1890.12.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 19

τῆς 13 Δεκεμβρίου 1890.

(Πέμπτη).

Ὥρᾳ 4 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ἀκολούθως προσελθὼν ὀμνύει ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν νενομισμένον ὅρκον ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Σπυρίδων Παγανέλης).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ χθὲς ἐλλείψει ἀπαρτίας ματαιωθεῖσα ψηφοφορία. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων Ὑαίας, Βωμέας, Ποτιδανείας, Εὐπαλίου, Κροκυλίου καὶ Τολοφῶνος τῆς ἐπαρχίας Δωρίδος ὡς πρὸς τοὺς ἐπιτυχόντας κκ. Πετρόπουλον, Παπαλουκᾶν, Σκουμπουρδῆν καὶ Χαλκιόπουλον λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν κκ. Σάκκη καὶ Ἀργυροπούλου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 85, ἐξ ὧν 58 ὑπὲρ τοῦ ἀκύρου, 12 κατὰ, καὶ 15 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἡ πρότασις ἑπομένως ἐγένετο δεκτή. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν δευτέραν πρότασιν περὶ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων Φαλάρων, Κρεμαστῆς Λαρίσσης, Πτελεατῶν καὶ Νέας Μιζέλης τῆς ἐπαρχίας Φθιώτιδος.

§3ΤΡΑΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς εἶχον κάμει πρότασιν, νὰ ἀκυρωθῶσι καὶ ἄλλοι δῆμοι, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐπεκυρώθη ἡ ἐκλογὴ ὡς πρὸς τοὺς κκ. Σιμόπουλον καὶ Χατζῖσκον, παραιτοῦμαι ὡς πρὸς τὴν ἀκύρωσιν τῶν δήμων Παρνασσίδος.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ψηφοφορηθῇ πρῶτον ἡ πρότασις τοῦ τμήματος. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων Φαλάρων, Νέας Μιζέλης, Κρεμαστῆς Λαρίσσης καὶ Πτελεατῶν...

§5ΠΕΡΡΟΣ. Πρέπει νὰ χωρισθῇ ἡ πρότασις.

§6ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὑπεβλήθη, κύριε Πρόεδρε, πρότασις περὶ ἀκυρώσεως τῶν τεσσάρων ἀνατολικῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας Φθιώτιδος. Ἡ πρότασις αὕτη πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ.

§7ΛΕΒΙΔΗΣ. Συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν, ζητῶ τὴν διαίρεσιν τοῦ ζητήματος δι’ ἕνα ἕκαστον τῶν δήμων, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον βλέπω, ὅτι καὶ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ὑπὲρ τῆς διαιρέσεως, διότι τινὰ μὲν τῶν μελῶν εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως καὶ τῶν τεσσάρων δήμων, ἄλλα ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τριῶν δήμων, καὶ ἄλλα ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως ἑνὸς μόνον δήμου καὶ ὡς πρὸς τοὺς λοιποὺς ἐπιφυλάσσονται.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Φαλάρων διὰ τοὺς κκ. Πετρόπουλον, Σκουμπουρδῆν, Παπαλουκᾶν καὶ Χαλκιόπουλον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Νέας Μιζέλης διὰ τοὺς κκ. Πετρόπουλον Σκουμπουρδῆν, Παπαλουκᾶν καὶ Χαλκιόπουλον, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Κρεμαστῆς Λαρίσσης διὰ τοὺς κκ. Πετρόπουλον, Σκουμπουρδῆν, Παπαλουκᾶν καὶ Χαλκιόπουλον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Πτελεατῶν διὰ τοὺς κκ. Πετρόπουλον, Σκουμπουρδῆν, Παλουκᾶν καὶ Χαλκιόπουλον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§9ΤΡΑΚΑΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν καὶ ἡ ἰδική μου πρότασις περὶ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων Θρονίου, Θερμοπυλῶν καὶ Λαμιέων.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Τράκκα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν λοιπῶν ἐκλογικῶν τμημάτων τοῦ νομοῦ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος ὡς πρὸς τοὺς κκ. Πετρόπουλον, Σκουμπουρδῆν, Παπαλουκᾶν καὶ Χαλκιόπουλον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἐκλογὴν Νέων Ψαρῶν. Ὁ κ. εἰσηγητὴς τοῦ τμήματος ἔχει τὸν λόγον.

§11ΤΡΑΚΑΣ. Κύριοι Βουλευταί. Κατὰ τῆς ἐκλογῆς τῶν Νέων Ψαρῶν ἐγένοντο ἐνστάσεις παρὰ διαφόρων ἐκλογέων, πρῶτον ἕνεκα δωροδοκίας. Τὸ τμῆμα δὲ, λαβὸν ὑπ’ ὄψει καὶ ἐξετάσαν τὰς ἐνστάσεις ταύτας καὶ τὰς ἐπὶ τούτων ἀντιῤῥήσεις τῶν ἐναντίων, ἐπείσθη, ὅτι ἡ δωροδοκία εἶναι ἀποδεδειγμένη ἐναργέστατα· ταύτην δὲ οὐδ’ αὐτὸς ὁ ἐπιτυχὼν ὑποψήφιος ἠρνήθη· μόνον ἠθέλησε, διὰ νὰ κολάσῃ αὐτὴν, νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι πάνθ’ ὅσα ἐδαπάνησε τὰ ἐδαπάνησεν εἰς ναύλους, τροφοδοσίαν καὶ πληρωμὴν ἡμεραργιῶν τῶν ἐκλογέων, οἱ ὁποῖοι ἦλθον ἔξωθεν. Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, πρὸς τὸν ὁποῖον ἐγένετο καταγγελία ὑπὸ τῶν ἐνισταμένων, λέγει ἐν τῇ ἐκθέσει του, ὅτι οὐδὲν μὲν ἠδυνήθη νὰ βεβαιώσῃ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, διότι βεβαίως ἐπὶ τῇ ἐμφανίσει του οἱ ἐνεργοῦντες ἔκρυπτον τὰ χρήματα, θεωρεῖ ὅμως ἀναμφισβήτητον, ὅτι δωροδοκία ἠσκήθη ἑκατέρωθεν. Ὁ δὲ ἐπιτυχὼν ὑποψήφιος ὄχι μόνον ἐν τῷ προεξελεγκτικῷ τμήματι ὡμολόγησε τὴν δωροδοκίαν, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ τύπῳ διὰ τῆς «Νέας Ἐφημερίδος» τῆς 17ης Νοεμβρίου ἐκθέτει, ὅτι πάντοτε ἐξωδεύοντο ὑπὸ τῶν ὑποψηφίων περὶ τὰς 20 χιλιάδες δραχμῶν, καὶ ὅτι αὐτὸς ἐδαπάνησεν ὀλιγώτερα. Ὅτι λοιπὸν ἐδαπάνησε διὰ τὴν ἐκλογὴν, δὲν τὸ ἀρνεῖται. Ἤδη ἡ Βουλὴ δύναται νὰ κρίνῃ, ἐὰν δωροδοκία ἦναι μόνον ὅταν δίδωνται τὰ χρήματα τοῖς μετρητοῖς, πρὸς ἄμεσον ἀγορὰν τῆς ψήφου, ἢ καὶ ὅταν δίδωνται πρὸς πληρωμὴν ναύλων, ἡμεραργιῶν καὶ φαγοποτίων. Τὸ τμῆμα ἐδέχθη, ὅτι ἐγένετο δωροδοκία, καὶ προτείνει κατὰ πλειονοψηφίαν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς. Καὶ βεβαίως, κύριοι Βουλευταὶ, ἔχομεν τὸ συμφέρον νὰ κτυπήσωμεν τὴν δωροδοκίαν, διότι, ἐν ὅσῳ ἐξακολουθεῖ τὸ σύστημα αὐτὸ τῆς ἀγορᾶς τῶν ψήφων, πάντες ἡμεῖς οἱ ἄλλοι Βουλευταὶ, οἱ μὴ ἔχοντες χρήματα πολλὰ, δὲν θὰ δυνάμεθα νὰ πολιτευώμεθα. Οὐ μόνον δὲ ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, ἅμα ἔκλεισε τὰς κάλπας, εἰς τὴν πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν συνέταξεν, ἐβεβαίωσε τὴν δωροδοκίαν ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει:) «Ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς πρὸ τοῦ πέρατος τῆς διαλογῆς τῶν ψήφων καθῆκον ἔχει νὰ προσβάλῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, οἱονδήποτε καὶ ἂν ἦναι, καὶ νὰ στηλιτεύσῃ αὐτὸ, ὡς προϊὸν αἰσχρᾶς δωροδοκίας, ἀσυνειδήτως λαβούσης χώραν ἐν τῷ ἐκλογικῷ τούτῳ διαμερίσματι, περὶ ἧς ἐγένετο καταγγελία.» Πολλοὶ δὲ τῶν ἐνισταμένων καὶ κατ’ ἀντιπαράστασιν ἐν τῷ τμήματι πρὸς τὸν ἐπιτυχόντα ὑποψήφιον, μὴ ἀντιλέγοντα εἰς ὅσα κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ κατέθετον, ἐβεβαίωσαν, ὅτι ἐγένετο δωροδοκία. Ἡ δὲ κυβερνητικὴ ἐπέμβασις συνίστατο εἰς τοῦτο, ὅτι ἡ τότε Κυβέρνησις διέταξε τὴν ἐν Σύρῳ Ἑλληνικὴν Ἀτμοπλοϊκὴν Ἑταιρίαν νὰ εἰσαγάγῃ ἅπαντας τοὺς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτῆς διατελοῦντας ἐκ Νέων Ψαρῶν ἐκλογεῖς καὶ ναύτας εἰς τὸ πλοῖον, τὸ ὑπὸ τοῦ ἐπιτυχόντος ὑπουργικοῦ ὑποψηφίου Θεμ. Α. Κανάρη ναυλωθὲν πρὸς μεταφορὰν τῶν ἐκλογέων εἰς Νέα Ψαρὰ, προσέτι δὲ συνεφωνήθη μετὰ τῆς ἑταιρίας, ὅπως τὸ μίσθωμα τοῦ ἀτμοπλοίου μὴ πληρωθῇ εἰς αὐτὴν, ἀλλ’ εἰς τοὺς ἐκλογεῖς ναύτας, πρὸς ἐξόφλησιν τῶν καθυστερουμένων ὑπὸ τῆς ἑταιρίας μισθῶν των. Προσέτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς Ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων Λαυρίου ἐπενέβη εἰς τὴν ἐκλογὴν, διότι ἡ ἑταιρία αὕτη, κατὰ διαταγὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐκείνους μὲν τοὺς ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι ἐδέχοντο νὰ ψηφίσωσιν ὑπὲρ τοῦ ὑπουργικοῦ ὑποψηφίου, ἐκράτησεν ἐν Λαυρίῳ καὶ ἀπέστειλε τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς εἰς Νέα Ψαρὰ, τοὺς δὲ λοιποὺς ἀπέστειλαν εἰς τὰ ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ μεταλλεῖα αὐτῆς. Προσέτι δὲ ἡ Κυβέρνησις διώρισεν ὑπαλλήλους, τέσσαρας μὲν κατὰ τὴν ὁμολογίαν τοῦ ἰδίου Θεμ. Α. Κανάρη, 13–14 δὲ κατὰ τοὺς ἐνισταμένους, κατὰ σύστασιν τοῦ ὑπουργικοῦ ὑποψηφίου. Ἕνεκα λοιπὸν τῶν λόγων τούτων τὸ τμῆμα κατὰ πλειονοψηφίαν προτείνει τὴν ἀκύρωσιν τῆς βουλευτικῆς ἐκλογῆς Νέων Ψαρῶν, ὡς προϊόντος κυβερνητικῶν ἐπεμβάσεων καὶ δωροδοκίας.

