1890.04.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 25

τῆς 20 Ἀπριλίου 1890.

(Παρασκευὴ)

Ὥρα 4½ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δι’ ἐγγράφου αὐτοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4753 τῆς 23 Μαρτίου ἐ. ἔ. ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δημοσιευθείσης ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθ. 66 φύλλῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ἐχορηγήθη ἔκτακτος πίστωσις δραχμῶν 2250 εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐ. ἔ. τοῦ Ζαππείου ἱδρύματος. Οἱ καφεπῶλαι Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, πληρώσαντες φόρον ἐπιτηδεύματος διὰ τὰ ἔτη 1887 καὶ 1888, ζητοῦσι νὰ ἀναβληθῇ ἡ πληρωμὴ τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος διὰ τὸ ἔτος 1889 μέχρι τῆς λήξεως τοῦ τρέχοντος ἔτους. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορά των εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Οἱ κτηνοτρόφοι Θεσσαλίας ζητοῦσι τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου τῶν ζώων, ἢ τὴν ἀναβολὴν τῆς πληρωμῆς αὐτοῦ, ἕνεκα τῆς καταστροφῆς, ἣν ὑπέστη ἡ κτηνοτροφία κατὰ τὸν παρελθόντα χειμῶνα. Παραπέμπεται ἡ αἴτησίς των εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ Ἰωάννης Γεωργάρας, κρεωπώλης, ἐξαιτεῖται, ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης διατάξῃ τὸν Εἰσαγγελέα Καλαμῶν νὰ ἐνεργήσῃ ἐπὶ ὑποθέσεώς τού τινος, ἣν ἀνέφερε πρὸς αὐτό. Παραπέμπεται ἡ αἴτησίς του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§2ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ τοῦ ἡνωμένου βασιλείου τῆς Μεγάλης Βρεττανίας καὶ Ἰρλανδίας δασμολογικῆς συμφωνίας.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα ἀριθ. 54).

§4ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ ἐγκρίσεως συμβάσεως περὶ κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως σιδηροδρόμων Πύργου καὶ Πύλου διὰ Κυπαρισσίας μετὰ διακλαδώσεως εἰς Μελιγαλᾶ καὶ Λεονταρίου καὶ Ξηροκάμπης διὰ Σπάρτης. Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως συμβάσεως περὶ κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως σιδηροδρόμου Πύργου καὶ Ὀλυμπίων καὶ ὑπὸ αἵρεσιν σιδηροδρόμου Ὀλυμπίων καὶ Ἡραίας. Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ κατασκευῆς σιδηροδρόμου πλάτους 75 ὑφεκατομέτρων Καλαβρύτων καὶ Τριπόλεως κατὰ προέκτασιν τοῦ σιδηροδρόμου Διακοπτοῦ καὶ Καλαβρύτων. Ἐπιφυλάττομαι δὲ, ἵνα ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ κατασκευῆς σιδηροδρόμου Ὀλυμπίων καὶ Καρυταίνης, ἢ Ἡραίας καὶ Καρυταίνης, κατὰ λόγον τῆς ἀποδοχῆς ἢ τῆς μὴ ἀποδοχῆς τῆς αἱρέσεως τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου Ὀλυμπίων καὶ Ἡραίας, περὶ ἧς τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον, καὶ περὶ κατασκευῆς σιδηροδρόμου Γυθείου καὶ Ξηροκάμπης. Κατ’ ἔτος ψηφίζεται ὑπὸ τῆς Βουλῆς νόμος περὶ ἀντιβασιλείας ἢ διαχειρίσεως τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἐν ἐνδεχομένῃ ἐκτὸς τοῦ Κράτους ἀποδημίᾳ τοῦ Βασιλέως· τοιοῦτον νόμον διὰ τὸ ἔτος 1890 ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν. Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ νόμου ΑΦΛΓʹ τῆς 28 Μαΐου 1887 καὶ τροποποιήσεως πινάκων προσηρτημένων εἰς τὸν αὐτὸν στρατολογικὸν νόμον. Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ ἡμερησίας ἀποζημιώσεως τῶν ἐπιτροπῶν τῶν κατὰ τὸν νόμον ΑΤΠΖʹ τῆς 31 Μαΐου 1886 συγκροτουμένων πρὸς σύνταξιν τοῦ καταλόγου τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν ἐν ταῖς μεγαλοπόλεσι. Ὑποβάλλω καὶ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς τελωνειακοῦ δασμολογίου περὶ τ’ ἀφορῶντα εἰς τοὺς βόας καὶ τοὺς μόσχους αὐτῶν καὶ εἰς τὰ νωπὰ κρέατα. Ὡς γινώσκετε, ἐψηφίσθη νόμος, μήπω ἐφαρμοζόμενος, καθ’ ὃν ὁ κατὰ κεφαλὴν δασμὸς ἐπὶ τῶν κτηνῶν, ὁ νῦν ἔτι ἰσχύων, ἀντικαθιστᾶται διὰ δασμοῦ κατ’ ὀκᾶν, ἀλλ’ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου τούτου παρουσιάζει δυσκολίας, αἵτινες ὑπηγόρευσαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν μέτρον, καθ’ ὃ πάλιν κατὰ λόγον τοῦ βάρους ἐπιβάλλεται ἡ φορολογία, ἀλλὰ διὰ τρόπου ἁπλουστέρου, τουτέστι κατανεμομένων τῶν κτηνῶν εἰς κατηγορίας ἀναλόγως τοῦ βάρους, προσέτι δὲ κανονίζονται καὶ τὰ περὶ τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν κρεάτων ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὸν δασμὸν ἐπὶ τῶν ζώντων κτηνῶν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα ἀριθ. 55–61).

§6ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἡ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑποβληθεῖσα σύμβασις μετὰ τῆς Ἀγγλίας ἔχει τοιαύτην σημασίαν, ὥστε ἀξιοῖ τὴν ἄμεσον προσοχὴν τῆς Βουλῆς· ἐπειδὴ τὸ συμφέρον ἐκ τῆς συμβάσεως ταύτης εἶναι μέγα, ἀμφότεραι δὲ αἱ μερίδες τὸ αὐτὸ συμφέρον ἔχουσιν ἐν τῇ παρούσῃ ὑποθέσει, δι’ αὐτὸ θέλω παρακαλέσει τὴν Βουλὴν νὰ προτάξῃ τὴν ψήφισιν τῆς συμβάσεως ταύτης πρὸ πάσης ἄλλης ἐργασίας, πρὸς δὲ, ἐὰν τὸ ἐγκρίνῃ, νὰ ἀναγραφῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον ἀμέσως ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει καὶ νὰ ψηφισθῇ σήμερον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§7ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπικρατεῖ παρὰ τῇ Βουλῇ τὸ ἔθιμον, ὅπως αἱ διεθνεῖς συμβάσεις προτάσσωνται πάσης ἄλλης ἐργασίας· τοῦτο βεβαίως θέλει ἐφαρμοσθῆ ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ, προκειμένου περὶ συμβάσεως σπουδαιοτέρας μάλιστα τῶν συνήθων.

