1892.06.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 26

τῆς 27 Ἰουνίου 1892.

(Σάββατον)

Ὥρᾳ 10 π. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ μετά τινα διόρθωσιν ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Νικόλαος Κουλούρης, κάτοικος τοῦ χωρίου Μπάστα τοῦ δήμου Λυκοσούρας, δι’ ἀναφορᾶς του παρακαλεῖ, ἵνα ἡ Κυβέρνησις λάβῃ μέτρα πρὸς διάσωσιν τῶν δασῶν τῆς Ἀνδριτσαίνης, καταστρεφομένων ὑπὸ τῶν ἀνθρακέων. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορά του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τὰς ἐκθέσεις αὑτῆς ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων: αʹ) Περὶ καταργήσεως τελωνειακῶν θέσεων. βʹ) Περὶ διαθέσεως τῆς Ναξίας σμύριδος. γʹ) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ᾼΨΚʹ τῆς 12 Ἀπριλίου 1887 καὶ καταργήσεως τοῦ νόμου ᾼϠΠϚʹ τῆς 11 Ἰανουαρίου 1892 περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ· καὶ δʹ) Περὶ μεταβολῆς τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου. Ὡσαύτως ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως Βώλου περὶ ἀδείας πρὸς ποινικὴν καταδίωξιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ἀξελοῦ. Ἅπασαι αἱ ἐκθέσεις αὗται θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 97–101). Ὁ βουλευτὴς Θήρας κ. Ν. Συνοδινὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαθέσεως τῆς Ναξίας σμύριδος. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 102).

§2Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ χορηγίας πιστώσεως, διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐξόδων τοῦ μηνὸς Ἰουνίου 1892. Ἐπειδὴ ὁ προϋπολογισμὸς δὲν θέλει ψηφισθῆ ἐγκαίρως, ὅπως ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ ἐψηφισμένου γένωνται αἱ δαπάναι τοῦ μηνὸς Ἰουνίου, κατὰ τὰ κεκανονισμένα, ὑποβάλλω τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ὑποβάλλω καὶ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τριῶν βασιλικῶν διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν πιστώσεις ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς διὰ τὰ ἔξοδα τῶν μηνῶν Μαρτίου, Ἀπριλίου καὶ Μαΐου.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 103–104).

§4ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἐπέστη ἡ ὥρα, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ γείνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος, τοῦ ἀφορῶντος τὴν περιουσίαν τοῦ Ζάππα. Νὰ ὁρίσῃ, παρακαλῶ, ἡ Κυβέρνησις τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ δώσῃ τὰς πληροφορίας, ὅπως προβῶμεν εἰς τὴν προσήκουσαν ἐπὶ τοιαύτης ὑποθέσεως συζήτησιν.

§5ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Παρακαλοῦμεν νὰ προσδιορίσητε ὑμεῖς ἡμέραν.

§6ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κατετέθησαν τὰ σχετικὰ ἔγγραφα;

§7ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι ἀδύνατον νὰ κατατεθῶσι.

§8ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἔστω λοιπὸν ἡ προσεχὴς Δευτέρα.

§9ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀλλ’ ἀνάγκη νὰ γνωρίζητε, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ κατατεθῇ οἱονδήποτε ἔγγραφον ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ὡς ἐκ τῆς λεπτοτάτης φύσεως τῆς ὑποθέσεως, τὰ ἔγγραφα εἶναι ἀνεπίδεκτα καταθέσεως εἰς τὴν Βουλήν.

§10ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δύνασθε νὰ καταστήσητε γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν, ὁποία εἶναι ἡ στάσις τοῦ ζητήματος, ὅπως δοθῇ ἀφορμὴ νὰ προβῶμεν εἰς παρατηρήσεις τινάς.

§11ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τότε, ἐὰν θέλητε, τὴν Τετάρτην.

§12ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Πολὺ καλά.

§13ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ ἀπὸ 5 Μαΐου 1845 νόμου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους, καὶ ἕτερον νομοσχέδιον περὶ διαλύσεως τοῦ εἰδικοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιίας.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 107–108).

§15ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Ἐπειδὴ τὴν Βουλὴν θ’ ἀπασχολήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ὑποβληθέντων χθὲς ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης δικαστικῶν νομοσχεδίων, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω καὶ ἐγὼ δύο τοιαῦτα νομοσχέδια, ἐξ ὧν τὸ ἓν ἀφορᾷ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ ἄρθρου 278 τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων, δυνάμει τοῦ ὁποίου διορίζονται εἰρηνοδίκαι ἢ δικηγόροι πάρεδροι τῶν δικαστηρίων, καὶ δύνανται νὰ προσκολλῶνται δικηγόροι, ἵνα ἀναπληρῶσιν ἀπόντας ἢ κωλυομένους δικαστάς. Φρονῶ, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη μετὰ τὴν ψήφισιν τῶν μεταγενεστέρων νόμων περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων ἀντίκειται καὶ πρὸς τοὺς νόμους αὐτοὺς, ἀπάδει δὲ καὶ πρὸς τὸν ὀρθὸν λόγον, διότι θεωροῦνται ἱκανὰ νὰ ἀναπληρῶσι δικαστὰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν θεωροῦνται ἱκανὰ, ἵνα διορισθῶσι δικασταί. Τὸ ἄλλο νομοσχέδιον ἀφορᾷ εἰς τὴν μεταῤῥύθμισιν τοῦ νόμου περὶ ἐξώσεως τῶν δυστροπούντων μισθωτῶν. Τὰ δύο ταῦτα νομοσχέδια παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ τὰ παραπέμψῃ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 105–106).

§17ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν διεξάγωνται διαπραγματεύσεις περὶ τελωνειακῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Γαλλίας, καὶ, εἰ δυνατὸν, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται αὗται. Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι λίαν ἐπεῖγον, διότι προσεγγίζει ὁ χρόνος, κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ ἡμέτερα προϊόντα θὰ εἰσαχθῶσιν εἰς Γαλλίαν, καὶ ἑπομένως ἐνδιαφέρει τὰ μέγιστα πάντας ἡμᾶς νὰ γνωρίζωμεν, ἂν θὰ ἐπιτύχωμεν καὶ πάλιν τὸν ἐλάχιστον ὅρον τοῦ δασμολογίου ἢ ὄχι, διὰ νὰ λάβωμεν ἐγκαίρως τὰ δέοντα μέτρα.

§18ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Διαπραγματεύσεις διεξάγονται, ἀλλ’ εἶναι ἄδηλον, ἂν θὰ ἀπολήξωσι πρὸ τῆς λήξεως τῆς παρούσης Συνόδου, εἰς τρόπον ὥστε τὰ ἀποτελέσματα αὐτῶν νὰ ὑποβληθῶσι πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ καθεστὼς τὸ σημερινὸν, ὑπάρχει νόμος τῆς Βουλῆς, ὅστις ἐπιτρέπει νὰ παραταθῇ μέχρι τέλους τοῦ ἔτους.