§12ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ τυγχάνω καὶ ἐγὼ μέλος τοῦ τμήματος, τοῦ ἐκδικάσαντος τὴν ἐκλογὴν Νέων Ψαρῶν, ἐνόμισα ὅτι ἔχω τὸ καθῆκον καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφον, ἣν ἐν τῷ τμήματι ἔδωκα. Ἐν τῷ τμήματι ὑπῆρξα ἀκυρωτικός· περιττὸν δὲ κρίνω νὰ προσθέσω, ὅτι ἀκυρωτικὸς ἔσομαι καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Κύριοι, πολλαὶ ἐκλογικαὶ ἀσχημίαι ἐξετυλίχθησαν κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, καθόσον ὁμολογουμένως παντὸς εἴδους πιέσεις καὶ ἐπεμβάσεις ἐξετελέσθησαν ἐν ταῖς ἐσχάτως ἐνεργηθείσαις βουλευτικαῖς ἐκλογαῖς ὑπὸ Κυβερνήσεως, ἥτις οὐδὲ ἑαυτὴν, οὐδὲ τοὺς ἀντιπάλους αὐτῆς ἐσεβάσθη ποτέ. Ὅταν δὲ αἱ παροχαὶ τῆς ἐξουσίας τοσοῦτον ἀφθόνως καὶ τοσοῦτον ἀσυστόλως δίδωνται, ἀναμφιβόλως αὗται ἀλλοιοῦσι τὰ ἐκλογικὰ ἀποτελέσματα, πρὸς τὸ συμφέρον καὶ πρὸς ὄφελος ἐκείνων, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐξετελέσθησαν. Οὐδὲν παράδοξον λοιπὸν, ἐὰν τὸ Κοινοβούλιον διὰ τῆς ἀκυρώσεως ἐπάταξεν ἐν μέτρῳ καὶ ἐπιεικείᾳ τὰς ἐκλογὰς ἐκείνας, αἵτινες πλειότερον τῶν ἄλλων φέρουσι τὸν τύπον τῆς βίας καὶ τῆς διαθορᾶς. Ἡ ἐκλογὴ Νέων Ψαρῶν, περὶ τῆς ὁποίας εἰδικῶς ἀσχολούμεθα σήμερον, φέρει καὶ αὕτη, ὡς πρὸ μικροῦ σᾶς εἶπεν ὁ ἔντιμος προλαλήσας καὶ εἰσηγητὴς τοῦ Αʹ τμήματος κ. Κομνᾶς Τράκας, τὸ στίγμα, ὅπερ φέρουσι πολλαὶ ἐκλογαὶ, τῶν ὁποίων τὸ κῦρος ἠμφισβητήθη καὶ ἐν τοῖς τμήμασι καὶ ἐνταῦθα, δηλαδὴ τὸ στίγμα τῆς κυβερνητικῆς ἐπεμβάσεως. Διορισμοὶ, παύσεις, μεταθέσεις, καταδιώξεις παντοειδεῖς, ἐπικουρία ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιριῶν, μεταφερουσῶν τοὺς φίλους ἐκλογεῖς εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, Μεταλλουργεῖα Λαυρίου, σπεύσαντα καὶ αὐτὰ πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ φίλου τῆς φατρίας, τοιαῦτα, ἐν μεγάλῃ συντομίᾳ, εἰσὶ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα καὶ ἐν τῇ προκειμένῃ ἐκλογῇ ἐτέθησαν εἰς ἐνέργειαν πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ ὑπουργικοῦ ὑποψηφίου, μέσα, τὰ ὁποῖα βεβαίως ἠλλοίωσαν τὸ ἀποτέλεσμα, ὅταν μάλιστα λάβῃ τις ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πρόκειται περὶ ὀλιγαρίθμων ἐκλογέων, καὶ ὅταν, ὡς ἐνταῦθα συμβαίνει, ἡ διαφορὰ τῶν ψήφων μεταξὺ τοῦ ἐπιτυχόντος καὶ τοῦ ἐπιλαχόντος μόλις ὑπερβαίνη τοὺς πεντήκοντα. Ἀλλ’ ἡ ἐκλογὴ Νέων Ψαρῶν φέρει ἀτυχῶς καὶ ἕτερον στίγμα, τὸ εἰδεχθέστερον πάντων κατ’ ἐμὲ, τὴν δωροδοκίαν! Κύριοι, ἐὰν ἐπρόκειτο μόνον περὶ τῶν κυβερνητικῶν παροχῶν καὶ πιέσεων, σᾶς ὁμολογῶ ὅτι δὲν θὰ ἀνηρχόμην ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου. Ἦλθον ἐπὶ τοῦ βήματος, ὅπως πατάξω τὴν χειρίστην τῶν ἐκλογικῶν ἀσχημιῶν, τὴν φανερὰν καὶ ἀσύστολον δωροδοκίαν, ὅπως αὕτη ἐνεργεῖται εἰς τὰ Νέα Ψαρὰ, ἀτυχῶς δὲ καὶ εἰς ἄλλας νήσους, γνωστὰς εἰς ὑμᾶς. Εἰς τὰς νήσους ἐκείνας ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι—δὲν ἐννοῶ τὸν Κανάρην—ἄνευ παρελθόντος, ἄνευ δεσμῶν πρὸς τὸν τόπον, ἄνευ ἐργασίας, οἵτινες ἐκλέγονται Βουλευταὶ ἐν μιᾷ καὶ μόνη νυκτὶ διὰ μόνης τῆς δυνάμεως τοῦ θυλακίου των Αὐτοὶ δὲν φλέγονται ὑπό τινος εὐγενοῦς φιλοδοξίας, οὐδὲ ἐπιδιώκουσι στάδιον πολιτικὸν, ἀλλὰ μόνον συμφέροντα. Αὐτοὶ πολιτεύονται πρὸς πλουτισμὸν, ἀγοράζοντες δὲ τὰς ψήφους τῶν συμπολιτῶν αὐτῶν, πωλοῦσι ταὐτοχρόνως καὶ τὴν συνείδησίν των. (Εὖγε! εὖγε!) Τὸ εὐτυχέστερον γεγονὸς δι’ οἱονδήποτε Ἕλληνα πολιτευτὴν εἶναι, νὰ ἔχῃ πατρίδα ἐλευθέραν καὶ μέγα ὄνομα. Οἱ Κανάραι ηὐτύχησαν νὰ ἔχωσιν ἀμφότερα τὰ στοιχεῖα ταῦτα τῆς πολιτικῆς ὑπάρξεως καὶ ἰσχύος. Διατὶ λοιπὸν νὰ προστρέχωσιν εἰς μέσα ἀνάξια αὐτῶν καὶ ἀνάξια τοῦ μεγάλου καὶ ἐνδόξου ὀνόματος, τὸ ὁποῖον φέρουσι; Τί ὑπολείπεται εἰς αὐτοὺς, ὅπως τύχωσι τῆς εὐνοίας καὶ τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ λαοῦ; Εἰς αὐτοὺς ὑπολείπεται ἓν καὶ μόνον πρᾶγμα, ἡ ἐργασία! Γνωρίζω καλῶς, ὅτι ὁ πολιτευόμενος ἐν Ἑλλάδι δὲν κοιμᾶται ἐπὶ ῥόδων. Ἐὰν θέλῃ νὰ εὐδοκιμήσῃ ἐν τῷ σταδίῳ αὑτοῦ, ὀφείλει νὰ φροντίζῃ περὶ τῶν γενικῶν συμφερόντων τοῦ τόπου καὶ συνάμα περὶ τῶν ἰδιαιτέρων συμφερόντων καὶ δικαιωμάτων ἑνὸς ἑκάστου τῶν συμπολιτῶν αὐτοῦ. Ἐὰν ἐπιθυμῇ νὰ ἐκλέγηται, πρέπει νὰ κατακτήσῃ διά τινος γενικωτέρας ἰδέας καὶ ἐργασίας τὴν εὔνοιαν τοῦ πλήθους, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως ὀφείλει νὰ ἐμπνεύσῃ τὴν πεποίθησιν εἰς αὐτὸ, ὅτι ἀσχολεῖται καὶ εἰς τὰ μικρά. Ἐὰν θέλῃ νὰ ἐπικρατήσῃ, ὀφείλει νὰ διακρίνηται, ὄχι μόνον διὰ τῆς ἱκανότητος αὑτοῦ, ὄχι μόνον διὰ τοῦ νοῦ, ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν ποδῶν!... Ἀλλὰ τέλος πάντων ὁ πράττων ταῦτα πάντα νικᾷ, ὁ δὲ ἀγὼν εἶναι τότε εὐγενὴς, καὶ περικαλλὴς ἡ νίκη· πλὴν σᾶς ἐρωτῶ, τίνα ἀξίαν ἔχει ἡ νίκη, ὅταν τὴν τελευταίαν ὥραν τῆς τελευταίας ἡμέρας ὁ ὑποψήφιος ἀγοράζῃ τοῖς μετρητοῖς τὴν ὕψιστην τῶν τιμῶν, τὴν ἀντιπροσωπείαν τοῦ ἔθνους; Καὶ τίνα ἀξίαν δύναται νὰ ἔχῃ τὸ ἀξίωμα, τὸ ὁποῖον περιβάλλεται μὲ τόσον ὀλίγον κόπον καὶ τόσον ὀλίγον κλέος; (χειροκροτήματα). Ἀλλὰ θέλουσι μᾶς εἰπεῖ: «μήπως εἶναι ἡ πρώτη φορά, καθ’ ἣν τοιαῦτα πράγματα συμβαίνουσιν ἐν τοῖς τόποις ἐκείνοις;» Ὁμολογοῦμεν, ὅτι ἀτυχῶς πρώτη φορὰ δὲν εἶναι, καθ’ ἣν βλέπομεν τοιαύτας ἀσχημίας, ἀλλὰ πρώτην ἴσως φορὰν εὑρέθημεν ἐνώπιον γεγονότων τόσῳ σαφῶν, καὶ ἀποδείξεων τόσῳ τρανῶν. Ὅταν ἔχωμεν τὴν ἐν τῷ τμήματι ὁμολογίαν αὐτοῦ τούτου τοῦ ἐπιτυχόντος Βουλευτοῦ, ὅτι ἐδαπανήθησαν οὐκ ὀλίγα ποσὰ χρηματικὰ εἰς ναύλους, εἰς τροφοδοσίας, εἰς ἡμεραργίας κτλ· ὅταν ἔχωμεν τὴν πρᾶξιν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις ἐπιβεβαιοῖ καὶ αὐτὴ τὴν ὕπαρξιν τῆς δωροδοκίας· ὅταν τέλος πάντων ηὐτυχήσαμεν νὰ ἔχωμεν τὴν ἐπίσημον ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ἐντιμοτάτου καὶ ἀκεραιοτάτου ἀνδρὸς, τοῦ κ. Κ. Δημητρακοπούλου, ὁμολογοῦντος καὶ αὐτοῦ, ὅτι ὑπῆρξε δωροδοκία, ἀλλ’ ὅτι ἡ δωροδοκία ἑκατέρωθεν ἐξετελεῖτο· ὅταν, λέγω, ἔχωμεν πάντα ταῦτα, εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς ἡμᾶς νὰ διστάσωμεν ἔτι; Πότε ἄλλοτε θέλομεν δυνηθῆ νὰ τιμωρήσωμεν ἐκείνους, οἵτινες μόνον διὰ τοῦ χρήματος ἐννοοῦσι νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην; Καὶ πότε ἄλλοτε θέλει δοθῆ εἰς ἡμᾶς ἡ εὐκαιρία, ὅπως πατάξωμεν τὸ δυσδιάκριτον, ὅσον καὶ καταχθόνιον, τῆς δωροδοκίας ἔγκλημα; Λυπηρὸν εἶναι βεβαίως, ὅτι νῆσος κατ’ ἐξοχὴν ἡρωϊκή, ἡ κοιτὶς τόσων ἐνδόξων ἀνδρῶν, ἐγένετο τὸ ἄδοξον καὶ χαμερπὲς πεδίον τῆς ἀγοραπωλησίας τῶν ψήφων. Λυπηρὸν ὅτι ἄνδρες, φέροντες μέγα ὄνομα, δὲν εἰσέρχονται ἐνταῦθα διὰ τῆς μεγάλης θύρας, ἀλλὰ διά τινος σκοτεινοῦ παραθύρου. Τὸ λυπηρότατον ὅμως πάντων κατ’ ἐμὲ εἶναι, ὅτι ἡ δωροδοκία δὲν ἐπατάχθη ὡς ἔδει νὰ παταχθῇ, δὲν ἐπατάχθη δηλ. ἀνηλεῶς καὶ ἀποτελεσματικῶς.

§13ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἐκάη ἡ γούνα τους. Θὰ ἔλθῃ καιρὸς νὰ μεταμεληθῶσι.