§8ΜΠΑΣΙΑΣ. Παραδέχομαι ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁμολογεῖ, ὅτι προτάσσονται αἱ συμβάσεις, δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ οὐδεμία ἀντίῤῥησις νὰ ψηφίσωμεν τὴν σύμβασιν ταύτην σήμερον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν· καὶ τοσούτῳ μᾶλλον εἶναι ἀναγκαῖον τοῦτο, καθόσον ἤδη ἡ σύμβασις αὕτη ἐν Ἀγγλίᾳ ἐφηρμόσθη.

§9ΤΙΝΕΣ. Καὶ ἐδῶ ἐφαρμόζεται.

§10ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰσάγων τὸ νομοσχέδιον, εἶπεν, ὅτι περιλαμβάνεται ἐν αὐτῷ διάταξις, καθ’ ἣν ἡ διάταξις τοῦ νόμου περὶ δασμολογίου, ἡ ἐπιτρέπουσα, ὅπως ἐπὶ τῇ εἰσαγωγῇ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως δασμῶν τὰ νέα τέλη εἰσπράττωνται εὐθὺς, θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐπὶ τῶν ἐν τῇ συμβάσει ταύτῃ τροποποιήσεων. Αἱ τροποποιήσεις ἄρα, αἱ ἐν τῇ συμβάσει, ἄρχονται ἐφαρμοζόμεναι ἀπὸ τῆς πρωΐας τῆς αὔριον.

§11ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κεφαλληνίας, καθόσον καὶ ἄλλοτε πολλάκις συνεζητήθησαν νομοσχέδια εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ἅμα ὑποβληθέντα εἰς τὴν Βουλήν.

§12ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οὐδεμία γίνεται ἀντίῤῥησις.

§13ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Καταθέτω ἐν ἀντιγράφῳ τὰς δύο διακοινώσεις τῆς Αἰγυπτιακῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ 9 Ὀκτωβρίου 1888 καὶ ἀπὸ 25 Φεβρουαρίου 1889, τὰς ὁποίας κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας τῆς Συνόδου ταύτης πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν ἐζήτησεν ὁ ἐξ Ἀρκαδίας κ. Βουλευτής.

§14Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ μοὶ φαίνεται, ὅτι ἡ συνεδρίασις τῆς σήμερον εἶναι προπαρασκευαστικὴ πρὸς ἐργασίαν, παρακαλῶ τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψει των τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς κατὰ τε τὴν τακτικὴν Δʹ Σύνοδον καὶ κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον τῆς ἐκτάκτου Συνόδου, διὰ νὰ εὕρωσιν ἐν αὐτοῖς ἐκτεθειμένας πολλὰς ἐπερωτήσεις διαφόρων μελῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διὰ τῶν ὁποίων ταῦτα παρεκάλεσαν τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς νὰ καταθέσωσι διαφόρους πληροφορίας. Ὑπομιμνήσκω τοῦτο εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς, λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῆς καταθέσεως τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας εἶχον ζητήσει ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τὰς ὁποίας οὗτος κατέθηκε σήμερον.

§15ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους Βουλευτάς, τοὺς ὑποβαλόντας ἐπερωτήσεις, εἰς ἃς δὲν προέλαβεν ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ ἀπάντησιν πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐκτάκτου Συνόδου, νὰ εὐαρεστηθῶσι νὰ ἐπαναλάβωσιν αὐτάς, ἢ τοὐλάχιστον νὰ ὑποδείξωσι τὴν ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς μνείαν αὐτῶν, διότι, ἐνῷ ἡ ἐξακρίβωσις δυσχερῶς θὰ διεξήγετο παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, οἱ μὴ λαβόντες ἀπάντησιν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις αὐτῶν Βουλευταὶ ἑτοίμως δύνανται νὰ δηλώσωσι τὴν καθυστέρησιν.

§16Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπῆρχε συνήθεια, ἡ ὁποία μοὶ ἐφαίνετο ὀρθοτάτη. Κατὰ ταύτην, ὁσάκις ἐγίνετο ἐπερώτησις ἐν τῇ Βουλῇ, τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἀνεκοίνου δι’ ἐγγράφου του πρὸς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τὴν ἐπερώτησιν. Ἀλλὰ πλὴν τῆς συνηθείας ταύτης εἰσήχθη καὶ ἑτέρα συνήθεια· αἱ ἐπερωτήσεις, ὅταν προβάλλωνται ἀπὸ τοὺς κυρίους Βουλευτάς, νὰ ἐκτίθενται ἐν λεπτομερείᾳ εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς. Εἶναι εὔκολον λοιπὸν εἰς ἕνα τῶν Γραμματέων τῆς Βουλῆς, ἢ τέλος πάντων, ἐὰν βαρύνεται οὗτος, εἰς ἕνα τῶν συντακτῶν αὐτῆς, νὰ ἀναδιφήσῃ τὰ πρακτικὰ τὰ ἐπίσημα, νὰ ἀνεύρῃ τὰς ἐπερωτήσεις καὶ τὰς ἀνακοινώσῃ εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργούς.

§17ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοσούτῳ μᾶλλον εἶναι πρέπον νὰ διεξαχθῇ ἡ ὑπόθεσις αὕτη ὡς εἶπον, καθόσον καὶ πρέπον δὲν εἶναι νὰ δίδωνται αἱ ἀπαντήσεις ἐν ἀπουσίᾳ τῶν Βουλευτῶν. Προσήκει παρόντος τοῦ ὑποβαλόντος τὴν ἐπερώτησιν Βουλευτοῦ νὰ δίδωται ἡ ἀπάντησις, ν’ ἀναβάλληται δὲ αὕτη ἕως τῆς ἐλεύσεως αὐτοῦ, ἀπόντος, διότι αἱ ἀπαντήσεις, διδόμεναι ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ Βουλευτοῦ, ἄγουσιν, ὡς πολλάκις ἀντελήφθημεν, εἰς χασμῳδίας. Ἐπεκράτησεν, ὅπως πλὴν τῶν ἐπειγουσῶν αἱ ἀπαντήσεις δίδωνται παρόντος τοῦ Βουλευτοῦ· ἑπομένως οἱ κύριοι Βουλευταί, ὅσων αἱ ἐπερωτήσεις εἶναι ἐκκρεμεῖς, παρακαλοῦνται νὰ εὐαρεστηθῶσι νὰ ὑπομνήσωσι τὴν καθυστέρησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ δὲ ἀπάντησις θέλει δοθῆ εἰς αὐτοὺς ἀμέσως, διότι εἶναι βεβαίως πᾶσαι παρεσκευασμέναι ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ ἕτοιμοι εἰς ἀνακοίνωσιν.