§19ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὀξὺ σημεῖον, εἰς ὃ περιέστη ἡ οἰκονομικὴ καχεξία τῆς χώρας, ὀφείλει νὰ ἐφελκύσητε τὴν προσοχὴν οὐ μόνον τῶν περὶ τὰ οἰκονομολογικὰ καταγινομένων, ἀλλὰ καὶ παντὸς πολίτου, ἰδιαίτατα δὲ τῶν μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τῆς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς, ἧς ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι μέλος. Ἡ οἰκονομικὴ αὕτη καχεξία, ἀρξαμένη ἀπὸ τοῦ 1862, ἐπιδεινοῦται ὁλονὲν, οἱ δὲ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἀνήγγελλον τὴν τοιαύτην κατάστασιν, καθόσον, ὑποβάλλοντες τοὺς προϋπολογισμοὺς, ἀνήγγελλον ταὐτοχρόνως τὸ ὑπὸ τῶν προκατόχων των ἀπεργασθὲν ἔλλειμμα, οὗτινος προετείνετο ἡ κάλυψις διά τινος προσωρινοῦ δανείου. Ἡ συνεχὴς αὕτη ἐλαττωματικὴ κατάστασις τῶν προϋπολογισμῶν ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ νόσημα τοῦτο κατέστη ὀργανικὸν, καὶ δεῖται κατὰ συνέπειαν ῥιζικῆς θεραπείας. Ἐὰν, Κύριοι, παρατηρήσητε εἰς τὴν στήλην τοῦ δημοσίου χρέους τὸ ἐξωγκωμένον ποσὸν, εἰς ὃ τοῦτο ἐξίκετο, θέλετε πεισθῆ περὶ τῆς ὑπάρξεως τοῦ οἰκονομικοῦ ζητήματος. Βεβαίως πᾶν ἔθνος, ἐφ’ ὅσον προάγεται καὶ ἐκπολιτίζεται, ἐπὶ τοσοῦτον αὐξάνουσι καὶ αἱ δαπάναι αὐτοῦ. Ἡ πρόοδος ἀπαιτεῖ ταχυτέραν συγκοινωνίαν. Πρὸς ἐπίτευξιν δὲ ταύτης ἀπαιτεῖται ἡ κατασκευὴ ὁδῶν καὶ σιδηροδρόμων, γεφυρῶν καὶ διωρύγων, λιμένων, φάρων καὶ φανῶν, συνελόντι εἰπεῖν, ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ σύνολον, τὸ συμπεριλαμβανόμενον εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν δημοσίων ἔργων. Ἡ πρόοδος ἀπαιτεῖ τὴν πολλαπλασίασιν καὶ τὴν εὐρυτέραν διάδοσιν τῆς παιδείας. Ἡ πρόοδος ἀπαιτεῖ, χάριν τῆς ἐλευθεριωτέρας ἐργασίας τοῦ πολίτου, τὴν αὔξησιν τῶν στρατιωτικῶν καὶ ἀστυνομικῶν δυνάμεων, κατὰ συνέπειαν ἓν ἔθνος, ὑπόχρεων, ὡς ἐκ τῆς θέσεώς του τῆς γεωγραφικῆς, τῆς ἱστορίας του, νὰ συμπαρομαρτῇ εἰς τὴν πρόοδον τῶν ἄλλων ὁμόρων Κρατῶν, ὀφείλει, χάριν αὐτῆς τῆς εὐπορίας τῶν πολιτῶν, νὰ ἐπιδιώξῃ παντὶ σθένει τὴν ἐπίτευξιν ταύτης. Ἐκ τῶν τακτικῶν ὅμως αὐτοῦ ἐτησίων πόρων ἤθελεν εἶσθαι ἀπολύτως ἀδύνατος ἡ ἐπίτευξις τῆς προόδου ταύτης, καθόσον οἱ ἐτήσιοι τακτικοὶ πόροι, προερχόμενοι ἐκ τῶν φόρων, βεβαίῳ τῷ λόγῳ ἤθελον εἶσθαι ἀνεπαρκεῖς πρὸς ἐπίτευξιν ταύτης. Οἱ φόροι ἀφαιροῦσι τὰ κεφάλαια ἐκεῖθεν, ὅπου ταῦτα σπανίζουσιν, ἐνῷ τὰ δάνεια, τουτέστιν οἱ ἔκτακτοι πόροι, προσφέρουσιν αὐτὰ ἐκεῖ, ὅπου ταῦτα πλεονάζουσιν· οἱ φόροι ἀφαιροῦσι τὰ κεφάλαια ἐκεῖθεν, ὅπου ἐκτοκίζονται πρὸς 20% καὶ πλέον, ἐνῷ τὰ δάνεια προσφέρονται ἐκεῖθεν, ὅπου ταῦτα ἐκτοκίζονται πρὸς 5 ἢ 6%· οἱ φόροι ἀφαιροῦσι τὰ κεφάλαια ἐκεῖθεν, ὅπου ὑπάρχει μεγίστη ἀνάγκη αὐτῶν διὰ τὴν παραγωγικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας, ἐνῷ τὰ δάνεια προσφέρονται χάριν τῆς παραγωγικῆς δυνάμεως τῆς χώρας. Κατὰ συνέπειαν, ἐπιβάλλεται εἰς πᾶσαν Κυβέρνησιν, ἐπιθυμοῦσαν τὴν πρόοδον τῆς χώρας, νὰ ἐπιδιώξῃ διὰ τῶν ἐκτάκτων πόρων τὴν ἀνόρθωσιν τοῦ πλούτου τῆς χώρας. Δὲν λέγω ταῦτα, Κύριοι, ὅπως δικαιολογήσω τὴν δαπάνην τῶν δανείων. Ὁ ἀξιότιμος νῦν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον δεόντως ἀνέταμε τὴν ὕλην ταύτην διὰ τοῦ λεπτοτάτου αὐτοῦ οἰκονομικοῦ ἐγχειριδίου, καὶ ἀνέπτυξε τὰ κατὰ τὸ ζήτημα τοῦτο· ἀναφέρω ταῦτα ἁπλῶς, ὅπως πεισθῇ καὶ ὁ ἐπ’ ἐλάχιστον ἀμφιβάλλων περὶ τῆς ὑπάρξεως τοῦ οἰκονομικοῦ ζητήματος. Εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν σημερινὴν Βουλήν, ἀποβλέπουσαν εἰς τὸν σκοπόν, διὰ τὸν ὁποῖον ἀπεστάλη, εἰς τὴν ὕψιστην ἐντολήν, ὡς ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προχθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἐδήλωσεν, εἰς τὴν Βουλὴν ταύτην, λέγω, ἐπιβάλλεται ἡ διὰ παντὸς μέσου ἐπιδίωξις τῆς ἀνορθώσεως τῶν οἰκονομικῶν τῆς χώρας. Τὰ οἰκονομικὰ παντὸς ἔθνους, ὡς καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς χθὲς διέλαβεν, ἐγκατοπτρίζονται ἐν τῷ ὑπὸ τῶν Κρατῶν ὑποβαλλομένῳ προϋπολογισμῷ· ὅταν οἱ προϋπολογισμοὶ ὦσιν ἰσοσκελεῖς, βεβαίως ἀποδεικνύουσι τοὐλάχιστον τὴν ὑγείαν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῶν ἐθνῶν. Ὀφείλει κατὰ συνέπειαν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις παντὶ σθένει νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐξίσωσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅπως ἐπιτευχθῇ ἰσοσκελὴς προϋπολογισμός. Εἰς τὰ ἔθνη, ἔνθα ἐπιβαρύνεται τὸ σκέλος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων, πρωτίστως ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ δι’ οἰκονομιῶν ἐπίτευξις τῆς ἐξισώσεως ταύτης, τοῦθ’ ὅπερ ἐπεδίωξε καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν, Κύριοι, παρατηρήσητε τὰς δαπάνας, τὰς ἀναγραφομένας εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων, εἰς τρεῖς γενικὰς κατηγορίας θέλετε ἀναγάγει ταύτας· αʹ) δαπάνας περὶ τῆς δημοσίου ὑπηρεσίας, δαπάνας ἀποβλεπούσας τὴν διοίκησιν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος· βʹ) δαπάνας ἀφορώσας τὴν ἄμυναν τῆς χώρας, καὶ γʹ) δαπάνας ἀφορώσας τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους. Ἡ μείωσις τῶν δαπανῶν ἐπὶ τῆς πρώτης κατηγορίας, τουτέστι τῶν δαπανῶν τῆς διοικήσεως, δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ καὶ ἐπιτυγχάνεται διὰ τῆς ἀπεμπολήσεως πάσης καταχρήσεως ἐκ τῶν λαμβανουσῶν χώραν εἰς τὰ διάφορα διαμερίσματα καὶ τὰς διαφόρους γωνίας τοῦ ἐκτάκτου τούτου τοῦ κλάδου· ἐπιτυγχάνεται ὡσαύτως διὰ τῆς περιστολῆς εἰς τὰ φυσικὰ ὅρια τῆς πολυτελείας τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν. Αἱ Κυβερνήσεις, ὅσαι διαθέτουσι τὰ δημόσια, ὀφείλουσι νὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψιν των, ὅτι διαθέτουσι τὸ στέρημα τοῦ πένητος, ὅτι διαθέτουσι τὸ ἀφαιρεθὲν μερίδιον ἐκ τοῦ γλίσχρου ποσοῦ, τοῦ ἀπαιτουμένου πρὸς ζωάρκειαν τοῦ φορολογουμένου. Κατὰ συνέπειαν τὰς δαπάνας ταύτας ὀφείλει νὰ διέπῃ πάντοτε ἡ φειδώ. Εἶναι δὲ δημοσιονομικὸν ἔγκλημα τὸ νὰ δημιουργῇ ἢ νὰ συντηρῇ τις θέσεις, ἢ νὰ ἀμείβῃ ταύτας ὑπερμέτρως, χάριν προσωπικῶν ἀξιώσεων, καὶ ὄχι μόνον ἔγκλημα, ἀλλὰ πλημμελεστάτη ἐκτέλεσις τῶν πολιτικῶν καθηκόντων, κακὴ διάθεσις τῶν δημοσίων, καὶ ἀσέβεια πρὸς τὸν ἱδρῶτα τοῦ φορολογουμένου...

