1892.06.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 10.

τῆς 5 Ἰουνίου 1892.

(Παρασκευή).

Ὥρᾳ 9½ π. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ἀκολούθως προσελθόντες ὀμνύουσιν ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν νενομισμένον ὅρκον οἱ ἄρτι ἀφικόμενοι βουλευταὶ κ.κ. Δ. Ματάλας, Μελ. Ρουσόπουλος, Κ. Ζωγλοπίτης, Γ. Φραγκίδης καὶ Ἀθ. Κωστάμης).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπέβαλον τὰς ἐκθέσεις των τὰ ἑξῆς τμήματα: τὸ Γʹ τμῆμα ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ὕδρας, ἐπικυρωτικήν· τὸ αὐτὸ τμῆμα ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Τρικκάλων, ἐπικυρωτικὴν κατὰ πλειοψηφίαν, καὶ τὸ Δʹ τμῆμα ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, ἐπικυρωτικὴν κατὰ πλειοψηφίαν. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 68–70). Ἔχει τις τὸν λόγον;

§2ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὼν ἐκ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, μόλις σήμερον ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν ἐπληροφορήθην, ὅτι κατ’ αὐτὴν ὑπεβλήθησαν δι’ ὑμῶν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ὑπ’ ἐμοῦ ζητηθέντα ἔγγραφα παρὰ τοῦ ἐντίμου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν ἐκλογὴν Λοκρίδος. Ζητήσας ὅμως ἀμέσως νὰ λάβω γνῶσιν τῶν ἐγγράφων τούτων, ἔμαθον, παρὰ πᾶσαν προσδοκίαν, ὅτι αὐτὰ ἐπεστράφησαν ἤδη χθὲς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐπεθύμουν λοιπὸν τώρα νὰ μάθω τὸν λόγον, διατὶ, ἀφοῦ ἅπαξ κατετέθησαν εἰς τὴν Βουλὴν, ἐν ἀγνοίᾳ αὐτῆς καὶ ἐμοῦ τοῦ ἐπερωτήσαντος Βουλευτοῦ ἐπεστράφησαν πάλιν τὰ ἔγγραφα ἐκεῖνα εἰς τὸν ἐπιστείλαντα αὐτὰ Ὑπουργόν.

§3ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ἂν μοὶ ἐπιτρέπητε, δύναμαι νὰ δώσω τὰς πληροφορίας εἰς τὸν συνάδελφον.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ... Χθὲς ἄνευ γνώσεώς μου τὸ Γραφεῖον, ἐπειδὴ ἔστειλεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἄνθρωπόν του καὶ ἐζήτησε νὰ ἐπιστραφῶσιν αὐτῷ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐζητήσατε κατὰ τὴν ἐπερώτησίν σας, ἄνευ γνώσεώς μου, ἐπαναλαμβάνω, τὰ ἐπέστρεψε, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔγραψεν, ὅτι κατὰ λάθος ἐστάλησαν εἰς τὸ Προεδρεῖον, καὶ ἐζήτησε νὰ τὰ ἐπιστρέψωμεν, ὅπως σταλῶσιν εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, διὰ νὰ ἀπαντήσῃ.

