀποδεικνύονται ἱκαναί, ἵνα διεξαγάγωσι τὸ ἔργον, εἴτε διότι ἡ διεξαγωγὴ τοῦ ἔργου διὰ τὴν σμικρότητα τῆς περιφερείας εἶναι εὐχερεστέρα, εἴτε διότι τὰ ἀνατιθέμενα εἰς τοπικὰς ἀρχὰς εὐρυτέρας περιφερείας ἀστυνομικὰ δικαιώματα εἶναι τὰ ἧττον σπουδαῖα, τηρουμένων ὑπὲρ τῆς κεντρικῆς διοικήσεως τῶν σπουδαιοτέρων. Αὕτη εἶναι ἡ ἀρχὴ, ἡ τηρουμένη ἁπανταχοῦ τοῦ κόσμου, αὕτη εἶναι ἡ ἀρχή, ἡ εἰσαχθεῖσα παρ’ ἡμῖν κατὰ τὸ 1836, καὶ μάλιστα ἐν περιστάσεσιν, αἵτινες δὲν ἐπιτρέπουσιν, ὅπως ἀπατηθῇ τις περὶ τῆς ἐννοίας τῆς ἀρχῆς· διότι ἦτο ἡ τοπικὴ διοίκησις, ἣν εἶχεν ὑπ’ ὄψει ὁ νομοθέτης κατὰ τὸ 1836, τοπικὴ διοίκησις ἐλευθέρα, ἦτο τοπικὴ διοίκησις, ἔχουσα τὸν χαρακτῆρα, ὃν ὁ κ. Βουλευτὴς πρὸ ὀλίγου ἐξέθηκε πρὸς τὴν Βουλήν; Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἐὰν ὁ Δήμαρχος κακῶς διεχειρίζετο τὴν ἀρχὴν, ἠδύνατο νὰ ἀποβληθῇ ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ὑπὸ τῶν πολιτῶν; Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ Δήμαρχος, ὅστις διεχειρίζετο τὴν ἀστυνομικὴν ἀρχήν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἀνετίθετο αὐτὴ εἰς ἄλλους, ὅτι ὁ Δήμαρχος πράγματι ἐξεπροσώπει τὴν γνώμην καὶ τὴν θέλησιν τῆς τοπικῆς περιφερείας, τῆς ὁποίας προΐστατο; Καὶ ποῖος ἀγνοεῖ, τίνες ἐξέλεγον τότε τὸν Δήμαρχον, καὶ ποία ἡ μετοχὴ τοῦ λαοῦ ἐν τῇ ἐκλογῇ ταύτῃ; Καὶ ποῖος ἀγνοεῖ, ποία ἡ μετοχὴ τῆς Κεντρικῆς Κυβερνήσεως ἐν τῷ διορισμῷ τοῦ Δημάρχου; Ποῖος ἐκλαμβάνει τὰ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν προτεινόμενα τότε πρόσωπα, ἐξ ὧν ἤθελεν ἐκλεχθῆ ὁ Δήμαρχος, ὡς ἐκπροσωποῦντα τὴν τοπικὴν περιφέρειαν; Ποῖος ἀγνοεῖ, ὅτι τοιοῦτον πρόσωπον, ὑπὸ τὸ σύστημα τὸ τότε, οὔτε συνῄνει, ἵνα προταθῇ, καθ’ ὃν τρόπον τότε προετείνοντο οἱ ὑποψήφιοι, οὔτε ἐδέχετο, ἵνα διαχειρισθῇ τὰ τῆς τοπικῆς περιφερείας, ὡς προϊστάμενος αὐτῆς, ἐκ διορισμοῦ τῆς ἀνωτέρας ἀρχῆς, διορισμοῦ οὐχὶ κατὰ πρότασιν τοῦ λαοῦ, κατόπιν ἐκλογῆς ἐχούσης τὴν ἔννοιαν, ἣν δικαίως ἀποδίδομεν εἰς τὴν λέξιν ταύτην, τουτέστι κατόπιν ἐκλογῆς ἐχούσης ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀνάδειξιν τοῦ ἐκλεκτοῦ ὡς προϊσταμένου τοῦ δήμου, ἀλλ’ ἐπὶ ἐνδείξεσι παρεχούσαις εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα, ἵνα αὕτη διορίσῃ ὡς προϊστάμενον τῆς τοπικῆς περιφερείας τὸν ἐκλεκτὸν αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως μεταξὺ τριῶν ὑποψηφίων οὕτως ἐνδεικνυομένων; Τοιοῦτος ὁ Δήμαρχος τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἡ ἀρχὴ ἡ τοπικὴ ἦτο ἀρχὴ κυβερνητική· συνεδέετο πρὸς τὸν δῆμον ἐκ προσόντων μᾶλλον, διότι ἔπρεπε νὰ ἀνήκῃ εἰς τὸν δῆμον τὸ πρόσωπον, δηλαδὴ δὲν ἀπεκλείετο, ὅπως σήμερον οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, κατὰ τὸν ΦΜʹ νόμον περὶ ἀποκλεισμοῦ τῶν ἐντοπίων, ἀπὸ τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν· ἐπεκράτει ἡ ἀντίθετος τῆς τοῦ νόμου ἐκείνου ἀρχή, ὅτι ὁ Δήμαρχος ἔπρεπε νὰ ἦναι ἐντόπιος, ἔπρεπε δὲ νὰ φέρῃ ἐνδεικτικὰ προκρίτων τοῦ δήμου του. Ἀλλὰ τοῦτο ἀποτελεῖ τὴν αὐτοδιοίκησιν τῶν δήμων; Βεβαίως σήμερον ὑπάρχει αὐτοδιοίκησις τῶν δήμων, συνεπείᾳ τῆς ἀρχῆς, τῆς ἀναγραφείσης ἐν τῷ Συντάγματι τοῦ 1864, καθ’ ἣν οὐδεμίαν ἔχει μετοχὴν ἡ κεντρικὴ διοίκησις εἰς τὴν ἀνάδειξιν τοῦ Δημάρχου. Σήμερον ὁ Δήμαρχος εἶναι ὁ ἐκλεκτὸς τοῦ λαοῦ, καὶ ὁ μόνος αὐτοῦ ἐκλεκτὸς, καὶ σήμερον πᾶσα ἐξουσία, ἐνασκουμένη ὑπὸ τοῦ Δημάρχου, εἶναι ἐξουσία τοπικῆς διοικήσεως, ἐνῷ ἡ ἐνασκουμένη ἐξουσία ὑπὸ τοῦ Δημάρχου κατὰ τὸ σύστημα τοῦ 1836 δὲν ἦτο ἐξουσία τοπικῆς διοικήσεως· διότι ὁ Δήμαρχος τότε δὲν ἦτο διαχειριστὴς τῆς τοπικῆς ἐξουσίας, ἀλλ’ ἦτο πράκτωρ τῆς κεντρικῆς διοικήσεως. Ὁ Δήμαρχος, κατὰ τὸ διάταγμα τοῦ 1836, ἐνήσκει αὐτὸς τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν, ἀλλ’ ἠδύνατο καὶ νὰ προτείνῃ εἰδικὸν ἀστυνόμον, διοριζόμενον ὅμως ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις πάντοτε εἶχε τὸ δικαίωμα τῆς παύσεως αὐτοῦ, τὸ σπουδαιότερον τῶν δικαιωμάτων ἐν τῇ ἐξαρτήσει προσώπου ἀπὸ ἀνωτέρας ἀρχῆς. Ἀστυνομία, διοικουμένη ὑπὸ προσώπου ἐκτεθειμένου ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν εἰς ἀπομάκρυνσιν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ὑπὸ τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας, ὑφ’ ἧς καὶ διωρίσθη, δὲν ἦτο ἀστυνομία αὐτοτελὴς Ἀκέραιον δὲ διατηρεῖται καὶ σήμερον τὸ δικαίωμα τῆς παύσεως τοῦ ἀστυνόμου ὑπὸ τῆς κεντρικῆς διοικήσεως Ποῦ ἄρα ἡ ἐν τοῖς ἀστυνομικοῖς τοπικὴ αὐτενέργεια; Ποῦ τὸ ἐν τούτῳ αὐτεξούσιον τοῦ Δημάρχου; Δὲν φέρω τὰς ἀντιῤῥήσεις ταύτας, παραδεχόμενος ὅτι τὸ ἀστυνομεῖν εἶναι τὸ κυριωδέστερον δικαίωμα τοῦ Δημάρχου· ἔχομεν ἐγγὺς ἡμῶν τὰ πράγματα, βοῶντα περὶ τοῦ ἐναντίου· ἔχομεν δύο Δημάρχους ἐν τῇ χώρᾳ, ἐστερημένους τοῦ δικαιώματος τοῦ ἀστυνομεῖν, τὸν Δήμαρχον Ἀθηναίων, καὶ τὸν Δήμαρχον Πειραιῶς. Καὶ ποίους Δημάρχους γινώσκετε ἔχοντας τὸ παράστημα ἐν τῇ διοικήσει ἀνώτερον τῶν Δημάρχων Ἀθηναίων καὶ Πειραιῶς; Καὶ ποῖος ποτὲ ἐθεώρησεν ὅτι οἱ Δήμαρχοι Ἀθηναίων καὶ Πειραιῶς εἶναι Δήμαρχοι ὀλιγώτερον ἄρτιοι περὶ τὴν διαχείρισιν ἐξουσίας τοπικῆς τῶν ἄλλων Δημάρχων; Ποῖος δὲν ἐθεώρησεν αὐτοὺς ὡς ἐκπροσωποῦντας πληρέστερον τῶν πλείστων Δημάρχων τῆς χώρας τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν, καίτοι οὗτοι εἶναι ἐστερημένοι τοῦ δικαιώματος τοῦ ἀστυνομεῖν; Τὸ δικαίωμα τοῦ ἀστυνομεῖν, ὡς παρετήρησεν ὀρθῶς ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις ὑπῆρξε Δήμαρχος ἐπὶ πολλὰ ἔτη, τὸ δικαίωμα τοῦ ἀστυνομεῖν εἶναι μᾶλλον βάρος εἰς τὸν Δήμαρχον, τὸ βάρος ὅμως τοῦτο θὰ ἦτο ἐπιθυμητὸν εἰς τὴν Πολιτείαν νὰ ἐπαφίετο εἰς τὰς δημοτικὰς ἀρχάς· τὸ δὲ ζήτημα τὸ προβαλλόμενον ὡς πρὸς τοῦτο σήμερον, δὲν εἶναι, ἂν ἔχωμεν ἢ δὲν ἔχωμεν τὸ δικαίωμα νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τοῦ Δημάρχου ἣν διαχειρίζεται ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν, τὸ ζήτημα εἶναι, ἂν συμφέρῃ ἢ δὲν συμφέρῃ νὰ ἀφαιρέσωμεν αὐτὴν ἀπὸ τοῦ Δημάρχου. Καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἀποφαινόμεθα, ἀπολύτως, ὅτι δὲν συμφέρει· καὶ ἀπολύτως μὲν ἀποφαινόμεθα, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι ἐπιθυμητὸν νὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς τὰς τοπικὰς ἀρχὰς, ὅπως αὗται ἀστυνομῶσιν, ἀλλ’ ὁλόκληρος ἡ ἱστορία τῆς καθ’ ἡμᾶς Ἑλλάδος, ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἐγκαθιδρύσεως τῆς πρώτης Βασιλείας ἐν αὐτῇ, μαρτυρεῖ, ὅτι αἱ τοπικαὶ διοικήσεις παρ’ ἡμῖν εἶναι ἀνεπαρκεῖς πρὸς τὸ ἔργον τοῦτο, ὅτι ἡ ἀνεπάρκεια αὕτη, μὴ ἀναγνωριζομένη ὑπὸ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, εἶναι κατὰ πολὺ παραίτιος τῆς σημερινῆς καταστάσεως τῆς δημοσίας τάξεως, ὅτι ὡς ἐκ τῆς ἀνεπαρκείας ταύτης ἀνέλαβεν ἡ χωροφυλακὴ ἐν τῇ Πολιτείᾳ δρᾶσιν, εἰς ἣν δὲν εἶχε κληθῆ ἐκ τοῦ ἀρχικοῦ αὐτῆς προορισμοῦ καὶ ἥτις τούτου ἕνεκεν ἐνησκεῖτο ἄνευ τοῦ καταλλήλου ὀργανισμοῦ, καὶ ὅτι, ἐπειδὴ καὶ οὕτως ἀνεπαρκῶς εἶχον τὰ τῆς ἀστυνομίας τῆς χώρας, προσέφευγον αἱ Κυβερνήσεις εἰς μέτρα, μὴ ἐπιτετραμμένα ἐν πεπολιτισμέναις χώραις, εἰς τὴν διὰ τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων τήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως. Τούτων οὕτως ἐχόντων, ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν, πῶς δύναται ὅ,τι τέως παρ’ ἡμῖν ἀπέτυχεν, ἡ τοπικὴ ἀστυνομία, ἡ ὑπὸ τῶν τοπικῶν ἀρχῶν διευθυνομένη, πῶς δύναται αὕτη νὰ ἀναπληρωθῇ ὑπὸ ἀρχῶν ἄλλων, καὶ ποῖαι αἱ καταλληλότεραι. Δὲν θὰ προέλθω εἰς ἐξέτασιν ἤδη τῶν τῆς ἀκαταλληλότητος τῶν τοπικῶν διοικήσεων πρὸς τὴν ἐνάσκησιν τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ πλημμελοῦς τῆς ἀστυνομικῆς διαχειρίσεως, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἐλλείψεως ἐγγυήσεων, ἐν ᾗ διατελεῖ ἡ μειονότης ἐν τῇ τοπικῇ περιφερείᾳ ἐκ τῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως ὑπὸ τῆς πλειονότητος, διότι τὸ ἐλάττωμα τοῦτο, καίτοι μέγιστον, καίτοι ὅλοι ἔχομεν γνῶσιν αὐτοῦ, ἐπισκιάζεται ὑπὸ τοῦ ἄλλου, τοῦ πολλῷ μείζονος κακοῦ, ὑπὸ τῆς ἐλλείψεως ἀστυνομικῆς διοικήσεως. Δὲν ἔχομεν ἀστυνομίαν πρὸς ἀστυνομικοὺς σκοποὺς, ἔχομεν ὅμως ἁπανταχοῦ ἀστυνομίαν πρὸς σκοποὺς πιέσεως τῆς μειονότητος ὑπὸ τῆς πλειονότητος. Αὕτη εἶναι ἡ μόνη παρ’ ἡμῖν ἀστυνομία, ἀλλ’ αὕτη ἀρτία καθ’ ἅπασαν τὴν χώραν. Δὲν ὑπάρχει ἄκρα τῆς χώρας καθ’ ἣν ἡ μειονοψηφία νὰ μὴ πιέζηται ὑπὸ τῆς τοπικῆς πλειονοψηφίας διὰ τῆς ἀστυνομίας, πρὸς τοιούτους σκοποὺς ἐνασκουμένης, μηδαμῶς δ’ ὑπαρχούσης πρὸς σκοποὺς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τοὺς ἄλλους παρεμφερεῖς.

§35ΡΑΛΛΗΣ. Τὴν συστηματοποιεῖτε ἤδη.

§36Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ κακὸν εἶναι μέγα, τὸ ἐκ τῆς τοιαύτης πιέσεως τῆς μειονότητος ὑπὸ τῆς πλειονότητος, ἀλλὰ μεγαλείτερον εἶναι τὸ κακὸν τὸ ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἀστυνομίας ἐν τῇ χώρᾳ. Πάντες συνοίδατε τοῦτο, καὶ οἱ νῦν ἐξανιστάμενοι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅταν ζητῆτε νὰ ἀρυσθῆτε ἐπιχειρήματα ἐκ πάντων, ὡς συνήθως πράττουσι παρ’ ἡμῖν αἱ Ἀντιπολιτεύσεις, τὴν κατάστασιν τῆς χώρας τὴν προερχομένην ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἀστυνομίας ἐπιῤῥίπτετε εἰς τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὸ τοῦτο, τὸ παρ’ ὑμῶν πραττόμενον, τί ἄλλο μαρτυρεῖ, εἰμὴ ὅτι ἐν τῇ συνειδήσει ὑμῶν τὸ ἀστυνομεῖν εἶναι δικαίωμα τῆς κεντρικῆς Κυβερνήσεως καὶ καθῆκον ἀποκλειστικὸν αὐτῆς, καὶ ὅτι πάντα τὰ λεγόμενα καὶ γραφόμενα περὶ ἀστυνομικῶν δικαιωμάτων τῆς τοπικῆς διοικήσεως εἶναι παραγνώρισις τῆς ἀληθοῦς ἐννοίας τῆς διαχειρίσεως τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας ὑπὸ τῶν τοπικῶν ἀρχῶν, διαχειρίσεως οὕτω κανονιζομένης πρὸς τὸ συμφέρον τὸ κυβερνητικὸν τῆς χώρας, μηδαμῶς ὅμως συνδεομένης πρὸς τὰ δικαιώματα τῶν ἐνασκούντων τὴν τοπικὴν διοίκησιν; Δικαίως αἱ Ἀντιπολιτεύσεις, ἐφ’ ὅσον δὲν διαστρέφουσι τὰ γεγονότα, εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐπιῤῥίπτουσι τὴν εὐθύνην ἐπὶ τῇ ἀστυνομικῇ καταστάσει τῆς χώρας, καίτοι διατελοῦμεν ὑπὸ νομοθεσίαν, παρέχουσαν εἰς τὰς τοπικὰς διοικήσεις ὁλόκληρον τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν. Ἐνθυμοῦμαι καὶ ἐγώ, — ἀφοῦ ἀνατρέχομεν εἰς τὸ παρελθὸν, ἵνα ἐπικαλεσθῶμεν μαρτυρίας περὶ τῆς ὀρθότητος τῶν σκέψεων ἡμῶν, — ἐνθυμοῦμαι καὶ ἐγὼ τὰς μακρὰς συζητήσεις ἐν παρελθούσαις Βουλαῖς, ὅτε Κυβερνήσεις, ἐφ’ ὧν τῇ ἐνεργείᾳ ἡμεῖς ὠφείλομεν λόγον, ἔπαυον τυχὸν ἀστυνόμον παρεκτρεπόμενον, ἢ δὲν διώριζον τυχὸν ἀστυνόμον προτεινόμενον ὑπὸ Δημάρχου. Κατὰ τὰς συζητήσεις ταύτας ἡμεῖς πάντοτε ἀνεγνωρίσαμεν, ὅτι, ἀφοῦ κατὰ νόμον εἰς τὸν Δήμαρχον ἦτο ἀνατεθειμένη ἡ πρότασις τοῦ διορισθησομένου ἀστυνόμου, ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ διορίζῃ τὸν ἀστυνόμον, τὸν παρὰ τοῦ Δημάρχου προτεινόμενον, προνοοῦσα οὕτω κατὰ τὸν σκοπὸν τοῦ νόμου περὶ τῆς ἁρμονίας Δημάρχου καὶ ἀστυνόμου. Ἐν ὅσῳ τοιαύτη ἦτο ἡ νομοθεσία, δὲν ἐπετρέπετο εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα ἐν τῇ ἐκτελέσει ὑποκαταστήσῃ τὴν ἰδίαν αὐτῆς γνώμην εἰς τὴν τοῦ νόμου ἀρχὴν, διορθοῦσα αὐθαιρέτως τὰς ἐλλείψεις αὐτοῦ. Σήμερον ὅμως ἡμεῖς ἐρχόμεθα διὰ νόμου ζητοῦντες, ὅπως ταῦτα κανονισθῶσι καθ’ ἣν ἔχομεν γνώμην περὶ τοῦ συμφέροντος τῇ Πολιτείᾳ, ἐρχόμεθα διὰ νόμου προτείνοντες, ὅπως ἡ ἀστυνομία τῆς χώρας μὴ χαρακτηρίζηται ὡς δικαίωμα τοῦ Δημάρχου, ὅπως ἡ ἀστυνομία τῆς χώρας μὴ παρέχῃ εἰς τὸν πλειονοψηφήσαντα τὸ μέσον, ὅπως πιέζῃ τὸν μειονοψηφήσαντα, ἐρχόμεθα εἰσηγούμενοι...

§37ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νὰ σφετερισθῆτε σεῖς αὐτὸ τὸ δικαίωμα.

§38Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός)... ἐρχόμεθα εἰσηγούμενοι νόμον, ὅστις θὰ παράσχῃ τὴν εὐκαιρίαν εἰς ὑμᾶς, τὸν ἐπὶ παντὶ ἀδιακρίτως ἐπικρίνοντα τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἐπικρίνητε αὐτὴν ἐφ’ οἷς θὰ ὑπέχῃ εὐθύνας, ἐνῷ σήμερον, ἐπικρίνοντες τὰ τῆς καταστάσεως τῆς δημοσίας τάξεως, ἐπιῤῥίπτετε ἐπὶ τὴν Κυβέρνησιν εὐθύνας, αἵτινες κατὰ νόμον δὲν ἀνήκουσιν εἰς αὐτὴν, διότι δὲν ἔχει αὕτη τὴν ἐξουσίαν, ἐξ ἧς ἀποῤῥέουσιν αἱ εὐθύναι. Ἡμεῖς ζητοῦμεν, ὅπως ἀναλάβωμεν τὰς εὐθύνας ἐπὶ τῇ ἐξουσίᾳ ταύτῃ, ἣν κατὰ τὸ νομοσχέδιον πράγματι θὰ διαχειριζώμεθα...

§39ΡΑΛΛΗΣ. Δι’ ἀπολυταρχίας.

§40Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. .. διότι, ὡς εἶπον, κατὰ νόμον δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιῤῥίπτητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰς εὐθύνας ταύτας. Ἀλλ’ ἐν ᾧ κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ νόμου δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ὅμως ἔχετε αὐτὸ μέχρι τινὸς, διότι ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ὁ νόμος ὁ ἀστυνομικὸς, ὁ ἀναθέτων εἰς τὰς τοπικὰς περιφερείας τὰ τῆς ἰδίας ἀστυνομίας, ἔμεινε χάρτης ἄγραφος, καὶ πράγματι αἱ Κυβερνήσεις εἶναι αἱ προνοοῦσαι περὶ τῆς ἀστυνομίας τῆς χώρας, οὐδεμιᾶς, ὡς ἐκ τοῦ κειμένου παρ’ ἡμῖν συστήματος, τυγχάνουσαι συνδρομῆς παρὰ τῶν τοπικῶν διοικήσεων, ἀλλὰ τοὐναντίον ὀφείλουσαι νὰ παλαίωσι κατὰ τῶν τοπικῶν διοικήσεων ὑπὲρ τῆς τάξεως· διότι μία τῶν μεγαλειτέρων δυσχερειῶν περὶ τὴν τήρησιν τῆς τάξεως, περὶ τὴν ἀστυνομίαν τῆς χώρας, τὴν ἐπιβαλλομένην γενικώτερον εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ σημερινοῦ συστήματος, μία τῶν μεγαλειτέρων δυσχερειῶν εἶναι ἡ ἀποῤῥέουσα ἐκ τῶν κακῶν τοπικῶν ἀστυνομιῶν. Ἄρτι ἠκούσαμεν περί τινος ἀστυνόμου, ὑποπεσόντος εἰς ἔγκλημα, ὅπερ ἠδυνήθη νὰ διαπράξῃ, χάρις εἰς τὴν ἐξουσίαν τὴν ἀστυνομικὴν, ἣν διεχειρίζετο. Τοιοῦτοι ἀστυνόμοι δὲν εἶναι ὀλίγοι, δὲν εἶναι ὀλίγοι ἀστυνόμοι, ὧν τὸ παρελθὸν ἔχει σχέσιν πρὸς τὴν ποινικὴν δικαιοσύνην. Τοιοῦτοι ἀστυνόμοι δὲν εἶναι ὄργανα τῆς Κυβερνήσεως, διευκολύνοντα τὸ ἔργον αὐτῆς καὶ μετριάζοντα τὴν εὐθύνην αὐτῆς, τοιοῦτοι ἀστυνόμοι εἶναι προσκόμματα, καθ’ ὧν ὑπὲρ τῆς τάξεως ἔχει νὰ παλαίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἥτις ζητεῖ παρ’ ὑμῶν ἤδη, ὅπως ἄρητε τὰ προσκόμματα ταῦτα καὶ ὅπως ἐπιτρέψητε, ἵνα τὰ τῆς ἀστυνομίας τῆς χώρας διέπωνται ὑπὸ ἑνιαίου συστήματος, κανονίζοντος τὸ καθεστὼς κατὰ τρόπον ἐξασφαλίζοντα, ὅπως οὐχὶ τὸ πρόσωπον, οὐχὶ τὸ κόμμα, ἀλλ’ ὁ νόμος ἄρχῃ ἐν τῇ χώρᾳ καὶ διέπῃ τὰ τῆς ἀστυνομίας αὐτῆς. Δὲν προτίθεμαι νὰ συζητήσω τὸ ζήτημα ἐν προσωπικῇ συσχετίσει πρὸς τὸν προαγορεύσαντα. Εἰς οὐδὲν θὰ ἐχρησίμευεν ἡ καταδήλωσις τῶν ἀντιφάσεων, εἰς ἃς περιέπιπτεν ἐπὶ παντὸς σχεδὸν θέματος, ὅπερ ἔθιγεν. Εἰς τί θὰ ὠφέλει ἡ παρατήρησις, ὅτι, ἐν ᾧ ἔλεγεν, ὅτι αὐτὸς ἀναγνωρίζει τὸ δικαίωμα τοῦ δήμου, τὸ ἀπόλυτον ἐπὶ τὴν ἀστυνομικὴν διοίκησιν, καὶ ἀρνεῖται τὴν κατ’ ἐντολὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐνάσκησιν αὐτῆς ὑπὸ τοῦ δήμου, ἐφ’ ᾧ καὶ παρέστησεν ἑαυτὸν ἐλέγχοντα τὴν γνώμην Βασιλέως, ἐντριβοῦς περὶ τὰ διοικητικὰ πράγματα τῆς χώρας, παρέλειψε νὰ ἐξηγήσῃ, διατὶ πολλάκις κυβερνήσας τὴν χώραν, οὐδέποτε διενοήθη νὰ καταργήσῃ τὸν παραγνωρίζοντα τὰς ἀρχὰς ταύτας θεσμὸν τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ; Τίνα θὰ εἶχε πρὸς τὴν Βουλὴν σημασίαν ἡ ἐξέτασις, ἂν ὅσα ἔλεγε περὶ ἀκαταλληλότητος ἀξιωματικοῦ τοῦ πυροβολικοῦ πρὸς ἀστυνομικὰ ἔργα συμβιβάζωνται πρὸς τὴν παρ’ αὐτοῦ ἐκλογὴν ἀξιωματικοῦ τοῦ πυροβολικοῦ ὡς διευθυντοῦ τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας τῆς πρωτευούσης; Ἂν περιέπεσεν εἰς ἀντιφάσεις ὁ κ. Βουλευτὴς, τοῦτο δὲν ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ θέμα δὲν ἦτο δεκτικὸν κρείσσονος ὑπερασπίσεως. Πρέπει ἄρα πρὸς τὸ θέμα νὰ συζητήσω καὶ οὐχὶ πρὸς τὸν συνήγορον· καὶ πρὸς τὸ θέμα συζητῶν, λέγω, ὅτι ὁ ὑποβαλλόμενος περὶ τῶν τῆς ἀστυνομίας ὀργανισμὸς, καταργῶν τὴν μεταβατικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ κανονίζων, ὅπως δι’ ἀξιωματικῶν διεξάγηται ἡ ὑπηρεσία τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ ἐν τῷ μέλλοντι, ὅπως διεξάγεται πράγματι καὶ μέχρι τοῦδε, λαμβάνει πᾶσαν πρόνοιαν, ὅπως οἱ ἀξιωματικοὶ διαχειρίζωνται τὴν ἐξουσίαν ταύτην κατὰ κανόνας, οὐχὶ τοὺς διέποντας τὰ τῆς καθαρῶς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ προσιδιάζοντας εἰς τὸν χαρακτῆρα τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας. Ὁ προτεινόμενος νόμος διατηρεῖ τὰς σχέσεις τῆς ἀστυνομίας πρὸς τὰς πολιτειακὰς ἀρχὰς, οἷαι πρότερον ὑπῆρχον, οὐδὲ καὶ αὐτὸν τὸν Δήμαρχον ἀποξενῶν αὐτῆς ἐντελῶς, τοὺς δὲ ἀξιωματικοὺς ὑπάγει εἰς τὴν κοινὴν ποινικὴν δικαιοσύνην, λαμβάνων καὶ τὴν πρόσθετον πρόνοιαν, ὅπως ἐντὸς μηνὸς δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως αἱ μηνύσεις ἐκδικάζωνται, καὶ ὅπως εἰς πάντα πολίτην, θεωροῦντα ἑαυτὸν ὡς ἀδικηθέντα, ἐπιτρέπηται, κατ’ ἐξαίρεσιν τῆς ἀρχῆς, τῆς ἀπαιτούσης ἐγγύησιν πρὸς ἐνάσκησιν τῆς ἰδιωτικῆς κατηγορίας, ἡ ἄνευ ἐγγυήσεως ἐνάσκησις τοιαύτης κατηγορίας. Ἐνῷ δὲ προνοεῖ ὁ νόμος περὶ ἐπαρκῶν ἐγγυήσεων, κατὰ τῶν παρεκτροπῶν οὐδὲν παραλείπει τῶν δεόντων πρὸς τὴν ἐπάρκειαν τῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως τῆς χώρας, διότι, ὡς εἶπον, τὸ κυρίως σκοπούμενον διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶναι ἡ ὕπαρξις ἐν τῇ χώρᾳ ἀστυνομίας ἀρτίας. Οἱ πίνακες, οἱ ὑποβληθέντες ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, δεικνύουσιν, ὅτι καταρτίζεται τὸ προσωπικὸν τῆς ἀστυνομίας ἐπ’ ἀναλογίαις ἀναγνωριζομέναις καὶ ἀλλαχοῦ ὡς ἐπαρκέσι. Τὰ τῶν ἀστυνομιῶν πανταχοῦ κανονίζονται ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑφισταμένην κατάστασιν. Ἐπεκαλέσθη ὁ προαγορεύσας τὸ παράδειγμα τῆς Ἀγγλίας, ἵνα δείξῃ, ὅτι ἐκεῖ κατά τινα ὡρισμένον τρόπον τὰ τῆς ἀστυνομίας διεξάγονται. Ἀλλὰ ἐν Ἀγγλίᾳ θέλει εὕρει τὰ τῆς ἀστυνομίας ὁ κ. Βουλευτὴς διεξαγόμενα κατὰ τρόπους, τοὺς μᾶλλον ἀντιθέτους, ἀναλόγως πρὸς τὰς κατὰ τόπους περιστάσεις. Ἄλλως διευθύνεται ἡ ἀστυνομία ἐν τῇ Μητροπόλει, ὡς ὀνομάζεται ἐκεῖ τὸ σύνολον τῶν προαστείων τοῦ Λονδίνου, καὶ ἄλλως ἐν τῷ Ἄστει τοῦ Λονδίνου, ἄλλως ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τῆς Ἀγγλίας καὶ ἄλλως ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τῆς Σκωτίας, ὅλως δ’ ἰδιοῤῥύθμως ἐν Ἰρλανδίᾳ. Ἐν Ἰρλανδίᾳ τὸ προσωπικὸν τῶν ἀστυνομιῶν εἶναι πολυαριθμότερον ἢ ἐν Ἀγγλίᾳ, καὶ τοῦτο, διὰ λόγον σχετιζόμενον πρὸς τὴν κατάστασιν τῆς Ἰρλανδίας. Κυβερνήσεις τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου συντηρητικαὶ καὶ φιλελεύθεροι, Κυβερνήσεις εἰσηγούμεναι αὐτονομίαν τοπικὴν ἢ καὶ ἐθνικὴν τῆς Ἰρλανδίας, ἀδιακρίτως διετήρησαν τὸ καθεστὼς σύστημα ἀστυνομίας ἐν Ἰρλανδίᾳ καθαρῶς κυβερνητικῆς, ἀμέσως ἐξαρτωμένης ἀπὸ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Βασιλείας ἐν Ἰρλανδίᾳ. Ἡ ἀστυνομία ἐν Ἰρλανδίᾳ διέπεται κατὰ σύστημα συγκεντρωτικώτατον, ἐνῷ ἐν Ἀγγλίᾳ βλέπομεν καὶ τὴν συγκέντρωσιν διέπουσαν τὰ τῆς ἀστυνομίας, βλέπομεν καὶ τὴν ἀποκέντρωσιν διέπουσαν τὰ τῆς ἀστυνομίας, διότι συγκέντρωσις καὶ ἀποκέντρωσις δὲν εἶναι ἀρχαὶ, ἔχουσαι σημασίαν καθ’ ἑαυτὰς, συγκέντρωσις καὶ ἀποκέντρωσις ἔχουσιν ἔννοιαν ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἀντικείμενον, εἰς ὃ ἐφαρμόζονται. Ἡ συγκέντρωσις τῆς ἀστυνομίας ἐν Ἰρλανδίᾳ θεωρεῖται χρήσιμος ἐκεῖ πρὸς τὴν ἐπιτέλεσιν τῶν σκοπῶν αὐτῆς, καὶ ἄνευ ἐνδοιασμῶν διατηρεῖται· ἡ συγκέντρωσις τῆς ἀστυνομίας ἐν τῷ Ἄστει τοῦ Λονδίνου δὲν θεωρεῖται χρήσιμος πρὸς τὴν ἐπιτέλεσιν τοῦ σκοποῦ αὐτῆς καὶ ἐπίσης ἀνενδοιάστως ἐκεῖ ἐν τοῖς ἀστυνομικοῖς κρατεῖ τὸ σύστημα τῆς ἀποκεντρώσεως. Παραπλεύρως πρὸς τὴν ἀστυνομίαν, τὴν ἀμέσως διοικουμένην ἐν τοῖς προαστείοις τοῦ Λονδίνου, ἤτοι ἐν τῇ Μητροπόλει, ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς ἀστυνομίας, τοῦ παρ’ αὐτοῦ διοριζομένου, παραπλεύρως λειτουργεῖ ἄλλη ἀστυνομία, ἡ τοῦ Ἄστεως τοῦ Λονδίνου, ἐντελῶς ἀνεξάρτητος καὶ ἀπὸ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς ἀστυνομίας καὶ ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀρχαὶ γενικαὶ ἐν τούτω δὲν κρατοῦσι, διότι ἀμφισβήτησις περὶ δικαιώματος δὲν ὑπάρχει. Ἄν προέκειτο περὶ δικαιώματος, ἠδύνατο ἄλλο νὰ ἦναι τὸ δικαίωμα τοῦ Ἄστεως τοῦ Λονδίνου, καὶ ἄλλο τὸ δικαίωμα τῆς πόλεως τοῦ Λονδίνου, ἄλλο τὸ δικαίωμα τῆς Ἰρλανδίας, καὶ ἄλλο τὸ δικαίωμα τῆς Ἀγγλίας, καὶ ἄλλο πάλιν τὸ δικαίωμα τῆς Σκωτίας; Δὲν πρόκειται περὶ δικαιώματος, πρόκειται περὶ συμφέροντος τῆς Πολιτείας. Τὸ συμφέρον τῆς Πολιτείας ἐνδεικνύει κατὰ τίνα τρόπον δύναται λυσιτελέστερον, εὐστοχώτερον, τελεσφορώτερον, οἰκονομικώτερον νὰ διεξαχθῶσι τὰ τῆς ἀστυνομίας. Ἄν δύνανται τὰ τῆς ἀστυνομίας νὰ διεξαχθῶσιν ἐν τοπικῇ αὐτοτελείᾳ, ἀναντιῤῥήτως τὸ σύστημα τοῦτο θὰ ἦτο καὶ τὸ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς γενικῆς διοικήσεως τοῦ Κράτους λυσιτελέστερον. Ὅταν ὅμως ἔχωμεν πολυετῆ πεῖραν, μαρτυροῦσαν, ὅτι τὸ παρ’ ἡμῖν λειτουργοῦν σύστημα καταλήγει εἰς τὴν πλήρη αὐθαιρεσίαν, νομίζω, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀποκρούσῃ μέτρον, μηδὲν ἄλλο σκοποῦν, εἰμὴ νὰ ὑπαγάγῃ εἰς σύστημα, νὰ ὑπαγάγῃ εἰς νόμον ὅ,τι σήμερον διαφεύγει πᾶν σύστημα καὶ πάντα νόμον. (Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 1 μ.μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ὥρᾳ 6 μ. μ. παρόντων 143 Βουλευτῶν).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ράλλης ἔχει τὸν λόγον.

