1889.12.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 43

Τῆς 16 Δεκεμβρίου 1889

(Σάββατον)

Ὥρα 4 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν σελ. 5 ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «Εἰσῆλθε κατόπιν ἡ Βουλὴ εἰς τὰ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει καὶ προέβη εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῶν παγίων φορολογικῶν νόμων. Λαβὼν δὲ τὸν λόγον εἷς τῶν Βουλευτῶν Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, ἔφερε διαφόρους παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ κειμένου τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἰσχυρίσθη, ὅτι κατὰ τὰ λεχθέντα ἡ ἔννοια τῆς πρώτης παραγράφου εἶναι κλπ.» Δὲν ὀνομάζεται τὸ ἄρθρον αὐτῆς τῆς πρώτης παραγράφου, καὶ παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ: «ἡ ἔννοια τῆς αʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 12». Ἡ ἔννοια λοιπὸν τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 12 (ὡς διωρθώθη πιστεύω) εἶναι «ὅτι πᾶσαι αἱ κατ’ αὐτὴν κοινοποιήσεις τῶν πρωτοκόλλων θὰ ἐνεργῶνται κατὰ τὰ ἐν τῇ δευτέρᾳ παραγράφῳ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου διατασσόμενα.» Καὶ ἡ μὲν διατύπωσις ὑπὸ ἔποψιν τυπικὴν ἔχει ὀρθῶς, οὐχ ἧττον κατ’ οὐσίαν μένει ἄνευ ἐννοίας, διότι δὲν ἔχει δυστυχῶς; κἀμμίαν σημασίαν, ἐὰν ὁ Βουλευτὴς Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος εἶπε ποίαν ἔννοιαν ἔχει τὸ ἄρθρον. Ἀλλ’ ὁ Βουλευτὴς Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος εἶπεν, ὅτι ἔχει ἔννοιαν τοιαύτην, οἵαν ἡ Βουλὴ ἀπέδωκεν εἰς αὐτὸ καὶ οἵαν τὸ Ὑπουργεῖον ἀπέδωκε. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ ἀποδοθῇ κατά τινα τρόπον ὡς ἑξῆς: «καὶ ἰσχυρίσθη, ὅτι κλπ., ὅπερ ἡ Βουλὴ παρεδέχθη».

§3ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι περιέχεται ἡ ἰδέα σας εἰς τὸ «κατὰ τὰ λεχθέντα».

§4ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ περιείχετο, ἀλλ’ ὑπάρχει μία ἄλλη λέξις «ἰσχυρίσθη».

§5ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἂς τεθῇ «καὶ ὑπέμνησε».

§6ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. «Καὶ ὑπέμνησεν, ἐπινευούσης τῆς Βουλῆς».

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἄλλη ἀντίῤῥησις.

§8ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΚΟΖΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ τὸ μέρος τῶν πρακτικῶν, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἕνα τῶν Βουλευτῶν Κεφαλληνίας. Νὰ διορθωθῇ δὲ οὕτω. «Μετὰ ταῦτα εἷς τῶν Βουλευτῶν Κεφαλληνίας ᾐτήσατο διαφόρους πληροφορίας».

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλὰ, θὰ διορθωθῇ· ἀλλ’ ὑποβάλετε παρακαλῶ τὴν διόρθωσίν σας γραπτήν. (Τὰ πρακτικὰ διορθωθέντα ἐπικυροῦνται).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔμποροι καὶ βιομήχανοι Καρδίτσης εὔχονται ὅπως ψηφισθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς ὁ εὐεργετικὸς κατ’ αὐτοὺς νόμος περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Τυρνάβου εὐγνωμονεῖ διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου περὶ οἰνοπνευμάτων καὶ διὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν, καὶ εὔχεται νὰ μὴ ψηφισθῇ ὁ εἰσαχθεὶς ἐν τῇ Βουλῇ νόμος περὶ εἰσαγωγῆς οἴνων ἐκ Μακεδονίας.

§11ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ θυγάτηρ τοῦ ἀειμνήστου Ἀναστασίου Πολυζωΐδου μοὶ ἐπέδωκεν ἀναφορὰν, δι’ ἧς ἐκφράζει ἄπειρα παράπονα, ὅτι, ἐνῷ ὁμολογουμένως τὸ Ἔθνος ὀφείλει εἰς τὰς ἐκδουλεύσεις τοῦ πατρός της, αὕτη περιφέρεται εἰς τὰς ὁδοὺς, στερουμένη καὶ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου. Εἶναι ἡ θυγάτηρ τοῦ Πολυζωΐδου, τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, τοῦ ἐξόχου ἀνδρὸς, τοῦ συγγραφέως, τοῦ μὴ ψηφίσαντος τὴν καταδίκην τοῦ Κολοκοτρώνη. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ αὐτὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§12ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ φέρῃ νομοσχέδιον ἡ Κυβέρνησις περὶ ἀπονομῆς τακτικοῦ βοηθήματος εἰς τὴν αἰτοῦσαν.

§13ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πέρυσι νομίζω εἴχομεν πάλιν συζητήσει περὶ αὐτοῦ τοῦ θέματος, ἐπὶ τῇ παρατηρήσει τοῦ κ. Ῥάλλη. Δυστυχῶς, ὡς ἔχουσι τὰ τοῦ νόμου, δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ τακτικὸν βοήθημα εἰς τὴν ἀληθῶς ἐν ἐσχάτῃ πενίᾳ διατελοῦσαν θυγατέρα τοῦ Πολυζωΐδου. Ὅσον ὅμως εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν ἔρχεται εἰς βοήθειαν αὐτῆς, ἀλλ’ ὁμολογῶ, ὅτι ἡ συνδρομὴ αὕτη εἶναι ἀτελής.

§14ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἔχομεν τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν νὰ ψηφίσωμεν νομοσχέδιον, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ χορηγῇ εἰς τὴν αἰτοῦσαν κατὰ μῆνα ἐκ τῶν βοηθημάτων ἀνὰ 100 δραχμάς.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν μετὰ συστάσεως τῆς Βουλῆς.

§16ΤΖΑΝΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, πολλοὶ εἶναι οἱ δυστυχεῖς ἐν Ἑλλάδι καὶ μεταξὺ αὐτῶν εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰ σπήλαια, τὰ καλούμενα φυλακάς. Ἔλαβον ἀναφορὰν ἐκ Κυπαρισσίας τῶν καταδίκων, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ διευθύνῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Δὲν θέλω ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς, ἡ ὁποία εἶναι πολὺ περίεργος, ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότατον, καὶ πρέπει τέλος πάντων νὰ ληφθῇ πρόνοια, διότι ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ὁ ἐγκληματῶν δὲν εἶναι ἐχέφρων· συνάμα συντρέχουν καὶ πολλὰ ἄλλα, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἡ ἔλλειψις τῆς οἰκιακῆς τῆς θρησκευτικῆς καὶ τῆς πολιτικῆς ἀνατροφῆς. Εἰς τὴν ἐπιστολὴν οἱ κατάδικοι παραπονοῦνται κατὰ τῆς Βουλῆς καὶ τῶν Βουλευτῶν, διότι, ὁσάκις ἠκούσθη φωνὴ περὶ καταδίκων ἐν τῇ Βουλῇ, ἐξανίστανταί τινες ἐξ ἡμῶν κατὰ τῶν δυστυχῶν αὐτῶν, θέλοντες τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ τὸ καταστήσουν πολιτικόν. Λυπηθῆτέ τους, Κύριοι, διότι εἶναι συμπολῖταί μας.

§17ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, σήμερον ἐὰν δύναται, ἢ αὔριον, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἐχορήγησεν ἄδειαν ἀπουσίας εἰς τὴν Νομαρχιακὴν Ἐπιτροπὴν Μεσσηνίας ἢ εἰς ἓν μέλος αὐτῆς. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἐπὶ τῶν καταγγελιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, ἐγένετο ἐνέργειά τις ἐκ μέρους τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς. Ἐπίσης τὸν παρακαλῶ, ἐὰν ἔχῃ εἰδήσεις ἐκ Μεσσήνης ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου περὶ τῆς λαβούσης χώραν ἀποπείρας καὶ τῆς ἐνεργείας τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως τοῦ δήμου Παμίσου, νὰ ἀνακοινώσῃ ταύτας εἰς τὴν Βουλήν.

§18ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὡς πρὸς τὸ τελευταῖον, ἔχω ἀπάντησιν σχετικῶς μόνον πρὸς τὰς μηνύσεις, τὰς δοθείσας διὰ τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως. Ὁ Εἰσαγγελεὺς πληροφορεῖ, ὅτι αἱ ἀνακρίσεις ἐπερατώθησαν ἐπ’ αὐταῖς ταῖς πράξεσιν, ὑπολείπεται δὲ νὰ ζητήσῃ ἀπολογίαν καὶ ἐπὶ ἄλλων ἀκόμη, καὶ ὅτι ἐπὶ τούτου ὁ ἀνακριτὴς ἀπηύθυνεν ἔγγραφον πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν.

§19ΤΖΑΝΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ εἴπω δύο λέξεις περὶ τῶν νομαρχιακῶν συμβούλων, καὶ παρακαλῶ νὰ σημειωθῶσι μεγάλοις γράμμασι. Τὸ σύστημα ἀπέτυχεν. Ἂς χρησιμεύσῃ ὡς διαμαρτυρία, καὶ ὡς ἀπόδειξις τοῦ ὅτι πολλάκις ψηφίζομεν νόμους καὶ οἱ νόμοι μένουσιν εἰς τὸ χαρτί. Ἐὰν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν λάβῃ τὴν πρόνοιαν νὰ ἐξετάσῃ, θὰ ἴδῃ πῶς σχηματίζονται αὐταὶ αἱ Ἐπιτροπαί. «Πάει κι’ αὐτό!». Νομίζω, ὅτι εἶναι φενάκη, εἶναι ἐμπαιγμός, νὰ ὑπάρχῃ τοιοῦτον σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀλλοῦ ἐνεργεῖ καὶ θέτει τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν εἰς τὴν θέσιν των.

§20ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ διατάξῃ τὸν κ. Εἰσαγγελέα καὶ τὰς ἁρμοδίους ἀνακριτικὰς ἀρχάς, ὅπως σπεύσωσι, προτοῦ κλείσουν αἱ πύλαι τοῦ Βουλευτηρίου, νὰ ὑποβάλωσι τὰς ζητηθείσας πληροφορίας, διότι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ζητῶ νὰ μάθω τὸ ἀποτέλεσμα, εἶναι, ὅτι ἔχω ἀνάγκην νὰ ἐλέγξω τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν διαχείρισιν τῆς δικαιοσύνης ἐκεῖ.

§21ΜΠΟΥΤΟΣ. Δὲν εἶναι πρώτη φορά, καθ’ ἣν ὁ ἔντιμος συνάδελφος ἐκ Μεσσηνίας προσπαθεῖ νὰ μεταφέρῃ τὰ γραφεῖα τῶν ἀνακρίσεων ἐν τῇ αἰθούσῃ τοῦ Βουλευτηρίου· εἶναι παλαιὰ ἡ συνήθεια αὕτη· καὶ ἄλλοτε ἐζήτησε νὰ ἔλθωσι καταστάσεις τῶν καταγγελθεισῶν πράξεων ἐπὶ ὡρισμένων προσώπων καὶ ἰδίως κατ’ ἐμοῦ, καὶ ἐνῷ ὁ συνάδελφος ἐγνώριζεν ὅτι κατηγορούμην, ἐγὼ τὸ ἠγνόουν. Ἀπεδείχθη ὅμως ἐκ τῶν ὑποβληθεισῶν πληροφοριῶν, ὅτι ἐκαλούμην εἰς τὴν ἀνάκρισιν, διὰ νὰ δώσω πληροφορίας, διότι ἐπὶ ἐπιστολῆς, τὴν ὁποίαν εἴτε ἐγὼ ἀπηύθυνα πρὸς ἄλλον, εἴτε ἄλλος πρὸς ἐμέ, ὑπῆρχε μεταχειρισμένον γραμματόσημον. Κατὰ σύμπτωσιν, εἴς τινα προηγουμένην συνεδρίασιν, καθ’ ἣν δὲν ἤμην παρών, ὁ ἔντιμος συνάδελφος εἶπεν, ὅτι ἔχει εἰς χεῖράς του φυλλάδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀναπληροῦται ἡ ἔλλειψις τῶν ζητηθεισῶν καταστάσεων. Ἀληθὲς εἶναι, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐδόθησαν καταγγελίαι κατὰ τῆς διαχειρίσεως τοῦ δήμου Οἰχαλίας, δήμαρχος τοῦ ὁποίου ὑπῆρχε πρὸ τοῦ ἔτους 1887 ὁ ἀδελφός μου, καὶ κατηγγέλθησαν αἱ διαχειρίσεις τεσσάρων ἐτῶν. Ἐνόμισαν οἱ καταγγελεῖς, ὅτι ἔπρεπε νὰ συμπεριλάβωσι καὶ ἐμέ. Αὐτὸ εἶναι ἀδιάφορον, διότι εἶναι δικαίωμα ἐμοῦ καὶ τῶν ἄλλων, ὅταν τελειώσῃ ἡ δικαστικὴ ὑπόθεσις, νὰ ζητήσωμεν ἱκανοποίησιν. Εὐθύς, ὡς ἔλαβον γνῶσιν ἐξ ἑνὸς φυλλαδίου, ὅτι ὑπάρχουσι καταγγελίαι καὶ κατ’ ἐμοῦ, ἔσπευσα νὰ παρακαλέσω τοὺς ἁρμοδίους, νὰ ἐπισπεύσωσι τὸ πέρας τῆς ἀνακρίσεως, εἰπών, ὅτι εἶμαι ἕτοιμος νὰ προσέλθω εἰς τὴν ἀνάκρισιν, μὴ θέλων νὰ ἐπωφεληθῶ τῆς ἰδιότητος τοῦ Βουλευτοῦ. Ἡ ἀνάκρισις ἐπερατώθη, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, καὶ δὲν ὑπολείπεται, εἰμὴ μόνον ἡ ἀπολογία μου, διὰ τὴν ὁποίαν δηλῶ ἀπὸ τοῦδε, ὅτι εἶμαι προθυμότατος νὰ προσέλθω. Εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι, ὅταν ἡ δικαιοσύνη ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασίν της, καὶ ὁ ἴδιος συνάδελφος ἐκ Μεσσηνίας θὰ πεισθῇ, ὅτι κακῶς ἠθέλησε νὰ πιστεύσῃ, ὅτι, ὅ,τι ἀποδίδεται εἰς τὸν συνάδελφόν του, εἶναι ἀληθές. Ὁ συνάδελφος ἐκ Μεσσηνίας λησμονεῖ τὸ παρελθόν, ἀποβλέπει εἰς τὸ παρόν, ἀδιαφορεῖ περὶ τοῦ μέλλοντος. Ὅταν τις εἰς τὸ παρελθὸν ἦτο φίλος του, ἦτο ἀξιαγάπητος καὶ ἐντιμότατος ἄνθρωπος· ἀφ’ ἧς στιγμῆς δὲ γίνῃ πολιτικῶς ἀντίθετός του, ἐλλείπουσι καθ’ ὁλοκληρίαν τὰ προσόντα αὐτά. Ἤκουσα πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν τοῦ ἐντίμου συναδέλφου, λαλοῦντος περὶ τοῦ Δημάρχου Ἰθώμης ὄχι ἀξιοπρεπῶς, ἐνῷ ὁ Δήμαρχος οὗτος εἶναι καὶ οἰκοκύρης κάλλιστος καὶ ἔντιμος ἄνθρωπος, φίλος ἄλλοτε τοῦ ἐντίμου Βουλευτοῦ Μεσσηνίας καὶ πολλὰ θυσιάσας χάριν αὐτοῦ. Νομίζω, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι, ὅταν ἡ δικαιοσύνη εἴπῃ τὴν τελευταίαν λέξιν, ὁ συνάδελφος βεβαίως θὰ συνομολογήσῃ μετ’ ἐμοῦ, ὅτι εἶχον δίκαιον ἐγώ, ἄδικον δὲ οὗτος διὰ τὰς κρίσεις του.