§20ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὥστε συμφωνεῖτε πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐξ Ἄρτης;

§21ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· δὲν πρόκειται, ἂν συμφωνῶμεν.

§22ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Διερμηνεύει τὰς ἰδέας τοῦ νέου κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει ὁ κ. Παυλόπουλος.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, κύριοι Βουλευταί.

§24ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. .. Ἀλλ’ ὄχι μόνον δημοσιονομικὸν ἔγκλημα εἶναι, ἀλλὰ καὶ ἀντικοινωνικὸν, καθόσον αἱ ζημίαι, αἱ ἀποῤῥέουσαι ἐκ τῆς δημοσιονομικῆς σπατάλης, ἐφ’ ὅσον μὲν αὗται εἶναι μικραὶ, ἕρπουσιν ἠρέμα καὶ ἀθορύβως, εἶναι ἀνεπαίσθητοι καὶ ἀόρατοι, ὅταν ὅμως ὑψωθῶσιν εἰς σημεῖον ὑπέρτερον, εἶναι ἀπειλητικαὶ καὶ ἀπειλοῦσι τὰ βάθρα καὶ αὐτῆς τῆς κοινωνικῆς ὑπάρξεως. Ὅλοι ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζετε, πῶς ἐκτελεῖται ἡ ὑπηρεσία ἐν τοῖς διαφόροις γραφείοις, καὶ ὑπὸ τὰ ὄμματα ἐνταῦθα ἔτι τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας. Περιττὸν νὰ εἴπω, ὅτι πλεῖστοι τῶν ὑπαλλήλων, ἐκτὸς βεβαίως τῶν ἐξαιρέσεων, αἵτινες ἀποτελοῦσι τὸν κανόνα, μόλις δύο ἢ τρεῖς ὥρας ἐργάζονται, ἄλλοι δὲ μόλις ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος εἰσέρχονται εἰς τὰ γραφεῖά των, καὶ ἄλλοι μόνον κατὰ μῆνα μεταβαίνουσιν εἰς τὰ γραφεῖά των πρὸς ὑπογραφὴν τῶν μισθοδοτικῶν των καταστάσεων. Ἀλλ’ οἱασδήποτε οἰκονομίας καὶ ἂν ἤθελεν ἐπιδιώξει ἡ Κυβέρνησις, καταβασανίζουσα μάλιστα τὸν κλάδον τοῦτον δι’ ὑπερβολικῶν οἰκονομιῶν, οὗτος δὲν θὰ ἦναι βεβαίως ἡ παραγωγικωτέρα φλὲψ διὰ τὸν δημόσιον θησαυρόν. Φρονῶ ὅμως, ὅτι, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐπεδίωκεν ὀργανικὴν μεταῤῥύθμισιν τοῦ συστήματος τούτου, ἐρειδομένη ἐπὶ τῶν ἀρχῶν τοῦ ἀποκεντρωτικοῦ συστήματος, ἴσως ἤθελε δρέψει ἀγλαωτέρους καρπούς. Ἐν τῇ ἑτέρᾳ κατηγορίᾳ, Κύριοι, εἰς τὴν μείωσιν τῶν δαπανῶν, τῶν ἀφορωσῶν τὴν ἄμυναν τῆς χώρας, ἡ Κυβέρνησις ἐπήνεγκε τοιαύτην μείωσιν δαπανῶν, ὥστε θὰ ἀκούσητε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πολλοὺς, ἐγκαλοῦντας αὐτὴν, διότι, ὑπείκουσα εἰς ἀπολύτους, ἐπιβλητικὰς καὶ ἐπιτακτικὰς ἀνάγκας, ἠναγκάσθη, χάριν τῆς οἰκονομίας, νὰ προβῇ μέχρι σημείου, ὥστε νὰ κατηγορηθῇ ὡς στέρξασα τὴν ἀπομαχίαν τοῦ στρατοῦ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας συνάδελφος, καθ’ ὃ ἐνδιαφερόμενος περισσότερον περὶ τοῦ κλάδου του τούτου, θέλει δικαιολογήσει ἢ ἀποδοκιμάσει τὰ ληφθέντα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως μέτρα, διότι καὶ ῥητορικὴν δεινότητα κέκτηται καὶ εὐφράδειαν οὐ τὴν τυχοῦσαν. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ, Κύριοι, τὴν τρίτην κατηγορίαν, τουτέστι τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, ἐπ’ αὐτῆς ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ὅλων τῶν Κρατῶν ἐστήριξαν τὴν μείωσιν τῶν δαπανῶν, ἐφαρμόζουσαι τὸ ἐπινοηθὲν ὑπὸ τοῦ Ἄγγλου Robert Walyoole κατὰ τὸ 1715 εὐεργετικὸν σύστημα τῶν οἰκονομικῶν συνδυασμῶν καὶ τῆς τροπῆς τῶν δανείων. Ἀλλ’ ἂν ἡ ἐνέργεια τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἦναι ἐλευθέρα εἰς τὴν ἐπίτευξιν τῶν οἰκονομιῶν τῶν δύο πρώτων κατηγοριῶν, δὲν εἶναι ὅμως ἐλευθέρα εἰς τὴν ἐπίτευξιν τῆς περιστολῆς τῶν δαπανῶν τῆς κατηγορίας ταύτης. Εἰς οἱασδήποτε ἐκβάσεις καὶ ἂν ἀφήσῃ ἡ Εἱμαρμένη τὰς τύχας τῶν ἐθνῶν, ταῦτα πρωτίστως ὀφείλουσι νὰ σεβασθῶσι τὰς πρὸς τοὺς τρίτους ἀναληφθείσας ὑποχρεώσεις των. Δύνασθε νὰ στερήσητε τὸν ἑαυτόν σας πάσης περαιτέρω προόδου· δὲν ἔχετε ὅμως οὐδέποτε τὸ δικαίωμα νὰ ἀρνηθῆτε τὴν ἀπότισιν τῆς ὀφειλῆς σας εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος σᾶς ἔδωκε τὰ μέσα νὰ ἐπιτύχητε τὴν πρόοδον ταύτην. Εὐτυχῶς ὅμως....

§25ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κατὰ τὸν κ. Καραπάνον.

§26ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἀκριβὲς ἀντίγραφον.

§27ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δύνασθε νὰ ἀναπτύξητε ὅ,τι θέλετε κατόπιν· εἶπον ὅτι καὶ εὐφράδειαν λόγου ἔχετε καὶ δεινότητα, ὥστε, ἐὰν λέγω ἀνακριβείας, νὰ τὰς ἀνασκευάσητε.

§28ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐπαναλαμβάνετε ὅσα εἶπε χθὲς ὁ κ. Καραπάνος.

§29ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, δὲν θὰ μὲ ἠκούσατε.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παυλόπουλε, μὴ ἐπιτρέπετε διακοπάς.

§31ΡΙΚΑΚΗΣ. Εἶναι λόγοι τοπικῆς ἀντιζηλίας, δὲν εἶναι τίποτε. (Γέλωτες).