§42ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸ ὀλίγου καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πυλίας συνάδελφος χθὲς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν προχθὲς κατέγειναν εἰς τὸ νὰ παραστήσωσι ζοφερωτάτην τὴν κατάστασιν τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, ἐνόμισαν δέ, ὅτι τοῦτο πράττοντες ἐνίσχυον τὴν ἐπὶ τὴν Κυβέρνησιν πεποίθησιν τῶν Βουλευτῶν, καὶ ἐστήριζον τὸ νομοθέτημά των. Οὕτως ὁ μὲν κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπεκάλεσε τὴν κατάστασιν ἡμιαγρίαν ἤ ἡμιβάρβαρον, ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πυλίας ἠρίθμει κατὰ χιλιάδας τοὺς φυγοποίνους καὶ φυγοδίκους, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκήρυσσεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀστυνομία. Ἀλλ’ αἱ περὶ τῆς καταστάσεως τῆς δημοσίου ἀσφαλείας δηλώσεις των αὗται, Κύριοι, μακρὰν ἀπὸ τοῦ νὰ ἐνισχύσωσι καὶ ἐνθαῤῥύνωσιν ὑμᾶς εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ἐκθέσμου μέτρου τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, τὴν ὁποίαν ἐξ ἀποστροφῆς ἐπέμενεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Πυλίας ν’ ἀποκαλῇ διοικητικὴν ἀστυνομίαν, ἐπιβάλλουσιν ὑμῖν τὴν ἀπόκρουσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἠθέλησαν, μετατοπίζοντες τὴν εὐθύνην τῆς θλιβερᾶς ἀληθῶς καταστάσεως τῆς χώρας, τῆς θλιβερᾶς καταστάσεως τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, νὰ ἐπιῤῥίψωσιν αὐτὴν ἐπὶ τὰς δημοτικὰς ἀρχάς. Αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον ἐνέχονται εἰς τὴν τοιαύτην κατάστασιν τῆς δημοσίου ἀσφαλείας· ἐνέχονται εἰς αὐτὴν καὶ εὐθύνονται δι’ αὐτὴν μόνοι ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν διεχειρίσαντο τὴν γενικὴν ἀστυνομίαν τοῦ Κράτους. Διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, Κύριοι, ὅτι ὑπεράνω τῆς τοπικῆς, ὑπεράνω τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, οἱ θεσμοὶ ἡμῶν ἔθηκαν τὴν γενικὴν ἀστυνομίαν τοῦ Κράτους, τὴν ὁποίαν διαχειρίζονται διὰ τῶν Νομαρχῶν, διὰ τῆς χωροφυλακῆς, διὰ τῆς δημοσίας δυνάμεως, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ δύναταί τις νὰ ἐρωτήσῃ ἐκείνους, οἵτινες διεχειρίσθησαν ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν τὰ κοινὰ ὡς διεχειρίσθησαν καὶ τὴν γενικὴν ἀστυνομίαν, πῶς ἐπετέλεσαν τὴν ἐντολὴν, ἣν ἔλαβον ἐκ τῶν θεσμῶν; Τὰ ἀποτελέσματα τῆς διαχειρίσεως ταύτης τὰ γνωρίζομεν ἐκ τῶν δηλώσεων αὐτῶν τῶν ὑπευθύνων, εἰς βάρος των δὲ σᾶς ἠρίθμησεν ἐντεῦθεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πυλίας κατὰ χιλιάδας τοὺς φυγοποίνους, κατὰ χιλιάδας τοὺς φυγοδίκους, δὲν εἶναι δὲ ἱκανὰ τὰ τῆς γενικῆς ἀστυνομίας ἀποτελέσματα νὰ σᾶς πείσωσι νὰ παραδώσητε αὐτοῖς καὶ τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν; Ἡ γενικὴ ἀστυνομία ἀναγέγραπται εἰς τοὺς θεσμοὺς ἡμῶν, ἀναγράφεται ὅλοις γράμμασιν ἐν τῷ ἄρθρῳ 20 τοῦ διοικητικοῦ ὀργανισμοῦ (ἀναγινώσκει): «Ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ ὁ Νομάρχης ὀφείλει νὰ φροντίζῃ ἁρμοδίως περὶ τῆς διατηρήσεως τῆς κοινῆς ἡσυχίας καὶ ἀσφαλείας, λαμβάνων τὰ πρὸς τοῦτο ἀναγκαῖα νόμιμα μέτρα ἐν γένει δι’ ὅλον τὸν νομὸν, καὶ ἰδιαιτέρως δι’ ἐκεῖνα τὰ μέρη, ὅπου ἡ ἀνάγκη ἤθελε τὸ ἀπαιτήσει. Ἰδίως νὰ διατάσσῃ περιπόλους καὶ ἄλλα μέτρα ἐναντίον κλεπτῶν καὶ λῃστῶν, μεταχειριζόμενος πρὸς τὸν σκοπὸν τὴν χωροφυλακὴν, καὶ προκαλῶν τὴν σύμπραξιν τῶν πλησιεστέρων ἀποσπασμάτων ἐν περιπτώσει διαταράξεως τῆς κοινῆς ἀσφαλείας καὶ ἡσυχίας». Αὐτὰ ταῦτα ἀναγράφει τὸ ἄρθρον 39 τοῦ περὶ δημοτικῆς ἀστυνομίας διατάγματος τοῦ 1836, ἀποδίδον εἰς τὴν χωροφυλακὴν τὴν ὑποχρέωσιν πρὸς σύλληψιν τῶν δραπετῶν καὶ ἐν γένει ὅλων τῶν ἐγκληματιῶν. Τὰ αὐτὰ δὲ διαγράφει καὶ ὁ κανονισμὸς τῆς χωροφυλακῆς. Ὡς πρὸς δὲ τὴν τοπικὴν ἀστυνομίαν, τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν, τὰ καθήκοντα καὶ τὰ δικαιώματα αὐτῆς ἀναγράφονται κυρίως εἰς τὸν δημοτικὸν ἡμῶν νόμον, ἀναπτύσσονται δὲ καὶ ἐπεξηγοῦνται εἰς τὸ διάταγμα τὸ κανονιστικὸν τοῦ 1836, ὅπερ καθορίζει καὶ τὸ προσωπικὸν τῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν. Ἀπέδωκαν τὴν πληθὺν τῶν φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων εἰς τὴν ἀμέλειαν καὶ ὀλιγωρίαν τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν· ἀλλ’ εἴπετέ μοι, παρακαλῶ, διὰ τίνων ὀργάνων καὶ διὰ τίνων μέσων ἤθελον ἐκτελέσει τὰ ἐντάλματα καὶ τὰς καταδικαστικὰς ἀποφάσεις αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ, αἵτινες εὑρίσκονται εἰς χεῖρας οὐχὶ τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν, ἀλλὰ τῶν ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἀποσπασμάτων τῆς χωροφυλακῆς, διὰ τῆς ὁποίας ἐνεργεῖται ἡ γενικὴ ἀστυνομία τοῦ Κράτους; Τίς ἔχει εἰς τὴν διεύθυνσιν αὑτοῦ τὴν ἔνοπλον δύναμιν; Οἱ Δήμαρχοι; Οἱ Δήμαρχοι, γνωρίζομεν ποῖον προσωπικὸν δύνανται νὰ διαθέσωσι· διαθέτουσι κατὰ τὸ ἄρθρον 3 τοῦ περὶ ἀστυνομιῶν διατάγματος ὀλιγαρίθμους, ἂν οὐχὶ μονακρίβους, ὑπηρέτας. Δι’ ὑπηρετῶν ὅμως δὲν συλλαμβάνονται οἱ φυγόποινοι καὶ φυγόδικοι. Δὲν εὐθύνει ἑπομένως τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς ἡ κατάστασις τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, μάτην δ’ ἐκεῖνοι, οἵτινες ὑπέχουσι τὴν εὐθύνην τῆς καταστάσεως, προσεπάθησαν νὰ πείσωσιν ἡμᾶς περὶ τοῦ ἐναντίου. Ὁ δημοτικὸς νόμος ἀπέδωκε πράγματι εἰς τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς ἀστυνομικὴν ἁρμοδιότητα, ἀπέδωκεν ὅμως τὴν τοπικὴν ἀστυνομίαν εἰς αὐτὰς, ὑπεράνω δὲ τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας ἵσταται ἡ γενικὴ ἀστυνομία, ἡ διαχειριζομένη παρὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀληθῶς ἀστυνομεῖν καὶ διοικεῖν εἶναι ἓν καὶ τὸ αὐτὸ, οὐδὲ ἦτο δυνατὸν ὁ σοφὸς ἡμῶν νομοθέτης ν’ ἀπαλλοτριώσῃ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ τόπου ἀπὸ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἀστυνομεῖν. Ἀλλ’ ἀπέδωκεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπέδωκεν εἰς τὴν ἀνωτέραν διοίκησιν τὰ καθήκοντα ἐκεῖνα καὶ δικαιώματα, διὰ τῶν ὁποίων ἦτο δυνατὸν ν’ ἀσφαλισθῇ ἡ δημοσία τάξις, εἰς δὲ τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν διὰ τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας ἀπέδωκε μόνον τὴν κατὰ μέρη, τὴν εἰς τοὺς δήμους ἐξασφάλισιν τῆς κοινῆς ἡσυχίας καὶ τάξεως. Αὕτη εἶναι ἡ ἀληθὴς ἁρμοδιότης τῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν, ὑπὲρ τὰς ὁποίας ἵσταται ἡ διοίκησις. Δὲν δύναταί τις λοιπὸν νὰ ἀποδώσῃ τὴν παροῦσαν κατάστασιν εἰς τὰς δημοτικὰς ἀρχάς. Ἀφοῦ δ’ οὕτω καθωρίσαμεν τὴν ἁρμοδιότητα τῶν δύο ἀστυνομιῶν, τῆς γενικῆς ἀστυνομίας καὶ τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, τῆς τοπικῆς, καὶ ἀπεδώκαμεν τὴν εὐθύνην τῆς σημερινῆς καταστάσεως εἰς ἐκείνους, εἰς οὓς πράγματι ἀνήκει, ἂς ἐξετάσωμεν ἤδη, ὁποῖον τὸ σχέδιον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τί δι’ αὐτοῦ ζητεῖται. Ζητεῖ δι’ αὐτοῦ ἡ ἐξουσία ἐκείνη, ἥτις ἀπεδείχθη ἐντελῶς ἀνίκανος εἰς τὸ νὰ ἐπιτελέσῃ τὴν ἐντολὴν, ἣν ἔλαβε παρὰ τῶν θεσμῶν ἡμῶν ὡς πρὸς τὴν γενικὴν ἀστυνομίαν τοῦ Κράτους, ζητεῖ νὰ ἀποῤῥοφήσῃ καὶ τὴν τοπικὴν ἀστυνομίαν, τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν. Δὲν ἐστάθη ἱκανὴ ἡ κεντρικὴ ἐξουσία μέχρι σήμερον νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν, καὶ ζητεῖ, ὅταν παρ’ αὐτῶν τῶν διαχειρισαμένων αὐτὴν καταγγέλληται ἐπὶ τελείᾳ ἀνικανότητι, προβάλλει τὴν ἀξίωσιν νὰ ἀποῤῥοφήσῃ τὴν ἐν γένει ἀστυνομίαν τοῦ τόπου, καὶ αὐτὴν τὴν δημοτικήν. Καὶ διὰ τίνων ὀργάνων ἐπαγγέλλεται νὰ διοικήσῃ αὐτήν; Διὰ τῶν ἀστυφυλάκων, διὰ τῆς χωροφυλακῆς. Καὶ οἱ μὲν ἀστυφύλακες θέλουσι χρησιμοποιηθῆ διὰ τὰ 36 κέντρα, τὰ ἔχοντα πληθυσμὸν ὑπεράνω τῶν 5,000 ψυχῶν ἕκαστον, ἡ ἀστυνομία δὲ τῶν λοιπῶν κέντρων παραδίδεται ἀκριβῶς εἰς ἐκεῖνα τὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα καταγγέλλονται ὡς παραίτια τῆς σημερινῆς καταστάσεως τῆς δημοσίου ἀσφαλείας. Ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία, συγχωνευομένη πλέον μετὰ τῆς γενικῆς ἀστυνομίας, παραδίδεται εἰς 404 δήμους τοῦ Κράτους εἰς χεῖρας τῆς χωροφυλακῆς, τῶν ἐνωμοταρχῶν. Ὁ Δήμαρχος εἶναι κατὰ τὸ ἄρθρον 40 τοῦ δημοτικοῦ νόμου ἡ πρώτη ἐκτελεστικὴ τοῦ δήμου ἀρχὴ ὡς πρῶτον δικαίωμα καὶ καθῆκον ἀναγράφεται ἐν ἄρθρῳ 15 τοῦ αὐτοῦ δημοτικοῦ νόμου τὸ ἀστυνομεῖν ἐν τῷ δήμῳ, ἀλλὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 30 τοῦ νομοσχεδίου τούτου οὐδὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς τὰ τῆς ἀστυνομίας, εἰς τὰ τῆς ἀσφαλείας καὶ ἡσυχίας τοῦ δήμου καὶ τῶν κατοίκων αὐτοῦ, εἰς τὰ τοῦ ἐμπορίου, εἰς τὰ τῆς βιομηχανίας, εἰς τὰ τῆς ὑγείας τῶν δημοτῶν, εἰς τὰ τῆς ἀναπτύξεως τῶν πόρων αὐτῶν. Πάντα ταῦτα ἐξέρχονται πλέον ἐκ τῶν χειρῶν τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς καὶ μεταβαίνουσιν εἰς τὸν χωροφύλακα ἢ τὸν ἐνωμοτάρχην, τὸν ὁποῖον διορίζει ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς. Καὶ δὲν ἔχει πλέον ὁ Δήμαρχος δικαίωμα οὐδ’ ἀναμίξεως εἰς τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα, δὲν δύναται νὰ ἐκδίδῃ ἀστυνομικὰς διατάξεις, δὲν δύναται κἂν ν’ ἀπευθύνῃ παρατήρησιν πρὸς τὸν ἀστυνόμον. Ἕν ἔχει μόνον δικαίωμα, νὰ ἀναφέρηται πρὸς τὸν Νομάρχην· ἀλλὰ καὶ ὁ Νομάρχης ἓν ἔχει πάλιν δικαίωμα, νὰ ἀναφέρηται πρὸς τὸν ἀρχηγὸν τῆς χωροφυλακῆς, ὑπὸ τὴν προεδρείαν δ’ αὐτοῦ τὸ μέγα Συμβούλιον, τὸ Ἀστυνομικὸν Συμβούλιον, συγκείμενον ἀπὸ διαφόρους τμηματάρχας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ δύο νομικοὺς συμβούλους, θ’ ἀποφασίζῃ περὶ πάντων τῶν ἀστυνομικῶν ἀντικειμένων τῶν ἀπωτάτων δήμων τοῦ Κράτους, καὶ περὶ τῶν σπουδαιοτέρων καὶ περὶ τῶν εὐτελεστέρων. Οὕτω θὰ λύωνται ἓν πρὸς ἓν τὰ διάφορα ζητήματα, τὰ ἀφορῶντα εἰς τοὺς δήμους, καὶ θ’ ἀναμένωσι τὰ ζητήματα ταῦτα τὴν ἀπόφασιν τοῦ μεγάλου Συμβουλίου. Θὰ ἀναμένωσι τὴν ἀπόφασιν τοῦ μεγάλου Συμβουλίου, ἐὰν πρέπῃ νὰ ἐκδοθῇ οἱαδήποτε ἀστυνομικὴ διάταξις, ἐὰν πρέπῃ νὰ ἀνοιχθῇ ἓν κρεωπωλεῖον, ἢ νὰ κλεισθῇ ἓν κατάστημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἔχῃ ἐπιβλαβεῖς συνεπείας ἐπὶ τὴν ὑγείαν τῶν πολιτῶν. Ἔχουσι δὲ, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ἐν περιπλέον καθῆκον καὶ δικαίωμα οἱ Δήμαρχοι, νὰ δέχωνται καὶ μηνύσεις κατὰ τῶν ἐπιτελούντων τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν βαθμοφόρων. Ἀφῃρέθη ἀπὸ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς πᾶσα δικαιοδοσία ἐπὶ τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας, ἀφῃρέθη πᾶν δικαίωμα ἐπὶ τὴν διεύθυνσιν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀφῃρέθη ἐπί τινα χρόνον καὶ ἡ διαχείρισις ἀκόμη τῆς περιουσίας τῆς δημοτικῆς, κατόπιν τοῦ νόμου περὶ ὑποταμιῶν· σήμερον δ’ ἀφαιρεῖται καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ ἀστυνομεῖν. Τί ὑπολείπεται εἰς τοὺς Δημάρχους; Ἀποβαίνουσιν οὗτοι σκιαὶ ἁπλαῖ. Καὶ ἀληθῶς δὲν δύναταί τις νὰ ἀνεύρῃ ἐν τῷ Συντάγματι ἡμῶν διάταξιν ἀντικειμένην εἰς τοιοῦτο νομοσχέδιον· ἀλλ’ ἐρωτῶ: ὅταν τὸ ἄρθρον 105 τοῦ Συντάγματος ἀνέγραφεν, ὅτι αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ θὰ ἐκλέγωνται διὰ γενικῆς καὶ μυστικῆς διὰ σφαιριδίων ψηφοφορίας, τίνας δημοτικὰς ἀρχὰς εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του; Τὰς σκιὰς αὐτάς; Ἀλλ’ ἦτο περιττὸν νὰ τὰς ὁπλίσῃ διὰ τῆς καθολικῆς ψηφοφορίας. Εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του δημοτικὰς ἀρχὰς δρώσας, δημοτικὰς ἀρχὰς κεκτημένας τοιαύτην ἐξουσίαν, ὥστε νὰ δύνανται ν’ ἀντιμετωπίσωσι τὴν κεντρικὴν ἐξουσίαν. Ἐὰν καθιέρωσε τὸ Σύνταγμα τὴν ἐκλογὴν τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν διὰ τῆς καθολικῆς ψηφοφορίας, ἀπεξένωσε δὲ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν πάσης ἀναμίξεως εἰς τὰ τῆς ἐκλογῆς αὐτῶν, βεβαίως τοῦτο ἔπραξεν ἡ Ἐθνοσυνέλευσις, ἡ ψηφίσασα τὸ Σύνταγμα τοῦ 1864, διότι ὁ Δήμαρχος τοιαῦτα ὑπέχει καθήκοντα καὶ τοιαῦτα κέκτηται δικαιώματα, ὥστε ἠθέλησε νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐνάσκησιν αὐτῶν κατὰ πάσης ἀναμίξεως τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας, ἠθέλησεν ἡ Ἐθνοσυνέλευσις τοῦ 1864, οὐδὲν πλέον, οὐδὲν ἔλαττον, ἢ νὰ καθιερώσῃ τὴν τοπικὴν ἀνεξαρτησίαν τῶν δήμων. Ἀλλὰ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῶν δήμων σήμερον βεβαίως τὴν καταστρέφομεν διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἐξουθενοῦμεν δὲ τὰς δημοτικὰς ἀρχάς. Ἀληθῶς οἱ δῆμοι Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ οἱ Δήμαρχοι αὐτῶν φαίνονται ἔχοντες παράστημά τι, καίτοι ἀπαλλοτριωθέντες τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν πρὸ τοῦ 1864 ὅμως· ἀλλὰ τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν μεγάλην περιουσίαν τῶν δύο τούτων δήμων. Ἀφαιρέσατε ἀπὸ αὐτοὺς τὴν διαχείρισιν τῆς δημοτικῆς περιουσίας, καὶ θέλετε ἴδει, ἐὰν καὶ οἱ Δήμαρχοι τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς δὲν θὰ ἦναι ἁπλαῖ σκιαί, ἔχοντες μόνον μίαν ἐντολήν, νὰ παρευρίσκωνται εἰς τὰς δημοσίας τελετάς. Ἀντὶ τῶν Δημάρχων ἔχομεν ἤδη τοὺς ἀστυνόμους, ἀστυνόμους στρατιωτικούς. Αἱ Ἀθῆναι, Κύριοι, καὶ ὁ Πειραιεὺς ἐδοκίμασαν ἤδη τὰ θέλγητρα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, καὶ τὰ δοκιμάζουσι καθ’ ἡμέραν· εἶναι καιρὸς νὰ τὰ δοκιμάσητε καὶ ὑμεῖς. Ἀψευδῆ μάρτυρα τῶν ἄθλων τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας τῶν Ἀθηνῶν, ἔχω ὁλόκληρον τὸν τύπον τῆς πρωτευούσης. Ὑπῆρξεν ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπὶ ὁλόκληρον μῆνα οἱ πολῖται ἀπέφευγον νὰ διέρχωνται πρὸ τοῦ καταστήματος τῆς Διευθύνσεως τῆς ἀστυνομίας, ἕνεκα τῶν γοερῶν φωνῶν τῶν βασανιζομένων ἐν αὐτῷ. Εἶχε συμβῆ κλοπή τις ἔν τινι χρυσοχοείῳ, συνελήφθησαν πολλοί, καὶ πάντες ἀνεξαιρέτως ἐβασανίσθησαν ἀποτροπαίως. Ἀποτελέσματα τῶν τοιούτων προσπαθειῶν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας τίνα ὑπῆρξαν; Ὅτι κατωρθώθη νὰ ἀποσπασθῶσι παρ’ ἀθώων ὁμολογίαι ψευδεῖς, αἵτινες παρεπλάνησαν τὴν ἀνάκρισιν. Τελευταῖον, κατὰ τὰ δημοσιευθέντα, ἐκ συμπτώσεως ἀνεκαλύφθησαν οἱ δρᾶσται τῆς κλοπῆς, ἄλλοι παρὰ τοὺς βασανισθέντας. Εἶναι ἓν ἐκ τῶν πολλῶν ἄθλων τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἐν Ἀθήναις. Ἕτερον ἀναγράφει μία ἐφημερίς, ἐντελῶς φίλη τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸ φύλλον τῆς χθές. (Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τὴν ἔξοδον τῶν θεατῶν ἐκ τοῦ θεάτρου τοῦ «Παραδείσου» καὶ ὁ κ. Χ. Ἰατρὸς ἐξήρχετο μετά τινος γυναικὸς, ἥτις τὸν ἐκράτει ἀπὸ τοῦ βραχίονος. Ὁ ἀστυνόμος τοῦ Αʹ τμήματος, προβὰς ὀλίγα βήματα ἐπὶ τῆς γεφύρας, τῆς ἑνούσης τὰς δύο ὄχθας τοῦ Ἰλισσοῦ, διέταξεν αὐτοὺς νὰ σταθῶσι, καὶ τὴν γυναῖκα νὰ τὸν ἀκολουθήσῃ. Ὁ κ. Χ. πρὸ τῆς τοιαύτης ἀπαιτήσεως τοῦ ἀστυνομικοῦ ὀργάνου ἐξανέστη, καὶ ἀπηύθυνεν αὐτῷ δριμείας παρατηρήσεις, ἐνῷ ἡ περίπολος διετάσσετο νὰ προβῇ εἰς τὴν σύλληψίν του. Ὁ κόσμος, συνωθούμενος ἐπὶ τῆς γεφύρας, ἐπὶ τῇ ἐπιθέσει ταύτῃ, ἐτράπη εἰς φυγήν, ἐκ τοῦ συνωστισμοῦ δὲ καὶ τῆς ταραχῆς ἄπορον εἶναι, πῶς δὲν συνέβησαν δυστυχήματα. «Εὐτυχῶς ἡ παρέμβασις τοῦ συνταγματάρχου τοῦ ἱππικοῦ κ. Μελεάγρου, ἀναλαβόντος ὑπ’ εὐθύνην του τὴν ὑπόθεσιν προέλαβε σκηνὰς αἱματηράς. Ὡς ἐγνώσθη μετὰ ταῦτα, ὁ κ. Χ. συνώδευε τὴν ... μνηστήν του ...» Θαυμάζω ὅτι ὁ ἰατρὸς Χ. δὲν ἔκαυσε τὰ μυαλὰ τοῦ ἀστυνόμου ἐκείνου· ἀλλὰ βεβαίως ἡ στρατιωτική σας ἀστυνομία ταχέως εἰς τοιαῦτα ἀποτελέσματα θὰ φέρῃ. (Ἀναγινώσκει): «... Ἡ σκηνὴ δὲ αὕτη δὲν εἶναι ἡ πρώτη λαβοῦσα χώραν. Προχθὲς πάλιν ἐντιμότατος πολίτης, ὁ κ. Σ., μεσίτης ἐν τῷ Χρηματιστηρίῳ, συνοδεύων τὴν ἀδελφήν του καὶ ἐξερχόμενος ἑνὸς τῶν θεάτρων, συνελήφθη ὑπὸ τῆς περιπόλου καί τινος ἀστυνόμου, οὗτινος δυστυχῶς δὲν ἐγνώσθη τὸ ὄνομα, καὶ ἐσύρετο εἰς τὸ κρατητήριον μετὰ τῆς ἀδελφῆς του, διότι ἡ ἀρχὴ ὑπέθετεν αὐτὴν γυναῖκα ξένην. Εὐτυχῶς τὸ πρᾶγμα ἔμεινεν ἕως ἐκεῖ, καὶ ὁ κ. Σ. ἀφέθη ἐλεύθερος, μετὰ σκανδαλωδέστατον ὅμως ἐπεισόδιον. «Τοιαύτη ἡ διαγωγὴ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων καὶ τοιαῦτα τὰ λαμβάνοντα χώραν ἐπεισόδια, ἐκ τῶν ὁποίων ἀνεφέραμεν δύο μόνον, τὰ χαρακτηριστικώτερα.» Τοιαῦτα εἶναι τὰ ὄργανα, εἰς τὰ ὁποῖα εἰς τὸ ἑξῆς θὰ ἀνατίθηται ἡ ἐξασφάλισις τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας, τῆς ἰδιοκτησίας, τῆς τιμῆς τῶν συνδημοτῶν ἡμῶν! Ἀλλ’ ὁ κάτοικος τῆς Εὐρυτανίας, ὁ κάτοικος τῆς Ἀρκαδίας, ὁ κάτοικος τῆς Βονίτσης θὰ ἔχῃ ἓν δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἀνέγραψε τὸ νομοσχέδιον, θὰ δύναται νὰ καταγγέλλῃ τὰς τοιαύτας πράξεις τῶν ἀστυνόμων· ὁ Δήμαρχος τὴν καταγγελίαν θὰ ὀφείλῃ νὰ διαβιβάζῃ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ἢ διὰ τοῦ Νομάρχου εἰς τὸ ἀνώτατον Συμβούλιον. Θὰ δύναται μάλιστα ὁ καταγγελεὺς νὰ παρίσταται καὶ ὡς ἰδιώτης κατήγορος, μὴ ὑπαγόμενος οὐδ’ εἰς ἐγγύησιν. Τοιαύτας χορηγεῖ ἀσφαλείας τὸ νομοσχέδιον εἰς τοὺς συνδημότας ὑμῶν, καὶ τὰς ἀσφαλείας ταύτας ἐξύμνησε σήμερον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ πάντοτε ὑπήγοντο εἰς τὰ κοινὰ Δικαστήρια τὰ ἀποσπάσματα καὶ οἱ χωροφύλακες. Ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, τίς ὁ δυστυχὴς ἀγρότης, ὅστις ἤθελε τολμήσει νὰ ὑποβάλῃ καταγγελίαν, καὶ τίς Δήμαρχος, ἀφοῦ τοιοῦτον τὸν καθιστᾶτε, θὰ τολμήσῃ νὰ παραπέμψῃ τὴν καταγγελίαν εἰς τὸν Νομάρχην ἢ τὸν Εἰσαγγελέα; Καὶ σήμερον ἀτυχῶς ἐκ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν διαχειρίζεται τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν γενικὴν ἀστυνομίαν, ἔχομεν πληθὺν σκανδάλων καὶ ἐγκλημάτων, ἔχουσιν αἱ ἐπαρχίαι τὴν μάστιγα τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων, πρὸς παρηγορίαν δέ, ἐβεβαίωσεν ἡμᾶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὰς μέχρι τοῦδε περιοδικὰς ταύτας μάστιγας θὰ καταστήσῃ ἐνδημικὰς τὸ νομοσχέδιον εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ τοὺς δήμους. Ὁ ἐνωμοτάρχης μὲ τὸ βούνευρον εἰς χεῖρας ἐν τοῖς 404 δήμοις ἐκ τῶν 440 τοῦ Κράτους θὰ ἔχῃ τὴν πρωτοβουλίαν ἐπὶ πάντων τῶν ζητημάτων, τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν ἀνάπτυξιν καὶ προκοπὴν τῶν μικρῶν κοινωνιῶν, ἐπὶ τῶν ζητημάτων τῶν καταλληλοτέρων μέτρων ὑπὲρ τῆς προκοπῆς τῆς γεωργίας τῆς βιομηχανίας, τοῦ ἐμπορίου, περὶ πάντων τῶν ζητημάτων τῆς ὑγείας καὶ ἀσφαλείας τῶν δημοτῶν· διότι, μὴ λησμονεῖτε, Κύριοι, ὅτι, ὡς εἶπον, μόνον 36 κέντρα θὰ ἔχωσι τὴν τιμὴν νὰ ἔχωσιν ἀστυνομίαν, οἵα ἐκείνη τῶν Ἀθηνῶν, μὲ βαθμοφόρους ἀνταξίους τῶν πλείστων ἐκ τῶν ἀστυνόμων τῆς πρωτευούσης. Ἔχω μάλιστα τὴν πεποίθησιν, ὅτι δυσκόλως θὰ δυνηθῇ ἡ Διοίκησις νὰ ἀνεύρῃ μεταξὺ τῶν πολυπληθῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ἡμετέρου στρατοῦ καὶ ἑκατὸν ἀξιωματικούς, οἵτινες ἤθελον δεχθῆ τὴν ἀποστολὴν, ἡ ὁποία τοῖς δίδεται· ἀλλὰ καὶ ἂν τοὺς ἀνεύρῃ τοὺς 100 ἀξιωματικούς, βεβαίως θὰ τοὺς ἐκλέξῃ μεταξὺ τῶν χειροτέρων, μεταξὺ ἐκείνων, οἵτινες οὐδὲν εὑρίσκουσι γόητρον εἰς τὸ στρατιωτικόν των στάδιον, οἵτινες οὐδεμίαν ἔχουσι συναίσθησιν τῆς στρατιωτικῆς των ἀποστολῆς, καὶ ἐντεῦθεν οὐδόλως ἐλπίζουσι τὴν προαγωγήν των ἐν τῷ στρατῷ. Τοιαῦται, Κύριοι, εἶναι αἱ ἐπαγγελίαι, αἵτινες δίδονται ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν στρατιωτικοῦ νομοσχεδίου. Ὑπάρχει καὶ τελευταία τις, ἥτις ἀναγράφεται εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου. Κατ’ αὐτὸ, δίδεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ ὁρίσῃ διὰ βασιλικοῦ διατάγματος τὴν ἔναρξιν τῆς ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει ἰσχύος τοῦ νομοσχεδίου. Οὕτως ὁ χρόνος τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος, ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει, τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου ὁρισθήσεται διὰ βασιλικοῦ διατάγματος. Οἱ τῆς πλειονοψηφίας — καὶ εὐτυχῶς διὰ τοὺς συνδημότας σας οἱ πλεῖστοι ἀνήκετε εἰς αὐτὴν—θὰ δυνηθῆτε νὰ σταματήσητε, χάρις εἰς τὴν διάταξιν ταύτην, τὴν λειτουργίαν, τὴν ἔκθεσμον καὶ ὀδυνηρὰν, τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοθετήματος. Ἀλλοίμονον ὅμως εἰς τοὺς δήμους ἐκείνους, οἵτινες ἤθελον τυχὸν ἔχει Δήμαρχον μὴ φίλον τῆς Κυβερνήσεως! Κατ’ αὐτῶν θὰ λειτουργήσῃ τὸ νομοσχέδιον, γενόμενον νόμος, μετὰ πάσης αὐστηρότητος, οἱ δὲ ἐκλογεῖς ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐτόλμησαν νὰ ψηφίσωσι Δήμαρχον ἀντιθέτων φρονημάτων τῶν τῆς Κυβερνήσεως, ταχέως θέλουσι δοκιμάσει τὴν ἡδύτητα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, τοὺς κολάφους, τοὺς δαρμοὺς, τὸ βούνευρον. Ἐπεθύμουν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐμελέτα καλλίτερον τὸ ζήτημα τῆς ἀναμίξεως τοῦ στρατοῦ εἰς τὰ τῆς ἀστυνομίας, διότι εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι, ἂν τοῦτο ἔπραττεν, ἤθελεν ἀποκρούσει αὐτὴν, καὶ ἤθελε προφυλάξει τὸν στρατὸν, ἀλλὰ καὶ τὴν κοινωνίαν, ἀπὸ τὰ δεινὰ, ἅτινα ἀναποδράστως θέλει ἐπιφέρει ἡ λειτουργία τοιούτου νομοθετήματος. Εἷς τῶν λόγων, δι’ οὓς ἀπεκεντρώθη πανταχοῦ ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία, εἶναι ἀκριβῶς οὗτος: μὴ ἡ κεντρικὴ ἐξουσία ἐπισπάσῃ πρὸς αὐτὴν τὴν ἐχθρότητα τῶν ἀτόμων· διότι ὅ,τι πράττει ἡ ἀστυνομία ἀποδίδεται εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἐξ ἧς ἐξαρτᾶται. Καὶ δύναται μία ἀστυνομία νὰ μὴ διαπράττῃ ἐγκλήματα, ἀλλὰ νὰ πράττῃ τοιαῦτα, νὰ ἦναι τόσον ὀχληρὰ, ὥστε νὰ ἐξεγείρῃ τὸ μῖσος καὶ νὰ ἐμπνέῃ τὸ αἴσθημα τῆς ἀντεκδικήσεως κατὰ τῆς ἐξουσίας, ἐκ τῆς ὁποίας ἐξαρτᾶται. Τοῦτο ἀνακηρύσσουσι πάντες οἱ δημοσιολόγοι ὡς τὸ μέγιστον ἐλάτωμα τῶν διοικητικῶν ἀστυνομιῶν. Καὶ ἂν τοῦτο ἦναι ἀληθὲς ὡς πρὸς τὴν διοικητικὴν ἀστυνομίαν, κατὰ μείζονα λόγον εἶναι ἀληθὲς ὡς πρὸς τὴν στρατιωτικήν. Εὐτυχῶς μέχρι τοῦδε οὐδεὶς πολίτης Ἕλλην δύναται νὰ παραπονεθῇ, ὅτι διατελοῦμεν ὑπὸ στρατοκρατίαν, εὐτυχῶς μέχρι τοῦδε ὁ λαὸς οὐδόλως ἐχωρίζετο ἀπὸ τὸν στρατὸν, οὐδ’ ὁ στρατὸς τοῦ λαοῦ· ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, γενόμενον νόμος τοῦ Κράτους, θέλει ὁριστικῶς χωρίσει στρατὸν καὶ λαόν. Τὰ ἀδικήματα ὡρισμένων βαθμοφόρων θέλουσιν ἐπιῤῥιφθῆ ἐπὶ ὁλόκληρον τὸν στρατόν, καὶ μετ’ ὀλίγον θέλομεν ἀκούσει χαρακτηριζομένην τὴν Πολιτείαν ἡμῶν διὰ τῆς λέξεως, ἣν ἀπὸ τοῦ 1864 δὲν ἠκούσαμεν, στρατοκρατία! Ταῦτα εἶναι τὰ δεινά, τὰ ὁποῖα ἐπαγγέλλεται τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον· ἀπόδοσις εἰς ἐξουσίαν, κριθεῖσαν ἐντελῶς ἀνίκανον εἰς ἐνάσκησιν τῆς γενικῆς ἀστυνομίας, καὶ τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας, ἐξουθένωσις τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν, καὶ ἀνάμιξις τοῦ στρατοῦ εἰς τὰ τῆς ἀστυνομίας. Ἀλλ’ ἐξετάσωμεν τὸ νομοσχέδιον καὶ ὑπὸ οἰκονομικὴν ἔποψιν. Ἀφίνω τὸν ἀρχηγὸν τῆς χωροφυλακῆς, ὅπως τιτλοφορῆται ὑποστράτηγος. Θέλομεν οὕτως ἔχει ἕνα περιπλέον ὑποστράτηγον, καὶ εἶναι ἐνδεδειγμένος, τὸν γνωρίζομεν ἐν Ἀθήναις, ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, ἣν ἄλλοτε ἐξετέλει, τρέχων ἀπὸ ῥυτῆρος ὄπισθεν τῆς ἁμάξης τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἐπὶ ἔτη ὁλόκληρα· ἀλλ’ ἀφίνω κατὰ μέρος, εἶπον, τὸν ἀρχηγὸν τῆς χωροφυλακῆς. Θέλομεν ἔχει 1000 ἀστυφύλακας, διὰ τοὺς ὁποίους θέλομεν δαπανήσει περίπου 960,000 δρ. ἐκ τῆς ὁλικῆς εἰσφορᾶς τῶν δήμων, ἀνερχομένης εἰς 1,800,000. Διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ μισθοῦ τῶν ἀστυφυλάκων, τὸν μισθὸν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τὰ ἐπιμίσθια αὐτῶν θ’ ἀποῤῥοφᾶται τὸ ποσὸν δραχ. 1,400,000, δι’ ἐνοίκια δὲ καὶ διὰ τὴν μὴ εἰσφορὰν ἀπόρων δήμων 400 χιλιάδων περίπου. Τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο τῶν 1,800,000 δρ. ὑπὲρ τίνων δήμων θὰ δαπανᾶται; Ὑπὲρ τῶν 36 κέντρων, τῶν ἐχόντων ὑπὲρ τὰς 5,000 κατοίκους· οἱ 404 δῆμοι τοῦ Κράτους οὐδὲν λαμβάνουσιν ἐκ τῆς εἰσφορᾶς των· οὗτοι θὰ λάβωσιν ἀντὶ ἐκείνου, ὅπερ ἔχουσι σήμερον, τὸ βούνευρον τῶν μεταβατικῶν καὶ τὸ βούνευρον τοῦ ἐνωμοτάρχου. Οὐδὲ θὰ ἔχωσι πλέον τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ Δημάρχου ἀστυνόμου. Οὕτω δημεύεται ἡ εἰσφορὰ 404 δήμων χάριν 36 κέντρων, ἀλλ’ οὐχὶ χάριν τῶν 36 κέντρων, ἀλλὰ χάριν 1000 ἀστυφυλάκων, χάριν 1000 λυμεώνων, τοὺς ὁποίους θέλει στρατολογήσει ἡ φατρία, καὶ οἵτινες, ἐὰν ἔχουν ζωήν, μετὰ τὸν χρόνον τὸν προβλεπόμενον ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ συντάξεων, ἀφοῦ καταστοῦν ἐπὶ μακρὸν χρόνον μάστιγες τῆς κοινωνίας, θέλουσι κατασταθῆ κατόπιν μάστιγες τοῦ ταμείου τῶν συντάξεων, ἤτοι τοῦ δημοσίου ταμείου, καὶ θέλουσιν αὐξήσει κατὰ 500 τοὐλάχιστον τοὺς ὑφισταμένους συνταξιούχους. Ἀφαιρεῖτε τὰ 50% ἀπὸ τοὺς δήμους διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, — διότι, ἐὰν ἔπαυσε λειτουργοῦν τὸ ταμεῖον τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἡ εἰσφορὰ τῶν δήμων θὰ μείνῃ ὡς ἔχει, κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, — ἀφαιρεῖτε διὰ τὴν ἀστυνομίαν ἔτι 50%, οὕτω δὲ θέλουσιν ὑπολειφθῆ εἰς τοὺς δήμους 2,000, ἃς ἐπιφυλάσσει αὐτοῖς τὸ νομοσχέδιον.