§22ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Περιέμενον νὰ ἐκφράσῃ εὐχαριστίας ὁ ἔντιμος συνάδελφος, διότι σπεύδω νὰ στενοχωρήσω τὴν δικαιοσύνην, ἵνα ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασίν της ἐπὶ τῶν κατηγοριῶν, τὰς ὁποίας προσῆψαν εἰς αὐτὸν. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ὁ ἔντιμος συνάδελφος καὶ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ἦναι ἔνοχοι τῶν κατηγοριῶν, τὰς ὁποίας ὁ νῦν Δήμαρχος, μὴ φίλος μου, φίλος τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, εἰς ἐπίσημα ἔγγραφα, ὡς ἀναφέρει τὸ φυλλάδιον, στηριζόμενος, ἐκφέρει περὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν δημοτικῶν πραγμάτων. Τοσούτῳ μᾶλλον σπεύδω, διότι ἡ ἐποχὴ ἡ καταγγελλομένη εἶναι ἐποχὴ, καθ’ ἣν ὁ Δήμαρχος καὶ ὁ Βουλευτὴς ἦσαν φίλοι τοῦ πατρός μου, καὶ ἐπιθυμῶ, ὅσον ἴσως οὐδ’ αὐτοί, νὰ ἀποδειχθῶσι μὴ ἀληθῆ τὰ καταγγελλόμενα. Εἶχον ἀνάγκην ὅμως νὰ στενοχωρήσω τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἔχω καθῆκον νὰ ψέξω αὐτὴν ἐπὶ τῇ διαχειρίσει τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς διοικήσεως ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ μου πατρίδι, ἥτις δὲν ἔχει ἄλλον σκοπὸν, εἰμὴ τὸν ἀποκλεισμόν μου. Θέλω νὰ συνάξω ὅλα τὰ κατὰ τῶν φίλων τῆς Κυβερνήσεως ἐκκρεμῆ κατηγορητήρια, διὰ νὰ ἀποδείξω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ ἔθνους, κατὰ τίνα τρόπον ἐννοεῖ ἡ Κυβέρνησις, ὡς πρὸς τοὺς φίλους της, νὰ διαχειρίζηται τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν διοίκησιν. Δὲν κατηγόρησα, ὡς εἶπεν ὁ προλαλήσας, τὸν Δήμαρχον Εὔας, κατηγόρησα ὅμως τὰ τῆς πράξεως, ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ τοὺς ἐργάτας τῆς πράξεως τοῦ δήμου Εὔας. Κατηγορήθη καὶ συνελήφθη ὁ υἱὸς τοῦ Δημάρχου Ἰθώμης, ὅτι τὴν νύκτα δεῖνα συνήντησεν ἄλλους Εὐΐτας, σύροντας μίαν γυναῖκα, ἐφόνευσε τὸν ἕνα, καὶ κατόπιν, ἀφοῦ παρέλαβε τὴν γυναῖκα καὶ ἔμεινε μετ’ αὐτῆς ἀπὸ τῆς 10ης τῆς νυκτὸς μέχρι τῆς πρωΐας, ἐφόνευσε καὶ τὴν γυναῖκα· συνελήφθη, ἐφυλακίσθη καὶ ἐξῆλθε τῶν φυλακῶν. Ἐζήτησα πληροφορίας καὶ ἐχαρακτήρισα τὴν πρᾶξιν, ὡς καὶ σεῖς τὴν ἐχαρακτηρίσατε, φοβερὰν, ἀποτρόπαιον. Εἶναι φοβερὰ καὶ ἀποτρόπαιος ἡ πρᾶξις, διότι ἀποδεικνύει, ὅτι οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι παντὸς ἀνθρωπίνου αἰσθήματος ἦσαν ξένοι. Ὑπάρχει φοβερώτερον πρᾶγμα, Κύριοι, τοῦ νὰ ἐγκληματῇ τις κατὰ μιᾶς γυναικὸς καὶ ὕστερον νὰ ἔχῃ τὴν ψυχραιμίαν νὰ τὴν φονεύῃ, τὴν δύστηνον; Καὶ δὲν εἶχον καθῆκον, ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, ν’ ἀφήσω κραυγὴν διαμαρτυρήσεως καὶ νὰ ζητήσω νὰ ἐπέλθῃ ἡ δικαιοσύνη καὶ ἡ διοίκησις ἀπηνὴς κατὰ τοιούτων ἐγκληματιῶν; Ἐνόμισα μάλιστα, ὅτι καὶ ὁ Δήμαρχος καὶ ὁ βουλευτὴς ἐκ Μεσσήνης κ. Μποῦτος ἤθελον σπεύσει νὰ παρακαλέσωσι τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως, ἂν ἀποδειχθῶσιν ἀληθῶς οἱ ἐγκληματίαι, τοὺς φέρωσιν εἰς τὴν λαιμητόμον· διότι τί ἄλλο εἴμεθα, παρὰ ἐγκληματίαι, ὅταν ὑπερασπίζωμεν τοιούτους ἐγκληματίας; Τί θέλομεν τέλος πάντων ἡμεῖς εἰς τὸν κόσμον τοῦτον, ὅταν κατέχωμεν μίαν θέσιν διαπρεπῆ ἐν τῷ τόπῳ μας καὶ τὴν μεταχειριζώμεθα εἰς ὑποστήριξιν τοιούτων ἐγκληματιῶν; Εἶπον ὅτι παρεκάλεσα τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὄχι διότι τοῦτο ἀφορᾷ τὰ τοπικά μου, ἀλλὰ διότι θέλω νὰ ἐλέγξω τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν διαχείρισιν τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς διοικήσεως. Εἶπον προχθὲς, ὅτι ἐνωμοτάρχης συγγενὴς τοῦ κ. Μπούτου ἐτέθη διοικητὴς τῆς Μοίρας εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου. Ἐζήτησα ἄλλοτε νὰ ἐπέλθῃ ἡ δικαιοσύνη ἀπηνὴς κατὰ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διεχειρίσθησαν δημοτικὰ χρήματα, διὰ δανείου ληφθέντα πρὸς δημοτικοὺς σκοποὺς, τὰ διεχειρίσθησαν δι’ ἰδίους σκοποὺς, καὶ ἡ δικαιοσύνη δὲν ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν της, διότι, ἀφοῦ παρῆλθον τρεῖς καὶ πλέον μῆνες, τὸ χρῆμα τμηματικῶς δίδεται πρὸς τὸν εἰσπράκτορα, καὶ ἀκόμη, ὡς γνωρίζω, μέρος τῶν χρημάτων αὐτῶν ἐλλείπει. Εἶχον δικαίωμα καὶ καθῆκον, νὰ προστατεύσω τὸ χρῆμα τῶν δημοτῶν τοῦ δήμου Παμίσου. Δὲν ἀρκεῖ ὅτι πληρόνουσι τόσον βαρεῖς φόρους πρὸς τὸ Δημόσιον, δὲν ἀρκεῖ, ὅτι ἄνευ λόγου ἐγένετο ἓν τοιοῦτον δάνειον, ὡς θ’ ἀποδείξω διὰ πραγμάτων, ὅταν ἐπέλθῃ ἡ στιγμὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ κατάστασιν τῶν ἐπωφελῶν ἔργων, τῶν πραχθέντων ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ, διὰ νὰ ἴδῃ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κόσμος, ποῦ καὶ διὰ τίνα λόγον ἐξωδεύθησαν τὰ χρήματα τοῦ δήμου ἐκείνου. Ἄλλως, τίνα λόγον ἔχω ἐδῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν δὲν ἐποπτεύω τοιαῦτα ζητήματα, τοιαύτας σοβαρὰς πράξεις, γιγνομένας ἐν τῷ τόπῳ μου; Οὐδένα λόγον ἔχω ἐδῶ, ὅταν νομίζω, ὅτι πρέπει, διότι ὁ Α ὑπῆρξε φίλος τοῦ πατρός μου, ἢ ὅτι ὑπάρχει φίλος ἰδικός μου σήμερον, νὰ ὑποθάλπω τὰς κακοήθεις καὶ αἰσχροκερδεῖς πράξεις αὐτοῦ. Δὲν ἠδίκησα οὐδένα· ἐζήτησα μόνον ἀπὸ τὸ Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ σπεύσῃ ἡ δικαιοσύνη νὰ δώσῃ τέλος εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, καὶ εἶχον καθῆκον νὰ ζητήσω τοῦτο, διότι, ὅταν οἱ συμπολῖταί μου βλέπωσιν, ὅτι οἱ ἄρχοντές των, ἔχοντες φίλους καὶ συγγενεῖς ἰσχυροὺς, ἐγκληματοῦσιν, ὅταν βλέπωσιν, ὅτι οἱ Δήμαρχοί των τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα κάμνουσι πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ τόπου, τὰ ἐξοδεύουσι πρὸς ἴδιον ὄφελος καὶ οὐχὶ πρὸς ὄφελος τοῦ δήμου, διαφθείρονται, καὶ καθίσταται ἔκλυσις πανταχοῦ. Δὲν ἠθέλησα νὰ ὑβρίσω τὸν ἔντιμον συνάδελφον τὸν ὕβρισεν αὐτὸς, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ὑπογραφήν του εἰς τὸ βιβλιάριον τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη, δὲν ἠξεύρω ποῦ, καὶ περιῆλθε προχθὲς εἰς χεῖράς μου. Ἐγὼ, χάριν τῆς τιμῆς αὐτοῦ καὶ τοῦ τόπου, τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύω, ἐπιθυμῶ οἱ πρῶτοι τοῦ τόπου ἐκείνου νὰ ἦναι ξένοι τοιούτων κατηγοριῶν. Δὲν πταίω ἐγὼ, ἂν τυχὸν ἡ κατηγορία ἦναι ἀκριβής· αὐτὸ θὰ τὸ δείξῃ ἡ δικαιοσύνη· ἀλλ’ ἔχω καθῆκον νὰ ὑποδείξω εἰς τὸν Μεσσηνιακὸν λαὸν, ὅτι οἱ νόμοι ἐπέρχονται καθ’ ὅλων, ὅπως ἐπῆλθον καὶ κατ’ ἐμοῦ, καὶ δὲν γογγύζω κατὰ τοιαύτης ἀποφάσεως. Κατηγορήθην ἄλλοτε ἀπὸ ἕνα Νομάρχην, ὅτι ὕβρισα τὸν Βασιλέα καὶ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ὅτι ἐσκέφθην κακὰ ἐναντίον τῶν καθεστώτων, καὶ ὁ Πρωθυπουργὸς, ἀφοῦ ὁ κ. Ῥάλλης, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐπὶ δύο ἔτη ἀντεστάθη νὰ μὲ εἰσαγάγῃ ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀναρμόδιον, διότι ἤμην στρατιωτικὸς, ὁ Πρωθυπουργὸς, διὰ νὰ μὲ καταδικάσῃ, νομίζων μὲ τοῦτο, ὅτι ἠδύνατο νὰ μειώσῃ τὴν ὑπόληψίν μου, ἦλθεν ἀπὸ τοῦ τηλεγραφείου καὶ ὑπεσχέθη προαγωγὴν εἰς τοὺς δικαστὰς, ἂν μὲ καταδικάσουν, καὶ ὑπεσχέθη προεδρείαν, καὶ κατεδικάσθην εἰς 15 ἡμερῶν φυλάκισιν. Ἤμην ἀξιωματικὸς, καὶ ἠδυνάμην νὰ ἐξέρχωμαι νύκτα καὶ ἡμέραν ἐκ τῆς φυλακῆς, ἀλλ’ ἐνθυμήθην, ὅτι, ἀφοῦ κατ’ ἐμοῦ ἐξεδόθη ἀπόφασις, ὤφειλον νὰ μεταβῶ εἰς τὴν φυλακὴν καὶ ἐκτίσω τὴν ποινήν μου, καὶ μετέβην καὶ ἔμεινα ἐκεῖ 15 ἡμέρας, διὰ νὰ ἀποδείξω εἰς τὸν Μεσσηνιακὸν λαὸν, ὅτι καὶ ἐπ’ ἐμοῦ οἱ νόμοι ἔχουσι τὴν ἰσχύν των. Δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω τί λέγουσιν αἱ κατηγορίαι, οὐδὲ θέλω νὰ κάμω χρῆσιν αὐτῶν πρὸς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἐνόμισεν ὁ ἔντιμος ἐκ Μεσσήνης συνάδελφος· ἠθέλησα ἁπλῶς νὰ ἀναφέρω τὰ ὀνόματα τῶν διαφόρων ἐγκληματιῶν φίλων τῆς Κυβερνήσεως, χωρὶς ν’ ἀναφέρω τὰς πράξεις, μόνον καὶ μόνον διὰ ν’ ἀποδείξω, ὅτι ἡ διαχείρισις τῆς δικαιοσύνης ἐκεῖ δὲν εἶναι ἴση πρὸς ὅλους. Ἠδυνάμην, ἂν ἤθελον νὰ κηλιδώσω τὴν ὑπόληψιν τοῦ ἐκ Μεσσήνης Βουλευτοῦ, νὰ ἀνατυπώσω τὸ φυλλάδιον τοῦτο καὶ νὰ κάμω νὰ ὁμιλήσωσιν ἐν μέσαις Ἀθήναις περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ δὲν σκέπτομαι περὶ τοιούτων πραγμάτων. Ἔχω ὅμως καθῆκον, ἐδῶ εὑρισκόμενος, νὰ ἀμυνθῶ ὑπὲρ ἐμαυτοῦ καὶ τῶν δικαιωμάτων μου, καὶ νὰ ζητήσω οἱ νόμοι ἐν Μεσσηνίᾳ νὰ ὦσι σεβαστοί, καὶ διὰ τοῦτο, ὁσάκις παρουσιάζεται πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως ἔκνομος, χωρὶς νὰ σκέπτωμαι τίνα ἔχω ἐνώπιόν μου, ὀφείλω νὰ ζητήσω ν’ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἐκφράσω γνώμην περὶ τοῦ ἐντίμου ἐκ Μεσσηνίας Βουλευτοῦ, ἂν ἦναι ἔντιμος ἢ ὄχι πολιτευτὴς, δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἐκφράσω γνώμην, ἂν ἐντίμως ἢ κακῶς διεχειρίσθησαν τὰ δημοτικὰ χρήματα, δὲν εἶμαι ἐγὼ, ὁ ὁποῖος θὰ καταγγείλω τὸν ἔντιμον Βουλευτὴν ἐκ Μεσσηνίας, ἂν διαχειρίζηται τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν τῷ παρέχει ἡ Κυβέρνησις, κακῶς ἢ καλῶς διὰ τὸν τόπον· οἱ Μεσσήνιοι εἶναι ἀρκετὰ νοήμονες, διὰ νὰ μᾶς κρίνωσι καὶ ἐκφέρωσιν ἀπόφασιν. Δὲν ἔχω οὐδὲν πολιτικὸν κέρδος ἐξ αὐτῶν, ἔχω ἓν μόνον συμφέρον, νὰ σταματήσω τὴν Κυβέρνησιν, παρανομοῦσαν ἐναντίον μου.