§32ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. ... Εὐτυχῶς ἔδαφος κατάλληλον προσφέρει εἰς ἡμᾶς, πρὸς μείωσιν τῶν δαπανῶν τούτων, ἡ ἐπικερδεστέρα διάθεσις τῶν κεφαλαίων παρ’ ἡμῖν ἢ ἐν ἄλλοις Κράτεσιν. Ἀφοῦ ἐπιδιώξωμεν τὴν ἀνόρθωσιν τῆς πίστεως ἡμῶν, τουτέστι νὰ τεθῶμεν ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους, ὑφ’ οὓς καὶ τὰ Κράτη ἐκεῖνα, βεβαίως θέλομεν ἀπολαύσει τὴν μείωσιν τῆς δαπάνης ταύτης. Διέλαβε χθὲς ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης συνάδελφος, ὅτι τὴν πίστιν τῶν Κρατῶν κανονίζει ἡ παραγωγικότης τῆς χώρας, τὸν διέλαθεν ὅμως ὁ πρῶτος παράγων, ὁ κανονίζων τὴν πίστιν τῶν χωρῶν, ἡ διοίκησις, ἡ καλὴ διοίκησις, ἡ πεποίθησις, ἣν ἔχουσι τὰ κεφάλαια πρὸς τοὺς διαχειριζομένους τὰ δημόσια τῶν διαφόρων ἐθνῶν. Δύνασθε νὰ ἔχητε οἱασδήποτε παραγωγικὰς δυνάμεις, ἂν δὲν ἔχητε καλὴν διοίκησιν, εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ τύχητε τῆς ἐμπιστοσύνης τῶν κεφαλαιούχων. Κατὰ συνέπειαν, τὸ ἐπ’ ἐμοί, ἀποδεχόμενος τὰ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως προταθέντα οἰκονομικὰ μέτρα, μετ’ εὐχαριστήσεως εἰσῆλθον εἰς τὴν συζήτησιν αὐτῶν, καὶ μὲ πλήρη συνείδησιν θὰ ὑπερψηφίσω αὐτῶν. Λοιπόν, ἂν τὰ οἰκονομικὰ μέτρα, τὰ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ληφθέντα, δὲν ἦναι ἐπαρκῆ πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ ἰσοζυγίου, βεβαίως ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν της καὶ εἰς τὴν αὔξησιν τῶν ἐσόδων. Ἡ αὔξησις τῶν ἐσόδων ἐπιτυγχάνεται πρωτίστως διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ ποσοστοῦ τῆς φορολογικῆς μονάδος. Εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν περιῆλθεν ἡ ἰθύνουσα τὰ τοῦ Κράτους καὶ νῦν Κυβέρνησις κατὰ τὸ 1886. Σήμερον ὅμως ἤθελεν εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ αὐξήσῃ τὴν φορολογικὴν ταύτην μονάδα, καθόσον θέλει ἐπέλθει ἐξάντλησις τοῦ φορολογικοῦ τούτου ἐδάφους. Τὴν αὔξησιν τῶν ἐσόδων δυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν καὶ διὰ τῆς μεταῤῥυθμίσεως τοῦ φορολογικοῦ ἡμῶν συστήματος. Ἀλλ’ ὅπως προκύψῃ ἐπαισθητὴ βελτίωσις διὰ τοῦ τοιούτου συστήματος, ἀπαιτεῖται, ὅπως τὸ κοινωνικὸν σῶμα, ἐφ’ οὗ θὰ πειραθῆτε, εὑρίσκεται ὑπὸ κοινωνικὴν ἔποψιν ἐν ἠρεμίᾳ, καὶ ὄχι μόνον ὑπὸ κοινωνικὴν ἔποψιν, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ οἰκονομικήν. Δυστυχῶς ὅμως τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους δὲν ἐπιτρέπουσι τοιαύτας μεταῤῥυθμίσεις σήμερον. Ἂν ὅμως ἐπεχειρεῖτο ἀνασκαφή τις ἐπὶ τῶν διαφόρων προσόδων τοῦ Κράτους, ἴσως ἐκ τῆς δικαιοτέρας κατανομῆς τούτων ἤθελε προκύψει πρόσοδός τις ὑπὲρ τοῦ Κράτους. Ἂν ὁ φόρος ἦναι ἓν κακὸν, διότι ἀφαιρεῖ τὰ μέσα παραγωγικῶν δυνάμεων ἐκ τῶν κοινωνιῶν, τὸ κακὸν τοῦτο εἶναι ἔτι μεῖζον, ὁπόταν κατανέμηται ἀδίκως, εἶναι δὲ φοβερώτερον, ὁπόταν ἡ κατανομὴ αὐτοῦ ἐπιπίπτῃ ἐπὶ τῶν ἀσθενεστέρων τάξεων τῆς κοινωνίας, καθόσον αἱ τάξεις αὗται δὲν ἀνυψοῦνται ἠθικῶς καὶ διανοητικῶς, εἰμὴ ἐφ’ ὅσον ἡ ὑλικὴ αὐτῶν ὕπαρξις τὸ ἐπιτρέπει. Καὶ μὲ ὅλας τὰς ἐπενεχθείσας μεταῤῥυθμίσεις εἰς τὸ φορολογικὸν ἡμῶν σύστημα, ὑφίσταται εἰσέτι μεγίστη ἀντίφασις διαφόρων φόρων ὡς πρὸς τὴν ἀναλογικὴν ἰσότητα. Λάβετε, Κύριοι ὡς παράδειγμα τὴν φορολογίαν τοῦ σταφιδοπαραγωγοῦ καὶ οἰνοπαραγωγοῦ, λάβετε ὡσαύτως τὴν φορολογίαν τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, συγκρίνατε ταύτην πρὸς τὴν φορολογίαν τῶν μεγαλεμπόρων καὶ τῶν τραπεζιτῶν, καὶ θέλετε ἴδει, ὅτι ὑφίσταται μία μεγίστη ἀντίφασις. Ὁ σταφιδοπαραγωγὸς, ὁ παράγων 100,000 λίτρας, πληρόνει φόρον 2,000 σχεδὸν, λιμενικὰ τέλη δηλαδὴ καὶ φόρον τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν ὁλικήν του ταύτην πρόσοδον, ἡ δὲ πρόσοδός του αὕτη, ἐκτιμωμένη κατὰ μέσον ὅρον, δὲν ὑπερβαίνει τὰς 15,000 δραχμάς· τουτέστι φορολογοῦμεν πρὸς 14 καὶ ἐπέκεινα τοῖς ἑκατὸν τὴν ὅλην ἀκαθάριστον πρόσοδον· ἂν δὲ ἀφαιρέσητε τὰς διὰ τὴν πρόσοδον ταύτην καταβληθείσας δαπάνας, τουτέστι τὸ ἥμισυ τῆς ὅλης ἀξίας τῆς φορολογουμένης προσόδου, θέλετε ἴδει, ὅτι τὸ εἶδος τοῦτο φορολογοῦμεν μέχρι 40% ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου. Εἰς οὐδὲν Κράτος τοῦ κόσμου ὑπάρχει τοιαύτη βαρυτάτη φορολογία βεβαίως ἐπὶ τῶν παραγωγικῶν δυνάμεων. Ὡσαύτως λάβετε τὸν οἰνοπαραγωγὸν, τὸν παράγοντα οἶνον 2,000· πληρόνει φόρον 2,000 δραχμάς. Ἂν διατιμήσητε τὴν ὅλην φορολογουμένην πρόσοδον, μόλις αὕτη ἀνέρχεται εἰς 10 ἢ 12 τὸ πολὺ χιλιάδας δραχμῶν, τουτέστι φορολογεῖται ἡ ὁλική, ἡ ἀκαθάριστος πρόσοδος πρὸς 20%...

§33ΛΑΜΠΡΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§34ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. .. Ἂν δ’ ἀφαιρέσητε τὴν διὰ τὴν παραγωγὴν ταύτην δαπάνην, θέλετε ἴδει, ὅτι ἡ καθαρὰ πρόσοδος φορολογεῖται πρὸς 40%. Ὡσαύτως λάβετε τὴν φορολογίαν τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν· ὁ φορολογούμενος οὗτος, ὁ γεωργὸς, κατὰ μέσον ὅρον παράγει περὶ τὰ 100 κοιλὰ διαφόρων εἰδῶν δημητριακῶν καρπῶν, ἅτινα, διατιμώμενα κατὰ μέσον ὅρον πρὸς τέσσαρας δραχμὰς κατὰ κοιλὸν, παρέχουσιν ἐτησίαν πρόσοδον 400 δραχμῶν· φορολογοῦμεν δὲ κατὰ 20–30% τὴν ἀκαθάριστον ταύτην πρόσοδον· ἂν δὲ ἀφαιρέσωμεν τὴν προσωπικὴν ἐργασίαν τῶν κτηνῶν του καὶ τὴν προκαταβολὴν, τὴν σπορὰν, θέλετε ἴδει, ὅτι φορολογοῦμεν αὐτὰ πλέον τῶν 100%. Λάβετε, Κύριοι, ὡς παράδειγμα τὴν ἑτέραν τάξιν, τῶν μεγαλεμπόρων καὶ τῶν τραπεζιτῶν. Κατὰ τὸν νόμον οἱ μεγαλέμποροι καὶ οἱ τραπεζῖται κατατάσσονται εἰς δύο τάξεις...