§43Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ 50% μένουσιν ἄθικτα.

§44ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἐξηγεῖται..... Ἀλλὰ τότε θέλετε ἐκθέσει τὸ Δημόσιον, καθ’ ἃς περιστάσεις εἶσθε ἠναγκασμένοι νὰ αὐξήσητε τὴν φορολογίαν κατὰ 11,000,000, εἰς ματικίαν δαπάνην τοὐλάχιστον ἑνὸς ἑκατομμυρίου, διότι τὸ 1,800,000 τῆς εἰσφορᾶς θέλουσιν ἀποῤῥοφήσει οἱ μισθοὶ τῶν ἀστυφυλάκων, οἱ μισθοὶ καὶ τὰ ἐπιμίσθια τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ τὰ ἐνοίκια τῶν ἀστυνομιῶν τῶν 36 κέντρων, οὐδὲν δ’ ὑπολειφθήσεται ἐκ τῆς εἰσφορᾶς διὰ τοὺς 404 λοιποὺς δήμους. Ταῦτα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τὰ οἰκονομικὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἀγορεύων σήμερον, ἀνέπτυξε δύο νέας θεωρίας, αἵτινες βεβαίως καθιστῶσι τὴν ἀπολυταρχίαν, κατὰ τῆς ὁποίας ἐξανίστατο προχθές. Σᾶς ἔλεγεν: ἐὰν θέλητε εὐθύνας παρ’ ἐμοῦ, δώσατέ μοι καὶ τὴν ἐξουσίαν, δώσατέ μοι καὶ τὴν δύναμιν προσέθηκεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀποβλέπητε εἰς τοὺς θεσμοὺς, ἀλλ’ εἰς τὸ συμφέρον. Ἀλλ’ αὗται ἀκριβῶς εἶναι αἱ θεωρίαι τῆς ἀπολυταρχίας. Δὲν ὑπάρχει μονάρχης ἢ δικτάτωρ, ὅστις νὰ μετῆλθεν ἀλλοίαν γλῶσσαν· οἱ δικτάτορες, σκοποῦντες τὴν συγκέντρωσιν πάσης ἐξουσίας, τὴν γλῶσσαν ταύτην μεταχειρίζονται, ὅπως παραπείσωσιν εἰς ἐγκατάλειψιν τῶν θεσμῶν· ἐπικαλοῦνται τὸ δημόσιον συμφέρον, ζητοῦσι δ’ ἀπόλυτον ἐξουσίαν, ὅπως φέρωσι δῆθεν πραγματικὰς εὐθύνας. Αἱ δύο θεωρίαι αὗται ἀποτελοῦσι τὸν ἐπίλογον τοῦ νομοσχεδίου. Ὀρθῶς δ’ ἔπραξεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀναπτύξας αὐτάς. Ἔδωκεν ὑμῖν δι’ αὐτῶν τὴν ἀληθῆ ἔννοιαν τοῦ νομοσχεδίου. Πρόκειται σήμερον ν’ ἀποβάλωσιν αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ πᾶσαν ἀνεξαρτησίαν, πᾶσαν αὐτοτέλειαν, νὰ ὑποκύψωσι δὲ εἰς τὴν αὐθαίρετον θέλησιν τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας. Ψηφίσατε, καὶ θέλετε ἰδεῖ τὰ ἀποτελέσματα.