§18Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅ,τι προέβαλεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, πρακτικῶς ἐνδέχεται νὰ συμβῇ, ἐνδέχεται νὰ ἦναί τις ἐκ τῶν κυρίων Βουλευτῶν τῶν ἐπερωτησάντων ἀπών, ἀλλὰ τοῦτο παντάπασι δὲν δικαιολογεῖ τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ζητεῖ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τοὺς ἐπερωτήσαντας, νὰ ἐπαναλάβωσι τὰς ἐπερωτήσεις αὐτῶν, ἤτοι νὰ ἀναδιφήσωσιν αὐτοὶ τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, νὰ ἀνεύρωσι τὰς ἐπερωτήσεις των, καὶ ὑπομνήσωσιν αὐτὰς εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργούς. Ἐὰν ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων τούτων δὲν ἐγένετο ἡ προσήκουσα ἔρευνα, τοῦτο δὲν ἐπιβαρύνει τοὺς κυρίους Βουλευτάς, ἀλλὰ τοὺς κυρίους Ὑπουργούς, οἵτινες ὤκνησαν νὰ δώσωσι τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐζητήσαμεν, καὶ ἐὰν αἱ ἐπερωτήσεις προὐτάθησαν κατὰ τὴν Δʹ τακτικὴν Σύνοδον, βεβαίως εἶναι ἀνεπίδεκτον ἀντιῤῥήσεως, ὅτι ὑπῆρξεν ὄκνος τῶν κυρίων Ὑπουργῶν, ἕνεκα τοῦ ὁποίου δὲν ἠδυνήθησαν νὰ καταθέσωσι τὰς ζητηθείσας πληροφορίας. Διότι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ὤκνησαν νὰ καταθέσωσι τὰς ζητηθείσας πληροφορίας, νὰ πράξωμεν ἡμεῖς δὶς ὅ,τι ἐπράξαμεν, ἤτοι νὰ ἀναζητήσωμεν καὶ ἀνακοινώσωμεν εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τὰς ἐπερωτήσεις, ἃς ἀπηυθύναμεν αὐτοῖς, τοῦτο εἶναι ἐστερημένον πάσης δικαιολογίας.

§19ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τοσούτῳ μᾶλλον δὲν εἶναι ὀρθὸν ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, καθόσον τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς γνωρίζει ποῖοι Βουλευταὶ εἶναι παρόντες· ἄλλως τε ἡ ἐπερώτησις, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλει Βουλευτής τις, δὲν ἀναφέρεται εἰς ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ μόνον τὸν Βουλευτὴν τὸν ὑποβαλόντα τὴν ἐπερώτησιν, ἀλλὰ εἰς ζήτημα ἀφορῶν ἀμέσως τοὺς Βουλευτὰς τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας, καὶ κατὰ συνέπειαν νομίζω, ὅτι τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον γνωρίζει ποῖοι Βουλευταὶ εἶναι παρόντες, δύναται ν’ ἀποστείλῃ εἰς ἕκαστον τῶν κυρίων Ὑπουργῶν τὰς ἐπερωτήσεις τῶν κ. κ. Βουλευτῶν· ἄλλως τε ὀφείλει νὰ ὑποβάλῃ ὅλας, διότι, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἐνδεχόμενον καὶ ἄλλοι Βουλευταὶ νὰ λάβωσι τὸν λόγον, καὶ ἐγὼ μάλιστα ὁ ἴδιος, εἶναι πολὺ πιθανὸν, ὅτι θὰ κάμω συζήτησιν ἐπὶ ζητημάτων, διὰ τὰ ὁποῖα ἄλλοι συνάδελφοι ἐπηρώτησαν.