§23ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος θέλει τὰς πεποιθήσεις του νὰ τὰς ἀναγνωρίσωσιν ὅλοι ὡς ὀρθὰς καὶ βασίμους, δὲν περιμένει δὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς δικαιοσύνης, ἂν καὶ ἐν ἀρχῇ καὶ ἐν τέλει τῆς ἀγορεύσεώς του εἶπεν, ὅτι ἡ ὑπόθεσις εἶναι ἐκκρεμὴς, ἀλλ’ ἡ δικαιοσύνη θὰ μεροληπτήσῃ. Προκαλῶ τὸν συνάδελφον νὰ εἴπῃ, εἰς ποῖον σημεῖον ἡ δικαιοσύνη δὲν ἐξετέλεσε τὸ καθῆκον αὐτῆς καὶ κατὰ τίνος προσώπου δὲν ἐξεπλήρωσε τὸ καθ’ ἑαυτήν. Εἶπον εἰς τὴν προηγουμένην ὁμιλίαν μου, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν ἔδωκα οὐδεμίαν προσοχὴν εἰς τὸ φυλλάδιον, καὶ οὔτε εἰς τὸ μέλλον θὰ δώσω, οὐδὲ ἀναμένω, εἴτε ἐκ τῶν πληροφοριῶν εἴτε ἐκ τῶν ἀγορεύσεων καὶ ἐνεργειῶν τοῦ κ. Κουμουνδούρου, εἴτε ἄλλου τινὸς, νὰ κρίνῃ εἴτε ἡ Βουλὴ εἴτε ἡ κοινωνία περὶ τῆς ἐμῆς διαγωγῆς καὶ τῆς πολιτείας μου. Ἡ ἐμὴ διαγωγὴ καὶ ἡ πολιτεία εἶναι γνωστὴ εἰς τοὺς πάντας, καὶ ὡς πολιτευτοῦ καὶ ὡς ὑπαλλήλου καὶ ὡς ἰδιώτου, καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ λάβω ἀπὸ κἀνένα πιστοποιητικὸν ἐντιμότητος.

§24ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶχον εἰπεῖ καὶ ἄλλοτε, νὰ παρουσιάσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἐξελέγχων ἤθελον ἀποδείξει, ποῖοι τῶν φίλων τῆς Κυβερνήσεως κατηγοροῦνται καὶ διὰ τίνας πράξεις. Δυστυχῶς ἡ κατάστασις ἐκείνη δὲν κατετέθη ἔτι. Εἶπον ὅμως κατόπιν, ὅτι εὐθὺς, ὡς τὰ ἑδώλια ἐκεῖνα καταλάβωσιν ἄλλοι, αἱ ἀποφάσεις τοῦ Ἐφετείου Ναυπλίου καὶ τοῦ Δικαστηρίου Καλαμῶν θὰ προσαχθῶσι, καὶ τότε θέλει ἀποδειχθῆ, πῶς σήμερον ἀπονέμεται ἡ δικαιοσύνη. Σήμερον δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ ἐπανέλθω, διότι μὲ μόνον λέξεις δύναταί τις νὰ θεωρηθῇ καὶ συκοφάντης· περιμένω τὰ πράγματα, καὶ τότε θὰ ὁμιλήσω.

§25ΣΑΚΚΗΣ. Οἱ κάτοικοι Πεταλίου τῆς Κορώνης παραπονοῦνται, ὅτι τὸ κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον ἐχορηγήθη ἄλλοτε παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς, τῆς συλλεξάσης ἐράνους ὑπὲρ τῶν ἐκ τοῦ σεισμοῦ παθόντων, μένει ἀδιάθετον. Γνωρίζομεν, ὅτι ὑπάρχει κεφάλαιον προωρισμένον ὄχι διὰ βοηθήματα, ἀλλὰ διὰ κατασκευὴν ἔργων τινῶν ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ. Ἐπειδὴ δὲ ἀναφέρεται, ὅτι ὑπάρχει ποσὸν ἀδιάθετον διὰ τοὺς ἐκ τοῦ σεισμοῦ παθόντας, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ, ἐὰν ἔχῃ ὑπόστασιν τοῦτο· ἂν τῷ ὄντι ὑπάρχῃ ποσὸν, τότε νὰ διανεμηθῇ εἰς αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι τῷ ὄντι εἶναι ἄξιοι περιθάλψεως. Καταθέτω ἐπίσης ἔγγραφον ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, δι’ ἧς παρακαλῶ αὐτὸν, νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου 28 τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείου τοῦ ἔτους 1889 ἐκδοθέντα ἐντάλματα, ὑπ’ ἀριθ. 12369, 5853 καὶ 5863, καὶ πᾶσαν τὴν μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου ἀνταλλαγεῖσαν ἀλληλογραφίαν περὶ τῆς ὑπὸ τοῦ Συνεδρίου θεωρήσεως αὐτῶν.

§26ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν δύο ἀναφορὰς τοῦ δημάρχου Καλλιφωνίας κ. Στριφτόμπολα, παρακαλοῦντος τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν: α) νὰ προτρέψῃ τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα δι’ ἐγκυκλίου πρὸς τοὺς ταμίας τοῦ Κράτους παραγγείλῃ αὐτοῖς νὰ μὴ ἀρνῶνται νὰ δίδωσιν ἀποδείξεις σαφεῖς καὶ ὡρισμένας τῶν πληρωθέντων φόρων εἰς τοὺς αἰτοῦντας φορολογουμένους, καὶ βʹ) νὰ μεταῤῥυθμίσῃ τὸν νόμον περὶ δηλώσεων γαιῶν καὶ φυτειῶν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν προσφυγὴν τοῦ δηλώσαντος εἰς τὰ Δικαστήρια. Παραδίδων τὰς ἀναφορὰς ταύτας εἰς τὸ Προεδρεῖον, παρακαλῶ νὰ τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 166–167). Ἤδη φέρω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς συντάξεως τοῦ καταλόγου τῶν ἐπιτηδευμάτων τοῦ δήμου Ἐρινεῶν. Ὁ κατάλογος οὗτος κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐχαρακτήριζε πολλὰ πρόσωπα ὡς τοκιστὰς, κρεοπώλας, ἐμπόρους ζώων καὶ ὑλοτόμους, ἐνῷ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι οὐδεὶς ἐν Ἐρινεοῖς ὑπάρχει τοκιστὴς, οὐδεὶς δὲ ἔμπορος ζώων καὶ κρεοπώλης, κατὰ τὴν φορολογικὴν ἔννοιαν τῶν λέξεων τούτων. Ὁ νόμος περὶ ἐπιτηδευμάτων καταλέγει ἐν τῇ κατηγορίᾳ Βʹ, κλάσει Εʹ, τοὺς τοκιστὰς, ἀλλ’ ὡς τοιούτους χαρακτηρίζει τοὺς ἔχοντας τὸ ἐπιτήδευμα τοῦ τοκιστοῦ ὡς κύριον ἐπάγγελμα. Αἱ λέξεις τοῦ νόμου εἰσί: «τοκισταὶ χαρακτηρίζονται οἱ ἔχοντες τὸ ἔργον τοῦτο ὡς κυριώτερον». Ἀλλ’ ὑπάρχει τις, Κύριοι, ὁ τολμήσων νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι ἐν Ἐρινεοῖς ὑπάρχει εἷς κἂν τοκιστής; Προκαλῶ πάντα, καὶ τοὺς ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου καὶ τοὺς ἐκτὸς, ἂν τολμῶσι, νὰ μὲ διαψεύσωσι. Τὰ αὐτὰ λέγω καὶ περὶ κρεοπωλῶν. Ὁ νόμος περὶ ἐπιτηδευμάτων κατατάσσει τούτους ἐν τῇ Αʹ κατηγορίᾳ, κλάσει Γʹ, καὶ διακρίνει, ὅτι οἱ πωλοῦντες ἐντὸς τῆς κεντρικῆς ἀγορᾶς φορολογοῦνται βαρύτερον τῶν ἐκτός. Ἀφοῦ λοιπὸν ὁ νόμος ὁμιλεῖ περὶ κεντρικῆς ἀγορᾶς, δύναταί τις νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι ἐννοεῖ κρεοπώλας τοὺς ἐν τοῖς χωρίοις τοῦ δήμου Ἐρινεῶν ἐκ περιτροπῆς σφάζοντας καὶ ἐνίοτε; Ἐκεῖ οὐδεὶς ὑπάρχει κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ νόμου ἐξ ἐπαγγέλματος κρεοπώλης. Τὰ αὐτὰ λέγω καὶ περὶ τῶν ἐμπόρων τῶν ζώων, ὡς καὶ τῶν ὑλοτόμων. Δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὑλοτόμος ὁ πτωχὸς χωρικὸς, ὁ καταξεσχιζόμενος ὅπως κόψῃ ὀλίγα ξύλα, ἵνα προμηθευθῇ τὸν ἄρτον του; Ὁ νόμος ἐννοεῖ τοὺς μετερχομένους τὰ ἐπιτηδεύματα ταῦτα ἐν εὐρύτητι καὶ χάριν ἐμπορίας, ἐξ ἧς κερδαίνουσιν, ἐκ δὲ τῶν κερδῶν ἐθεώρησεν, ὅτι πρέπει νὰ λαμβάνῃ ἓν μέρος καὶ ἡ Πολιτεία. Ἀλλ’ οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐπιτηδευματιῶν τούτων ὑπάρχει ἐν Ἐρινεοῖς, καθὰ ὁ νόμος ἐννοεῖ, καὶ μόνον ὁ φατριασμὸς τοῦ Δημάρχου περιέλαβεν ἱκανοὺς ἐκ τοῦ δήμου τούτου ἐν τῷ καταλόγῳ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Δὲν θέλω νὰ ἐπιῤῥίψω παντάπασι τὴν εὐθύνην εἰς τὸν Ἔφορον, διότι οὗτος καλῇ τῇ πίστει, μὴ γνωρίζων τὰ πρόσωπα καὶ τὰ πράγματα, ἔδωσε πίστιν εἰς τὰς πληροφορίας τοῦ Δημάρχου, ὅστις συμπράττει μετ’ αὐτοῦ, κατὰ τὸ ἄρθρον 15 τοῦ ΣΙϚʹ νόμου, εἰς τὸν καταρτισμὸν τοῦ καταλόγου· οὐδέποτε βεβαίως θὰ ὑπέθετεν ὁ κ. Ἔφορος, ὅτι ὁ Δήμαρχος θὰ ἐδίδεν αὐτῷ τόσον ψευδεστάτας πληροφορίας. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας, Κύριοι, ὅτι κυρίως τὸν κατάλογον τῶν χωρίων καταρτίζει ὁ Δήμαρχος, καὶ ὅτι καὶ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἡ γνώμη αὐτοῦ ἐπικρατεῖ, ἀντιπροσωπευομένου ὑπὸ τοῦ Προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ὅστις συνήθως τυγχάνει φίλος του, ἐπὶ δὲ τοῦ προκειμένου ἐστὶν αὐτὸς ὁ ἀδελφὸς τοῦ Δημάρχου. Οἱ δυστυχεῖς λοιπὸν χωρικοί, οἱ μὴ ἐννοοῦντες νὰ ὑποταχθῶσιν εἰς τὰ θελήματα τοῦ Δημάρχου, γίνονται θύματα τοῦ φατριασμοῦ του, ὑποβαλλόμενοι εἰς ἐπιτήδευμα δι’ ἐπάγγελμα, ὅπερ οὐδὲ κατ’ ὄναρ μετῆλθον. Λάβετε πρόνοιαν παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργὲ, διότι κατὰ τὸν μῆνα τοῦτον συντάσσεται ὁ κατάλογος, καὶ συστήσατε εἰς τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ἐφόρου, ὅπως μετ’ ἄκρας ὑποψίας ἀποδέχηται τὰς πληροφορίας τοῦ Δημάρχου καὶ τοῦ Προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἐρινεῶν. Ἐλπίζω, ἂν προκαλέσητε τὸν κ. Ἔφορον, περὶ τῆς εὐσυνειδησίας τοῦ ὁποίου δὲν ὑπάρχει παράπονον, ὅτι ἐφέτος δὲν θέλουσιν ἐπαναληφθῆ τὰ αὐτὰ ἄτοπα, καὶ ὅτι δὲν θέλομεν ἔχει καὶ αὖθις τὸν ἐκτρωματικὸν διὰ τὸν δῆμον Ἐρινεῶν κατάλογον τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ, μετὰ τὴν σύνταξιν τοῦ καταλόγου τούτου, καὶ αὖθις νὰ ἐπανέλθω.

§27ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ ἐντίμου συναδέλφου μου, ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὀφείλει ἁρμοδίως νὰ σπεύσῃ νὰ λάβῃ μέτρα περὶ τοῦ Δημάρχου τοῦ δήμου ἐκείνου, ὡς καὶ ἄλλοτε, κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ ὁμιλήσω περὶ τούτου. Ἡμεῖς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μας ἔχομεν καὶ ἄλλους Δημάρχους, μὴ φίλους ἡμῶν, ἐν τούτοις δὲν ἠκούσατε ποτὲ νὰ παραπονώμεθα περὶ τοιούτου εἴδους παρανομιῶν κατ’ αὐτῶν· κατὰ τοῦ Δημάρχου ὅμως Ἐρινεῶν καθ’ ἑκάστην ἀκούομεν παράπονα· χθὲς ἀκόμη ἔλαβον ἐπιστολὴν, διὰ τῆς ὁποίας μοὶ καταγγέλλονται καὶ ἄλλαι παρεκτροπαὶ τοῦ Δημάρχου τούτου. Ὁ κ. Μοίραρχος ἀποστέλλει εἰς τὸν αὐτόθι ἀποσπασματάρχην ἔγγραφα τῆς ὑπηρεσίας, ἐν οἷς περιλαμβάνονται καὶ ἐντάλματα, ὁ Δήμαρχος, δὲν γνωρίζω ἐν τίνι δικαιώματι, παραλαμβάνει τὸν φάκελλον καὶ ἀποσφραγίζων αὐτὸν, παραδίδει εἰς τὸν ἐνωμοτάρχην ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα αὐτὸς θέλει, κατακρατεῖ δὲ τὰ λοιπά. Μετὰ τοῦ ἀποσπασματάρχου δὲ τούτου περιέρχεται τὰ χωρία ἐπιδεικτικῶς· ἀδιακόπως βαπτίζει ἢ στεφανώνει, διατρέχων τὰ χωρία καὶ σύρων μεθ’ ἑαυτοῦ τὸν ἀποσπασματάρχην καὶ τοὺς ὑπ’ αὐτὸν ἄνδρας, πρὸς ἐπίδειξιν καὶ καταπτόησιν τῶν κατοίκων. Ἐφιστῶ ἐπὶ τούτων τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, διότι, μολονότι πολλαὶ καταγγελίαι μέχρι τοῦδε ἐγένοντο, οὐδεμία ἐνηργήθη.

§28ΚΟΡΠΑΣ. Πρὸ ὀλίγου ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ Κύθνου, δι’ οὗ μοὶ παραπονοῦνται εὐλόγως, ὅτι πρὸ μηνὸς καὶ πλέον πᾶσα ἀτμοπλοϊκὴ συγκοινωνία μεταξὺ τῆς νήσου καὶ τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος ἔπαυσεν. Ἀληθὲς εἶναι, ὅτι κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας ἐπεκράτει τρικυμιώδης καιρὸς, νομίζω ὅμως, ὅτι ἡ Ἀτμοπλοϊκὴ Ἑταιρία ἠδύνατο νὰ ἐξακολουθήσῃ τοὺς πλόας της, εἰς οὓς εἶναι ὑποχρεωμένη, ἀφοῦ καὶ τὰ ἀτμόπλοια τοῦ κ. Γουδῆ οὐδόλως ἔπαυσαν νὰ ἐκτελῶσι τακτικῶς τὸ δρομολόγιον αὑτῶν, διὰ τὸ ὁποῖον μάλιστα εἶναι πολὺ ἀξιέπαινος καὶ ἄξιος συγχαρητηρίων ὁ ἀξιότιμος κ. Γουδῆς, ἂν καὶ τὰ πλοῖα αὐτοῦ ἦναι μικρότερα τῶν τῆς Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας. Περὶ τούτου παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας καὶ νὰ ὑπενθυμίσῃ αὐτῇ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως.