§45ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ζήτημα τῆς καταργήσεως τῶν τοπικῶν ἀστυνομιῶν ἀνεπτύχθη ἀρκούντως ὑπὸ τὰς πλείστας τῶν ἐπόψεων αὐτοῦ παρὰ τῶν προαγορευσάντων. Οὐχ ἧττον νομίζω, ὅτι ἡ εὐρυτέρα αὐτοῦ ἐξέτασις ἐπιβάλλεται ὑπὸ τῆς ἐκτάκτου σημασίας τοῦ ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν νομοθετήματος. Ἔκτακτον σημασίαν παρουσιάζει τοῦτο ὑπὸ πολιτικὴν ἔποψιν, οὐχὶ δὲ μικρὰν καὶ ὑπὸ στρατιωτικὴν καὶ ὑπὸ οἰκονομικήν. Ὑπὸ πολιτικὴν ἔποψιν τίθεται ἐνώπιον ἡμῶν τὸ ζήτημα, ἂν ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία ἀποτελῇ μέρος ἀναπόσπαστον τῆς δημοτικῆς. Τὸ ζήτημα τοῦτο πρέπει νὰ λυθῇ κατὰ τὴν ἔννοιαν, ἣν θέλομεν νὰ δώσωμεν εἰς τὸ πολίτευμα ἡμῶν. Ἂν θέλωμεν νὰ ἐννοήσωμεν αὐτὸ ὡς πολίτευμα συγκεντρωτικὸν καὶ ἀπολυταρχικὸν, ἐπιδιῶκον μόνον τὴν τήρησιν τῆς τάξεως καὶ ἐν δευτέρᾳ μοίρᾳ τιθέμενον τὴν πολιτικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἔθνους, θὰ εὕρωμεν εὐκόλως λόγους, δικαιολογοῦντας οὐ μόνον τὴν ἀφαίρεσιν τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας ἀπὸ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, ἀλλὰ καὶ πάσης ἄλλης ἐξουσίας. Ἐὰν ὅμως ἐννοῶμεν τὸ πολίτευμα ἡμῶν τοιοῦτον, οἷον εἶναι, πολίτευμα δηλ. φιλελεύθερον καὶ προοδευτικόν, σκοποῦν τὴν ὑποστήριξιν, σὺν τῇ τάξει, καὶ τῶν πολιτικῶν ἐλευθεριῶν καὶ τὴν πραγματικὴν αὐτῶν ἀπόλαυσιν διὰ τῆς πολιτικῆς ἀναπτύξεως τοῦ ἔθνους, ἡ τοπικὴ ἀστυνομία τότε ἀποβαίνει ἀναπόσπαστον καὶ ἀναγκαῖον μέρος τῆς δημοτικῆς ἐξουσίας. Δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ ἀναγραφῇ εἰδικὴ διάταξις ἐν τῷ Συντάγματι, ὅπως καθιερωθῇ ἡ ἀρχὴ αὕτη. Ἡ φύσις αὐτὴ τοῦ πολιτεύματος ἐμπεριέχει τὴν καθιέρωσιν αὐτῆς. Καὶ ὁ καταστατικὸς δὲ νόμος τῶν δήμων ἡμῶν, καίτοι συνετάχθη εἰς ἐποχὴν, καθ’ ἣν τὸ ἔθνος δὲν ἐκυβερνᾶτο κοινοβουλευτικῶς, ἐμπεριέχει οὐχ ἧττον πλήρη τὴν καθιέρωσιν τοῦ ἀναποσπάστου τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας ἀπὸ τῆς ἐξουσίας τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν. Ἐν τῷ δημοτικῷ νόμῳ τοῦ 1833, δι’ οὗ συνεστήθησαν οἱ δῆμοι, καὶ ὅστις διέπει καὶ σήμερον αὐτοὺς, ὡς πρῶτον δικαίωμα καὶ καθῆκον τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν ἀναγράφεται τὸ ἀστυνομεῖν, τὸ κυρίως δηλ. δικαίωμα τοῦ διοικεῖν ἑαυτούς. Ἄνευ τούτου ὁ δῆμος βεβαίως δὲν αὐτοδιοικεῖται. Ἡ διεύθυνσις τῆς περιουσίας τοῦ δήμου καὶ τῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων καὶ αἱ ἄλλαι ἐνέργειαι τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν δὲν ἀποτελοῦσι δημοτικὴν αὐτοδιοίκησιν. Τοιαύτην ἀποτελεῖ κυρίως ἡ διεύθυνσις καὶ διαχείρισις τῶν πολλῶν καὶ ποικίλων σχέσεων καὶ συμφερόντων τῶν μελῶν τοῦ δήμου. Αὕτη δὲ ἐνεργεῖται μόνον διὰ τῆς ἐξασκήσεως τῆς τοπικῆς καὶ δημοτικῆς ἀστυνομίας. Τὸ ἄρθρον 15 τοῦ δημοτικοῦ νόμου τοῦ 1833 λέγει ῥητῶς (ἀναγινώσκει): «Πᾶς δῆμος ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῆς Κυβερνήσεως, αʹ) νὰ ἐνεργῇ κατὰ τοὺς καθεστῶτας νόμους τὴν κατωτέραν ἐντὸς τῆς περιοχῆς τοῦ δήμου τοπικὴν καὶ ἀγρονομικὴν ἀστυνομίαν, βʹ) νὰ διοικῇ ἀνεξαρτήτως τὰς ὑποθέσεις του κτλ.» Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὴν ἐξάσκησιν τοῦ δικαιώματος τοῦ ἀστυνομεῖν ὁ νόμος δι’ ἑτέρας αὐτοῦ διατάξεως ὑποβάλλει εἰς πλειοτέρους περιορισμοὺς, χαρακτηρίζων αὐτὴν ὡς ἐνεργουμένην ἐν ὀνόματι καὶ κατὰ διαταγὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀφαιρεῖ τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ ἀστυνομεῖν ὡς τοῦ πρώτου δικαιώματος καὶ καθήκοντος τῶν δήμων. Τοιοῦτο δὲ θεωρῶν αὐτὸ ὁ νόμος τοῦ 1833, ἐν ἄρθρῳ μὲν 18 ὡς πρώτην δημοτικὴν δαπάνην ἀναγράφει τὴν ἀναγκαίαν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς τοπικῆς καὶ ἀγρονομικῆς ἀστυνομίας, ἐν ἄρθρῳ δὲ 40 ὡς πρώτην ἐνέργειαν τοῦ Δημάρχου χαρακτηρίζει τὴν τῆς ἐπιτοπίου ἀστυνομίας καὶ τῆς διοικήσεως τοῦ δήμου. Τοῦτο καθιεροῦται καὶ διὰ τῶν διατάξεων τῶν ἀστυνομικῶν νόμων τοῦ 1836 καὶ διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1838, ὅστις ὡς συνέπειαν τῆς τοιαύτης ἐνεργείας τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν ἐπιβάλλει εἰς τοὺς δήμους τὴν εὐθύνην ἀποζημιώσεως διὰ πᾶσαν φθορὰν δένδρων καὶ φυτειῶν. Ὁ συντάκτης τῶν νόμων τούτων σοφῶς συνεδύασε τὴν ἐξάσκησιν τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας διὰ τῆς ἀναθέσεως τῆς μὲν τοπικῆς ἀστυνομίας εἰς τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς, τῆς δὲ γενικῆς εἰς τὴν κεντρικὴν ἐξουσίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνέθηκεν ὡσαύτως τὴν ἐπίβλεψιν καὶ καθοδήγησιν τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν. Διὰ τοιούτου συνδυασμοῦ δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ πραγματοποίησις τῶν δύο κυριωτέρων σκοπῶν παντὸς ἐλευθερίου πολιτεύματος, ἡ διατήρησις δηλ. τῆς τάξεως καὶ ἡ ἀνάπτυξις τῆς κοινωνίας κατὰ τρόπον καθιστῶντα αὐτὴν ἱκανὴν νὰ ἀπολαύσῃ πολιτικῶν ἐλευθεριῶν. Ἂν δὲ ὁ νομοθέτης τοῦ 1836 ἐν τῷ συνδυασμῷ τούτῳ ὑπέβαλεν εἰς πλειοτέρους περιορισμοὺς τὴν παρὰ τῶν δήμων ἐξάσκησιν τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας, καὶ ἐχαρακτήρισεν αὐτὴν ὡς ἐνεργουμένην ἐν ὀνόματι καὶ κατὰ διαταγὴν τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας, ἔπραξε τοῦτο, ὀρθῶς σκεφθείς, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ἐξερχόμενος τότε ἐκ τῆς τυραννίας καὶ ἐκ καταστρεπτικῆς ἐπαναστάσεως, εἶχεν ἀνάγκην πολιτικῆς τινος ἐκγυμνάσεως, ὅπως καταστῇ ἱκανὸς νὰ ἐνεργήσῃ ἀποτελεσματικῶς τὴν ἐξουσίαν ταύτην. Χάριν δὲ τῆς τοιαύτης αὐτοῦ ἐκγυμνάσεως ἐπεφυλάχθη τοῦ δικαιώματος τῆς εἰς τὴν κεντρικὴν ἐξουσίαν ἀναθέσεως καὶ τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν οἱ δῆμοι ἤθελον ἀποδειχθῆ ἀνίκανοι νὰ ἐνεργήσωσιν αὐτήν. Ἡ ἐπιφύλαξις ὅμως αὕτη δὲν δύναται νὰ ἔχῃ σήμερον τὴν σημασίαν, ἣν εἶχε τότε, καὶ διότι οἱ δῆμοι δὲν ἔδειξαν τοιαύτην ἀνικανότητα, καὶ διότι τὸ πολίτευμα ἡμῶν ἀπὸ ἀπολύτου μοναρχίας μετεβλήθη εἰς συνταγματικὸν, οὗτινος ἡ φύσις ἐπιβάλλει τὸ ἀναπόσπαστον τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας ἀπὸ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς. Ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ, διοικοῦσα αὐτὸν τὸν δῆμον διὰ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἀστυνομικῶν διατάξεων, δύναται νὰ πράξῃ τοῦτο τελειότερον πάσης ἄλλης. Ὁ Δήμαρχος, συνδεδεμένος ὢν μετὰ τοῦ τόπου, γνωρίζει κάλλιον παντὸς ἄλλου τοὺς κατοίκους τοῦ δήμου, τὰς σχέσεις καὶ τὰς ἀνάγκας αὐτῶν καὶ τὸ ποιὸν καὶ τὰς πράξεις ἑκάστου δημότου, καὶ δύναται, ἐκτελῶν τὸ καθῆκόν του, νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν τάξιν ἐν τῷ δήμῳ αὐτοῦ. Ὁ αὐτὸς δὲ Δήμαρχος, ὡς διαφοροτρόπως συνδεόμενος μὲ τοὺς συνδημότας του καὶ ὡς ἐνδιαφερόμενος ὑπὲρ τῶν συμφερόντων αὐτῶν καὶ ὑπὲρ τῆς ἀναπτύξεως τοῦ δήμου του, δὲν θὰ ἦναι ὁ ἐν τῇ ἐκτελέσει τῶν καθηκόντων αὐτοῦ ξηρὸς καὶ τραχὺς ἐκτελεστὴς τῶν ἀστυνομικῶν διατάξεων· θὰ δύναται νὰ κρίνῃ, πότε αἱ μικραὶ καὶ καθημεριναὶ πράξεις, αἱ ἀποτελοῦσαι παραβάσεις τῶν διατάξεων τούτων, πρέπει, χάριν τῆς δημοσίας τάξεως, νὰ καταδιωχθῶσι καὶ τιμωρηθῶσι κατὰ τὸ αὐστηρὸν γράμμα τοῦ νόμου, καὶ πότε, χάριν τῆς ἐλευθέρας δράσεως καὶ ἀναπτύξεως τῆς κοινωνίας, πρέπει αὗται νὰ κριθῶσιν ἐπιεικῶς. Θὰ πράξῃ δὲ τοῦτο σταθμίζων τὴν βλάβην, ἥτις δύναται νὰ ἐπέλθῃ ἐκ τῆς αὐστηρᾶς ἢ ἐκ τῆς ἐπιεικοῦς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου. Αἱ πράξεις δὲ αὗται, ἐπὶ τῶν ὁποίων συνεχῶς παρουσιάζεται ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπιεικοῦς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, ἀφορῶσι τὰς καθημερινὰς σχέσεις τῶν μελῶν τῆς κοινωνίας, καὶ εἰσὶ μὲν μικραὶ καθ’ ἑαυτάς, ἔχουσιν ὅμως μεγάλην σημασίαν ἐν τῷ συνόλῳ αὐτῶν, καὶ θέτουσι πολλάκις τῆς ἡμέρας ἕκαστον δημότην εἰς συνάφειαν μὲ τὴν ἀστυνομικὴν ἀρχήν. Ἄν δ’ ἐπ’ αὐτῶν θελήσωμεν πάντοτε νὰ ἐφαρμόσωμεν αὐστηρῶς καὶ ἀνεπιεικῶς τὰς ἀστυνομικὰς διατάξεις, θὰ περιστείλωμεν τὴν ἐλευθέραν ἐνέργειαν τῶν πολιτῶν, καὶ θὰ παρακωλύσωμεν τὴν ἀνάπτυξιν καὶ τὴν πρόοδον αὐτῶν ὑπό τε κοινωνικὴν καὶ ὑπὸ πολιτικὴν ἔποψιν. Ἀλλά, λέγουσιν, αἱ δημοτικαὶ ἀρχαί, ὁ Δήμαρχος δηλαδή, ὁ ἐμπνεόμενος συνήθως ὑπὸ φατριαστικῶν σκέψεων καὶ συμφερόντων, φέρεται αὐστηρῶς μὲν πρὸς τοὺς ἀντιθέτους αὐτοῦ, ἐπιεικῶς δὲ πρὸς τοὺς φίλους του, καὶ καταδιώκει ἐκείνους, προστατεύει δὲ τούτους. Εἶναι ἀληθές, Κύριοι, ὅτι ἡ κομματικὴ διαμάχη εἶναι ἓν ἐκ τῶν συστατικῶν τῶν φιλελευθέρων καὶ τῶν κοινοβουλευτικῶν πολιτευμάτων· εἶναι τὸ ἐλάττωμα, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀρετὴ συνάμα αὐτῶν, ἕνεκα τοῦ καθημερινοῦ ἐλέγχου, ὅστις δι’ αὐτῆς ἐξασκεῖται ἐπὶ τῶν διαφόρων ἀρχῶν. Τὰ κακὰ ὅμως, ἅτινα παρουσιάζει ὁ κομματισμός, εἶναι πολὺ μικρότερα ἐκείνων, ἅτινα ἐμπεριέχει ὁ γενικώτερος πολιτικὸς φατριασμός. Ὁ Δήμαρχος αἰσθάνεται πάντοτε τὴν ἀνάγκην τῆς χρηστῆς περὶ αὐτοῦ ἰδέας τῶν συμπολιτῶν αὐτοῦ. Ἄνευ τῆς ἰδέας ταύτης δὲν δύναται μήτε νὰ ἐκτελέσῃ τὰ καθήκοντά του, μήτε νὰ ἐλπίσῃ νὰ ἐκλεχθῇ ἐκ νέου. Ὅπως δὲ κερδήσῃ τὴν τοιαύτην ἰδέαν τῶν συνδημοτῶν αὐτοῦ, ὀφείλει ν’ ἀποφύγῃ πᾶσαν σκανδαλωδῶς φατριαστικὴν πρᾶξιν, διότι τοιαῦται πράξεις ἐξεγείρουσι κατ’ αὐτοῦ τὴν ἀγανάκτησιν τῶν ἀντιθέτων του, ἐμμέσως δὲ καὶ τὴν τῶν φίλων του. Ἀλλὰ καὶ ἂν Δήμαρχός τις, παραγνωρίζων τὸ τοιοῦτο συμφέρον καὶ καθῆκον αὐτοῦ, ἤθελε φατριάσει σκανδαλωδῶς κατὰ τῶν ἀντιθέτων του, πρὸς βλάβην τῆς ἐλευθέρας αὐτῶν δράσεως, ἢ ἤθελε φανῆ καθ’ ὑπερβολὴν ἐπιεικὴς πρὸς τοὺς φίλους του, πρὸς βλάβην τῆς δημοσίας τάξεως, ὑπάρχει δυνάμει τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας καὶ ἕτερος χαλινὸς κατὰ τῆς τοιαύτης αὐτοῦ διαγωγῆς, ἡ ἐπιτήρησις καὶ ἡ ἐπίβλεψις τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας. Ἄν οὗτος καταχρᾶται τῆς εἰς αὐτὸν ἀνατεθείσης ἐπιεικοῦς μέν, ἀλλὰ καὶ δικαίας ἐφαρμογῆς τῆς ἀστυνομικῆς νομοθεσίας, ἡ κεντρικὴ ἐξουσία ἔχει τὴν δύναμιν νὰ ἐπαναφέρῃ αὐτὸν εἰς τὸ καθῆκόν του. Δὲν εἶναι δ’ ἐπίμεμπτος ἡ εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν ἀνάθεσις τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας, ἂν ἡ ἐπιβλέπουσα καὶ καθοδηγοῦσα αὐτὴν κεντρικὴ ἐξουσία δὲν ἐκτελῇ τὰ εἰς αὐτὴν ἀνατεθειμένα καθήκοντα. Καὶ αὐτὸς ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὑποστηρίζων σήμερον τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία τελειότερον καὶ ἐπωφελέστερον δύναται νὰ ἐνεργηθῇ παρὰ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς. Ὡς δικαιολογίαν δὲ τῆς ἀπὸ τῶν δήμων ἀφαιρέσεως τοῦ δικαιώματος καὶ τοῦ καθήκοντος τοῦ ἀστυνομεῖν, ἔφερε τὴν σημερινὴν κατάστασιν τῆς δημοσίας τάξεως, ὡσεὶ ἡ κατάστασις αὕτη ὀφείλεται εἰς τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν καὶ οὐχὶ εἰς τὴν κεντρικὴν διοίκησιν καὶ εἰς τὴν ἐξ αὐτῆς ἐξαρτωμένην γενικὴν ἀστυνομίαν. Πῶς δὲ πρόκειται διὰ τοῦ συζητουμένου νομοθετήματος ν’ ἀντικατασταθῇ ἡ παρὰ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς ἐξάσκησις τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας, ἡ συμβιβάζουσα τὴν διατήρησιν τῆς τάξεως, μὲ τὴν ἀπόλαυσιν τῶν πολιτικῶν ἐλευθεριῶν; Διὰ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἀποκρούουσιν οὐ μόνον τὰ ἐλεύθερα Κράτη, ἀλλὰ καὶ πλεῖστα τῶν ἀπολυταρχικῶς διοικουμένων, διὰ τῆς ἀκράτου συγκεντρώσεως καὶ τῆς στρατιωτικῆς ἐκτελέσεως πασῶν τῶν τοπικῶν ἀστυνομιῶν. Οὐδεμία δύναται νὰ ὑπάρξῃ σύγκρισις μεταξὺ τοῦ συστήματος τούτου καὶ τῶν λειτουργουσῶν διοικητικῶν ἀστυνομιῶν ἐν ταῖς μεγάλαις πόλεσι τῆς Εὐρώπης καὶ ἐν τῇ πρωτευούσῃ τῆς Ἑλλάδος, ἃς ἐπεκαλέσθησαν ὑπὲρ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. Αἱ διοικητικαὶ αὗται ἀστυνομίαι, ἀποτελοῦσαι ἐξαίρεσιν τοῦ πανταχοῦ ἰσχύοντος γενικοῦ κανόνος, συνέστησαν ἕνεκα τῶν ἐκτάκτων ἀναγκῶν τῶν μεγαλοπόλεων τούτων, εἰς ἃς δὲν δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ ἡ δημοτικὴ ἀρχή, οὐδόλως δ’ ἀποτελοῦσι γενικὴν ἀστυνομικὴν συγκέντρωσιν καὶ στρατιωτικὴν αὐτῆς ἐκτέλεσιν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου συνιστᾶται εἶδος Ὑπουργείου Ἀστυνομίας, οἷον εὑρίσκομεν εἰς πολὺ παρελθούσας ἐποχὰς καὶ εἰς τὰ μᾶλλον ἀπολυταρχικὰ Κράτη, κἄτι τι ἀνάλογον μὲ τὸν Ζαπτιὲ τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Ἱδρύεται θεσμός, ὅστις ἀλλαχοῦ καὶ εἰς ἄλλας ἐποχὰς συμπεριελάμβανε καὶ ὑπηρεσίας, ἃς βεβαίως οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν δύναται νὰ παραδεχθῇ, οἷα ἡ μυστικὴ ἀστυνομία, ἡ ἐπίσημος κατασκοπεία, ἡ ἐπεμβαίνουσα εἰς πάσας καὶ εἰς τὰς μᾶλλον ἰδιωτικὰς καὶ οἰκείας σχέσεις τῶν πολιτῶν. Ταῦτα καὶ τὰ παρόμοια αὐτῶν συμπαρομαρτοῦσι μὲ τὸν θεσμὸν τῆς συγκεντρώσεως τῶν τοπικῶν ἀστυνομιῶν. Δὲν θὰ ἔχωμεν Ὑπουργὸν τῆς Ἀστυνομίας, θὰ ἔχωμεν ὅμως ἓν εἶδος ὑφυπουργοῦ, μὲ τὸν τίτλον ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς, ὅστις ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ σὺν τῷ ἐπιτελείῳ αὐτοῦ θέλει ἐκτελεῖ τὴν ἐξουσίαν, ἥτις εἰς τὰ ἀπολυτόφρονα Κράτη ἀνατίθεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἀστυνομίας. Ἡ συγκεντρωμένη δὲ αὕτη ἀστυνομικὴ ἐξουσία θέλει ἐνεργεῖσθαι στρατιωτικῶς, μὲ τὸ πνεῦμα δηλαδὴ καὶ τὰς ἀρχὰς τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, ἥτις ἐν τῇ ἐνεργείᾳ αὐτῆς ὀφείλει νὰ ἔχῃ ὡς μόνον ὁδηγὸν τὴν αὐστηρὰν τήρησιν τῆς τάξεως καὶ τὴν αὐστηρὰν καὶ τραχεῖαν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, χωρὶς νὰ ἐπηρεάζηται ἐκ τῆς ἰδέας τῆς ἐπιεικείας, ἣν ἐν ταῖς καθημεριναῖς σχέσεσι τῶν πολιτῶν μετὰ τῆς Ἀστυνομίας ἐπιβάλλει ἡ ἀνάγκη τῆς κοινωνικῆς καὶ τῆς πολιτικῆς ἀναπτύξεως καὶ προόδου τῆς κοινωνίας. Τὴν κολοσσιαίαν δὲ ταύτην ἐξουσίαν δὲν ἀναθέτομεν εἰς Κυβέρνησιν, ἱσταμένην ἄνω τῶν κομματικῶν παθῶν καὶ τοῦ φατριασμοῦ, ὅπως ἐνεργήσῃ αὐτὴν ἀμερολήπτως καὶ χάριν τῆς ἐκτελέσεως τῶν νόμων καὶ τῆς διατηρήσεως τῆς δημοσίας τάξεως, ἀλλ’ εἰς Κυβερνήσεις φατριαστικὰς καὶ κομματικάς, αἵτινες, χάριν τῆς ἐν τῇ ἀρχῇ διατηρήσεώς των, θέλουσι ποιήσει χρῆσιν τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας πρὸς καταπολέμησιν τῶν ἀντιπάλων αὐτῶν. Θ’ ἀποβῇ δὲ οὕτω παρ’ ἡμῖν ἡ συγκέντρωσις τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας καὶ ἡ στρατιωτικὴ αὐτῆς ἐνέργεια πολὺ τυραννικωτέρα ἢ ἐν τοῖς ἀπολυταρχικοῖς Κράτεσιν, ἐν οἷς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀποῤῥέει μήτε στηρίζεται ἐπὶ τῶν κομμάτων καὶ τοῦ φατριασμοῦ. Ἀλλὰ θὰ ἐπιτύχωμεν ἆρά γε τὴν αὐστηρὰν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων καὶ τὴν διατήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως, ἣν θεωρητικῶς φαίνεται ὑποσχόμενον τὸ σύστημα τῆς συγκεντρωμένης καὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας; Οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ ἀστυφύλακες, οἵτινες θέλουσιν ἐνεργεῖ τὴν τοπικὴν ἀστυνομίαν, θὰ ὦσιν ἆρά γε πολὺ καλλίτεροι τοῦ Δημάρχου, τῶν δημοτικῶν ἀστυνόμων καὶ τῶν ἀστυνομικῶν κλητήρων; Ὑπὸ τοὺς πολιτικοὺς καὶ κοινωνικοὺς ὅρους, ὑφ’ οὓς εὑρισκόμεθα σήμερον, δυσκόλως δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν τοῦτο. Καὶ οἱ ἀνώτεροι καὶ οἱ κατώτεροι ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ ἀστυφύλακες δὲν θὰ ἐπιδιώξωσι μετὰ τῆς ὑποτιθεμένης αὐστηρότητος τὴν διατήρησιν τῆς τάξεως καὶ τὴν ἀκριβῆ ἐφαρμογὴν τῶν νόμων. Θὰ ὑπαχθῶσι καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν ἀνάγκην ἐπιεικοῦς ἐκτελέσεως τῶν καθηκόντων των. Ἀλλ’ ἡ ἐπιείκεια, ἥτις θὰ ἐπηρεάζῃ αὐτοὺς, δὲν θὰ ἐξασκῆται, ὅπως ὑπὸ τῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν, ὑπὲρ τῆς ἐλευθέρας δράσεως καὶ τῆς ἀναπτύξεως τῆς κοινωνίας, ἀλλ’ ὑπὲρ τῆς πολιτικῆς φατρίας ἀφ’ ἑνὸς, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὑπὲρ τῶν ἰδιαιτέρων συμφερόντων τῶν προσώπων, ἅτινα θέλουσι διαχειρισθῆ τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν. Πολλοὶ ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν, οἵτινες θὰ δεχθῶσι ν’ ἀφήσωσι τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ὅπως διευθύνωσιν ἀστυνομίας, δὲν θὰ πράξωσι τοῦτο χάριν μόνον τοῦ ἐπιμισθίου τῶν τριάκοντα ἢ πεντήκοντα δραχμῶν, ὅπερ θὰ λαμβάνωσι κατὰ μῆνα, ἀλλὰ καὶ χάριν τῶν ἐμμέσων ὠφελειῶν, ἃς θὰ δύνανται νὰ ἐπιτύχωσιν ἐν τῇ ἐξασκήσει τῶν πολλῶν καὶ ποικίλων ἐργασιῶν τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας, καὶ ἐν τῇ ἐπιεικείᾳ, ἣν θὰ δείξωσιν ἐν τῇ ἐξασκήσει τῶν καθηκόντων των. Οἱ ἀστυφύλακες, ἂν ὄχι πάντες, βεβαίως ὅμως οἱ πλεῖστοι, ἔσονται ὡσαύτως ἐπιεικεῖς ἐν τῇ ἐκτελέσει τῶν καθηκόντων των, οὐχὶ χάριν τῆς ἐλευθέρας καὶ προοδευτικῆς δράσεως τῆς κοινωνίας, ἀλλὰ χάριν τοῦ ἰδίου αὐτῶν συμφέροντος. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀστυφύλαξ, λαμβάνων ἑβδομήκοντα δραχμὰς κατὰ μῆνα, νὰ ζήσῃ ἐκτὸς τῆς πατρίδος αὐτοῦ, χωρὶς νὰ ἐπιδιώξῃ καὶ ἄλλας ὠφελείας, ἃς θέλει εὕρει ἐν τῇ ἐξασκήσει τῶν ποικίλων καὶ πολυπλόκων ἐργασιῶν τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας. Ἔχομεν παράδειγμα τοὺς τελωνοφύλακας καὶ τοὺς δασοφύλακας, οἵτινες ἐν τῇ ἐξασκήσει τῶν καθηκόντων των τὸ ἴδιον συμφέρον ἐπιζητοῦσι κατὰ πρῶτον λόγον, καὶ κατὰ δεύτερον λόγον τὸ τοῦ Δημοσίου. Ἀξιωματικοὶ δὲ, ἀστυνόμοι καὶ δασοφύλακες θέλουσιν ἀναγκασθῆ νὰ ἐφαρμόσωσι, διὰ πολιτικοὺς καὶ φατριαστικοὺς λόγους, τὴν ἐπιείκειαν, ἣν ἐφαρμόζουσι σήμερον αἱ δημοτικαὶ ἀστυνομίαι διὰ τοπικὰς ἀφορμάς. Δὲν θὰ ἐπιτύχωμεν διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοθετήματος τὴν ἐξασφάλισιν τῆς δημοσίας τάξεως, ἥτις διαθέτει πολλοὺς ἐξ ὑμῶν ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς αὐτοῦ. Καὶ ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ θὰ παρουσιάσῃ ἀμέλειαν καὶ χαλαρότητα εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀστυνομικῶν νόμων. Ἡ ἀμέλεια ὅμως καὶ ἡ χαλαρότης αὕτη θὰ ἐξασκῆται οὐχὶ ὑπὲρ τῆς προόδου καὶ τῆς ἀναπτύξεως τῶν δήμων, ἀλλ’ ὑπὲρ ἀτόμων καὶ ὑπὲρ πολιτικῆς φατρίας. Κολοβοῦντες μέχρις ἐκμηδενίσεως ἕνα τῶν θεμελιωδεστέρων θεσμῶν τοῦ πολιτεύματος ἡμῶν, τὴν δημοτικὴν ἐξουσίαν, διὰ τοῦ συζητουμένου νομοθετήματος, βλάπτομεν τὴν πολιτικὴν καὶ κοινωνικὴν δρᾶσιν καὶ ἀνάπτυξιν τῆς κοινωνίας, χωρὶς νὰ ἐξασφαλίσωμεν μετὰ βεβαιότητος τὴν δημοσίαν τάξιν. Εἶναι βέβαιον, ὅτι αἱ πλεῖσται τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν κακῶς διαχειρίζονται τὴν εἰς αὐτοὺς ἀνατεθειμένην ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν. Ἀλλ’ ὑπεύθυνοι εἰς τοῦτο δὲν εἶναι μόνον αἱ ἀρχαὶ αὗται, ἀλλὰ καὶ ἡ κεντρικὴ ἐξουσία. Δὲν ἕπεται δὲ, ἐπειδὴ ἕνεκα ἐλλείψεων εὐθυνουσῶν μᾶλλον τὴν κεντρικὴν ἐξουσίαν, τὴν μὴ ἐξασκήσασαν δεόντως τὴν εἰς αὐτὴν ἀνατεθειμένην ἐπιτήρησιν, δὲν ἐλειτούργησε κατὰ τρόπον τέλειον ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία, ὅτι πρέπει νὰ καταστρέψωμεν θεσμὸν, ἐπιτυγχάνοντα τὴν πραγματοποίησιν τῶν δύο κυρίων σκοπῶν τοῦ πολιτεύματος ἡμῶν, τὴν τάξιν καὶ τὴν ἐλευθερίαν, ν’ ἀντικαταστήσωμεν δ’ αὐτὸν δι’ ἑτέρου, οὐδόλως ὑποσχομένου τὴν διόρθωσιν τῶν ἐν αὐτῷ παρατηρουμένων ἐλλείψεων. Δὲν πρέπει ν’ ἀποκόψωμεν καρποφόρον δένδρον, διότι ἐπί τινα καιρὸν δὲν ἔφερε καρπούς, ἕνεκα ἐλλείψεως περιποιήσεως, ἀλλὰ νὰ περιποιηθῶμεν αὐτὸ, ὅπως δρέψωμεν τοιούτους. Ἀντὶ νὰ καταργήσωμεν τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν, ἄς διορθώσωμεν αὐτήν. Ἄς διορθώσωμεν δὲ ἰδίως τὴν ἄνω αὐτῆς λειτουργοῦσαν κεντρικὴν ἀστυνομίαν, καὶ τὴν παραπλεύρως μὲ αὐτὴν ὑπὲρ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐνεργοῦσαν χωροφυλακὴν, καὶ θὰ ὦμεν βέβαιοι, ὅτι τοιουτοτρόπως καὶ τὴν διατήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως θὰ ἐπιτύχωμεν, καὶ τὴν ἐλευθέραν δρᾶσιν τῆς Πολιτείας θὰ ἐξασφαλίσωμεν. Δὲν νομίζω, ὅτι τὸ συζητούμενον νομοθέτημα δύναται νὰ βλάψῃ τὸν στρατὸν ἡμῶν. Λυποῦμαι τοιαύτην ἔχων γνώμην· διότι ἐπεθύμουν ὁ στρατὸς ἡμῶν νὰ εὑρίσκετο εἰς κατάστασιν δυναμένην νὰ πάθῃ ἐκ τῆς ἀποσπάσεως ἀπὸ τάξεων αὐτοῦ τῶν εἰς τὰς ἀστυνομίας χρησιμοποιησομένων ἀξιωματικῶν. Δυστυχῶς ὅμως, καὶ ἐν γένει καὶ ἰδίᾳ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ τελευταίου περὶ στρατολογίας νόμου, ἡ θέσις τοῦ στρατοῦ ἡμῶν εἶναι τοιαύτη, ὥστε ἡ ἀπόσπασις ἑκατὸν ἢ καὶ πλειοτέρων ἀξιωματικῶν οὐδεμίαν θέλει ἐπιφέρει μεταβολὴν δυσάρεστον εἰς τὴν κατάστασιν αὐτοῦ. Δὲν θέλει φέρει μεταβολὴν, διότι πιστεύω, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες αἰσθάνονται τὴν σημασίαν τοῦ ἐπαγγέλματος αὐτῶν καὶ τῶν καθηκόντων, τὰ ὁποῖα ἔχουσι νὰ ἐκπληρώσωσι πρὸς τὴν πατρίδα, δυσκόλως θὰ δεχθῶσι νὰ ἀφήσωσι τὰς τάξεις των, ὅπως ἀσχοληθῶσιν εἰς τὰ τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, εἰς τὴν ἐπίβλεψιν τῶν ἀγορῶν καὶ ἄλλων καταστημάτων, εἰς τὴν διατήρησιν τῆς καθαριότητος καὶ εἰς τὴν ἐνέργειαν τῶν ἄλλων λεπτομερειῶν, αἵτινες ἀποτελοῦσι τὸ ἔργον τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας. Ἐξετάζοντες τὸ παρὸν νομοθέτημα ὑπὸ τὴν οἰκονομικὴν ἢ μᾶλλον τὴν ταμιευτικὴν αὐτοῦ ἔποψιν, εὑρίσκομεν ὡς πρῶτον αὐτοῦ σκοπὸν τὴν ἐπίτευξιν οἰκονομίας τινὸς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως ἀριθμοῦ τινος ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν. Εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν τῶν οἰκονομικῶν ἡμῶν δὲν δυνάμεθα ν’ ἀποδοκιμάσωμεν τὸν σκοπὸν τοῦτον. Νομίζω ὅμως, ὅτι τὴν οἰκονομίαν ταύτην δυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν, χωρὶς νὰ καταστρέψωμεν τὸ κυριώτερον μέρος τῆς ἐξουσίας τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν. Δυνάμεθα νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὴν οἰκονομικὴν ἀνάγκην, ἥτις σήμερον εἶναι δι’ ἡμᾶς σιδηρᾶ ἀνάγκη, ἀποφασίζοντες ὅτι οἱ δημοτικοὶ ἀστυνόμοι πρέπει νὰ ὦσιν ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ, διοριζόμενοι μὲν καὶ ἀνακαλούμενοι ὑπὸ τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας κατ’ αἴτησιν τῶν Δημάρχων, ἐργαζόμενοι δὲ ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους, ὑφ’ οὓς καὶ οἱ σήμερον δημοτικοὶ ἀστυνόμοι, ὑποκείμενοι εἰς τὴν αὐτὴν ἐξάρτησιν καὶ διατηροῦντες τὰς αὐτὰς πρὸς τοὺς Δημάρχους καὶ τὴν Κυβέρνησιν σχέσεις. Ἐπιτυγχάνομεν οὕτω τὴν ἐπιδιωκομένην οἰκονομίαν, χωρὶς νὰ παρεμποδίσωμεν τὴν πραγματοποίησιν τῶν σκοπῶν, οὓς ἡ φύσις τοῦ πολιτεύματος ἡμῶν καὶ ἡ ἰσχύουσα νομοθεσία ἐπιδιώκει διὰ τῆς ἀναθέσεως εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας. Ὑπάρχει καὶ ἕτερος οἰκονομικὸς σκοπὸς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, ἡ φορολογία τῶν δήμων. Ἐπιβάλλεται ἐπ’ αὐτῶν εἰσφορὰ, ἀνερχομένη εἰς 1,600,000 δραχμῶν περίπου, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Πῶς δὲ δικαιολογεῖται ἡ φορολογία αὕτη; «Οἱ δῆμοι εἶχον τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ἐνεργῶσι τὴν τοπικὴν ἀστυνομίαν. Δὲν ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκον τοῦτο, ἢ τὸ ἐξετέλεσαν ἀτελῶς. Ἀφαιροῦμεν ἑπομένως ἀπ’ αὐτῶν τὸ δικαίωμά των, καὶ περιορίζοντες αὐτοὺς εἰς μόνον τὸ καθῆκον, ἀντικαθιστῶμεν τοῦτο διὰ τῆς πληρωμῆς, ἐν εἴδει προστίμου, δραχ. 1,600,000». Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐκτεθεῖσα δικαιολογία τῆς φορολογίας ταύτης. Ἀλλὰ μήτε αὕτη εἶναι βάσιμος, μήτε ἡ ἑτέρα, καθ’ ἣν τὸ Κράτος, ἀναδεχόμενον τὰς τοπικὰς ἀστυνομίας, δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ τὴν δι’ αὐτὰς δαπάνην παρὰ τῶν δήμων. Ἂν τὸ Κράτος, καλῶς ἢ κακῶς, νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ στερήσῃ τοὺς δήμους τῶν τοπικῶν αὐτῶν ἀστυνομιῶν καὶ ἐνεργήσῃ αὐτὸ ταύτας, ὀφείλει συγχρόνως νὰ ἀναδεχθῇ καὶ τὴν δαπάνην αὐτῶν, ὡς ἐγένετο τοῦτο κατὰ τὴν σύστασιν τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Δαπανῶσιν οἱ δῆμοι διὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν τοπικῶν ἀστυνομιῶν, ἀλλὰ πράττουσι τοῦτο ὑπὲρ ἔργου ἀνήκοντος εἰς αὐτοὺς καὶ ὅπερ ἐξασκοῦσι συμφώνως μὲ τὸ ἴδιον αὐτῶν συμφέρον καὶ ὑπὲρ τῆς ἰδίας αὐτῶν ἀναπτύξεως. Στερούμενοι δὲ τοῦ τοιούτου αὐτῶν δικαιώματος, δὲν ἕπεται, ὅτι πρέπει νὰ ὑποστῶσιν αὐτοὶ τὸ βάρος τῆς παρ’ ἄλλου ἐξασκήσεως αὐτοῦ. Φορολογοῦντες δὲ τοὺς δήμους διὰ ποσοῦ δρ. 1,600,000 περίπου, εἰς τί χρησιμοποιοῦμεν αὐτό; Εἰς τὴν θεραπείαν τῶν μεγάλων ἀναγκῶν, αἵτινες πιέζουσι σήμερον τὸ Κράτος καὶ αἵτινες δύνανται νὰ δικαιολογήσωσι πᾶσαν φορολογίαν; Οὐχί. Τὸ χρησιμοποιοῦμεν, ὅπως αὐξήσωμεν τὰς στρατιωτικὰς ἡμῶν δαπάνας. Παραπλεύρως πρὸς τὴν χωροφυλακὴν σχηματίζομεν ἓν ἕτερον στρατιωτικὸν σῶμα, χάριν τοῦ ὁποίου θὰ δαπανῶμεν ὁλόκληρον περίπου τὸ ποσὸν, ὅπερ λαμβάνομεν παρὰ τῶν δήμων. Πότε δὲ πράττομεν τοῦτο; Καθ’ ἣν στιγμὴν δηλοῦμεν, ὅτι θέλομεν ἐπιδιώξει ἐν τῷ στρατῷ οἰκονομίας, παραβλαπτούσας μὲν αὐτὸν, ἐπιβαλλομένας ὅμως ὑπὸ τῶν ἀναγκῶν ἡμῶν. Καὶ ἀναγράφονται μὲν πράγματι ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν οἰκονομίαι, ἐν πολλοῖς εἰκονικαὶ, ἀποφασίζομεν δὲ σήμερον τὴν αὔξησιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν διὰ τὸν σχηματισμὸν νέου στρατιωτικοῦ σώματος. Οὐδεμίαν ἔχω ἀμφιβολίαν, ὅτι καὶ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν θὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἔχω ὅμως τὴν ἐλπίδα, ὅτι, ὅταν γνωσθῇ παρὰ πάντων ἡ σημασία καὶ τὰ πιθανὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ, ὁ λαὸς θέλει ἐκφράσει τὴν γνώμην αὐτοῦ πρός τε τοὺς ἀντιπροσώπους του καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ὅτι ἡ γνώμη αὐτοῦ αὕτη θέλει ἐξαναγκάσει αὐτὴν νὰ ἐπωφεληθῇ τῆς τελευταίας διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου καὶ ν’ ἀναβάλῃ ἐπὶ πολὺ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ.

§46ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὁ λαὸς τὸ ἀσπάζεται.