§5ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι οὕτω, κύριε Πρόεδρε. Εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, πρὶν ἢ ἀποστείλῃ τὰ ἔγγραφα εἰς τὴν Βουλήν, νὰ τὰ ἀποστείλῃ πρῶτον εἰς ἐμὲ, διὰ νὰ λάβω γνῶσιν τῶν ἐγγράφων. Χθὲς τὸ ἑσπέρας, μαθὼν ὅτι ἐστάλησαν εἰς τὴν Βουλὴν, παρεκάλεσα νὰ μοὶ ἀποσταλῶσι πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν, καὶ ἰδοὺ σήμερον τὰ ἔφερον, καὶ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§6ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εὑρίσκω ἐπαρκῆ, κύριε Πρόεδρε, τὴν ὑμετέραν δικαιολογίαν, καθ’ ἣν, ἐν ἀγνοίᾳ ὑμῶν, ἐπεστράφησαν τὰ ἔγγραφα εἰς τὸν ἔντιμον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Οὕτω διαπιστοῦται, ὅτι ἐν γνώσει ὑμῶν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιστραφῶσιν, ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τῆς Βουλῆς, ἔγγραφα, ἅπαξ εἰς αὐτὴν ὑποβληθέντα. Δὲν εὑρίσκω ὅμως ἀποχρῶσαν τὴν δικαιολογίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἴσως, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὸν ἔντιμον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀπὸ δεκαετηρίδων ἤδη μὴ παρακαθήσαντα ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, νὰ ἀγνοῇ καὶ τὰ στοιχειωδέστατα τῶν κοινοβουλευτικῶν ἐθίμων, καθ’ ἃ οἱ Ὑπουργοί, οὐχὶ διὰ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ οἱ ἴδιοι ἀπ’ εὐθείας, ἢ διὰ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ὑποβάλλουσιν εἰς αὐτὴν ὅσα ἔγγραφα ἔχουσι ν’ ἀνακοινώσωσιν εἰς ἀπάντησιν ἐπερωτήσεων Βουλευτῶν. Ὁ κ. Μαστραπᾶς, καὶ Ὑπουργὸς γενόμενος, δὲν λησμονεῖ, ὡς φαίνεται, τὸν στρατιώτην, ὅστις ἱεραρχικῶς πάντοτε, ἢ ἁρμοδίως, ὡς γράφει ἐν τῇ ἐπιστολῇ αὐτοῦ, ὀφείλει νὰ ἀναφέρηται. Ἴσως νομίζει, ὅτι εἶναι ἀκόμη δεκανεὺς ἔν τινι λόχῳ, ὡς τοιοῦτος ὀφείλων πᾶσαν αἰτουμένην παρ’ αὐτοῦ πληροφορίαν νὰ ὑποβάλλῃ εὐπειθῶς διὰ τοῦ λοχαγοῦ του. Εἰς τὸν κ. ὅμως Πρωθυπουργὸν, ἀπὸ ἐτῶν πολλῶν παρακαθήμενον ἐνταῦθα καὶ ἐντριβέστατον ὄντα εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ὑποπίπτῃ εἰς τοιαῦτα λάθη. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς αὐτὸν νὰ ἀγνοῇ, ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ ὑποβάλλουσιν εἰς τὴν Βουλὴν ἁρμοδίως, εἴτε ἀπ’ εὐθείας, εἴτε διὰ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, πᾶσαν αἰτουμένην παρ’ αὐτῶν πληροφορίαν, ὡς καὶ πᾶν ἔγγραφον, ὅπερ θὰ τοὺς ἐζήτει εἷς Βουλευτὴς, οὐχὶ δὲ διὰ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τοῦτο ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὤφειλεν, οὐ μόνον νὰ μὴ γείνῃ αὐτὸς συμμέτοχος τοῦ λάθους τοῦ ἐντίμου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ καὶ νὰ ὑποδείξῃ εἰς τοῦτον, ὁποῖον ἦτο τὸ καθῆκόν του, ἅμα τὸν εἶδε παρεκτρεπόμενον ἐξ αὐτοῦ. Ταῦτα εἶχον νὰ παρατηρήσω πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὰ ἔγγραφα, ἅτινα ὁ ἔντιμος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εὐηρεστήθη ν’ ἀποστείλῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἀπαντῶν οὕτως εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου, ἐπιφυλάττομαι ἅμα λαβὼν αὐτῶν γνῶσιν, νὰ κάμω, ἂν δεήσῃ, ἰδιαίτερον περὶ αὐτῶν λόγον.