§29ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πρὸ τριῶν ἤδη ἡμερῶν ἔμαθον ταῦτα, καὶ ἀπέστειλα ἔγγραφον πρὸς τὴν Ἑταιρίαν, ὅπως ἀναλάβῃ καὶ ἐξακολουθήσῃ τακτικῶς τοὺς πλοῦς αὐτῆς εἰς Κύθνον, ἔλαβον δὲ ἀπάντησιν, ἀναγνωρίζουσαν τὸ δίκαιον τῶν παραστάσεων καὶ ὑποσχομένην, ὅτι θέλει ἐπαναληφθῆ ἡ τακτικὴ ὑπηρεσία.

§30ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΚΟΖΑΚΗΣ. Οὐδεμία Ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία προσεγγίζει εἰς τὴν παρὰ τὴν Ἰθάκην κειμένην νῆσον Κάλαμον, τοῦτο δὲ φέρει μεγάλην δυσκολίαν εἰς τὴν νῆσον ταύτην, κατοικουμένην ὑπὸ δύο χιλιάδων περίπου κατοίκων καὶ ἔχουσαν σχέσεις μετὰ τῆς Ἰθάκης, μεθ’ ἧς συνδέεται διοικητικῶς. Ἑπομένως σᾶς παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργὲ, νὰ λάβητε πρόνοιαν, ὅπως μία τῶν καταπλεουσῶν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα ἑταιριῶν προσεγγίζῃ ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος τοὐλάχιστον εἰς τὴν νῆσον Κάλαμον.

§31Ι. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Πολλοὶ κάτοικοι τοῦ χωρίου Διστόμου τοῦ νομοῦ Ἀττικοβοιωτίας παραπανοῦνται, ὅτι, ἐνῷ ἐκεῖ ὑπάρχει ἐγκατεστημένον τηλεγραφεῖον, δὲν εἶναι ἀνατεθειμένη, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον, ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία εἰς τὸν τηλεγραφικὸν ὑπάλληλον, ἀλλ’ εἰς ἄλλην Ἀρχὴν, καὶ ἂν δὲν ἀπατῶμαι, εἰς τὸν Δήμαρχον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ μοὶ ἐξηγήσῃ, διατὶ δὲν ἐφηρμόσθη ἡ διάταξις τοῦ νόμου καὶ ἐν τῷ χωρίῳ Διστόμῳ.

§32Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἐνοικιαστὴς τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν οἴνων Θελπούσης παραπονεῖται, ὅτι ἐν τῷ χωρίῳ ἐκείνῳ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος διώρισεν ἀντιπρόσωπόν του πρὸς καταμέτρησιν τῶν οἴνων τὸν ἀνταγωνισθέντα πρὸς τὸν ἐνοικιαστὴν εἰς τὴν δημοπρασίαν. Ἐννοεῖται, ὅτι παραπονεῖται ὁ ἐνοικιαστὴς, οὐχὶ ἵνα τύχῃ τῆς εὐνοίας τοῦ Ἐφόρου, ἀλλὰ διὰ νὰ τύχῃ ὑπαλλήλου ἐκ τῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ, οὐχὶ δὲ νὰ ἔχῃ πρὸς καταμέτρησιν τῶν οἴνων τὸν ἀντίπαλόν του, τὸ ὁποῖον οὐχὶ μόνον τὸν ἐνοικιαστὴν αὐτὸν θέλει σπουδαίως βλάψει, ἀλλὰ καὶ ἐν γένει τοὺς ἐνοικιαστὰς τοῦ Δημοσίου θέλει ἐμβάλει εἰς ἀνησυχίας διὰ τὸ μέλλον.

§33ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ τῶν παραπόνων τοῦ ἐνοικιαστοῦ, περὶ οὗ ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτὴς, λαβὼν τηλεγράφημα, εἶχον τηλεγραφήσει πρὸς τὸν Ἔφορον, νὰ δώσῃ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον πληροφορίας, πάντως δὲ νὰ ἐκπληρώσῃ ἀπροσωπολήπτως τὸ καθῆκόν του. Μέχρι τοῦδε δὲν ἔλαβον ἀπάντησιν, ὥστε δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ εἴπω τί συμβαίνει.

§34Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σταλῇ ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου.

§35ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οὐδὲν δύναμαι νὰ διατάξω, πρὶν ἢ μάθω τί συμβαίνει. Κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ἀπήντησα εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος περὶ τοῦ κατηγορηθέντος καὶ ἀπαλλαχθέντος λοχίου Πέτρου Παπαναστασίου· εἶπον δὲ, ὅτι ἐζητήθη ἡ δικογραφία, ἵνα ὑποβληθῇ. Ταύτην καταθέτω σήμερον. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης εἶχε ζητήσει, συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεων εἰς τοὺς παγίους φορολογικοὺς νόμους, πληροφορίας τινὰς, σχετιζομένας πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν ζώων, τῶν περιλαμβανομένων ἐν τοῖς πίναξι τῶν ἀποφάσεων τῶν Πταισματοδικείων. Ὑποβάλλω πίνακα, ἐξ οὗ ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ζώων εἶναι τῳόντι ἐλάχιστος.

§36ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νὰ τυπωθῇ ὁ πίναξ.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα ἀριθ. 168).

§38ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὑποβάλλω πληροφορίας, χθὲς ζητηθείσας, ἐν σχέσει πρὸς τὰς πιστώσεις. Πρῶτον, κατάστασιν ἐμφαίνουσαν τὸ ποσὸν καὶ τὰ ἔξοδα τοῦ πετρελαίου, τοῦ ἀγορασθέντος κατὰ τὰ ἔτη 1886, 1887, 1888 καὶ 1889, μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου. Δεύτερον, πίνακα ἐμφαίνοντα τὰ στρατιωτικὰ κτίρια, τὰ ἀνεγερθέντα εἰς βάρος εἰδικῶν πιστώσεων, χορηγηθεισῶν δυνάμει τοῦ νόμου ΑΛʹ τοῦ 1882. Εἶναι περιληπτικὸς ὁ ὑποβαλλόμενος πίναξ, διότι αἱ λεπτομέρειαι εὕρηνται ἐν τοῖς πίναξι τοῖς δεδημοσιευμένοις. Ὑποβάλλω, τρίτον, πίνακα περὶ τῶν προμηθευθέντων γαιανθράκων πρὸς χρῆσιν τῆς ναυτικῆς ὑπηρεσίας ἀπὸ τοῦ ἔτους 1885 μέχρι τοῦ ἔτους 1889, μετὰ λεπτομερειῶν καθ’ ἕκαστον ἔτος.

§39Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς εἶναι εὔκολον νὰ μοὶ δώσητε τὴν πληροφορίαν ἐκ τοῦ προχείρου, ἐὰν ἐν τῷ πίνακι τούτῳ ὑπάρχῃ σημείωσις, ἐὰν ἐγένετο ἡ ἀγορὰ αὐτῶν ἐν Ἑλλάδι ἢ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, καὶ ἐν τίνι πόλει;

§40ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν γινώσκω, ἐὰν ὑπάρχῃ ἡ πληροφορία ἐν τῷ πίνακι, ἀλλὰ δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι αἱ δημοπρασίαι αἱ ἄνω τῶν 1000 δραχμῶν ἐγένοντο ἐν Ἑλλάδι, ἐν τῷ ἐξωτερικῷ δὲ μόνον ὁσάκις πλοῖόν τι, εὑρισκόμενον ἐκεῖ, ἐλάμβανεν ἀνάγκην προμηθείας. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης εἶχε ζητήσει πίνακα περὶ τῶν κατὰ τὸ 1888 πληρωθέντων ποσοστῶν εἰσπράξεων δι’ ἕκαστον τῶν φόρων, ἐφ’ ὧν τῇ εἰσπράξει πληρόνονται ποσοστά, ἀλλὰ τοιοῦτος πίναξ δὲν δύναται νὰ καταστρωθῇ διακεκριμένως δι’ ἕκαστον τῶν φόρων, διότι ὁ καθορισμὸς τῶν ποσοστῶν δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα τοῦ Προϋπολογισμοῦ· τὰ ποσοστὰ εἶναι διάφορα ἐπὶ μεγάλων εἰσπράξεων καὶ ἐπὶ μικρῶν εἰσπράξεων, εἶναι διάφορα καὶ κατὰ τὰς κατηγορίας τῶν φόρων.

§41ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον δὲν γνωρίζει, τί ποσὸν ἐπληρώθη ὡς ποσοστὸν δι’ ἕκαστον φόρον;

§42ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐν τῇ ἀναγραφῇ τῶν πληρωμῶν διακρίνονται τὰ ποσοστά, διότι οὕτως ἡ ἐκκαθάρισις καθίσταται εὐκολωτέρα. Δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατος ἡ κατάστρωσις τοῦ πίνακος, ἀλλὰ θ’ ἀπαιτήσῃ μακρὰν ἐργασίαν.

§43ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἡ ὑπηρεσία θὰ ἔχῃ ἀνάγκην τοιούτων πληροφοριῶν περὶ τῶν πληρωμῶν τῶν ποσοστῶν, ὥστε καλὸν εἶναι νὰ διαταχθῇ νὰ γίνῃ τοιαύτη ἐργασία, ἔστω καὶ ὀλίγον ἀργά.

§44ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης περὶ τῶν διαφόρων πιστώσεων καταθέτω τοὺς σχετικοὺς πίνακας. Ὡσαύτως καὶ τοὺς πίνακας περὶ τοῦ Στρατοδικείου καὶ τοῦ συμπληρωματικοῦ καταστήματος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Παρετηρήθη ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ὅτι εἴχομεν τοὺς προϋπολογισμοὺς καὶ ἐγινώσκομεν καὶ τὰς ἐκπτώσεις, ἃς παρέστησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ὡς ἀνερχομένας εἰς 25% εἶναι ἔτι μεγαλειτέρα ἡ ἔκπτωσις καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ δικαιολογηθῇ ἔτι μεγαλειτέρα διαφορά, ἤτοι 327,000 δραχμῶν, ὅσαι ἀκριβῶς ὑπολείπονται μετὰ τὴν ἔκπτωσιν, πρὸς 404,000. Τὸ ἐκ δραχμῶν 77,000 ποσὸν τῆς διαφορᾶς ἐδαπανήθη ἐπὶ συμπληρωματικῶν προϋπολογισμῶν, κατὰ τὰς αὐτὰς μονάδας τοῦ συναγωνισμοῦ καὶ ἐπὶ τῇ αὐτῇ ἐκπτώσει. Ὁ λόγος τῆς τοσαύτης συμπληρωματικῆς δαπάνης ἦτο, ὡς φαίνεται ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ μηχανικοῦ Τρούμπ, ὅτι παρελείφθησαν ἐν τῷ ἀρχικῷ προϋπολογισμῷ ἔργα τινά, ἅτινα, ὡς ἐκ τῆς φύσεως αὐτῶν, δὲν ἠδύναντο νὰ καθορισθῶσι λεπτομερῶς πρὸ τῆς συγκεντρώσεως πληροφοριῶν τινων. Καταθέτω τὰ σχετικὰ ἔγγραφα. Δὲν ἔχω ἔτι τὰς ζητηθείσας πληροφορίας περὶ τῶν δαπανῶν τῆς ὁδοποιΐας· ἡ ὑπηρεσία ἐργάζεται εἰς τὴν κατάστρωσιν αὐτῶν, καὶ ἐλπίζω ὅτι κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν θὰ δυνηθῶ νὰ ὑποβάλω αὐτάς.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κατατεθέντες πίνακες θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 169).

§46Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Προχείρως ὑπομιμνήσκω αἴτησιν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα, περὶ τῆς πιστώσεως τῶν 50,000 δραχμῶν, ἥτις ἐχορηγήθη μὲν ὡς ἀναπληρωματική, μετετράπη δὲ εἰς ἔκτακτον. Ἐπεθύμουν νὰ πληροφορηθῶ, ἂν τὸ ἔνταλμα ἐπεθεωρήθη ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, καὶ ἂν ἡ ἐπιθεώρησις ἐγένετο ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, ἢ ἐδέησε νὰ γίνωσι παραστάσεις εἰς τὸ Συνέδριον καὶ ἐξηγήσεις, καὶ ποῖαι;

§47ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔλαβον ἀνακοίνωσιν τοιαύτης ἐπερωτήσεως, ἐκ τοῦ προχείρου ὅμως λέγω, ὅτι τὸ Συνέδριον οὐδεμίαν εἰς τὴν θεώρησιν παρενέβαλε δυσχέρειαν.

§48ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχον χθὲς παρακαλέσει δι’ ἐγγράφου ἐπερωτήσεως, ὅπως κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα δύο ὑπαξιωματικοὺς καταδικασθέντας.

§49ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διὰ τηλεγραφήματος ἐζητήθησαν τὰ ἔγγραφα παρὰ τοῦ Εἰσαγγελέως Χαλκίδος.

§50ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ ὑπαξιωματικῶν καταδικασθέντων πρὸ διετίας· κατὰ τὰ κείμενα δὲ, αἱ ἀποφάσεις θὰ ἐστάλησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν.

§51ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὰ μέχρι τοῦδε γνωστὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀφορῶσιν εἰς τρεῖς ὑπαξιωματικούς· ὡς πρὸς τοὺς δύο ἡ Εἰσαγγελία ἐζήτησε παρὰ τοῦ Ὑπουργείου, ἵνα ἐκτελέσῃ τοῦτο τὴν ἀπόφασιν μόνον ὡς πρὸς τὴν φυλάκισιν, ὅπως δυνηθῶσιν οἱ ὑπαξιωματικοὶ νὰ ζητήσωσι τὴν ἀναίρεσιν παρὰ τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἀλλὰ περὶ τῶν κατόπιν οὐδὲν εὕρηται ἐν τῷ ἀρχείῳ τοῦ Ὑπουργείου.

§52ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν θὰ μετέδωκαν πεπλανημένας πληροφορίας εἰς τὸν προϊστάμενόν των, διότι πρόκειται περὶ ὑπαξιωματικῶν πρὸ πολλοῦ καταδικασθέντων καὶ ἐκτισάντων τὴν φυλάκισίν των.

§53ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἔρευνα ἐκ τοῦ προχείρου ἐγένετο τὴν σημερινὴν πρωΐαν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, καὶ εὑρέθη μόνον ἡ ἀλληλογραφία, ἡ ἀφορῶσα εἰς τὴν φυλάκισιν τῶν ὑπαξιωματικῶν, οὐδὲν δὲ περιπλέον· γνωσθέντος δέ, ὅτι ἡ δικογραφία εὑρίσκεται ἐν Χαλκίδι, ἐζητήθη αὕτη τηλεγραφικῶς.

§54ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω, τὴν Δευτέραν νὰ κατατεθῶσι πάντα τὰ ἔγγραφα.

§55ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καταθέτω ἀπὸ τοῦδε ὅσα ἔχω ἐνταῦθα.

§56ΡΑΛΛΗΣ. Ὑποβάλλω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς αἴτησιν διαφόρων κατοίκων τῆς Λαμίας, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι ὁ σιδηρόδρομος Ἀθηνῶν–Λαρίσσης δὲν θὰ διέλθῃ διὰ τῆς πόλεώς των. Παρακαλῶ νὰ μᾶς εἴπητε, εἰς ποίαν στάσιν εὑρίσκεται ἡ ὑπόθεσις.

§57ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ περὶ τούτου δὲν παρουσιάζονται τὸ πρῶτον ἤδη, τουτέστιν ἐὰν ἡ κυρία γραμμὴ θὰ διέλθῃ διὰ Λαμίας ἢ θὰ συγκοινωνήσῃ διὰ διακλαδώσεως μετὰ τῆς πόλεως. Ἡ διεύθυνσις τῆς κυρίας γραμμῆς δὲν ἐκανονίσθη ἔτι ὁριστικῶς.

§58ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ, ἂν διὰ τὴν μὴ διέλευσιν ἐπιπροσθοῦσι δυσχέρειαι ἐδαφικαί;

§59ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ζήτημα μοὶ εἶναι γνωστόν, διότι ἐπεσκέφθην τὴν Λαμίαν ἐσχάτως καὶ ἀντελήφθην, ποῦ κεῖνται αἱ δυσκολίαι, ἀλλ’ ἀγνοῶ τίς ἡ ὁριστικὴ λύσις.