§14ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἀκριβῶς τὴν ἐν τῷ μέλλοντι πικροτάτην μεταμέλειαν πρόκειται ν’ ἀποφύγωμεν διὰ τῆς ἀμειλίκτου τιμωρίας τοῦ εἰδεχθεστέρου τῶν ἐγκλημάτων. Τοῦτο καλούμεθα νὰ πράξωμεν σήμερον, καὶ ὀφείλομεν νὰ τὸ πράξωμεν ἄνευ δισταγμοῦ, ἐὰν θέλωμεν τοῦ λοιποῦ νὰ ἔχωμεν γνησίους ἀντιπροσώπους, ἐὰν θέλωμεν νὰ προστατεύσωμεν τὴν τάξιν τῶν Ἑλλήνων πολιτευτῶν, οἵτινες βεβαίως δὲν διακρίνονται ἐπὶ πλούτῳ!... Δὲν ἀγνοῶ ὅτι Κανάρης πρόκειται νὰ ἐξέλθῃ τῆς αἰθούσης ταύτης, καὶ Κανάρης πρόκειται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Πλὴν οἱοσδήποτε καὶ ἂν ἐπιτύχῃ, ἐγὼ θέλω συγχαρῆ ἐκεῖνον μόνον, ὅστις θέλει ἐκλεχθῆ διὰ τῆς ἐλευθέρας καὶ ἀμιάντου βουλήσεως τοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§15ΣΧΙΝΑΣ. Ὀλίγας λέξεις θέλω ἀπευθύνει ὑμῖν, κύριοι Βουλευταὶ, ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Νέων Ψαρῶν. Μὲ καλεῖ εἰς τὸ βῆμα τοῦτο αὐτὸ τὸ τεῦχος τῶν ἐκθέσεων, ἐν ᾧ περιέχονται αἱ δύο ἐκθέσεις τῆς τε μειονοψηφίας καὶ τῆς πλειονοψηφίας. Αἱ ἐκθέσεις αὗται μοὶ ἔδωκαν ἀφορμὴν νὰ ἐξετάσω τὰ κατὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην, καὶ ἐπιτρέψατέ μοι ὀλίγας στιγμὰς, ἵνα ἐκθέσω τὰ καθέκαστα. Δὲν θέλω διὰ τῶν λέξεών μου νὰ ὑφαρπάσω τὴν γνώμην ὑμῶν, οὐδὲ τὴν ψῆφον ὑμῶν, ἐπιθυμῶ ὅμως, ὡς ἀληθεῖς ἔνορκοι, νὰ σταθμίσητε ἐπακριβῶς τὴν ψῆφόν σας, καὶ κατὰ τὴν συνείδησιν ὑμῶν νὰ δώσητε λευκὴν ἢ μέλαιναν ψῆφον, ἐξετάζοντες ἀμερολήπτως, ἂν ἐγένετο δωροδοκία, καὶ ἂν αὕτη ἐτελέσθη ὑπὸ τὸν τύπον τῆς καθαρᾶς δωροδοκίας πρὸς ἐξαγορὰν ψήφων, ἢ ἄν ἡ λεγομένη καὶ διατυμπανιζομένη δωροδοκία ἦναι δαπάνη ἐπιβαλλομένη οὐχὶ πρὸς ἀγορὰν ψήφων, ἀλλὰ χάριν αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς. Ἅπαντες γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ἡ ψηφοφορία τῶν Ψαρῶν τελεῖται ἐν Ἐρετρείᾳ, δηλ. ἐν Νέοις Ψαροῖς. Τὰ Νέα Ψαρὰ, κείμενα ἐπὶ τῆς Εὐβοίας καὶ ἐν τῷ Εὐβοϊκῷ κόλπῳ, οἰκοῦνται ὑπὸ 65 δημοτῶν, ἐνῷ ἐν τῷ καταλόγῳ εἰσὶν ἐγγεγραμμένοι πολὺ περισσότεροι. Ἐκ τῶν 65 αὐτῶν μονίμων κατοίκων οἱ μὲν 40 εἰσὶν Εὐβοεῖς, καταγόμενοι ἐξ Εὐβοίας, ἀπολαύσαντες ἐκ τῆς ἐκεῖ συνοικίσεως τὸ δικαίωμα τῆς ψήφου, οἱ δὲ ἕτεροι 25 εἶναι οἱ περισωθέντες ἐκ τοῦ ἐκεῖ γενομένου συνοικισμοῦ τῶν Ψαριανῶν. Ἂν οὐδεμία ἀντιπολίτευσις ὑπάρξῃ, βεβαίως οὐδεμία ὑφίσταται ἀνάγκη μεταβάσεως οὐδενὸς ἑτέρου δημότου, καθόσον εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο ἡ ψηφοφορία δύναται νὰ γείνῃ διὰ τῶν 65 ἐκείνων μονίμως διαμενόντων δημοτῶν ἐν Ἐρετρείᾳ. Δυστυχῶς, Κύριοι, μόνοι ἐκ τῶν νησιωτῶν οἱ Ψαριανοὶ δὲν ἔσχον τὴν εὐτυχίαν νὰ ἔχουν ἐλευθέραν τὴν αἱμαστάζουσαν ἔτι βραχώδη πατρίδα αὑτῶν, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἄλλοι μὲν ἠναγκάσθησαν νὰ ἐγκατασταθῶσιν εἰς Σῦρον, ἕτεροι εἰς Πειραιᾶ καὶ ἄλλοι ἀλλαχοῦ, ὀλίγιστοι δὲ ἀπέμειναν εἰς τὸν ξηρὸν ἐκεῖνον βράχον τῶν Παλαιῶν Ψαρῶν, οἱ πλεῖστοι δὲ ἐξ αὐτῶν, ὡς ναυτικοί, παλαίουσι κατὰ τῶν κυμάτων διηνεκῶς. Γνωστὸν ἐπίσης τυγχάνει, ὅτι οἱ θαλασσομάχοι οὗτοι δὲν εἶναι ἐκ τῶν εὐπόρων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δύνανται, ἐγκαταλείποντες τὴν ἐργασίαν των καὶ τὴν οἰκογένειάν των, νὰ μεταβῶσιν εἰς Ἐρέτρειαν καὶ παραμείνωσι κατὰ τὰς ἐκλογὰς, διότι ἡ μετάβασις καὶ παραμονὴ αὐτῶν ἀπαιτεῖ, καὶ δι’ ἀτμοπλοίου γενομένη, τρεῖς ἢ τέσσαρας τοὐλάχιστον ἡμέρας, ὅθεν δήποτε καὶ ἂν ὑπολογίσωμεν. Βεβαίως δὲν θέλομεν νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὸν πτωχὸν ναύτην, ἀπὸ τὸν ἐργάτην τῶν ναυπηγείων, νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἐργασίαν του καὶ νὰ μεταβῇ, ὅπως ἐξασκήσῃ ἓν δικαίωμα ἀναφαίρετον καὶ ὕψιστον. Ἅπαντες ἡμεῖς, ἄνευ ἐξαιρέσεως, ὁπόταν ψηφοφόρος τις παρουσιασθῇ εἰς ἡμᾶς καὶ ζητήσῃ ἔξοδα μεταβάσεως, ἢ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μεταφέρωμεν ψηφοφόρους, θὰ παράσχωμεν αὐτοῖς τὰ μέσα τῆς μεταβάσεως, βεβαίως δὲ δὲν θέλομεν τοὺς ἀφήσει καὶ πεινῶντας. Εἰς ἁπάσας τὰς ἐκλογὰς τοῖς παρέχομεν ποτὰ καὶ τροφὴν καὶ τὰ παρόμοια, ἰδίως δὲ ταῦτα παρέχονται εἰς ἐκείνους τῶν χωρικῶν, οἱ ὁποῖοι, ἐγκαταλείποντες τὸ χωρίον των, μεταβαίνουσιν εἰς ἄλλο χωρίον, διὰ νὰ ψηφοφορήσωσι, πολλάκις δὲ τοῖς παρέχονται καὶ οἰκήματα καὶ ἄλλαι περιποιήσεις. Πάντα ταῦτα ἀπαιτοῦσι δαπάνας. Ἀλλὰ διατὶ νὰ κοπιῶμεν; Ἂς λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς ἐνστάσεις αὐτοῦ τοῦ ἐπιλαχόντος κ. Ἀλεξ. Μ. Κανάρη, ἐν ταῖς ὁποίαις συνοψίζονται ἅπασαι αἱ ἄλλαι τῶν συμπολιτῶν του ἐνστάσεις. Καὶ πρῶτον ἂς ἐξετάσωμεν, τί γράφει. Λυπηρὸν εἶναι, καὶ λίαν λυπηρὸν τῇ ἀληθείᾳ, διότι εἷς Κανάρης, ἤτοι ὁ ἐνιστάμενος, θέλει νὰ παραστήσῃ τὸν υἱὸν τοῦ καλοῦ ἐκείνου ἀξιωματικοῦ, τοῦ πεσόντος πρὸ τῶν ἀνακτόρων διὰ νὰ σώσῃ τὸν πατέρα τοῦ ἐνισταμένου, ἤτοι τὸν νῦν ναύαρχον Κανάρην, νὰ ὀνομάσῃ λέγω τὸν ἐπιτυχόντα κ. Θεμιστοκλῆ Ἀριστείδου Κανάρην ἄγνωστον εἰς τοὺς Ψαριανούς. Ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἔπεσε διὰ νὰ σώσῃ τὸν ἀδελφόν του καὶ πατέρα τοῦ ἐπιλαχόντος. Ὁ ἐπιτυχὼν κ. Θεμ. Ἀρ. Κανάρης ἔσχε τὴν ἔνθερμον ἀγάπην καὶ ὑποστήριξιν ὅλων τῶν καλῶν καὶ διακρινομένων Ψαριανῶν. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν γνωρίζετε Ψαριανοὺς, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀναφέρω, τίνες οἰκογένειαι λίαν γνωσταὶ ἐκ τῶν Ψαριανῶν ὑπεστήριζον αὐτόν (ἀναγινώσκει): Εἶναι ὁ κ. Θρασύβουλος Κανάρης ἀντιπλοίαρχος, αἱ οἰκογένειαι Παπανικολῆ, Δομεστίνη καὶ Φιλίνη, οἱ ἀδελφοὶ Βελισσαρίου καὶ Τζώτζη, ὁ Κωνσταντῖνος Καλογερογιάννης, ὁ Κωνστ. Κυπαρίσσης, Ἐπαμεινώνδας Κοτζιᾶς, ὁ Ἰωάννης Βαλίντης, ὁ Γεώργιος Κουτέπας, ὁ Μενέλαος Βελισάριος, ὁ Δημ. Ἀποστόλης, Ἀνδρέας Βουρέκας, ὁ Ἀλέξανδρος Ἀλεξανδρῆς καὶ πλεῖστοι ἄλλοι ἐκ τῶν γνωστοτέρων καὶ ἰσχυρῶν. Ἔπεται λοιπὸν ἐκ τῶν ἄνω, ὅτι ὁ ἐπιτυχὼν κ. Θεμ. Λ. Κανάρης μετέβη ἄνευ κεφαλαίων διὰ νὰ ζητήσῃ τὰς ψήφους; ἢ ὅτι μετέβη εἰς Ψαρὰ, κληθεὶς καὶ ὑποστηριζόμενος παρὰ τῶν μᾶλλον εὐπόρων καὶ ἰσχυρῶν Ψαριανῶν; Ἐνστάσεις πολλαὶ ὑπάρχουν ἐγγεγραμμέναι ἐν τῷ τεύχει τῶν ἐνστάσεων, οὐδεμία ὅμως ἔνστασις ὑπάρχει ἐγγεγραμμένη περὶ δωροδοκίας, παρὰ μία μόνον εἰς τὸ τέλος, καὶ αὕτη παρὰ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Ποία ὅμως εἶναι ἡ δωροδοκία; ποῦ ἔγεινε; Πῶς ἠδυνήθη ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, τῆς ὁποίας προήδρευεν ὁ ἀδελφὸς τοῦ ἐπιλαχόντος, τὰ δὲ τρία ἄλλα μέλη αὐτῆς ἦσαν στενοὶ συγγενεῖς τοῦ ἐπιλαχόντος, πῶς λέγω αὕτη ἠδυνήθη, καίπερ μένουσα ἐν τῷ περιβόλῳ τῆς ἐκλογῆς, νὰ ἀνακαλύψῃ, ἐπικυρώσῃ καὶ βεβαιώσῃ δωροδοκίαν; Πῶς συνέταξε πρᾶξιν, διὰ τῆς ὁποίας βεβαιοῖ πρᾶξιν ἀληθῶς ἀνόσιον; πῶς ἠδύνατο νὰ τὴν βεβαιώσῃ; Δὲν ἔχομεν λοιπὸν οὐδεμίαν βεβαίωσιν, εἰ μὴ μόνον, ὅτι αὐτὸς ὁ ἐπιλαχὼν, παρουσιασθεὶς εἰς τὸν δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον, ἐπέδωκεν ἔνστασιν δωροδοκίας, ὁ ἴδιος ὅμως ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος ὁμολογεῖ ἐν τῇ ἐκθέσει του, ὅτι ὁ ἐπιδοὺς τὴν μήνυσιν κ. Ἀλέξανδρος Μ. Κανάρης τὴν ἀπέσυρε, τὸ ὁποῖον δηλοῖ, ὅτι συνησθάνθη τὸ βάρος καὶ τὴν εὐθύνην τῆς γενομένης μηνύσεως, καὶ εὐθὺς ἀπέσυρεν αὐτήν. Βεβαίως, ἂν ὁ ἐνιστάμενος εἶχε λόγους ἰσχυροὺς ἐναντίον γενομένης δωροδοκίας, εἶχε τὰ μέσα νὰ ἐπιδώσῃ νομίμως τὴν ἔνστασιν ταύτην, καὶ ὄχι ἐν ταῖς ἐνστάσεσί του νὰ ἀναφέρῃ, ὅτι δὲν ἐδέχθη ταύτην ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος· διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἠδύνατο κάλλιστα νὰ τὴν ἐπιδώσῃ πρὸς αὐτὸν καὶ διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος, ἢ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, ἥτις ἦτο κατὰ τὰ ⅘ τῆς μερίδος του, καὶ νὰ ζητήσῃ, ἡ μήνυσίς του καὶ ἡ ἔνστασίς του νὰ καταχωρισθῇ εἰς τὸ βιβλίον τῶν ἐνστάσεων. Ἀλλ’ οὔτε τὸ ἓν ἐγένετο, οὔτε τὸ ἄλλο, ἀλλ’ ἔπειτα παρουσιάσθη καὶ ἰσχυρίζεται, ὅτι ἐγένετο δωροδοκία. Πῶς ὅμως ἀποδεικνύεται ἡ δωροδοκία; Πῶς θέλετε νὰ παραδεχθῶμεν γενομένην δωροδοκίαν, χωρὶς νὰ ἔχωμεν τὰ πειστήρια τῆς δωροδοκίας; Ποῖοι ἐδωροδοκήθησαν καὶ παρὰ τίνος; Ποῖοι οἱ μετασχόντες τῆς δωροδοκίας; Οὐδὲν φαίνεται οὔτε ἐν τῇ ἐκθέσει, οὔτε ἐν ταῖς ἐνστάσεσι. Τῷ ὄντι οὐδὲν ἀναφέρεται. Τί ἀναφέρεται ὅμως; Ἀναφέρεται ἐν ταῖς ἐνστάσεσιν, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν, γαλλιστὶ μάλιστα, εἶπεν ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος τῷ κ. Θεμ. Α. Κανάρη: «ἐξώδευσες κἀμμιὰ σαρανταριὰ χιλιάδες;» Ὁ ἐνιστάμενος ἰσχυρίζεται τοῦτο ὡς ἀληθὲς καὶ βάσιμον. Ἀλλ’ ἐὰν, Κύριοι, παραδεχθῶμεν πρὸς στιγμὴν μόνον, ὅτι ἐδαπανήθησαν αἱ τεσσαράκοντα χιλιάδες δραχμαὶ, ὡς ἰσχυρίζεται ὁ ἐπιλαχὼν, δι’ αὐτῶν τῶν ἰδίων λόγων του ὁ ἴδιος καταδείκνυται ἀσυνεπής· διότι, καὶ ἂν δεχθῆτε, ὡς ὁ κατηγορῶν τοὺς συμπατριώτας του, ὅτι ὅλοι ἔλαβον ἀνὰ τρία εἰκοσάφραγκα, ὡς ἀναγράφει, ἀναβιβάζεται εἰς 12,000 δραχμὰς ἐν ὅλῳ τὸ πρὸς αὐτοὺς δοθὲν ποσόν· ἑπομένως αὐτὸς ἑαυτὸν διαψεύδει. Αἱ γενόμεναι δαπάναι διὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην εἶναι δαπάναι, εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθησαν ἀείποτε καὶ ὑποβληθήσονται πάντοτε ὅλοι οἱ ὑποψήφιοι τῶν Ψαρῶν, ἕνεκεν τῆς ἀπαιτουμένης συγκεντρώσεως εἰς Ἐρέτριαν τῶν ψηφοφόρων. Καταγγέλλεται ἡ Ἑλληνικὴ Ἀτμοπλοΐα ὡς παρασχοῦσα ἀτμόπλοιον. Καὶ πότε, Κύριοι, ἡ Ἑλληνικὴ Ἀτμοπλοΐα δὲν παρέσχεν ἀτμόπλοιον; Καὶ ἂν ἡ Πανελλήνιος ἢ ἡ τοῦ κ. Γουδῆ εἶχε διαθέσιμον ἀτμόπλοιον, δὲν θὰ τὸ ἔδιδε; Καὶ διαμαρτύρεται ὁ ἐνιστάμενος, διότι ὁ ἐπιτυχὼν δὲν εἶχε τὴν ἀνοησίαν νὰ κάμῃ ὅ,τι ἔκαμε καὶ ἔπαθεν ὁ κ. Θρασύβουλος Κανάρης κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς 4ης Ἰανουαρίου. Ὁ κ. Θρασύβουλος Κανάρης, μὴ προνοήσας νὰ λάβῃ πλοίαρχον καὶ πλήρωμα ἐδικόν του, ἔφθασεν εἰς Νέα Ψαρὰ μετὰ τὸ κλείσιμον τῶν καλπῶν’ καὶ τοιουτοτρόπως ἐπέτυχεν ὁ ἐξάδελφός του. Ἐπειδὴ λοιπὸν ὁ Θεμιστοκλῆς Α. Κανάρης, ἤτοι ὁ ἐπιτυχὼν, ἔσχε τὴν ἀξιέπαινον πρόνοιαν νὰ ἔχῃ κυβερνήτην καὶ πλήρωμα τῆς ἐκλογῆς του, διὰ τοῦτο πταίει; Ἡμάρτησε κατὰ τὸν ἐνιστάμενον μέγα ἁμάρτημα! Παραπονοῦνται ἐπίσης διὰ παροχὰς θέσεων, ἤτοι ὅτι ἡ Κυβέρνησις διώρισε διαφόρους εἰς θέσεις. Ἀλλὰ τί προσήγαγον; ποῖος εἶναι ὁ κατάλογος τῶν διορισθέντων; ἔφερον τίποτε ἐπίσημον; Ἀνεδίφησα ὅλας τὰς ἐνστάσεις καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ εὑρισκόμενα εἰς τὸν σχετικὸν φάκελλον, καὶ οὐδαμοῦ εὗρον κατάλογον διορισμῶν ὑπαλλήλων, οὔτε ἡμερομηνίας, οὔτε τίποτε. Ἠρκέσθησαν μόνον νὰ καταγγείλουν, ὅτι μετέβησαν ἐκ τῶν ὑπαλλήλων, διὰ νὰ ψηφίσουν ὑπὲρ τοῦ ἐπιτυχόντος· ἀλλὰ δὲν ἀνέφερον τοὺς ὑπαλλήλους. Ἀλλ’ εἰς ἀντίκρουσιν ἔχομεν βεβαιωμένον, ὅτι ὁ ἀδελφὸς τοῦ ἐπιλαχόντος, ὁ διευθύνων τὸ κατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐν Πόρῳ, εὑρίσκετο τρεῖς ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν εἰς Ἐρέτριαν καὶ ἐψηφοθήρει ὑπὲρ τοῦ ἀδελφοῦ του ὑποψηφίου.