§35ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ (ἐπὶ τῇ ἀναχωρήσει τοῦ κ. Κανακάρη). Κύριε Πρόεδρε, οἱ Βουλευταὶ Πατρῶν δεικνύουσιν, ὅτι ἀποκρούουσι ταῦτα.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτὰ, παρακαλῶ...

§37ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μὴ διακόπτετε, Κύριοι.

§38ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ τραπεζῖται διαιροῦνται εἰς δύο τάξεις· οἱ μὲν πληρόνουσιν ἐτήσιον φόρον 1500 δραχμῶν, οἱ δὲ 1000 οἱ μεγαλέμποροι, οἱ μὲν πληρόνουσι φόρον 1000 δραχμῶν, οἱ δὲ 700. Συγκρίνατε τὰς δύο ταύτας τάξεις πρὸς τὰς προηγουμένας, καὶ θέλετε ἴδει, ὅτι ὁ ἔμπορος καὶ ὁ τραπεζίτης πληρόνει μόλις ἥμισυ ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου του. Βεβαίως ὑπάρχουσιν οἱ ἀντιτασσόμενοι κατὰ τῆς φορολογίας τῶν κερδῶν τῶν κεφαλαίων· διότι, λέγουσι, τὰ κεφάλαια εἶναι ἀπόῤῥοια στερήσεως, διότι χρησιμεύουσιν εἰς περαιτέρω παραγωγὴν, διότι δίδουσι τροφὴν καὶ ἐργασίαν, καὶ κατὰ συνέπειαν πρέπει νὰ μὴ φορολογῶνται. Ἀλλὰ μήπως τὰ κεφάλαια τοῦ κτηματίου δὲν κατατίθενται δι’ ἀναπαραγωγήν; Ἂν τὰ κεφάλαια ἦναι ἀπόῤῥοια στερήσεως, ἡ ἰδιοκτησία εἶναι τὸ ἐν γένει προϊὸν τῆς ἐργασίας τοῦ ἀνθρώπου. Ἀμφότερα κεῖνται γέρας τῆς ἀνθρωπίνης φιλοπονίας. Ὑπάρχουσιν ὡσαύτως οἱ ἀντιτάσσοντες κατὰ τῆς φορολογίας τῶν κεφαλαίων, ὅτι ὁ φόρος οὗτος θὰ ἐπιπέσῃ ἐπὶ τοὺς ἀσθενεστέρους τῶν συμβαλλομένων. Ἄν ὁ φόρος ἦναι ἑτερομερὴς, βεβαίως θὰ ἐπιπέσῃ· ἀλλ’ ὅταν ὅμως ὁ φόρος προσβάλλῃ ὅλας τὰς ἐνασχολήσεις ἐν γένει τῶν κεφαλαίων, ὁ φόρος οὗτος δὲν ἐπιπίπτει, ἀλλὰ ὁ ἑτερομερὴς φόρος ἐπιπίπτει, ὁ προσβάλλων ὡρισμένην ἐνασχόλησιν τῶν κεφαλαίων, καθὼς π. χ. ἐπὶ τῶν δανείων ἢ ἐπί τινος βιομηχανικῆς ἢ ἐμπορικῆς ὡρισμένης ἐπιχειρήσεως, τὰ κεφάλαια τότε ἀποσύρονται ἐκ τοῦ φορολογουμένου κλάδου πρὸς ἄλλας ἐπιχειρήσεις, μέχρις ὅτου ἐπέλθῃ ἀνύψωσις τῶν κερδῶν τοῦ φορολογουμένου κλάδου ἴση πρὸς τὰ κέρδη τῶν ἄλλων ἐπιχειρήσεων. Ὡσαύτως δὲν ἀποδέχομαι καὶ τὸν ἰσχυρισμὸν τῶν ἀποκρουόντων τὴν φορολογίαν τῶν κεφαλαίων, διότι θὰ ὑποβληθῶσιν οἱ κεφαλαιοῦχοι εἰς ἱεροδικαστικὰς, οὕτως εἰπεῖν, ἀνιχνεύσεις ὡς πρὸς τὴν βεβαίωσιν τῶν κερδῶν αὐτῶν. Οὐδέποτε εἷς φόρος οἱοσδήποτε ἠδυνήθη ἀμέσως ἀπὸ τῆς ἐπιβολῆς νὰ δώσῃ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα, οὐχ ἧττον ὅμως, μικρὸν καὶ κατ’ ὀλίγον, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ δώσῃ καὶ ἀποτελέσματα λαμπρότερα. «Ἄλλως τε ὅλα τὰ ἔθνη, ἡ Ἀγγλία, ἡ Γερμανία, ἡ Αὐστρία, ἡ Πρωσσία, ἡ Βυτεμβέργη, ἡ Σαξωνία, ὅλα σχεδὸν τὰ εὐρωπαϊκὰ Κράτη, πλὴν τῆς Γαλλίας, ἔχουσι τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος τῶν κεφαλαίων, ὅνπερ καὶ προτείνω. Μείζονα ὅμως ἐνίσχυσιν τῶν φόρων δυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν διὰ τῆς πολλαπλασιάσεως τῶν παραγωγικῶν πόρων, ἐνισχύοντες τὰς παραγωγικὰς δυνάμεις τῆς χώρας. Βεβαίως δι’ αὐτῶν θέλομεν αὐξήσει τὴν ἐτησίαν παραγωγὴν, καὶ σὺν ταύτῃ θέλομεν αὐξήσει τὸ ἐτήσιον μερίδιον τοῦ δημοσίου θησαυροῦ. Κατὰ τὰς δύο τελευταίας Συνόδους ἀρκούντως διέλαβον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς διὰ τῶν κεφαλαίων ἐνισχύσεως τῆς ἐργασίας. Ὅτι δὲ τὰ κεφάλαια εἶναι ἀνεπαρκῆ παρ’ ἡμῖν, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ συγκρίνω τὴν νομισματικὴν μονάδα, τὴν κυκλοφοροῦσαν πρὸς ἄλλα ἔθνη, τὴν ἀναλογοῦσαν ἀνὰ πᾶν ἄτομον καὶ ὡς πρὸς τὰς συναλλαγὰς καὶ ὡς πρὸς τὰς ἀγροτικὰς ἰδιοκτησίας. Ἐν Ἰταλίᾳ ἡ νομισματικὴ μονὰς ὡς πρὸς τὰς συναλλαγὰς διὰ μόνον τὸ χαρτονόμισμα ἀντιστοιχεῖ πρὸς 60 δραχμὰς διὰ πᾶν ἄτομον, εἰς τὸ Βέλγιον εἰς 65, εἰς Γερμανίαν 80, εἰς τὴν Γαλλίαν 90, εἰς Ὁλλανδίαν 110, σημειώσατε δὲ, ὅτι εἰς τὰ Κράτη ἐκεῖνα, καὶ παραπλησίως καὶ εἰς τὰ λοιπὰ Κράτη, ὁ πιστωτικὸς αὐτῶν ὀργανισμὸς εἶναι ὡς οἷόν τε τέλειος, τὸ δὲ χρυσοῦν νόμισμα ῥέει ἄφθονον. Ἐν Ἑλλάδι δὲ, ἀποδεχόμενοι τὸ ὑπέρτατον ὅριον, τὸ ὁποῖον τὰ παρ’ ἡμῖν πιστωτικὰ ἱδρύματα δύνανται νὰ θέσωσιν εἰς κυκλοφορίαν, εἰς χαρτονόμισμα μόνον, μόλις τουτέστιν ἀποδεχόμενοι τὸ ἀνώτατον ὅριον, τὰ 140,000,000, ἅτινα δύνανται νὰ θέσωσιν εἰς κυκλοφορίαν, μόλις περὶ τὰς 50 δραχμὰς ἀναλογοῦσιν εἰς πᾶν ἄτομον. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὸν πιστωτικὸν ὀργανισμὸν καὶ τὴν ὕπαρξιν τοῦ χρυσοῦ νομίσματος, περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω τίποτε, καθὸ γνωστὰ παρ’ ὅλων. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὴν ἀγροτικὴν ἰδιοκτησίαν, ἐν Γαλλίᾳ ἐπιβαρύνεται αὕτη πρὸς 15%, ἐν Γερμανίᾳ πρὸς 30%, ἐν Ἀγγλίᾳ πλέον τῶν 30%, ἐν Ἑλλάδι, ἂν παρατηρήσητε τὰς μηνιαίας καταστάσεις τῶν Τραπεζῶν καὶ θελήσητε νὰ συγκρίνητε τὰς ἐτησίας ἐπιχορηγήσεις τῆς Τραπέζης πρὸς τοὺς γεωργοκτηματίας, μόλις πρὸς ἥμισυ τοῖς ἑκατὸν ἀντιστοιχοῦσι τὰ ὑπὸ τῆς Τραπέζης παρεχόμενα δάνεια (βεβαίως λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐτησίαν πρόσοδον τῆς Ἑλλάδος)· τὰ δὲ ὑπὸ τῶν ἰδιοκτητῶν χορηγούμενα κεφάλαια μόλις ἀνέρχονται εἰς 7 ἢ 8% τὸ πολύ. Ἀλλὰ καὶ ὁ ἐκτοκισμὸς καὶ ἡ ὑπερτίμησις τοῦ τόκου τῶν κεφαλαίων ἀποδεικνύουσι τὴν ἔλλειψιν τῶν κεφαλαίων παρ’ ἡμῖν· διότι, ὡς καὶ πέρυσι διέλαβον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εἰς τὴν κατ’ ἀριθμητικὸν λόγον ἔλλειψιν τῶν κεφαλαίων συμπαρομαρτεῖ ἡ κατὰ γεωμετρικὸν λόγον αὔξησις τῶν τόκων. Ἄν ἡ Κυβέρνησις—καὶ πιστεύω ὅτι θὰ ἔχῃ τὴν θέλησιν ταύτην—ἐφρόντιζε περὶ ἱδρύσεως Γεωργικῆς Τραπέζης διὰ τρόπων τινῶν ἑταιρικῶν, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὄχι μόνον ἐμμέσως ἤθελεν αὐξήσει τὰς προσόδους διὰ τῆς ἐνισχύσεως τῶν παραγωγικῶν δυνάμεων τῆς χώρας, ἀλλὰ καὶ, διὰ τοῦ ἐκ τοῦ συνεταιρισμοῦ προσπορισθησομένου κέρδους, ἤθελεν ἀποκτήσει κεφάλαιον τοιοῦτον, ὥστε ἐντὸς ἐννέα ἐτῶν νὰ ἐξοφλήσῃ ὁλόκληρον τὸ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν χρέος τοῦ Κράτους, καὶ αὐτὴν τὴν ἄρσιν τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας ἤθελεν ἐπιτύχει, τούτου δὲ βεβαίως ἀπολαμβάνουσα καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ προνομίου, ὅπερ ἔχει χορηγήσει εἰς τὰς Τραπέζας διὰ τῆς τριπλασίας ἐκδόσεως χαρτονομίσματος τοῦ εἰς μεταλλικὸν ποσοῦ· διότι ἡ Κυβέρνησις, ὡς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε, θᾶττον ἢ βράδιον θέλει χορηγήσει εἰς τὰς Τραπέζας τοὐλάχιστον 30 ἑκατομμύρια μεταλλικοῦ, κατὰ συνέπειαν, δίδεται ἡ εὐκαιρία καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, ὅπως ἐπιδιώξῃ τοιοῦτόν τινα οἰκονομικὸν συνδυασμὸν, ἐπωφελῆ καὶ διὰ τὸ Κράτος καὶ διὰ τὴν γεωργίαν.