§47ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ Ἑλλὰς ἔχει καταστῆ ἤδη ὑπὸ πολλὰς ἄλλας ἐπόψεις πρότυπον ἀληθῶς βασίλειον. Ἔχει καταστῆ πρότυπον βασίλειον ὑπὸ ἔποψιν κοινοβουλευτικὴν, καθ’ ἣν ἀνεστράφησαν παρ’ ἡμῖν οἱ ἀλλαχοῦ ἰσχύοντες ὅροι, οὕτως ὥστε ἀπὸ πολλοῦ νομοθετεῖ μὲν ἡ Κυβέρνησις, διοικεῖ δὲ ἡ Βουλή. Ἔχει καταστῆ πρότυπον βασίλειον ὑπὸ ἔποψιν νομοθετικὴν, καθ’ ἣν ὁ πρῶτος τυχὼν ὑπουργικὸς τμηματάρχης ἢ γραμματεὺς δύναται νὰ συντάξῃ ἓν οἱονδήποτε νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον, χωρὶς νὰ ἦναι συνηρμολογημένον πρὸς τὴν λοιπὴν σχετικὴν νομοθεσίαν μας, χωρὶς πολλάκις νὰ πληροῖ πραγματικήν τινα ἀνάγκην τοῦ τόπου ἢ τῆς ὑπηρεσίας, ἀρκεῖ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὅπως ἀβασανίστως ψηφισθῇ ὑπ’ αὐτῆς καὶ γείνῃ εἶτα νόμος τοῦ Κράτους· καὶ ἔχει οὕτω μεταβληθῆ ἡ νομοθεσία ἡμῶν εἰς ἀληθῆ κυκεῶνα! Ἡ Ἑλλὰς ἔχει καταστῆ πρότυπον βασίλειον ὑπὸ ἔποψιν παντὸς σχεδὸν κλάδου τοῦ δημοσίου βίου· διότι παρ’ ἡμῖν ἀπὸ πολλοῦ ἔχουσιν ἐπὶ τοσοῦτον ὀλιγωρηθῆ καὶ ἡ ἐκκλησία καὶ ἡ παιδεία καὶ ἡ δικαιοσύνη καὶ ἡ διοίκησις καὶ ἡ πολεμικὴ τῆς χώρας σύνταξις, ὥστε οἱ πλεῖστοι τῶν κλάδων τούτων μόνον κατ’ ὄνομα ὑφίστανται πλέον. Ἔχει καταστῆ πρότυπον βασίλειον ὑπὸ ἔποψιν οἰκονομικήν· διότι δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ἄλλη τις χώρα, ἐὰν ἄλλο Κράτος κατώρθωσε ποτὲ, ἄνευ ἐξωτερικῶν πολέμων, ἄνευ ἐσωτερικῶν ἀναστατώσεων καὶ ἐμφυλίων σπαραγμῶν, ἄνευ δημοσίων ἔργων ἀξίων λόγου, νὰ δημιουργήσῃ ἐντὸς δεκαετίας μόλις ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων χρέη, ὡς ἡ Ἑλλὰς, καὶ νὰ ἐπαπειλῆται ἐν τῷ μέσῳ λιμένος γαληνίου ὑπὸ οἰκονομικοῦ ναυαγίου. Οὕτω δὲν ὑπελείπετο εἰς ἡμᾶς ἄλλο τι ἢ νὰ καταστῶμεν πρότυπον βασίλειον καὶ ὑπὸ ἔποψιν δημοτικὴν καὶ ἀστυνομικήν· καὶ τοῦτο σκοπεῖ βεβαίως τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Καὶ τί ἄλλο σημαίνει ἡ δι’ αὐτοῦ ἐπιδιωκομένη κατάργησις τῶν δημοτικῶν ἡμῶν θεσμῶν καὶ ἡ ἀντικατάστασις τῆς δημοτικῆς διὰ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας; Καθ’ ὃν χρόνον οὐ μόνον αἱ συνταγματικῶς κυβερνώμεναι χῶραι, ἀλλὰ καὶ αὐταὶ αἱ διὰ τὸ ἀπολυταρχικόν των πολίτευμα διακρινόμεναι, ὡς ἡ Ρωσσία, ὑποθάλπουσι καὶ προάγουσι τοὺς δημοτικούς των θεσμοὺς, προθυμοποιούμεναι, τίς ἐξ αὐτῶν νὰ παράσχῃ μείζονα αὐτονομίαν εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας, δὲν ἀποδεικνυόμεθα ἡμεῖς πρότυπον καὶ μοναδικὸν τῆς ὑφηλίου βασίλειον, ἐπιζητοῦντες τὴν κατάργησιν τῶν δημοτικῶν ἡμῶν θεσμῶν, τὴν ἀντικατάστασιν τῆς δημοτικῆς διὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἐν πλήρει εἰρήνῃ; Καὶ βεβαίως τὸ νομοσχέδιον εἰς τοῦτο καὶ μόνον ἀποβλέπει. Πρόκειται, Κύριοι, τῷ ὄντι περὶ ἀνατροπῆς τῶν δημοτικῶν ἡμῶν θεσμῶν, πρόκειται περὶ καταργήσεως καθόλου τοῦ δήμου ὡς κέντρου αὐτοδιοικήσεως. Κατὰ τὸν καταστατικὸν τῶν δήμων ἡμῶν νόμον (ἀναγινώσκει): «Πᾶς δῆμος ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῆς Κυβερνήσεως, αʹ) νὰ ἐνεργῇ κατὰ τοὺς καθεστῶτας νόμους τὴν κατωτέραν ἐντὸς τῆς περιοχῆς τοῦ δήμου τοπικὴν καὶ ἀγρονομικὴν ἀστυνομίαν· βʹ) νὰ διοικῇ ἀνεξαρτήτως τὰς ὑποθέσεις του καὶ νὰ διαχειρίζῃ τὴν δημοτικὴν περιουσίαν· γʹ) νὰ διαχειρίζῃ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τὴν περιουσίαν τῶν ἀγαθοεργῶν καταστημάτων, καθ’ ὅσον αὕτη εἰς συμμίκτους δήμους δὲν ἀνήκει ἀποκλειστικῶς εἰς ἰδιαιτέραν θρησκείαν· δʹ) νὰ ἐκλέγῃ τὰς δημοτικὰς ἀρχάς του ἐκ τῶν ἰδίων αὐτοῦ μελῶν» (ἄρθρ. 15 τοῦ περὶ συστάσεως τῶν δήμων νόμου τοῦ 1833). Κατὰ ταῦτα ὁ δῆμος ἔχει διττὴν ὑπόστασιν: ὡς νομικὸν πρόσωπον τοῦ δημοσίου δικαίου, καὶ ὡς νομικὸν πρόσωπον τοῦ ἰδιωτικοῦ δικαίου. Ὡς νομικὸν πρόσωπον τοῦ δημοσίου δικαίου διαχειρίζεται τὴν τοπικὴν καὶ ἀγροτικὴν ἀστυνομίαν, ἥτις εἶναι ἐνάσκησις ἀληθοῦς δημοσίας ἐξουσίας· ὡς νομικὸν πρόσωπον τοῦ ἰδιωτικοῦ δικαίου, διαχειρίζεται τὴν ἰδίαν αὑτοῦ περιουσίαν καὶ τὴν τῶν ἀγαθοεργῶν καταστημάτων, τῶν ἐντὸς τῆς περιφερείας του, καὶ κατὰ τοῦτο ἐξισοῦται πρὸς πάντα τὰ νομικὰ πρόσωπα τοῦ ἰδιωτικοῦ δικαίου, συνεξομοιούμενος πρὸς πάντα τὰ φιλανθρωπικὰ καὶ ἐκπαιδευτικὰ καθιδρύματα, καὶ ὑποκείμενος μόνον εἰς παντοίους περιορισμοὺς ἐν τῇ διαχειρίσει. Ὁ δῆμος, καθ’ ὅσον ἀσκεῖ δημοσίαν ἐξουσίαν, καθίσταται νομικὸν πρόσωπον τοῦ δημοσίου δικαίου καὶ στοιχεῖον τοῦ διοικητικοῦ ὀργανισμοῦ τῆς χώρας, καὶ εἶναι τὸ μόνον δυστυχῶς παρ’ ἡμῖν ὄργανον αὐτοδιοικήσεως. Ἵνα δὲ ὑπάρξῃ αὐτοδιοίκησις, τὸ ὄργανον αὐτῆς πρέπει κατ’ ἀνάγκην νὰ κοινωνῇ δημοσίας ἐξουσίας· ἀλλ’ ἡ κοινωνία αὐτοῦ αὕτη δὲν δηλοῖ ἄσκησιν ἐξουσίας ἀνεξαρτήτου τῆς τοῦ Κράτους. Πᾶσα δημοσία ἐξουσία ἀποῤῥέει ἐκ τοῦ Κράτους, ἡ διαφορὰ δὲ τῆς αὐτοδιοικήσεως ἀπὸ τῆς συγκεντρώσεως ἢ τῆς κυβερνητικῆς ἐνεργείας ἔγκειται ἐν τῇ ἀσκήσει τῆς ἐξουσίας. Καὶ τὸ ὄργανον τῆς αὐτοδιοικήσεως ἐνεργεῖ ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Βασιλέως, ἤτοι τῆς κυβερνητικῆς ἀρχῆς τοῦ Κράτους, ὡς δὲ καὶ πᾶσα ἄλλη διοικητικὴ ἀρχή, ὀφείλει νὰ ὑπακούῃ εἰς τὰς ἀνωτέρας τῆς ὑπερτάτης κυβερνητικῆς ἀρχῆς διαταγάς, διότι ἄλλως θ’ ἀπέβαινε Κράτος ἐν Κράτει. Ἀλλ’ ἐνῷ οἱ λοιποὶ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι διορίζονται παρὰ τῆς ὑπερτάτης κυβερνητικῆς ἀρχῆς, καὶ ἐνεργοῦσιν ὡς ἁπλοῖ ἐντολοδόχοι ταύτης, ἀσκοῦντες δικαίωμα, ὅπερ ἀνήκει ἀποκλειστικῶς εἰς αὐτήν, τὸ ὄργανον τῆς αὐτοδιοικήσεως ἐνεργεῖ ἰδίῳ δικαίῳ, ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ λαοῦ ἐκλεγόμενον ἀμέσως ἢ ἐμμέσως, ὑπὸ περιορισμοὺς ἢ μὴ ἐν τῇ ἐκλογῇ. Ὁ δῆμος, ὡς πρόσωπον νομικὸν δημοσίου δικαίου, ὡς ἀσκῶν δηλαδὴ δημοσίαν ἐξουσίαν, ἢ ὡς διαχειριζόμενος τὴν τοπικὴν ἀστυνομίαν καὶ ἀγρονομίαν, κατὰ τὸ γράμμα τοῦ νόμου, εἶναι κυρίως ἀρχή, ὡς τοιαύτη ἀναγνωρισθεῖσα καὶ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, ἐν ἄρθρῳ 105, ἔνθα ὁρίζεται, ὅτι «ἡ ἐκλογὴ τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν θέλει γίνεσθαι δι’ ἀμέσου καθολικῆς καὶ μυστικῆς διὰ σφαιριδίων ψηφοφορίας». Ἡμεῖς ἠθετήσαμεν ἤδη τὰ δικαιώματα τοῦ δήμου ὡς νομικοῦ προσώπου τοῦ ἰδιωτικοῦ δικαίου, ἀφοῦ περιωρίσαμεν ἤδη καὶ αὐτὸ τὸ δικαίωμα τῆς διαχειρίσεως τῆς περιουσίας του, ἐπιβαλόντες εἰς αὐτὸν τὴν ἀναγκαστικὴν εἰσφορὰν ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ ζητοῦντες νῦν νὰ ἐπιβάλωμεν καὶ ἑτέραν ἀναγκαστικὴν εἰσφορὰν εἰς αὐτὸν ὑπὲρ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, δι’ ὧν μέτρων ἀφαιροῦμεν ἀπ’ αὐτοῦ τὴν διαχείρισιν, οὕτως εἰπεῖν, τοῦ πλείστου μέρους τῆς περιουσίας του. Ἐρχόμεθα δὲ νῦν νὰ ἀθετήσωμεν καὶ τὰ δικαιώματα αὐτοῦ ὡς νομικοῦ προσώπου τοῦ δημοσίου δικαίου, ὡς ἀρχῆς καθόλου· διότι, ὅταν ἀποστερῶμεν αὐτὸν τοῦ δικαιώματος τοῦ ἀσκεῖν τὴν τοπικὴν καὶ ἀγρονομικὴν ἀστυνομίαν, καθ’ ἃ ἐπιζητεῖ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, ὁ δῆμος ἀποβάλλει πᾶσαν ἔννοιαν ἀρχῆς καὶ μετατρέπεται οὕτως εἰς ἁπλοῦν φιλανθρωπικὸν καθίδρυμα, εἰς ἓν εἶδος Συλλόγου «Παρνασσοῦ», ἢ Φιλοπτώχου Ἀδελφότητος. Ἀλλ’ ὅταν ὁ δῆμος παύῃ ὢν ἀρχή, δὲν ἀθετεῖται οὕτω καὶ ἡ ῥητὴ διάταξις τοῦ 105 ἄρθρου τοῦ Συντάγματος, ἐν ᾧ ὁ λόγος οὐχὶ περὶ δημοτικῶν φιλανθρωπικῶν καθιδρυμάτων, ἀλλὰ περὶ δημοτικῶν ἀρχῶν, ἐκλεγομένων δι’ ἀμέσου καθολικῆς καὶ μυστικῆς διὰ σφαιριδίων ψηφοφορίας, καὶ οὐχὶ διοριζομένων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως; Καὶ πρόκειται, Κύριοι, οὕτω πως οὐ μόνον μίαν τόσον σαφῆ καὶ ἀνεπίδεκτον ἀμφισβητήσεως συνταγματικὴν διάταξιν ν’ ἀθετήσωμεν, ἀλλὰ καὶ ν’ ἀνατρέψωμεν ἄρδην ἕνα θεμελιώδη ἡμῶν θεσμόν, ὅστις εἶναι ἡ κυριωτάτη ἐγγύησις τῶν πολιτικῶν ἡμῶν ἐλευθεριῶν, ἡ πρώτη βάσις τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἡμῶν πολιτεύματος, καὶ ἐν ᾧ διασώζεται τὸ τελευταῖον ἴχνος αὐτοδιοικήσεως ἐν Ἑλλάδι. Δὲν εἶναι αὕτη, Κύριοι, γνώμη ἐμοῦ καὶ μόνου· εἶναι γνώμη ἐρειδομένη εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα, καὶ ἐξενεχθεῖσα ἤδη ὑπ’ ἄλλων ἀνδρῶν, σοφωτέρων καὶ πολυπειροτέρων καὶ ἐμοῦ καὶ ὑμῶν πάντων. Καὶ ἀρκοῦμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω νῦν, ὁποίαν γνώμην εἶχε περὶ τῶν δημοτικῶν ἡμῶν θεσμῶν, καὶ ἰδίᾳ περὶ τῆς δημοτικῆς ἡμῶν ἀστυνομίας, εἷς ἀείμνηστος ἀνὴρ, πρὸ τοῦ ὀνόματος τοῦ ὁποίου δὲν δύναται ἢ ν’ ἀποκαλυφθῇ μετὰ σεβασμοῦ καὶ αὐτὸς ὁ κύριος Πρωθυπουργός. Εἶναι οὗτος ὁ πατήρ σας, κύριε Πρωθυπουργέ, ὅστις, συζητουμένου ἐν ἔτει 1846 τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσωρινῆς συστάσεως διοικητικῆς ἀστυνομίας ἐν μόνοις τοῖς δήμοις Ἀθηναίων καὶ Πειραιῶς, εἶπεν ἐν τῇ τότε Γερουσίᾳ τοὺς ἑξῆς ἀξιομνημονεύτους λόγους (ἀναγινώσκει): «Ἀλλὰ παραδεχθέντες τὴν ἀρχὴν ταύτην, (τῆς συστάσεως δηλαδὴ διοικητικῆς ἀστυνομίας διὰ τοὺς δήμους Ἀθηναίων καὶ Πειραιῶς) ᾐσθάνθημεν καὶ αἰσθανόμεθα, ὅτι ἀφῃρέσαμεν ἕνα θεμέλιον λίθον ἀπὸ τὸ πολιτικὸν οἰκοδόμημά μας. Τὸν θεμέλιον τοῦτον τῆς δημοτικῆς ἐλευθερίας μας λίθον τὸν ἔθεσε Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν πολλάκις ἐχαρακτηρίσαμεν ὡς δεσποτικὴν καὶ αὐθαίρετον, καὶ τὸν ἀφαιρεῖ σήμερον συνταγματικὴ καὶ κατὰ πάντα ἐλευθέρα». Ποῦ εἶσαι ὅμως τὴν σήμερον, Σπυρίδων Τρικούπη, ἵνα ἴδῃς μεθ’ ὁποίας ἀπαθείας ὁ υἱός σου ἀφαιρεῖ ὁλόκληρον τὸ θεμέλιον τοῦ πολιτικοῦ οἰκοδομήματός μας, ὑπὲρ τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ ὁποίου καὶ σύ, ὡς τόσοι ἄλλοι, τοσοῦτον ἐμόχθησας καὶ ἠγωνίσθης; ποῦ εἶσαι, ἵνα ἴδῃς, μεθ’ ὁποίας ἀπαθείας ὁ υἱός σου θέτει χεῖρα βέβηλον ἐπὶ τῶν δημοτικῶν ἡμῶν θεσμῶν, καὶ τολμᾷ νὰ καταλύσῃ τόσον ἀστόργως τὴν δημοτικὴν ἡμῶν ἐλευθερίαν, ὑπὲρ ἧς τοσοῦτον ἡ μεγάλη καρδία σοῦ ἔπαλλεν; Ἀλλ’ εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι οἱ δημοτικοὶ ἡμῶν θεσμοὶ εἶναί τι ξένον καὶ ὀθνεῖον, μεταφυτευθέντες παρ’ ἡμῖν ἐκ Βαυαρίας, ἐπὶ τῆς ἀντιβασιλείας τοῦ Ὄθωνος, ἐν ἔτει 1833. Οὐδὲν ὅμως τούτου ἀνακριβέστερον, οὐδὲν ἀναληθέστερον. Δὲν ὑπάρχει, Κύριοι, γνησιώτερος ἑλληνικὸς θεσμὸς τοῦ δημοτικοῦ. Ὁ θεσμὸς οὗτος, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, εἶναι συμφυὴς πρὸς τὸν χαρακτῆρα τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔθνους, εἶναι ἀναπόσπαστος αὐτοῦ ἀπὸ τῆς πρώτης ἐμφανίσεώς του ἐν τῇ ἱστορίᾳ μέχρι τῶν καθ’ ἡμᾶς χρόνων. Τὸν θεσμὸν αὐτὸν ἀνευρίσκομεν κατ’ αὐτοὺς τοὺς παναρχαίους χρόνους ὑπὸ τὸν τύπον τῶν πάλαι ἑλληνικῶν πολιτειῶν, αἵτινες, κυρίως εἰπεῖν, δὲν ἦσαν ἄλλο τι ἢ δῆμοι αὐτόνομοι. Τὸν θεσμὸν αὐτὸν ὑπὸ τὸν τύπον κοινοτικῆς αὐτοδιοικήσεως κατώρθωσε νὰ διασώσῃ τὸ Ἑλληνικὸν ἔθνος καθ’ ὅλους τοὺς αἰῶνας, ἢ μᾶλλον καθ’ ὅλας τὰς χιλιετηρίδας, καθ’ ἃς διετέλεσεν ὑπὸ τὸ κράτος τῶν Μακεδόνων, τῶν Ῥωμαίων, τῶν Βυζαντίνων αὐτοκρατόρων, τῶν Φράγκων καὶ αὐτῶν τῶν Τούρκων. Τὸν θεσμὸν αὐτὸν δὲν μετεφύτευσεν ἡ Ἀντιβασιλεία τοῦ Ὄθωνος ἐκ Βαυαρίας εἰς τὴν Ἑλλάδα. Οἱ ἐν Βαυαρίᾳ τοὐναντίον ἠπόρησαν ἐπὶ τῇ δημοσιεύσει τοῦ δημοτικοῦ ἡμῶν νόμου ἐν ἔτει 1833. Εὗρον αὐτὸν τόσον φιλελεύθερον, τόσον ἀπάδοντα πρὸς τοὺς ἰδικούς των δημοτικοὺς θεσμοὺς καὶ πρὸς τὰς τότε κρατούσας παρ’ αὐτοῖς ἰδέας περὶ δημοτικῆς αὐτοδιοικήσεως, ὥστε δὲν ἀπέκρυψαν τὴν ἔκπληξίν των, ὅτε τὸ πρῶτον ἔλαβον αὐτοῦ γνῶσιν. Ἀλλ’ ἠγνόουν οἱ ἐν Βαυαρίᾳ, ὅτι διὰ τοῦ δημοτικοῦ ἡμῶν νόμου δὲν καθιεροῦτο νέος τις ἄγνωστος ἐν ἡμῖν θεσμὸς, ἀλλ’ ἀνεγνωρίζετο ἁπλῶς καὶ καθίστατο γραπτὸς νόμος ἓν δίκαιον, ἀνέκαθεν κρατοῦν ἐν Ἑλλάδι. Καὶ τὸν θεσμὸν ἐκεῖνον, Κύριοι, τὸν κατ’ ἐξοχὴν Ἑλληνικὸν, τὸν ὁποῖον ἐσεβάσθησαν τοσοῦτοι αἰῶνες, τοσαῦται χιλιετηρίδες, τὸν θεσμὸν, τὸν ὁποῖον δὲν ἐτόλμησε νὰ ἀνατρέψῃ οὐδεὶς ξένος κατακτητής, οὐδεὶς βάρβαρος ἐπιδρομεὺς τῆς χώρας ἡμῶν, τὸν θεσμὸν, καθ’ οὗ καὶ οἱ Τοῦρκοι αὐτοὶ δὲν ἐτόλμησαν ποτὲ νὰ ἐγείρωσι χεῖρα, τὸν θεσμὸν, τὸν ὁποῖον δὲν ἐδίστασαν ν’ ἀναγνωρίσωσιν ὡς νόμιμον καθεστὼς οἱ ξένοι Βαυαροί, καὶ καθ’ ὃν ἔτι χρόνον ἡ Ἑλλὰς, ἐξερχομένη ἐκ πολυετοῦς ἀγρίου ἀγῶνος, ἐκτραχύναντος εἰς τὸ ἔπακρον τὰ ἤθη, ἔχρῃζεν εἴπερ ποτὲ καὶ ἄλλοτε συγκεντρωτικῆς καὶ ἀπολυταρχικῆς διοικήσεως, τὸν θεσμὸν, ὑφ’ οὗ ἔκτοτε διεπόμεθα καὶ ὑφ’ ὃν ἐγεννήθη, ἀνετράφη καὶ ἠνδρώθη ὁ νεώτερος Ἕλλην, τὸν θεσμὸν τοῦτον, λέγω, ἔρχονται τὴν σήμερον, μὲ τόσον ἐλαφρὰν τὴν συνείδησιν, νὰ ἀνατρέψωσιν, ἀψηφοῦντες ὅλως καὶ τὸν χαρακτῆρα καὶ τὴν ἱστορίαν καὶ τὰς παραδόσεις τοῦ λαοῦ, τὸν ὁποῖον κέκληνται νὰ κυβερνήσωσι. Πλὴν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἠρκέσθη εἰς μόνον τὸ κακὸν, τοῦ ὁποίου γίνεται οὕτω πρόξενος εἰς τὴν μικρὰν ταύτην γωνίαν γῆς, τὴν καλουμένην ἐλευθέραν Ἑλλάδα. Ἠθέλησε νὰ ἐπεκτείνῃ αὐτὸ καὶ πέραν τῶν στενῶν ὁρίων τῆς χώρας μας, ἐπὶ τοὺς ἀδελφούς μας, τοὺς στενάζοντας ὑπὸ τὸν ζυγὸν τῆς δουλείας. Ἰσχυρίσθη, ὅτι οἱ Τοῦρκοι οὐδεμίαν τοπικὴν αὐτονομίαν, οὐδεμίαν τοπικὴν διοίκησιν εἶχον ἀναγνωρίσει εἰς τὰ Ἑλληνικὰς κοινότητας, ἀλλ’ ὅτι ἐξ ἀδυναμίας μόνον, διότι δηλαδὴ οἱ ἴδιοι δὲν ἐπήρκουν εἰς τοῦτο, ἄφινον τὰς Ἑλληνικὰς κοινότητας νὰ αὐτοδιοικῶνται. Καὶ ὅτε ἐγὼ τὸν διέκοψα, εἰπὼν, ὅτι αἱ Ἑλληνικαὶ κοινότητες εἶχον ἐξασφαλίσει διὰ προνομίου τὴν τοπικὴν αὐτονομίαν καὶ αὐτοδιοίκησίν των, μὲ διέψευσεν ἐντόνως ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἠξεύρετε, Κύριοι, τί σημαίνει τοῦτο; Ἑλληνικαὶ κοινότητες ὑφίστανται ἔτι καὶ νῦν πλεῖσται ὅσαι ἐν Τουρκίᾳ, διασώζουσαι τὸ πάλαι προνόμιον τῆς τοπικῆς αὐτονομίας καὶ αὐτοδιοικήσεώς των, ὑπὸ αἱρετὰς δημογεροντίας. Τὸ προνόμιον τοῦτο δὲν ἔσχε τὸ θάῤῥος ἡ Πύλη νὰ προσβάλῃ μέχρι τοῦδε ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς, διότι ἔχει βεβαίως συνείδησιν τοῦ δικαίου τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος κοινοτήτων, ἴσως δὲ καὶ διότι φοβεῖται, μήπως ἐν τοιούτῳ ἀδίκῳ ἀγῶνι ἐξεγείρῃ καθ’ ἑαυτῆς τὴν κοινὴν γνώμην ἐν Εὐρώπῃ. Οὐχ ἧττον ὅμως ἀπὸ ἐτῶν ἤδη πάσης εὐκαιρίας δράττεται, ὅπως ὑπονομεύσῃ καὶ περιστείλῃ τὸ ἀπ’ αἰώνων χορηγηθὲν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς κοινότητας προνόμιον. Καθ’ ὃν δὲ χρόνον αἱ κοινότητες αὗται, διεξάγουσαι τὸν περὶ ὑπάρξεως ἀγῶνα πρὸς τὴν Πύλην, στρέφουσι τὰ βλέμματα πρὸς τὴν μητέρα Ἑλλάδα, ἀναμένουσαι ν’ ἀκούσωσιν ἐντεῦθεν παρήγορόν τινα λόγον πρὸς ἐνίσχυσιν ἐν τῷ ἀγῶνι αὐτῶν, ἐπέπρωτο ν’ ἀπηχήσῃ σήμερον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἡ ἀπαισία, ἡ ἄπελπις δι’ αὐτὰς φωνὴ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἡ συμβουλεύουσα τὴν Τουρκίαν: «Πλανᾶσαι, ἐὰν νομίζῃς, ὅτι οἱ ῥαγιάδες σου ἔχουσι κἀνὲν προνόμιον, ἐξασφαλίζον εἰς αὐτοὺς αὐτονομίαν καὶ αὐτοδιοίκησιν. Ἡ αὐτονομία καὶ αὐτοδιοίκησις αὕτη ὠφείλετο εἰς τὴν πρὶν ἀδυναμίαν σου, ὅπως ὑπαγάγῃς τὰς Ἑλληνικὰς κοινότητας εἰς τὴν ἄμεσον διοίκησίν σου. Αἰσθάνεσαι σεαυτὴν νῦν ἰσχυράν; Μὴ διστάσῃς διόλου, μιμουμένη τὸ ἡμέτερον ἐν Ἑλλάδι παράδειγμα, νὰ καταργήσῃς καὶ σὺ καὶ αὐτονομίαν καὶ αὐτοδιοίκησιν τῶν Ἑλληνικῶν κοινοτήτων ἐν τῷ Κράτει σου. Ἰδού, ὅτι τὴν συμβουλὴν ταύτην σοὶ ἀπευθύνει ἡ μόνη ὁμόφυλος καὶ ὁμόδοξος αὐτῶν Κυβέρνησις, παρ’ ἧς εἶχες ἴσως νὰ φοβηθῇς ἀντίστασίν τινα!» Οἱ ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης (δεικνύει τὴν ὑπουργικὴν πτέρυγα) ἀγορεύσαντες μέχρι τοῦδε ἔκαμαν λόγον μόνον περὶ διοικητικῆς ἀστυνομίας, ἰσχυρισθέντες, ὅτι τοιαύτη ἔχει εἰσαχθῆ ἤδη καὶ ἀλλαχοῦ, εἰς ἀντικατάστασιν τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας. Ἀλλὰ δὲν ἠρώτησαν, ποῦ ἀλλαχοῦ οἱ δημοτικοὶ θεσμοὶ καὶ ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία ἔχουσι τοιοῦτο παρελθὸν, τοιαύτην ἱστορίαν, ἔχουσι καταστῆ τι ἀναπόσπαστον τοῦ κοινωνικοῦ καὶ πολιτικοῦ βίου, ὡς ἐν Ἑλλάδι. Προσεποιήθησαν ὅτι ἀγνοοῦσιν, ὅτι εἰς τὰς πλείστας χώρας, ἐν αἷς ἀπαντᾷ ἡ διοικητικὴ ἀστυνομία, αὕτη περιορίζεται εἰς μόνα τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα, εἰς μόνους τοὺς μεγάλους πληθυσμοὺς τῶν πόλεων, χωρὶς νὰ ἐπεκτείνηται καὶ εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς δήμους, ἔνθα διατηρεῖται ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία. Αὐτοί, παραγνωρίζοντες τέλεον τὴν διαφορὰν μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ τῶν ἄλλων λαῶν, δὲν κηρύττονται τοὐλάχιστον ὑπὲρ τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, ὡς αὕτη ἔχει εἰσαχθῆ ἀλλαχοῦ, οὐδ’ ἀρκοῦνται εἰς τὴν ἐπέκτασιν αὐτῆς παρ’ ἡμῖν καὶ ἐπὶ τοὺς ἀγροτικοὺς δήμους, ἀλλὰ προβαίνουσιν ἔτι περαιτέρω. Αὐτοὶ ζητοῦσι νὰ ἐφαρμόσωσιν ἐν Ἑλλάδι σύστημα πρωτοφανὲς καὶ ἀνήκουστον εἰς πᾶσαν ἄλλην χώραν. Θέλουσι νὰ εἰσαγάγωσι παρ’ ἡμῖν, ἀντὶ τῆς δημοτικῆς, οὐχὶ τὴν διοικητικήν, ἀλλὰ στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν. Καὶ ἠκούσθη που, Κύριοι, ἐφαρμοζομένη ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία; Ἀστυνομίαν τοιαύτην δὲν ἔχει ἐφαρμόσει μέχρι τοῦδε οὐδὲν Κράτος, οὔτε συνταγματικόν, οὔτε ἀπολυταρχικόν. Στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν δὲν ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ οὔτε ἡ Τουρκία, οὔτε ἡ Ρωσσία αὐτή, ἥτις ὑπονομεύεται ὑπὸ τόσων μηδενιστικῶν καὶ ἀναρχικῶν στοιχείων, ἀνατρεπτικῶν πάσης καθεστηκυίας τάξεως. Εἰς ἀστυνομίαν τοιαύτην προσφεύγουσι τὰ Κράτη μόνον εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις, ἐν καιρῷ πολέμου ἢ ἐπαναστάσεως. Πλὴν τότε κηρύσσεται ὁ τόπος εἰς κατάστασιν πολιορκίας, καὶ ἐπικρέμαται εἰς αὐτὸν ὁ στρατιωτικὸς νόμος. Ἄνευ καταστάσεως πολιορκίας, ἄνευ στρατιωτικοῦ νόμου, εἶναί τι ὅλως ἀκατανόητον ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, καὶ μόνη ἡ Ἑλλὰς πρόκειται νὰ παράσχῃ νῦν τὸ μοναδικὸν παράδειγμα τῆς τοιαύτης ἀστυνομίας, καλῶς ἐχόντων τῶν πραγμάτων, ἐν πλήρει εἰρήνῃ. Ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνεγνώρισαν μὲν κατὰ θεωρίαν τὸ δίκαιον τῶν δήμων, ἵνα ἀσκῶσιν οἱ Δήμαρχοί των τὴν τοπικὴν ἀστυνομίαν καὶ ἀγρονομίαν, ἐκεῖ ὅμως, ὅπου ἔφθασαν τὰ πράγματα ἐν Ἑλλάδι, ἔνθα τὸ ἔγκλημα ὑπερῆρεν ἤδη τὴν κεφαλὴν καὶ περιήλθομεν, κατὰ τὴν φράσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, εἰς ἡμιαγρίαν κατάστασιν, δὲν ὑπολείπεται εἰς ἡμᾶς ἄλλο μέτρον ἢ ἡ ἀντικατάστασις τῆς δημοτικῆς διὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Οἱ Δήμαρχοι εἶναι οἱ ὑπαίτιοι τῆς σημερινῆς κακοδαιμονίας μας, ἀποδειχθέντες ὅλως ἀνάξιοι τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Πολιτείας, ἀναθεμένης εἰς αὐτοὺς τὴν διαχείρισιν τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας. Κρίνω ἀνάξιον τοῦ κόπου νὰ ἀντείπω τι πρὸς ὅσα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διετραγώδησεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Πυλίας, ἀριθμήσας εἰς μυριάδας τοὺς φυγοδίκους καὶ φυγοποίνους ἡμῶν, καὶ παραστήσας τὴν Ἑλλάδα ὡς ἀνάπλεων ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον λῃστῶν καὶ κακούργων, ἐχόντων ἐνδιαίτημα τὰ ἁπανταχοῦ δημαρχικὰ γραφεῖα, ὑπὸ τὴν σκέπην καὶ προστασίαν αὐτῶν τῶν δημοτικῶν ἀρχόντων. Μὲ τόσον μελανὰ χρώματα δὲν περιέγραψε τὴν πατρίδα ἡμῶν οὐδ’ αὐτὸς ὁ ἐπιβόητος συγγραφεὺς τοῦ «Βασιλέως τῶν ὀρέων» (Le roi des montagnes). Καὶ ὅμως ἐπέπρωτο νὰ ἐκστομίσῃ ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου τοιαύτας ὕβρεις καὶ συκοφαντίας κατὰ τοῦ τόπου μας εἷς Ἕλλην Βουλευτής, χωρὶς ν’ ἀποδοκιμασθῇ παρὰ τῶν συναδέλφων του, χωρὶς νὰ ἐξεγείρῃ κἂν τὴν ἀγανάκτησιν τούτων! Θὰ ἠρώτων ὅμως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τί ἐμποδίζει ἤδη αὐτὸν ν’ ἀποκαταστήσῃ τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν, ἀφοῦ τὴν ὅλην διοίκησιν καὶ γενικὴν ἀστυνομίαν τοῦ Κράτους ἔχει εἰς χεῖράς του; τί ἐμποδίζει αὐτὸν νὰ διατάξῃ τὴν αὐστηρὰν καταδίωξιν παντὸς Δημάρχου, ὀλιγωροῦντος τῶν καθηκόντων του καὶ κατάχρησιν ποιουμένου τῆς ἐξουσίας του; Μήπως δὲν ἔχῃ ἄφθονα καὶ ἐπαρκῆ τὰ πρὸς τοῦτο μέσα; Πρὸς δὲ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως θὰ παρετήρουν, ὅτι εἰς πάντα ἄλλον θὰ ἐπετρέπετο νὰ παραπονῆται διὰ τὴν παροῦσαν κατάστασιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, οὐχὶ δὲ καὶ εἰς αὐτόν. Βεβαίως, ἂν ὑπάρχῃ τις, παρ’ οὗ πρέπει νὰ ζητηθῇ εὐθύνη διὰ τὴν τοιαύτην κατάστασιν, τοιοῦτος εἶναι αὐτὸς ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἐκυβέρνησεν ἐπὶ ὀκταετίαν περίπου τὴν Ἑλλάδα, ἔχων τὰ πάντα εἰς τὴν διάθεσίν του, καὶ νομοθετικὴν καὶ ἐκτελεστικὴν καὶ δικαστικὴν ἐξουσίαν· καὶ ὅμως διατὶ δὲν ἐπάταξε κατὰ κεφαλῆς τὸ ἔγκλημα; διατὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του ἀκριβῶς ἀνεπτύχθη καὶ ἐπέδωκεν αὐτὸ εἰς βαθμὸν ἐπίφοβον, καὶ ἐδημιουργήθη οὕτω κατάστασις ἡμιαγρία ἐν Ἑλλάδι, ὡς εἶπε; Πλὴν αὐτὸς μᾶς παραπονεῖται τώρα, ὅτι αἴτιοι τοῦ κακοῦ εἶναι οἱ πτωχοὶ Δήμαρχοι, οἵτινες διεσταύρουν δῆθεν καὶ ἐματαίουν πάσας τὰς ὑπ’ αὐτοῦ καταβαλλομένας προσπαθείας πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας. Καὶ ἔλεγε σήμερον πρὸς ἡμᾶς: «Δὲν πρέπει νὰ ζητῆτε τὴν εὐθύνην παρὰ τῆς Κυβερνήσεως· ἀπόδοτε εἰς αὐτὴν πᾶσαν ἐξουσίαν ἐν τῷ Κράτει, καὶ αὐτὴν τὴν ἐναπολειπομένην ἔτι εἰς τοὺς Δημάρχους, καὶ τότε ζητήσατε παρ’ αὐτῆς εὐθύνην». Πλὴν τίς δύναται νὰ μᾶς ἐγγυηθῇ, κύριε Πρωθυπουργέ, ὅτι ἡ νῦν ἡμιαγρία, κατὰ τὴν ἰδίαν σας ὁμολογίαν, δὲν θὰ μεταβληθῇ οὕτω εἰς ὅλως ἀγρίαν κατάστασιν; Καὶ δὲν πρέπει νὰ ὑπολάβητε τοῦτο, Κύριοι, ὡς ὑπερβολήν τινα. Ἐγὼ τοὐλάχιστον εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι, ἂν ψηφισθῇ τὸ παρὸν νομοσχέδιον καὶ καταστῇ νόμος τοῦ Κράτους, ἀκριβῶς τότε θὰ ἔχωμεν νὰ φοβηθῶμεν τὰ χείριστα διὰ τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν. Δὲν εἶναι οἱ Δήμαρχοι οἱ κύριοι αἴτιοι τοῦ κατατρύχοντος ἡμᾶς κακοῦ. Ἡ πηγὴ τοῦ κακοῦ ἔγκειται ἀλλαχοῦ, ἔγκειται ἐν τῇ κεντρικῇ ἐξουσίᾳ, ἥτις οὐ μόνον δὲν ἀσκεῖ ἐπ’ αὐτῶν τὴν νόμιμον ἐπίβλεψιν διὰ τῶν ὀργάνων της, ἀλλὰ καὶ πλεῖστα ὅσα προσκόμματα παρεμβάλλει διὰ τούτων εἰς τὴν ἐπιτέλεσιν τῶν καθηκόντων των, ὅταν οἱ Δήμαρχοι ἐννοῶσι νὰ ἐπιτελέσωσιν αὐτὰ πιστῶς καὶ εὐόρκως, ἐνῷ τοὐναντίον ἄλλους, ὀλιγωροῦντας τῶν καθηκόντων των καὶ κατάχρησιν ποιουμένους τῆς ἐξουσίας των, σκέπει καὶ προστατεύει. Ἐγνώρισα, Κύριοι, Δημάρχους, — καὶ τίνες ἐξ ὑμῶν δὲν ἐγνωρίσατε τοιούτους; — οἵτινες εἶχον συστηματικὸν πόλεμον παρὰ τῶν προϊσταμένων ἀρχῶν των, μὴ ἐγκρινουσῶν πολλάκις μήτε προϋπολογισμόν, μήτε φόρους διὰ τοὺς δήμους των. Ἐγνώρισα Δημάρχους, ὑπὸ τῶν ὁποίων πᾶν νομιμώτατον πρωτόκολλον περὶ διορισμοῦ ἀγροφυλάκων, ὑποβαλλόμενον εἰς τὰς προϊσταμένας ἀρχάς, ἀπέῤῥιπτον αὗται, ὅπως ἐγκρίνωσιν ἄλλα πλαστὰ πρωτόκολλα, δι’ ὧν καθίσταντο ἀγροφύλακες οἱ λυμεῶνες τῶν κτημάτων τῶν συνδημοτῶν των. Ἐγνώρισα Δημάρχους, εἰσάγοντας τακτικῶς πᾶσαν μήνυσιν τῶν συνδημοτῶν των ἐνώπιον τοῦ πταισματοδίκου, ὅστις ὅμως, ὑπείκων εἰς τὰ νεύματα τοῦ πρώτου τυχόντος ἀντιθέτου κομματάρχου, κατεδίκαζε μὲν ἀπηνῶς πάντα φίλον τοῦ Δημάρχου, ἠθώου δὲ σκανδαλωδῶς πάντα ἀντίθετον αὐτοῦ. Ἐγνώρισα Δημάρχους, προσφεύγοντας εἰς σταθμάρχας καὶ ὑπομοιράρχους, ὅπως ζητήσωσι τὴν συνδρομήν των διὰ τὴν πρόληψιν ἢ καταδίωξιν ἐγκλημάτων, καὶ προσκρούοντας εἰς τὴν παντελῆ τῶν ὀργάνων τούτων τῆς χωροφυλακῆς ἀδιαφορίαν. Καὶ διατὶ ὅλα ταῦτα; Διότι οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος Δήμαρχοι δὲν ἀνῆκον εἰς τὴν κρατοῦσαν μερίδα. Ἐγνώρισα ἀφ’ ἑτέρου καὶ ἄλλους Δημάρχους, τοὺς ὁποίους πᾶσα ἀρχὴ ἦτο πρόθυμος νὰ ἐξυπηρετήσῃ. Καὶ τῶν Δημάρχων τούτων καὶ οἱ προϋπολογισμοὶ καὶ οἱ ἀπολογισμοὶ καὶ οἱ φόροι ἐνεκρίνοντο πάντοτε, ἄνευ οἱουδήποτε ἐλέγχου. Διὰ τοὺς Δημάρχους αὐτοὺς δὲν ὑπῆρχεν οὔτε νόμος, οὔτε ἀνωτέρα ἀρχή· τὰ πάντα ἠδύναντο ν’ ἀποτολμήσωσι, χωρὶς νὰ ἔχωσι τὸν ἐπιβλέποντα ἢ καταδιώκοντα αὐτούς. Εἰς τὴν τάξιν δ’ αὐτῶν θ’ ἀνῆκε βεβαίως καὶ ὁ Δήμαρχος ἐκεῖνος, οὗ τὸ γραφεῖον ἐπισκεφθεὶς ὁ φίλος Εἰσαγγελεὺς τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πυλίας Βουλευτοῦ, εὗρε κενὸν τὸ βιβλίον τῶν μηνύσεων, διότι ὁ καλὸς ἐκεῖνος Δήμαρχος ἐξέσχιζε πᾶσαν ἐπιδιδομένην εἰς αὐτὸν μήνυσιν. Ἐὰν ἠρώτα ὁ κ. Καράπαυλος τὸν φίλον του Εἰσαγγελέα, διατὶ δὲν κατεδίωξε ποινικῶς τὸν περὶ οὗ ὁ λόγος Δήμαρχον, καθ’ ὃ εἶχε καθῆκον ἐκ τοῦ νόμου, θὰ ἐμάνθανε παρ’ αὐτοῦ ἴσως, ὅτι ὑπεράνω τοῦ καθήκοντός του ἵστατο τὸ συμφέρον τῆς φατρίας, καὶ τὸ συμφέρον τοῦτο ἐπέτασσεν αὐτῷ νὰ κλείσῃ τοὺς ὀφθαλμοὺς πρὸ τῆς παρανομίας τοῦ φίλου της Δημάρχου. Καὶ παρίστανται σήμερον κατήγοροι τῶν Δημάρχων ἀκριβῶς ἐκεῖνοι ἴσως, οἵτινες ὑπέχουσι τὴν πρώτην εὐθύνην διὰ τὴν μὴ ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν καὶ τοῦ δημοτικοῦ, ὡς καὶ παντὸς ἄλλου θεσμοῦ ἐν ἡμῖν! Τοιαῦτα διϊσχυριζόμενος, Κύριοι, δὲν θέλω βεβαίως νὰ παραστήσω τοὺς Δημάρχους ἡμῶν ἀθώους ὡσεὶ περιστεράς. Ἔχουσι καὶ αὐτοὶ γεννηθῆ καὶ ἀνατραφῆ ὑπὸ τὴν πνιγηρὰν ἀτμόσφαιραν, ὑφ’ ἣν γεννώμεθα καὶ ἀνατρεφόμεθα πάντες ἐν Ἑλλάδι, ὡς μὴ ὤφελεν. Ἔχουσι καὶ αὐτοὶ τὰς κοινωνικὰς καὶ πολιτικὰς κακίας των. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, τίς δύναται νὰ βάλῃ πρῶτος λίθον κατ’ αὐτῶν; Οὐδὲ θέλω νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι οἱ δημοτικοὶ θεσμοὶ καὶ αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ λειτουργοῦσιν ὡς δεῖ ἐν Ἑλλάδι. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, ποῖος θεσμὸς, ποία ἀρχὴ λειτουργεῖ παρ’ ἡμῖν ὡς δεῖ; Ἐπιτελεῖ κάλλιον τῶν ἑκασταχοῦ δημοτικῶν ἀρχῶν ἡ χωροφυλακὴ τὸ καθῆκόν της; ἐπιτελεῖ κάλλιον αὐτῶν τὸ καθῆκόν της ἡ δικαιοσύνη, ἡ καθόλου διοίκησις, αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις; ἐπιτελοῦμεν κάλλιον αὐτῶν τὸ ἡμέτερον καθῆκον ἡμεῖς αὐτοί, οἱ βουλευόμενοι ἐνταῦθα περὶ τῶν κοινῶν; Ὄχι, μυριάκις ὄχι! Εἶναι ἀλήθεια πικρὰ, Κύριοι, ἣν ὅμως πρέπει ν’ ἀνομολογήσωμεν πάντες ἀνερυθριάστως. Οὐδεὶς θεσμὸς λειτουργεῖ παρ’ ἡμῖν, ὡς δεῖ. Τίποτε δὲν ἔχει μείνει εἰς τὴν θέσιν του ἐν Ἑλλάδι, ἀπὸ τῆς ἀνωτάτης ἀρχῆς μέχρι τῆς κατωτάτης. Ἀλλὰ τότε, ἐὰν ἡ μὴ προσήκουσα λειτουργία τῶν δημοτικῶν ἡμῶν θεσμῶν, τῶν δημοτικῶν ἡμῶν ἀστυνομιῶν θεωρῆται ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὡς λόγος ἀποχρῶν, ἵνα προβῶμεν σήμερον εἰς κατάργησιν καὶ ἀντικατάστασιν αὐτῶν, διατὶ νὰ μὴ προβῶμεν συγχρόνως καὶ εἰς κατάργησιν καὶ ἀντικατάστασιν καὶ παντὸς ἄλλου θεσμοῦ καὶ πάσης ἄλλης ἀρχῆς, μὴ λειτουργούσης ἐπίσης προσηκόντως ἐν ἡμῖν; Ἀλλὰ δεδόσθω, Κύριοι, πρὸς στιγμήν, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ, κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἐξαίρεσις ὡς πρὸς μόνους τοὺς δημοτικοὺς ἡμῶν θεσμοὺς, ὡς πρὸς μόνας τὰς δημοτικὰς ἡμῶν ἀστυνομίας. Ἂς δεχθῶμεν πρὸς στιγμὴν τὴν κατάργησιν καὶ ἀντικατάστασιν αὐτῶν ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας· ἂς δεχθῶμεν, ὡς προεἶπον, νὰ γείνωμεν ἡμεῖς καὶ κατὰ τοῦτο πρότυπον Βασίλειον, κηρύσσοντες τὴν χώραν ἡμῶν ἐν πλήρει εἰρήνῃ εἰς κατάστασιν πολιορκίας, καὶ ἐγκαθιδρύοντες ἐν αὐτῇ τὴν στρατοκρατίαν. Ἀλλ’ ἆρά γε θὰ ἐπετυγχάνομεν καὶ οὕτω τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ; θὰ κατωρθοῦμεν καὶ οὕτω νὰ ἀποκαταστήσωμεν ἐν ἡμῖν τὴν τάξιν καὶ τὴν ἀσφάλειαν, ὡς ἐπαγγέλλεται ὁ κ. Πρωθυπουργός; Πολλοῦ γε καὶ δεῖ! Ἐννοῶ, Κύριοι, διοικητικὴν ἀστυνομίαν διὰ τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα, ἔνθα ὁ κοινωνικὸς βίος ἔχει λάβει τοιαύτην ἀνάπτυξιν, ὥστε ὁ Δήμαρχος νὰ μὴ ἐπαρκῇ διὰ τὴν ἐνάσκησιν τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων. Διὰ τὴν τοιαύτην ἀστυνομίαν ἀπαιτεῖται βεβαίως εἰδικότης, ἀπαιτοῦνται προσόντα. Ἀλλὰ ποίαν εἰδικότητα, ποῖα προσόντα δύναται νὰ ἔχῃ δι’ αὐτὴν ὁ στρατιωτικός; Οὗτος ἔχει πρῶτον καὶ κύριον προσὸν τὴν πειθαρχίαν, εἰς ἣν ὑποβάλλεται αὐτὸς ἀπέναντι τῶν ἀνωτέρων του καὶ ἣν ἀπαιτεῖ παρὰ τῶν κατωτέρων του. Ἀλλ’ ἐὰν τὴν πειθαρχίαν ἐφήρμοζε καὶ εἰς τὰς νέας ἀστυνομικάς του σχέσεις, δὲν θὰ προσέκρουεν οὕτως ἀνὰ πᾶν βῆμα; Διὰ τὸν ἀστυνόμον ἀπαιτεῖται εἰδικὴ μόρφωσις καὶ προπαρασκευὴ εἰς τὸ ἔργον του, ἀπαιτεῖται γνῶσις ἀκριβὴς ὅλων τῶν κλάδων τοῦ κοινωνικοῦ καὶ πολιτικοῦ βίου, ὧν ἐφάπτεται ὁ κύκλος τῆς ἐνεργείας. Ἀλλὰ τίνα εἰδικὴν μόρφωσιν καὶ προπαρασκευὴν κέκτηται πρὸς τοῦτο ὁ στρατιωτικός; Ὁ ἀστυνόμος ἔχει πολλάκις νὰ ἐπιτελέσῃ λεπτότατα καθήκοντα, ὅτι τὸ πᾶν ἐξήρτηται ἐκ τῆς προσωπικῆς του ἐκτιμήσεως καὶ αὐτοβουλίας, προκειμένου ἰδίᾳ νὰ ἐνεργήσῃ ἐπὶ ζητημάτων, καθ’ ἃ ἔρχεται εἰς σύγκρουσιν τὸ κοινῇ συμφέρον πρὸς τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἀτόμου. Τίνα σχέσιν ὅμως δύναται νὰ ἔχῃ πρὸς τὴν ἐπιτέλεσιν τοιούτων καθηκόντων ὁ στρατιωτικός, ὅστις ἐκ τοῦ βίου του εἶναι συνειθισμένος νὰ ἐκτελῇ συνήθως ἄνευ προσωπικῆς ἐκτιμήσεως καὶ αὐτοβουλίας τὰς διαταγὰς τῶν ἀνωτέρων του, ἢ νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοιούτων εἰς τοὺς κατωτέρους του; Τίνα σχέσιν δύναται νὰ ἔχῃ πρὸς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν λεπτοτάτων ἐκείνων καθηκόντων, καθ’ ἃ ἀπαιτεῖται πολλάκις περίσκεψις, ἐνδοτικότης, ἐπιείκεια, αὐτὸς ὁ ἐξῳκειωμένος ὡς ἐκ τοῦ βίου πρὸς τὴν στρατιωτικὴν ἀποφασιστικότητα καὶ τραχύτητα; Ὅλα ταῦτα δὲν ἀποδεικνύουσι τὸν στρατιωτικὸν ἀνεπιτήδειον διὰ τὸ ἔργον τοῦ ἀστυνόμου, ὡς μαρτυρεῖ καὶ αὐτὴ ἡ μέχρι τοῦδε ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ γενομένη πεῖρα ὑπὸ τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν; Καὶ ἐὰν τόσον οἰκτρῶς ἀπέτυχεν ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία ἐνταῦθα, ἐν τῇ πρωτευούσῃ, ἔνθα ἐξελέγησαν δι’ αὐτὴν πάντως οἱ ἐπιτηδειότατοι τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἔνθα αὐτὴ ἔχει ὁπωσδήποτε ἕνα χαλινόν, διότι τελεῖ ὑπὸ τὸν ἄμεσον ἔλεγχον τοῦ τύπου καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἐννοεῖ πᾶς τις, ὁποία μέλλει νὰ ἦναι ἡ ἀποτυχία αὐτῆς ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, ἐν τοῖς ἀπομεμακρυσμένοις ἀγροτικοῖς δήμοις, ὅπου βεβαίως δὲν θὰ ἀποσταλῶσιν οἱ ἐπιτηδειότατοι διὰ τὸ ἔργον τοῦ ἀστυνόμου ἀξιωματικοί, καὶ ὅπου οὐδεὶς θὰ ὑπάρχῃ ὁ ἐλέγχων καὶ ἐπιβλέπων αὐτούς. Ὄχι, Κύριοι, δὲν πρόκειται νὰ μεταῤῥυθμίσωμεν ἐπὶ τὰ κρείττω τὴν δημοτικὴν ἡμῶν ἀστυνομίαν, ὑποκαθιστῶντες εἰς αὐτὴν τὴν στρατιωτικήν. Πρόκειται κυρίως περὶ ἄλλου τινός· πρόκειται νὰ κατενέγκωμεν ἓν καίριον τραῦμα κατὰ τοῦ στρατοῦ, χωρὶς τὸ παράπαν νὰ συντελέσωμεν εἰς βελτίωσιν, ἀλλὰ τοὐναντίον εἰς ἐπιδείνωσιν τῆς νῦν ἡμιαγρίας ἡμῶν καταστάσεως. Θ’ ἀποσπάσωμεν ἐκ τοῦ στρατοῦ ἑκατὸν καὶ ἐπέκεινα ἀξιωματικούς, ὧν οἱ πλεῖστοι θὰ ἦναι κατώτεροι, τοιοῦτοι δηλαδή, ὁποῖοι θὰ ἔχωσιν ἀνάγκην ἀπόλυτον νὰ παραμένωσιν ἐν τῷ στρατῷ διαρκῶς, διότι ὁ στρατὸς εἶναι δι’ αὐτοὺς τὸ πρακτικὸν σχολεῖον. Οὐχὶ ἐπὶ δύο ἔτη, ὡς προέτεινεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τριχωνίας συνάδελφος, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ δύο μόνον μῆνας ἂν ἀπομακρυνθῶσιν οἱ τοιοῦτοι ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, θὰ ἐπέλθῃ μεγάλη εἰς αὐτοὺς ζημία. Ἀλλὰ τὸ μέγιστον κακὸν εἶναι, ὅτι αὐτοί, καὶ μακρὰν τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ διατελοῦντες, θὰ διατηρῶσι τὸν βαθμόν των καὶ θὰ προβιβάζωνται κατ’ ἀρχαιότητα καὶ κατ’ ἐκλογήν. Φαντασθῆτε ὅμως, Κύριοι, ἕνα νέον ἀξιωματικόν, εἰσερχόμενον εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν ὡς ἀνθυπολοχαγὸν, καὶ ἐξερχόμενον αὐτῆς μετὰ ἔτη ὡς ταγματάρχην, ἢ καὶ ἀνώτερον τούτου ἀξιωματικόν. Πῶς θὰ ἦναι εἰς θέσιν αὐτὸς οὐχὶ τάγμα, ἀλλὰ καὶ λόχον κἄν νὰ διοικήσῃ; Ἀλλ’ ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος ἀξιωματικὸς θὰ ἦναι ἀληθὴς λύμη διὰ τὸ στρατὸν, οὐχὶ μόνον διότι ἐπανερχόμενος εἰς τὰς τάξεις του θὰ καταλάβῃ παρ’ ἀξίαν ἀνώτερον ἐν αὐτῷ ἀξίωμα, ἀλλὰ καὶ διότι θὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὸν στρατὸν τὸν φατριασμὸν, ὑφ’ οὗ αὐτὸς θὰ δηλητηριασθῇ ἐξάπαντος, παραμένων ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ, θὰ ἐνσπείρῃ δὲ καὶ τὴν ἀπογοήτευσιν εἰς πάντα φιλότιμον ἀξιωματικὸν, ἐμμένοντα πιστὸν εἰς τὸ κύριον καθῆκον τοῦ στρατιώτου, καὶ βλέποντα, ὅτι ὁ μέχρι τῆς χθὲς ἀστυνόμος, ἐπανερχόμενος εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, καταλαμβάνει παρ’ ἀξίαν ἴσην, ἂν οὐχὶ καὶ ἀνωτέραν αὐτοῦ, θέσιν. Πλὴν μήπως διὰ τὴν ἡσυχίαν καὶ ἀσφάλειαν τῆς χώρας θὰ ἦναι συντελεστικώτεροι οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος ἀξιωματικοὶ τῶν νῦν Δημάρχων ἀστυνόμων; Σᾶς εἶπε πρῶτος ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς, ἐπανέλαβε δὲ καὶ εἶτα ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι οἱ μὲν Δήμαρχοι, καθ’ ὃ ἐκλεγόμενοι ὑπὸ μερίδος ὡρισμένης, κυλίονται συνήθως ἐν τῷ βορβόρῳ τοῦ φατριασμοῦ, ἐν ᾧ οἱ ἀστυνόμοι ἀξιωματικοὶ, ὡς μὴ ἐκλεγόμενοι, θὰ ἵστανται πάντοτε ὑπεράνω αὐτοῦ. Ἀλλ’ οἱ Δήμαρχοι, ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἔχωσι συμπαθῶς πρὸς τὴν μερίδα των, ὁσονδήποτε καὶ ἂν φατριάζωσιν, ἔχουσιν ὅμως ἕνα χαλινὸν ἐν τῇ ἀσκήσει τῆς ἀστυνομικῆς των ἐξουσίας· διότι, ἀνήκοντες εἰς τὸν τόπον καὶ ἀναλογιζόμενοι, ὅτι, ὅπως ἐπανεκλεγῶσιν, ὀφείλουσι ν’ ἀπολαύωσι τῆς τιμῆς καὶ ὑπολήψεως τῶν συμπολιτῶν των, ἀναλογιζόμενοι προσέτι ὅτι δυνατὸν μίαν ἡμέραν ν’ ἀπολέσωσι τὸ ἀξίωμά των καὶ νὰ ἐκτεθῶσι καὶ αὐτοὶ εἰς τὰς ἀντεκδικήσεις τῶν ἀντιπάλων των, δὲν ἐξωθοῦσι τὸν φατριασμὸν μέχρι τῶν ἄκρων. Ἄλλως ὅμως ἔχει τὸ πρᾶγμα ἐπὶ τοῦ ἀστυνόμου ἀξιωματικοῦ, τὸν ὁποῖον τίποτε δὲν συνδέει πρὸς τὸν τόπον, ἐν ᾧ καλεῖται νὰ ἀσκήσῃ τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν, καὶ ὁ ὁποῖος τίποτε δὲν ἔχει νὰ ἐλπίζῃ ἢ νὰ φοβῆται ἐκ τῆς καλῆς ἢ κακῆς ὑπολήψεως τῶν πολιτῶν, ὧν ἡ περιφρούρησις καὶ ἡ ἀσφάλεια εἶναι εἰς αὐτὸν ἀνατεθειμέναι. Ὁ περὶ οὗ, ὁ λόγος ἀξιωματικὸς θὰ φροντίσῃ πάντοτε νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ συμφέρον τῆς φατρίας, ἥτις τὸν ἀπέσπασεν ἐκ τοῦ στρατοῦ καὶ τὸν ἐξαπέστειλε μὲ ἐπιμίσθιον εἰς τὴν νέαν θέσιν, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι τοῦ ν’ ἀμειφθῇ ὑπ’ αὐτῆς προσηκόντως. Καὶ θὰ ἔχῃ βεβαίως πρὸ ὀφθαλμῶν τὰ παραδείγματα ἄλλων ἀξιωματικῶν, οἵτινες προήχθησαν ἐκ τῶν κατωτάτων εἰς τὰ ἀνώτατα τοῦ στρατοῦ ἀξιώματα, οὐχὶ λόγῳ ἱκανότητος, οὐχὶ λόγῳ ἀρχαιότητος, ἀλλὰ κυρίως καὶ κατ’ ἐξοχὴν λόγῳ κομματικῶν ἐκδουλεύσεων. Θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν ἰδίᾳ τὸ παράδειγμα ἑνὸς ἀντισυνταγματάρχου, ὅστις, προαχθεὶς κατὰ μικρὸν ἐξ ἁπλοῦ στρατιώτου εἰς τὸν βαθμὸν τοῦτον, κατώρθωσε τελευταῖον, μόνον χάριν κομματικῶν ἐκδουλεύσεων, νὰ γείνῃ καὶ συνταγματάρχης κατ’ ἐκλογὴν, καταπατῶν μάλιστα τὴν ἀρχαιότητα ἄλλων ἀξιωματικῶν, οἵτινες θεωροῦνται καὶ ὑπὸ ἔποψιν παιδεύσεως καὶ ὑπὸ ἔποψιν ἱκανότητος ἀληθὲς ἐγκαλλώπισμα τοῦ στρατοῦ μας...