§20ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Θ’ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν συμπληρωτικήν τινα ἐπερώτησιν πρὸς ἄλλην σπουδαιοτάτην ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὴν τιμὴν ν’ ἀπευθύνω πρὸς αὐτὸν τὴν 1 Μαρτίου, κατὰ τὴν ἔκτακτον ταύτην Σύνοδον, καὶ δὲν ἔχω λόγον νὰ μὴ πρεσβεύω ὡς ὀρθὸν ὅ,τι καὶ ὁ ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ὁ φίλος μου κ. Κουμουνδοῦρος ὀρθότατα φρονοῦσιν, ὅτι δηλαδὴ ἡ δευτέρα ἐπανάληψις πρὸς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς ἐπερωτήσεων ἀπευθυνθεισῶν κανονικῶς εἶναι ὅλως διόλου περιτή· διότι τὰ πρακτικὰ, κατὰ τὴν ἐπικρατοῦσαν τάξιν, ἀποστέλλονται εἰς τὰ τμήματα τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν διαφόρων Ὑπουργείων, οἱ δὲ κύριοι Ὑπουργοί, ἐὰν προθυμοποιοῦνται ν’ ἀπαντήσωσιν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις τῶν κυρίων Βουλευτῶν, δὲν ἔχουσι νὰ πράξωσιν ἄλλο, παρὰ νὰ διατάξωσι τὰ ἁρμόδια τμήματα, τὰς ἐκκρεμεῖς ἐνώπιον αὐτῶν ἐπερωτήσεις νὰ τὰς ὑποβάλωσιν. Ἡ ἑτέρα δ’ ἐπερώτησις, περὶ ἧς πρόκειται καὶ τῆς ὁποίας συμπλήρωμα εἶναι ἡ σημερινὴ, εἶναι ἐπερώτησις ἀπευθυνθεῖσα κατὰ τὴν 1ην Μαρτίου, ἀφορᾷ δὲ τὰ τελούμενα δημόσια ἔργα καὶ συνίσταται εἰς τοῦτο (ἀναγινώσκει): «Παρακαλεῖται ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς νὰ προσκομίσῃ πρὸς τὴν Βουλὴν ὅσον τάχιον πλὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1890 τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας καὶ τὰς ἑξῆς πληροφορίας ἐν πίνακι. 1) Τίνες αἱ ἐκ τῶν 72 ἐθνικῶν ὁδῶν, τῶν ἀναγραφεισῶν ἐν τῷ Β. Διατάγματι τοῦ 1883, ἐπερατώθησαν, ἐκ πόσων χιλιομέτρων σύγκειται ἑκάστη, καὶ τίς ἡ δαπάνη διὰ τὴν κατασκευὴν αὐτῶν, περιλαμβανομένων καὶ τῶν τεχνικῶν ἔργων. 2) Τίνες ἐκ τῶν ἐθνικῶν τούτων ὁδῶν αἱ μήπω περατωθεῖσαι, ἀλλ’ ἤδη κατασκευαζόμεναι. Πόσα χιλιόμετρα ἐξ ἑκάστης κατεσκευάσθησαν καὶ πόσα ὑπολείπονται νὰ κατασκευασθῶσι. Πόσα δὲ ἐν ἑκάστῃ τῶν μήπω περατωθεισῶν τούτων ἐθνικῶν ὁδῶν ἐδαπανήθησαν, περιλαμβανομένων καὶ τῶν τεχνικῶν ἑκάστης ὁδοῦ ἔργων. Καὶ πόσα θὰ δαπανηθῶσι κατὰ προσέγγισιν πρὸς περάτωσιν τούτων. 3) Πόσα τὰ ὀφειλόμενα εἰς ἐργολάβους διὰ κατασκευασθέντα τμήματα ἐθνικῶν ὁδῶν καὶ τεχνικῶν ἔργων. 4) Τὰς ἐθνικὰς ὁδοὺς ἐκ τῶν ἐν τῷ εἰρημένῳ Διατάγματι, ἐφ’ ὧν οὐδεμία ἐγένετο ἐργασία, καὶ τὰ καθ’ ὑπολογισμὸν προσεγγίσεως δαπανηθησόμενα πρὸς κατασκευὴν αὐτῶν. 5) Τὰς ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας ὑποδειχθείσας ὡς ἀναγκαίας νὰ κατασκευασθῶσιν ἐθνικὰς ὁδοὺς, τὰς μὴ περιλαμβανομένας ἐν τῷ εἰρημένῳ Β. Διατάγματι, καὶ τὸ μῆκος ἑκάστης τούτων κατὰ χιλιόμετρον.» Αἱ πληροφορίαι αὗται ἐζητήθησαν τρὶς μέχρι τοῦδε, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς, ὁ ἁρμόδιος, κατὰ τὴν αἴτησιν τούτων ἐπρότεινεν, ὅτι τὸ πολυάσχολον τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ἔργων δὲν ἐπέτρεψεν ἀκόμη νὰ ὑποβάλῃ τὰς πληροφορίας ταύτας. Μοὶ φαίνεται ὅτι τὸ παρεμπεσὸν χρονικὸν διάστημα μεταξὺ τῶν διακοπῶν τῆς Βουλῆς ἔδωκε τὸν προσήκοντα χρόνον εἰς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα νὰ ἔχῃ ἤδη παρεσκευασμένην τὴν ἐργασίαν ταύτην, ὥστε νὰ μὴ ἀναβάλῃ νὰ ὑποβάλῃ τὰς ζητηθείσας πληροφορίας, καθόσον εἶναι λίαν ἀναγκαῖον νὰ τεθῶσιν αἱ πληροφορίαι αὗται ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς, προκειμένου νὰ ψηφισθῶσι τὰ σιδηροδρομικὰ νομοσχέδια, τὰ ὑποβληθέντα σήμερον μετὰ τῆς συμβάσεως. Πλὴν τούτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι τάχιστα ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θέλει προθυμοποιηθῆ νὰ ὑποβάλῃ, ἔχω ἀνάγκην διασαφήσεών τινων ἐν τῷ πίνακι ἀριθ. 1 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 67 φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ἐν ᾧ ἐδημοσιεύθησαν αἱ αἰτήσεις τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων δι’ ἔξοδα ὑπηρεσίας τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας τῶν μηνῶν Ἰανουαρίου, Φεβρουαρίου καὶ Μαρτίου τοῦ ἔτους 1890. Ἐν τῷ πίνακι τούτῳ, ἐν κεφ. 4 ἄρθρῳ 1, ὑπὸ τὴν ἐπιγραφὴν «ὑπηρεσία δανείων», εἶναι ἀναγεγραμμένη αἴτησις πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 1,500,000 διὰ τὸ τρίμηνον· δεύτερον, ἐν τῷ κεφαλ. 10 ἄρθρῳ 1, «κατασκευὴ ἐθνικῶν ὁδῶν», ζητεῖται πίστωσις διὰ τὸ τρίμηνον 1,000,000 δραχμῶν, πρὸς τούτοις δὲ καὶ ἑτέρων 32,000 «προσωπικὸν ἐπιστασίας καὶ ἀποζημιώσεις κτημάτων»· τὸ σύνολον τοῦ ποσοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ζητοῦνται διασαφήσεις, ἀναβαίνει περίπου εἰς 3 ἑκατομμύρια διὰ τὸ τρίμηνον διάστημα τοῦ 1890. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τῶν ἑξῆς, ὑποβάλλων πίνακα, ἐνδεικνύντα: 1) τὰς κατασκευαζομένας ἐθνικὰς ὁδοὺς, ἐν αἷς δαπανᾶται ἡ ζητουμένη πίστωσις τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου δραχμῶν ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθ. 1 πίνακι τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων δι’ ἔξοδα τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας τῶν μηνῶν Ἰανουαρίου, Φεβρουαρίου καὶ Μαρτίου τοῦ 1890, καὶ τῶν δι’ ἑκάστην ὁδὸν χωριστῶν πιστώσεων κατὰ τμῆμα τῆς ὁδοῦ, ὡς καὶ τῶν κατασκευαζομένων χιλιομέτρων αὐτῆς. 2) Τὰς ὁδοὺς, ἐν αἷς ἡ δαπάνη τῶν 120 χιλιάδων δραχμῶν, τῶν διὰ τοῦ εἰρημένου πίνακος ζητουμένων διὰ κατασκευὴν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν, δηλαδὴ εἰς τίνας ἐπαρχιακὰς ὁδοὺς δαπανηθήσεται αὕτη, διδομένης τῆς πληροφορίας καθ’ ἑκάστην ἐπαρχιακὴν ὁδὸν χωριστά. 3) Τίνα τὰ δάνεια, δι’ ἃ ἡ ὑπηρεσία ἀπαιτεῖ τὴν διὰ τοὺς τρεῖς πρώτους μῆνας ἐ. ἔ. ζητουμένην ἐν τῷ αὐτῷ πίνακι δαπάνην τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἑκατομμυρίου, καὶ δυνάμει τίνος νόμου ζητεῖται ἡ πίστωσις αὕτη. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἐπειδὴ ἐκκρεμὴς κεῖται ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ δύο ἤδη μῆνας, νὰ διατάξῃ τὸ ἁρμόδιον τμῆμα νὰ διαπεραιώσῃ τὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν βεβαίως ἔχει κατάρξει· διότι, ἐὰν πρόκηται μετὰ 10 ἢ 15 ἡμέρας νὰ προσκομισθῶσιν αἱ πληροφορίαι αὗται, θὰ ἦναι ὅλως διόλου ἄχρηστοι καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς τὴν Βουλήν.