§16ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἰς τὸν ἐπιτυχόντα ἐχορήγησαν ὅλους τοὺς Ψαριανοὺς ναύτας, τοὺς ὑπηρετοῦντας...

§17ΣΧΙΝΑΣ. Καὶ σεῖς, φίλτατε συνάδελφε, ἂν ἦσθε ἔφορος, καὶ ἤρχοντο οἱ Ψαριανοὶ καὶ σᾶς ἔλεγον, ὅτι θέλουν νὰ ἐκτελέσωσι τὸ ὕψιστον δικαίωμά των, ἤτοι νὰ μεταβῶσιν εἰς Ἐρέτριαν, καὶ σεῖς ἂν ἦσθε, δὲν ἠθέλατε ἀρνηθῆ. Ὁ κ. εἰσηγητὴς ἀνέφερεν, ὅτι τὸ ἀτμόπλοιον ἔλαβε τὸν ναῦλον δι’ αὐτοῦ καὶ ἐπλήρωσε καθυστερουμένους μισθοὺς εἰς τοὺς ναύτας. Ποίαν ὅμως ἀπόδειξιν μᾶς ἔφερεν; οὐδεμίαν! Ἂν ἡ Ἀτμοπλοΐα ἐδικαιοῦτο νὰ λάβῃ ναῦλον, καὶ βεβαίως τὸν ἔλαβε, καὶ ἂν διέθεσε τὸ ποσὸν τοῦτο πρὸς πληρωμὴν ἱερῶν μισθῶν ὑπὲρ τῶν ναυτῶν, θεωρεῖτε τοῦτο ὡς δωροδοκίαν; Πρὸς Θεοῦ! κάθε ἄλλο. Ἰσχυρίσθη πρὸς τούτοις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῷ παρέσχε τὰ μέσα· ἀλλὰ ποῖα μέσα; Ἔχω ὁλόκληρον κατάλογον, τὸν ὁποῖον ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ ἐν τῷ ὁποίῳ ἀναφέρονται ὀνομαστὶ συγγενεῖς οὐχὶ τοῦ ἐπιτυχόντος, ἀλλὰ τοῦ ἐπιλαχόντος, ἀξιωματικοὶ ἐν ὑπηρεσίᾳ διατελοῦντες, οἱ ὁποῖοι ἔφυγον ἐκ τῆς Ὕδρας, ἐν ᾗ ἔμενον, καὶ μετέβησαν εἰς Ἐρέτριαν καὶ ἐψηφοφόρησαν. Σᾶς ἀναφέρω δὲ πρῶτον τὸν κ. Ἀριστείδην Μιλτιάδου Κανάρην, ἀνθυπολοχαγὸν τοῦ πυροβολικοῦ, μεταβάντα ἄνευ ἀδείας ἐκεῖσε καὶ τιμωρηθέντα διὰ τὴν πρᾶξιν του ταύτην (ἀναγινώσκει): «1) Κωνσταντῖνος Μ. Κανάρης, πλωτάρχης καὶ ὕπαρχος τῆς «Σφακτηρίας». 2) Κωνσταντῖνος Λυκούργου Κανάρης, ὑπολογιστὴς τοῦ Β. Ναυτικοῦ. 3) Ἐπαμεινώνδας Μιλ. Κανάρης, ἀνθυπολοχαγὸς τοῦ πεζικοῦ. 4) Ἀριστείδης Μιλτ. Κανάρης, ἀνθυπολοχαγὸς τοῦ πυροβολικοῦ. 5) Κωνσταντῖνος Δομεστίνης, μηχανικὸς τοῦ Β. Ναυτικοῦ. 6) Μιλτ. Ἰω. Παπᾶς, ὡσαύτως. 7) Ζαχαρίας Κοντὸς, δόκιμος τοῦ Β. ναυτικοῦ. 8) Νικ. Μισεγιάννης, τεχνίτης μὲ θητείαν εἰς τὸν Β. Ναύσταθμον. 9) Ὀδυσσεὺς Ν. Βαρβέρης, ἑλληνοδιδάσκαλος ἐν Πειραιεῖ. 10) Κωνσταντῖνος Κοτζιᾶς, ὑπάλληλος τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου. 11) Ἀνδρέας Α. Ἀποστόλης, ὑπολογιστὴς τοῦ Β. Ναυτικοῦ. 12) Γ. Μανώλαρος, κλητὴρ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. 13) Θεμιστοκλῆς Μιλτ. Κανάρης, ὁ ὑποδιευθυντὴς τοῦ ἐν Πόρῳ ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθν. Τραπέζης.»

§18ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τοὺς ἔστειλεν ἡ Ἀντιπολίτευσις ἢ ἡ Κυβέρνησις;

§19ΣΧΙΝΑΣ. Ἐπειδὴ ἐγένετο λόγος περὶ ἐπεμβάσεων, οὐδεὶς δὲ προσήχθη κατάλογος τῶν ἐκεῖσε μεταβάντων, ὡς ἀποσταλέντων ὑπὸ τῆς πρώην Κυβερνήσεως, ὑπὲρ τοῦ ἐπιτυχόντος, διὰ τοῦτο προσάγω ἐγὼ τὴν ἐφημερίδα ταύτην, ἥτις περιέπεσε τυχαίως εἰς χεῖρας μου· ἐν αὐτῇ ἀναφέρονται τὰ ὀνόματα τῶν φίλων τοῦ ἐπιλαχόντος, οἱ ὁποῖοι καὶ ἀναγράφονται εἰς τὸν κατάλογον τῶν ψηφοφορησάντων, ἑπομένως καταδεικνύεται ἐναργῶς, ὅτι αὐτοὶ οὗτοι μετέβησαν καὶ ἐψηφοφόρησαν, παραβιάσαντες τὰς διατάξεις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου.

§20ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐτιμωρήθησαν.

§21ΣΧΙΝΑΣ. Εἷς μόνον. Λοιπὸν, Κύριοι, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς δωροδοκίας οὐδεμίαν ἀπόδειξιν ἔχετε. Ἔχετε μόνον μίαν καὶ μόνην ἀπόδειξιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ὁ ὁποῖος ὅμως διατυποῖ καθ’ ὁλοκληρίαν ἀορίστως τὴν κατηγορίαν ταύτην, διότι οὔτε πρόσωπα ἀναφέρει, οὔτε τόπον ἐκτελέσεως, οὔτε τίποτε ὡρισμένον. Ἀφοῦ δὲ τῷ εἶπον, ὅτι τελεῖται δωροδοκία, διατὶ δὲν μετέβη νὰ βεβαιώσῃ τὸ ἔγκλημα; Λοιπὸν καὶ οὗτος οὐδὲν ἔχει νὰ μᾶς βεβαιώσῃ, οὐδὲν ἐπίσημον καὶ ἀξιόπιστον ἐκθέτει.

§22ΚΥΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Παρέλειψε τὸ καθῆκόν του.

§23ΣΧΙΝΑΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲ, τί δικαίωμα εἶχεν ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας, νὰ βεβαιώσῃ δωροδοκίαν, τελεσθεῖσαν ποῦ; Πῶς τὸ ἀντελήφθη;

§24ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς λέγει ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, ὅτι ἀντελήφθη τὴν δωροδοκίαν; ἐν τῇ ἐπισημότητι τῆς ἀρχῆς του, ὡς δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου; πῶς τὸ ἀντελήφθη; πῶς τὸ ἐκθέτει;

§25ΣΧΙΝΑΣ. Οὐδόλως· τὸ ἐκθέτει ἀτελῶς καὶ λίαν ἀορίστως. (Ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου). Ἐπιθυμεῖτε, Κύριοι, νὰ καταψηφίσωμεν μίαν ἐκλογὴν, διότι ἐχρησιμοποιήθη κατ’ αὐτὴν ἀτμόπλοιον πρὸς μεταφορὰν ψηφοφόρων καὶ εἰς τὸ ὁποῖον βεβαίως ἐπληρώθη ὁ ναῦλος; Προχθὲς ὅμως ἐπεκυρώσατε ἐκλογὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν δημόσια ἀτμόπλοια μετέφερον διὰ δημοσίας δαπάνης ἐπαίτας, πληρωθέντας βεβαίως.

§26ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπρόκειτο περὶ δωροδοκίας ἐκεῖ, ἀλλὰ περὶ ἐπεμβάσεων κυβερνητικῶν.

§27ΣΧΙΝΑΣ. Ἄς ἀναλάβῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν μεταφορὰν εἰς Ἐρέτριαν τῶν ψηφοφόρων εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς, ἀφοῦ οὐδεμία ἄλλη ἐκλογικὴ περιφέρεια εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν αὐτὴν κατηγορίαν καὶ ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας, εἰμὴ μόνον ἡ ἀτυχὴς περιφέρεια τῶν Ν. Ψαρῶν. Ἄς μεταφέρῃ ἡ Κυβέρνησις τοὺς ψηφοφόρους ἐκεῖ, καὶ τότε μόνον δικαίως δύνασθε νὰ αἰτιᾶσθε, ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα ὁ ὑποψήφιος νὰ πληρώσῃ ἀτμόπλοιον, διὰ νὰ τοὺς μεταφέρῃ. Ἄν, Κύριοι, τεθῶμεν εἰς τὴν θέσιν τῶν ἐν Νέοις Ψαροῖς διαμαχομένων, δὲν ἠθέλομεν πράξει καὶ ἡμεῖς οὕτω; Ναὶ, ἢ ὄχι; δὲν ἠθέλομεν μεταφέρει ψηφοφόρους. Ναὶ, ἢ ὄχι; Ἔκαστος ἀποδυόμενος εἰς ἐκλογικὸν ἀγῶνα ἔχει τὸ συμφέρον νὰ συγκεντρώσῃ ψήφους, πολὺ δὲ πλειότερον εἰς μικρὰς περιφερείας, ὅπου καὶ μία μόνη ψῆφος σημαίνει καὶ μεγάλην ἐνέχει ἀξίαν. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἂς παραδεχθῶμεν πρὸς στιγμὴν, ὅτι ἐγένετο δωροδοκία, καὶ ἂς ἐπανέλθωμεν εἰς αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον. Ἔχομεν διαφορὰν ψήφων 54 ἐπὶ 358 ψηφοφορησάντων. Θὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ὁ ἐπιτυχὼν ἠγόρασε τὰς ψήφους ὅλας; Μᾶς ἐπιτρέπεται νὰ ὀνομάσωμεν τοὺς Ψαριανοὺς ἀργυρωνήτους; νὰ τοὺς ἐξομοιώσωμεν μὲ τὰ τελευταῖα ὄντα τῆς κοινωνίας, καὶ νὰ εἴπωμεν, ὅτι οἱ θαλασσομάχοι οὗτοι ἀντὶ εὐτελοῦς ἀργυρίου ἀντήλλαξαν τὴν ψῆφον αὐτῶν; Ὄχι! εἶναι ἄδικον πρῶτοι ἡμεῖς νὰ προσάψωμεν τοιοῦτον μῶμον εἰς τοὺς ἀπογόνους τῶν θαλασσομάχων πυρπολητῶν Ψαριανῶν, νὰ τοὺς στιγματίσωμεν, ὅτι ἔδωκαν τὴν ψῆφόν των διὰ νὰ λάβουν χρήματα. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ Κύριοι, ἀναλογιζόμενος ὅτι ἀπόφασις τοιαύτη, παραδεχομένη ὡς συντελεσθεῖσαν δωροδοκίαν, προσάπτει τὸν μεγαλείτερον μῶμον εἰς τὴν ἡρωϊκὴν ἐκείνην νῆσον, τῆς ὁποίας τὰ τέκνα προθύμως ἐκινδύνευσαν καὶ θέλουσι προκινδυνεύσει ὑπὲρ πατρίδος, οὐδέποτε θέλω δώσει ψῆφον μέλαιναν.