§60Ι. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Τὸ αὐτὸ παράπονον ἐγείρεται καὶ ἐκ μέρους τῶν κατοίκων τῆς Λεβαδείας, οἵτινες παρακαλοῦσι τὴν Κυβέρνησιν νὰ φροντίσῃ, ὅπως κατὰ τὴν ὁριστικὴν χάραξιν τῆς γραμμῆς ληφθῇ πρόνοια νὰ διέλθῃ ὁ σιδηρόδρομος πλησίον τῆς πόλεως, διότι, ὡς πληροφοροῦμαι, θὰ διέλθῃ ἓξ χιλιόμετρα μακρὰν αὐτῆς.

§61ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ἡ πόλις τῆς Λαμίας δὲν συνδεθῇ μετὰ τῆς γραμμῆς, ἢ ἡ πόλις τῆς Λεβαδείας, δὲν ἠξεύρω εἰς τί θὰ χρησιμεύσῃ ἡ συγκοινωνία ἡ σιδηροδρομική. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μειδιᾷ· ἴσως θὰ ἔχῃ τὴν σκέψιν τοῦ αὐτοκράτορος τῆς Ῥωσσίας Νικολάου, ὅστις, ὅτε τοῦ ἐπαρουσίασαν τὸ σχέδιον τῆς γραμμῆς μεταξὺ Πετρουπόλεως καὶ Μόσχας, αὐτὸς ἐτράβηξε μίαν γραμμὴν εὐθεῖαν μεταξὺ τῶν δύο πόλεων. Ἡ στρατηγικὴ σημασία τοῦ σιδηροδρόμου Ἀθηνῶν–Λαρίσσης δὲν εἶναι τόσον σπουδαία, ὅσον εἶναι ἡ συγκοινωνία, ἐκτὸς ἐὰν πρόκηται περὶ δυσχερειῶν ἐδαφικῶν ἢ ἀνυπερβλήτων.

§62ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν ἐγινώσκετε τὸ ζήτημα, δὲν θὰ ἐκρίνετε αὐτὸ τόσῳ ἁπλοῦν· ἐὰν ἡ γραμμὴ διέλθῃ διὰ Θερμοπυλῶν, θὰ διέλθῃ καὶ διὰ Λαμίας, ἐὰν δὲ διέλθῃ διὰ τοῦ Μπράλου, δὲν θὰ ἦναι εὔκολον νὰ διέλθῃ διὰ Λαμίας. Εἰσέτι δὲν ἀπεφασίσθησαν ὁριστικῶς τὰ τῆς διευθύνσεως. Δὲν νομίζω δὲ, ὅτι στεροῦμεν πόλιν τινὰ τῆς σιδηροδρομικῆς συγκοινωνίας, παρέχοντες αὐτῇ ταύτην διὰ διακλαδώσεως. Μεγαλοπόλεις ἴσως θὰ ἐζημίου ἡ μὴ διέλευσις τῆς κυρίας γραμμῆς, ἀλλὰ διεθνὴς γραμμὴ, διερχομένη διὰ πόλεων μικρῶν ἢ κωμοπόλεων, δὲν ὠφελεῖ αὐτὰς ἐπαισθητῶς πλειότερον τῆς διακλαδώσεως. Τὸ ταχὺ τῆς διεθνοῦς συγκοινωνίας ἥκιστα συμβιβάζεται πρὸς τὴν στάθμευσιν τῶν συρμῶν ἐν πόλεσι μικραῖς καὶ ἐν κωμοπόλεσιν, ὅπου δ’ οἱ διεθνεῖς συρμοὶ τῆς κυρίας γραμμῆς δὲν σταθμεύουσιν, ἡ διακλάδωσις παρέχει ὅσην σχεδὸν καὶ ἡ κυρία γραμμὴ χρησιμότητα.

§63ΡΑΛΛΗΣ. Ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ μᾶς ἐκθέσητε, διατὶ νὰ μὴ διέλθῃ διὰ τῶν Θερμοπυλῶν ὁ σιδηρόδρομος.

§64ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶπον ὅτι τὸ ζήτημα μελετᾶται. Κατὰ πρώτην ὄψιν ἡ γραμμὴ διὰ τοῦ Μπράλου φαίνεται προτιμητέα, ἀλλ’ ἄδηλον ἔτι τὸ πόρισμα τῶν κατὰ ταύτην τὴν στιγμὴν διεξαγομένων μελετῶν.

§65Ι. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ πολλοῦ εἶχον ζητήσει παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἕνα λογαριασμὸν, τὸν ὁποῖον ὑπεσχέθη ὅτι θὰ προσαγάγῃ, ἀλλ’ ἔκτοτε παρῆλθε μὴν καὶ δὲν τὸν προσήγαγε.

§66ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε ἐγγράφως τὴν αἴτησιν, διότι οὕτω μόνον καθίσταται βέβαιον, ὅτι θὰ περιέλθῃ εἰς χεῖράς μου.

§67ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν παρέρχεται ἡμέρα, χωρὶς ν’ ἀκούωμεν παράπονα κατὰ τῶν διοικούντων στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας κατήγγειλεν ἀξιωματικὸν, ὅτι ἐποιήσατο χρῆσιν βασάνων πρωτακούστων κατὰ γυναικός. Ἕτερος ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀργολίδος εἶπεν, ὅτι ἀποσπασματάρχης συνέλαβε καὶ κατεκράτησε παρανόμως πολίτας, οὓς μετέφερε σιδηροδεσμίους. Ἐγὼ αὐτὸς προχθὲς κατήγγειλα πράξεις βανδαλικὰς τοῦ ἀνθυπομοιράρχου Καλαβρύτων. Καὶ τὸ νὰ σαλεύηται μὲν ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐκ μέρους ἀτάκτων στοιχείων, τοῦτο εἶναί πως εὐεξήγητον, ἀλλὰ νὰ σαλεύηται ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι τεταγμένοι νὰ περιφρουρῶσι τὴν τάξιν, τοῦτο ἀποβαίνει ἀνεξήγητον καὶ ἀνοικονόμητον, δύναται δὲ νὰ προκαλέσῃ εὐλόγως καὶ δικαίως τὴν χρῆσιν ὅπλων ἐκ μέρου τῶν πολιτῶν, τοῦθ’ ὅπερ ἀπειλοῦσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μὲ παρακαλοῦσι σήμερον νὰ κάμω τὰς ἑξῆς παραστάσεις πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Εἰς τὸ χωρίον Κάνδαλον τοῦ δήμου Καλλιφωνίας τῶν Καλαβρύτων ὁ ἐνωμοτάρχης Γ. Μποῦτος μετὰ τριῶν ἢ τεσσάρων στρατιωτῶν συνέλαβον παρανόμως τρεῖς πολίτας καὶ τοὺς κατεκράτησαν ἐπὶ μίαν ἡμέραν, τοὺς ὑπέβαλον δὲ εἰς τὰς συνήθεις βασάνους καὶ μαστιγώσεις, καθ’ ἃ δὲ οἱ βασανισθέντες ἐκθέτουν, τοὺς ἀπεγύμνωσαν οἱ ἄνθρωποι τῆς τάξεως, καὶ ἔῤῥιπτον ἐπὶ τῶν σωμάτων αὐτῶν χιόνα! Ὅταν ἔμαθον ταῦτα, τὰ ἐθεώρησα ὑπερβολικὰ, καὶ ἐζήτησα πληροφορίας δι’ ἐπιστολῆς μου ἀπὸ ἀξιοπίστους καὶ ἀνωτέρους πάσης ὑπονοίας πολίτας, οἵτινες μὲ βεβαιοῦσιν, ὅτι εἶναι βασιμώτατα. Περὶ τούτου ὑπεβλήθη καὶ ἀναφορὰ πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργόν. Φαίνεται, ὅτι ῥιζική τις ἐπιθετικὴ καὶ ἀγρία ἐπιδημία ἐνυπάρχει ἐν τοῖς ἀποσπάσμασι, καὶ πρέπει νὰ ληφθῶσι σύντονα μέτρα. Ταῦτα συμβαίνουσιν, ἢ διότι τὰ Δικαστήρια δὲν ἐκπληροῦσι τὸ καθῆκόν των, ἢ διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ποιεῖται χρῆσιν αὐστηρῶν μέτρων. Ὡς πρὸς τὸν ἀξιωματικὸν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος προχθὲς ἀπεδείχθη ὅτι ἐχρήσατο ἀνάνδρως βασάνων κατὰ γυναικὸς, δὲν ἔπρεπε π. χ. νὰ περιορισθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ παραπέμψῃ τὰ ἔγγραφα εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ἀλλ’ ὤφειλε νὰ τὸν τιμωρήσῃ ἀμέσως. Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως προεῖπεν, ὅτι ἡ διαβίβασις τῶν ἐγγράφων εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν σημαίνει παραπομπὴν εἰς τὰς ἑλληνικὰς καλλένδας, καὶ τοῦτο βεβαίως θὰ γίνῃ.

§68ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅταν καταγγελία κατ’ ἀξιωματικοῦ παραπεμφθῇ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, δὲν τίθεται ἐκεῖνος εἰς ἀργίαν ἐπὶ τῇ καταγγελλομένῃ πράξει, εἰμὴ ἀφοῦ ἐκδοθῇ ἀπόφασις· αἱ δύο δικαιοδοσίαι, ἡ ποινικὴ καὶ ἡ πειθαρχική, δὲν ἐνασκοῦνται συνάμα, ἀλλ’ ἀλληλοδιαδόχως. Ἂν ἐνήσκει εὐθὺς τὸ Ὑπουργεῖον τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν, θὰ παρῄτει τὴν ποινικὴν καταδίωξιν, τὸ δὲ βαρὺ τῆς παραβάσεως δὲν ἐπέτρεπεν ἵνα ἀπόσχωμεν ἀπὸ τῆς παραπομπῆς εἰς τὴν δικαιοσύνην.

§69ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν ἐπήρχετο ἡ τιμωρία ἐκ μέρους ὑμῶν ἀμέσως, χωρὶς νὰ γίνῃ παραπομπὴ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, θὰ εἴχομεν τὸ καλὸν, ὅτι θὰ ἐπήρχετο ταχέως, καὶ θὰ ἐχρησίμευεν ὡς παράδειγμα.

§70ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοῦτο δὲν δύναται νὰ γενῇ, εἰμὴ μόνον ἐπὶ ἐπουσιωδῶν. Ὅταν ἡ παρεκτροπὴ ἦναι σπουδαία, ἐπιβάλλεται ἡ παραπομπὴ εἰς τὴν δικαιοσύνην.

§71ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ τέλος πάντων εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν αὐστηρότητα, διότι ἀρκετὰ ὑποφέρουσιν ἐκ τῆς ἐν γένει κακοδιοικήσεως οἱ πολῖται, δὲν πρέπει δὲ νὰ ἐπιτρέψωμεν καὶ τὰς βασάνους ἐκ μέρους τῶν διοικούντων τ’ ἀποσπάσματα.

§72ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐζητήθη προχθὲς κατάλογος τῶν κλητήρων τῶν δημοσίων ἔργων. Καταθέτω αὐτὸν λεπτομερῶς περιέχοντα τὸ ὀνοματεπώνυμον, τὴν χρονολογίαν τοῦ διορισμοῦ ἑκάστου καὶ τὴν μισθοδοσίαν. Ὡσαύτως ἐζητήθη πίναξ τῶν κατὰ μέρος δαπανῶν τοῦ κεφαλαίου 3 ἄρθρου 1 «γενικὰ μέτρα ἀσφαλείας», ἐφ’ ὧν ζητεῖται ἀναπληρωματικὴ πίστωσις. Ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ὑπάρχει ἀναγεγραμμένη πίστωσις δραχμῶν 14,000. Ἀλλὰ δὲν ἐπήρκεσε καὶ ζητεῖται ἀναπληρωματικὴ πίστωσις 2,050. Ἔχω πίνακα τῶν κατὰ μέρος δαπανῶν, καὶ τοῦτον καταθέτω μετὰ τῆς παρατηρήσεως, ὅτι ἐκ τούτων ἐπληρώθησαν δι’ ἐνοίκιον στρατῶνος τῆς ἐνταῦθα Χωροφυλακῆς δρ. 3,200, συνυπελογίσθησαν δ’ ἕτεραι δραχμαὶ 1600 διὰ τὸ ἐνοίκιον τῶν τεσσάρων τελευταίων μηνῶν τοῦ 1888.

§73Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτὰ πληρόνονται ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου;

§74ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι βεβαίως ἐκ τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ βαρύνωσι τὸν δῆμον Ἀθηναίων, εὑρισκόμεθα δὲ καὶ ἡμεῖς αὐτοὶ καὶ οἱ πρὸ ἡμῶν εἰς ἀγῶνα περὶ τούτου μετὰ τοῦ δήμου Ἀθηναίων, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε δὲν εὑρέθη ἡ λύσις τῆς διαφορᾶς, ἥτις θέλει λυθῆ, ὅταν καταργηθῇ ὁ φόρος τῶν διαπυλίων.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τῆς χρήσεως 1889 ἐκ δραχμῶν 966,535:17.

§76Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς κατέθηκεν ἀπόψε τὴν σημείωσιν περὶ διαφόρων πιστώσεων, ἀνηκουσῶν εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν.

§77ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄς ἀναβληθῇ. (Ἀναβάλλεται).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐκ δραχμῶν 3,638,649 ἐπὶ τῆς χρήσεως 1888.

§79Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὰς ἐπὶ τούτου παρατηρήσεις μου ἀναβάλλω εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκεται).

§81ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νομίζω ὅτι θὰ δυνηθῇ νὰ δώσῃ πληροφορίαν περὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ 1,403,000 διὰ ποσοστὰ τῆς ὁδοποιΐας, ἂν δηλ. περιλαμβάνηται ἐντὸς αὐτοῦ καὶ τὸ ποσὸν τῶν 753,000, τὸ ὁποῖον εἰς τὰς καταστάσεις, τὰς μηνιαίως δημοσιευομένας ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἐγγράφεται μεταξὺ τῶν ἐκτάκτων δαπανῶν τοῦ 1888, ὡς ὑπόλοιπον τῆς χρήσεως τοῦ 1887.

§82ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὰς πληροφορίας ταύτας δὲν τὰς ἔχω ἑτοίμους· θὰ τὰς καταθέσω εἰς ἑπομένην συνεδρίασιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὅ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, εἶτα δὲ καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγήσεως ἐκτάκτων πιστώσεων ἐκ δραχμῶν 7,660 ἐπὶ τῆς χρήσεως 1888.

§84ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, ἐχαρακτηρίσατε ὡς ἔκτακτον πίστωσιν τὴν πίστωσιν ταύτην, ἥτις ἀναφέρεται εἰς ἴδιον ἄρθρον τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§85ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπάρχει ἄρθρον τοιοῦτον ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, ἀλλὰ θὰ τὸ ἐξετάσω. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 45,000 ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1889.

§87Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶχον ζητήσει πληροφορίας τινάς.