§21ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν αὐτοῦ ἐπὶ ἐπερωτήσεώς μού τινος, νὰ ζητήσῃ πληροφορίας καὶ νὰ διατάξῃ τὸν ἁρμόδιον Εἰσαγγελέα νὰ ἐνεργήσῃ τὰ κατὰ νόμον. Ὁ Συμβολαιογράφος τοῦ δήμου Οἰχαλίας, κατὰ τὰς πληροφορίας μου, παρανόμως ζητεῖ ἐκ μέρους τῶν συμβαλλομένων νὰ λαμβάνωσι καὶ ἀντίγραφον τοῦ συμβολαίου, τοῦ ὁποίου δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην, πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ ὠφεληθῇ τῆς δραχμῆς τοῦ ἀντιγράφου τούτου. Ἡ πίεσις αὕτη ἀναγκάζει τοὺς ἐμπορευομένους ἐκεῖ νὰ δυσκολεύωνται νὰ διεξάγωσι τὰς συναλλαγάς των. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἐὰν ταῦτα ἦναι ἀκριβῆ, νὰ αἰτήσηται τὴν κατὰ νόμον τιμωρίαν τοῦ Συμβολαιογράφου τούτου. Παρακαλῶ ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ μὲ πληροφορήσῃ, τί ἔκαμεν ἡ Ἱερὰ Σύνοδος ὡς πρὸς τοὺς δύο ἱερεῖς, τοὺς ὁποίους ἀπεκήρυξαν διὰ συμβολαιογραφικῆς πράξεως οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Ζευγολατιοῦ τοῦ δήμου Οἰχαλίας καὶ μετὰ τῶν ὁποίων εἰς οὐδεμίαν θρησκευτικὴν κοινωνίαν ἔκτοτε ἔρχονται. Διῆλθον αἱ μεγάλαι ἑορταὶ τοῦ Πάσχα, καὶ ὅμως οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου αὐτοῦ οὔτε ἐκοινώνησαν, οὔτε προσῆλθον εἰς τὴν ἐκκλησίαν. Μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς ἡ Ἱερὰ Σύνοδος οὐδὲν ἀπεφάνθη. Τὸ σκάνδαλον εἶναι σπουδαῖον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως ἐπιμείνῃ νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Ἱερὰ Σύνοδος, ἵνα ἀπομακρυνθῶσιν ἐκεῖθεν οἱ ἱερεῖς οὗτοι, ἄλλως εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ συζητήσω διὰ μακρῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ ἡ συζήτησίς μου εἶναι δυνατὸν νὰ προσβάλῃ τὸν κλῆρον καὶ κατὰ συνέπειαν τὴν ἐκκλησίαν.

§22ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι μεταξὺ ἐκείνων τῶν νομοσχεδίων, τῶν ὁποίων μάτην ἡ ἐπιψήφισις ἐπισπεύδεται, εἶναι καὶ τὸ ἐπιγραφόμενον «περὶ ὑποθήκης πλοίων». Περὶ τούτου τοῦ ἀντικειμένου ἡ Κυβέρνησις εἶχεν εἰσαγάγει νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον παρεπέμφθη εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία ἐπιτροπὴ κατήρτισεν ἕτερον νομοσχέδιον, πολὺ διαφέρον ἀπὸ τὸ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰσαχθὲν καὶ, ὡς ἐπληροφορήθην, τὸ νέον αὐτὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ παρεδέχθη εἰς πρώτην συζήτησιν, ὑποχωρησάντων καὶ παραιτησάντων τῶν κυρίων Ὑπουργῶν τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον εἶχον ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλήν. Ἐγὼ, Κύριοι, ἐθεώρουν τὸ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰσαχθὲν νομοσχέδιον κατά τι πλημμελὲς, τὸ εἰσαχθὲν ὅμως ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς θεωρῶ ὑπὸ πάσας τὰς ἐπόψεις πλημμελὲς, καὶ ὡς ἐκ τούτου εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ καταρτίσω ἴδιον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον παρέδωκα εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς.

§23ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἦτο ἐπιθυμητὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ νὰ τυπωθῇ ταχέως.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτυπώθη. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 62).

§25ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀφοῦ εἶναι τετυπωμένον ἤδη, νομίζω καλὸν νὰ συνέλθῃ πάλιν ἡ ἐπιτροπὴ καὶ μετ’ αὐτῆς ὁ κύριος Βουλευτὴς, βεβαίως δὲ καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς, ἵνα διασκεφθῶσι καὶ καταρτίσωσιν εἰ δυνατὸν ἀπὸ κοινοῦ νομοσχέδιον, διότι, ἐὰν θελήσωμεν τοιοῦτο νομοσχέδιον ἐν τῇ Βουλῇ νὰ ψηφίσωμεν ἐπὶ κειμένων διαφόρων, λίαν δυσχερῶς θέλομεν φθάσει εἰς ἀποτέλεσμα, ἐπείγει δὲ ἡ ψήφισις, ὡς ἐκ τῶν δυσχερῶν περιστάσεων τῆς Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας. Ἐὰν λοιπὸν συναινῶσι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ συγκαλέσῃ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τὸν ὑποβαλόντα τὸ ἀντινομοσχέδιον κ. Βουλευτὴν καὶ τὸν κ. Ὑπουργόν.

§26ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν προτεινομένην γνώμην ἀποδέχομαι πληρέστατα.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συνέλθωσιν αὔριον τὴν 10ην π. μ.

§28ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ἐμελέτησε καὶ κατήρτισε τὸ νομοσχέδιόν της, ὅπως ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ τὸ καταρτίσῃ· ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς νομίζῃ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ καταρτισθὲν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι πλημμελὲς, δύναται νὰ τὸ πολεμήσῃ ἐν τῇ γενικῇ συζητήσει· ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνέλθωσι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς καὶ συζητήσωσι πάλιν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπὶ πολλὰς συνεδριάσεις συνεζήτησαν καὶ διὰ μακρῶν.

§29ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως ἐξαρτᾶται ἡ περαιτέρω διεξαγωγὴ τῆς ὑποθέσεως ταύτης ἐκ τῶν διαθέσεων τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Δὲν νομίζω ὅμως κατ’ ἀρχὴν ἀποκρουστέαν τὴν ἰδέαν τῆς ἐξετάσεως τῶν ἄλλων γνωμῶν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, διότι καὶ ἐπὶ κυβερνητικῶν νομοσχεδίων, ὅταν θεωρῆται τοῦτο σκόπιμον, συνιστᾶται ἐπιτροπή, ἥτις καὶ πρὸ τῆς ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεως καὶ ἀρξαμένης ταύτης ἐξετάζει αὐτά. Ἐὰν τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς θεωρῶσιν, ὅτι δὲν εἶναι λυσιτελὴς ἡ παρ’ αὐτῶν ἐξέτασις τῶν λεπτομερειῶν, πρὶν ἢ συζητήσῃ περὶ αὐτῶν ἡ Βουλή, ὀφείλομεν, ἑπόμενοι εἰς τὴν γνώμην αὐτῶν, νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ. Θὰ ἦτο ὅμως ἐπιθυμητὸν, ὡς συντελεστικὸν πρὸς τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἔργου, αἱ τροπολογίαι νὰ ἐξητάζοντο ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ἵνα ἐκεῖ ἐξακριβωθῇ, ἐὰν ἦναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ συνεννόησις καὶ συγχωνευθῶσιν τὰ δύο νομοσχέδια. Ἐὰν αἱ διαφοραὶ ἀφορῶσιν εἰς αὐτὰς τὰς βάσεις τῶν νομοσχεδίων, θέλει ἐκ τούτου ἀποδειχθῆ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ δύο νομοσχέδια νὰ συγχωνευθῶσιν· ἐὰν ὅμως ἀφορῶσιν εἰς ἐπουσιώδεις διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, ἴσως θὰ ἐπετυγχάνετο ἡ συνεννόησις. Ἀλλ’ οἱ κύριοι Βουλευταὶ, οἱ ἀποτελέσαντες τὴν ἐπιτροπήν, εἶναι εἰς θέσιν κάλλιον ἐμοῦ νὰ κρίνωσιν, ἐὰν τὰ δύο νομοσχέδια ἦναι δεκτικὰ συγχωνεύσεως.

§30ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἴδομεν ἀκόμη τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διανεμηθῇ.