§28ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ δωροδοκία, Κύριοι, εἶναι ἐκ τῶν δυσκόλως ἀποδεικνυομένων ἐγκλημάτων· περὶ τοιούτου δὲ ἐγκλήματος προκειμένου, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἀξιῶμεν ἀποδείξεις καταφανεῖς, θετικωτέρας ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι προσήχθησαν σήμερον. Ἐὰν, προκειμένου περὶ βίας, περὶ ἀποκλεισμοῦ, περὶ καλπονοθεύσεως, ἔχομεν ἀνάγκην ἀποδείξεων ψηλαφητῶν, δὲν πρέπει νὰ ζητῶμεν τοιαύτας, προκειμένου περὶ δωροδοκίας, ἥτις, ὡς ἐκ τῆς φύσεως αὐτῆς, γίνεται ἐν κρυπτῷ, ἐνεργεῖται μυστικώτερον πάσης ἄλλης ἐκ τῶν ἐν ταῖς ἐκλογαῖς λαμβανουσῶν χώραν καταχρήσεων, διότι καὶ ὁ δωροδοκῶν καὶ ὁ δωροδοκούμενος τιμωροῦνται ἐπίσης, συμφέρον δὲ ἔχουσιν ἀμφότεροι νὰ ἀποκρύψωσι τὸ ἔγκλημα, καὶ μάρτυρες δὲν δύνανται νὰ ὑπάρξωσιν. Ὅπως τὰ Δικαστήρια ἐπὶ ἐγκλημάτων, τινῶν, ἐν παραδείγματι ἐπὶ δολοφονιῶν ἐκ προμελέτης, δὲν δύνανται νὰ ἔχωσι πάντοτε ἀποδείξεις καταφανεῖς, καταθέσεις μαρτύρων αὐτοπτῶν, διότι ὁ ἐγκληματῶν ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ λαμβάνει τὰ μέτρα του νὰ μὴ ὑπάρξωσιν ἀποδείξεις, αὐτόπται μάρτυρες, ἀλλ’ ἐκ τῶν διαφόρων ἄλλων περιστάσεων μορφόνουσι τὴν ἑαυτῶν γνώμην τὰ Δικαστήρια, οὕτω καὶ ἡμεῖς πρέπει νὰ πράξωμεν, προκειμένου περὶ δωροδοκίας. Ἀλλ’ αἱ ἀποδείξεις, αἵτινες προσήχθησαν σήμερον ἐνώπιον ἡμῶν, εἶναι κατ’ ἐμὲ, προκειμένου περὶ δωροδοκίας, ἀποδείξεις καταφανεῖς. Ἔχομεν τὴν ὁμολογίαν αὐτοῦ τοῦ διὰ τῆς δωροδοκίας ἐπιτυχόντος, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἐν τῷ τμήματι καὶ ἐδημοσίευσε διὰ διατριβῆς του εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἐδαπάνησε κατὰ τὴν ἐκλογὴν χρήματα· καὶ ἐδικαιολογήθη μὲν, ὅτι πάντοτε εἰς τὰ Νέα Ψαρὰ δαπανῶνται χρήματα ὑπὸ τῶν ὑποψηφίων, καὶ ὅτι τὰ δαπανηθέντα χρήματα ἐξώδευσε εἰς ἔξοδα τῆς μεταβάσεως τῶν ψηφοφόρων καὶ εἰς τροφοδοσίαν αὐτῶν, καὶ ὄχι πρὸς δωροδοκίαν, ἀλλὰ τὸ μὲν πρῶτον δὲν τὸ ἀποδεικνύει ὁ μνησθείς, ἄλλως τε δὲν εἶναι ἀληθὲς, διότι γνωρίζομεν, ὅτι πολλάκις ἐπολιτεύθησαν εἰς τὰ Νέα Ψαρὰ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον χρήματα καὶ δὲν ἦσαν εἰς θέσιν νὰ δαπανήσουν, τὸ δεύτερον δὲ ἐπίσης δὲν εἶναι ἀληθὲς, διότι γνωρίζομεν, ὅτι ἡμερομίσθια δὲν πληρόνουσιν εἰς τοὺς ἐκλογεῖς, τοὺς μεταβαίνοντας εἰς τὰ Νέα Ψαρὰ πρὸς ψηφοφορίαν, διότι, ὡς γνωρίζομεν ἡμεῖς οἱ ἐκ Σύρου, τὸ ἀτμόπλοιον, ὅπερ μεταφέρει τοὺς ἐκλογεῖς εἰς Ν. Ψαρὰ, ἀναχωρεῖ ἐκ Σύρου τὸ Σάββατον τὸ ἑσπέρας καὶ ἐπανέρχεται εἰς Σῦρον τὴν Δευτέραν πρωΐ· δὲν ἔχουσι λοιπὸν αὐτοὶ νὰ πληρώσωσιν ἡμεραργίας εἰς τοὺς ἐκλογεῖς· πλὴν τούτου, ὅταν ὁ ὑποψήφιος πληρόνῃ τὸν ναῦλον τοῦ ἀτμοπλοίου καὶ τὴν τροφὴν τῶν ἐκλογέων, δὲν ἔχει λόγον νὰ δώσῃ ἄλλα χρήματα εἰς αὐτούς· ἑπομένως τὰ δοθέντα χρήματα δὲν ἦσαν ἄλλο, παρὰ δωροδοκία. Ἔχομεν τὴν ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῆς ἐκλογῆς ἀναγραφομένην διαμαρτυρίαν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις ἰσχυρίζεται, ὅτι ἐνηργήθη σκανδαλώδης ὑπὲρ τοῦ ἐπιτυχόντος δωροδοκία· ἔχομεν τὴν βεβαίωσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ὅστις ἐπίσης βεβαιοῖ τὴν γενομένην δωροδοκίαν, καὶ λέγει μὲν, ὅτι ἡ δωροδοκία ἐγένετο ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι πιστευτὸν, διότι ὁ μὲν Θεμιστοκλῆς Ἀρ. Κανάρης εἶναι εἰς θέσιν νὰ δωροδοκήσῃ, διότι ἔχει περιουσίαν, καθόσον, νυμφευθεὶς πρὸ μικροῦ, ἔλαβεν ἱκανὴν προῖκα, ἐνῷ γνωρίζομεν, ὅτι ὁ Ἀλέξανδρος Μ. Κανάρης δὲν ἔχει χρήματα νὰ δαπανήσῃ, καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν ἑπομένως νὰ δαπανήσῃ. Ἔχομεν τὴν δωροδοκίαν, ἥτις ἐγένετο διὰ τῶν ἑταιριῶν, καθ’ ὃν τρόπον ἐξέθεσαν οἱ ἔντιμοι προαγορεύσαντες· ἔχομεν καὶ ἓν ἄλλο περιστατικὸν, τὸ ὁποῖον, λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Ζυγομαλᾶς νὰ τὰ βεβαιώσῃ, ὅστις τὸ γνωρίζει ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, ἤτοι ὅτι τὴν παραμονὴν τῆς ἐκλογῆς, ἢ τὴν προηγουμένην, ἐν Πειραιεῖ εὑρισκόμενος ὁ κ. Ζυγομαλᾶς καὶ διερχόμενος ἔκ τινος καταστήματος οἰνοπωλείου ἢ καφενείου, ἤκουσε νὰ φωνάζουν «ζήτω ἡ ἐληὰ», ἐρωτήσας δὲ τὸν καταστηματάρχην «τί συμβαίνει;» ἔλαβε παρ’ αὐτοῦ τὴν πληροφορίαν, ὅτι εἶναι Ψαριανοὶ, τοὺς ὁποίους πρὸ μικροῦ ἦλθαν καὶ ἐπλήρωσαν καὶ οἵτινες ἑτοιμάζονται νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰ Ψαρὰ νὰ ψηφοφορήσωσι.

§29ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἦτο ὁλόκληρος ὁ συνδυασμὸς τῆς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας ἐκεῖ.

§30ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ, ὅτι βεβαιοῦται τὸ γεγονός. Καὶ βεβαίως ἄνευ τῆς δωροδοκίας δὲν εἶχον λόγον οἱ Ψαριανοὶ νὰ προτιμήσωσιν ἐν τῇ ἐκλογῇ τὸν Θεμιστοκλῆ Α. Κανάρην ἀπὸ τὸν Ἀλέξ. Μ. Κανάρην· ἔχουσι μὲν ἀμφότεροι τὰ αὐτὰ οἰκογενειακὰ δικαιώματα, ὀφείλουσιν οἱ Ψαριανοὶ εἰς τὸ ὄνομα, τὸ ὁποῖον φέρουσιν ἀμφότεροι, τὴν αὐτὴν ἐθνικὴν εὐγνωμοσύνην, διότι ἀμφότεροι εἶναι ἔγγονοι τοῦ μεγάλου ἐθνικοῦ ἥρωος, ἀλλ’ ὁ μὲν Θεμιστοκλῆς Ἀρ. Κανάρης, ἐπὶ μακρὰ ἔτη ἀπουσιάσας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ παράσχῃ οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν εἰς τοὺς συμπολίτας του, τοὐναντίον δὲ, λέγουσιν ὅτι, καὶ ἐκεῖ, ὅπου ἦτο, μόνον περὶ τοῦ ἰδίου συμφέροντος ἐμερίμνα....

§31ΣΧΙΝΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἦτο Πρόξενος ἐν Μιτυλήνῃ, καὶ παρέσχε πολλὰς εὐκολίας εἰς τοὺς θαλασσοπόρους συμπολίτας του.

§32ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ γνωρίζω καλῶς, ποίας ὑπηρεσίας προσέφερεν ὁ κ. Θεμιστοκλῆς Ἀρ. Κανάρης ἐν Μιτυλήνῃ, διότι ἐκεῖ εἰσιν ἐγκατεστημένοι πλεῖστοι συμπολῖταί μου, καὶ ἔχω πληροφορίας περὶ τῶν αὐτόθι ἐργασιῶν αὐτοῦ εἰς ἕνα ὀγκώδη φάκελλον ἐξ ἐγγράφων καὶ ἐπιστολῶν, ἐνῷ ὁ Ἀλέξανδρος Μιλτ. Κανάρης καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ὁ ναύαρχος, καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, πέντε τὸν ἀριθμὸν, κατέχοντες ὅλοι θέσεις, ὡς ἐκ τῶν ὁποίων δύνανται νὰ παρέχωσιν ὑπηρεσίας καὶ εὐκολίας εἰς τοὺς συμπολίτας των, ἀποκλειστικῶς εἰς αὐτὸ ἐργάζονται νυχθημερὸν, προσφέροντες ὑπηρεσίας εἰς τοὺς συμπολίτας των, ὡς πάντες γνωρίζομεν. Ὑπῆρχον λοιπὸν λόγοι νὰ προτιμήσωσιν οἱ Ψαριανοὶ τὸν Ἀλέξανδρον Μιλτ. Κανάρην ἀπὸ τὸν Θεμιστοκλῆ Ἀρ. Κανάρην. Ἡ δωροδοκία, Κύριοι, εἶναι ἡ βδελυρωτέρα τῶν ἐν ταῖς ἐκλογαῖς λαμβανουσῶν χώραν καταχρήσεων· δὲν δύναταί τις νὰ ἀμυνθῇ κατ’ αὐτῆς, δὲν δύναται ὁ ἔχων ἐπιῤῥοὴν καὶ δικαιώματα εἰς ἕνα τόπον νὰ διαγωνισθῇ πρὸς ἀντίπαλον πλούσιον καὶ διατεθειμένον νὰ δαπανήσῃ, ὅσῳ ἀσήμαντος καὶ ξένος ἐὰν ἦναι οὗτος ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ. Τίς, Κύριοι, ἐκ τῶν γνωριζόντων ὁποίας ὑπηρεσίας προσέφερον εἰς τοὺς συμπολίτας μου, ἐπὶ τριακονταετίαν ὅλην ἀγωνισθεὶς καὶ τὰ πάντα θυσιάσας, καὶ τὸν βίον μου καταστήσας μαρτυρικόν, καὶ τοὺς οἰκείους μου ἀδικήσας, τίς ἐκ τῶν γνωριζόντων αὐτὰ ἠδύνατο νὰ φαντασθῇ, ὅτι ἦτο ποτε δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ τις νὰ πλειονοψηφήσῃ ἐμοῦ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου; Καὶ ὅμως δύο νέοι, ἄγνωστοι ἐντελῶς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου, οὐδὲν προσὸν ἔχοντες καὶ οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν προσενεγκόντες εἰς τοὺς συμπολίτας μου, κατώρθωσαν, δαπανήσαντες ἑκατὸν χιλιάδας δραχμῶν, ἐν μιᾷ νυκτὶ νὰ μετατρέψωσι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ἐν Ἄνδρῳ κατὰ χιλίας ψήφους, καὶ ὑπερεψήφισαν ἐμοῦ κατὰ διακοσίας ψήφους. Ἡ δωροδοκία εἶναι τὸ μέγιστον τῶν κακῶν, δι’ ὧν διαφθείρεται ἡ συνείδησις τῶν ἐκλογέων καὶ νοθεύεται ἡ ἐκλογή. Διὰ νόθων ἐκλογῶν εἰσέρχονται εἰς τὴν Βουλὴν οἱ ἥκιστα ἁρμόδιοι νὰ ἀντιπροσωπεύσωσι τὸν λαὸν καὶ προστατεύσωσι τὰ κοινὰ συμφέροντα. Ἐκ τῶν διὰ δωροδοκίας δὲ εἰσαγομένων ἐν τῇ Βουλῇ ὀλίγοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἵτινες δὲν θὰ θελήσωσι νὰ ἀναπληρώσωσιν τὰς δαπάνας των, καταχρώμενοι τῆς θέσεως αὐτῶν. Ἔχει ἡ ἐν ταῖς ἐκλογαῖς δωροδοκία κάκιστα διὰ τὸν τόπον ἀποτελέσματα, καὶ εἶναι ἀνάγκη ἡ Βουλὴ μετ’ αὐστηρότητος νὰ πατάξῃ αὐτήν. (Ἐπιδοκιμασίαι ἐκ τῆς αἰθούσης, χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἀκροατηρίων).

§33ΔΑΓΡΕΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον, Κύριοι, ὑπὲρ τοῦ ἐπιτυχόντος βουλευτοῦ Θεμιστοκλέους Ἀριστείδου Κανάρη, διότι ὁ πατὴρ αὐτοῦ χάριν τῆς τάξεως καὶ ὑπὲρ τῆς καθεστηκυίας Κυβερνήσεως ἔπεσεν εἰς τὸ πλευρόν μου.

§34ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἔχουν σχέσιν αἱ πατραγαθίαι.