§88ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχω ἐνταῦθα πίνακα τῶν δαπανηθέντων κατ’ ἔτος, ἀπὸ τοῦ 1885 μέχρι σήμερον, διὰ ταχυδρομικὰ καὶ τηλεγραφικὰ, ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Παρατηρῶ, ὅτι αἱ δαπάναι αὗται γίνονται ἐκ δύο πηγῶν, ἐκ τοῦ κεφαλ. 1, ἄρθρου 4, καὶ περὶ τούτου πρόκειται σήμερον, καὶ ἐκ τοῦ κεφαλ. 6ου, τοῦ ἀναγομένου εἰς ἐκτάκτους ἀποστολάς. Διὰ νὰ ἤμεθα ἐν πλήρει γνώσει τοῦ τί δαπανᾶται ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τούτῳ ἐν ὅλῳ εἰς ταχυδρομικὰ καὶ τηλεγραφικὰ, ἐσημείωσα καὶ τὰ δύο, ἂν καὶ ἡ ἐρώτησις ὑμῶν ἀφώρα μόνον εἰς τὸ 1ον κεφάλαιον, ἄρθρον 4ον. Ἰδοὺ λοιπόν. Κατὰ τὸ ἔτος 1885, ἐκ μὲν τοῦ κεφαλαίου Αʹ ἄρθρ. 4ου διετέθησαν διὰ χρηματικῶν ἐνταλμάτων εἰς τηλεγραφικὰ δραχμαὶ 12,021:87, εἰς ταχυδρομικὰ δρ. 9,365:90, δι’ ἐπιτροπικῶν δραχ. 6,400, ἐν ὅλῳ δραχ. 27,787:77. Ἐκ δὲ τοῦ κεφαλ. Ϛʹ εἰς τηλεγραφικὰ καὶ ταχυδρομικὰ δραχ. 15,358:18. Κατὰ τὸ 1886, ἐκ τοῦ κεφαλ. Αʹ ἄρθρου 4, διὰ χρηματικῶν ἐνταλμάτων εἰς τηλεγραφικὰ 10,576:02, εἰς ταχυδρομικὰ 7,452:80, δι’ ἐπιτροπικῶν 9,915, ἐν ὅλῳ 27,943:82, ἐκ δὲ τοῦ κεφαλαίου Ϛʹ εἰς ἀμφότερα δραχμαὶ 37,481. Κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο διετέθησαν ἐκ τοῦ κεφαλαίου Ϛʹ πολὺ περισσότερα ἢ κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη, διότι τὸ ἔτος 1886 ἦτο ἔτος ἀνώμαλον ὑπὸ ἔποψιν ἐξωτερικῶν περιπλοκῶν. Παρατηρῶ δὲ, ὅτι, ὅπως εἶχον τότε τὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐγίνετο ἀδιακρίτως δαπάνη, ὡς φαίνεται, καὶ ἐκ τῆς πιστώσεως τοῦ κεφαλαίου 6ου διὰ τηλεγραφικὰ καὶ ταχυδρομικά. Κατὰ τὸ 1887 ἐκ τοῦ κεφαλ. Αʹ ἄρθρου 4 διετέθησαν διὰ χρηματικῶν ἐνταλμάτων εἰς τηλεγραφικὰ δραχ. 7,971:24, εἰς ταχυδρομικὰ 6,206:50, δι’ ἐπιτροπικῶν 6,000. Ἐκ δὲ τοῦ κεφαλαίου Ϛʹ ἄρθρου 3ου εἰς ἀμφότερα δραχ. 11,940:93. Ἀλλὰ σημειῶ, ὅτι ἔμειναν ἐκκρεμεῖς ἀπαιτήσεις δραχ. 4,693:08. Ὥστε τὸ ἔτος 1887 βαρύνουσι δαπάναι 24,870:82 ἐκ τοῦ κεφαλ. Αʹ, καὶ 11,940:93 ἐκ τοῦ Ϛʹ, ἐν συνόλῳ δραχ. 36,811:75. Ἐξ οὗ ἀποδεικνύεται, ὅτι τὸ ἔτος τοῦτο ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν ὑπῆρξεν οἰκονομικώτερον τῶν προηγουμένων δύο ἐτῶν. Κατὰ τὸ 1888, ἐκ τοῦ κεφαλ. Αʹ ἄρθρ. 4 διετέθησαν διὰ χρηματικῶν ἐνταλμάτων δραχ. 11,428:50 εἰς τηλεγραφικὰ, 7,130:50 εἰς ταχυδρομικὰ, δι’ ἐπιτροπικῶν δὲ δραχ. 9,865:15, τὸ ὅλον 28,424:15. Ἐκ δὲ τοῦ κεφαλ. Βʹ ἄρθρ. 3, εἰς ὃ μετηνέχθη ἡ πίστωσις ἐκ τοῦ τέως κεφαλ. Ϛʹ, δραχ. 13,260:08. Κατὰ δὲ τὸ 1889, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνδιαφέρει ἰδιαιτέρως, ἔχομεν μέχρι τοῦδε τὰς ἑπομένας δαπάνας. Ἐκ τοῦ κεφαλ. Αʹ ἄρθρ. 4 διὰ χρηματικῶν ἐνταλμάτων εἰς τηλεγραφικὰ δραχ. 21,760, εἰς ταχυδρομικὰ 3,240, δι’ ἐπιτροπικῶν 10,000, τὸ ὅλον 35,000· καὶ ἐκ τοῦ κεφαλ. Βʹ ἄρθρ. 3 εἰς ἀμφότερα δραχ. 7,862:70». Παρατηρῶ, ὅτι ἡ μείζων τοῦ ἔτους τούτου δαπάνη ὀφείλεται ἰδίως εἰς τὰ ἐν Κρήτῃ συμβάντα, ὅπως εἶπον καὶ χθὲς, εἰδικώτερον δὲ εἰς τὸ ὅτι ὁ Γενικὸς Πρόξενος, ὁ ἐν Χανίοις, πᾶσαν τηλεγραφικὴν εἴδησιν, στελλομένην εἰς ἡμᾶς, ἔστελλεν ἐν ταὐτῷ καὶ εἰς Κωνσταντινούπολιν, διότι οὕτως ἀπῄτει ἡ ἀνάγκη. Καταθέτω τὸν πίνακα. Ἐν ἅπασι τοῖς ἔτεσι τούτοις δὲν ἐγένετο πληρωμὴ τηλεγραφικῶν ἐκτὸς τοῦ Κράτους πρὸς ἀνακούφισιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι προσετέθησαν κατὰ τὸ ἔτος 1888 εἰς τὸ κεφάλ. Αʹ ἄρθρον 4ον, δραχμαὶ 20,000 πρὸς κάλυψιν τῆς ἀπαιτουμένης δαπάνης δι’ ἀποστολὴν τηλεγραφημάτων εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ἀλλ’ οὐδέποτε ἡ τηλεγραφικὴ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἔπεμψε, καίπερ ζητηθέντας, τοὺς πίνακας, ὅπως πληρωθῶσι, καὶ ἐκ τούτου φαίνεται προῆλθεν ἡ ἀνάγκη διὰ πιστώσεων ἀναπληρωματικῶν, ληφθεισῶν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ γίνωσιν αἱ πληρωμαὶ αὗται πάλιν εἰς βάρος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐρευνῶν τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, εὗρον ὅτι τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλάβομεν κατὰ τὸ 1888, ἦτο ἤδη εἰλημμένον καὶ ἐπὶ τῆς Ὑπουργείας αὐτοῦ τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι, ὅτε κατὰ τὸ ἔτος 1885 κατεῖχε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀντηλλάγη ἀλληλογραφία μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, μὴ πειθομένου εἰς τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως εἰσαγάγῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν αὐτοῦ τὴν δαπάνην τῶν τηλεγραφικῶν τελῶν, τῶν ἐκτὸς τοῦ Κράτους.... Ὁ μακαρίτης Παπαμιχαλόπουλος ἀπηυθύνθη τότε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, κατεχόμενον ὑφ’ ὑμῶν, καὶ ἐζήτησε νὰ κανονισθῇ τὸ πρᾶγμα, καὶ ὑμεῖς τότε ἀντελέγετε. Ἀλλὰ μετά τινα καιρὸν, ὑμῶν κατεχόντων τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπῆλθε, φαίνεται, συνεννόησις μεταξὺ τῶν δύο Ὑπουργείων, καὶ ὑπάρχουσιν ἔγγραφα, φέροντα τὴν ὑμετέραν ὑπογραφὴν, διὰ τῶν ὁποίων τὸ πρᾶγμα κανονίζεται.

§89Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Χθὲς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ἡμεῖς ἰσχυρίσθητε, ἐὰν δὲν σφάλλω, ὅτι ἓν μέρος τῶν τηλεγραφικῶν τελῶν, τὰ ὁποῖα βαρύνουσι τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν.....

§90ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶπον τότε ἐκ τοῦ προχείρου, ἐρωτηθείς, ὅτι δύο εἶναι οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ηὐξήθη ἡ δαπάνη, ἀλλὰ δὲν ἠδυνάμην νὰ βεβαιώσω χθὲς, ὅτι ἐγένετο πληρωμή· σήμερον ἡ ἀκριβὴς ἐξέτασις ἀποδεικνύει, ὅτι τὰ δαπανηθέντα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν ἐχρησίμευσαν ...

§91ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρόκειται περὶ ἄλλου πράγματος· πρόκειται περὶ τῶν τηλεγραφικῶν τελῶν, τὰ ὁποῖα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ὤφειλε νὰ πληρώσῃ δι’ ἀποστολὴν τηλεγραφημάτων εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§92ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὰ ἔγγραφα τῆς ὑμετέρας Κυβερνήσεως καὶ τὰ τῆς παρούσης ἀποβλέπουσιν εἰς τὸ ν’ ἀναλάβῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν τὴν μερίδα τὴν εἰς αὐτὸ ἀνήκουσαν, δηλαδὴ τὰ ἔξοδα τῶν τηλεγραφημάτων τῶν ἐντεῦθεν ἀποστελλομένων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ὅπως καὶ τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα εἶχον ἀναλάβει ἕκαστον τὴν ἰδίαν δαπάνην. Ἰδοὺ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀπέστειλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ὁ μακαρίτης Παπαμιχαλόπουλος (ἀναγινώσκει): «Ἀπαντῶντες εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 9172 ὑμέτερον ἔγγραφον, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ παρατηρήσωμεν, ὅτι αἱ ἐνέργειαι ἡμῶν σκοπὸν εἶχον τὴν ἐφαρμογὴν τῶν περὶ ἐπισήμων τηλεγραφημάτων κεκανονισμένων, τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τὰ ἐξωτερικὰ, ὧν τὰ τέλη ἀποδίδονται εἰς τὴν Ἑταιρίαν Eastern καὶ τὰς ξένας τηλεγραφικὰς διευθύνσεις, διότι δὲν εἶναι νομίζομεν ὀρθὸν τὰ τέλη ταῦτα νὰ ἐπιβαρύνωσι τὸ ἄρθρον «ἀπόδοσις διεθνῶν τελῶν κτλ.» τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας. Σημειοῦμεν δὲ, ὅτι συνέβη ἄλλοτε ν’ ἀποδοθῶσιν ἐκ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπὲρ τῆς ὑμετέρας κυρίως ὑπηρεσίας ποσὰ μεγάλα. Τὸ μέτρον τοῦτο, ῥητῶς ἐπιβαλλόμενον ὑπὸ τοῦ περὶ δημοσίων τηλεγραφημάτων Διατάγματος, ἀπεδέχθησαν ἤδη πάντα τὰ λοιπὰ Ὑπουργεῖα. Πεποίθαμεν δὲ, ὅτι καὶ τὸ καθ’ ὑμᾶς Ὑπουργεῖον δὲν θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν μὴ ἐφαρμογὴν, λαμβάνον ὑπ’ ὄψιν, ὅτι δι’ αὐτοῦ οὐ μόνον ὁ προϋπολογισμὸς τῆς Διευθύνσεως τῶν τηλεγράφων ἐλαφρύνεται, ἀλλὰ καὶ κατορθοῦται, ὅπως τὰ τηλεγραφήματα ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ Δημοσίου συντάσσωνται μετὰ τῆς δυνατῆς συντομίας καὶ ἀποστέλλωνται ἐν ἀνάγκαις. «Ὅθεν ἐπαναλαμβάνομεν νὰ παρακαλέσωμεν ὑμᾶς, ὅπως ζητήσητε μὲν ἀναπληρωματικὴν πίστωσιν διὰ τὸ τρέχον ἔτος, φροντίσητε δὲ νὰ σημειωθῇ ἀνάλογον ποσὸν ἐν τῷ

Προϋπολογισμῷ τοῦ ἐπιόντος. Ὁ Ὑπουργὸς

«Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ.»

Καὶ ἐπὶ τῷ ἑπομένῳ ἐγγράφῳ, τὸ ὁποῖον ὑμεῖς ἔχετε ὑπογράψει, συναινέσαντος τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ζητεῖτε δύο ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις, μίαν διὰ τὸ 1884 ἐκ δραχ. 11,907, καὶ τὴν αὐτὴν ἡμέραν ἔχετε παραπλησίαν πίστωσιν διὰ τὸ 1885 ἐκ δρ. 20,000.

§93ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπρόκειτο περὶ τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου τοῦ 1885. Εἰς τὸ τέλος Ὀκτωβρίου ἤθελε κλείσει ἡ χρῆσις τοῦ 1884. Κατὰ τὸ 1884, ὅτε δὲν ἤμην Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐπληρόνοντο τέλη τηλεγραφικὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἐκ τῆς πιστώσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν «ἀπόδοσις τηλεγραφικῶν τελῶν». Ἐζήτησα λοιπὸν πίστωσιν πρὸς ἀπόδοσιν τελῶν, γενομένων ὑπὸ τοῦ προκατόχου μου.

§94ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ναὶ, ἀλλὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν, ἤτοι τὸ 1885, δέχεσθε τοῦτο, καὶ τὸ δέχεσθε εὐρέως, ἀναφερόμενοι εἰς τοὺς λόγους τοῦ πρώτου ἐγγράφου.

§95ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διότι, ὅτε συνέταξα τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1885 καὶ ἡ Βουλὴ ἐψήφισεν αὐτὸν, δὲν εἶχον ἀναφανῆ τὰ συμβεβηκότα τῆς Φιλιππουπόλεως, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ Ἑλλὰς περιήχθη εἰς μεγάλην συγκοινωνίαν τηλεγραφικὴν μὲ τὴν Εὐρώπην. Ἡ πίστωσις λοιπὸν, τὴν ὁποίαν εἶχον προβλέψει διὰ τὴν ὁμαλὴν κατάστασιν τῆς Ἑλλάδος, δὲν ἦτο ἐπαρκὴς πλέον, ἀφοῦ παρουσιάσθησαν αἱ ἀνωμαλίαι αὐταί. Ἐζήτησα λοιπὸν ἀναπληρωματικὴν πίστωσιν 20,000 δραχμῶν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ συζήτησιν, τὰ νομοσχέδια: Περὶ προκαταβολῆς δραχ. 600,000. Περὶ χορηγήσεως ἐκτάκτου πιστώσεως δρ. 503,000 ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1889).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγήσεως ἐκτάκτων πιστώσεων δρ. 61,708,085 ἐπὶ τῆς χρήσεως 1889.