§7ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ὅσα ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς εὐηρεστήθη νὰ εἴπῃ, ἀφορῶντα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν ἔχουσιν οὐδεμίαν ὑπόστασιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπέλαβεν, ὅτι τὰ ἔγγραφα ἀπεστάλησαν κατὰ τὴν παράκλησίν μου εἰς ἐμὲ, ὁ ὁποῖος κατόπιν, εἴτε διὰ τοῦ ἰδίου Ὑπουργείου, εἴτε ἀπ’ εὐθείας, ἤθελον τὰ ἀποστείλει εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ κατὰ παραδρομὴν, ἀντὶ νὰ τεθῇ ἐπιγραφὴ πρὸς ἐμὲ, ἐστάλησαν εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ κατετέθησαν εἰς αὐτήν. Καὶ ἰδοὺ τώρα τὰ παραλαμβάνει δι’ ἐμοῦ ὁ κ. συνάδελφος. Οὐχὶ ὀρθῶς λοιπὸν ἀποδίδει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἰδιότητας καὶ σκέψεις, τὰς ὁποίας οὔτε εἶχε ποτὲ, οὔτε ἔχει. Τὰ ἔγγραφα περιῆλθον τακτικῶς εἰς τὴν Βουλὴν, εἶναι τώρα εἰς χεῖρας τοῦ κ. συναδέλφου, καὶ θέλει τὰ λάβει ὑπ’ ὄψιν.

§8ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Χθὲς ἤμην ἐν τῷ γραφείῳ, ὅτε ἐλήφθη αὐτὴ ἡ ἐπιστολὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς ἀναγνώσω (ἀναγινώσκει): «Κύριε Πρόεδρε. Ὁ ὑπασπιστής μου κατὰ λάθος σᾶς ἀπέστειλε χθὲς ἀντίγραφον ἐγγράφων σχετικῶν πρὸς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κυρίου Εὐταξία, ἅτινα εἶπον νὰ σταλῶσι πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Σᾶς παρακαλῶ, ἐπιστρέψατέ μοι ταῦτα, διὰ νὰ δοθῶσιν εἰς τὸν ἁρμόδιον Πρωθυπουργὸν, ὅπως τῷ χρησιμεύσωσι κατὰ τὴν ἀπάντησιν.» Συνεπείᾳ τῆς ἐπιστολῆς ταύτης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς ἐπέστρεψεν ἀκριβῶς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὰ περὶ ὧν ὁ λόγος ἔγγραφα.

§9ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὰ ἀπέστειλεν εἰς ἐμέ. Ἤδη δὲ, ὅτε ὁ κ. συνάδελφος ὑποβάλλει περὶ τούτου παρατήρησιν, λαμβάνει καὶ τὴν ἐξήγησιν. Ἡ ἀποστολὴ τῶν ἐγγράφων εἰς τὴν Βουλὴν ἔγεινε τυχαίως, ἀντὶ νὰ ἔλθωσιν εἰς ἐμὲ, διὰ νὰ λάβω γνῶσιν. Λοιπὸν δὲν βλέπω τὸ ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τόσην ὥραν.

§10ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ἐπεθύμουν νὰ διαπιστωθῶσιν ἐνταῦθα δύο γεγονότα, τὰ ἑξῆς: Ἐν πρώτοις ἐπεθύμουν νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι, ἂν δὲν ἀπήντησα σήμερον ἀμέσως ἐπὶ τῶν ὑποβληθέντων ἐγγράφων τοῦ ἐντίμου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦτο προῆλθεν ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι δὲν ἔλαβον ἐγκαίρως γνῶσιν τῶν ἐγγράφων αὐτῶν. Δεύτερον ἐπεθύμουν νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι ὁ ἔντιμος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐτέθη ὑπὸ τὴν κηδεμονίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅστις προθύμως, ὡς παρατηρεῖτε, ἐννοεῖ νὰ ἐνασκήσῃ δικαιώματα κηδεμόνος ἀπέναντι αὐτοῦ....

§11ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδαμῶς! Δὲν εἶναι ἀληθές!

§12ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀφοῦ τὰ γεγονότα ταῦτα ἱκανῶς διεπιστώθησαν, περιττὴν θεωρῶ πᾶσαν περαιτέρω συζήτησιν περὶ τοῦ παρεμπεσόντος τούτου ζητήματος.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος ἔχει τὸν λόγον. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 10 π. μ.