§35ΔΑΓΡΕΣ. Ἀλλὰ τοῦτο μόνον βεβαίως δὲν ἤθελε δικαιολογήσει, ἐμὲ μάλιστα, ὁ ὁποῖος καὶ ἄλλοτε ἐξεφράσθην καὶ ἤδη πρεσβεύω, ὅτι τὸ χείριστον τῶν παραπτωμάτων τῶν ἐκλογικῶν εἶναι ἡ δωροδοκία. Καίτοι ὅμως ἐμελέτησα τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος καὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, δὲν ἐπείσθην, Κύριοι, ὅτι ἔλαβε χώραν δωροδοκία μονομερὴς, διότι οὐδεμία ἀληθῶς ἀπόδειξις παρουσιάζεται. «Ἐδόθη, λέγει ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, μήνυσις περὶ δωροδοκίας, καὶ ἡ μήνυσις ἀπεσύρθη· ἐξήτασα, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθην νὰ εὕρω ἀποδείξεις, ἀλλὰ πείθομαι ὅτι ἔλαβε χώραν δωροδοκία ἐκ μέρους τῶν δύο ἀντιμαχομένων μερίδων». Μὲ αὐτὸ μόνον, Κύριοι, δὲν δύνασθε νὰ ἀκυρώσητε μίαν ἐκλογήν· διότι νομίζω, ὅτι ἔλαβον χώραν πολλαὶ τοιαῦται, εἴτε δημόσιαι, εἴτε ἰδιωτικαὶ, δωροδοκίαι διὰ πολλοὺς ἄλλους νομοὺς, δὲν ἠκυρώσαμεν ὅμως τὴν ἐκλογήν των, διότι δὲν εἴχομεν ἀποδείξεις· καὶ διὰ νὰ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογὴν ἑνὸς πτωχοῦ λαοῦ, πρέπει νὰ ἔχητε ἀποδείξεις. Μία εἶναι ἡ ἀπόδειξις, ἡ ὁποία ὡμολογήθη ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς, ὅτι καὶ ὁ εἷς καὶ ὁ ἄλλος Κανάρης μετέφερον ψηφοφόρους ἐκ τῶν διαφόρων μερῶν εἰς τὴν νῆσον Νέα Ψαρὰ, διὰ νὰ ψηφοφορήσουν, καὶ βεβαίως ἐδαπάνησαν τὰ ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς, τὴν τροφοδοσίαν τῶν ψηφοφόρων καὶ ἄλλα ἴσως· ἀλλὰ δὲν μοὶ ἐπιτρέπει ἡ συνείδησις, εἰς ἐμὲ τοὐλάχιστον, νὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς.