§48ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Περὶ τίνος ἀξιωματικοῦ πρόκειται;

§49ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸν γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ, καὶ δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ σᾶς τὸν ὀνομάσω ἐγώ!

§50ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι ὁ Στεφάνου.

§51ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ποῖος τὸν ἐπροβίβασεν;

§52ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οὐχὶ βεβαίως ὑμεῖς· πλὴν τοῦτο δὲν εἶναι λόγος νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι ὁ προβιβασμός του δὲν ὀφείλεται εἰς κομματικὰς ἐκδουλεύσεις καὶ μόνας. Δὲν εἶναι ἀξιωματικὸς ἐξελθὼν ἐκ στρατιωτικῆς σχολῆς, δὲν εἶναι ἀξιωματικὸς διακρινόμενος ἐπὶ παιδείᾳ καὶ στρατιωτικῇ ἱκανότητι, καὶ ὅμως ἠδυνήθη νὰ φθάσῃ ἤδη εἰς τὰ πρόθυρα τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑποστρατήγου.

§53ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιωματικός, περὶ οὗ πρόκειται, προεβιβάσθη διότι ἤρχετο τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας, τὸ ὁποῖον ἤθελε τὸν θέσει ἐκτὸς τοῦ στρατοῦ· ἵνα δὲ μὴ τεθῇ ἐκτὸς τοῦ στρατοῦ ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ παράσχῃ ὑπηρεσίας μένων ἐν αὐτῷ, προὐβιβάσθη.

§54ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ ἀγνοῶ ὁποίας ὑπηρεσίας δύναται νὰ παράσχῃ εἰς τὸν στρατὸν ἀξιωματικὸς τοιοῦτος, παραμένων εἰς τὰς τάξεις αὐτοῦ. Γινώσκω μόνον, ὅτι, ἐνῷ ἄλλοι ἀξιωματικοί, ἀκμαῖοι ἔτι καὶ διανοητικῶς καὶ σωματικῶς, ἀξιωματικοί, διακρινόμενοι ἐπὶ στρατιωτικῇ παιδεύσει καὶ ἀρετῇ, ἀπεστρατεύθησαν ἀμειλίκτως, ἕνεκα τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας, ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος ἀξιωματικὸς ἐδέησε νὰ προβιβασθῇ τηλεγραφικῶς, ἐπὶ καταπατήσει ἀρχαιότητος ἄλλων ἱκανωτέρων ἀξιωματικῶν, καὶ δὴ ἐπὶ προφανεῖ ἀθετήσει τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, ὅστις ἐν τῷ ὅπλῳ αὐτοῦ δὲν ἀναγνωρίζει βαθμὸν συνταγματάρχου. Βεβαίως ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ, ἔχοντες συνείδησιν τῆς ὑψηλῆς ἀποστολῆς των, δὲν θὰ δεχθῶσι ποτὲ νὰ ἀνταλλάξωσι τὸν ἐν τῷ στρατῶνι καὶ τῷ στρατοπέδῳ βίον πρὸς τὸ ἔργον τῶν ἀστυνομικῶν σμπίρων, τῶν δερβεναγάδων καὶ δραγατμπασσίδων, ὁποῖοι θὰ ἦναι κυρίως οἱ μέλλοντες στρατιωτικοὶ ἀστυνόμοι μας. Ἠκούσατε χθὲς ἀξιότιμον συνάδελφον, ἀνώτερον τοῦ στρατοῦ ἀξιωματικόν, ζητοῦντα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ συμβιβάσῃ τὸ αἴσθημα τῆς στρατιωτικῆς τιμῆς του πρὸς τὸ καθῆκον τῆς κομματικῆς πειθαρχίας, καὶ προτείνοντα νὰ ἐξαιρεθῶσιν ἐκ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ὅπλου του, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι, ὅτι οὕτω πως ἠδύνατο τοὐλάχιστον νὰ διασώσῃ τὴν τιμὴν τοῦ σώματός του. Δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι οὕτω πως θὰ σκεφθῇ πᾶς φιλότιμος ἀξιωματικὸς τοῦ στρατοῦ, ἀποφεύγων τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, θὰ δεχθῶσι δὲ ν’ ἀνταλλάξωσι πρὸς αὐτὴν τὸν στρατιωτικὸν βίον ἀξιωματικοί, ἔχοντες δι’ ἐλπίδος, οὕτω πως μόνον νὰ κάμωσι στάδιον, ἀξιωματικοί ἕτοιμοι ὄντες τὰ πάντα ν’ ἀποτολμήσωσι πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς φατρίας, ἐξ ἧς καὶ μόνης θὰ ἐξαρτήσωσι πλέον τὸ μέλλον των. Ἀλλ’ εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἀνοίγεται ἡ θύρα τῆς κοινῆς ποινικῆς δικαιοσύνης, εἰς ἣν δύναται νὰ προσφύγῃ πᾶς πολίτης, καταπιεζόμενος ὑπὸ τῶν στρατιωτικῶν ἀστυνόμων. Ἀλλὰ μήπως δὲν ἦναι ἀνοικτὴ εἰς αὐτὸν ἡ αὐτὴ θύρα καὶ ἐπὶ τῶν καταπιέσεων τῶν ἀποσπασμάτων καὶ τῆς χωροφυλακῆς; Πότε ὅμως εὗρε δίκαιον πολίτης, καταγγέλλων ἀξιωματικὸν ἢ ὑπαξιωματικὸν τοῦ μεταβατικοῦ καὶ τῆς χωροφυλακῆς; ποσάκις δὲ ἡ ὑπ’ αὐτοῦ ἐπιδοθεῖσα καταγγελία δὲν παρέσχε μόνον ἀφορμὴν εἰς νέας φοβερωτέρας καταπιέσεις! Μὴ πλανώμεθα, Κύριοι, ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία δὲν προώρισται ν’ ἀποκαταστήσῃ τὴν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν, ὡς νομίζουσί τινες· ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία προώρισται, ὡς προεῖπον, νὰ μεταβάλῃ τὴν ἤδη ἡμιαγρίαν εἰς ὅλως ἀγρίαν κατάστασιν, προώρισται νὰ ἐξωθήσῃ τὴν χώραν εἰς ταραχὰς καὶ ἀναστατώσεις. Ἤκουσα ὅτι, γενομένης ποτὲ προτάσεως πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν παρά τινος τῶν φίλων του, ἵνα περιορισθῇ πως ἡ καθολικὴ ψηφοφορία καὶ τεθῶσι προσόντα εἰς τοὺς ἐκλογεῖς, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐξανέστη κατὰ τῆς τοιαύτης προτάσεως, εἰπὼν, ὅτι τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἔπρεπε νὰ μὴ εἶχε δοθῆ ἀρχῆθεν, ἀφοῦ ὅμως ἅπαξ ἐδόθη, δὲν δυνάμεθα πλέον νὰ τὸ περιορίσωμεν...

§55Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι, διότι ἐγὼ θεωρῶ, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο, καὶ ἂν δὲν ἦτο δεδομένον.

§56ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τόσῳ τὸ καλλίτερον... Ἔπρεπεν ὅμως νὰ μὴ εἶχεν ὁ λαὸς καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγειν τοὺς ἀστυνόμους Δημάρχους του· ἀφοῦ ὅμως τὸ ἔχει, καὶ τὸ ἔχει ἀνέκαθεν, ὡς εἴδομεν, ἂν θελήσητε τώρα νὰ τὸ ἀφαιρέσητε ἀπ’ αὐτοῦ, βεβαίως θὰ τὸν ἐξωθήσητε εἰς τὰ ἄκρα. Τὴν σήμερον, ὅσον φατριαστικοὶ, ὅσον καταπιεστικοὶ καὶ ἂν ἦναι οἱ Δήμαρχοι ἀστυνόμοι, ὁ λαὸς ἔχει πάντοτε μίαν ἐλπίδα, ἵνα ἀποτινάξῃ ποτὲ τὸν ζυγόν των, καταψηφίζων αὐτοὺς ἐν καιρῷ τῶν νέων ἐκλογῶν. Ἀλλὰ διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς καθιστᾶτε τὸν ζυγόν του ἀσυγκρίτῳ τῷ λόγῳ ἐπαχθέστερον, ἀφ’ ἑτέρου τοῦ ἀποκόπτετε πᾶσαν ἐλπίδα εἰρηνικῆς ἀπαλλαγῆς ἐκ τῶν δεινῶν του. Ἀλλὰ δὲν ἐξωθεῖτε οὕτως αὐτὸν εἰς ἐξέργεσιν καὶ χρῆσιν βίας κατὰ τῆς βίας; Καταστρέφων, Κύριοι, τὸν λόγον, θὰ παρεκάλουν ἰδίᾳ ὑμᾶς, τοὺς τῆς πτέρυγος ἐκείνης, (δεικνύει τὴν ὑπουργικὴν πτέρυγα) νὰ σταθμίσητε καλῶς τὴν ψῆφον, ἣν καλεῖσθε νὰ δώσητε σήμερον. Κατήλθετε εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα τὴν 3 Μαΐου ὑπὸ τὴν σημασίαν, ἣν εἶχεν ἀναπετάσει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὡς ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐπὶ τῆς σημαίας ἐκείνης εἶχεν ἀναγράψει ὡς πρῶτον ἄρθρον τοῦ νέου πολιτικοῦ προγράμματός του τὴν αὐτοδιοίκησιν, ἣν ἐπηγγέλλετο ὡς πανάκειαν ὅλων τῶν δεινῶν, τῶν κατατρυχόντων τὴν Ἑλλάδα. Τίνα ὅμως λόγον θὰ δώσητε ὑμεῖς μίαν ἡμέραν, ἐπανερχόμενοι πρὸ τῶν ἐκλογέων σας, ἂν ψηφίσητε νῦν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, δι’ οὗ καταλύεται τὸ τελευταῖον ἴχνος αὐτοδιοικήσεως ἐν Ἑλλάδι; τίνα λόγον θὰ δώσητε πρὸς αὐτοὺς, καταργοῦντες νῦν τὸν θεσμὸν τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, ὅστις εἶναι, κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ ἀειμνήστου Σπυρίδωνος Τρικούπη, ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος τῆς δημοτικῆς των ἐλευθερίας; Σταθμίσατε, Κύριοι, καλῶς τὴν ψῆφον, ἣν μέλλετε ὅσον οὔπω νὰ δώσητε, ἀναλογιζόμενοι ἰδίᾳ, ὅτι ἐξ αὐτῆς ἐξήρτηται νὰ ἀπαλλαγῇ ἢ μὴ ἡ χώρα ἐπικειμένων ταραχῶν καὶ ἀναστατώσεων, αἵτινες δύνανται οὐ μόνον τὸ ἐνεστὼς, ἀλλὰ καὶ τὸ μέλλον τοῦ Ἑλληνισμοῦ νὰ διακυβεύσωσι.