§97Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ παρατηρῶ διαφορὰς μεταξὺ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ καιροὺς ἔδωκεν εἰς τὴν Βουλήν. Κατὰ τὴν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τῆς 25 Αὐγούστου 1889, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ἐχορηγήθη διὰ τοῦ ἀπὸ 25 Αὐγούστου 1889 Β. Διατάγματος πίστωσις δρ. 58,106,500, ὑπῆρχον ἐν κυκλοφορίᾳ ὁμολογίαι τοῦ ἐθνικοῦ δανείου τῶν 60,000,000, τοῦ συνομολογηθέντος κατὰ τὸ 1879, 110,390. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ πρακτικὸν τοῦτο ἐν σελίδι 62 τοῦ διανεμηθέντος φυλλαδίου (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τὰς πληροφορίας τῶν ἐπιφορτισθέντων τὴν ἀνωτέρω ὑπηρεσίαν καταστημάτων, ἐκ τῶν 110,390 κυκλοφορουσῶν ὁμολογιῶν τοῦ δανείου τῶν 60 ἑκατομμυρίων, μέχρι τῆς λήξεως τῆς ταχθείσης προθεσμίας ἐξωφλήθησαν 102,157, αἱ δ’ ὑπολειπόμεναι 8,233 θέλουσιν ἐξοφληθῆ, καθ’ ὅσον προσάγονται εἰς τὸ Κεντρικὸν Ταμεῖον». Οὕτως ἡ πίστωσις ἐχορηγήθη διὰ τὸ ποσὸν τῶν 110,390 ὁμολογιῶν. Ἀλλ’ ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1889, τὴν ὁποίαν ὁ Πρωθυπουργὸς κατέθηκεν εἰς τὴν Βουλὴν μετὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ὑπελείποντο ἐκ τοῦ δανείου τῶν 60 ἑκατομμυρίων εἰς κυκλοφορίαν 109,730 ὁμολογίαι, παριστῶσαι κεφάλαιον 54,865,000 δραχμῶν. Μεταξὺ τῶν δύο τούτων ἀριθμῶν ὑπάρχει διαφορὰ 660 ὁμολογιῶν, αἱ ὁποῖαι παριστῶσιν ἀντίτιμον 330,000 δραχμῶν. Ἐπιθυμῶ, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐξετάσῃ τὴν διαφορὰν ταύτην, διὰ νὰ δώσῃ κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου τὰς δεούσας πληροφορίας. Ἐκτὸς τούτου, ἐπιθυμῶ νὰ δοθῇ καὶ πληροφορία περὶ τῆς ζητουμένης πιστώσεως δραχμῶν 20 χιλιάδων δι’ ἐκκαθάρισιν ὑδραγωγείου. Ἡ δαπάνη δὲν ἀνήκει εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, καὶ ὑποθέτω ὅτι δύναται νὰ προταθῇ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι, ἐπειδὴ ὑπῆρξε λειψυδρία, ἡ δὲ πόλις ᾐσθάνετο τὴν ἀνάγκην ὕδατος, καὶ τὰ πράγματα ἦσαν κατεπείγοντα, διὰ τοῦτο διέταξε νὰ δαπανηθῶσιν 20,000 πρὸς ἐξεύρεσιν ὕδατος διὰ τοῦ καθαρισμοῦ τοῦ ὑδραγωγείου. Ἀλλ’ ἀναγκάζομαι νὰ διακόψω τὰς παρατηρήσεις μου, διὰ νὰ εἴπω εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τοῦ λοιποῦ παρακαλοῦμεν, ὅταν πρόκηται νὰ ὑποβληθῶσι νομοσχέδια ἀναπληρωματικῶν καὶ ἐκτάκτων πιστώσεων, νὰ τυπώνωνται καὶ διανέμωνται τὰ νομοσχέδια κεχωρισμένα μετὰ τῶν οἰκείων ἑκάστου ἐγγράφων καὶ οὐχὶ ἐν φυλλαδίῳ, διότι ἡ ἐν φυλλαδίῳ ἐκτύπωσις αὐτῶν δὲν παρέχει εὐκολίαν, ἀλλὰ σύγχυσιν. Ἐν σελίδι 41 ὑπάρχει κατακεχωρισμένον πρακτικὸν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, κατὰ τὸ ὁποῖον «κατὰ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ παρελθόντος ἔτους ἡ Κυβέρνησις, ὀφείλουσα νὰ παράσχῃ εἰς τοὺς ἐκ τῶν καταστρεπτικῶν σεισμῶν μένοντας ἐν ὑπαίθρῳ κατοίκους τῆς ἐπαρχίας Αἰγιαλείας τὰ μέσα τῆς προχείρου κατασκευῆς παραπηγμάτων, ἐπρομήθευσεν ἐκ Τεργέστης οἰκοδομήσιμον ξυλείαν, τῆς ὁποίας τὴν ἀξίαν, δραχ. 128,020:52, προκατέβαλεν ἐπὶ τόκῳ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα». Ὁ ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς εἶχε ζητήσει τὸν λογαριασμὸν τῆς δαπάνης ταύτης, ἀλλὰ δὲν κατετέθη ἀκόμη. Παρακαλῶ νὰ κατατεθῇ, διότι μᾶς εἶναι χρήσιμος διὰ τὴν συζήτησιν.

§98ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἐξ 20 χιλιάδων δραχμῶν ζητουμένη πίστωσις δι’ ἐκκαθάρισιν ὑδραγωγείου ἀφορᾷ εἰς τὸ ὑδραγωγεῖον, τὸ μεταφέρον ὕδωρ εἰς τὸν ἀνακτορικὸν κῆπον καὶ δι’ οὗ συντηρεῖται ὁ κῆπος οὗτος. Τελευταῖον ἡ κατάστασις τοῦ ὑδραγωγείου ἦτο τοιαύτη, ὥστε ἐκινδύνευσεν ὁλοτελῶς νὰ ξηρανθῇ ὁ κῆπος, τὸ κόσμημα τοῦτο τῆς πόλεως Ἀθηνῶν. Ἠναγκάσθημεν νὰ προβῶμεν εἰς ἐργασίας ἐπισκευῆς, ἀλλὰ προοδεύοντες καὶ πλησιάσαντες εἰς θέσιν Γουδῆ, ἀνεκαλύψαμεν μέγιστον ἀρχαῖον ὑδραγωγεῖον εἰς ἀρίστην κατάστασιν, τὸ ὁποῖον ἐκαθαρίσαμεν μέχρι τινός. Ἐκ δὲ τῆς ἐργασίας ταύτης προέκυψεν ὕδωρ δύο ὀκάδων, τὸ ὁποῖον δὲν ἐχρησιμοποιήθη μέχρι τοῦδε, διότι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσουν αἱ ἐργασίαι καὶ εὑρεθῇ ἡ πηγὴ τοῦ ὑδραγωγείου καὶ τότε νὰ παραδοθῇ τὸ νέον ὕδωρ εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, ἥτις ὠφελεῖται, ὡς νῦν ἔχουσι τὰ πράγματα, τοὐλάχιστον δύο ὀκάδας ὕδατος, διὰ πρωτοκόλλου βεβαιωθέντος καὶ καταμετρηθέντος κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς μεγάλης ξηρασίας. Ἐνομίσθη ὀρθὸν, τοιούτου καλοῦ δυναμένου νὰ προκύψῃ εἰς τὴν πόλιν, νὰ μὴ σταματήσωμεν, ἀλλὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ ἔργον. Τὸ ὕδωρ τοῦτο εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ παραδώσωμεν εἰς τὸν δῆμον Ἀθηναίων ἀντὶ ἀνταλλαγμάτων, δι’ ὅσα τὸ Δημόσιον ἐδαπάνησεν. Εἶναι ὅμως βέβαιον, ὅτι ἡ ἐργασία αὕτη ἔφερεν ἀποτελέσματα, ἅτινα καὶ διὰ πενταπλασίου ποσοῦ δὲν ἠλπίζομεν νὰ ἐπιτύχωμεν, ἂν ἡ τύχη δὲν ἐβοήθει κατὰ τὴν ἐργασίαν τῆς ἐπισκευῆς τοῦ ὑδραγωγείου τῶν ἀνακτόρων. Εἰς τοῦτο λοιπὸν ἀφορᾷ ἡ πίστωσις τῶν 20,000 δραχμῶν.

§99ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγένετο δημοπρασία, κύριε Ὑπουργὲ, πρὸς ἔκδοσιν τοῦ ἔργου;

§100ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὄχι, διότι ἡ ἐργασία ἤρχισεν ὡς ἐπισκευὴ τοῦ ὑδραγωγείου τῶν ἀνακτόρων καὶ οὕτω προεχώρησε. Καταθέτω τὸν φάκελλον, διὰ τὴν συνεδρίασιν μόνον, διότι περιέχονται ἐντὸς αὐτοῦ ἐντάλματα καὶ ἄλλα ἔγγραφα, περὶ βοηθημάτων εἰς τοὺς ἐκ τοῦ σεισμοῦ παθόντας. Αἱ πληροφορίας τῆς ὑπηρεσίας εἶναι (ἀναγινώσκει): 1) Ἡ προμήθεια τῆς ξυλείας ἐγένετο ὑπὸ τοῦ ἐν Τεργέστῃ ἡμετέρου Προξένου ἐκ προκαταβολῆς 100,000 φράγκων, γενομένης ὑπὸ τοῦ αὐτόθι ἐμπόρου Στεφάνου Ῥάλλη, ἐντολῇ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. 2) Ἡ περὶ τῆς πιστώσεως αἴτησις ὑπεβλήθη τὴν 26 Ἀπριλίου 1889, διότι τὸ ποσὸν αὐτῆς δὲν ἠδύνατο νὰ προσδιορισθῇ πρὶν ἢ α) ἀποδοθῇ ὁ λογαριασμὸς τῆς διαχειρίσεως τοῦ Γενικοῦ Προξένου καὶ συμπληρωθῶσι κατὰ νόμον τὰ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα, βʹ) εἰσπραχθῇ τὸ ἀντίτιμον τῆς ὑπὲρ τῶν εὐπόρων διατεθείσης ὑπὸ τῆς ἐν Αἰγίῳ ἐπιτροπῆς ξυλείας. 3) Μετὰ τὴν ἀπόδοσιν τοῦ λογαριασμοῦ καὶ τὴν ἔκδοσιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3692 τῆς 10 Ἰουλίου ἐ. ἔ. χρηματικοῦ ἐντάλματος τοῦ Ὑπουργείου ἐπ’ ὀνόματι τῆς Διοικήσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, 1) ἐπεστράφησαν ὡς ὑπόλοιπον διὰ συναλλαγματικῆς πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν φράγκα 5,021:18, τοῦ ποσοῦ δὲ τούτου ἐζητήθη ἡ εἰσαγωγὴ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, 2) ἀπεδείχθη ὅτι ἐπληρώθησαν, α) φράγκα 510:20 καὶ βʹ) 186:65, διὰ μεταφοράν, παραλαβὴν καὶ ἀποστολὴν εἰς Δρέσδην τῶν διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ μνημείου τοῦ Μύλλερ μαρμάρων. Τὸ ποσὸν τοῦτο θέλει καταλογισθῆ εἰς τὴν οἰκείαν πίστωσιν.» Ὁ Πρόξενος, ἔχων τὰ χρήματα, ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ δαπανήσῃ καὶ διὰ τοῦτο τὸ ἔργον, τὸ ἀνατεθειμένον ὡσαύτως αὐτῷ· καὶ περὶ τούτου ὑπάρχει ἀλληλογραφία. Δὲν ἦτο δυνατὸν τὸ Ὑπουργεῖον νὰ προλάβῃ τὴν τοιαύτην ἀταξίαν ἐν Τεργέστῃ. Ἀλλ’ ἐν καιρῷ τὸ ποσὸν τοῦτο θέλει καταλογισθῆ εἰς τὴν οἰκείαν πίστωσιν.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον.

§102ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐζήτησα πρὸ ἡμερῶν, ὅπως, ἐὰν ᾖναι δυνατόν, ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ μελέτη περὶ διοχετεύσεως τῶν ὑδάτων τῆς Στυμφαλίας.

§103ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ἐπεραιώθη αὕτη· μετὰ δέκα ἡμέρας θὰ ἔχωμεν πιθανῶς τὴν ἔκθεσιν.

§104ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐν τῷ πίνακι, τῷ κατατεθέντι καὶ περιλαμβάνοντι τὰς δαπάνας τοῦ ἐξωραϊσμοῦ τῆς πρωτευούσης, ὑπάρχουσι κονδύλιά τινα, δι’ ἃ ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ἐὰν ἔγεινε δημοπρασία τῶν ἔργων. Π. χ. διοχέτευσις ὕδατος δεξαμενῆς Ζαππείου εἰς τὴν τοῦ Θησείου δραχ. 5,486:25, κατασκευὴ δεξαμενῆς ἐν Θησείῳ δραχ. 4,312, διαῤῥύθμισις τοῦ περὶ τὸ Θησεῖον χώρου, ἐπιχωματώσεις, ἰσοπέδωσις πλατείας κλπ. δραχ. 27,845, κατασκευὴ περιτειχισμάτων, μανδροτοίχων, πεζοδρομίων κλπ. δραχ. 9,159, κατασκευὴ πεζοδρομίων δραχ. 24,704. Ταῦτα εἶναι ἔργα, ἐφ’ ὧν ἡ δημοπρασία ἦτο δυνατὴ καὶ ἐπιβαλλομένη. Ἐὰν δὲ δὲν ἐγένετο, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατὶ δὲν ἐγένετο. Ἐκ τοῦ κατεπείγοντος; Κατεπεῖγον βεβαίως δὲν ὑπῆρχε, διότι οἱ γάμοι τοῦ Διαδόχου ἦσαν γνωστοὶ πρὸ πολλοῦ χρόνου.

§105ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἴς τινα τῶν ἔργων τούτων, λόγῳ τοῦ κατεπείγοντος, δὲν ἐγένετο δημοπρασία, εἰς ἄλλα ἐγένετο. Αὔριον θὰ φέρω τὸν πίνακα, ἐξ οὗ θέλει δειχθῆ, ποῦ ἐγένετο, καὶ ποῦ δὲν ἐγένετο, καὶ τοὺς λόγους, δι’ οὓς δὲν ἐγένετο.

§106ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶχον ζητήσει νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς σημείωσιν λεπτομερῆ τῶν δαπανῶν, τῶν ἀναγομένων εἰς τὸν ἐξωραϊσμὸν τῆς πρωτευούσης διὰ τὰς ἑορτὰς ἐπὶ τοῖς γάμοις τοῦ Διαδόχου. Καὶ κατέθηκε μὲν σήμερον μίαν σημείωσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αὕτη εἶναι ὅλως ἐλλιπής. Διότι δὲν ἀρκεῖ π. χ. νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἀορίστως, ὅτι διὰ τὸν ἐξωραϊσμὸν τῆς πλατείας καὶ τοῦ ναοῦ τῆς Μητροπόλεως ἐδαπανήθησαν δραχμαὶ 4,714:90, καὶ πάλιν 3,000, καὶ πάλιν 3,000, τὸ ὅλον 10,714:90. Τοιοῦτό τι δὲν ἐνόησα. Ἐξ ἐναντίας ἐζήτησα νὰ προσαχθῇ λεπτομερὴς καὶ ἀναλυτικὸς πίναξ τῶν διαφόρων δαπανῶν, μετὰ τῶν σχετικῶν ἀποδείξεων τῶν διὰ τὰ ἔργα πληρωθέντων ἐργολάβων καὶ λοιπῶν ἐργατῶν. Αὐτὰ ἐζήτησα καὶ αὐτὰ ἐπαναλαμβάνω νὰ ζητήσω, διότι ἐκπλήσσεταί τις ἀληθῶς ἐπὶ τῇ ἀστοργίᾳ, μεθ’ ἧς ἐσκορπίσθησαν τὰ δημόσια χρήματα.