§36ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν λαμβάνω τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, τόσον ἵνα ἐκφέρω τὴν γνώμην μου περὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν Ν. Ψαρῶν,—δηλῶ ἀπροκαλύπτως, ὅτι θέλω καταψηφίσει τῆς ἐκλογῆς τοῦ ἐπιτυχόντος κ. Κανάρη,—λαμβάνω ὅμως τὸν λόγον νῦν, ὅτε ἐπερατώθησαν αἱ προκαταρκτικαὶ αὗται ἐργασίαι τοῦ Κοινοβουλίου, ἵνα παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἣν ὑποστηρίζω, νὰ φανῇ ἀμείλικτος κατ’ ἐκείνων, οἵτινες παρεβίασαν τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, ποιήσαντες τὰς φοβερὰς ἐκείνας καὶ πρωτακούστους παραβάσεις τῶν ἐκλογικῶν νόμων κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἄρτι διεξαχθεισῶν ἐκλογῶν. Τοσούτῳ δὲ νομίζω ἀναγκαῖον νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἀμείλικτος ἐπέλθῃ κατὰ τῶν παραβιασάντων τοὺς ἐκλογικοὺς νόμους, ὅσῳ φρονῶ, ὅτι τιμιώτερον καὶ σπουδαιότερον καθῆκον εἶναι τοῦτο, παρὰ ἐκεῖνο, ὅπερ ἐπὶ τοσαύτας ἡμέρας ἐνταῦθα ἐπράττομεν. Ἐὰν ἐπιθυμῶμεν νὰ ἰσχύσῃ ἐν τῷ μέλλοντι καὶ ἐν τῇ πατρίδι ἡμῶν τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα εἰς ἀεὶ καὶ νὰ θάλλῃ, δὲν ἔχομεν τόσῳ νὰ καταγείνωμεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν ἐνταῦθα τῶν ἐκλογῶν, νὰ εὕρωμεν τίνας ὀφείλομεν νὰ ἔχωμεν ἢ νὰ μὴ ἔχωμεν συναδέλφους, ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ πατάξωμεν τοὺς παραβιαστὰς ἐκείνους τῶν νόμων, οἵτινες ἄνευ συμφέροντος εὐγενοῦς τέλος πάντων,—ὅσῳ τῷ ὄντι εἶναι εὐγενὴς ἡ θέσις τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἔθνους,—ἀλλ’ ἁπλῶς ἐκ μικρῶν καὶ ταπεινῶν λόγων, εἴτε ἵνα διατηρήσωσι τὰς θέσεις αὑτῶν παρὰ τῇ Κυβερνήσει, εἴτε ἵνα λάβωσι χρήματα, εἴτε δι’ ἄλλας τοιαύτας ταπεινὰς αἰτίας, ἐχρησίμευσαν ὑπὲρ τῶν τότε ὑπουργικῶν ὑποψηφίων, κηρυχθέντες φανεροὶ καὶ ἀποτρόπαιοι, οὕτως εἰπεῖν, παραβιασταὶ τῶν νόμων τῆς πατρίδος. Ὀφείλει ἡ νέα Κυβέρνησις, ἐὰν θέλῃ νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίας καὶ εἰς τὸν τόπον καὶ εἰς τὸν νόμον, ἀμείλικτος νὰ ἐπέλθῃ κατ’ ἐκείνων τῶν ὑπαλλήλων, εἴτε στρατιωτικοί, εἴτε δικαστικοί, εἴτε οἱοιδήποτε τυγχάνωσιν οὗτοι, οἵτινες ἐνόμισαν, ὅτι ἡ Πατρὶς καὶ ἡ Πολιτεία ἔταξαν αὐτοὺς εἰς τὰς τάξεις τῶν ὑπαλλήλων ἢ τῶν λειτουργῶν ἢ τῶν ὑπηρετῶν τοῦ Κράτους, διατί; ἵνα καλπονοθεύωσι τοὺς νόμους, ἵνα κηλιδῶσι τὸ μέτωπον αὑτῶν, ἵνα νοθεύωσι τὴν γνησίαν ἀντιπροσωπείαν τοῦ ἔθνους. Ἀνοίξατε οἱανδήποτε σελίδα θέλετε τοῦ φυλλαδίου τούτου (δεικνύει τὸ περιέχον τὰς ἐκθέσεις τῶν προεξελεγκτικῶν τμημάτων τῶν ἐκλογῶν τεῦχος) καὶ ποιήσατε ἀρχὴν, κύριοι Ὑπουργοὶ, τοῦ ἐπιβαλλομένου ὑμῖν τούτου καθήκοντος· ἁρπάσατε ἐκ τοῦ ὠτὸς οἱονδήποτε ἀξιωματικὸν, οἱονδήποτε πολιτικὸν ὑπάλληλον συναντήσητε ἐν τῇ ἐκθέσει ταύτῃ, μεμαρτυρημένως ἀποδεικνυόμενον ὡς παραβάντα τὸν ἐκλογικὸν νόμον. Μόνον τοιουτοτρόπως θέλει λειτουργήσει τὸ Συνταγματικὸν πολίτευμα, καὶ μόνον τοιουτοτρόπως δὲν θέλει περιέλθει ἡ μέλλουσα Βουλὴ εἰς τὸ λυπηρὸν ὄντως καθῆκον τοῦ νὰ δαπανᾷ τὸν πολύτιμον αὑτῆς χρόνον, καταγγέλλουσα καὶ καυτηριάζουσα τὰ ἐκλογικὰ ὄργια, ὧν θεαταὶ καὶ μάρτυρες κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς παρέστημεν. Οὐδὲ εἶναι ἀληθὲς τὸ γραφὲν κατὰ κόρον ἐν ταῖς ἐφημερίσι τῆς νῦν Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἡμεῖς δῆθεν ἐσμὲν ἀνθρωποφάγοι! Τότε μόνον ἤθελεν εἶσθαι ἡ κατηγορία αὕτη ἴσως ἀληθὴς, ἐὰν οὐδεὶς ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης (δεικνύει τὴν δεξιὰν) περιεσώζετο ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Ἀλλὰ καὶ τότε πάλιν, λέγω, δὲν ἤθελεν εἶσθαι δικαία ἡ κατηγορία αὕτη, (καὶ διὰ τοῦτο εἶπον: ἴσως ἤθελεν εἶσθαι ἀληθὴς,) διότι, τὸ κατ’ ἐμὲ, φρονῶ, ὅτι σχεδὸν οὐδεὶς νομίμως παρακάθηται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης. Δὲν ὑπῆρξε νόμος, ὃν νὰ μὴ παρέβησαν, δὲν ὑπῆρξε διάταξις νόμου, ἣν νὰ μὴ περιεφρόνησαν, δὲν ὑπῆρξε διάταξις νόμου, ἣν νὰ μὴ μετεχειρίσθησαν χάριν τῶν ἐκλογικῶν σκοπῶν. Ἀναπολήσατε, Κύριοι, πρὸς στιγμὴν τὰ συμβάντα ἐν τῇ Ἀττικῇ καὶ Βοιωτίᾳ, ἀναπολήσατε πρὸς στιγμὴν τὰ συμβάντα ἐν τῇ Αἰτωλίᾳ καὶ Ἀκαρνανίᾳ, τὰ συμβάντα ἐν τῷ νομῷ Εὐβοίας, ἐν τῷ νομῷ Τρικκάλων, τὰ συμβάντα ἐν τῷ νομῷ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, καὶ θέλετε ἴδει, ὅτι ἀληθῶς δὲν ὑπῆρξε νομὸς, ἐν ᾧ νὰ μὴ παρεβιάσθησαν πάντες οἱ νόμοι τοῦ Κράτους χάριν τῶν ἐκλογικῶν σκοπῶν. Ἢ τάχα, διότι ἐσιωπήσαμεν ἐνταῦθα καὶ δὲν ἐτονίσαμεν διὰ μακρῶν πᾶν ὅ,τι ἐγένετο ἐν πάσαις ταῖς ἐπαρχίαις, ἔχουσι σήμερον τὴν τόλμην νὰ ἐξέρχωνται διὰ τοῦ τύπου, τοῦ ἀνήκοντος αὐτοῖς, ἐν τῇ δημοσιότητι καὶ νὰ κατηγορῶσιν ἡμᾶς, ὡς αὐστηρῶς καὶ ἀπανθρώπως δῆθεν πρὸς αὐτοὺς προσενεχθέντας; Ἐὰν ὑπάρχῃ ἐλάττωμα τῆς ἀρξαμένης ταύτης Βουλῆς, τὸ ἐλάττωμα αὐτῆς εἶναι ἡ ἄκρα ἐπιείκεια, ἣν ἔδειξε πρὸς τοὺς πολιτικοὺς ἀντιπάλους. Ἐὰν ἡ πτέρυξ αὕτη (δεικνύει τὴν ὑπουργικὴν πτέρυγα), ἧς καὶ ἐγὼ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀποτελῶ ἐπὶ μακρὰ ἔτη μέλος, ἔσφαλεν εἰς τὰ πρῶτα βήματα αὐτῆς, τὸ σφάλμα εἶναι, ὅτι ἐδείχθη ὑπερμέτρως καὶ ὑπερβαλλόντως καὶ ἐναντίον τοῦ ὅρκου καὶ ἐναντίον τοῦ νόμου ἐπιεικής. Ἤκουσα κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν τοῦ Κοινοβουλίου νὰ ἀναπτύσηται ἐνταῦθα ἡ θεωρία τοῦ ἐνόρκου δικαστηρίου, καὶ οὐχὶ τοῦ πολιτικοῦ σώματος, προκειμένου περὶ ἐκδικάσεως τῶν ἐκλογῶν· καὶ ἀληθῶς καὶ ἐγὼ φρονῶ καὶ πείθομαι, ὅτι ἡμεῖς ἐνταῦθα ἐκπληροῦμεν τὰ ἔργα τοῦ ἐνόρκου δικαστοῦ. Ἀλλ’ ἂς ὁμολογήσωμεν, Κύριοι, ὅτι δὲν ἐξεπληρώσαμεν ταῦτα εὐόρκως καὶ πιστῶς, ἐξεπληρώσαμεν αὐτὰ ἐν τοσαύτῃ ἐπιεικείᾳ, ὥστε αὕτη νὰ ἰσοδυναμῇ πρὸς τὴν παράβασιν τοῦ νόμου, τοῦ ὅρκου καὶ τοῦ καθήκοντος ἡμῶν. Ἐὰν ἠθέλομεν νὰ ὦμεν αὐστηροὶ τηρηταὶ τοῦ νόμου, αὐστηροὶ τηρηταὶ τοῦ καθήκοντος, πολλοὺς ἐντεῦθεν ὠφείλομεν νὰ ἐκβάλωμεν, ὡς ὄντας προϊόντα καὶ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογικῶν παραβάσεων. Δὲν ἐπράξαμεν τοῦτο, διότι ἐσκέφθημεν ἴσως πολιτικῶς, καὶ ἐδικάσαμεν λοιπὸν τὰς ἐκλογὰς ὡς πολιτικοὶ ἄνδρες. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν συνετέλεσεν ἐναντίον τῶν πολιτικῶν ἡμῶν ἀντιπάλων, συνετέλεσεν ὑπὲρ αὐτῶν. Ἡμεῖς, Κύριοι, ἐσκέφθημεν, ὅτι ὀλιγώτερον θέλει ζημιωθῆ τὸ πολίτευμα καὶ ἡ Πολιτεία, ἐὰν παρακαθήσωσιν ἐκεῖ, εἰς τὴν πτέρυγα ἐκείνην (δεικνύει τὴν δεξιὰν) ἄνδρες πολιτευταὶ ἀρχαῖοι, παλέμαχοι ἐν τοῖς πολιτικοῖς ἀγῶσιν, ἢ ἐὰν ἐπαναλάβωμεν τοὺς ἐκλογικοὺς ἀγῶνας καθ’ ὅλην σχεδὸν τὴν ἔκτασιν τῆς ἐπικρατείας. Ἡμεῖς δὲν ἠθέλομεν χαίρει, ἐὰν ἐβλέπομεν ἀπουσιάζοντας ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης τοὺς διακριθέντας ἐν τῷ λόγῳ ἐπὶ μακρὰ ἔτη ἐν τῇ ἡμετέρᾳ Πολιτείᾳ, τοὺς διακριθέντας ὡς δημοσίους ἄνδρας. Ἡμεῖς, (καὶ λέγων ἡμεῖς, ἐκφράζω μόνον τὴν ἀτομικήν μου γνώμην,) ἐγὼ τοὐλάχιστον εὔχομαι καὶ ἐπιθυμῶ, οἱ διακρινόμενοι ἐκ τῆς ἀντιπάλου μερίδος πάντοτε νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ἀλλὰ νὰ μὴ παρακολουθῶνται ὑπὸ τῆς ὁμάδος ἐκείνης τῆς πολυαρίθμου, ἥτις βωβὴ καὶ ἄναυδος ἐπὶ τέσσαρα ἔτη, παρεβίαζε καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ τοὺς Κανονισμοὺς τῆς Βουλῆς, παρεβίαζεν αὐτὸ τὸ καθῆκον, ὅπερ εἶχε καὶ ὤφειλε νὰ ἔχῃ πρὸς συναδέλφους ἴσους, ὡς ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐκάθηντο ἐδῶ. Τίς ἄρα δύναται νὰ κατηγορήσῃ τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Βουλῆς, ὡς κακῶς, ὡς ἀπανθρώπως, ὡς θέλουσι νὰ πιστοποιήσωσι, προσενεχθεῖσαν ἀπέναντι τῆς μειονοψηφίας; Ἐὰν παρακάθηνται ἢ μέλλωσι νὰ παρακαθήσωσιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ μέλη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, παρακάθηνται οὐχὶ νομίμως, παρακάθηνται, διότι ἡ πτέρυξ αὕτη (δεικνύει τὴν ὑπουργικὴν πτέρυγα), ἐπαναλέγω, δὲν ἐδίκασεν ὡς ἔνορκος δικαστὴς, ἀλλ’ ὡς σῶμα πολιτικόν. Ἐὰν ὡς ἔνορκος δικαστὴς ἐδίκαζεν, ἐλάχιστοι ὤφειλον νὰ περισωθῶσιν ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης (δεικνύει τὴν δεξιάν). Ἐπαναλέγω, ὅτι τὸ πρώτιστον καθῆκον τῆς σήμερον Διοικήσεως, τῆς νῦν Κυβερνήσεως, εἶναι ἡ ἀμείλικτος τιμωρία τῶν ἐργασαμένων τὰς παραβάσεις τῶν ἐκλογικῶν νόμων. Ἐὰν, Κύριοι, θέλωμεν νὰ ἰσχύῃ τὸ Συνταγματικὸν πολίτευμα, καὶ ὀφείλομεν νὰ θέλωμεν τοῦτο, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τελειότερον καὶ φιλελευθερώτερον, ὀφείλομεν πρωτίστως νὰ καταβάλωμεν πᾶσαν μέριμναν καὶ πᾶσαν σπουδὴν, ὅπως πατάξωμεν ἀληθῶς αὐστηρῶς καὶ οὐχὶ ἐπιεικῶς ἐκείνους, οἵτινες ἐνόμισαν, ὅτι ἀτιμωρητεὶ ἐπετρέπετο εἰς αὐτοὺς νὰ ἐγερθῶσιν ἀσυνείδητοι καὶ αὐθάδεις παραβιασταὶ τῶν νόμων. Σήμερον, Κύριοι, ἐγὼ ὁ ἰδιώτης, καὶ οὐχὶ ὁ κυβερνῶν τὴν χώραν, ἠναγκάσθην νὰ ἐκβάλω τῆς οἰκίας μου ἀξιωματικὸν τῆς χωροφυλακῆς, ὅστις ἦλθεν ἐκεῖ, ζητῶν τὴν προστασίαν μου, ἐνῷ αὐτὸς ἦτο ὁ ἐργασάμενος τὰς ἀποτροπαιοτέρας παραβάσεις τῶν ἐκλογικῶν νόμων ἔν τινι πλησίον ἐνταῦθα εὑρισκομένῳ ἐκλογικῷ διαμερίσματι. Ἐὰν τοῦτο δὲν πράξωμεν πάντες, ἂς ἑτοιμασθῶμεν νὰ παραστῶμεν θεαταὶ οὐχὶ πλέον ἐκλογῶν ἐν τῷ μέλλοντι, ἀλλ’ ἐκβεβακχευμένων δημοσίων ὑπαλλήλων, ξεσχιζόντων τοὺς νόμους εἰς ῥάκος. Καὶ ἰδοὺ, πῶς ἐξηγεῖται, Κύριοι, ἡ ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης ἀποχώρησις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Τὸ κατ’ ἐμὲ, οὐδένα ἄλλον λόγον ἔχει ἡ ἀποχώρησις αὕτη, ἢ ὅτι ἄριστα ἐνόησαν, ὅτι, ἐὰν παρεκάθηντο ἐκεῖ σιγηλοὶ καὶ βωβοὶ, ὅπως παρεκάθησαν ἐπὶ τετραετίαν, ἀπέναντι τῶν κατηγορητηρίων τῆς φάλαγγος ταύτης, ἕκαστος ἤθελε σκεφθῆ καὶ εἴπει, ὅτι ἀληθῶς εἶναι ἔνοχοι. Ἐὰν πάλιν ἔμενον ἐκεῖ καὶ ἐξανίσταντο κατὰ τῆς ἐπιθέσεως τῆς νῦν Συμπολιτεύσεως, ἤθελον δικαίως ἐγείρει τὴν ἅμιλλαν καὶ τὸν ἀγῶνα τὸν πολιτικὸν καὶ τὸν ἀγῶνα ἐνταῦθα τοῦ λόγου, καὶ ὁ ἀγὼν οὗτος ἤθελε πείσει καὶ τὸν μᾶλλον δύσπιστον, ὡς ἐκ τῶν τότε μελλουσῶν νὰ λάβωσι χώραν συζητήσεων, ὅτι ἀληθῶς σχεδὸν πάντες εἶναι τὰ προϊόντα καὶ τὰ ἀποτελέσματα οὐχὶ τῆς τηρήσεως τῶν νόμων, ἀλλὰ τῆς παραβάσεως καὶ ποδοπατήσεως αὐτῶν. Τότε ἠθέλομεν ἴδει εὐρείας καὶ μεγάλας συζητήσεις, καὶ τότε ἠθέλομεν ἐγερθῆ ἐκ τῆς θέσεως ταύτης καὶ ἠθέλομεν ἀποδείξει εἰς αὐτοὺς, ὅτι οὐ μόνον ἐν ταῖς ἄλλαις ἐπαρχίαις τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ κέντρῳ τῆς Πολιτείας, ἐνταῦθα, ὅπου ἡ κοινὴ γνώμη εἶναι ἀμείλικτος κριτὴς, ἐνταῦθα, ὅπου ὁ κόσμος ὅλος ἔχει ἐστραμμένα τὰ βλέμματα, ἠθέλομεν, λέγω, ἀποδείξει τότε, ὅτι οὐχὶ ἐν τῇ Ἀττικῇ, τί λέγω; ἀλλ’ ἐντὸς αὐτῆς τῆς Πρωτευούσης δὲν ὑπῆρξε νόμος, οὗτινος δὲν ἐγένετο κακοήθης—διότι αὐτὴ εἶναι ἡ λέξις—παράβασις. Ἐνταῦθα, Κύριοι, ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν,—καὶ ὀφείλετε νὰ ἀκούσητε τοῦτο ὑμεῖς, οἱ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν προερχόμενοι,—ἀληθῶς δὲν εἴχομεν ἐκλογὰς βουλευτικὰς, ἐνταῦθα εἴχομεν ἔφοδον ὅλων τῶν ἐξουσιῶν καὶ ὅλων τῶν δυνάμεων ἐναντίον τῶν ἀτυχῶν ἀντιπροσώπων τῆς τότε Ἀντιπολιτεύσεως. Τὸ χρῆμα τῶν ἑταιριῶν, οἵτινες δυστυχῶς σχεδὸν πᾶσαι εἶχον κηρυχθῆ ὑπὲρ αὐτῆς, τὸ χρῆμα τῶν πλουσίων πολιτικῶν ἡμῶν ἀντιπάλων ἀφειδῶς ἐδαπανᾶτο, καὶ ἔῤῥεεν εἰς τὰς ὁδοὺς τῆς πόλεως. Κατὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν τῆς ἐκλογῆς ἀποκλεισμὸς πλήρης καὶ ἄγριος εἶχε συντελεσθῆ εἰς πάντα σχεδὸν τὰ ἐκλογικὰ τμήματα τῆς πόλεως. Ἵνα προσέλθῃς εἰς τὴν Ζωοδόχου Πηγὴν, ἔπρεπε νὰ σὲ ἀκολουθῶσιν 100 Ἀθηναῖοι καὶ 50 Μανιᾶται καὶ 50 Κρῆτες φίλοι σου. Ἐὰν ἤθελες ἄλλως νὰ ἐπισκεφθῇς τὴν Ζωοδόχον Πηγὴν, ἢ τὸ τμῆμα τοῦ Ψυῤῥῆ, θὰ ἐφονεύεσο ἴσως καὶ θὰ ἐποδοπατεῖσο· καὶ ἐάν τις ἐξ ἡμῶν μετέβη ἐκεῖ, ὑπὸ τοιαύτην, ὁμολογῶ, συνοδείαν μετέβη. Ἀστυνομικοὶ κλητῆρες μὲ ῥεβόλβερ εἰς τὰς χεῖρας, οὐχὶ μακρὰν τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας, ἐπὶ τῶν κλιμάκων τῶν ἐκλογικῶν καταστημάτων, δημοτικοὶ ὑπάλληλοι μὲ τὰ ῥεβόλβερ εἰς τὰς χεῖρας ἔξωθεν τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς, ἀστυνόμοι καὶ ὑπαστυνόμοι ἔφιπποι καὶ πεζοὶ παρὰ τοὺς τοίχους τῶν ἐκκλησιῶν καὶ πρὸ τῶν θυρῶν τῶν ναῶν, πυροβολισμοὶ ἀστυνομικῶν κλητήρων ἐν μέσῳ τῆς πλατείας τοῦ Συντάγματος κατὰ ἀόπλου πλήθους, ἡσύχως ἐκδηλοῦντος τὸ πολιτικὸν αὑτοῦ φρόνημα! Ἐνθυμοῦμαι, Κύριοι, διαδήλωσίν τινα τῆς τελευταίας Παρασκευῆς διερχομένην ἐκ τῆς πλατείας τοῦ Συντάγματος. Ἐκεῖ ὁ Γραμματεὺς τῆς Ἀστυνομίας δίδει τὸ σύνθημα εἰς τοὺς κλητῆρας καὶ πυροβολοῦσι κατὰ τοῦ πλήθους καὶ τραυματίζουσι πολλούς, καὶ προχθὲς μόλις ἀπεκόπη ὁ ποῦς πτωχοῦ τινος ἐργάτου, ἐκεῖ τραυματισθέντος. Πάντες οὗτοι οἱ παραβιασταὶ τῶν νόμων ὀφείλουσι νὰ εὑρεθῶσι, ποῦ ἐγεννήθησαν, καὶ πῶς ὀνομάζονται, καὶ τί ἐπάγγελμα ἔχουσιν. Αὐταί εἰσιν αἱ τρεῖς λέξεις, αἵτινες ὀφείλουσι νὰ συνοψίσωσι τὴν πορείαν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ. Δὲν ὑπῆρξαν ἐν ἑνὶ λόγῳ ἐκλογαὶ ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν. Καὶ ἐνῷ ὑπὸ τοιούτους ὅρους ἡ ἐκλογὴ ἔλαβε χώραν, πόσους Βουλευτὰς ἐδώσαμεν εἰς τὴν πολιτικὴν μερίδα ἡμῶν ἐκ τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς; ὀκτώ. Ἐὰν ἡ ἐν τῷ νομῷ Ἀντιπολίτευσις ἀπέτυχεν, ἀπέτυχεν οὐχὶ ἐν τῇ Ἀττικῇ, ἀλλ’ ἐν τοῖς ἀπωτάτοις ἐκείνοις διαμερίσμασιν, εἰς ἃ ἡ προσωπικὴ ἡμῶν δραστηριότης καὶ ἐργασία δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσωσι. Δὲν ἐδυνάμεθα νὰ παρακολουθήσωμεν τὸν ἀνθυπομοίραρχον Σαραβέλαν, κρεμῶντα ἀνάποδα εἰς Αἴγιναν καὶ σιδηροδεσμίους ὁδηγοῦντα εἰς τὰς φυλακὰς τοὺς συμπολίτας ἡμῶν καὶ τοὺς ἀντιπροσώπους· δὲν ἐδυνάμεθα νὰ κυνηγῶμεν τοὺς Θηβαίους ὑπαλλήλους, τοὺς ἐξερχομένους ἐκεῖ εἰς ἄγραν ψήφων, οὐδὲ νὰ κατοπτεύωμεν τὴν Ἑταιρίαν τῆς Κωπαΐδος, μυριοτρόπως καταπιέζουσαν τοὺς χωρικούς. Ἰδοὺ διατὶ ἐκέρδησεν ἡ τέως Κυβέρνησις τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα ἐν τῷ νομῷ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. Πᾶν ὅ,τι ἐδύνατο νὰ πράξῃ τὸ ἔπραξε. Καὶ ὅμως καὶ ἐνταῦθα ἐκέρδησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις νίκην περιφανῆ, διότι ἐκ τῶν 13 ὑποψηφίων ἔλαβε τοὺς ὀκτὼ πρώτους ἐπιτυχόντας. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει μὲ συγχωρήσει, ἐὰν παρεκβατικῶς πως ἠγόρευσα κατὰ τὴν περίστασιν ταύτην. Ἀλλ’ ἦτο ἀνάγκη, καθ’ ἣν στιγμὴν κλείομεν τὸ στάδιον τῶν ἐργασιῶν ἡμῶν τοῦτο, νὰ ἀκουσθῇ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι οὐχὶ ἀγριότης, οὐχὶ ἀνθρωποφάγον αἴσθημα, ὡς ἐμπαικτικῶς περὶ τῆς πτέρυγος ταύτης γράφουσιν, ἀλλὰ χριστιανικὴ ἀγαθότης ἐβασίλευσεν ἐν τῇ ἐξελέγξει τῶν ἐκλογῶν ἐν τῇ πτέρυγι ταύτῃ, εἰς ἣν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἀνήκω. Ὀφείλει πᾶς Ἕλλην νὰ δεχθῇ καὶ ὁμολογήσῃ, ὅτι τὰ πνεύματα ἡμῶν πάντων διεῖπε τοιαύτη ἐπιείκεια, ἥτις ἰσοδυναμεῖ ἀληθῶς πρὸς παραβίασιν τῶν πολιτικῶν ἡμῶν καθηκόντων. Αὐτοὶ, οἵτινες κατηγόρουν ἡμῶν, ὡς μαινομένων δῆθεν ἐνταῦθα, εἰμὶ βέβαιος, ὅτι, ὅταν κλείωνται ἐν τοῖς δωματίοις αὐτῶν καὶ σκέπτωνται κατὰ μόνας, λυποῦνται διότι τοιαῦτα περὶ ἡμῶν γράφουσιν, ἅτινα ὅμως ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ περιφρονεῖ καὶ δὲν πιστεύει. Καὶ πόσα ὁ τύπος αὐτῶν δὲν ἔγραψε καὶ δὲν ἐμυκτήρισε κατὰ τῆς τελευταίας Ἀντιπολιτεύσεως; ἀλλὰ τίς ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει τὸν τύπον αὐτῶν ἐν τῇ χώρᾳ ταύτῃ; Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ εἴπω μομφήν τινα κατὰ τῶν διευθυνόντων τὸν σήμερον ἀντιπολιτευόμενον τύπον, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ εἴπω ἐκεῖνο, ὅπερ εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ τύπος, ὡς σήμερον ἐν Ἑλλάδι ἔχει, ἀπεδείχθη ὅτι μικρὰν ἀσκεῖ ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῆς κοινῆς συνειδήσεως. Δὲν ἐξετάζω τὰ αἴτια τοῦ πράγματος τούτου, τοῦ ἄλλως κακοῦ. Ἐν ταῖς συνταγματικαῖς πολιτείαις ὁ τύπος πρέπει νὰ ἀκούηται, καὶ ἐπιθυμῶ ἡ φωνὴ αὐτοῦ νὰ συντελῇ εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν πραγμάτων τῆς χώρας. Ἀλλ’ ἐρευνῶν τὰ πράγματα ὡς ἔχουσιν, εὑρίσκω, ὅτι οὐδεὶς ἤκουσε τὰς γνώμας τοῦ τύπου ἐκείνου, ὅστις ἠγωνίζετο ὑπὲρ τῆς τέως Κυβερνήσεως. Συμπεραίνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐμφορουμένη ὑπὸ τῶν αὐτῶν ἰδεῶν, ὑφ’ ὧν καὶ ἐγώ, δὲν θέλει παραλείψει τὸ ἐπιβαλλόμενον καθῆκον, τὸ ὑπέρτατον καθῆκον τῆς ἐρεύνης, τίνες οἱ παραβάντες τοὺς νόμους, καὶ τίνες νόμοι παρεβιάσθησαν, καὶ ὅτι θέλει προβῆ εἰς τὴν ἄμεσον τιμωρίαν τῶν παραβατῶν τῶν νόμων.