§32ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, καίτοι πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, εἶμαι ὁ ἥκιστα ἁρμόδιος νὰ ἐκφέρω γνώμην ἐπὶ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, διότι, καθὼς εἶπον ἄλλοτε, δὲν ἔχω τὰς γνώσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τοιοῦτον νομοθέτημα. Οὐχ ἧττον παρατηρῶ, ὅτι δὲν εἶναι εὔκολον νὰ συμφωνήσῃ ὁ κ. Κωνσταντόπουλος μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς, καθόσον ἀντιφρονεῖ ῥιζικῶς πρὸς τὰς γνώμας αὐτῆς· ὁ κ. Κωνσταντόπουλος φρονεῖ, ὅτι δύναται νὰ διατηρηθῇ καὶ ὁ θεσμὸς τῶν ναυτοδανείων, ἐνῷ ἡ ἐπιτροπὴ κατ’ οὐδένα λόγον θεωρεῖ, ὅτι δύναται νὰ συνυπάρξῃ οὗτος μετὰ τοῦ προτεινομένου θεσμοῦ τῆς ὑποθήκης τῶν πλοίων.

§33ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς ἀποδεικνύουσιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον οἴκοθεν ἐδήλωσεν οὗτος, ὅτι εἶναι ἥκιστα ἁρμόδιος νὰ γνωμοδοτήσῃ ἐπὶ τῶν ζητημάτων τῶν ἀφορώντων εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Τὸ μόνον, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγὼ διεφώνησα πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν, εἶναι ὅτι, ἀντὶ τοῦ συστήματος τοῦ σήμερον ἐν χρήσει, δηλ. τῆς ἐγγραφῆς τῶν ναυτοδανείων εἰς τὰ βιβλία τῶν πλοίων πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν προνομίων τῶν ναυτοδανείων, εἰσάγει ἡ ἐπιτροπὴ νέον σύστημα, ἄγνωστον ἀκόμη, καὶ τοῦ ὁποίου ἡ ἐφαρμογὴ θέλει ματαιώσει κατὰ τὴν κρίσιν μου αὐτὸν τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὴν προστασίαν τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας.

§34ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι πᾶσα παραπομπὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ περαιτέρω μελέτη ἐν τῇ ἐπιτροπῇ εἶναι περιττή, διότι ἡ ἀμφισβήτησις ἀφορᾷ εἰς τὰς γενικὰς βάσεις τοῦ νομοσχεδίου, καὶ οὐδὲν ἕτερον θέλομεν κατορθώσει διὰ ταύτης ἢ μόνον νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου.

§35ΜΠΟΓΙΑΤΖΟΓΛΟΥΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ θεσμοῦ τῆς ὑποθήκης τῶν πλοίων. Τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ πάντες, ὡς ἠκούσατε, οἱ μέχρι τοῦδε λαλήσαντες περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ἀποδεχόμεθα, ἀλλὰ τὸ μὲν νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου στηρίζει τὸ σύστημα τῆς ἀποκτήσεως τῆς ὑποθήκης εἰς τὴν ἐγγραφὴν τοῦ δικαιώματος τούτου ἔν τινι βιβλιαρίῳ, εὑρισκομένῳ ἐν τῷ πλοίῳ, τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπή, μετὰ σοβαρὰν καὶ παρατεταμένην ἐπὶ πολλὰς συνεδριάσεις συζήτησιν, ἐθεώρησεν ἀπρόσφορον πρὸς τὸν σκοπὸν, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ κατέληξεν εἰς ἕτερόν τι, εἰς τὸ νὰ ἐπεκτείνῃ τὸν θεσμὸν τῶν βιβλίων περὶ ὑποθηκῶν ἀπὸ τῶν ἀκινήτων καὶ εἰς τὰ δάνεια τὰ ἐπὶ τῶν πλοίων. Νῦν, κατὰ πόσον ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει δίκαιον ἢ δὲν ἔχει, τοῦτο θὰ ἐξετασθῇ ἐν τῇ εὐρείᾳ τοῦ νομοσχεδίου συζητήσει· ἀλλὰ παρατηρῶ, ὅτι ἡ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν παραπομπὴ τοῦ ἑτέρου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον κατήρτισεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας, οὐδὲν ἄλλο ἀποτέλεσμα θὰ ἔχῃ, εἰμὴ τὴν ἐμμονὴν εἰς τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον παρεδέχθη ἡ ἐπιτροπὴ, διότι τὴν γνώμην ταύτην τοῦ κ. Βουλευτοῦ εἶχεν ἤδη ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπὴ, τὴν συνεζητήσαμεν καὶ ἐθεωρήσαμεν αὐτὴν οὐχὶ πρόσφορον πρὸς τὸν σκοπόν. Ὁ κ. Κωνσταντόπουλος εἰσάγει ἐκ νέου αὐτὴν πρὸς συζήτησιν, ἀνακατατάσσων κατ’ ἄλλην σειρὰν τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπουργικοῦ. Κυρίως ἡμεῖς διαφωνοῦμεν περὶ τούτου: πρέπει ἡ ὑποθήκη νὰ ἐγγράφηται ἐν βιβλιαρίῳ εὑρισκομένῳ ἐν τῷ πλοίῳ, ἢ ἐν βιβλίῳ κρατουμένῳ παρ’ ἀρχῆς δημοσίας; Δὲν εἶναι ἐλπιζόμενον, ὅτι ὁ κ. Κωνσταντόπουλος θέλει μεταβάλει ἐν τῇ ἐπιτροπῇ τὰς σκέψεις ἡμῶν· ἀλλ’ ἐὰν ἦναι δυνατὸν τοῦτο, πολὺ εὐκολώτερον θέλομεν πεισθῆ ἐν τῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς συζητήσει, κατὰ τὴν ὁποίαν θέλει εὕρει ἀρκετὸν καιρὸν ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν γνώμην του, ὅπως θὰ πράξωμεν καὶ ἡμεῖς περὶ τοῦ ἐναντίου.

§36ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον καὶ σπουδαιότερον τῶν θεμάτων, περὶ ὧν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, τὸ ἀφορῶν εἰς τὸν τρόπον τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἐπὶ πλοίων προνομίων, αὐτὴ ἀκριβῶς εἶναι ἡ διαφωνία, ἡ ὁποία μᾶς διαχωρίζει, ἣν ἀνέπτυξεν ἐν συντόμῳ ὁ κ. Βουλευτής. Ἐκτὸς ὅμως τούτου καὶ ἕτερόν τι σπουδαῖον ἀντικείμενον θέλει τεθῇ ὑπὸ ἀμφισβήτησιν, συνεπείᾳ τῆς ἐμῆς τροπολογίας, τὸ ζήτημα, ἐὰν ἔχωμεν ἡμεῖς ἀνάγκην νὰ καθιερώσωμεν σύστημα ὑποθήκης τῶν πλοίων, ἐξομοιοῦντες τὰ πλοῖα μὲ τὰ ἀκίνητα, ἢ ἐὰν δυνάμεθα ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁδοῦ, τὴν ὁποίαν μέχρι τοῦδε ἠκολουθήσαμεν, νὰ καθιερώσωμεν καὶ ὑπὲρ τῶν ἁπλῶν δανείων προνόμιον ὅμοιον μὲ τὸ προνόμιον, τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ ναυτοδάνειον σήμερον. Τοῦτο τὸ ζήτημα νομίζω, ὅτι δὲν συνεζητήθη ποσῶς ἐν τῇ ἐπιτροπῇ. Ἐν τούτοις τὴν ἰδέαν τῆς ἐπανόδου τῆς συζητήσεως ἐν τῇ ἐπιτροπῇ δὲν ἐπρότεινα ἐγὼ, ἐπρότεινεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, καὶ κατ’ οὐδὲν θεωρῶ αὐτὴν ὡς ἀντιβαίνουσαν εἰς τὴν πρόοδον τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου.