§39ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶπε νόμισμα μεταλλικόν· τραπεζογραμματίων 30,000,000 δρ. θέλει τρέψει.

§40ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ παραδίδουσα δι’ αὐτὰ τὸ ἀνάλογον εἰς χρυσὸν μέρος. Ὑπέλαβον ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ὅλου εἰς μεταλλικὸν τῶν 30 ἑκατομμυρίων, ἀλλὰ καὶ ἄνευ τούτου πάλιν δύναται νὰ ἐπιδιώξῃ τὸν συνδυασμὸν τοῦτον. Ἀλλὰ διὰ τῆς ἱδρύσεως τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης, δηλ. διὰ τῆς μετατροπῆς τοιούτου δανείου εἰς χρυσὸν 30,000,000, λύεται καὶ ἕτερον ζήτημα, τοῦ ὁποίου ἔχομεν ἀνάγκην ἀπόλυτον νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν ταχίστην λύσιν, λύεται τὸ ζήτημα τῆς νομισματικῆς κρίσεως. Ἡ νομισματικὴ κρίσις, ἂν μοὶ ἐπιτρέπητε νὰ φρονῶ, δὲν προῆλθεν ἐκ τῆς μεγάλης ποσότητος τῶν κυκλοφορούντων τραπεζογραμματίων. Βεβαίως ἡ μεγάλη ποσότης τῶν κυκλοφορούντων τραπεζογραμματίων εἶναι μία ἐκ τῶν αἰτιῶν, ἀλλὰ ἡ νομισματικὴ κρίσις ἔχει ἀλλοῦ τὴν πηγήν της. Ἡ Τράπεζα θέτει τὰ τραπεζογραμμάτια εἰς κυκλοφορίαν διὰ δανείων, τὰ δανείζει δὲ ἢ εἰς τὸ Κράτος, ὅπερ λαμβάνει ταῦτα καὶ τὰ δίδει εἰς ὑπαλλήλους της, ἢ εἰς διαφόρους ἄλλας προμηθείας, χάριν ἀναγκῶν, ἢ εἰς ἰδιώτας, οἱ ὁποῖοι τὰ λαμβάνουσι δι’ ἀξιοχρέων ὑπογραφῶν καὶ τὰ θέτουσιν εἰς κυκλοφορίαν, κατόπιν δὲ τὰ ἀποδίδουσι δι’ ἐκποιήσεως τῶν παραχθεισῶν ἀξιῶν, ἤτοι τοῦ σταφιδοκάρπου, τοῦ ἐλαίου, τοῦ οἴνου, δηλαδὴ τῶν διαφόρων ἀξιῶν...

§41ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἀξιῶν, μὲ δύο σῖγμα, κύριε Πρόεδρε, actions γαλλικά. (Γέλωτες).