§37Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ ἔντιμος φίλος μου, ὁ Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, διέλαβε περὶ πολλῶν ἐν τοῖς λόγοις, τοὺς ὁποίους πρὸ μικροῦ ἀπήγγειλε. Δὲν εἶναι ἡ προσήκουσα ὥρα, ἵνα ἀνακοινώσω τὰς ἐμὰς παρατηρήσεις ἐπὶ πάντων, ὅσα ὁ κ. Λεβίδης εἶπεν. Ἐπειδὴ ὅμως μεταξὺ τῶν ἄλλων ἀπηύθυνε σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν περὶ καταδιώξεως τῶν ἐκλογικῶν ἐπεμβάσεων, ὑπέλαβον, ὅτι ἔχω καθῆκον περὶ τούτου καὶ μόνον νὰ διαλάβω διὰ βραχέων. Οἱ Βουλευταὶ κατὰ τὸ στάδιον τῶν ἐξελέγξεων τῶν ἐκλογῶν ἔχουσι δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ ἐξετάζωσι τὸ κῦρος τῶν ἐκλογῶν, καὶ νὰ ἀποφαίνωνται περὶ τῶν προσόντων τῶν ἐκλεχθέντων· ἀλλὰ τὸ δικαίωμα τοῦτο συνεπάγει καὶ ἕτερον δικαίωμα, νὰ ἐξετάζωσι κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν τὴν διαγωγὴν τῶν ὀργάνων τῆς διοικήσεως, καὶ, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν κρίνουσιν, ὅτι αὕτη δὲν ἦτο σύμφωνος μὲ τὸν νόμον, ἔχουσι δικαίωμα νὰ ἀπευθύνωσι συστάσεις εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ δι’ αὐτῶν νὰ ζητῶσι τὴν καταδίωξιν τῶν παραβάντων τὸν νόμον δημοσίων ὑπαλλήλων ἢ λειτουργῶν. Διὰ τοῦτο ἀναγνωρίζω τὸ μέρος τοῦτο τοῦ λόγου τοῦ φίλου μου κ. Λεβίδου ὡς ἐπιβάλλον μοι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσω ἐπὶ τούτου καὶ μόνου. Τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξήνεγκε, περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐνηργήθησαν αἱ ἐκλογαὶ κατὰ τὴν περίοδον ταύτην, εἴχομεν πάντες, ὅσοι ἀνήκομεν εἰς τὸ αὐτὸ πολιτικὸν κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει καὶ ὁ κ. Λεβίδης. Τὴν γνώμην ὅμως ταύτην ἐκράτυναν ἐν ἡμῖν ἰδίως αἱ πληροφορίαι, ἃς ἐπορίσθημεν ἐκ τῶν δημοσίων γραφείων, ἀφ’ ἧς εἰσήλθομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐγὼ δὲ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, νομίζω δὲ, ὅτι δὲν μὲ παρακωλύει ἡ ἰδιότης ἡ ἐπίσημος, διὰ τῆς ὁποίας περιεβλήθην, ὅτι διήλθομεν ἀληθῶς κοινοβουλευτικὴν κρίσιν, καὶ ὅτι, ἂν ἠδυνήθημεν νὰ συνέλθωμεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ δυνάμεθα νὰ ἀποτελῶμεν μέρος τοῦ Κοινοβουλίου, τοῦτο ὀφείλομεν εἰς τὴν πληρεστάτην πεποίθησιν, τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶχε σχηματίσει περὶ τῆς ἀνάγκης νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν τόπον ἀπὸ τῶν προκατόχων ἡμῶν. Φρονῶ ὅτι, ἐὰν δὲν ἦτο θερμὴ καὶ πληρεστάτη ἡ περὶ τούτου πεποίθησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἦτο ἀδύνατον οἱ ἀποτελοῦντες σήμερον τὴν πλειονοψηφίαν νὰ ἀνθέξωσιν, ἤθελον δ’ ὑποκύψει εἰς τὰς παραβάσεις τῶν νόμων καὶ εἰς τὴν κατάχρησιν τῶν δικαιωμάτων τῆς διοικήσεως, αἵτινες συνετελέσθησαν, ὅπως παρακωλύσωσιν αὐτοὺς νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ Βουλευτήριον. Ἀφοῦ δὲ αὐτὴν ἔχομεν τὴν γνώμην περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐνηργήθησαν αἱ ἐκλογαί, τὸ καθῆκον ἡμῶν τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἐργασθῶμεν ὑπὲρ τῆς ἀνορθώσεως τοῦ καταπεσόντος νόμου· τὸ δὲ καθῆκον τοῦτο καθιστᾷ ἡμῖν ἐπιτακτικώτερον ἡ πεποίθησις, τὴν ὁποίαν ἔχομεν, ὅτι, ἐὰν δὲν δοθῶσι παραδείγματα διὰ τῆς αὐστηρᾶς ἐφαρμογῆς τῶν νόμων κατὰ τῶν παραβάντων αὐτοὺς, κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα δὲν δύναται πλέον νὰ λειτουργήσῃ. Ἡμεῖς αὐτοὶ, μένοντες ἐν τῇ Κυβερνήσει, ἐὰν ἠθέλομεν ἐνεργήσει ἐκλογὰς, ἡμεῖς αὐτοὶ, οἵτινές ἐσμεν ὡσαύτως ἄνθρωποι, ἐὰν ἠθέλομεν παρασυρθῆ ὑπὸ φιλαρχίας, ἐνδεχόμενον ἦτο νὰ διαπράξωμεν ταῦτα, τὰ ὁποῖα πρὸ μικροῦ διεπράχθησαν, ἐὰν εἴχομεν τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἠθέλομεν ἀμνηστευθῆ τοιαῦτα διαπράττοντες (εὖγε! εὖγε! ἐκ τῆς Βουλῆς). Καὶ ἂν τοιούτους ἔχω φόβους περὶ ἡμῶν αὐτῶν, ὑποθέσατε ποίους κινδύνους θὰ ἐβλέπομεν, ἐὰν ἄλλοι ἤθελον κληθῆ νὰ ἐνεργήσωσιν ἐκλογὰς, καὶ μάλιστα ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πρὸ μικροῦ τοσαῦτα διέπραξαν. Ἡ ὁμολογία, τὴν ὁποίαν ἀνεκοίνωσα πρὸς τὴν Βουλήν, ἐλπίζω, ὅτι θέλει πείσει ὑμᾶς, ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν πρὸ μικροῦ ὑπὸ τοῦ φίλου μου κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, φρονοῦμεν καὶ ἡμεῖς αὐτοί, καὶ ὅτι τὴν ἐπιθυμίαν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Λεβίδης πρὸ μικροῦ ἐξεδήλωσε περὶ καταδιώξεως τῶν παραβάντων τοὺς νόμους, ἔχομεν καὶ ἡμεῖς, οἱ ἀποτελοῦντες τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ἡ καταδίωξις τῶν παραβατῶν τούτων δὲν δύναται νὰ ἦναι, εἰμὴ καταδίωξις δικαστική, οἱ παραβάντες τοὺς νόμους δὲν πρέπει νὰ τιμωρηθῶσιν, εἰμὴ κατὰ τοὺς νόμους, θέλουσι δὲ τιμωρηθῆ κατὰ τοὺς νόμους, ἐὰν ἡ δικαστικὴ ἐξουσία ἐπιλάβηται τῆς καταδιώξεως αὐτῶν. Ἐγώ, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἔλαβον γνῶσιν παραβάσεων, αἵτινες ὑπέπεσαν εἰς τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν, ἐπὶ ἑκάστης δ’ αὐτῶν διέταξα στρατιωτικὴν ἀνάκρισιν. Καὶ κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο ἐγένετο δυνατὸν νὰ περαιωθῶσι τρεῖς στρατιωτικαὶ ἀνακρίσεις. Ἁρμοδία ὅμως ἀρχὴ εἶναι τὰ κοινὰ δικαστήρια. Ἐὰν πρόκηται περὶ τῆς διοικητικῆς ἐνεργείας ἡμῶν, ἤτοι περὶ τῆς ἐμπιστοσύνης, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχωμεν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους, οἵτινες παρενέβησαν εἰς τὰς ἐκλογὰς, δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι οὐδεμίαν ἐμπιστοσύνην δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν πρὸς αὐτοὺς, καὶ ἐφ’ ὅσον οἱ νόμοι τὸ ἐπιτρέπουσι, θέλομεν ἀποπέμψει αὐτοὺς τῆς ὑπηρεσίας. Ἐὰν δὲ πρόκηται περὶ ποινικῆς καταδιώξεως, θέλομεν χορηγήσει εἰς τὴν δικαστικὴν ἀστυνομίαν πᾶσαν συνδρομὴν πρὸς βεβαίωσιν τῆς ἀληθείας, ὅπως ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ ἐφαρμόσῃ τοὺς νόμους. Ἀλλ’ ἵνα λειτουργήσῃ ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη, πρέπει καὶ πάντες ὑμεῖς, ὅσοι ἀντελήφθητε τοιούτων ἐγκλημάτων, καὶ δύνασθε νὰ συντελέσητε εἰς τὴν βεβαίωσιν αὐτῶν, πρέπει νὰ συνεισφέρητε τὴν συνδρομήν σας. Δὲν πρέπει νὰ ἀρκεσθῆτε εἰς λόγους, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐργασθῆτε, ἵνα ὑποβοηθήσητε τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν. Τὴν σύστασιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἀπηύθυνεν, ἀποδέχεται ἡ Κυβέρνησις, καὶ θέλει ἐκπληρώσει τὸ καθ’ ἑαυτὴν, ἀλλ’ ἀξιοῖ καὶ παρ’ ὑμῶν, ὅσοι ἀντελήφθητε πράξεων τοιούτων, νὰ μὴ βραδύνητε νὰ χορηγήσητε τὴν συνδρομήν σας, ὅπως μὴ ἐπισκοτισθῇ ἡ ἀλήθεια, καὶ ὅπως γένηται δυνατὴ τῶν ποινικῶν νόμων ἡ ἀδυσώπητος ἐφαρμογή.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις. Τὸ τμῆμα προτείνει τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Νέων Ψαρῶν. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί.... Ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα).

§39ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν Νέων Ψαρῶν λέγουσιν Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν κκ. Μαυροκεφάλου καὶ Φορέστη, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 84 Βουλευταί, ἐξ ὧν 54 ὑπὲρ τοῦ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς, 8 κατά, καὶ 22 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως ἡ ἐκλογὴ ἠκυρώθη.

§42ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον ἔχομεν τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου.

§43Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, νὰ συνέλθωμεν καὶ αὔριον εἰς συνεδρίασιν. Δὲν εἶμαι βέβαιος, ἐὰν θὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ συνέλθωμεν εἰς συνεδρίασιν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι, νὰ ἔλθητε εἰς τὴν προσδιωρισμένην ὥραν, εἰς τὰς τρεῖς μετὰ μεσημβρίαν. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 7 καὶ 20′ μ. μ.