§37ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου τούτου ἀντικειμένου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐφιστᾷ ὁ κ. Βουλευτὴς τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, ἐπὶ τῆς τροπολογίας του, συνεζήτησεν ἐπὶ μακρὸν ἡ ἐπιτροπὴ, καὶ μόνον μετὰ ὥριμον σκέψιν ἔφθασεν εἰς τὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον διετύπωσε διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Τώρα διὰ τίνα λόγον ἐπροτιμήσαμεν τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον καθιερώσαμεν ἐν τῇ προτάσει, αὐτὸ εἶναι ζήτημα ἀφορῶν εἰς τὴν οὐσίαν, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς οὐσίας θέλει ἐξετασθῇ. Δὲν πρόκειται νὰ πολεμηθῇ ἡ ἰδέα, διότι εἰσήχθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἢ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ· ἡμεῖς πολεμοῦμεν τὴν ἐκ νέου συζήτησιν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ὡς ὅλως ἄσκοπον, διότι ὅλας ταύτας τὰς ἰδέας τὰς συνεζητήσαμεν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, Ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ πράξῃ ἡ ἐπιτροπὴ, τὸ ἔπραξε. Βεβαίως δὲν θεωρεῖ ἀλάθητον τὸ ἔργον αὐτῆς, συνεζήτησεν ὅμως σπουδαίως καὶ μετὰ πάσης ἀμεροληψίας τὸ νομοσχέδιον.

§38ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Προέτεινα εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀρκαδίας, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ συγχώνευσις τῶν τροπολογιῶν αὐτοῦ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τῆς ἐπιτροπῆς. Ὅπως ἡ Κυβέρνησις, καίτοι εἶχεν ὑποβάλει νομοσχέδιον, οὗτινος τὸ σύστημα ἐξακολουθεῖ θεωροῦσα ὡς τὸ συμφορώτερον, προσεχώρησεν ὅμως εἰς τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς χάριν τῆς ἐγκαίρου ψηφίσεως τοῦ μέτρου, οὕτως ἐνομίζομεν, ὅτι δι’ ὑποχωρήσεών τινων παρὰ τῶν προβαλόντων ἰδίας γνώμας θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ καταρτισμὸς κειμένου ἐξασφαλίζοντος τὴν ὁμοφωνίαν· ἀλλ’ ὡς ἠκούσαμεν, τὰ θέματα ταῦτα συνεζητήθησαν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, καὶ εἶναι περιττὸν νὰ ἐπανερχώμεθα.

§39ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μετ’ ἀπορίας μου ἤκουσα τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ, ὅτι ἐν τῇ ἐπιτροπῇ συνεζητήθη ἡ γνώμη, ἐὰν πρέπῃ νὰ καθιερώσωμεν τὸ σύστημα ὑποθήκης ἐπὶ τῶν πλοίων, ἢ ἂν πρέπῃ νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸ ὑφιστάμενον προνόμιον τῶν ναυτοδανείων καὶ ἐπὶ τῶν ἁπλῶν δανείων· λέγω δὲ μετ’ ἀπορίας, διότι, καθ’ ὅσον γνωρίζω, οὐδεὶς μέχρι τοῦδε, πλὴν ἐμοῦ, ἐξήνεγκε τὴν ἰδέαν, ὅτι ἡμεῖς ἐν Ἑλλάδι δυνάμεθα ἀντὶ τῆς ὑποθήκης ἐπὶ τῶν πλοίων νὰ καθιερώσωμεν προνόμιον ὑπὲρ τῶν ἁπλῶν δανείων ἐπὶ τῶν πλοίων.

§40ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ προνόμιον τῶν δανείων ἐπὶ τῶν πλοίων δὲν εἶναι νέον, ἀναγράφεται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἐμπορικοῦ νόμου, ἐὰν δὲ νομίζῃ ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι ἀνεκάλυψε τὴν Ἀμερικήν, ἀπατᾶται ἐντελῶς. Τὸ ζήτημα ἐτέθη οὕτω πως: ἡ ὑποθήκη ἐπὶ τῶν πλοίων εἶναι νέα συμβολὴ ἐπὶ τῆς πίστεως ἡμῶν τῆς ναυτικῆς, ναὶ ἢ ὄχι; Καὶ οὕτω θὰ τεθῇ τὸ ζήτημα καὶ ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Διὰ τοῦτο δὲ, ἀφοῦ ἐδέχθημεν τὴν ἀρχὴν ταύτην ἄνευ οὐδεμιᾶς συζητήσεως, προέβημεν εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου ἡμῶν. Δὲν γνωρίζω πῶς κατήρτισε τὸ νομοσχέδιόν του ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας· ἐὰν ὅμως ὑπάρχωσι νέαι ἰδέαι, αἱ ὁποῖαι δὲν συνεζητήθησαν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ἡ Βουλὴ εὐχαρίστως θέλει συζητήσει ἐπ’ αὐτῶν.

§41ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουσιν εἰς τὸν ἐμπορικὸν νόμον διατάξεις περὶ προνομίων, δὲν ὑποθέτω δὲ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος νομίζει, ὅτι ἐγὼ εἶμαι ἐν ἀγνοίᾳ τῶν διατάξεων αὐτῶν· ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος νομίζει, φαίνεται, ὅτι ὑπάρχει ἐν τῷ νόμῳ καὶ προνόμιον ὑπὲρ τῶν ἁπλῶν δανείων ἐπὶ τῶν πλοίων· ὑπάρχει βεβαίως προνόμιον διὰ τὰ κατὰ τὸν πλοῦν ἁπλᾶ δάνεια, οὐχὶ ὅμως καὶ διὰ τὰ πρὸ τοῦ ἀπόπλου τοιαῦτα δάνεια, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω νὰ ἐπεκτείνωμεν τὰ περὶ τῶν ναυτοδανείων καὶ εἰς τὰ ἁπλᾶ δάνεια. Διὰ τοῦτο ἔλεγον, ὅτι δὲν συνεζητήθη ποσῶς ἡ ἰδέα μου ἐν τῇ ἐπιτροπῇ.

§42ΡΑΛΛΗΣ. Ἐξ ἐναντίας αὐτὴ ἀκριβῶς ἡ ἰδέα συνεζητήθη ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, καὶ ἐπροτιμήσαμεν τὴν ὑποθήκην ἐπὶ τῶν πλοίων.