§57ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὰς μακρὰς, κύριοι Βουλευταί, καὶ λεπτομερεῖς ἀγορεύσεις τοσούτων συναδέλφων, κατανοῶ, ὅτι τὸ προκείμενον θέμα δύναται νὰ θεωρηθῇ ἐξηντλημένον, καὶ συναισθάνομαι, ὅτι ἤθελον ὑποπέσει εἰς κατάχρησιν τῆς ὑμετέρας ἀνοχῆς, ἂν ἤθελον πραγματευθῆ περὶ αὐτοῦ ἐν ἐκτάσει. Ἀλλ’ ἐπιτρέψατέ μοι ὀλίγας μόνον λέξεις περὶ αὐτοῦ νὰ προσθέσω. Προτείνουσι, κύριοι Βουλευταί, τροποποίησιν σπουδαιοτάτου ὀργανισμοῦ τοῦ Κράτους, λειτουργοῦντος παρ’ ἡμῖν ἀπὸ τῆς συστάσεως ἀκόμη τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου· ὤφειλον ἑπομένως νὰ δηλώσωσι πρὸς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, τοὺς ἐπιβάλλοντας ἢ δικαιολογοῦντας τοιοῦτον μέτρον. Ἠκούσατε δὲ τίνα λόγον προέβαλον ἅπαντες οἱ ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου ἀγορεύσαντες μέχρι τοῦδε· προέβαλον τὸν λόγον, ὅτι ἡ δημοσία τάξις παρ’ ἡμῖν ἐκ βάθρων διεσαλεύθη, ἕνεκα τῆς πλημμελοῦς λειτουργίας τῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν. Δὲν εἶμαι βεβαίως ἐγώ, ὅστις θ’ ἀμφισβητήσω τὴν ἐκ βάθρων ἀληθῶς διατάραξιν τῆς δημοσίας τάξεως, διότι πολλάκις ἐφείλκυσα ἐπ’ αὐτῆς τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Ἔθνους. Ἀλλὰ τίνα, κύριοι Βουλευταὶ, τὰ αἴτια τῆς ὀδυνηρᾶς ἀληθῶς ταύτης καταστάσεως; Εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν αἰτίων τούτων προέβησαν ἤδη πολλοὶ τῶν ἀγορευσάντων. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὀφείλομεν ἔτι νὰ ἐγκύψωμεν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, διότι ὁ ἐπιχειρῶν θεραπείαν νοσηρᾶς τινος καταστάσεως, πρὸ πάντων ὀφείλει νὰ σχηματίσῃ ἀσφαλῆ γνώμην περὶ τῶν αἰτίων, ἐξ ὧν αὕτη προῆλθεν. Εἶναι ἐρωτῶ, ἀληθὲς, ὅτι ἡ δημοσία τάξις διεσαλεύθη ἐκ βάθρων παρ’ ἡμῖν ἕνεκα πλημμελοῦς λειτουργίας τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας; Ἐγὼ, Κύριοι, φρονῶ, ὅτι οἱ προβάλλοντες ἰσχυρισμὸν τοιοῦτον δὲν ἐμελέτησαν ἐπαρκῶς τοὺς νόμους, τοὺς κανονίζοντας παρ’ ἡμῖν τὰ τῆς ἀστυνομίας, καὶ δὲν ἐξετίμησαν δεόντως τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῶν μέχρι τοῦδε. Εἶπον ἤδη πρὸς ὑμᾶς οἱ ἀγορεύσαντες, ὅτι ἐν τῇ γενικῇ ἐννοίᾳ τῆς ἀστυνομίας πολλὰ καὶ ποικίλα περιέχονται καθήκοντα. Ἀλλ’ ἴσως δύνανται ταῦτα νὰ καταταχθῶσιν εἰς δύο κατηγορίας· εἰς τὰ ἀφορῶντα εἰς προστασίαν τῶν προσώπων καὶ τῶν πραγμάτων κατ’ ἀξιοποίνων πράξεων, διαταραττουσῶν τὴν δημοσίαν τάξιν, καὶ εἰς τὰ περιέχοντα πρόνοιαν ὑπὲρ τῆς ὑγείας, ὑπὲρ τῆς διατροφῆς, ὑπὲρ τῆς εὐζωΐας ἐν γένει τῶν πολιτῶν, καὶ ὑπὲρ προφυλάξεως αὐτῶν ἀπὸ τοσούτων κινδύνων, εἰς οὓς ἡ ἀνθρωπότης εἶναι ἐκτεθειμένη. Εἶναι δὲ ἀληθὲς, ὅτι τὴν ἀστυνομίαν ἐν τῇ γενικῇ σχεδὸν αὐτῆς ἐννοίᾳ ὁ νόμος ἀνέθηκεν ἀνέκαθεν εἰς τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς, ἵνα ἐξασκήσωσιν αὐτὴν ἐν ὀνόματι, κατ’ ἐπιταγὴν καὶ ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἠρκέσθη ἆρά γε τὸ Κράτος εἰς μόνην ταύτην τὴν πρόνοιαν πρὸς τήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως ἐν τῇ ἐπικρατείᾳ; Ἀπεξεδύθη ἆράγε τοῦ δικαιώματος καὶ τοῦ καθήκοντος, ὅπερ ἔχει νὰ μεριμνήσῃ αὐτὸ περὶ τῆς διατηρήσεως τῆς δημοσίας τάξεως; Βεβαίως, Κύριοι, οὐχί· οὐδὲ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναθέσῃ τὸ Κράτος τὴν τήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως ἐν τῇ ἐπικρατείᾳ εἰς μόνας τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς, ἅμα τῇ πρώτῃ αὐτῶν ἐμφανίσει ἐν τῷ Κράτει. Τὸ Κράτος ἐπεφύλαξε πλῆρες τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον, ἵνα ἐξασκήσῃ αὐτὸ τὴν ἐν τῇ ἐπικρατείᾳ ἀστυνομίαν, ἵνα τηρήσῃ αὐτὸ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν καὶ τάξιν. Τὸ ἀποδεικνύει τὸ διάταγμα περὶ ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον ῥητῶς ἀναθέτει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο τὴν ἐξασφαλιστικὴν, ὡς τὴν λέγει, ἀστυνομίαν πρὸς τήρησιν τῆς τάξεως, τὴν ἀστυνομίαν τῶν ἀγορῶν, τὴν ἠθικὴν, ὡς τὴν λέγει, ἀστυνομίαν, καὶ ἄλλα τοιαῦτα καθήκοντα. Τὸ ἀποδεικνύει αὐτὸς ὁ νόμος ὁ διοικητικὸς, ὁ κατόπιν ψηφισθεὶς, διὰ τοῦ ὁποίου εἰς τὰς διοικητικὰς ἀρχὰς τοῦ Κράτους, εἰς τοὺς Νομάρχας, ἀνατίθενται ἐπίσης ὅλοι οἱ διάφοροι κλάδοι, οἱ περιεχόμενοι ἐν τῇ γενικῇ ἐννοίᾳ τῆς ἀστυνομίας. Διετήρησε λοιπὸν ἀναντιῤῥήτως εἰς ἑαυτὸ τὸ Κράτος τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον νὰ ἀσφαλίσῃ τὴν τάξιν ἐν τῇ Πολιτείᾳ. Καὶ ποῖα μέτρα ἔλαβε πρὸς τοῦτο; Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον κατήρτισε δύναμιν μεγάλην, ὠργάνωσεν αὐτὴν στρατιωτικῶς, τὴν ὑπέβαλεν εἰς στρατιωτικὴν πειθαρχίαν, τὴν ἔθηκεν ὑπὸ ἑνιαίαν διεύθυνσιν καθ’ ὅλην τὴν ἐπικράτειαν, διένειμεν αὐτὴν καθ’ ὅλην τὴν χώραν, καὶ τὴν ὠνόμασεν, ὡς ἐκ τοῦ προορισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἔχει, χωροφυλακήν. Ἀπὸ τῆς πρώτης λοιπὸν ἱδρύσεως τοῦ βασιλείου τούτου ὠργανώθη πλήρης αὐτὴ ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, τὴν ὁποίαν δῆθεν σήμερον ἐπιχειροῦσι νὰ εἰσαγάγωσιν εἰς τὸ Κράτος, καὶ ἐλήφθη πρόνοια περὶ στρατολογίας καὶ μορφώσεως ἁπάντων τῶν ἀποτελούντων αὐτὴν ὀργάνων, ἀπὸ τοῦ ἀνωτάτου μέχρι τοῦ κατωτάτου. Τί δὲ ἀνετέθη εἰς αὐτήν; Ἀκριβῶς ἐκεῖνος ὁ κλάδος τῆς ἀστυνομίας, ὅστις ἀφορᾷ εἰς τὴν τήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας καθ’ ὅλον τὸ Κράτος. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὸν κανονισμὸν τῆς χωροφυλακῆς. Τί θέλετε ἴδει ἐκεῖ; Δὲν μένει κἀνὲν καθῆκον, σχετικὸν μὲ τὴν τήρησιν τῆς τάξεως, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἀνετέθη εἰς τὴν χωροφυλακήν· αὐτὴ ὀφείλει νὰ περιπολῇ ἐν ταῖς πόλεσι καὶ ἐν τῇ ὑπαίθρῳ χώρᾳ, αὐτὴ ὀφείλει νὰ φυλάττῃ τὴν ἀσφάλειαν τῆς συγκοινωνίας, αὐτὴ νὰ προστατεύῃ τὴν ἀγροτικὴν ἰδιοκτησίαν, αὐτὴ νὰ παρίσταται εἰς πᾶσαν συνάθροισιν ἀνθρώπων, ἐξ ἧς ἠδύνατο νὰ προκύψωσιν ἀταξίαι, αὐτή νὰ συλλαμβάνῃ πάντας τοὺς κακοποιούς, ἢ τοὺς μὴ ἔχοντας σώας τὰς διανοητικάς των δυνάμεις. Πᾶσα πρόνοια, δυναμένη νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῆς τάξεως, ἀνετέθη εἰς τὴν χωροφυλακήν. Καὶ ἀνετέθη εἰς αὐτὴν καὶ τὸ καθῆκον νὰ ἐκτελῇ τὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις, νὰ ἐκτελῇ τὰ ἐντάλματα καὶ τὰ κατασχετήρια τῶν ἀνακριτῶν κατὰ κατηγορουμένων καὶ φυγοδίκων. Αὐτὴ εἶναι, Κύριοι, ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, τὴν ὁποίαν ἀνέκαθεν ἐμόρφωσε τὸ Κράτος, ἵνα δυνηθῇ νὰ συντηρήσῃ τὴν τάξιν, καὶ ἔταξεν αὐτὴν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, εἰς ἣν ἀνετέθη ἡ γενικὴ ἀστυνομία. Παρὰ τῇ ἀστυνομίᾳ ταύτῃ λειτουργεῖ καὶ ἡ τοπικὴ ἀστυνομία, ἡ εἰς τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς ἀνατεθεῖσα. Ἀλλ’ αὕτη ἔχει ἀνάγκην τῶν ἐνισχύσεων ἐκείνης· διότι, ὡς ἐκ τῶν σχέσεων αὐτῆς μετὰ τῶν κατοίκων, ἐκ τοῦ φόβου τῶν παρεξηγήσεων, ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἐπαρκοῦς δυνάμεως, ἀδυνατεῖ πολλάκις, ἵνα ἐκτελέσῃ δεόντως τὸ καθῆκον αὐτῆς. Δι’ ὃ καὶ ῥητὴ ὑποχρέωσις τῆς χωροφυλακῆς ἀνεγράφη νὰ συνδράμῃ τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν. Ἀλλὰ πῶς νὰ ζητήσῃ τὴν συνδρομὴν ταύτην ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία, ἀφοῦ οὐδὲ σκιὰ χωροφυλακῆς εὑρίσκεται εἰς τοὺς πλείστους δήμους; Ἀλλ’ ἐὰν, Κύριοι, ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία εὑρίσκεται ἐν ἥττονι ἀσυγκρίτῳ λόγῳ θέσει, ἵνα τηρήσῃ τὴν δημοσίαν τάξιν, ἂν ἔχῃ πρὸς τοῦτο ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς τῆς χωροφυλακῆς, ἔχει ὅμως ἕτερα μέσα, διὰ τῶν ὁποίων δύναται ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰ ἄλλα ἐκεῖνα καθήκοντα, τὰ ὁποῖα εἰς αὐτὴν ἀνετέθησαν, τὰ καθήκοντα τῆς προστασίας τῆς ὑγείας, τῆς εὐημερίας, τῆς εὐζωΐας, τῆς ἀσφαλείας τῶν πολιτῶν. Καὶ τὰ μέσα ταῦτα δὲν εἶναι οἱ κλητῆρες καὶ ἡ ὑλικὴ βία· ὁ νόμος ἔδωκεν εἰς αὐτὴν ἓν ἄλλο δικαίωμα, μίαν μεγάλην ἐξουσίαν, οἵαν οὐδεμία ἄλλη ἀρχὴ ἔχει ἐν τῷ Κράτει· ἔδωκεν εἰς αὐτὴν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδίδῃ ποινικοὺς νόμους, νὰ ἐκδίδῃ διατάξεις δι’ ὧν λαμβάνει περὶ τῆς εὐζωΐας, ὑγείας καὶ ἀσφαλείας, τῶν πολιτῶν μέτρα, τὰ ὁποῖα ὀφείλουσιν ἐπὶ ποινῇ νὰ ἐκτελῶσιν ὅλοι οἱ πολῖται. Αὐτή εἶναι ἡ κυρία δύναμις τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, τὸ ἐκδίδειν ἀστυνομικὰς διατάξεις. Δι’ αὐτοῦ τοῦ μέσου δύναται ἡ ἀστυνομία ἡ δημοτικὴ νὰ εἰσάγῃ βαθμηδὸν τὴν τάξιν, τὴν ἀσφάλειαν, τὴν εὐπρέπειαν, ὅλα αὐτὰ τὰ ἀγαθά, ἅτινα ἀποτελοῦσι τὸν νεώτερον πολιτισμόν. Γνωρίζομεν οὕτω, πῶς εἶναι παρ’ ἡμῖν ὠργανωμένη ἡ ἀστυνομία. Ἡ τήρησις τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας εἶναι καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκτελεῖ τοῦτο διὰ τῆς χωροφυλακῆς. Ἡ τοπικὴ ἐξασφάλισις τῶν δικαιωμάτων καὶ τῆς εὐημερίας τῶν πολιτῶν εἶναι ἔργον τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, καὶ ἐκτελεῖται διὰ τοῦ Δημάρχου, δι’ ἀστυνόμου ὑπὸ τοῦ Δημάρχου ὑποδεικνυομένου. Τούτων οὕτως ἐχόντων, ὅταν ἔρχωνται οἱ κυβερνῆται καὶ λέγωσι πρὸς ὑμᾶς, ὅτι ἡ δημοσία τάξις διεταράχθη ἐκ βάθρων, ὅτι τὰ ἐγκλήματα ἐπολλαπλασιάσθησαν εἰς ἀπίστευτον βαθμόν, ὅτι οἱ φυγόδικοι, οἱ ὁποῖοι λυμαίνονται τὸ Κράτος, ἀνῆλθον εἰς 11,000, ὅταν λέγωσι ταῦτα πάντα, εἰς ποῖον ἄλλον ἐπιῤῥίπτουσι τὴν εὐθύνην ἢ εἰς ἑαυτούς; Καὶ πῶς ἡ Κυβέρνησις, διὰ τῆς μεγάλης αὑτῆς δυνάμεως, ἣν διαθέτει, καὶ ἥτις δύναται νὰ ἐνισχυθῇ δι’ ὅλου τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ, πῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐμερίμνησεν, ἵνα μὴ ἐπέλθῃ ἡ ἡμιβάρβαρος αὕτη κατάστασις, ὡς τὴν ὠνόμασαν, εἰς τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος διατελεῖ; Ποῖα μέτρα ἔλαβε πρὸς βελτίωσιν καὶ ἐνίσχυσιν αὐτῆς τῆς χωροφυλακῆς, ἡ ὁποία ἐπὶ μακρὰ ἔτη, Κύριοι, ἐπήρκεσεν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων της; Διατὶ αὕτη ἔπαυσε πλέον λειτουργοῦσα; Διότι οὐ μόνον δὲν ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις μέτρον τι πρὸς βελτίωσιν τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς, ἀλλ’ ἀντιθέτως ἔλαβε πᾶν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ τὴν περιαγάγῃ εἰς πλήρη παραλυσίαν καὶ ἀχρηστίαν. Μετέβαλεν ἀσυνέτως τὸν τρόπον τῆς στρατολογίας τῶν ὀργάνων αὐτῆς, καὶ ἀντὶ ἀρχαίων καὶ ἐμπείρων χωροφυλάκων, χορηγοῦσιν εἰς τὴν χωροφυλακὴν νέους ἀπείρους καὶ ἀνικάνους. Διαθέτουσι δὲ τὰ ὄργανα αὐτῆς, ἀπὸ τοῦ ἀνωτάτου, οὐχὶ ὅπως αἱ ἀνάγκαι τῆς δημοσίας τάξεως ἀπαιτοῦσιν, ἀλλ’ ὅπως τὰ συμφέροντα τῶν πολιτευομένων ἐπιβάλλουσιν. Ἐὰν λοιπὸν ἡ δημοσία τάξις διεταράχθη, τολμᾶτε νὰ ἐπιῤῥίπτητε τὴν εὐθύνην εἰς τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν τοῦ Κράτους, καὶ δὲν ἐννοεῖτε, ὅτι εἰς ὑμᾶς πρὸ πάντων ἐπιπίπτει ἡ εὐθύνη αὕτη; Ἀλλὰ θὰ ἐρωτήσῃ τις: καὶ λοιπὸν ἐκπληροῖ δεόντως τὸ καθῆκον αὐτῆς ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία; Ὄχι, Κύριοι· ὑπάρχουσι βεβαίως ἀξιέπαινοι ἐξαιρέσεις Δημάρχων, οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν πράγματι διὰ πατρικῆς διοικήσεως νὰ τηρήσωσι πληρεστάτην τὴν τάξιν ἐν τοῖς δήμοις, καὶ νὰ προαγάγωσιν αὐτοὺς ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν· ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἀρνηθῶ, ὅτι κατὰ κανόνα δὲν λειτουργεῖ ὡς δεῖ καὶ ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία. Ἀλλ’ ἆρά γε μόνον ἐν τῇ διαχειρίσει τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας ἀναφαίνονται παρ’ ἡμῖν αἱ ἐλλείψεις; Λειτουργεῖ ἆρά γε κάλλιον τῆς ἀστυνομικῆς δικαιοσύνης ἡ δικαιοσύνη ἡ ὑπὸ τῶν Εἰσαγγελέων διευθυνομένη; Ὑπάρχουσιν, εἶπον, πολλαὶ μηνύσεις ἐκκρεμεῖς ἐπὶ πταίσμασι καὶ δὲν ὑπάρχουσι πλείονες ἀκόμη ἐπὶ πλημμελήμασι καὶ κακουργήμασι, σηπόμεναι εἰς τὰ εἰσαγγελικὰ καὶ ἀνακριτικὰ γραφεῖα; Παραγράφονται ἀληθῶς πταισματικαὶ παραβάσεις εἰς τὴν πταισματικὴν δικαιοσύνην· καὶ δὲν ἀναγινώσκετε τὰ βουλεύματα, ἵνα ἴδητε, ὅτι πλεῖστα ἐξ αὐτῶν ἀθωοῦσι τοὺς κατηγορουμένους, λόγῳ παραγραφῆς! Ἀλλὰ, καὶ ἐὰν πλημμελῶς λειτουργῇ ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία, δὲν ὑπέχουσι τάχα εὐθύνην τινὰ ἐπὶ τούτῳ οἱ κυβερνῶντες; Βεβαίως ὑπέχουσι μεγάλην εὐθύνην, διότι ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία ἐξασκεῖται ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν. Ὁ Δήμαρχος ἢ ὁ ἀστυνόμος ὀφείλουσι νὰ ὑποβάλλωσι καθ’ ἑκάστην προφορικῶς καὶ ἐγγράφως ἀναφορὰς εἰς τοὺς Νομάρχας καὶ Ἐπάρχους, καὶ ὀφείλουσι νὰ ἐκτελῶσι ταχέως τὰς διαταγὰς, τὰς ὁποίας λαμβάνουσι παρ’ ἐκείνων. Ἐὰν πλημμελῶς λειτουργῇ ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία, τί ἐνήργησαν τὰ ὄργανα τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα ἐπαναφέρωσιν αὐτὴν εἰς τὸ καθῆκον; Ἀλλὰ πῶς εἶναι, Κύριοι, δυνατὸν νὰ τολμήσωσι τὰ ὄργανα τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀπευθύνωσιν ἐπιτιμήσεις ἢ τιμωρίας κατὰ τῶν ὀργάνων τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, ὅταν ταῦτα προστατεύωνται ὑπὸ φίλων τῆς Κυβερνήσεως πολιτευομένων; Καὶ πῶς οἱ ἐξασκοῦντες τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν Δήμαρχοι θὰ προσβλέψωσι μετὰ προσοχῆς εἰς τὰς παρατηρήσεις τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων, ὅταν γνωρίζωμεν, ὅτι ἡ θέσις τῶν τελευταίων τούτων ἐξαρτᾶται πολλάκις ἀπὸ τῆς θελήσεως καὶ τῶν ἀπαιτήσεων ἐκείνων; Καὶ πῶς θέλετε νὰ προσενεχθῶσιν αὐστηρῶς πρὸς τοὺς Δημάρχους οἱ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι, ὅταν αὐτοὺς τοὺς Δημάρχους, περὶ τῶν ὁποίων τοσοῦτον δυσμενῶς συνάδελφοί τινες ἐξεφράσθησαν, ὅταν αὐτοὺς καλῶμεν ἐν Ἀθήναις κατὰ πᾶσαν παραμονὴν ἐκλογῶν, καὶ μετ’ αὐτῶν ἐν τοῖς προθαλάμοις τῶν Ὑπουργείων καταρτίζωμεν τοὺς ὑπουργικοὺς συνδυασμούς, ἐκλιπαροῦντες διὰ θωπειῶν καὶ ἄλλων μέσων τὴν ἐκλογικὴν ὑποστήριξιν αὐτῶν; Πᾶσα λοιπὸν ἡ εὐθύνη καὶ αὐτῆς τῆς κακῆς λειτουργίας τῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν ἐπιβαρύνει κατὰ τὸ πλεῖστον αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ἀντὶ, ἀναγνωρίζοντες οἱ κυβερνῆται τὴν ἰδίαν αὑτῶν εὐθύνην ἐπὶ τῇ ἐκ βάθρων διαταράξει τῆς δημοσίας τάξεως, νὰ μεριμνήσωσιν ἐπιμελέστερον πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ἰδίων ἑαυτῶν καθηκόντων, τολμῶσι νὰ ἐπιῤῥίψωσιν ἅπασαν τὴν εὐθύνην εἰς τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν καὶ νὰ ζητήσωσι τὴν κατάργησίν της! Καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο, Κύριοι, ὅπως ἀξιόλογα πρὸ ὀλίγου εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτής, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ δικαίωμα τοῦ διορισμοῦ τοῦ δημοτικοῦ ἀστυνόμου ἀπὸ τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν, ἵνα ἀναθέσωμεν αὐτὸ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τηροῦντες κατὰ τὰ λοιπὰ τοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους νῦν λειτουργοῦσιν αἱ δημοτικαὶ ἀστυνομίαι, ἠδύνατό τις νὰ ὑποχωρήσῃ, διότι τοιοῦτόν τι μέτρον ἐλήφθη καὶ εἰς ἄλλα Κράτη. Δὲν γνωρίζω ἀκριβῶς τὴν σχετικὴν νομοθεσίαν ἄλλων Κρατῶν· ἀλλ’ ἐν Γαλλίᾳ εἰς ὅλους τοὺς δήμους δύναται νὰ διορίσῃ ἀστυνόμον ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, ἀλλ’ ἀστυνόμον διατελοῦντα εἰς σχέσιν πρὸς τὸν Δήμαρχον, ὅπως οἱ νῦν ἀστυνόμοι διατελοῦσιν. Ἀντὶ τούτου ὅμως τί, Κύριοι, προβάλλουσι; Τὴν πλήρη ἀφαίρεσιν τοῦ δικαιώματος τοῦ ἀστυνομεῖν, ὅπερ ἔχουσιν οἱ δημοτικοὶ ἄρχοντες! Καὶ εἰς ποῖον ἀναθέτουσι τὸ δικαίωμα τοῦτο; Εἰς τοὺς πλείστους τῶν δήμων ἀναθέτουσιν αὐτὸ εἰς αὐτὴν τὴν χωροφυλακὴν, αὐτὴν τὴν παραίτιον ὅλου τοῦ κακοῦ, αὐτὴν, ἕνεκα τῆς ἀδρανείας τῆς ὁποίας 11,000 φυγόδικοι ὑπάρχουσιν ἐν τῷ Κράτει, εἰς αὐτὴν τὴν χωροφυλακὴν ἀναθέτουσι τοῦ λοιποῦ πλήρη τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ χωροφυλακὴ δύναται νὰ ᾖναι ἐπιτηδεία εἰς τὸ νὰ φυλάττῃ τὴν τάξιν, νὰ συλλαμβάνῃ τοὺς κακοποιοὺς, νὰ ἐκτελῇ ἐντάλματα, ποίαν, ἐρωτῶ, ἔχει εἰδικότητα ἡ χωροφυλακὴ εἰς τὸ νὰ λαμβάνῃ δι’ ἀστυνομικῶν διατάξεων τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ἀναγκαῖα εἰς προαγωγὴν καὶ εὐημερίαν τοῦ δήμου; Εἰς τίνας δὲ ἄλλους ἀναθέτουσι τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν; Εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ. Βεβαίως μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ ὑπάρχουσι καὶ ἄνδρες, δυνάμενοι νὰ ἐκπληρώσωσι πρεπόντως τὸ τοιοῦτον καθῆκον· καὶ ἀπόδειξις περιφανὴς τούτου εἶναι ὁ διευθύνων τὴν ἐν Ἀθήναις ἀστυνομίαν. Ἀλλὰ δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐν τῷ στρατῷ ὑπάρχουσιν ἐν μεγάλῳ ἀριθμῷ οἱ τοιοῦτοι ἄνδρες; Ἐκεῖνο, Κύριοι, τὸ ὁποῖον ἐκ πείρας γνωρίζω, εἶναι, ὅτι εἰς τὸν διευθύνοντα ἐνταῦθα τὴν ἀστυνομίαν ἐδόθη πληρεστάτη ἐλευθερία, ἵνα ἐκλέξῃ τὰ ὄργανά του ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ, οἵτινες ἠδύναντο νὰ θεωρηθῶσιν ἐπιτηδειότεροι διὰ τὸν σκοπὸν τοῦτον. Καὶ προέβη ὁ ἀξιωματικὸς ἐκεῖνος εἰς ἐκλογὴν τοιούτων ὀργάνων ἐξ ὅλης τῆς φρουρᾶς, τῆς ἐν Ἀθήναις ὑπηρετούσης. Καὶ ὅμως αὐτὸς ὁ ἴδιος, μετὰ παρέλευσιν οὐχὶ πολλοῦ χρόνου, προέτεινε τὴν ἀντικατάστασιν πολλῶν ἐξ αὐτῶν, διότι ἐκ πείρας ἀπεδείχθησαν μὴ ἐπαρκεῖς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Πῶς λοιπὸν δύνασθε νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ἐν τῷ στρατῷ μόνον ὑπάρχουσιν ἐκεῖνοι, οἵτινες δύνανται νὰ διεξαγάγωσι δεόντως αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν; Δύναται ὁ στρατιωτικὸς νὰ ἔχῃ φρόνημα, θάῤῥος, νὰ ἐπιβάλληται εἰς τὸν κόσμον, ἀλλὰ διὰ τὸν ἀστυνομικὸν ὑπάλληλον ἀπαιτοῦνται καὶ πολλὰ ἄλλα προσόντα, ἀπαιτοῦνται καὶ τρόποι ἤπιοι, καὶ λεπτότης ἐνεργείας, καὶ γνῶσις τῶν τοπικῶν κοινωνικῶν ἕξεων, καὶ γνῶσις τῆς νομοθεσίας, ἥτις διέπει τὴν ἀστυνομίαν καὶ κανονίζει ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰ καθήκοντα τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς· καὶ τὰ προσόντα ταῦτα δὲν ἔχουσι πάντοτε οἱ στρατιωτικοί. Ἀλλὰ ἕτερόν τι συμβὰν ἔπρεπε νὰ καταστήσῃ ὑμᾶς δειλοτέρους εἰς τὴν πρότασιν τοῦ νομοσχεδίου. Τί ἔλεγε, Κύριοι, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς πρὸ ὀλίγων ὡρῶν ἐνταῦθα; Ὅτι παρ’ ἡμῖν ἡ ὕπαρξις τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων ἀποτελεῖ κατάστασιν πραγμάτων χειροτέραν τῆς καταστάσεως τῆς πολιορκίας. Καὶ διατί; Κατάστασις τῆς πολιορκίας σημαίνει ἀναστολὴν τῆς ἰσχύος τῶν νόμων καὶ πάσης ἐξουσίας, ἵνα λειτουργήσῃ δικτατορικῶς ἡ στρατιωτικὴ ἐξουσία. Ἀλλὰ πῶς ἡ ἀποστολὴ ἀποσπασμάτων δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐπάγουσα κατάργησιν τῶν νόμων; Τίνα ἔχει ἔννοιαν ἡ ἀποστολὴ ἀποσπασμάτων, κύριοι Βουλευταί; Ὅτι ἀνατίθεται εἰς ἀξιωματικόν τινα, ἐπὶ παροχῇ στρατιωτικῆς δυνάμεως, ἡ ὑπηρεσία τῆς συλλήψεως τῶν φυγοδίκων. Καὶ ἂν οἱ ἐκτελοῦντες τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν ἠσθάνοντο σέβας πρὸς ἑαυτούς, πρὸς τὸν νόμον, πρὸς τὰ δικαιώματα τῶν συμπολιτῶν των, οὐδεμίαν ἤθελεν ἀποτελέσει ἡ ἐκτέλεσις αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας ἔκνομον κατάστασιν, οὐδεμίαν ἤθελε προκαλέσει φωνὴν διαμαρτυρίας. Πόθεν προέρχονται αἱ κατ’ αὐτὴν συμβαίνουσαι καταχρήσεις καὶ τὰ μέχρις οὐρανοῦ πολλάκις ἐγειρόμενα παράπονα; Προέρχονται διότι αὐτοὶ, εἰς οὓς ἀναθέτετε τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, αὐτοὶ, τοὺς ὁποίους λαμβάνετε ἐκ τῶν κόλπων τοῦ στρατοῦ, αὐτοὶ δὲν ἐμφοροῦνται πολλάκις ἐκ σεβασμοῦ πρὸς τὸν νόμον, πρὸς τὸ καθῆκον, πρὸς τὰ δικαιώματα τῶν συμπολιτῶν των, ἀλλ’ εἴτε ἐκ κακῶς ἐννοουμένου ζήλου, εἴτε ἐκ φατριασμοῦ καὶ ἐξ ἰδιοτελείας, παρεκτρέπονται πολλάκις εἰς πράξεις κατὰ τῶν πολιτῶν ἀκατονομάστους, αἱ ὁποῖαι ἐγείρουσιν ἐνίοτε τὴν κατάπληξιν καὶ τὴν φρίκην. Καὶ ὅμως εἰς αὐτοὺς τοὺς ἰδίους πρόκειται νὰ ἀναθέσητε πᾶσαν τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν τοῦ Κράτους! Πῶς αὐτοὺς τοὺς ἰδίους ἐν μὲν τῇ μεταβατικῇ ὑπηρεσίᾳ παρεστήσατε ὡς προκαλοῦντας κατάστασιν πολιορκίας, ἐν δὲ τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας θεωρεῖτε μεταβληθέντας εἰς ἁγίους ἀνθρώπους; Ἀλλὰ καὶ ὑπὸ ἄλλην τινὰ ἔποψιν δέον νὰ ἐξετασθῇ ὁ θεσμὸς, ὁ εἰσαγόμενος διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Γνωρίζομεν, ὅτι μεγάλην ἐκλογικὴν δύναμιν δύνανται νὰ ἐξασκήσωσι κατὰ τὴν ἐκλογὴν οἱ ἀστυνόμοι ἐν γένει τοῦ Κράτους, καὶ ἰδίως ὅταν ἦναι στρατιωτικοὶ, δύναμιν μείζονα ἐκείνης, τὴν ὁποίαν αὐτοὶ οἱ Δήμαρχοι δύνανται νὰ διαθέσωσιν. Ἂν αἱ Κυβερνήσεις κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν ἀπέβλεπον εἰς μόνην τὴν τήρησιν τῆς τάξεως καὶ ἐπέβαλλον εἰς τὰ ὄργανα αὐτῶν ἀποχὴν ἀπὸ πάσης εἰς αὐτὰς ἀναμίξεως, ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ διορισμὸς στρατιωτικῶν ὡς δημοτικῶν ἀστυνόμων δὲν θέλει κατ’ οὐδὲν παραβλάψει τὴν ἐλευθερίαν τῆς ψήφου τοῦ λαοῦ. Ἀλλ’ ὅταν, Κύριοι, ἔχωμεν Κυβερνήσεις, οἷαι αἱ ἐνεργήσασαι τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1885, τοῦ 1887, τοῦ 1890, αἱ ὁποῖαι πρὸ οὐδενὸς ὑπεχώρησαν μέσου, ἵνα ὑποστηρίξωσι τοὺς φίλους αὑτῶν ὑποψηφίους, Κυβερνήσεις, αἵτινες καὶ ἔκτακτα ἀκόμη μέσα ἔθεσαν εἰς ἐνέργειαν, οἷον τὴν ἐκ τῶν φυλακῶν ἀπόλυσιν ἁπάντων τῶν ἐν αὐταῖς φυλακισμένων, ἵνα μεταβῶσιν εἰς τὰς ἑστίας των καὶ διαθέσωσι τοὺς συγγενεῖς των ὑπὲρ τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων. Ὅταν ἔχωμεν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία τὸν Νομάρχην καὶ τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν Ζακύνθου ἀπέστειλεν εἰς τὰ ἐκεῖ δεσμωτήρια, ἵνα ζητήσωσιν ὁμοίαν συνδρομὴν τῶν καταδίκων, ἐπὶ ὑποσχέσει χαρίτων, πῶς τότε, Κύριοι, δὲν φοβεῖσθε, μήπως ὁ διορισμὸς στρατιωτικῶν ἀστυνόμων, οἷος προτείνεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, παραβλάψῃ καὶ ἀναιρέσῃ τὴν ἐλευθερίαν τῶν ἐκλογῶν; Πῶς δὲν φοβεῖσθε, μήπως ἐκτὸς τῶν Δημάρχων, τῶν καλουμένων κατὰ πᾶσαν ἐκλογὴν ἐνταῦθα, κληθῶσι καὶ αὐτοὶ οἱ στρατιωτικοὶ ἀστυνόμοι, ἵνα γνωμοδοτήσωσι περὶ τῶν προσώπων, ἅτινα θ’ ἀποτελέσωσι τοὺς ὑπουργικοὺς συνδυασμούς;

§58ΔΑΛΛΑΣ. Οἱ Δήμαρχοι θὰ ἦναι ἄχρηστοι τότε· θὰ καλοῦνται μόνον οἱ ἀστυνόμοι.

§59ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ λοιπὸν, κύριοι Βουλευταί, τίνες οἱ λόγοι, ἕνεκα τῶν ὁποίων δὲν δύναμαι ἐγὼ νὰ δώσω ψῆφον ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου. Μόνον ἂν ἐπρόκειτο νὰ ἀνατεθῇ ἁπλῶς εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα τοῦ διορισμοῦ τῶν δημοτικῶν ἀστυνόμων ἐξ οἱωνδήποτε προσώπων, καὶ ὑπὸ τοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους νῦν λειτουργεῖ ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία, ἠδυνάμην νὰ δώσω ψῆφον ὑπὲρ τοῦ τοιούτου μέτρου. Δὲν ἐπιχειρῶ νὰ ἐξετάσω τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ στρατιωτικὴν ἢ οἰκονομικὴν ἔποψιν, ἀφοῦ ἄλλοι ἔπραξαν ἤδη τοῦτο, καὶ καταλήγων τὸν λόγον, προσθέτω μίαν μόνην παρατήρησιν. Ἐπικρατεῖ δυστυχῶς παρ’ ἡμῖν πλημμελὴς ἕξις, νὰ ἀποδίδωμεν τὰ κακῶς ἔχοντα εἰς ἀτέλειαν τῶν νόμων, καὶ νὰ ζητῶμεν τὴν θεραπείαν αὐτῶν διὰ μεταβολῆς τῆς νομοθεσίας. Κατ’ ἐμὴν ὅμως γνώμην, τὰ κακῶς ἔχοντα προέρχονται, κατὰ κανόνα, ὀλίγας δυνάμενον νὰ ἔχῃ ἐξαιρέσεις, ἐξ ἐλλείψεων ἐκείνων, εἰς οὓς εἶναι ἀνατεθειμένη ἡ ἐκτέλεσις τῶν νόμων. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν προσώπων πρέπει νὰ ἐπιζητήσωμεν ἑκάστοτε τὴν θεραπείαν.