§107Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρέπει ν’ ἀπευθύνω τὴν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ τύπου, οὐχὶ πλέον ἐπὶ τῆς οὐσίας. Ἐὰν τὰ ἐντάλματα ἐξεδόθησαν ἐπ’ ὀνόματι τῶν ἀτόμων τούτων, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα σημειοῦνται ἐν τῷ πίνακι καὶ ἕνεκα τούτου ἐσημειώθησαν ἐν αὐτῷ τὰ ὀνόματα αὐτῶν, νομίζω ὅτι αἱ πληροφορίαι εἶναι ἀτελεῖς. Διότι ἐνδεχόμενον ἐπ’ ὀνόματι τοῦ κ. Δημοσθένους Σταΐκου νὰ ἐξεδόθη ἔνταλμα 10,000 δραχμῶν ἐπὶ ἀποδόσει λογαριασμοῦ, ἀλλ’ ὁ κ. Στάϊκος μετὰ τὰς πληρωμὰς προσήγαγε βεβαίως τὰς ἀποδείξεις, καὶ αἱ ἀποδείξεις αὗται ὑπάρχουσιν. Ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῶν ἀποδείξεων τούτων ἔπρεπε νὰ συνταχθῇ ὁ κατάλογος τῶν δαπανῶν, καὶ οὐχὶ νὰ σημειωθῇ τὸ ὄνομα τοῦ κ. Σταΐκου. Τὴν αὐτὴν παρατήρησιν ἀπευθύνω καὶ περὶ τοῦ κ. Ξενοφῶντος Βλαχοπούλου, ἀπευθύνω δὲ τὴν παρατήρησιν ταύτην, διότι ἀμφότεροι οὗτοι εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι, καθ’ ὃν δὲ τρόπον συνετάχθη ὁ κατάλογος τῶν δαπανῶν, οὗτοι φαίνονται ὡς παραλαβόντες τὰ χρηματικὰ ποσά. Ἐπὶ τῆς οὐσίας παρατηρῶ, ὅτι ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι δαπάναι ἀνόητοι, διὰ τὰς ὁποίας γεννᾶται ἡ περιέργεια τοῦ ἀναγνώστου. Τί ἐστὶ ἐξέδρα ἐν τῷ πεδίῳ τοῦ Ἄρεως, διὰ τὴν ὁποίαν ἐδαπανήθησαν 2,500 δραχμαί; Τί ἐστι φωταγώγησις διὰ κανδυλίων τῶν δημοσίων κτιρίων, διὰ τὴν ὁποίαν ἐδαπανήθησαν 20,000 δραχμῶν; Εἶδον φωταγώγησιν διὰ κανδυλίων, ἀλλὰ δὲν ἐνόησα, ὅτι αὕτη ἐπήνεγκε δαπάνην 20,000 δραχμῶν. Ἐπίσης παρατηρῶ, ὅτι ἡ δαπάνη τῶν 4,500 δραχμῶν δι’ ἀποζημίωσιν τοῦ ἡμίσεως τῆς ἀξίας τῆς κατεδαφισθείσης οἰκίας τῆς ὁδοῦ Μητροπόλεως, μοὶ φαίνεται ἀξία περιεργείας, διότι ὁ νόμος κανονίζει ὑπὸ τίνων πληρόνεται ἡ ἀποζημίωσις τῶν κατεδαφιζομένων οἰκιῶν, ὅταν ὑπάρχῃ δικαίωμα ἀποζημιώσεως, ἀλλ’ ἐνταῦθα φαίνεται, ὅτι ἔλαβε χώραν κἄποιος συμβιβασμός.

§108ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερκῶν). Τὸ ἥμισυ ἐπλήρωσεν ὁ δῆμος, τὸ ἕτερον δὲ ἥμισυ ἐπλήρωσε τὸ Δημόσιον. Τοῦτο δὲν ἦτο κανονικὸν, ἀλλ’ ἐὰν δὲν ἐπληρόνετο ἡ ἀποζημίωσις, ἦτο ἀδύνατον νὰ κατεδαφισθῇ αὕτη ἡ οἰκία, τῆς ὁποίας ἀπὸ ἐτῶν ἐπεδιώκετο ματαίως ἡ κατεδάφισις. Ὑπῆρχε δὲ δίκη ἐκκρεμὴς, καὶ ἐπειδὴ δὲν ἦτο ἑτοιμόῤῥοπος ἡ οἰκία, ὁ ἰδιοκτήτης ἠρνεῖτο νὰ παραχωρήσῃ αὐτὴν ἄνευ προηγουμένης ἀποζημιώσεως.

§109Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι συμπαθὴς πρὸς τὸν δῆμον Ἀθηναίων. Μοὶ φαίνεται ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένη δι’ οὐδένα λόγον ἡ σύγχυσις τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ δήμου πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ Δημοσίου. Ἐὰν ἐπρόκειτο τὸ Δημόσιον νὰ ἔλθῃ ἐπίκουρον τοῦ δήμου Ἀθηναίων, παρέχον εἰς αὐτὸν 500,000 δραχμῶν, δὲν ἤθελον ἀντείπει. Ἀλλὰ θὰ ἀντείπω, ἐὰν πρόκηται νὰ δώσῃ 4,500 δραχμὰς δι’ ἀποζημίωσιν προερχομένην ἐκ συγχύσεως τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ δήμου πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ Δημοσίου.

§110Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐὰν ἐγνωρίζετε, ὅτι ὁ κύριος, εἰς ὃν ἀνῆκεν ἡ οἰκία, εἶναι συνέταιρος μὲ τὸν Ἀσλάνην, τὸν ὑπεύθυνον συντάκτην τῆς «Ὥρας», βεβαίως δὲν ἠθέλατε ἀπορήσει.

§111ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΚΟΖΑΚΗΣ. Ἀληθῶς θέλω νὰ πιστεύσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν συναίσθησιν τῆς ὀδυνηρᾶς ἐντυπώσεως, τὴν ὁποίαν θέλει προξενήσει εἰς τὴν κοινὴν γνώμην ἡ δημοσίευσις τῶν σημειώσεων τούτων. Πάντες ἐβλέπομεν κατὰ τὰς ἑορτὰς, ὅτι ἐγίνοντο πολλαὶ δαπάναι ἄσκοποι, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἀληθοῦς πτωχαλαζονείας, ἐὰν δύναταί τις νὰ ὁρίσῃ οὕτω τὸ ἐλατήριον, ὑφ’ οὗ ἐκινεῖτο ἡ ἐξουσία. Ἐκ τῶν γενομένων κατὰ τὰς ἑορτὰς ὑπάρχουσι βεβαίως τινὰ, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ γίνωσι. Πρόσωπα ὑψηλὰ, πρόσωπα βασιλικὰ, ἔμελλον νὰ ἐπισκεφθῶσι τὴν πρωτεύουσαν. Λίαν φυσικὸν βεβαίως ἦτο, ἵνα ἡ Κυβέρνησις λάβῃ πᾶν μέτρον, ὅπως παρουσιάσῃ εὐπρεπῆ τὴν πρωτεύουσαν ἐνώπιον τῶν ξένων τούτων. Πλὴν δυστυχῶς ἡ σημείωσις παρουσιάζει δαπάνας, τὰς ὁποίας ἐχαρακτήρισεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, λίαν ὀρθῶς, ἀνοήτους, καὶ ὀνομάζω αὐτὰς τοιαύτας ἐν σχέσει πρὸς τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικόν. Ἐκεῖ, ὅπου ὑπάρχει ἐγχωρία βιομηχανία, δικαιολογοῦνται βεβαίως δαπάναι τινὲς, ὡς εἶναι ἡ τῶν πυροτεχνημάτων, εἰς ἐκτάκτους τινὰς περιστάσεις. Τοιαῦται ὅμως δαπάναι βεβαίως δὲν δικαιολογοῦνται εἰς Κράτος πτωχὸν, εἰς Κράτος, τὸ ὁποῖον στερεῖται τῶν στοιχειωδεστάτων καὶ εἰς τὸ ὁποῖον, ὅπως γίνωσιν αἱ δαπάναι αὗται, ἀνάγκη νὰ ἀποταθῶμεν εἰς τὴν ξένην βιομηχανίαν. Τοιοῦτον εἶναι τὸ κεφάλαιον τῶν πυροτεχνημάτων, εἰς τὸ ὁποῖον βλέπομεν, ὅτι ἐντὸς μιᾶς ὥρας ἐκάησαν τριάκοντα χιλιάδες δραχμαὶ καὶ πλέον, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τοὺς ξένους αὐτοὺς, οἵτινες παρεσκεύασαν τὰ πυροτεχνήματα. Ἀλλὰ τί πιστεύει ἡ Κυβέρνησις; Πιστεύει ὅτι, ποιήσασα τοιαύτην σπατάλην ἄστοργον τοῦ δημοσίου χρήματος, ἔκαμεν ἔκτακτον ἐντύπωσιν εἰς τοὺς ὑψηλοὺς ξένους, οἵτινες εἶδον αὐτὰ, ἐνῷ οὗτοι, γνωρίζοντες τὴν πραγματικὴν κατάστασιν τοῦ τόπου, τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, τὰς στερήσεις, εἰς ἃς εὑρισκόμεθα καὶ ὡς Κράτος καὶ ὡς ἄτομα, ᾤκτειραν ἡμᾶς διὰ τοιαύτην πτωχαλαζονείαν, διὰ τοιαύτην καταστροφὴν τριάκοντα χιλιάδων δραχμῶν. Ὅταν εὑρισκώμεθα καθ’ ἑκάστην ἀπέναντι ὀδυνηρῶν ζητημάτων, ὁποῖα εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐξετέθησαν κατ’ αὐτὰς ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ τὰ ὁποῖα θέλουσιν ἐκτεθῆ καὶ εἰς τὸ μέλλον, ὅταν εὑρισκώμεθα ἀπέναντι στρατωνισμοῦ, οἷος περιεγράφη καὶ ἐν ταῖς ἐφημερίσι καὶ ἐν τῇ Βουλῇ, ὅταν εὑρισκώμεθα ἀπέναντι στρατιωτικῶν νοσοκομείων, εἰς τὰ ὁποῖα κινδυνεύει ἡ ζωὴ τῶν ὑγιῶν στρατιωτικῶν, δὲν σᾶς φαίνεται, Κύριοι, ὅτι εἶναι οἰκτρὸν νὰ πυρπολῶνται τριάκοντα χιλιάδες δραχμῶν ἀσκόπως ἐν μιᾷ ὥρᾳ; Καὶ τὰ τῆς φωταγωγήσεως εἶναι τὰ αὐτά. Βεβαίως ἔπρεπε νὰ γίνωσι δαπάναι τινὲς διὰ τὸ εὐτυχὲς συνοικέσιον τοῦ Διαδόχου, διὰ τὴν ὑποδοχὴν τῶν ἐπισήμων ξένων. Ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ γίνωσι μετὰ πλειοτέρας φειδοῦς, μετὰ πλειοτέρας περισκέψεως καὶ ἴσως μετὰ καταλληλοτέρας διευθετήσεως τῶν δημοσίων ἔργων. Ἀλλὰ κατ’ ἀρχὴν ὁμολογῶ, ὅτι ἔπρεπεν αἱ ὁδοὶ νὰ στρωθῶσιν, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνωσιν αἱ ἐπισκευαὶ μανδρῶν ἢ ἄλλαι τοιαῦται ἐργασίαι, αἵτινες ἐπρόκειτο νὰ παρουσιάσωσι τὴν πόλιν εὐπρεπῶς. Ἀλλ’ ἔπρεπεν αὐστηρῶς ν’ ἀποφύγῃ ἡ Κυβέρνησις δαπάνας ὅλως περιττὰς, αἵτινες οὐδὲν ἄλλο δεικνύουσιν ἢ τὴν κουφότητα καὶ τὴν ματαιότητα ἡμῶν. Πολὺ καλλιτέραν ἐντύπωσιν ἠθέλομεν κάμει εἰς τοὺς ἐπισήμους ξένους, ἐὰν ἠθέλαμεν ἐπιδείξει στρατῶνας ἀξίους λόγου, ὅπως ἐπέδειξεν ἡ Τουρκία, ἐὰν ἠθέλαμεν ἐπιδείξει νοσοκομεῖα, ὅπως ἔχουσι πολὺ ἀνώτερα τῶν ἡμετέρων οἱ βάρβαροι γείτονες ἡμῶν. Πρέπει δὲ νὰ πιστεύσητε, ὅτι εἰς πάντα ἄλλον ἠδύνασθε νὰ κάμητε ἐντύπωσιν διὰ τοιούτων κούφων δαπανῶν, παρὰ εἰς ἐκείνους, οἵτινες ἀπὸ δύο αἰώνων δίδουσι τὸ παράδειγμα τῆς οἰκονομίας μέχρι γλισχρότητος. Οἱ πρόγονοι τῆς ὑψηλῆς πριγκιπίσσης, ἧς ἐτελέσθη τὸ συνοικέσιον κατ’ ἐκείνας τὰς ἡμέρας, ἔδωκαν παραδείγματα, τὰ ὁποῖα συνιστῶ εἰς τὴν μελέτην ὑμῶν. Ἡ ἱστορία ἀναγράφει, ὅτι μέχρι γλισχρότητος προέβη ἡ οἰκονομία τοῦ μεγάλου ἐκείνου στρατιωτικοῦ οἴκου, μέχρι στερήσεων. Αὐτὰ τὰ παραδείγματα ἔπρεπε νὰ δείξωμεν εἰς αὐτοὺς, ὅτι μιμούμεθα. Δὲν ἐπεμβαίνω εἰς τὴν λεπτομέρειαν τοῦ λογαριασμοῦ, ὕστερον ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Παπαγιαννακόπουλος καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πᾶς τις δύναται νὰ ἐννοήσῃ, ὅτι τὰ πράγματα ἔπρεπε ν’ ἀναλυθῶσιν ἐπιμελέστερον. Ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε, χάριν τῆς ἰδίας της ἀξιοπρεπείας, νὰ παρουσιάσῃ ὅλα τὰ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα, καὶ πιστεύω ὅτι, ἂν δὲν ἀποδειχθῇ, ὅτι περίσκεψις καὶ οἰκονομία ἐπεκράτησεν εἰς τὰς δαπάνας, πιστεύω ὅτι θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἐπεκράτησε πλήρης ἀκρίβεια καὶ ἐντιμότης. Ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, εἶναι τὸ οἰκτρὸν παράδειγμα τῆς σπατάλης, τὸ ὁποῖον ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις. Ὅταν στερούμεθα δημοτικῶν σχολείων, νοσοκομείων, στρατώνων, ὅταν τῶν πάντων στερούμεθα, οἰκτρὸν εἶναι τῷ ὄντι νὰ ῥίπτωνται εἰς τὸ πῦρ τριακόσιαι χιλιάδες δραχμῶν, διότι τοὐλάχιστον τόσαι ἐδαπανήθησαν περιπλέον ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ δαπανηθῶσι, τριακόσιαι χιλιάδες δραχμαὶ, αἱ ὁποῖαι ἀφαιροῦνται ἐκ τοῦ ἱδρῶτος καὶ ἐκ τοῦ αἵματος τοῦ λαοῦ.

§112ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν αἱ ἐξέδραι, αἱ ὁποῖαι εἶχον στηθῆ ἑκατέρωθεν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἐνοικιάζοντο.

§113ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπρόκειτο νὰ ἐνοικιασθῶσιν, ἀλλὰ δὲν ἐνοικιάσθησαν.

§114ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι ἐνοικιάσθησαν.

§115ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Διατὶ ἐστήθησαν;

§116ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοῦτο γίνεται καὶ ἀλλαχοῦ· εἶναι τρόπος διακοσμήσεως τῆς γραμμῆς τῆς διελεύσεως. Αἱ τοιαῦται ἐξέδραι συνήθως ἐνοικιάζονται.

§117ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς κατελήφθησαν;

§118ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δι’ εἰσιτηρίων.

§119ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ εἰσιτήρια, τὰ ὁποῖα ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις, τίνες τὰ ἐπώλησαν;

§120ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὰ εἰσιτήρια δὲν ἐπωλοῦντο.

§121ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ μέχρις ὅτου ἔλθῃ ἡ σημείωσις.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ἑπόμενον. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγήσεως ἐκτάκτου πιστώσεως δραχμῶν 60,000 ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1890. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαθέσεως τῶν ἐσόδων τῆς ὁδοποιΐας.

§124ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὰ ὑπ’ ἀριθ. 9, 10 καὶ 11 νομοσχέδια ἀπαιτοῦσι μεγάλην συζήτησιν, καὶ δὲν ὑπάρχει ὥρα.

§125ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂς ἀναγνωσθῶσι τὰ σιδηροδρομικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς ἃ συζήτησιν, τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: Περὶ συμπληρώσεως τοῦ ΑΨΞΑʹ νόμου τῆς 7 Ἀπριλίου 1889. Περὶ κυρώσεως συμβάσεως περὶ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Μεσολογγίου–Ἀγρινίου καὶ περὶ τῆς κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Μεσολογγίου–Κρυονερίου. Περὶ κυρώσεως συμβάσεως περὶ κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς ἀπὸ Καρυταίνης διὰ Μεγαλοπόλεως εἰς Λεοντάριον. Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ περὶ χαρτοσήμου νόμου). Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 8 καὶ 30′ μ. μ.