§43ΜΠΟΓΙΑΤΖΟΓΛΟΥΣ. Ὁ κ. Κωνσταντόπουλος εἰσῆλθε προώρως εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου· τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθὸν, καὶ διὰ τοῦτο ἀπέφυγα ἐπιμελῶς νὰ τὸ πράξω ἐγώ. Ἐπειδὴ ὅμως ἀξιοῖ βραβεῖον, ὅτι ἀνεκάλυψε τὸ σύστημα τοῦτο, τὸ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ προτεινόμενον, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ εἴπω, ὅτι ἡ ἀνακάλυψις αὐτοῦ εἶναι ἀνακάλυψις ἁπλῶν λέξεων· καὶ ἰδοὺ διατί. Ὁ κ. ἐξ Ἀρκαδίας Βουλευτὴς λέγει, ὅτι ἀνεῦρεν ἐν τῇ εὐφυΐᾳ αὐτοῦ, ὅτι δύναται κάλλιστα νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπὸς, ὁ ἐπιδιωκόμενος διὰ τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τῆς ἐπεκτάσεως τῶν προνομίων τοῦ ναυτοδανείου καὶ εἰς τὰ ἁπλᾶ δάνεια. Ἀλλ’ αὐτὴν τὴν ἀνακάλυψιν δὲν τὴν ἔκαμε πρῶτος αὐτὸς, τὴν ἔκαμε τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγε τὸ πρῶτον νομοσχέδιον· ἐὰν δὲν θέλῃ τὴν λέξιν «ὑποθήκη», ἐὰν τὸν σκανδαλίζῃ ἡ λέξις αὕτη, ἂς ἀφαιρέσῃ αὐτὴν, ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα μένει τὸ αὐτό.

§44ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἂς προβληθῶσιν αἱ ἀντιῤῥήσεις.

§45ΣΑΚΚΗΣ. Δὲν ἀγνοεῖ βεβαίως ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ μετακομίσῃ τὰ λείψανα τῶν φονευθέντων Γάλλων ναυτῶν καὶ ἀξιωματικῶν ἐν τῇ κατὰ τὸν ἱερὸν ἡμῶν ἀγῶνα ναυμαχίᾳ τῆς νήσου Σφακτηρίας. Νομίζω καλὸν νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως φροντίσῃ περὶ τῆς ἀποστολῆς ἰδίαις δαπάναις τοῦ μαρμάρου, τοῦ ὁποίου ὑπάρχει ἀνάγκη.

§46ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ὁ χῶρος ὁ ζητούμενος παρεχωρήθη καὶ ἡ δήλωσις ἐγένετο πρὸς τοὺς ἁρμοδίους, ὅτι πρὸς τῷ ἐδάφει θέλει παραχωρηθῆ καὶ τὸ μάρμαρον καὶ ὅ,τι δήποτε ἄλλο ἤθελε θεωρηθῆ χρήσιμον. Ἦτο ἐπιθυμητὸν νὰ μετάσχῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς ἀποδιδομένης ταύτης τιμῆς, καταλληλοτέρα δὲ μετοχὴ εἶναι ἡ διὰ τῆς παροχῆς τοῦ ἐδάφους καὶ παντὸς ἐγχωρίου ὑλικοῦ.

§47ΜΠΑΣΙΑΣ. Συνωμολογήθη πέρυσι σύμβασις μετὰ τῆς Γαλλίας, ἀφορῶσα τὸν δασμὸν τῆς σταφίδος. Πιστεύω ὅτι ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἐζήτησε τότε πρὸς ἀνταλλαγὴν τὴν ἐλάττωσιν φόρων ἐπὶ ἐμπορευμάτων, ἡ ὁποία παρεχωρήθη ἤδη εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Παρακαλῶ νὰ ὑποβληθῶσι τὰ ἀνταλλαγέντα ἔγγραφα, διὰ νὰ ἴδωμεν τί παρεχωρεῖτο εἰς τὴν Γαλλίαν.

§48ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπαρκὴς, νομίζω, θέλει θεωρηθῆ ἡ ἀπάντησις, ὅτι πᾶν τὸ ζητηθὲν παρὰ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως παρεχωρήθη, προσηνέχθησαν δὲ καὶ πολὺ πλείονα τῶν ζητηθέντων.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ τοῦ ἡνωμένου βασιλείου τῆς Μεγάλης Βρεττανίας καὶ Ἰρλανδίας δασμολογικῆς συμφωνίας. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.)

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς δευτέρας συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ναξίας σμύριδος.

§51Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὡς παρένειρα ὅταν ὑπέμνησα εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τὰς ἐπερωτήσεις, αἵτινες εἶχον γίνει πρὸς αὐτοὺς, ἐνόμιζον, ὅτι ἡ σημερινὴ συνεδρίασις ἦτο πρὸς παρασκευὴν ἐργασίας, οὐχὶ διότι δὲν ὑπάρχει ἐκκρεμὴς ἐργασία ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ διότι ἐνόμιζον, ὅτι σήμερον ὁ Πρωθυπουργὸς ἔμελλε νὰ εἰσαγάγῃ τὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Ἀγγλίας, τὴν ὁποίαν εἰσήγαγεν, ὅτι ἔμελλε νὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδια διάφορα, τὰ ὁποῖα ἀνηγγέλθησαν διὰ τοῦ ὑπουργικοῦ τύπου καὶ τὰ ὁποῖα εἰσήγαγε, νὰ εἰσαγάγῃ πᾶν ὅτι, ἄλλο εἶχε παρασκευάσει καὶ ἔκρινε λυσιτελὲς καὶ ἀναγκαῖον νὰ εἰσαχθῇ, καὶ μετὰ τοῦτο ἔμελλε νὰ καταρτισθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις κατ’ ἐντολὴν τῆς Βουλῆς, αὔριον δὲ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν. Τότε ἠθέλομεν κομίσει μεθ’ ἡμῶν τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα μᾶς χρησιμεύουσι κατὰ τὰς συζητήσεις. Διὰ τοῦτο ἐπίστευον, ὅτι δὲν ἠθέλομεν προβῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἥτις συνετάχθη καὶ διενεμήθη χθὲς, ὅτε ἡ Βουλὴ δὲν εἶχεν ἀρχίσει τὰς ἐργασίας της.

§52ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐνθυμηθῇ νὰ φέρῃ τὰς ζητηθείσας πληροφορίας περὶ τῶν εἰσπράξεων τῶν διαφόρων καπνοκοπτηρίων τοῦ Κράτους. Ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐνθυμηθῇ τὴν ἐπερώτησιν τὴν ἀναφερομένην εἰς τὴν ἀπόδρασιν τοῦ ἐν Χαλκίδι συλληφθέντος Κακαρᾶ, κατηγορουμένου ἐπὶ φόνῳ.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ προσέρχωνται ἀπὸ τῆς αὔριον τὴν 3 ὥραν μ. μ. ἀκριβῶς. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 5 καὶ 45′ μ. μ.