§60ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Θὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ὀλίγας λέξεις. Ἠκούσατε, κύριοι Βουλευταὶ, τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, λέγοντος, ὅτι ἡ κατάστασις ἡμῶν εἶναι ἡμιαγρία καὶ τὸ ἔγκλημα κατέκλυσε τὸν τόπον, καὶ ὅτι δέον νὰ καταφύγῃ εἰς ἔκτακτα μέτρα, ὅπως σώσῃ τὸν τόπον ἐκ τῆς τοιαύτης καταστάσεως, καὶ ζητοῦντος καὶ προτείνοντος ὡς τὸ μέτρον τὸ δυνάμενον νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν θεραπείαν τοῦ μεγάλου κακοῦ, ὡς περιέγραψεν αὐτὸ καὶ ὡς εἶναι πράγματι, ζητοῦντος νὰ καταλύσητε τὰς δημοτικὰς ἐλευθερίας, νὰ δημεύσητε τὴν δημοτικὴν περιουσίαν, ὅπως σχηματίσῃ σῶμα ἐκ χιλίων ἀνδρῶν, καὶ τὸ σχηματίσῃ ἐκ τῶν στοιχείων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀπαρτίζουσιν ἐν γένει πᾶσαν δύναμιν ἐκτελεστικὴν ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ. Ὅ,τι δὲν ἠδυνήθη νὰ κατορθώσῃ διὰ τῶν ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ἐδαπάνησε διοικῶν τὸν τόπον ἐπὶ ὀκτὼ ὅλα ἔτη διὰ τῆς ὑποστηρίξεως τῆς Βασιλείας καὶ τῶν Κοινοβουλίων, ἐλπίζει ὅτι θὰ κατορθώσῃ διὰ τῶν χιλίων ἀστυφυλάκων, τοὺς ὁποίους θὰ σχηματίσῃ, ἀφαιρῶν ἐκ τῆς δημοτικῆς ἐξουσίας καὶ τὴν δύναμιν, ἄνευ τῆς ὁποίας δὲν δύναται αὕτη νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἀποστολήν της καὶ τὰ μέσα τῆς ὑπάρξεως αὐτῆς. Καὶ ἀπορεῖ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, καὶ μὲ ἐπετίμησε, διότι τὰ πάντα κατακρίνω... (Θόρυβος).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, παρακαλῶ νὰ παύσουν οἱ διάλογοι.

§62ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Βεβαίως εἰς τοιαύτην Πολιτείαν, ἀπολήγουσαν εἰς τὴν ζοφερὰν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν περιέγραψε, καὶ ὑποσχομένην τοὺς καρποὺς, οἵτινες δυνατὸν νὰ προκύψωσιν ἐκ τοῦ μέτρου αὐτοῦ, βεβαίως δὲν ἐπιτρέπεται ἔπαινος, ἀλλὰ ψόγος καὶ κατάκρισις. Μεταβαίνω εἰς τὴν ἀναίρεσιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τῶν ῥητόρων τῆς Συμπολιτεύσεως πρὸς ἀντίκρουσιν τῶν λόγων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστήριξα τὴν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου γνώμην μου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἠμφισβήτησεν, ὅτι ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστον κλάδον τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, καὶ ὅτι προσβάλλεται ὁ θεμελιώδης ἡμῶν νόμος, τῆς ἐξουσίας τῆς ἀστυνομικῆς ἀφαιρουμένης ἀπὸ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς. Ἐστηρίχθη δὲ, πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ ἰσχυρισμοῦ του τούτου, εἰς τὸν νόμον τοῦ 1849. Ἀλλὰ ὁ νόμος τοῦ 1849 εἶναι προηγούμενος τοῦ Συντάγματος τοῦ 1864, διὰ τοῦ ὁποίου οἱ θεσμοὶ οἱ δημοτικοὶ ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς θεσμοὶ συνταγματικοί. Τὸ Σύνταγμα τοῦ 1843 δὲν περιεῖχε διάταξιν, ὁποίαν περιέχει τὸ Σύνταγμα τοῦ 1864. Καὶ ὅμως ἠκούσατε, ὅτι, ὅτε ὑπεβλήθη ὁ νόμος ἐκεῖνος εἰς τὴν Γερουσίαν, ἠγέρθησαν φωναὶ σεβασταὶ, αἱ ὁποῖαι κατέκριναν τὸν νόμον ἐκεῖνον, καὶ μετὰ λύπης ὑπέκυψαν εἰς αὐτόν. Διότι ἔγεινεν ὁ νόμος αὐτὸς πρὸ τοῦ Συντάγματος τοῦ 1864, καὶ διότι δὲν ἐζητήθη ἡ ἀναίρεσις αὐτοῦ, δὲν ἕπεται ὅτι τὸ Σύνταγμα δὲν κατέστησε πλέον τὰς δημοτικὰς ἐλευθερίας ἀπαραβιάστους καὶ ὑπερτέρας τῆς δικαιοδοσίας τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, χαρακτηρίσαν αὐτὰς ὡς θεμελιώδεις. Διατείνεται, ὅτι ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία παραχωρεῖται ὑπὸ τῆς ἐκτελεστικῆς μόνον κατὰ προαίρεσιν. Δὲν εἶναι τοῦτο ἀληθὲς, Κύριοι. Ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία εἶναι ἀναπόσπαστος ἀπὸ πάσης ἀρχῆς, διαχειριζομένης ἐξουσίαν τινά. Ὅπως ὁ κ. Πρόεδρος δὲν δύναται νὰ διευθύνῃ τὰς συνεδριάσεις τοῦ Σώματος ἄνευ ἀστυνομικῆς ἐξουσίας, ὅπως οἱονδήποτε σωματεῖον δὲν δύναται νὰ λειτουργήσῃ, ἂν δὲν ὑπάρχῃ ὁ διαχειριζόμενος τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν, ὅπως, ἂν ἐπισκεφθῇ τις καὶ Μονήν τινα, θὰ πεισθῇ, ὅτι ἄνευ Ἡγουμένου, διαχειριζομένου ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ τάξις ἐν αὐτῇ, τοιουτοτρόπως, Κύριοι, δημοτικὴ ἐξουσία, δημοτικὴ ἀρχὴ δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ, ἂν δὲν συνυπάρχῃ τὸ συμφυὲς μετὰ τῆς ἰδιότητος τῆς ἀρχῆς, τὸ συμφυὲς τῇ δημοτικῇ ἀρχῇ, ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία. Ἀδύνατον, Κύριοι, ὁ Δήμαρχος νὰ βηματίσῃ εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ δήμου του, ἂν δὲν ἔχῃ τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν, ἂν δὲν ἔχῃ τὰ πρὸς τοῦτο μέσα. Ἀλλὰ ἡ κεντρικὴ ἐξουσία, λέγετε, ἔχει τὴν ἀνωτέραν ἀστυνομίαν, ἑπομένως δύναται νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τοῦ δήμου τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν. Ἡ μία ἀστυνομία εἶναι διάφορος τῆς ἄλλης. Δύνανται νὰ συνυπάρξωσι, καὶ συνυπάρχουσι, διότι τὸ συμφέρον τῆς Πολιτείας ἐπιβάλλει τοῦτο, καθόσον δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἄνευ ἀστυνομικῆς ἐξουσίας διοίκησις. Ὅπως ἡ κεντρικὴ ἐξουσία, ἵνα δυνηθῇ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν της, καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τὴν διοίκησιν τῆς χώρας, ἔχει ἀνάγκην τῆς ἀστυνομίας, τοιουτοτρόπως καὶ ὁ Δήμαρχος, ἵνα ἐπιτελέσῃ τὸ καθῆκόν του ὡς Δήμαρχος, ἔχει ἀνάγκην τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας. Δύνασθε, ἂν θέλητε, νὰ πράξητε τὸ μὴ λογικὸν, δύνασθε νὰ καταλύσητε τὴν δημοτικὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ δὲν δύνασθε, παρὰ τὴν λογικὴν, παρὰ τὴν φύσιν τῶν πραγμάτων, νὰ ἰσχυρισθῆτε καὶ νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ἡ ἀστυνομία ἡ δημοτικὴ δύναται νὰ ἀποσπασθῇ ἀπὸ τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν, ἐνόσω ὑφίσταται δημοτικὴ ἀρχή. Ἀφ’ ἧς δὲ τὸ Σύνταγμα ἔθεσεν ὑπὸ τὴν σκέπην τοῦ Συντάγματος τὰς δημοτικὰς ἐλευθερίας, δὲν δύνασθε, χωρὶς νὰ παραβιάσητε αὐτὸ τὸ Σύνταγμα καὶ αὐτὰς τὰς ἐλευθερίας τὰς δημοτικάς, δὲν δύνασθε νὰ ἀφαιρέσητε ἀπὸ τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν κἀμμίαν ἐξουσίαν, κἀμμίαν ἐνέργειαν, ἡ ὁποία εἶναι ἀναποσπάστως συνδεδεμένη μετὰ τῆς φύσεως τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς. Ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ παραβιάζετε ῥητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, καταπατεῖτε τὰς συνταγματικὰς ἐλευθερίας καὶ ἀνατρέπετε τὰς δημοτικάς. Δὲν παραδέχεται ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ὁ νόμος αὐτοῦ εἶναι δημευτικός. Τὸ Σύνταγμα σᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ φορολογῆτε τοὺς πολίτας ἐξ ἴσου, καὶ δὲν σᾶς δίδει τὸ δικαίωμα, κατ’ ἰδίαν νὰ φορολογῆτε τοὺς πολίτας, καὶ κατ’ ἰδίαν νὰ φορολογῆτε τοὺς ἀπαρτίζοντες τὴν κοινότητα. Οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν κοινότητα φορολογοῦνται δυνάμει τῶν κειμένων φορολογικῶν νόμων. Δὲν δύνασθε περισσότερον. Διότι ὁ νόμος εἶπεν, ὅτι ὅλοι ὑποβαλλόμεθα ἐξ ἴσου εἰς τὸν φόρον ἀναλόγως τῆς περιουσίας μας, καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ φορολογήσωμεν τὸν ἕνα, καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὸν ἄλλον ἀφορολόγητον. Λοιπόν, ἀφοῦ φορολογοῦνται ἐν γένει οἱ δημόται, δὲν δύνασθε νὰ φορολογήσητε, δὲν ἔχετε τὴν ἐξουσίαν νὰ φορολογήσητε τὴν κοινότητα, τὴν ἀπαρτιζομένην ἀπὸ πολίτας ἤδη φορολογηθέντας. Διὰ φόρων εἰδικῶν οἱ δῆμοι ἀπαρτίζουσι μίαν περιουσίαν, τὴν ὁποίαν προορίζουσιν εἰς ῥητὰς ἀνάγκας τοῦ δήμου. Αὐτὴ ἡ περιουσία εἶναι ἱερά, ὅπως εἶναι ἱερὰ ἡ ἰδική μου, ὅπως εἶναι ἡ ἰδική σας, καὶ ὅπως, ἂν θελήσητε νὰ σφετερισθῆτε τὴν ἰδικήν μου ἢ οἱουδήποτε πολίτου τὴν περιουσίαν, δι’ οἱανδήποτε ἀνάγκην τῆς Πολιτείας, πράττετε δήμευσιν, πράττετε αὐθαιρεσίαν, τοιουτοτρόπως, σφετεριζόμενοι τὴν περιουσίαν τῶν δήμων, πράττετε μίαν δήμευσιν, παραβιάζετε τὸ Σύνταγμα. Ἐδιδάχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ σοφιστεύεσθαι. Καὶ βεβαίως διατελεῖ ὑπὸ διδάσκαλον, ὁ ὁποῖος καὶ τὸν Γοργίαν αὐτὸν ἤθελε κατανικήσει, ἂν ἐπρόκειτο νὰ τὸν ἀντικρούσῃ....

§63ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖον; Τὸν Γοργίαν;

§64ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Μάλιστα, τὸν Γοργίαν ἤθελε καταβάλει, ἂν ἐπρόκειτο νὰ τὸν ἀντικρούσῃ... Ἰσχυρίζεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ὁ νόμος ἐπιβάλλει δαπάνην εἰς τοὺς δήμους διὰ τὴν ἀστυνομίαν. «Ὅ,τι λοιπὸν δὲν πράττει ὁ δῆμος ἢ πράττει κακῶς, δύναμαι νὰ τὸ πράξω ἐγώ», λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς, λαμβάνων μέρος ἐκ τῆς περιουσίας τοῦ δήμου. Πρῶτον, ἡ βάσις τοῦ ἰσχυρισμοῦ δὲν εἶναι ἀληθής· ὁ νόμος δὲν ἐπιβάλλει εἰς τὸν δῆμον δαπάνην διὰ τὴν ἀστυνομίαν, ἀλλ’ ἀναθέτει εἰς τὸν Δήμαρχον, ὁ ὁποῖος λόγῳ τιμῆς θεωρεῖται ὅτι γίνεται Δήμαρχος, ἀναθέτει εἰς αὐτὸν τὴν ἐνάσκησιν καὶ τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, διότι δὲν ἠδύνατο, σεβόμενος τὴν αὐτοδιοίκησιν τῶν δήμων, νὰ ἐπιβάλῃ δαπάνην, ἡ ὁποία δὲν ἤθελε θεωρηθῆ παρ’ αὐτοῦ τοῦ δήμου ἀναγκαία. Κατὰ γενικὸν κανόνα, οἱ δῆμοι δὲν δαπανῶσι σχεδὸν τίποτε διὰ τὴν ἀστυνομίαν, διότι καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη, Κύριοι. Ὅσοι γνωρίζομεν τὸν τόπον γνωρίζομεν καλῶς, ὅτι οἱ Δήμαρχοι, καὶ χωρὶς νὰ ἔχωσιν ἀστυνόμους, δύνανται, ὅταν θέλωσι, νὰ ἐκπληρώνωσι τὰ μεθ’ ὧν βαρύνονται ἀστυνομικὰ καθήκοντα. Βεβαίως, ἂν ἐπρόκειτο νὰ ἐκτελέσωσι καὶ τὴν ἀστυνομίαν, ἡ ὁποία βαρύνει τὴν ἐξουσίαν, δὲν ἦτο δυνατόν. Ἀλλὰ διὰ τὴν ἀστυνομίαν, ἡ ὁποία τοὺς βαρύνει, ἀνάγκην δαπάνης δὲν ἔχουσιν οἱ Δήμαρχοι. Πότε δὲ διορίζουν εἰς τὸν δῆμον ἀστυνόμους; Μόνον καθ’ ἣν περίστασιν ὁ δῆμος ἤθελε θεωρήσει, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη πρὸς τοῦτο, καὶ ὅτι ἔχει τὰ μέσα, ἵνα πληρώσῃ τὸν ἀστυνόμον. Τοῦτο δὲν ἀποδεικνύει, ὅτι εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ δαπάνη τῆς ἀστυνομίας διὰ τὸν δῆμον. Εἶναι προαιρετική. Ἀφοῦ εἶναι προαιρετική, καὶ ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει ῥητὴ διάταξις, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει εἰς τὸν δῆμον δαπάνην διὰ τὴν ἀστυνομίαν, σοφιστευόμενος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπεστήριξεν, ὅτι «τὴν δαπάνην, τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ ὁ δῆμος διὰ τὴν ἀστυνομίαν, τὴν κάμνω ἐγώ, καὶ πρὸς τοῦτο λαμβάνω τὴν περιουσίαν του». Δὲν εἶναι δὲ ὀρθόν, Κύριοι, ὅτι δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἰδιοποιῆται τὴν περιουσίαν, τὴν ὁποίαν ὁ δῆμος, ἐπαναλαμβάνω, πορίζεται εἴτε ἀπὸ εἰδικῆς περιουσίας, εἴτε ἐκ φόρων εἰδικῶν, τοὺς ὁποίους ἐπιβάλλει εἰς τοὺς δημότας του, ὅτι δύναται νὰ τὴν ἰδιοποιῆται καὶ νὰ τὴν διαθέτῃ πρὸς οἱονδήποτε σκοπὸν, ἔστω καὶ πρὸς ὠφέλειαν τοῦ δήμου. Τότε μόνον αὕτη δύναται νὰ διατεθῇ, ὅταν ὁ δῆμος αὐτὸς τὸ ἀποφασίσῃ· ἂν γίνηται παρὰ τὴν θέλησίν του, εἶναι αὐθαιρεσία, καὶ ἡ ἀφαίρεσις τῆς περιουσίας τοῦ δήμου ἀποτελεῖ βεβαίως δήμευσιν τῆς περιουσίας του. Δὲν θέλω νὰ ὑποπέσω εἰς ἐπαναλήψεις, διότι βλέπω, ὅτι τὸ ζήτημα ἐξηντλήθη· ἀλλ’ ὅταν ἀφαιρῆτε ἀπὸ τὸν δῆμον τὴν ἐξουσίαν τὴν ἀστυνομικὴν, τοῦ ἀφαιρεῖτε καὶ τὰ μέσα· τότε δὲ πῶς ὁ Δήμαρχος θὰ ἐκπληρώσῃ τὰ καθήκοντά του, μεθ’ ὧν κατὰ τὸν νόμον βαρύνεται; εἰς τί χρησιμεύει πλέον τὸ ὁποῖον φέρει ἀξίωμα; Ἀποβαίνει τοῦτο, ὡς ὀρθῶς παρετηρήθη, μία σκιά. Καταργήσατε τότε καὶ αὐτὴν, ἵνα μὴ πλανώμεθα, ὑπολαμβάνοντες ὅτι ἔχομεν δήμους καὶ δημοτικὰς ἐλευθερίας. Ἀδικεῖτε δὲ μεγάλως τὴν κοινωνίαν, σφετεριζόμενοι τὴν περιουσίαν τῶν δήμων, τὴν προωρισμένην εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν ὑποχρεώσεων ἱερῶν, μεθ’ ὧν βαρύνονται οἱ δῆμοι, καὶ κατεργάζεσθε τὴν δυστυχίαν τοῦ τόπου. Εἰς Αἴγιον, ἔχομεν δημοσυντήρητον Γυμνάσιον, καὶ τὸ Γυμνάσιον αὐτὸ εὐεργετεῖ ὄχι μόνον τὸ Αἴγιον, ἀλλὰ καὶ τὰς πλησίον αὐτοῦ ἐπαρχίας, διότι προστρέχουν ἐκεῖ καὶ νέοι ἐκ τῶν γειτονικῶν ἐπαρχιῶν τῆς Πελοποννήσου καὶ Ἠπείρου. Πῶς ἐπορίσθημεν τὸ πρὸς συντήρησιν τοῦ Γυμνασίου τούτου ἀναγκαῖον χρηματικὸν ποσόν; Δημαρχεύοντος τοῦ μακαρίτου ἀδελφοῦ μου, ἐπέβαλον φόρους, καὶ τοὺς ἐπέβαλον ἀντιλεγόντων πολλῶν· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐνόμιζον, ὅτι ἡ συντήρησις τοῦ Γυμνασίου εἶναι μέγα εὐεργέτημα διὰ τὴν ἰδιαιτέραν πατρίδα μου, ἐπέμενον καὶ κατίσχυσα, πολλοὺς ἐκ τῶν φίλων μου δυσαρεστήσας. Καὶ συντηρεῖται οὕτω τὸ Γυμνάσιον, οὐδ’ ὀβολὸν τοῦ Δημοσίου καταβάλλοντος. Ἐὰν ἤδη ἀφαιρέσητε ἐκ τοῦ δήμου τούτου τὰ ὅσα πορίζεται ἐκ τῶν ἐπιβληθέντων φόρων μέσα, καὶ διαθέσητε αὐτὰ χάριν σκοπῶν, οὓς ἀπέχω νὰ χαρακτηρίσω, σᾶς ἐρωτῶ, πῶς θὰ διατηρηθῇ τὸ Γυμνάσιον αὐτό; Δὲν ἀδικεῖτε τὸν δῆμον τοῦ Αἰγίου καὶ τὴν ἐπαρχίαν τῆς Αἰγιαλείας; δὲν πράττετε αὐθαιρεσίαν; δὲν δημεύετε περιουσίαν, ἡ ὁποία εἶναι προωρισμένη εἰς ἱερὸν σκοπόν; Τί δὲ ποιητέον ὡς πρὸς τὸ Γυμνάσιον τοῦτο; Θὰ ἀναλάβῃ τὴν περὶ αὐτοῦ δαπάνην τὸ Δημόσιον; Δὲν τὸ πιστεύω· διότι θὰ δίδετε ὅ,τι λαμβάνετε. Ἀφοῦ δὲ ἐφθάσατε εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, ὥστε νὰ θέλητε διὰ τῆς δημεύσεως τῆς περιουσίας τῶν δήμων νὰ ὑπάρξητε, βεβαίως δὲν εἶναι πιθανὸν, ὅτι θὰ δυνηθῆτε προσεχῶς νὰ ἐπανορθώσητε τὸ μέγα ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον θὰ κάμητε εἰς τὴν Αἰγιάλειαν. Εἶναι λοιπὸν ἀποδεδειγμένον, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀντιβαίνει εἰς τὸν Σύνταγμα, διότι παραβιάζονται δι’ αὐτοῦ αἱ ἐλευθερίαι αἱ δημοτικαὶ, καὶ διότι φέρει χαρακτῆρα δημευτικόν. Ἐλπίζω, ὅτι οἱ νέοι ἐκ τῶν Βουλευτῶν δὲν θὰ ὑποστηρίξωσιν αὐτό. Ἀλλ’ ἐὰν τὸ ὑποστηρίξωσιν, ὑπάρχει καὶ ἀνωτέρα ἀρχὴ, ἡ ὁποία, ἂν ἦναι ἀληθὲς ὅτι μετέβαλε σύστημα τῆς μέχρι τοῦδε πολιτείας αὐτῆς ἀπέναντι τῶν κοινῶν, καὶ ὅτι θεωρεῖ ὡς καθῆκόν της τὸ νὰ παρακολουθῇ τὰς πράξεις τῶν Κυβερνήσεών της, δὲν θέλει κυρώσει ἕνα νόμον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἄδικος καὶ ἔκθεσμος, καὶ δυνατὸν νὰ ἔχῃ πολὺ δυσάρεστα ἀποτελέσματα.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος εἶναι ἐγγεγραμμένος ἵνα ὁμιλήσῃ. Κηρύσσεται ἡ συζήτησις περατωμένη. Κύριοι Βουλευταί, παρακαλῶ, καθήσατε εἰς τὰς ἕδρας σας. Θέλω προκαλέσει ψηφοφορίαν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν...

§66Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Ἀργασάρη Δομβάρδου καὶ Π. Μερλοπούλου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 152. Ἐκ τούτων 131 εἶπον Ναί, καὶ 21 εἶπον Ὄχι. Ἑπομένως ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἐγένετο δεκτὴ διὰ ψήφων 131 κατὰ 21. Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§69ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Μετὰ τὰς λέξεις «μείζονα τῶν πέντε χιλιάδων» παρακαλῶ νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «καὶ ἐν τοῖς δήμοις αʹ τάξεως».

§70ΡΟΥΚΗΣ. Εἶναι ἡ πρότασις τοῦ κ. Παυλοπούλου, τὴν ὁποίαν ἀποδέχεται ὁ κ. Ὑπουργός.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 3–7).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§73ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὸ ἄρθρον 8, παρακαλῶ, μετὰ τὰς λέξεις: «Εἰς τοὺς ἀστυνόμους χορηγεῖται» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «κατὰ μῆνα». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8 μετὰ τῆς προσθήκης ταύτης. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν, ὡς ἔχει, τὸ ἄρθρον 9).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§75ΛΑΜΠΡΟΣ. Ἐν τῷ ἐδαφίῳ γʹ, νομίζω ὅτι καλὸν εἶναι τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους ἡ πραγματικὴ ὑπηρεσία νὰ περιορισθῇ εἰς ἑνὸς ἔτους, διότι πολλοὶ ὑπάρχουσιν οἱ δυνάμενοι εὐδοκίμως νὰ προσφέρωσι τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, οἱ ὁποῖοι ὅμως ὑπηρέτησαν μόνον ἐπὶ ἓν ἔτος εἰς τὸν στρατόν.

§76ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι πολλὴ ἡ ὑπηρεσία ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 11–21, ὡς ἔχουσι).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 22 (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Ρουσόπουλος ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. Ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου νὰ προστεθῶσι τὰ ἑξῆς: «θέλουσι δὲ οὗτοι μισθοδοτεῖσθαι ἐκ τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 33 καταβαλλομένου ὑπὸ τῶν δήμων ποσοῦ».

§78ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Κεφάλαιον 3ον τοῦ ψηφιζομένου ἤδη νομοσχεδίου περιλαμβάνει τρία ἄρθρα, ἀποκλειστικῶς ἀφορῶντα εἰς τὰ τῆς ἀγροφυλακῆς· ἀλλ’ ἐξ οὐδενὸς τούτων συνάγεται, πόθεν θὰ μισθοδοτῆται τὸ προσωπικὸν αὐτῆς. Καὶ δύναταί τις μὲν νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι κατ’ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον οἱ ἀγροφύλακες θὰ πληρώνωνται ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 33 τοῦ νόμου καταλογισθέντων εἰς τοὺς δήμους διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀστυνομίας, ἐν τούτοις παρακαλῶ τοὺς ἁρμοδίους νὰ ἐκφρασθῶσι ῥητῶς ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, καὶ ἂν δὲν ἔχωσιν, ὡς ἐλπίζω, διάφορον γνώμην, ν’ ἀποδεχθῶσι τὴν τροπολογίαν μου, διότι ἄλλως οἱ δῆμοι θὰ εὑρεθῶσιν εἰς δυσχερῆ θέσιν.

§79ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ πληρωμὴ τῶν μισθῶν τῆς ἀγροφυλακῆς δὲν θὰ γίνηται ἐκ τοῦ ποσοῦ, τοῦ προβλεπομένου ἐν ἄρθρῳ 33, ἀλλὰ θὰ γίνηται ὡς καὶ κατὰ τὸ παρελθόν· διότι ὅλοι οἱ ὑπολογισμοὶ ἐγένοντο ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀστυφυλάκων.

§80ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς βεβαιῶ, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι οἱ δῆμοι θὰ περιστῶσιν οὕτως εἰς δεινὴν οἰκονομικὴν δυσχέρειαν, καὶ θὰ καταστῶσιν ἐντελῶς ἀνίκανοι, ὅπως ἀνταποκρίνωνται οὐ μόνον εἰς τοὺς σπουδαιοτέρους σκοποὺς τῆς συστάσεώς των, ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτὰς ἔτι τὰς ἀπολύτους ἀνάγκας τῆς συνήθους καὶ κανονικῆς ὑπηρεσίας.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ρουσοπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 22, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 23–27, ὡς ἔχουσι).

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 28 (ἀναγινώσκεται).

§83ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἐνταῦθα καλὸν εἶναι νὰ προστεθῇ, ὅτι δὲν ἐφαρμόζεται ἡ περὶ ἐγγυήσεως διάταξις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας οὐ μόνον, ὡς λέγει τὸ ἄρθρον, κατ’ ἀστυνόμου ἢ ἀξιωματικοῦ τῆς χωροφυλακῆς, ἀλλὰ καὶ κατ’ ἀστυφύλακος.

§84ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα· δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 28 μετὰ τῆς προσθήκης ταύτης. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 29–32, ὡς ἔχουσι).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 33 (ἀναγινώσκεται). Ἐνταῦθα ὑπάρχει τροπολογία τοῦ ἐκ Σάμης βουλευτοῦ κ. Βρυώνη.

§86ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑποστηρίζεται.

§87ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 33. Οἱ ἀντικαταστήσαντες τὸ πρῶτον τὴν ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ δημοτικὴν ἀστυνομίαν διὰ τῆς διοικητικῆς ἦσαν τοὐλάχιστον κατὰ τοῦτο συνεπεῖς, ὅτι δὲν ἠθέλησαν νὰ ἐπιβάλωσι τὴν συντήρησιν ταύτης εἰς τοὺς στερηθέντας τῆς τοιαύτης ἐξουσίας δήμους. Οἱ σήμερον ὅμως εἰσηγηταὶ τῆς ἀντικαταστάσεως τῆς δημοτικῆς διὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας καθ’ ὅλους τοὺς δήμους τοῦ Κράτους οὐδὲ κατὰ τοῦτο ἐννοοῦσι νὰ ἦναι συνεπεῖς. Αὐτοὶ δὲν ἀρκοῦνται εἰς τὸ ὅτι ἀποστεροῦσι τοὺς δήμους τὴν μόνην ἐξουσίαν των, τὸ μόνον γνώρισμα τῆς αὐτοδιοικήσεώς των, ἀλλὰ θέλουσι νὰ ἐπιβάλλωσιν εἰς αὐτοὺς καὶ τὴν δαπάνην τῆς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐνασκήσεως τῆς ἐξουσίας των. Καὶ τὴν δαπάνην ταύτην ἐπιβάλλουσιν εἰς τοὺς δήμους, κύριε Πρόεδρε, οὐχὶ ὑπὸ τὸν τύπον φορολογίας, ὡς ἐνόμισάν τινες τῶν προαγορευσάντων, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν τύπον ἀναγκαστικῆς εἰσφορᾶς μᾶλλον, ἥτις μόνον ἐν καιρῷ πολέμου ἐπιτρέπεται· ἴσως διότι ἠθέλησαν καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην ν’ ἀποδείξωσιν, ὅτι ὑπὸ τὸ κράτος τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας θὰ διατελῶμεν πράγματι εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν. Ἀλλὰ τὸ περιεργότατον πάντων εἶναι, ὅτι, ἐνῷ ἀπαλλάττουσι τῆς τοιαύτης ἀναγκαστικῆς εἰσφορᾶς τοὺς δύο εὐπορωτέρους δήμους τοῦ Κράτους, τοὺς δήμους Ἀθηναίων καὶ Πειραιῶς, ὑποβάλλουσιν εἰς αὐτὴν πάντας τοὺς λοιποὺς δήμους τοῦ Κράτους, οὐδ’ αὐτῶν τῶν ἀπορωτάτων ἐξαιρουμένων. Καὶ θὰ ἴδωμεν οὕτω, κύριε Πρόεδρε, τοὺς δήμους λ. χ. τῆς Δωρίδος, Λοκρίδος, Ναυπακτίας, Εὐρυτανίας, Γορτυνίας καὶ ἄλλων ἐπαρχιῶν...

§88ΡΟΥΚΗΣ. Καὶ τῆς Νέας Πέλλης.

§89ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μάλιστα, καὶ αὐτῆς τῆς Νέας Πέλλης, ἂν ἀγαπᾶτε.... Θὰ ἴδωμεν, λέγω, τόσους δήμους, τῶν ὁποίων οἱ πόροι μόλις καὶ μετὰ βίας ἐπαρκοῦσιν εἰς συντήρησίν των, εἰσφέροντας ἐκ τοῦ ὑστερήματός των πρὸς συντήρησιν τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς! Τοῦτο μοὶ ὑπενθυμίζει ἑτέραν τινὰ φορολογίαν, ἐφάμιλλον καθ’ ὅλα πρὸς τὴν περὶ ἧς ὁ λόγος εἰσφοράν. Εἴχομεν πρὶν τὰ διόδια, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπεβάλλοντο ὅσοι ἔκαμνον χρῆσιν τῶν ἁμαξιτῶν ὁδῶν ἔφιπποι ἢ ἐφ’ ἁμάξης. Τότε παρεπονοῦντο πολλοὶ τῶν κατοίκων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ὅτι ἦσαν ἠναγκασμένοι διὰ πᾶσαν ἐκδρομήν των ἐφ’ ἁμάξης νὰ πληρώνωσι διόδια, ὁ δὲ κ. Τρικούπης, καὶ τότε Πρωθυπουργὸς ὤν, ἐσκέφθη νὰ θεραπεύσῃ τὸ τοιοῦτο κακὸν ἁπλούστατα, ὡς ἑξῆς. Κατήργησε τὰ διόδια, τὰ ὁποῖα οἱ εὔποροι τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς κάτοικοι ἐπλήρονον, ὁσάκις ἔκαμνον χρῆσιν τῶν ἁμαξιτῶν ὁδῶν, καὶ ἀντικατέστησεν αὐτὰ διὰ ποσοστῶν ἐπὶ τοῦ φόρου τῶν ζώων, μὲ τὰ ὁποῖα ἐπιβαρύνονται οἱ πτωχοὶ ποιμένες τῆς Δωρίδος, Ναυπακτίας, Εὐρυτανίας καὶ ἄλλων παρομοίων ἐπαρχιῶν, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν κατεσκεύασεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τοὺς τόπους των, ὄχι ἁμαξιτούς, ἀλλ’ οὐδὲ γιδόστραταις. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰσότης καὶ δικαιοσύνη, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ἐπὶ ἄλλων φορολογικῶν του μέτρων ἔχει καθιερώσει καὶ ἐπὶ τῆς προκειμένης ἀναγκαστικῆς εἰσφορᾶς τῶν δήμων δὲν ἐννοεῖ νὰ παραιτήσῃ. Τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ λάβωσιν ὑπὸ σημείωσιν κατ’ ἐξοχὴν οἱ ψηφίσαντες τὸ νομοσχέδιον Βουλευταὶ τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, ὧν οἱ ἄποροι δῆμοι καταδικάζονται δι’ αὐτοῦ νὰ πληρώνωσι τὰ ἔξοδα τῆς συντηρήσεως οὐ μόνον τῆς ἰδίας, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀστυνομίας τῶν εὐπόρων δήμων Ἀθηναίων καὶ Πειραιῶς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 33, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ, ὡς ἔχουσι, τὰ ἄρθρα 34–43 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ, εἰς γʹ συζήτησιν).

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως τοῦ στρατοῦ καὶ περὶ συστάσεως Ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 201). Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 10 μ. μ.