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§43ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπόν, ἀφοῦ ὑπάρχει ἔλλειψις κεφαλαίων, δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος νὰ συναισθανθῇ τὴν ὑποτίμησιν τοῦ τραπεζικοῦ γραμματίου, ἀφοῦ τὸ θέτει ἀενάως εἰς κυκλοφορίαν καὶ ποιεῖται ἀενάως χρῆσιν αὐτοῦ εἰς τὴν ὀνομαστικήν του ἀξίαν. Ἡ ὑποτίμησις προῆλθεν ὡς ἐκ τῆς διεθνοῦς διαφορᾶς, ἣν ἔχει τὸ τραπεζογραμμάτιον. Ἡ διεθνὴς δὲ αὕτη ὑποτίμησις ἔγκειται εἰς τὴν μείωσιν τῆς πιστώσεως τῆς Τραπέζης ὡς πρὸς τὴν ἐξόφλησιν τῶν τραπεζογραμματίων της· διότι, ἂν ὄχι τὸ ὅλον, καθόσον μόλις περὶ τὰ 2,000,000 ἔχει ἡ Τράπεζα εἰς χρυσόν, ἂν μέρος τῶν ἐν κυκλοφορίᾳ τραπεζικῶν γραμματίων της ἤθελε παρουσιασθῆ πρὸς ἐξαργύρωσιν, ἡ Τράπεζα ἤθελε χρεωκοπήσει. Τοῦτο δὲ προέρχεται ὡς ἐκ τῆς στενοτάτης συναφείας, ἣν ἔχει πρὸς τὸ Κράτος διὰ τῶν διαφόρων δανείων, ἅτινα ἡ Τράπεζα προσήνεγκεν εἰς τὸ Κράτος· ἐκπεσούσης δὲ τῆς πίστεως τοῦ Κράτους, ὤφειλε κατὰ συνέπειαν νὰ συμπαρακολουθήσῃ ταύτην καὶ ὁ ἐκπεσμὸς τῆς πίστεως τῆς Τραπέζης, καὶ ἐντεῦθεν ἡ ἀπώλεια τῆς ἀξίας τῆς διεθνοῦς τοῦ τραπεζικοῦ γραμματίου. Κατὰ συνέπειαν διὰ τῆς εἰσελεύσεως ἀρκετοῦ νομίσματος εἰς χρυσὸν ἐν τῇ χώρᾳ θέλει ἀρθῆ ἡ νομισματικὴ κρίσις, διότι τοῦτο θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν εἰς χρυσὸν πληρωμὴν τῶν τελωνειακῶν τελῶν, ἀπολύτως ἀναγκαίαν διὰ τὸ οἰκονομικὸν ἰσοζύγιον τῆς χώρας, διότι τότε τὸ ἀνταλλακτικὸν ἐμπόριον, ὅπερ μέχρι τοῦ 1886 ἐκανόνιζε τὴν εἰσαγωγὴν καὶ τὴν ἐξαγωγὴν ἀναλόγως τῶν πόρων του, τὸ ἀνταλλακτικὸν ἐμπόριον ἐκεῖνο θὰ ἀναλάβῃ καὶ τὴν πληρωμὴν τῶν τελωνειακῶν τελῶν εἰς χρυσὸν, δι’ ὧν δύναται σήμερον τὸ Κράτος νὰ αὐξήσῃ τὰς εἰς χρυσὸν εἰσπράξεις. Οὐδέποτε ἓν ἔθνος δύναται νὰ εἰσαγάγῃ πλείονας ἀξίας τῶν ὅσων ἐξάγει. Μόνον τὰ ἔθνη, τὰ ἔχοντα κεφάλαια διατιθέμενα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ εἰσάγοντα τὸ πλεόνασμα τῶν κερδῶν των εἰς εἴδη, μόνον ἐκεῖνα δύνανται νὰ ἔχωσιν ἀνταλλακτικὸν ἐμπόριον τῆς εἰσαγωγῆς μὲ ὑπέρβασιν ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς. Τὰ ἔθνη ὅμως, ὡς ἡ Ἑλλὰς, τὰ ὑπόχρεα νὰ ἐξάγωσι χρυσὸν ἐκ τῆς ἀγορᾶς τοῦ τόπου, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχωσιν ὑπέρβασιν ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς εἰς χρυσόν. Κατὰ συνέπειαν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μεριμνήσῃ περὶ τῆς ἱδρύσεως Γεωργικῆς Τραπέζης, διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ οἰκονομικὴ σωτηρία τοῦ ἔθνους.

§44ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ....

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ ὑμῶν ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Λάμπρος.

§46ΛΑΜΠΡΟΣ. Ἕνεκα τῆς φύσεως τῆς συζητήσεως παραχωρῶ τὴν σειράν μου εἰς τὸν κ. Κρεστενίτην.

§47ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐπειδὴ ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Παυλοπούλου ἐμπεριέχει ἀπὸ ὅλα, ἤτοι ἀποτελεῖ μίαν σοῦπαν μὲ διάφορα χόρτα, θὰ παρακαλέσω τὸ Προεδρεῖον, ὅπως τυπωθῇ αὕτη καὶ διανεμηθῇ δημοσίᾳ δαπάνῃ. (Γέλωτες).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δάλλας ἔχει τὸν λόγον.

§49ΔΑΛΛΑΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἀνακοινώσω μετὰ λύπης εἰς τὴν Βουλὴν πρᾶξιν ἀγρίαν ὑπαξιωματικοῦ τοῦ στρατοῦ, πληροφορούμενος αὐτὴν ἐξ ἐπιστολῆς ἀξιοπίστων συμπολιτῶν μου. Ὁ λοχίας τοῦ πεζικοῦ Γεώργιος Δημητρέσας, μεταβὰς εἰς Ποταμιὰν τῆς Ἀγυιᾶς, ἐπετέθη κατὰ τοῦ εἰδικοῦ παρέδρου δι’ ὕβρεων σκαιῶν, καὶ ἔδειρε τοῦτον ἀνηλεῶς· ὁ δὲ ὑπολοχαγὸς Κωνσταντινόπουλος, εἰς οὗ τὰς διαταγὰς ὁ λοχίας διετέλει, εὑρισκόμενος ἐν τῷ αὐτῷ χωρίῳ, τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἀνάστατον, δυστυχῶς δὲν περιέστειλεν αὐτὸν, οὐδὲ κατόπιν ἠκούσθη τι περὶ τιμωρίας τοῦ ἐκτραπέντος λοχίου. Τῆς σχετικῆς περικοπῆς τῆς ἐπιστολῆς ταύτης, ἐν ᾗ συντόμως, σαφῶς καὶ ἁπλῶς ἐκτίθενται τὰ διαπραχθέντα, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ τὴν ἀνάγνωσιν (ἀναγινώσκει): «... Θὰ καββαλικεύσῃ, εἶπεν ὁ λοχίας, αὐτὸν τοῦτον τὸν πάρεδρον!» (γέλωτες). Βεβαίως σᾶς κινεῖ τὸν γέλωτα ἡ ἀπειλὴ αὕτη τοῦ λοχίου, καὶ δὲν εἶναι ἡ πρώτη πρᾶξις, ἥτις συμβαίνει ἐν Ἑλλάδι. Δυστυχῶς ἑκάστοτε φρουροὶ, ὄχι βεβαίως ὅλοι, ἐλάχιστοι, τῆς τάξεως καὶ τῆς τιμῆς τῆς πατρίδος, λακπατοῦσι τὴν ἐλευθερίαν τοῦ πολίτου, εἰς τοῦτο δὲ εὑρίσκουσιν ἐνίοτε συμμάχους καὶ ἀνωτέρους των ἀξιωματικοὺς, οἵτινες φρονοῦσιν, ὅτι ὁ πολίτης ἀποτελεῖ ἰδιαιτέραν τινὰ τάξιν, πρὸς ἣν δικαιοῦνταί τινες ἐκ τούτων νὰ προσφέρωνται μετὰ περιφρονήσεως.

§50ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν λέγετε παραδείγματα;

§51ΔΑΛΛΑΣ. Εἶπον, ὅτι εἶναι πολλὰ τοιαῦτα. Ἐγὼ ζητῶ....

§52ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Λέγετε περὶ ἀξιωματικῶν.

§53ΔΑΛΛΑΣ. Δὲν ἐννοῶ νὰ προσβάλω. Θὰ ἀναγκασθῶ νὰ εἴπω, διότι ἤκουσα νὰ γελῶσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ ἐκ τῆς λέξεως «θὰ καββαλικεύσῃ τὸν Πάρεδρον». Πολλάκις συμβαίνουσι τοιαῦτα, καὶ ἀναγινώσκομεν εἰς τὸν τύπον πολλὰς τοιαύτας πράξεις, καὶ νομίζω, ὅτι πολλοὶ γνωρίζουσι, καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι γίνονται τοιαῦτα, δικαιολογοῦνται δὲ πολλοὶ τῶν κκ. ἀξιωματικῶν, ὅτι ἀναγκάζονται εἰς τοῦτο, ὠθούμενοι ἐκ μέρους τῶν πολιτῶν, οἵτινες δεικνύουσιν ἀσέβειαν, μὴ ἀντιλαμβανόμενοι τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἔχουσι πρὸς τὰ ὄργανα ταῦτα τῆς ὑπηρεσίας. Καὶ δὲν εἶναι ἀπίθανον, οἱ ἀγρόται οὗτοι, οἵτινες ἐγκατελείφθησαν ὑπὸ τῆς Πολιτείας εἰς τὴν φύσιν, οἵτινες οὐδεμιᾶς ἔτυχον μορφώσεως, νὰ μὴ γνωρίζωσι νὰ συμμορφώνωνται ὅπως ἀξιοῦσιν οἱ στρατιωτικοὶ οὗτοι. Νομίζω ὅμως, ὅτι τοῦτο οὐδὲν παρέχει δικαίωμα εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς τούτους νὰ φέρωνται βανδαλικώτατα κατὰ τῶν ἐλευθέρων πολιτῶν, περὶ τῆς ἐλευθερίας τῶν ὁποίων συχνότατα ἐν παραμοναῖς ἐκλογῶν κοπτόμεθα. Οἱ ἀγρόται, οἵτινες συχνάκις ἐνοχλοῦνται ὑπὸ τῶν ἀποσπασμάτων, οἵτινες ἀναγκάζονται νὰ ἀπομακρύνωσιν ἀπὸ τοῦ θάλπους τῆς ἑστίας τὰ τέκνα αὐτῶν, καὶ νὰ στερῶσιν αὐτὰ πολλάκις τοῦ ἄρτου των, ὅπως παράσχωσι τοῦτον εἰς τὰ στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα, οἱ ἀγρόται οὗτοι εἶναι οἱ πάντοτε πιεζόμενοι, οἱ πάντοτε ἐνοχλούμενοι, καὶ θέλει εὑρεθῆ πάντοτε εἷς ἀνακριτικὸς ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος θὰ δώσῃ εἰς αὐτοὺς τὸ ἄδικον. Διὰ τοῦτο ἀναγκάζομαι νὰ ἀπευθύνω τὴν παράκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως φροντίσῃ αὐτὸς καὶ ἐξακριβώσῃ τὴν ἀλήθειαν. Τίς ποτε τῶν εὐτυχῶν ἀστῶν τῆς πόλεως ὑπέστη τοιαῦτα, ἢ προσέφερε τὸ ἐλάχιστον, ἐξ ὅσων προσφέρουσιν οἱ ἀγρόται εἰς τὰ ὄργανα τῆς Πολιτείας; Ἐνθυμεῖσθε ὅτι πρό τινων μηνῶν στρατιωτικός τις ἐπετέθη κατὰ πολίτου, πρώην Εἰσαγγελέως, καὶ εἴδετε τὰ ὄργανα τὰ δημοσιογραφικὰ μετὰ πόσης θέρμης ἔλαβον τὴν ὑπόθεσιν, μετὰ πόσης δὲ σπουδῆς ἐπεσπεύσθη ἡ ἐκδίκασις τῆς ὑποθέσεως! Ἔχω πεποίθησιν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς ὃν ὑποβάλλω καὶ ἔγγραφον ἐπερώτησιν, θέλει ἐξετάσει αὐστηρῶς καὶ ταχέως τὰ πράγματα, θέλει ἐξακριβώσει αὐτὰ, καὶ θέλει μεριμνήσει περὶ τῆς αὐστηρᾶς τιμωρίας τοῦ τε ὑπαξιωματικοῦ καὶ τοῦ ἀξιωματικοῦ, ὑφ’ οὗ τὰς διαταγὰς εὑρίσκεται ὁ λοχίας ἐκεῖνος. Πρέπει νὰ παταχθῶσιν αἱ αὐθαιρεσίαι αὗται, ἵνα μὴ συχνάκις ἐπαναλαμβάνωνται πράξεις, δι’ ὧν δυσφημεῖται ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς, ὅστις ἐτάχθη φρουρὸς τῆς τάξεως καὶ τῆς τιμῆς τῆς πατρίδος.

§54ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἔχω, κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀπευθύνω σύστασίν τινα πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργούς. Καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας ἐκ τῆς ἐπαρχίας μου, ἐλλείψει στρατιωτικῆς δυνάμεως, περιφέρεται, ἀνενόχλητος σχεδὸν, ἀνὰ τοὺς δήμους Λαρύμνης καὶ Ἀταλάντης τῆς ἐπαρχίας μου ἡ συμμορία τοῦ λῃστοφυγοδίκου Κουτσοδράκου, ἥτις εἰς προτέραν ἐποχὴν διέπραξε δύο αἰχμαλωσίας εἰς τοὺς αὐτοὺς δήμους. Φόβος εἶναι, μήπως ἀποτολμήσῃ αὕτη καὶ τώρα παρόμοιόν τι, μέλλουσα ὅσον οὔπω νὰ ἀποχωρήσῃ ἐκ Λοκρίδος, ὁπόθεν ἔχουσιν ἤδη ἀπέλθει οἱ βλαχοποιμένες, οἱ ὑποθάλποντες αὐτὴν συνήθως. Καθ’ ἣν δ’ ἐποχὴν οἱ κάτοικοι τῶν δήμων ἐκείνων, ὡς ἐκ τῶν ἐργασιῶν των, εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ διημερεύωσι καὶ διανυκτερεύωσι πολλάκις εἰς τοὺς ἀγροὺς των, κίνδυνος ὑπάρχει νὰ διαπράξῃ ἡ συμμορία τοῦ Κουτσοδράκου νέας αἰχμαλωσίας, ἂν μὴ ληφθῶσι σύντονα κατ’ αὐτῆς μέτρα. Τὰ μέτρα ταῦτα θὰ παρεκάλουν τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν νὰ λάβωσι πάραυτα, διατάττοντες τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἐν Λοκρίδι στρατιωτικῆς δυνάμεως, ἥτις, ὡς ἔχει τὴν σήμερον, εἶναι ὅλως ἀνεπαρκὴς εἰς καταδίωξιν συμμορίας, οἵα ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῆς ἐνεστώσης Συνόδου.

§56ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Κεφάλαιον Αʹ. Βουλή». Ἄρθρον 1. Ἀποζημιώσεις Βουλευτῶν δραχ. 372,600. Ἄρθρον 2. Μίσθωμα ἁμάξης τοῦ Προέδρου δρ. 2,700...»

§57ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ αἴτησις τοῦ πρώην βουλευτοῦ Κεφαλληνίας κ. Δ. Σπινέλη περὶ πληρωμῆς τῆς ἀποζημιώσεώς του διὰ τὴν Βʹ Σύνοδον τῆς ΙΒʹ Περιόδου.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ, ἐξετάσασα τὴν ὑπόθεσιν, προτείνει τὴν ἐγγραφὴν τοῦ ποσοῦ τῆς ἀποζημιώσεως ταύτης, ἤτοι δραχ. 1800, ὅπως λάβῃ αὐτὴν ὁ πρώην βουλευτὴς κ. Σπινέλης, ὅστις παρέστη τότε εἰς τὴν Βουλὴν, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῶν πρακτικῶν, ἀλλὰ δὲν ἔλαβε τὴν ἀποζημίωσιν. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν προσθήκην ταύτην;

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὥστε προστίθεται ἄρθρον 3ον: «Βουλευτικὴ ἀποζημίωσις τοῦ πρώην Βουλευτοῦ Δ. Σπινέλη διὰ τὴν Βʹ Σύνοδον τῆς ΙΒʹ Περιόδου δρ. 1800». Τὸ ὅλον τοῦ κεφαλαίου Αʹ δρ. 377,100. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως ἐκ τοῦ Κεφαλαίου Βʹ, «Γραφεῖον Βουλῆς», τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἔξοδα ὑπηρεσίας». Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§62ΡΙΚΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν εἰς τὸ ποσὸν τοῦ ἄρθρου 2 συμπεριελήφθη καὶ ἡ δαπάνη, περὶ τῆς ὁποίας καὶ προχθὲς ἐγένετο λόγος, δηλαδὴ πρὸς κατασκευὴν στολῆς τῶν ἐξ τακτικῶν κλητήρων τῆς Βουλῆς, χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Σώματος.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν περιλαμβάνεται.

§64ΡΙΚΑΚΗΣ. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ προστεθῇ πίστωσις ἐκ δραχμῶν 600.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Πατρῶν περὶ προσθήκης δραχμῶν 600 διὰ κατασκευὴν στολῶν ἓξ κλητήρων τῆς Βουλῆς;

§66ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὥστε προστίθενται αἱ 600 δραχμαὶ εἰς τὰ «ἔκτακτα ἔξοδα τελετῶν, ἔξοδα καθαριότητος κλπ.» Καὶ οὕτω τὸ ἄρθρον 2 ἀνέρχεται εἰς δραχμὰς 10,200. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα τῶν ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Δευτέραν θʹ ἀναγραφῶσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὰ νομοσχέδια, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ ἐπιτροπὴ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλε τὰς ἐκθέσεις της. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 11 π. μ.